ვიკიპედია kawiki https://ka.wikipedia.org/wiki/%E1%83%9B%E1%83%97%E1%83%90%E1%83%95%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%98_%E1%83%92%E1%83%95%E1%83%94%E1%83%A0%E1%83%93%E1%83%98 MediaWiki 1.47.0-wmf.24 first-letter მედია სპეციალური განხილვა მომხმარებელი მომხმარებლის განხილვა ვიკიპედია ვიკიპედია განხილვა ფაილი ფაილის განხილვა მედიავიკი მედიავიკის განხილვა თარგი თარგის განხილვა დახმარება დახმარების განხილვა კატეგორია კატეგორიის განხილვა პორტალი პორტალი განხილვა TimedText TimedText talk მოდული მოდულის განხილვა Event Event talk 0 3456 5564095 5276023 2026-10-23T14:20:03Z Besikdug 12299 თამარ მეფის პორტრეტი შესრულებულია ცნობილი ქართველი მხატვრის, ქეთევან მაღალაშვილის მიერ. 5564095 wikitext text/x-wiki {{მრავალმნიშვნელოვნება*|თამარი}} {{ინფოდაფა მმართველი |ქვეყანა = [[საქართველოს სამეფო|საქართველოს]] |თანამდებობა = [[ერთიანი საქართველოს მეფეები|მეფე]] |სახელი = თამარი |ორიგინალური სახელი = |რიგი = |რიგი-მეუღლეების = |სურათი = Tamar's fresco at Vardzia.jpg |წარწერა = ფრესკა ვარძიის მიძინების ტაძარში |მმართველობის დასაწყისი = [[1184]] |მმართველობის დასასრული = [[1213]], შესაძლოა [[1210]] ან [[1207]] |წინამორბედი = [[გიორგი III (საქართველოს მეფე)|გიორგი III]] |მემკვიდრე = [[გიორგი IV ლაშა]] |სხვა წოდებები = მეფეთ მეფე და დედოფალთ დედოფალი აფხაზთა, ქართველთა, რანთა, კახთა და სომეხთა, შირვანთა და შაჰანშათა და მბრძანებელი ყოვლისა აღმოსავლეთისა და დასავლეთისა, დიდება ამა სამყაროსა და სარწმუნოებისა, მესიის მოვლენილი |რელიგია = [[მართლმადიდებელი ქრისტიანი]] |პარტია = |დაბადების თარიღი = [[1160]] |დაბადების ადგილი = |გარდაცვალების თარიღი = [[1213]], შესაძლოა [[1210]] ან [[1207]] |გარდაცვალების ადგილი = [[აგარანი]] |ქორწინება = 1. [[იური (გიორგი)]] <br/>2. [[დავით სოსლანი]] |შვილები = 1. [[გიორგი IV ლაშა]] <br/> 2. [[რუსუდანი]] |დინასტია = [[ბაგრატიონები]] |მამა = [[გიორგი III (საქართველოს მეფე)|გიორგი III]] |დედა = [[ბურდუხანი]] |ხელმოწერა=Tamar signature.svg}} '''თამარი''', '''თამარ მეფე''' (დ. დაახ. [[1160]] — გ. [[1213]], შესაძლოა [[1210]] ან [[1207]]) — [[საქართველო]]ს [[მონარქი]] [[1184]] წლიდან, [[გიორგი III (საქართველოს მეფე)|გიორგი III-ის]] ასული, [[ბაგრატიონი (დინასტია)|ბაგრატიონთა]] სამეფო დინასტიის წარმომადგენელი. თამარს [[საქართველოს ოქროს ხანა]]ში მოუწია მეფობა და უაღრესად წარმატებული მმართველი აღმოჩნდა. თამარი ატარებდა ტიტულს: „მეფეთ მეფე და დედოფალთ დედოფალი აფხაზთა, ქართველთა, რანთა, კახთა და სომეხთა, შირვანთა და შაჰანშათა და ყოვლისა აღმოსავლეთისა და დასავლეთისა თვითმფლობელობითა მპყრობელი“. [[1179]] წელს [[გიორგი III (საქართველოს მეფე)|მეფე გიორგიმ]] თამარი თანამოსაყდრედ გამოაცხადა. [[1184]] წელს, მეფე გიორგის გარდაცვალების შემდეგ, ქვეყანაში რთული ვითარება შეიქმნა; ფეოდალურმა არისტოკრატიამ დაიწყო ბრძოლა დაკარგული პოლიტიკური პრივილეგიების აღსადგენად. [[1185]] წელს გავლენიან ფეოდალთა ერთმა ჯგუფმა თამარს, მისი სურვილის წინააღმდეგ, შერთო ანდრეი ბოგოლიუბსკის შვილი [[იური ბოგოლიუბსკი|იური]], რომელიც ქართულ წყაროებში ცნობილია „[[გიორგი რუსი]]ს“ სახელით. ორი-ორნახევარი წლის შემდეგ თამარი განქორწინდა და იური [[საქართველო]]დანაც განდევნეს. მეფე თამარი მეორედ დაქორწინდა დაახლოებით [[1189]] (ან [[1187]]) წელს [[დავით სოსლანი|დავით სოსლანზე]]. თამარის დროს [[საქართველო]] [[კავკასია|კავკასიის]] უძლიერეს [[სახელმწიფო]]დ იქცა. ისტორიკოსთა ერთი ნაწილის აზრით, ეს ძლიერება არ ემყარებოდა ქვეყნის შინაგან საწარმოო ძალთა განვითარებას, გაერთიანებული ფეოდალური მონარქიის ეკონომიკური ძლიერების ძირითად წყაროს სამხედრო ნადავლი და ხარკი შეადგენდა და ქვეყნის გაერთიანება ეფემერული ხასიათისა იყო.<ref>გ. ნათაძე, საქართველოს ისტორიის მოკლე სოციოლოგიური მიმოხილვა, თბ., 1925, ნაწ. II , გვ. 66 –67;</ref><ref>ქ. რაჭველიშვილი, საქართველოს ფეოდალიზმის ისტორია, 1927, გვ. 14</ref> ისტორიკოსთა მეორე ნაწილის აზრით, გაერთიანებული საქართველოს სიძლიერე შესაფერის სოციალურ-ეკონომიკურ ბაზისს ემყარებოდა.<ref>ნ. ბერძენიშვილი, საქართველოს რუსეთთან შეერთების ისტორიული მნიშვნელობისათვის, საქართველოს ისტორიის საკითხები, V, თბ., 1971. გვ. 161;</ref><ref>ნ.ბერძენიშვილი, კლასობრივი და შინაკლასობრივი ბრძოლის გამოვლინება საქართველოს საგარეო-პოლიტიკურ ურთიერთობაში, საქართველოს ისტორიის საკითხები, II, თბ., 1965, გვ. 23 – 42.</ref><ref>ს. ჯანაშია, საქართველოს ისტორია, 1943.</ref> თამარის მეფობის პერიოდში რამდენიმე მნიშვნელოვანი ბრძოლა გაიმართა, რომელთაგან განსაკუთრებით აღსანიშნავია [[1195]] წლის [[შამქორის ბრძოლა 1195|შამქორისა]] და [[1203]] წლის [[ბასიანის ბრძოლა 1203|ბასიანის]] ბრძოლები. == ცხოვრების ადრეული წლები == [[ფაილი:Gugeti.jpg|thumb|მარცხნივ|[[გეგუთის სასახლე|გეგუთის სასახლის]] ნანგრევები. გიორგი III-ის და თამარის სამეფო სასახლე.]] [[გიორგი III (საქართველოს მეფე)|გიორგი III]] [[XII საუკუნე|XII საუკუნის]] 50-იან წლებში [[ოსები|ოსთა]] მეფის, [[ხუდდანი]]ს ასულ [[ბურდუხანი|ბურდუხანზე]] დაქორწინდა. ამ ქორწინებას გარკვეული პოლიტიკური მიზანიც ჰქონდა — ჩრდილოეთის მეზობლებთან კავშირის განმტკიცება. თავის მხრივ, ბურდუხანი გამორჩეული ქალი ყოფილა. მას განსაკუთრებული პატივისცემით მოიხსენიებს და დიდ შეფასებას აძლევს [[ბასილი ეზოსმოძღვარი]]<ref>[[ბასილი ეზოსმოძღვარი]] [http://lib.ge/body_text.php?7110 „ცხოვრება მეფეთ-მეფისა თამარისი“] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110602051344/http://lib.ge/body_text.php?7110 |date=2011-06-02 }}</ref>. [[1160]] წელს [[გიორგი III (საქართველოს მეფე)|გიორგი III]]-სა და ბურდუხანს შეეძინათ ქალიშვილი – თამარი. თამარმა იმ დროისთვის სათანადო აღზრდა-განათლება მიიღო. თამარს თავისი გონიერებით ადრევე მიუქცევია ყურადღება. მას განსაკუთრებულად მზრუნველობდა მამიდა ([[დემეტრე I]]-ის ასული, გიორგი III-ის და) [[რუსუდანი (დიპლომატი)|რუსუდანი]], რომელიც [[ხორასანი|ხორასნის]] სულთნის ცოლყოფილი იყო და დაქვრივების შემდეგ [[საქართველო]]ში დაბრუნდა. ფაქტობრივად, თამარი და თავისი [[რუსუდანი (გიორგი III-ის ასული)|და]] მამიდასთან იზრდებოდნენ. [[ორბელთა აჯანყება 1177-1178|ორბელთა შეთქმულების]] შემდეგ მეფე გიორგიმ „შემყრელმან შვიდთავე სამეფოთა მისთამან აწჳა დედოფალთა დედოფალი, ბედნიერი და სჳანი ცოლი მისი ბურდუხან და შვილი მათი თამარ, ნათელი და ბრწყინვალება თუალთა მათთა, და მანიაკი ყოველთა მეფეთა, და გჳრგჳნი ყოველთა ჴელმწიფეთა ... მეფე ყო თამარ, თანადგომითა ყოველთა პატრიაქთა და ებისკოპოზთა, დიდებულთა იმიერთა და ამიერთა, ვაზირთა და სპასალართა და სპასპეტთა ... და დაადგა გჳრგჳნი ოქროსა თავსა მისსა“<ref>ქართლის ცხოვრება, ტ. II, თბილისი, 1959, გვ. 20</ref>. ეს მოხდა [[1179]] წელს. მეფემ დიდებულები დააფიცა თამარის ერთგულებაზე.<ref name="istoriani">[http://www.orthodoxy.ge/istoria/qartlis_tskhovreba/istoriani1.htm ''ისტორიანი და აზმანი შარავანდედთანი'', ქართლის ცხოვრება]</ref> ამის შემდეგ, სახელმწიფოში ცხოვრება ჩვეული წესით გაგრძელდა. [[გიორგი III (საქართველოს მეფე)|გიორგი III]] კვლავ აქტიურად მონაწილეობდა [[სახელმწიფო]]ს მართვა-გამგეობაში. დაახლოებით ამავე ხანებში გარდაიცვალა ბურდუხან დედოფალი. მამა-შვილის ერთობლივი მმართველობის ხანაში, [[1179]] წელს საგანგებო საკანონმდებლო კრება მოუწვევიათ, რომლის მთავარი მიზანი ქვეყანაში გახშირებული პარვისა და ყაჩაღობის მოსპობა იყო. კრებამ ამ დანაშაულის ჩამდენთათვის სასჯელის უმაღლესი ფორმა — ჩამოხრჩობა დააწესა.<ref name="istoriani" /><ref>ი. დოლიძე, ქართული სამართლის ძეგლები, II, გამოც. გვ. 22.</ref><ref>ივ. ჯავახიშვილი, ქართული სამართლის ისტორია, წ. II, ნაკვ. II, გვ. 482.</ref><ref>ბასილი ეზოსმოძღვარი, გვ.141</ref> [[1184]] წლის [[27 მარტი|27 მარტს]], [[ვნების კვირა|ვნების კვირის]] სამშაბათს, [[კახეთი|კახეთში]] გარდაიცვალა გიორგი III. [[თბილისი|თბილისში]] [[ისნის ციხე]]ში მყოფ თამარს მამის გარდაცვალება შეატყობინეს. პატრიარქმა და დიდებულებმა [[სამშვილდე]]ში მყოფ რუსუდანს ამცნეს ეს ამბავი და თბილისში ჩამოიყვანეს. გიორგი III [[მცხეთა]]ში დაკრძალეს და იმავე წელს გადაასვენეს [[საქართველო]]ს მეფეთა საძვალეში – [[გელათის მონასტერი|გელათში]]. [[გიორგი III (საქართველოს მეფე)|გიორგი III]]-ს მიერ დიდებულებზე მოპოვებულმა მნიშვნელოვანმა გამარჯვებამ ქვეყნის ცენტრალიზებას შეუწყო ხელი. დიდგვაროვანთა უფლებების აღდგენისთვის ხელსაყრელი დრო სწორედ მეფის გარდაცვალების შემდეგ შეიქმნა. მიუხედავად იმისა, რომ თამარი ჯერ კიდევ მამის სიცოცხლეში გამეფდა, დიდგვაროვანმა ფეოდალებმა, ეს საკმარისად არ მიიჩნიეს და მისი ხელახლა მეფედ კურთხევა გადაწყვიტეს. სწორედ აქედან ჩაეყარა საფუძველი ფეოდალთა პროტესტს სამეფო კარის ჯერ კიდევ გიორგი მესამისეული პოლიტიკის წინააღმდეგ<ref>ცხოვრება მეფეთ-მეფისა თამარის, ქართლის ცხოვრება II, გვ. 131.</ref><ref>ივ. ჯავახიშვილი, ქართული სამართლის ისტორია, II, ნაკვ. II, გვ. 191.</ref>. ეს პროტესტი თანდათანობით კიდევ უფრო გამძაფრდა. ფეოდალებმა, „იმიერთა და ამიერთა“, ერთხმად განაცხადეს, რომ ისინი [[გიორგი III (საქართველოს მეფე)|გიორგი III]]-ის დროს დაწინაურებულ უგვარო მოხელეებს აღარ დაემორჩილებოდნენ. ასეთებად მიიჩნიეს ამირსპასალარი [[ყუბასარი]] და მსახურთუხუცესი [[აფრიდონი]]. სამეფო კარი დათმობაზე წავიდა და ეს მოხელეები თანამდებობებიდან გადააყენა. ამის შემდეგ ფეოდალებს შორის ამ თანამდებობების ხელში ჩაგდებისთვის ბრძოლა დაიწყო. == მეფობის ადრეული წლები და პირველი ქორწინება == [[ფაილი:Queentamar giorgi.jpg|300px|thumb|მარცხნივ|თამარ მეფის, ლაშა-გიორგისა და გიორგი მესამის ფრესკები [[ბეთანიის მონასტერი|ბეთანიის მონასტრის]] ჩრდილოეთ ფასადზე.]] დიდგვაროვანთა პროტესტი ჯერ კიდევ დასრულებული არ იყო, როცა [[მეჭურჭლეთუხუცესი|მეჭურჭლეთუხუცესმა]] [[ყუთლუ-არსლანი|ყუთლუ-არსლანმა]], რომელსაც ბევრი თანამოაზრე ჰყავდა, თამარს ახალი მოთხოვნები წაუყენა. მისი მოთხოვნებით [[ისანი|ისანში]] ახალი სახელმწიფო ინსტიტუტი, ე. წ. „კარავი“ უნდა დაარსებულიყო. [[ისანი|ისანში]] მდებარეობდა მეფის სასახლე და [[საქართველო]]ს სამეფოს უმაღლესი ინსტიტუტი – [[დარბაზი|სახელმწიფო დარბაზი]]. დარბაზის მოწვევა მხოლოდ მეფის სურვილზე იყო დამოკიდებული, ამჯერად კი ყუთლუ-არსლანის დასი მოითხოვდა, რომ სასახლის გვერდით კარავი ყოფილიყო დადგმული. ამ კარავში, მეფისგან დამოუკიდებლად და მეფის დაუსწრებლად, სახელმწიფო მართვა-გამგეობასა და უზენაეს მართლმსაჯულებასთან დაკავშირებული საქმეები უნდა განხილულიყო. ყუთლუ-არსლანის დასის გეგმით, [[მეფე]]ს კანონმდებლობითი უფლება უნდა ჩამორთმეოდა და მთლიანად ამ ახალ ინსტიტუტს გადასცემოდა, ხოლო მეფეს მხოლოდ აღმასრულებელი ფუნქციები დარჩებოდა. ყუთლუ-არსლანის მოწინააღმდეგეებმა თამარ მეფეს ამ დასის ხელმძღვანელის შეპყრობა ურჩიეს . თამარის მრჩევლებს ეგონათ, რომ ყუთლუს დაჭერა ამბოხებულთა მოძრაობას ჩაახშობდა, თუმცა ეს ასე არ მოხდა. აჯანყებულებთან მოსალაპარაკებლად თამარ მეფემ [[კრავაი ჯაყელი]] და [[ხუაშაქ ცოქალი]], ორი გამოჩენილი მანდილოსანი, მიაგზავნა. შეთანხმება ურთიერთდათმობით გახდა შესაძლებელი. „კარავის“ დაარსების იდეა არ მიიღეს, თუმცა, ამის სანაცვლოდ, თამარ მეფემ დარბაზის უფლებები გაზარდა. ყუთლუ-არსლანის პოლიტიკური დასის დაშოშმინების შემდეგ, საქართველოს მეფემ მნიშვნელოვანი პოლიტიკური გადაწყვეტილება მიიღო. თამარის ბრძანებით [[მწიგნობართუხუცეს-ჭყონდიდელი]]სა და ვაზირის თანამდებობა [[ანტონ მწიგნობართუხუცეს-ჭყონდიდელი|ანტონმა]] მიიღო. [[ამირსპასალარი|ამირსპასალარად]] დაინიშნა [[სარგის მხარგრძელი]].<ref>ამ თანამდებობაზე ადრე მყოფი [[გამრეკელი თორელი]] (XII საუკუნე)</ref> მიუხედავად ამისა, დიდგვაროვანი ფეოდალები მნიშვნელოვან ძალაუფლებას კვლავ ინარჩუნებდნენ. ისინი აქტიურად ერეოდნენ თამარის პირად ცხოვრებაშიც. ეს ნათლად გამოჩნდა განსაკუთრებით მაშინ, როდესაც დედოფლის ქორწინების საკითხი დადგა. დიდგვაროვნები თამარის საქმროდ მათთვის მისაღებ კანდიდატურას ეძებდნენ. ასეთად მათ [[იური ბოგოლიუბსკი]] (გიორგი რუსი) მიიჩნიეს. თუმცა, ზოგი დიდებული თამარის იური ანდრეის ძეზე დაქორწინების წინააღმდეგი იყო; ისინი თამარს ურჩევდნენ, კავშირი [[ბიზანტია|ბიზანტიის]] მმართველებთან დაემყარებინა, მაგრამ მათი მცდელობა უშედეგო აღმოჩნდა. უფლისწული იური როსტოვ-სუზდალის დიდი მთავრის, [[ანდრეი ბოგოლუბსკი|ანდრეის]] შვილი იყო. ანდრეის გარდაცვალების შემდეგ, სამთავროში ვითარება მნიშვნელოვნად შეიცვალა. იური სამთავროდან გააძევეს, რის შემდეგაც [[ჩრდილოეთი კავკასია|ჩრდილოეთ კავკასიაში]] წავიდა<ref>ი. ცინცაძე, ძიებანი რუსეთ-საქართველოს ურთიერთობის ისტორიიდან (X-XV სს.) თბ., 1956, გვ. 89-90</ref>. სწორედ იქ დაუკავშირდნენ ქართველი დიდებულები ანდრეის ვაჟს. წყაროების მიხედვით, [[საქართველო]]ს [[მეფე]] ამ ქორწინების წინააღმდეგი იყო. „ცხოვრება მეფეთ-მეფისა თამარისი“ გადმოგვცემს თამარის პასუხს შეთავაზებულ წინადადებაზე: {{ციტატა|კაცნო, ვითარ ღირს არს შეუტყობელი ეს ქმნად? არა ვიცით კაცისა ამის უცხოსა ქცევა და საქმე, არცა მჴედრობისა, არცა ბუნებისა, და არცა ქცევისა. მაცალეთ, ვიდრემდის განიცადონ ყოველთა სიკიეთე, განა სიდრკუე მისი.<ref>ცხოვრება მეფეთ-მეფისა თამარისი, ქართლის ცხოვრება II, გვ. 120.</ref>}} მიუხედავად ამისა, ეს ქორწინება მაინც შედგა. თამარის ორივე ისტორიკოსი ერთხმად აღიარებს, რომ იური უფლისწულს ცუდი ზნე აღმოაჩნდა – მას მემთვრალეობაში, მამათმავლობასა და ზოოფილიაში სდებდნენ ბრალს <ref>Жизнь царицы цариц Тамар, стр. 31</ref><ref>ისტორიანი და აზმანი შარავანდეთთანი, ქართლის ცხოვრება, II, გვ.140</ref><ref>ამ თემას ეხება ი. ცინცაძე, ძიებანი რუსეთ-საქართველოს ურთიერთობის ისტორიიდან (X-XVI) გვ. 127.</ref>. თამარმა აღნიშნულის შესახებ დარბაზს მოახსენა, რომელმაც იური ანდრეის ძის საქართველოდან ექსორიაქმნის (გაძევების) შესახებ გადაწყვეტილება მიიღო. „წარიყვანეს ექსორია-ქმნად, გარნა აურაცხელითა ლარითა, სიმდიდრითა და საჭურჭლითა“<ref>ისტორიანი და აზმანი შარავანდეთთანი, ქართლის ცხოვრება, ტ. II, თბ., 1959, გვ. 41.</ref>. [[საქართველო]]დან განდევნილმა [[იური ბოგოლიუბსკი]]მ თავი [[კონსტანტინოპოლი|კონსტანტინოპოლს]] შეაფარა. წყაროთა ცნობით, ეს ფაქტი ქორწინებიდან ორი-ორნახევარი წლის შემდეგ მომხდარა.<ref>ისტორიანი და აზმანი შარავანდეთთანი: „ორი წლამდის გინა უმეტეს იყოს განსაცდელისა უცხოსა თმენასა შინა“ (ქართლის ცხოვრება, II, გვ. 141)</ref><ref>ცხოვრება მეფეთ-მეფისა თამარისი: „ორისა და ნახევარსა წელთა, ვითარ გურდემლი, მოითმენდა მჴნე თამარ უკეთურებით რუსისათა.“</ref> იური დარბაზის გადაწყვეტილებას არ შეეგუა და [[1191]] წელს აჯანყება დაიწყო. იგი თავისი მხარდამჭერი რაზმით [[საქართველო]]ში [[ერზურუმი (ქალაქი)|ერზრუმის]] გზით შემოვიდა. აჯანყებას ბევრმა დიდებულმა დაუჭირა მხარი, მათგან აღსანიშნავია: [[გუზანი]] – [[კლარჯეთი]]სა და [[შავშეთი]]ს მმართველი, [[ბოცო ჯაყელი|ბოცო]] – [[სამცხე|სამცხის]] სპასალარი და [[ვარდან დადიანი]] — მსახურთუხუცესი. აჯანყებულებმა იური გეგუთში გადაიყვანეს და იქ [[მეფე]]დ გამოაცხადეს. თამარ მეფე თავიდან ამ რთული ვითარების მოგვარებას მოლაპარაკების გზით ცდილობდა, ამ მიზნით მან აჯანყებულებს საგანგებო მოციქულები გაუგზავნა. შეთანხმებას მეამბოხეები არ დათანხმდნენ. თამარის ჯარმა აჯანყებულთა ნაწილი [[ჯავახეთი|ჯავახეთში]], [[თმოგვი|თმოგვსა]] და [[ერუშეთი]]ს შუა ნაწილში დაამარცხა<ref>ცხოვრება მეფეთ-მეფისა თამარისი.</ref>. როდესაც [[ქართლი|ქართლში]] მყოფმა მეამბოხეებმა [[ჯავახეთი]]ს ჯგუფის დამარცხების ამბავი გაიგეს, უბრძოლველად გაიქცნენ. გამარჯვებულ სამეფო კარს ამბოხებულთა წინააღმდეგ დიდი სისასტიკე არ გამოუჩენია. იური ანდრეის ძე უვნებელი გაუშვეს, ის კვლავ კონსტანტინოპოლში წავიდა.<ref>ივ. ჯავახიშვილი, ქართული ერის ისტორია II, გვ. 262</ref> რაც შეეხება სხვა ამბოხებულებს, არც ისინი დაუსჯიათ, როგორც ამას კანონი ითვალისწინებდა, თუმცა ყველა მათგანს თანამდებობები ჩამოართვეს <ref>ივ. ჯავახიშვილი, ქართველი ერის ისტორია,</ref>. [[1193]] წელს იური ხელმეორედ შემოიჭრა საქართველოში, ამჯერად [[არანი|რანის]] მხრიდან, მაგრამ [[კამბეჩოვანი|კამბეჩოვანში]] (ძირითადად, დღევანდელი [[ქიზიყი]]ს ტერიტორია) ბრძოლისას დამარცხდა. == მეორე ქორწინება == [[ფაილი:The XIIc. cross of Queen Tamara of Georgia - Gold, rubies, emerald and pearls.jpg|მარცხნივ|მინი|თამარ მეფის ჯვარი]] [[გიორგი რუსი]]ს გაძევების შემდეგ თამარის ქმრობის მსურველნი კვლავ გამოჩნდნენ. ესენი იყვნენ სხვადასხვა ქვეყნის უფლისწულები, ქრისტიანები თუ მუსლიმანები. მაგრამ ახალი ქორწინების საკითხის გადაწყვეტა უკვე იოლი აღარ იყო – ბევრი კანდიდატი უარით გაისტუმრეს. საქართველოში ჩამოვიდა [[ახსითან I|აღსართან შირვანშაჰი]], რომელიც თამარის ქმრობის ღირსად ჩათვლის შემთხვევაში „რჯულის დაგდების“ მზადყოფნაში იყო. თუმცა აღსართანს უარი უთხრეს<ref name="istoriani" />. რუსუდან დედოფალი თამარის შესაფერის საქმროდ ოსთა უფლისწულს, [[დავით სოსლანი|დავით სოსლანს]] მიიჩნევდა. ქართულ ისტორიოგრაფიაში განმტკიცებულია მოსაზრება, რომ დავით სოსლანი [[ალანთა სამეფო|ოსეთში]] დამკვიდრებული [[ბაგრატიონები|ბაგრატიონთა]] შტოს წარმომადგენელი იყო. ეს შტო მომდინარეობს სრულიად საქართველოს მეფის [[გიორგი I (საქართველოს მეფე)|გიორგი I]]-ისა და [[ალდე დედოფალი|ალდე დედოფლის]] ვაჟის [[დემეტრე უფლისწული|დემეტრესგან]]. [[მხითარ გოში]]ს ცნობით, „თამარმა, გიორგი მეფის ასულმა, განიშორა პირველი ქმარი, რუსთა მეფის ძე და შეირთო სხვა ქმარი, ალანთა სამეფოდან, თავისი ნათესავი დედის მხრიდან, სახელით სოსლანი, რომელიც გამეფებისას დავითად იწოდა“.<ref>ა. აბდალაძე, XII-XIII სს. საქართველოს ქრონოლოგიის შესწავლისათვის, მაც, თბ., 1974, გვ. 144-145</ref> თამარი დავით სოსლანთან ქორწინებას დათანხმდა. ამის შემდეგ, დიდებულები რუსუდან დედოფლისა და „გაზრდილი მისი“ დავითის წამოსაყვანად ოსეთში გაემართნენ. ქორწილის მსვლელობას, რომლის გამართვაც დიდუბის სასახლეში („სანახებსა ტფილისისა“) გადაწყდა, რუსუდანი ხელმძღვანელობდა. დღემდე მოღწეულია თამარის ქორწილისათვის მიძღვნილი ხალხური ლექსები. {{ციტირება| საქართველოს დედოფალი, დედა ქართლისა თამარი, სიმშვენიერით მოსილი, ამომავალი მზის დარი, დავით სოსლანის მეუღლე, რომელს უმშვენა მან მხარი, — დიდუბეში იქორწინა, სადაც რომ საყდარი არი; ნადიმობა გაუმართა, მოიწვია თავის ჯარი; ასი სული ცხვარი დაკლა და ორასი ნიშა ხარი, ლურჯი სუფრა გაუშალა, იქნებოდა ასი მხარი, ქვრივ-ობლებსა უწყალობა ოქრო, ვერცხლი დიდი ძალი<ref>ვახუშტი, „საქართველოს გეოგრაფია“, ტფილისი, 1904 წ., გვ. 74</ref>.}} ქორწინება [[1187]] (ან [[1189]]) წელს მოხდა. ამიერიდან, მეფე თამარი და დავით სოსლანი ქვეყნის საშინაო და საგარეო საქმეებს შეთანხმებულად განაგებდნენ. == საგარეო პოლიტიკა == === მუსლიმი მეზობლები === [[ფაილი:Caucasus 1213 AD map ka.svg|მინი|მარცხნივ|300პქ|საქართველო და კავკასია თამარის გარდაცვალებისას (''რუკაზე პირობითად აღნიშნულია 1213 წელი'')]] თამარ მეფე ყოველმხრივ ცდილობდა, რომ მამის, გიორგი III-ისა და დიდი პაპის, [[დავით აღმაშენებელი|დავით IV აღმაშენებლის]], პოლიტიკური კურსი განეგრძო როგორც საშინაო, ისე საგარეო საქმეებში. ამ პერიოდში [[ოსმალეთი|თურქები]] უკიდურესად შევიწროებულები იყვნენ. მდგომარეობამ ისინი აიძულა გაერთიანებასა და კოალიციურ ლაშქრობაზე ეფიქრათ. მათ [[აბასიანთა სახალიფო|ბაღდადის ხალიფას]] მიმართეს და განზრახული ლაშქრობის მოწყობაში დახმარება სთხოვეს. ბაღდადის ხალიფა, ფაქტობრივად, აღმოსავლეთის მუსლიმანური რელიგიის მეთაურად თვლიდა თავს და ქრისტიანების წინააღმდეგ „მართლმორწმუნეთა დასაცავად“ ყოველთვის მზად იყო. ხალიფამ ლაშქრობისთვის დიდი თანხები გამოჰყო. იმ დროისთვის, [[ილდეღიზიდები|ირანის ადარბადაგანის]] მმართველი [[აბუ ბაქრი]], ერთპიროვნული მბრძანებელი გახდა. სწორედ აბუ-ბექრმა ისარგებლა ხალიფას მატერიალური დახმარებით და მისი მოწოდებაც თავის სასარგებლოდ გამოიყენა. მან აღმოსავლეთის თურქთა დიდძალ ლაშქარს მოუყარა თავი. აბუ-ბექრი პირველად [[შირვანი]]სკენ გაემართა. შირვანშაჰი აღსართანი და მისი სიძე [[ამირ-მირმანი]] ვერ გაუმკლავდნენ მტერს. შირვანი საქართველოს ყმადნაფიცი ქვეყანა იყო, შესაბამისად, საქართველოს შირვანის მიმართ გარკვეული ვალდებულებაც ეკისრა. საქართველოს სამეფო კარის გადაწყვეტილებით დიდძალი ლაშქარი შეიკრიბა. ქართველთა ლაშქარი [[შამქორის ბრძოლა 1195|ბრძოლისათვის]] გაემართა, [[შამქორი]]საკენ.<ref>ივ. შაიშმელაშვილი. შამქორი, ბასიანი. თბ., 1981, გვ. 23-24</ref> ცხენოსანთა ლაშქარი [[მტკვარი|მტკვრის]] მარჯვენა ნაპირიდან დაიძრა და მდინარე [[ხრამი]]დან [[შამქორჩაი|შამქორისწყლამდე]] მანძილი დღე-ღამეში გაიარა. შამქორის ბრძოლა [[1195]] წელს გაიმართა<ref>ივ. ჯავახიშვილი, ქართველი ერის ისტორია, II, გვ. 270</ref> [[ფაილი:Vardzia Cave Monastery 05.jpg|მინი|273x273პქ|ვარძია]] ისტორიული ქალაქი შამქორი მდინარე შამქორისწყლის მარცხენა ნაპირზე მდებარეობდა<ref>დღეისთვის შემორჩენილია ციხესიმაგრის მხოლოდ ნანგრევები</ref> და მნიშვნელოვანი სავაჭრო პუნქტი იყო.<ref>История Азербайджана, Баку, 1958, с. 134</ref> აბუ ბაქრი ქალაქში გამაგრდა, ამიტომ ქართული ლაშქრის მთავარი დარტყმის ობიექტად ქალაქი შეირჩა. ციხესიმაგრეზე შეტევას, ლაშქრის მარჯვენა ფრთა ახორციელებდა. დავით სოსლანის რაზმი ცუდი გზების გამო დაყოვნდა. მისმა მოსვლამ არსებითად შეცვალა ბრძოლის ვითარება. ამ ბრძოლაში გამარჯვება ქართველებს ხვდათ წილად. მას შემდეგ, რაც საქართველოს ხელში აღმოჩნდა [[კავკასია|კავკასიის]] უმნიშვნელოვანესი სტრატეგიული პუნქტები: [[განძა]], [[ანისი]], [[ყარსი|კარი]], თურქთა გავლენა რეგიონში მნიშვნელოვნად შემცირდა. ციხე-ქალაქი [[ყარსი|კარი]]<ref>დღევანდელი ყარსი.</ref> თავისი სიძლიერით გამოირჩეოდა და მთელ [[ამიერკავკასია]]ში თურქთა საიმედო საყრდენად ითვლებოდა. ბასილი ეზოსმოძღვარი გადმოგვცემს რომ, „მრავლით ჟამთაგან“ იბრძოდნენ კარისათვის [[სარგის თმოგველი]], [[შალვა ახალციხელი|შალვა თორელი]] და [[მესხები|მესხნი]]. მათ კარის ირგვლივ არსებული ყველა ქალაქი და სოფელი დაიმორჩილეს, კარის აღება კი ვერ შეძლეს. თამარ მეფემ ქალაქის ასაღებად დავით სოსლანი გააგზავნა, თვითონ თამარი [[ჯავახეთი|ჯავახეთში]] დადგა და აქ დაელოდა „ამბავსა მათსა“. ქართველებმა შეძლეს ციხე-ქალაქის აღება და ეს ტერიტორია უშუალოდ საქართველოს შემოუერთეს. კარის აღებას უდიდესი პოლიტიკური და სტრატეგიული მნიშვნელობა ჰქონდა, რადგან იგი ანის-არზრუმის დიდ სავაჭრო გზაზე მდებარეობდა. მუსლიმანურმა სახელმწიფოებმა საქართველოს წინააღმდეგ ახალი ლაშქრობის მოწყობა გადაწყვიტეს. ამჯერად ამ ლაშქრობას სათავეში მცირე აზიის თურქული სახელმწიფო, [[რუმის სასულთნო]] ჩაუდგა. რუმის სულთანმა [[რუქნადინი|რუქნადინმა]] 400 000 მეომარი შეკრიბა<ref>ბასილი ეზოსმოძღვრის მიხედვით, რვაასი ათასი.</ref>. მან საგანგებო მოციქული გამოუგზავნა თამარს, რომელთაც მეფეს კადნიერი წერილი გადასცეს: {{ციტატა|მე ნუქარდინ. სულთანი ყოვლისა ცისა-ქუეშისა უმაღლესი, მიმსგავსებული ძლიერებასა ანგელოზთასა, თანამდგომი ღმრთისა, მოვლინებული მოჰმედისაგან მოგიმცნობ მეფესა ქართველთასა თამარს.<br />ყოველი დიაცი რეგუენია და შენ გიბრძანებია ქართველთა აღებად ჴრმალთა და ღმრთისაგან საყუარელისა ისლემთა ერისა დაჴოცად მუსულმანთა.<br />და კუალად ნათესავსა ზედა თავისუფალსა დადებად ხარკი ყმებური. და აწ მე მოვალ, რათა უსაჯო სამართალი სახლსა სპარსთასა და განგწუართო შენ და ერი ეგე შენი არაოდეს კადრებად აღებად ჴრმლისა, რომელი ღმერთსა ჩუენდა უბოძებია. ხოლო ცხოვნებით იგი ოდენ ვაცხოვნო, რომელმან უწინარეს მოსლვისა ჩემისა თაყუანისმცეს წინაშე კარვისა ჩემისა და აღიაროს ქადაგება მოჰამად მოციქულისა, და უარ ყოს სჯული შენი და ჴელითა თჳსითა იწყოს წინაშე ჩემსა ლეწად ჯუარისა, რომლისა მიმართ დაგიცთ ცუდი სასოება, და აწ მოელოდი ნაცვალსა ჩემსა, რომელი შეამთხჳე სპარსთა.<ref>ცხოვრება მეფით-მეფისა თამარისი, ქართლის ცოვრება II, გვ. 133-134</ref>}} [[ფაილი:Queen Tamara of Georgia.jpg|მინი|თამარ მეფე. მხატვარი ქეთევან მაღალაშვილი|ალტ=https://burusi.wordpress.com/2009/07/26/magalashvili/]] თამარის პირველ ისტორიკოსთან დაცულია ცნობა, რომ რუქნადინის ელჩს წერილის გადაცემის შემდეგ, მეფისათვის უღირსი სიტყვებით მიუმართავს:„უკეთუ მეფემან თქუენმან დაუტეოს სჯული, იპყრას სულტანმან ცოლად; და უკეთუ არა დაუტეოს სჯული, იყოს ხარჭად სულტნისა“. ამ სიტყვებს რომ ამბობდა ელჩი, მხარგრძელი წამოდგა „და უხეთქა ჴელითა პირსა, და ვითარცა მკუდარი დაეცა და იდვა“. თამარის ბრძანებით ჯარის შეკრება დაიწყეს. მეფე [[ვარძია (მონასტერი)|ვარძიაში]] მივიდა და იქ [[ღვთისმშობელი|ღვთისმშობელს]] შეავედრა ქართველების ჯარი. ქართველთა ლაშქარი [[ბასიანი|ბასიანში]] მივიდა, სადაც სულთანი იყო დაბანაკებული<ref>ივ. შაიშმელაშვილი. შამქორი, ბასიანი, თბ., 1981, გვ. 48-49.</ref> [[ბასიანის ბრძოლა 1203|ბასიანის ბრძოლა]] 1203 წელს გაიმართა. ხანგრძლივი ბრძოლის დროს [[ზაქარია გაგელი|ზაქარია გაგელს]], შალვა და ივანე ახალციხელებს ცხენები დაუხოცეს, სარდლები ბრძოლას ქვეითად განაგრძობდნენ. ქართველთა ლაშქარში, ამ ფაქტმა მცირედი არეულობა გამოიწვია თუმცა, დავით სოსლანმა ბრძოლის მიმდინარეობისას მნიშვნელოვანი გადაჯგუფება განახორციელა – მან ცხენოსანთა რაზმი მოწინააღმდეგის გვერდებზე შეტევისთვის მოამზადა, მარცხენა ფრთას თვითონ ჩაუდგა სათავეში, ხოლო მარჯვენაზე ზაქარია მხარგრძელი განაწესა. შეტევა ერთდროულად განხორციელდა.<ref>ქართლის ცხოვრება, II, გვ. 137-138.</ref> დავით სოსლანის მიერ დასახულმა გეგმამ გაამართლა: მტერი პანიკაში ჩავარდა და ბრძოლა ქართველების გამარჯვებით დასრულდა. ბასიანის ბრძოლაში ქართველების გამარჯვებას, უდიდესი პოლიტიკური მნიშვნელობა ჰქონდა, საქართველომ კიდევ უფრო განიმტკიცა თავისი პოზიციები რეგიონში და სამხრეთის საზღვრები სრულიად გაამაგრა. === ტრაპიზონის იმპერია === {{მთავარი|ტრაპიზონის იმპერია}} [[ფაილი:Tamar's fresco at Betania.jpg|thumb|left|მეფე თამარის ფრესკა ბეთანიის მონასტერში]] თამარ მეფის სახელთანაა დაკავშირებული ტრაპიზონის იმპერიის შექმნა. ძლიერი საქართველოს სამეფო თავის გავლენას ავრცელებდა სამხრეთით, მათ შორის, [[შავი ზღვა|შავი ზღვის]] სამხრეთ სანაპიროზე. XIII საუკუნის დასაწყისიდან [[ბიზანტიის იმპერია]]ში [[კომნენოსები|კომნენოსებისა]] და [[ანგელოსები|ანგელოსების]] დინასტიებს შორის დიდ შინაპოლიტიკური დაპირისპირებას ჰქონდა ადგილი, რამაც სახელმწიფო ეკონომიკურად დაასუსტა. [[1201]] წელს დაიწყო [[მეოთხე ჯვაროსნული ლაშქრობა]], [[თეობალდ III (შამპანი)|თეობალდ შამპანიელის]] სარდლობით. [[1201]] წელს, თეობალდის გარდაცვალების შემდეგ, ლაშქრობას [[ბონიფაციუს I მონფერატელი|ბონიფაციუს მონფერატელით]] ჩაუდგა სათავეში.<ref>[http://www.ruslanka.ru/hist/4kp.php მეოთხე ჯვაროსნული ლაშქორბა] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101024040714/http://www.ruslanka.ru/hist/4kp.php |date=2010-10-24 }} {{ru icon}}</ref> [[1202]] წელს ჯვაროსნული ლაშქრობის გეგმა შეიცვალა – ეგვიპტის ნაცვლად ჯვაროსნებს [[ზადარი|ზადარსა]] და [[თრაკია]]ში უნდა ელაშქრათ. [[ფაილი:Tamar 2013 stamp of Georgia.png|მინი|თამარ მეფე ქართულ საფოსტო მარკაზე.]] იმავდროულად, რომის პაპმა [[ინოკენტი III]]-მ გერმანიის მიერ შელახული [[რომი]]ს სტატუსის გაძლიერება გადაწყვიტა და ჯვაროსნებს დასუსტებული [[კონსტანტინოპოლი]]ს აღება უბრძანა. [[1203]] წლის ივნისში ბიზანტიის იმპერიის დედაქალაქს ჯვაროსნების ხომალდები მიუახლოვდნენ. [[1204]] წლის იანვარში ჯვაროსნებმა კონსტანტინოპოლს ალყა შემოარტყეს. იმავე წელს შეთქმულებმა [[ისააკ II ანგელოსი]] საიმპერატორო ტახტიდან ჩამოაგდეს და დააბრმავეს. ბიზანტიის იმპერიის დასუსტებით ისარგებლა საქართველოს სამეფო კარმა, საბაბად {{რის}} ერთი გარემოება გამოიყენეს. ბასილი ეზოსმოძღვარის ცნობით, {{ციტირება|მოიწინეს ოდესმე ჩუეულებისაებრ ქველის-მოქმედებათათჳს ამისთა მონაზონნი შავისა მთისა, ანტიოქიით და კჳპრის ჭალაკით, ეგრეთვე მთაწმიდით და მრავალთა ადგილთათ}}, მეფე თამარს დიდი პატივით მიუღია ისინი.<ref>ქართლის ცხოვრება, II, გვ. 142.</ref> უკან გაბრუნებულ მონაზვნებს, როდესაც მათ [[კონსტანტინოპოლი|კონსტანტინოპოლს]] მიაღწიეს, ბიზანტიის იმპერატორის, [[ალექსი IV ანგელოსი|ალექსის]] კაცები დაუხვდნენ და გაძარცვეს. შეიტყო თუ არა მეფე თამარმა ალექსის საქციელის შესახებ, ბერძენთა მეფის ანგარებითა და მტაცებლობით განრისხებულმა, კეისრის სამაგალითო დასჯა გადასწყვიტა და ფაქტობრივად ომი გამოუცხადა ბიზანტიის იმპერიას. საომარი ოპერაციები შავი ზღვის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში დაიწყო. 1204 წელს ქართველთა ლაშქრის აქტიური საბრძოლო ქმედების შედეგად ქართველებმა ბერძნებს „წარუღეს ლაზი[კ]ა, ტრაპიზონი, ლიმანი, სამისონი, სინოპი, კერ[ა]სუნდი, კოტიორა, ამასტია, ერაკლია და ყოველნი ადგილნი ფებლაღონიისა და პონტოსანი“. თამარმა ამ ტერიტორიებისგან შექმნა სამეფო, რომელსაც სათავეში [[ბაგრატიონები|ბაგრატიონთა]] ნათესავი [[ალექსი I კომნენოსი]] ჩაუყენა: {{ციტატა|და მისცა ნათესავსა თჳსსა ალექსის კომნიანოსსა ანდრონიკეს შჳლსა, რომელი იყო მაშინ თჳთ წინაშე თამარისსა შემოხვეწილი.}} ქართველი მემატიანის ზემომოყვანილ ცნობას ბიზანტიელი მემატიანე მიხეილ პანარეტიც ადასტურებს<ref>ივანე ჯავახიშვილი, თხზულებანი თორმეტ ტომად, ტ. II, თბილისი, 1983, გვ. 246</ref> ისტორიიდან ცნობილია, რომ ალექსი და მისი ძმა დავითი საქართველოს სამეფო კარზე იზრდებოდნენ<ref>[http://www.nojiki.ru/istr2.php Царица Тамара и Золотой век. {{ru icon}}]</ref><ref>[http://ru.wikisource.org/wiki/ЭСБЕ/Трапезунтская_империя ტრაპიზონის იმპერია რუსულ ვიკიწყაროზე {{ru icon}}]</ref>. [[1185]] წელს ტახტიდან ჩამოაგდეს [[ანდრონიკე I (ბიზანტია)|ანდრონიკე კომნენოსი]], რომლის მემკვიდრის [[მანუელ კომნენოსი (ანდრონიკე I-ის ვაჟი)|მანუელ კომნენოსის]] მეუღლე გიორგი III-ისა და ბურდუხანის ასული [[რუსუდანი (გიორგი III-ის ასული)|რუსუდანი]] იყო<ref>[[კირილ თუმანოვი]], "On the relationship between the founder of the Empire of Trebizond and the Georgian Queen Thamar" in ''Speculum'' vol. 15 ([[1940]]) pp.&nbsp;299–312.</ref><ref name="rusudan sister">[http://www.staropomor.ru/Bogoslovie(4)/odb/ah-ap.pdf The Oxford Dictionary of Byzantium, Vol. 1,] NY-[[Oxford]], [[1991]], p. 63</ref>. სავარაუდოდ, იმავე წელს დაიღუპა მანუელიც. რუსუდანი საქართველოში თავის ორ ვაჟთან ერთად დაბრუნდა. === ჩრდილოეთ კავკასია === [[სურათი:Vepkhistkaosani zichy.jpg|thumb|right|250px|თამარ მეფე. [[მიხაი ზიჩი]]ს მიერ შესრულებული [[ვეფხისტყაოსანი|ვეფხისტყაოსნის]] ილუსტრაცია.]] [[XII საუკუნე]]ში საქართველოს შემადგენლობაში მოექცა ჩრდილოეთ კავკასიის ტერიტორიებიც. საქართველოს მეფეები მჭიდრო კავშირს ამყარებდნენ ჩრდილოეთით მოსახლე ხალხთან. თამარის მეფობის ბოლო წლებში [[იმიერკავკასია|იმიერკავკასიელი]] მთიელები, საქართველოს მეფის ყმადნაფიცები იყვნენ და საქართველოს კულტურულ გავლენას განიცდიდნენ. ამას მეტყველებს ჩრდილოეთ კავკასიაში აღმოჩენილი მრავალი ქართული წარწერა.<ref>დაღესტანში ოცამდე ქართული წარწერაა დამოწმებული. იხ. История Дагестана, м., 1967, с. 215.</ref> მთიელები ([[ფხოველები]] და [[დიდოელები]]) [[1212]] წელს თამარს განუდგნენ. ამ მასშტაბური აჯანყების შესახებ ცნობებს იძლევა „ისტორიანი და აზმანი შარავანდედთანი“: {{ციტატა|ამ ამბების აღწერისას მემატიანე ხაზს უსვამს განდგომილ მთიულთა სარწმუნოებასაც და გვაძლევს მათ მოკლე დახასიათებას: „ხოლო ფხოველნი ჯუარის მსახურნი არიან და ქრისტიანობასა იჩემებენ. ამათ იწყეს რბევად და ჴოცად და ტყუეობად ცხადად და ღამით.<ref name="ფხოველები">ქართლის ცხოვრება, ტ. II, ს. ყაუხჩიშვილის რედაქციით, თბ., 1959, გვ. 111–112</ref>}} საქართველოს ხელისუფლებამ მთელი სერიოზულობით შეაფასა მთიელთა გამოსვლა. მეფე თამარმა დამსჯელ ექსპედიციას სათავეში ივანე ათაბაგი ჩაუყენა. სამეფო ხელისუფლებამ აჯანყებულ მთიელთა წინააღმდეგ მეფის მხარეს მყოფი მთიელები გამოიყენა, სამეფო ხელისუფლების ლაშქარს, აჯანყების ჩახშობისთვის სამი თვე დასჭირდა:{{ციტატა|მოუწოდა მეფემან ათაბაგსა და ყოველთა მთეულთა ... მისცა ათაბაგსა და წარავლინა მათ ზედა. ხოლო ივანე გონიერად ყო: აღვიდა მთასა ჴადისასა და წარვლო წუერი მთისა, წარდგა მთასა ფხოველთასა და დიდოთასა, რომელი არავის ექმნა, არცა პირველ, არცა შემდგომად, რამეთუ ერთ–კერძო დაურჩა დურძუკეთი და ერთ–კერძო დიდოეთი და ფხოეთი. ცნეს რა მისვლა ათაბაგისა, მოვიდეს ძღუნითა მეფენი დურძუკთანი, მოსცეს ლაშქარი და დაუდგეს გუერდსა. და იწყეს ზეიდაღმან ბრძოლად, და რბევად, და კლვად, და ტყუეობად და დაწუად; მოსწყჳდეს ურიცხჳ კაცი დიდოი და ფხოვი, და დაყვნეს სამნი თუენი: ივნის, ივლისი და აგჳსტოსი. მაშინ შეიწრებულთა ათაბაგისათა მოსცეს მძევლები და აღუთქუეს მსახურებად ხარაჯა, და პირი სიმტკიცისა აღუთქუეს. წარმოასხეს მძევლები, ქმნეს ზავნი და ესრეთ გამარჯუებითა მოვიდა ივანე მეფეს წინაშე და რქუა: „ძლიერო მეფეო! იქმნა ბრძანება შენი, მოვაოჴრენ ურჩნი შენნი დოდოეთი და ფხოეთი.<ref name="ფხოველები"/>}} როგორც ისტორიკოსები ვარაუდობენ, სწორედ აღნიშნული დროიდან, XIII საუკუნიდან უნდა მომხდარიყო [[ფხოვი]]ს, [[ფშავი]]სა და [[ხევსურეთი]]ს რეგიონებად განცალკევება.<ref>{{Cite web |url=http://www.nplg.gov.ge/dlibrary/collect/0001/000071/123.pdf |title=როლანდ თოფჩიშვილი, ეთნოისტორიული ეტიუდები, წიგნი I, თბილისი, 2005, გვ. 149 |accessdate=2010-10-05 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20101226025439/http://www.nplg.gov.ge/dlibrary/collect/0001/000071/123.pdf |archivedate=2010-12-26 }}</ref> == სამოხელეო აპარატი == თამარის მეფობისას შემდეგი თანამდებობები ეკავათ:<ref>{{cite book |last=მეტრეველი |first=როინ |coauthors= [[ლორთქიფანიძე, მარიამ|ლორთქიფანიძე მ.]], [[მუსხელიშვილი, დავით|მუსხელიშვილი დ.]], [[მეტრეველი, როინ|მეტრეველი რ.]], |origdate= |origyear= |origmonth= |date= |year=2012 |month= |chapter= |chapterurl= |editor=მეტრეველი რ. |url= |title=საქართველოს ისტორია ოთხ ტომად, ტ. I: საქართველო IV საუკუნიდან XIII საუკუნემდე |format= |others= |edition= |series= |language= |publisher=პალიტრა L |format= |others= |location=თბილისი |page=439–441 |isbn=978-9941-19-585-3 }}</ref> === [[მწიგნობართუხუცეს-ჭყონდიდელი]] === # [[ანტონ გნოლისთავისძე]] — [[1178]]–[[1185]] # [[მიქაელ მირიანისძე]] — [[1184]]<ref>{{ქსე|7|24|ანთელავა ი.|არა}}</ref>/[[1185]]–[[1190]] # [[ანტონ გნოლისთავისძე]] — [[1190]]–[[1203]]/[[1204]] # [[თეოდორე II (კათოლიკოს-პატრიარქი)|თეოდორე]] — [[1205]]-დან === [[ამირსპასალარი]] === # [[ყუბასარი]] — [[1178]]–[[1184]] # [[სარგის მხარგრძელი]] — [[1185]]–[[1187]] # [[გამრეკელი თორელი (XII საუკუნე)|გამრეკელი თორელი]] — [[1187]]–[[1189]] # [[ჭიაბერი]] — [[1190]] # [[ზაქარია II მხარგრძელი|ზაქარია მხარგრძელი]] — [[1191]]–[[1212]] === [[მანდატურთუხუცესი]] === # [[ყუბასარი]] — [[1178]]–[[1184]] # [[ჭიაბერი]] — [[1185]]–[[1195]] # [[ზაქარია II მხარგრძელი|ზაქარია მხარგრძელი]] — [[1195]]–[[1202]]/[[1203]] # [[შალვა ახალციხელი]] — [[1202]]/[[1203]]–[[1215]] === [[მეჭურჭლეთუხუცესი]] === # [[ყუთლუ-არსლანი]] — [[1178]]–[[1185]] # [[კახაბერ ვარდანისძე]] და [[აბულასანი]] — [[1185]]–[[1188]] # [[შალვა ახალციხელი]] — [[1188]]–[[1202]]/[[1203]] # [[ოვსიყმა]] — [[1202]]/[[1203]]–[[1220]] (დაახლ.) === [[მსახურთუხუცესი]] === # [[აფრიდონი]] — [[1178]]–[[1184]] # [[ვარდან დადიანი]] — [[1185]]–[[1191]] # [[ივანე I მხარგრძელი|ივანე მხარგრძელი]] — [[1191]]–[[1212]] == ოქროს ხანა == === ეკონომიკა === [[ფაილი:Barataev 1844. Thamar and Davith.jpg|მინი|მარჯვნივ|მეფე თამარის და დავით სოსლანის სახელით მოჭრილი მონეტები.]] [[ფაილი:Coin of Queen Tamar 1200 AD.png|მინი|მეფე თამარის სახელით მოჭრილი მონეტა.]] თამარის პოლიტიკურ წარმატებასთან ერთად, მის დროს [[საქართველოს ეკონომიკა|საქართველო ეკონომიკურად მნიშვნელოვნად განვითარდა]]. დადასტურებულია, რომ იმ პერიოდში სასოფლო-სამეურნეო საქმეში აქტიურად გამოიყენებოდა წყლის წისქვილი.<ref>საქართველოს სახელმწიფო მუზეუმის მოამბე, XIX, 1956, გვ. 153-157.</ref> დაწინაურებული იყო [[სოფლის მეურნეობა]], რასაც იმდროინდელ საქართველოში არსებული მრავალი სარწყავი არხი ადასტურებს. თამარის დროინდელ საქართველოში, დიდი სარწყავი არხები იყო გაყვანილი [[ტირიფონის ვაკე|ტირიფონის ველზე]] (იხ. [[ტირიფონის არხი]]), რუის-ურბნისის მიდამოებში, [[მუხრანი (მცხეთის მუნიციპალიტეტი)|მუხრანში]] (იხ. [[მუხრანის არხი]]), [[სამგორის ვაკე|სამგორში]], კახეთსა და საქართველოს სხვა ადგილებში. ეს ყველაფერი კარგ პირობებს ქმნიდა მარცვლეული კულტურის, [[მევენახეობა|მევენახეობის]] და [[მეხილეობა]]-[[მებაღეობა|მებაღეობის]] განვითარებისთვის. ამავე პერიოდში აგებდნენ საქალაქო წყალსადენებსაც. მაღალგანვითარებულ სოფლის მეურნეობასთან ერთად დაწინაურებული იყო ხელოსნობაც, რაც, თავის მხრივ, ვაჭრობის განვითარების საფუძველს ქმნიდა. განვითარებული იყო საშინაო და საგარეო ვაჭრობა. ხელოსნური წარმოებისა და ვაჭრობის დაწინაურებამ საქალაქო ცხოვრების აღმავლობა განაპირობა. ამ პერიოდის საქალაქო ცხოვრების უმნიშვნელოვანესი ცენტრები იყო [[თბილისი]] და [[ქუთაისი]]. ამ პერიოდის საქართველოში განსაკუთრებით განვითარებული იყო თიხის ჭურჭლის წარმოება. თამარის დროს უბრალო თიხის ჭურჭელთან ერთად დიდი რაოდენობით მზადდებოდა მოჭიქული ჭურჭლები. საქართველოში აგრეთვე ფართოდ იყო გავრცელებული სპილენძისა და ოქრო-ვერცხლის ჭურჭლის წარმოება. თამარ მეფის დროინდელ საქართველოს მნიშვნელოვანი სავაჭრო ურთიერთობები ჰქონდა მეზობლებთან – [[არაბეთი|არაბეთთან]], [[ბიზანტია]]სთან და სხვა სახელმწიფოებთან. საქართველოში მუსლიმანური ქვეყნებიდან იმპორტის სახით შემოჰქონდათ სხვადასხვა სახის ქსოვილები.<ref>„ისტორიანი და ზმანი შარავანდედთანი“ გადმოგვცემს, რომ ქართველ ვაჭრებს მაღალხარისხოვანი ნელსაცხებლები, შაქარი, ძვირფასი თვლები ალექსანდრიიდან შემოჰქონდათ.</ref> თამარის ეპოქის ეკონომიკურ ცხოვრებაში ფული აქტიურ როლს ასრულებდა. თბილისში საუკუნეთა მანძილზე არსებობდა [[ზარაფხანა]]. ზარაფხანა იყო აგრეთვე ქუთაისშიც. სხვადასხვა პერიოდში, საქართველოს სხვადასხვა ტერიტორიაზე, თამარ მეფის დროს მოჭრილი არაერთ მონეტა აღმოუჩენიათ. [[1961]] წლის შემოდგომაზე სოფელ [[ნიჩბისი|ნიჩბისში]] ([[მცხეთის მუნიციპალიტეტი]]) აღმოაჩინეს სპილენძის მონეტების განძი (1460 ცალი), რომელიც, ძირითადად, XII საუკუნისა და XIII საუკუნის დასაწყისის ქართული მონეტებისაგან შედგებოდა. [[ფაილი:QueenTamarFlag.svg|მინი|მარცხნივ|200px|თამარ მეფის დროშა<ref>დავით კლდიაშვილი: ქართული ჰერალდიკის ისტორია : საქართველოს სახელმწიფოებრიობის სიმბოლოები / [რედ.: დავით გულორდავა, მიხეილ მაყაშვილი; მხატვ.: გია ბუღაძე]. - თბ., 2003</ref>]] სოციალური თვალსაზრისით, XII საუკუნეში გაქრა არსებითი განსხვავება „გლეხსა“ და „[[ყმები|ყმას]]“ შორის. [[გლეხობა|გლეხი]] უკვე ფეოდალის მიწაზე მუშაობდა და მის სასარგებლოდ [[ბეგარა]]ს იხდიდა და სხვა სამსახურ-ვალდებულებებს ასრულებდა.<ref>ნ. ბერძენიშვილი, საქართველოს ისტორია XIII-XIX სს., საქართველოს ისტორიის საკითხები, II, თბ., 1965, გვ. 49</ref><ref>მ. ლორთქიფანიძე, სოციალური ურთიერთობის ისტორიიდან XII ს. საქართველოში. კრებ. „საქართველო რუსთველის ხანაში“, თვ., 1966, გვ. 32-51.</ref> გლეხობის ფართო და მრავალფეროვანი სოციალური ფენა რიცხობრივად იზრდებოდა.<ref>გ. მელიქიშვილი, ფეოდალური საქართველოს პოლიტიკური გაერთიანება და ფეოდალური ურთიერთობათა განვითარების ზოგიერთი საკითხი, თბ., 1973, გვ. 77-78.</ref> ერთიანი საქართველოს სიძლიერე შესაბამის სოციალურ-ეკონომიკურ ბაზისს ემყარებოდა.<ref>ნ. ბერძენიშვილი. საქართველოს ისტორიის საკითხები, II, თბ., 1965, გვ. 23-42.</ref> === განათლება და კულტურა === [[ფაილი:MonasteryOfTheCrossNov15 2022 03.jpg|მინი|275x275პქ|[[ჯვრის მონასტერი]]]] XII-XIII სს. ერთიანი და ეკონომიკურად ძლიერი ფეოდალური საქართველოს განათლებამ და კულტურამ მაღალ დონეს მიაღწია. ქართულმა კულტურამ მნიშვნელოვანი წვლილი შეიტანა ფეოდალური საქართველოს პოლიტიკური გაერთიანების საქმეში. ქვეყნის მაღალ განვითარებას განსაზღვრავდა სწავლა-აღზრდის საქმე. თამარის დროს სკოლები ძირითადად ეკლესია-მონასტრებთან არსებობდა. საქართველოში მრავლად იყო რიტორიკული სკოლები. ქართული მონასტრების [[ოპიზა|ოპიზის]], [[ოშკი]]ს, [[შატბერდი]]ს, [[ბერთა|ბერთის]], [[ხანძთა|ხანძთის]] და სხვა მონასტრებთან არსებობდა სპეციალური შენობები, რომლებიც სკოლებისთვის იყო განკუთვნილი. საქართველოში სასკოლო განათლების დაწესებულების საქმეში მნიშვნელოვანი როლი შეასრულა ბიზანტიური განათლების სისტემის ახლო გაცნობამ. თამარის დროინდელი საქართველოს აკადემიებს სათავეში [[მოძღვართ-მოძღვარი]] ედგა.<ref>ი. დოლიძე, საქართველოს სამართლის ძეგლები, გამოცემა II, გვ. 90.</ref> საქართველოს აკადემიებში, ისევე როგორც იმდროინდელ ბიზანტიის უმაღლეს სასწავლებლებში, ისწავლებოდა მეცნიერების შვიდი ძირითადი დარგი: [[გრამატიკა]], [[ფილოსოფია]], [[რიტორიკა]], [[არითმეტიკა]], [[გეომეტრია]], [[მუსიკა]] და [[ასტრონომია]]. არსებობს მოსაზრებები იმის შესახებ, რომ საქართველოს იმდროინდელ აკადემიებში ისწავლებოდა აგრეთვე [[მედიცინა]]ც <ref>რ. მეტრეველის მოსაზრებით.</ref>, XIII საუკუნის დასაწყისისთვის საქართველოში იყო ნათარგმნი „წიგნი სააქიმოჲ“. თამარ მეფის მმართველობის პერიოდში საქართველოს თავისი საგანმანათლებლო კერები საზღვარგარეთაც ჰქონდა. მათგან აღსანიშნავია: [[ათონის ივერთა მონასტერი|ივერთა მონასტერი]] [[ათონის მთა]]ზე, [[შავი მთა (სირია)|მონასტერი შავ მთაზე]] ([[სირია]]ში), [[პეტრიწონის მონასტერი|პეტრიწონის მონასტერი ბულგარეთში]] და სხვა. XII საუკუნის დასასრულსა და XIII საუკუნის დასაწყისის საქართველოში განსაკუთრებულ აღმავლობას განიცდის ხუროთმოძღვრება. ამ პერიოდში შეიქმნა [[შუა საუკუნეები]]ს საქართველოს მნიშვნელოვანი ტაძრები, რომლებშიც მკაფიოდ გამოჩნდა ახალი სტილისტიკური ნიშნები. შეიცვალა ტაძრის პროპორციებიც: გუბათის ყელი შენობასთან შედარებით ძალიან აზრდილია. ამ ტიპის ტაძრებია: [[იკორთის ტაძარი|იკორთა]] ([[ქართლი|ქართლში]]), [[ბეთანიის მონასტერი|ბეთანია]] (მდინარე [[ვერე|ვერეს ხეობაში]]), [[ქვათახევი]] (ქართლში), [[ფიტარეთის მონასტერი|ფიტარეთი]] ([[ქვემო ქართლი|ქვემო ქართლში]]), [[წუღრუღაშენი]] (ქვემო ქართლში), [[დმანისის კარიბჭე]] (ქვემო ქართლში), [[ერთაწმინდის ტაძარი|ერთაწმინდა]] (ქართლში) და სხვები. ამავე ჯგუფს განეკუთვნება აგურით ნაშენი ორი ტაძარი: [[ტიმოთესუბნის მონასტერი|ტიმოთისუბანი]] და [[ყინწვისის მონასტერი|ყინწვისი]]. ერთნავიანი ეკლესიები: [[ლიპარიტისუბანი|ლამაზი საყდარი]]<ref>ტაძრის წარწერებში მოხსენიებულია თამარ მეფე და დავით სოსლანი.</ref> ([[ხრამი|ხრამის ხეობაში]]), [[მაღალაანთ ეკლესია|მაღლაანთ ეკლესია]] (შიდა ქართლში), [[გუდარეხი]] (ქვემო ქართლში), [[ლურჯი მონასტერი]] (თბილისში) და სხვები. ქართულ სამონასტრო ცხოვრებაში უმნიშვნელოვანესი როლი ეკისრა კლდეში გამოკვეთილ სამონასტრო კომპლექსს – [[ვარძია (მონასტერი)|ვარძია]]ს. ვარძიის მშენებლობა გიორგი მესამემ დაიწყო და დაასრულა თამარმა. მნიშვნელოვანია აქ არსებული დიდი ეკლესია, რომლის კედლები ფრესკებითაა დამშვენებული. აქ არის გამოსახული გიორგი III-ისა და თამარის პორტრეტები. [[ფაილი:Beslet bridge.JPG|thumb|მარცხნივ|240px|თამარ მეფის პერიოდში აგებული [[ბესლეთის ხიდი]], ქალაქ [[სოხუმი]]ს სიახლოვეს]] თამარის ეპოქის მნიშვნელოვანი საინჟინრო ნაგებობებია [[შიო-მღვიმე-სხალტბის წყალსადენი]], [[ბესლეთის ხიდი|ბესლეთი]]სა ([[სოხუმი]]), [[დანდალოს ხიდი|დონდალოს]] ([[აჭარა]]) და [[რკონის ხიდი|რკონის]] (შიდა ქართლი) ხიდები. განვითარებული იყო ციხესიმაგრეთა მშენებლობის საქმე. ისინი მიუვალ ადგილებში შენდებოდა. აღსანიშნავია სამხრეთ საქართველოს ციხესიმაგრეები: [[ხერთვისის ციხე|ხერთვისი]], [[აწყურის ციხე|აწყური]], [[ოქროს ციხე]], [[თმოგვი]] და სხვები. მნიშვნელოვნად განსხვავდება თამარის დროინდელი კედლის მხატვრობა ადრინდელისაგან. ამ პერიოდის საქართველოში ფერწერის რამდენიმე მიმართულებას გამოყოფენ. ერთია [[ტაო-კლარჯეთი|ტაო-კლარჯეთში]] ჩამოყალიბებული მონომენტური ძეგლები ([[ოთხთა ეკლესია|ოთხთა ეკლესიის]], [[იშხნის მონასტერი|იშხნის]], [[ხახული]]ს, [[ოშკი]]ს, [[ტბეთი (მონასტერი)|ტბეთის]] ფრესკები). მისგან მნიშვნელოვნად განსხვავდება თამარის პერიოდში [[დავითგარეჯა]]ს მონასტერში შესრულებული ფრესკები. აგრეთვე მნიშვნელოვანია [[რაჭა|რაჭის]] სოფელ [[ზემო კრიხი]]ს ეკლესიის მხატვრობა, სადაც სვანეთის ძეგლების მსგავსად, ადგილობრივი ფეოდალების პორტრეტებიცაა. აღსანიშნავია თამარის პორტრეტები. ვარძიის ეკლესიაში ჯერ კიდევ გაუთხოვარი თამარია გამოსახული, მის გვერდით მამამისი, გიორგი III დგას. ბეთანიასა და ყინწვისში თამართან ერთად გიორგი III და [[ლაშა-გიორგი]]ცაა გამოსახული. [[ბერთუბნის მონასტერი|ბერთუბნის მონასტრის]] ფრესკაზე მხოლოდ თამარია (მამის გარეშე) ლაშა-გიორგისთან ერთად. XII საუკუნის დასაწყისიდან საქართველოში ფართოდ ვითარდება საერო მწერლობა, შეიქმნა საერო პოეზია. თამარის პერიოდში შექმნილი საერო მწერლობიდან განსაკუთრებით აღსანიშნავია [[შოთა რუსთაველი]]ს [[ვეფხისტყაოსანი]]. ==თამარ მეფის ოთხი პორტრეტი== დღესდღეობით ფრესკებზე შემორჩენილია თამარ მეფის ოთხი პორტრეტი: [[ვარძია]]ში, [[ბეთანია]]ში, [[ყინწვისის მონასტერი|ყინწვისში]] და [[ბერთუბნის მონასტერი|ბერთუბანში]]. '''ვარძიაში''' გამოსახული თამარის გამოსახულება საყურადღებოა შემდეგით: მანდილი გვირგვინიდან პირდაპირ მხრებზე ეშვება. გრძელი კულულების ნაცვლად - მოკლე თმის ხვეულები ლოყაზე გადმოდის. ეს ნიშნები იმის მანიშნებელია, რომ თამარი აქ გამოსახულია გათხოვებამდე ე. ი. 1185 წლამდე. წარწერაში თამარის შესახებ ვკითხულობთ: {{ციტატა|...რომელი მრავალჟამეულობსმცა.}} რაც არ არის აღნიშნული [[გიორგი III (საქართველოს მეფე)|გიორგი III]]-ის შესახებ. ეს ფაქტები საშუალებას გვაძლევს დავაზუსტოთ მხატვრობის შესრულების დრო. ე. ი. ესაა გიორგი III-ის გარდაცვალების შემდგომი და თამარის გათხოვებამდე პერიოდი (ე. ი. [[1184]]-[[1185]] წლებს შორის). '''ბეთანიაში''' სამეფო წევრები ვედრების პოზაში არიან წარმოდგენილნი. აქაც, ისევე როგორც ვარძიაში, თამარ მეფე და გიორგი III ბიზანტიელ იმპერატორთა საზეიმო კოსტიუმებით არიან მოსილნი, ხოლო თამარის შვილს - გიორგი-ლაშას - აცვია მოკლე, წელში გამოყვანილი კაბა და ზედ ქამარზე უკეთია ხმალი. მას თამარ მეფისა და გიორგი III-ს მსგავსად თავზე ადგას გვირგვინი. თუ გავითვალისწინებთ იმას, რომ მეფედ კურთხევის დროს აუცილებელი იყო ხმლის შემორტყმაც, მაშინ აღნიშნული ფრესკა უნდა იყოს შექმნილი ლაშა გიორგის მეფედ კურთხევის დროს, ანუ [[1207]] წელს. '''ყინწვისში''' არსებული თამარის ფრესკა იდენტურია ბეთანიაში წარმოდგენილი ფრესკისა. განსხვავება მხოლოდ სამეფო ოჯახის უმცროსი წევრის - [[გიორგი IV ლაშა|ლაშა-გიორგის]] სამოსშია, კერძოდ ზედ მოცმული, კაბაზე დატანილი სპეციფიკური ჭრილი. ამ ჭრილს [[ივანე ჯავახიშვილი]] ცხენოსნის კოსტიუმის დამახასიათებელ ნიშნად მიიჩნევს. '''ბერთუბანში''' თამარი, ასევე, საზეიმო სამეფო ტანსაცმლითაა წარმოდგენილი. ლაშა-გიორგის სამოსი იმეორებს ყინწვისის კოსტიუმს. ის, ისევე როგორც თამარი, მოხსენიებულია მეფეთ მეფედ, ანუ შეიძლება გამოითქვას მოსაზრება, რომ ფრესკა შესრულდა მაშინ, როცა დედა და შვილი ერთად მეფობდნენ. სავარაუდოდ, ბერთუბნის ფრესკაზე მოცემულია თამარ მეფის უკანასკნელი წლები ([[1212]]-[[1213]] წწ.). <gallery> King George III and his daughter, Queen Tamar.jpg|ვარძიის ფრესკა Betania Monastery, Queen Tamar, early 13th century.jpg|ბეთანიის ფრესკა Queen Tamar (Kintsvisi fresco).jpg|ყინწვისის ფრესკა თამარ მეფის ფრესკა ბერთუბნის მონასტრიდან.jpg|ბერთუბნის ფრესკა </gallery> == გარდაცვალება და დაკრძალვა == [[ნაჭარმაგევი]]ს საზაფხულო რეზიდენციაში ყოფნისას თამარ მეფეს მძიმე სენი აღმოაჩნდა. მეფე სასწრაფოდ თბილისში წამოიყვანეს, შემდეგ კი თბილისის მახლობლად „[[აგარანი|აგარათა ციხეში]]“ გადაიყვანეს.<ref>ბასილი ეზოსმოძღვრელი</ref> თამარ მეფე გარდაიცვალა [[1213]] წელს <ref>ივ. ჯავახიშვილი, ქართველი ერის ისტორია, II, გვ, 290-291.</ref><ref>თ. ჟორდანია, ქრონიკები, I, თბ., 1982, გვ. 300-301.</ref><ref>ი. ლოლაშვილი</ref><ref>ნ. ბერძენიშვილი, საქართველოს ისტორიის ნარკვევები, თბ., 1979, გვ. 339.</ref>. ზოგი მეცნიერი თამარ მეფის გარდაცვალების თარიღად სხვა წელს მიიჩნევს<ref>კორნელი კეკელიძემ თამარის გარდაცვალების თარიღად 1216 წელი მიიჩნია,</ref><ref>ხოლო ს. კაკაბაძემ – 1207 წელი.</ref><ref>თ. ნატროშვილის, გ. ჯაფარიძის და შ. დარჩაშვილის მტკიცებით თამარი 1210 წელს გარდაიცვალა.</ref>. დიდად იგლოვა სრულიად საქართველომ მეფის გარდაცვალება. მეფე თამარი [[გელათის მონასტერი|გელათში]] წაასვენეს და იქ დამარხეს. მატიანეები ასე გადმოგვცემენ ამ მოვლენას: <center>'''„ისტორიანი და აზმანი შარავანდედთანი“:'''</center> <center>''„და წაიყვანეს სამკვიდრებელსა მათსა გელათსა და დამარხეს სამარხოსა პატიოსანსა. და დაუტევა ძესა თავისსა ლაშას“.''<ref>ქართლის ცხოვრება, II, გვ. 113</ref></center> <center>'''„ცხოვრება მეფეთ-მეფისა თამარისი“:'''</center> <center>„''აღმოიყარნეს და მცირეთა შინა დღეთა მცხეთად დადვეს და მერმე უკანასკნელ თვით მუნვე გელათსა დაამკვიდრეს თავისსა<br /> შინა სამარხოსა, დიდებად მუნ შინა დამკვიდრებულ პაპათა და მამათა მისთა, სახელოვანთა დიდთა მეფეთა თანა''.“<ref>ქართლის ცხოვრება, II, გვ. 146.</ref></center> <center>'''„ლაშა-გიორგის დროინდელი მემატიანე“:'''</center> <center>''„მეფესა შინა დაყო ოცდასამი წელიწადი აღვიდა წინაშე ღმრთისა, სადა იგი მკვიდრობენ წინასწარმეტყველნი და მამათმთავარნი<br /> და მეფენი... დამარხეს ახალსა მონასტერსა გელათსა“.''<ref>ქართლის ცხოვრება, I, გვ. 369.</ref></center> [[ფაილი:Gelati Monastery 1.jpg|მინი|[[გელათის მონასტერი]], თამარ მეფის საფლავის სავარაუდო ადგილი.]] თამარის გელათში დაკრძალვა სრულიად კანონზომიერი ფაქტი იყო. საქართველოს მეფე დაიკრძალა ქართველ მეფეთა ტრადიციულ საძვალეში. არსებობს მრავალი ლეგენდა თამარის სამარხთან დაკავშირებით. არის ასეთი ლეგენდა,<ref>იხ. [[ზურაბ კიკნაძე|ზ. კიკნაძე]], თამარის ანდრეზული ხანა, მნათობი, 1982, №10, გვ. 154-158.</ref> რომლის მიხედვითაც თამარ მეფეს ანდერძად დაუტოვებია, ისე დაეკრძალათ, რომ მისი საფლავი არავის სცოდნოდა. სწორედ ამიტომ, გაუკეთებიათ ექვსი მოოქროვილი კუბო. ერთი ოჯახიდან მოიყვანეს ოთხი ძმა, რომლებმაც თამარის ცხედარი წაასვენეს და საიდუმლოდ დამარხეს. ძმები უკან აღარ დაბრუნებულან. არსებობს ამ თქმულების სხვადასხვა ვარიანტი. სახალხო მთქმელები<ref>იხილეთ. მ. ლორთქიფანიძე, რუსთველის ეპოქა, თბ., 1966, გვ. 95-96.</ref> თამარის დაკრძალვის ადგილად ასახელებენ სვანეთს, რაჭას, სოფ. მურღულს, იალბუზის მთას, გელათს, ვარძიას, მცხეთასა და ა.შ. ასევე, არსებობს მოსაზრება მეფე თამარის ნეშტის გელათიდან [[იერუსალიმი|იერუსალიმში]] გადასვენების შესახებ, რომლის ერთ-ერთი მთავარი მიზეზი თამარის უფლის საფლავის სიახლოვეს დასაფლავების სურვილი უნდა ყოფილიყო. საფუძველი ამგვარ ვარაუდს ფრანგი რაინდის გ. დებუას წერილმა დაუდო. ფაქტებით ეს ვერსია არ დასტურდება.<ref>ეს წერილი ქართველი საზოგადოებისთვის პირველად ცნობილი გახადა ზ.ავალიშვილმა.</ref><ref>ი. ლოლაშვილი, თამარ მეფის აკლდამა გელათში, თბ., 1989, გვ. 36-39.</ref> ==გენეალოგია== {{გენეალოგია/დასაწყისი}} {{გენეალოგია | G1 |~|y|~| G1a | | G1b| | | | G1=[[გიორგი II (საქართველოს მეფე)|გიორგი II]]<br />''საქართველოს მეფე, 1072–1089''|G1a=ელენე|G1b=[[კვირიკე II (ტაშირ-ძორაგეტის მეფე)|კვირიკე II]]<br />[[ტაშირ-ძორაგეტის სამეფო|''თაშირ ძორაგეტის მეფე'']] ''1048—1089'' <ref name="Minorsky,102">{{წიგნი|ავტორი= ვ. მინორსკი. |სათაური= Studies in Caucasian History |გამომცემბლობა = CUP Archive |წელი= [[1953]] |გვერდები = 102}}{{ციტატა|The family of Tashir was short-lived, the best known names being David Anholin (980-1048) and Kurike I (1048-1089).}}</ref><ref name="АСЭ">{{წიგნი |სათაური= [[სომხური საბჭოთა ენციკლოპედია]] |ტომი = 5 |გვერდები = 494}}</ref>}} {{გენეალოგია | | | | |!| | | | | | |!|}} {{გენეალოგია | | | | G2 |~|y|~| G2a | | | | | G2=[[დავით IV აღმაშენებელი]]<br />''საქართველოს მეფე, 1089–1125''|G2a=უცნობი სომეხი ქალი|}} {{გენეალოგია | | | | | | | |!| | | | | | |}} {{გენეალოგია | | | | | | | G3 | | | | | | | | G3=[[დემეტრე I]]<br />''საქართველოს მეფე, 1125–1154''|}} {{გენეალოგია | |,|-|-|-|-|-|+|-|-|-|-|-|-|-|-|-|.|}} {{გენეალოგია | G4 | | | G4a |~|y|~| G4b | | G4c | | | G4=[[დავით V]]<br />''საქართველოს მეფე, 1154–1155''|G4a=[[გიორგი III (საქართველოს მეფე)|გიორგი III]]<br />''საქართველოს მეფე, 1156–1184''|G4b=[[ბურდუხანი]]<br />''ოსთა მეფის ხუდდანის ასული''|G4c=[[რუსუდანი (დიპლომატი)|რუსუდანი]]<br />''ქართველი დიპლომატი,<br /> თამარ მეფის აღმზრდელი''}} {{გენეალოგია | |!| | | | | | | |)|-|-|-|-|-|-|-|-|.}} {{გენეალოგია | G5 | | | | | G5a |~|~| G5b | | | G5c | | |G5=[[დემნა უფლისწული]]|G5a='''თამარი'''<br />''საქართველოს მეფე, 1184–1213''|G5b=1. [[იური ბოგოლიუბსკი]]<br />''სუზდალის დიდი მთავრის<br />[[ანდრეი ბოგოლუბსკი]]ს ძე<br />(იური და თამარი 1188 წელს განქორწინდნენ)''|G5c=[[რუსუდანი (გიორგი III-ის ასული)|რუსუდანი]]<ref name="rusudan sister" /><br />''ბიზანტიელი უფლისწულის, [[მანუელ კომნენოსი (ანდრონიკე I-ის ვაჟი)|მანუელ კომნენოსი]]ს მეუღლე,<br />ტრაპიზონის იმპერატრიცა''}} {{გენეალოგია | | | | | | | | |:| | | | | |}} {{გენეალოგია | | | | | | | | |L|~|y|~| G5d |G5d=2. [[დავით სოსლანი]]<br />''ბაგრატიონთა ოსური შტოს წარმომადგენელი''}} {{გენეალოგია | | | | | | | | |,|-|^|-|.|}} {{გენეალოგია | | | | | | | | G6 | | G6a |~|y|~| G6b | G6=[[გიორგი IV ლაშა]]<br />''საქართველოს მეფე, 1213–1223''|G6a=[[რუსუდანი]]<br />''საქართველოს მეფე, 1223–1245''|G6b=[[ღიას ად-დინი]]<br />''[[ერზურუმი]]ს ემირის ვაჟი<br />(ქორწინების შემდეგ მან ქრისტიანობა მიიღო'')}} {{გენეალოგია | | | | | | | | |!| | | | | | |)|-|-|-|.}} {{გენეალოგია | | | | | | | | G7 | | | | | G8 | | G9| |G7=[[დავით VII ულუ]]<br />''საქართველოს მეფე, 1247–1270''|G8=[[დავით VI ნარინი]]<br />''საქართველოს მეფე, 1245–1293''|G9=[[თამარი (გურჯი-ხათუნი)]]}} {{გენეალოგია/დასასრული}} == ლიტერატურა == {{commonscat|Tamar of Georgia|თამარი}} {{ქსე|4|576|ლორთქიფანიძე მ.}} *{{ძმ|8|13-17|თამარ მეფის ოთხი პორტრეტი}} * [http://dspace.gela.org.ge/bitstream/123456789/4996/5/თამარ%20მეფე%20გატექსტებული.pdf თამარ მეფე გატექსტებული. გ ა მ ო ც ე მ ა ტფილისის ქართველ ქალთა საზოგადოებისა. ტ ფ ი ლ ი ს ი, მსწრაფლ-მბეჭდავი სტამბა ვ. ა. რუხაძისა, გაბაევის შესახ. №1. I9I7] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160313215858/http://dspace.gela.org.ge/bitstream/123456789/4996/5/%E1%83%97%E1%83%90%E1%83%9B%E1%83%90%E1%83%A0%20%E1%83%9B%E1%83%94%E1%83%A4%E1%83%94%20%E1%83%92%E1%83%90%E1%83%A2%E1%83%94%E1%83%A5%E1%83%A1%E1%83%A2%E1%83%94%E1%83%91%E1%83%A3%E1%83%9A%E1%83%98.pdf |date=2016-03-13 }} *''რ. მეტრეველი.,'' მეფე თამარი, თბ., 1991; *''ს. ჯანაშია და ნ. ბერძენიშვილი.,'' საქართველოს ისტორია, წგნ. 2, თბ., გამომცემლობა „მეცნიერება“, გვ. 142-151; *თამარ მეფის დროინდელი მატიანე („ცხოვრება მეფეთ მეფისა თამარისი“) / ტექსტი გამოსაც. მოამზადა... მარინე ქადაგიძემ ; [რედ.: [[გიული ალასანია]]] - თბ., [[2001]] *საქართველოს ისტორია–X კლასი / მ. ვაჩნაძე, ვ. გურული, მ. ბახტაძე / თბილისი, „არტანუჯი“, 2005 / ISBN 99940-11-30-8 * [https://www.facebook.com/permalink.php?story_fbid=996453107093937&id=215457961860126 ჯაბა სამუშია, „თამარის საფლავის საიდუმლოება“ ნაწილი I, ჟურნალი “ისტორიანი”, 2012 წლის ივნისის ნომერი #6/18] *[https://www.facebook.com/permalink.php?story_fbid=996457017093546&id=215457961860126 ჯაბა სამუშია, „თამარის საფლავის საიდუმლოება“ ნაწილი II, ჟურნალი “ისტორიანი”, 2012 წლის ივლისის ნომერი #7/19] ==სქოლიო== {{სქოლიოს სია|2}} {{დაიწყე დაფა}} {{s-hou|[[ბაგრატიონები|ბაგრატიონთა დინასტია]]||||}} {{s-bef|წინამორბედი=[[გიორგი III (საქართველოს მეფე)|გიორგი III]]}} {{s-ttl|ტიტული=[[საქართველოს მმართველები|საქართველოს მეფე]]|წლები=[[1184]]—[[1213]]}} {{s-aft|rows=1|შემდეგი=[[გიორგი IV ლაშა]]}} {{დაასრულე დაფა}} {{ერთიანი საქართველოს მეფეები}} {{თამარ მეფე}} [[კატეგორია:საქართველოს მეფეები]] [[კატეგორია:ქართველი წმინდანები]] [[კატეგორია:XIII საუკუნის ქრისტიანი წმინდანები]] [[კატეგორია:საქართველოს სამეფოს ბაგრატიონები]] [[კატეგორია:ქართველი ქალი პოლიტიკოსები]] [[კატეგორია:მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდანები]] sttmg3ayoeqpfb61xu12okbn62b204s 5564096 5564095 2026-10-23T14:21:33Z Besikdug 12299 მარკაზე გამოსახული თამარ მეფის პორტრეტის ავტორია მხატვარი გიორგი გეგეჭკორი. 5564096 wikitext text/x-wiki {{მრავალმნიშვნელოვნება*|თამარი}} {{ინფოდაფა მმართველი |ქვეყანა = [[საქართველოს სამეფო|საქართველოს]] |თანამდებობა = [[ერთიანი საქართველოს მეფეები|მეფე]] |სახელი = თამარი |ორიგინალური სახელი = |რიგი = |რიგი-მეუღლეების = |სურათი = Tamar's fresco at Vardzia.jpg |წარწერა = ფრესკა ვარძიის მიძინების ტაძარში |მმართველობის დასაწყისი = [[1184]] |მმართველობის დასასრული = [[1213]], შესაძლოა [[1210]] ან [[1207]] |წინამორბედი = [[გიორგი III (საქართველოს მეფე)|გიორგი III]] |მემკვიდრე = [[გიორგი IV ლაშა]] |სხვა წოდებები = მეფეთ მეფე და დედოფალთ დედოფალი აფხაზთა, ქართველთა, რანთა, კახთა და სომეხთა, შირვანთა და შაჰანშათა და მბრძანებელი ყოვლისა აღმოსავლეთისა და დასავლეთისა, დიდება ამა სამყაროსა და სარწმუნოებისა, მესიის მოვლენილი |რელიგია = [[მართლმადიდებელი ქრისტიანი]] |პარტია = |დაბადების თარიღი = [[1160]] |დაბადების ადგილი = |გარდაცვალების თარიღი = [[1213]], შესაძლოა [[1210]] ან [[1207]] |გარდაცვალების ადგილი = [[აგარანი]] |ქორწინება = 1. [[იური (გიორგი)]] <br/>2. [[დავით სოსლანი]] |შვილები = 1. [[გიორგი IV ლაშა]] <br/> 2. [[რუსუდანი]] |დინასტია = [[ბაგრატიონები]] |მამა = [[გიორგი III (საქართველოს მეფე)|გიორგი III]] |დედა = [[ბურდუხანი]] |ხელმოწერა=Tamar signature.svg}} '''თამარი''', '''თამარ მეფე''' (დ. დაახ. [[1160]] — გ. [[1213]], შესაძლოა [[1210]] ან [[1207]]) — [[საქართველო]]ს [[მონარქი]] [[1184]] წლიდან, [[გიორგი III (საქართველოს მეფე)|გიორგი III-ის]] ასული, [[ბაგრატიონი (დინასტია)|ბაგრატიონთა]] სამეფო დინასტიის წარმომადგენელი. თამარს [[საქართველოს ოქროს ხანა]]ში მოუწია მეფობა და უაღრესად წარმატებული მმართველი აღმოჩნდა. თამარი ატარებდა ტიტულს: „მეფეთ მეფე და დედოფალთ დედოფალი აფხაზთა, ქართველთა, რანთა, კახთა და სომეხთა, შირვანთა და შაჰანშათა და ყოვლისა აღმოსავლეთისა და დასავლეთისა თვითმფლობელობითა მპყრობელი“. [[1179]] წელს [[გიორგი III (საქართველოს მეფე)|მეფე გიორგიმ]] თამარი თანამოსაყდრედ გამოაცხადა. [[1184]] წელს, მეფე გიორგის გარდაცვალების შემდეგ, ქვეყანაში რთული ვითარება შეიქმნა; ფეოდალურმა არისტოკრატიამ დაიწყო ბრძოლა დაკარგული პოლიტიკური პრივილეგიების აღსადგენად. [[1185]] წელს გავლენიან ფეოდალთა ერთმა ჯგუფმა თამარს, მისი სურვილის წინააღმდეგ, შერთო ანდრეი ბოგოლიუბსკის შვილი [[იური ბოგოლიუბსკი|იური]], რომელიც ქართულ წყაროებში ცნობილია „[[გიორგი რუსი]]ს“ სახელით. ორი-ორნახევარი წლის შემდეგ თამარი განქორწინდა და იური [[საქართველო]]დანაც განდევნეს. მეფე თამარი მეორედ დაქორწინდა დაახლოებით [[1189]] (ან [[1187]]) წელს [[დავით სოსლანი|დავით სოსლანზე]]. თამარის დროს [[საქართველო]] [[კავკასია|კავკასიის]] უძლიერეს [[სახელმწიფო]]დ იქცა. ისტორიკოსთა ერთი ნაწილის აზრით, ეს ძლიერება არ ემყარებოდა ქვეყნის შინაგან საწარმოო ძალთა განვითარებას, გაერთიანებული ფეოდალური მონარქიის ეკონომიკური ძლიერების ძირითად წყაროს სამხედრო ნადავლი და ხარკი შეადგენდა და ქვეყნის გაერთიანება ეფემერული ხასიათისა იყო.<ref>გ. ნათაძე, საქართველოს ისტორიის მოკლე სოციოლოგიური მიმოხილვა, თბ., 1925, ნაწ. II , გვ. 66 –67;</ref><ref>ქ. რაჭველიშვილი, საქართველოს ფეოდალიზმის ისტორია, 1927, გვ. 14</ref> ისტორიკოსთა მეორე ნაწილის აზრით, გაერთიანებული საქართველოს სიძლიერე შესაფერის სოციალურ-ეკონომიკურ ბაზისს ემყარებოდა.<ref>ნ. ბერძენიშვილი, საქართველოს რუსეთთან შეერთების ისტორიული მნიშვნელობისათვის, საქართველოს ისტორიის საკითხები, V, თბ., 1971. გვ. 161;</ref><ref>ნ.ბერძენიშვილი, კლასობრივი და შინაკლასობრივი ბრძოლის გამოვლინება საქართველოს საგარეო-პოლიტიკურ ურთიერთობაში, საქართველოს ისტორიის საკითხები, II, თბ., 1965, გვ. 23 – 42.</ref><ref>ს. ჯანაშია, საქართველოს ისტორია, 1943.</ref> თამარის მეფობის პერიოდში რამდენიმე მნიშვნელოვანი ბრძოლა გაიმართა, რომელთაგან განსაკუთრებით აღსანიშნავია [[1195]] წლის [[შამქორის ბრძოლა 1195|შამქორისა]] და [[1203]] წლის [[ბასიანის ბრძოლა 1203|ბასიანის]] ბრძოლები. == ცხოვრების ადრეული წლები == [[ფაილი:Gugeti.jpg|thumb|მარცხნივ|[[გეგუთის სასახლე|გეგუთის სასახლის]] ნანგრევები. გიორგი III-ის და თამარის სამეფო სასახლე.]] [[გიორგი III (საქართველოს მეფე)|გიორგი III]] [[XII საუკუნე|XII საუკუნის]] 50-იან წლებში [[ოსები|ოსთა]] მეფის, [[ხუდდანი]]ს ასულ [[ბურდუხანი|ბურდუხანზე]] დაქორწინდა. ამ ქორწინებას გარკვეული პოლიტიკური მიზანიც ჰქონდა — ჩრდილოეთის მეზობლებთან კავშირის განმტკიცება. თავის მხრივ, ბურდუხანი გამორჩეული ქალი ყოფილა. მას განსაკუთრებული პატივისცემით მოიხსენიებს და დიდ შეფასებას აძლევს [[ბასილი ეზოსმოძღვარი]]<ref>[[ბასილი ეზოსმოძღვარი]] [http://lib.ge/body_text.php?7110 „ცხოვრება მეფეთ-მეფისა თამარისი“] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110602051344/http://lib.ge/body_text.php?7110 |date=2011-06-02 }}</ref>. [[1160]] წელს [[გიორგი III (საქართველოს მეფე)|გიორგი III]]-სა და ბურდუხანს შეეძინათ ქალიშვილი – თამარი. თამარმა იმ დროისთვის სათანადო აღზრდა-განათლება მიიღო. თამარს თავისი გონიერებით ადრევე მიუქცევია ყურადღება. მას განსაკუთრებულად მზრუნველობდა მამიდა ([[დემეტრე I]]-ის ასული, გიორგი III-ის და) [[რუსუდანი (დიპლომატი)|რუსუდანი]], რომელიც [[ხორასანი|ხორასნის]] სულთნის ცოლყოფილი იყო და დაქვრივების შემდეგ [[საქართველო]]ში დაბრუნდა. ფაქტობრივად, თამარი და თავისი [[რუსუდანი (გიორგი III-ის ასული)|და]] მამიდასთან იზრდებოდნენ. [[ორბელთა აჯანყება 1177-1178|ორბელთა შეთქმულების]] შემდეგ მეფე გიორგიმ „შემყრელმან შვიდთავე სამეფოთა მისთამან აწჳა დედოფალთა დედოფალი, ბედნიერი და სჳანი ცოლი მისი ბურდუხან და შვილი მათი თამარ, ნათელი და ბრწყინვალება თუალთა მათთა, და მანიაკი ყოველთა მეფეთა, და გჳრგჳნი ყოველთა ჴელმწიფეთა ... მეფე ყო თამარ, თანადგომითა ყოველთა პატრიაქთა და ებისკოპოზთა, დიდებულთა იმიერთა და ამიერთა, ვაზირთა და სპასალართა და სპასპეტთა ... და დაადგა გჳრგჳნი ოქროსა თავსა მისსა“<ref>ქართლის ცხოვრება, ტ. II, თბილისი, 1959, გვ. 20</ref>. ეს მოხდა [[1179]] წელს. მეფემ დიდებულები დააფიცა თამარის ერთგულებაზე.<ref name="istoriani">[http://www.orthodoxy.ge/istoria/qartlis_tskhovreba/istoriani1.htm ''ისტორიანი და აზმანი შარავანდედთანი'', ქართლის ცხოვრება]</ref> ამის შემდეგ, სახელმწიფოში ცხოვრება ჩვეული წესით გაგრძელდა. [[გიორგი III (საქართველოს მეფე)|გიორგი III]] კვლავ აქტიურად მონაწილეობდა [[სახელმწიფო]]ს მართვა-გამგეობაში. დაახლოებით ამავე ხანებში გარდაიცვალა ბურდუხან დედოფალი. მამა-შვილის ერთობლივი მმართველობის ხანაში, [[1179]] წელს საგანგებო საკანონმდებლო კრება მოუწვევიათ, რომლის მთავარი მიზანი ქვეყანაში გახშირებული პარვისა და ყაჩაღობის მოსპობა იყო. კრებამ ამ დანაშაულის ჩამდენთათვის სასჯელის უმაღლესი ფორმა — ჩამოხრჩობა დააწესა.<ref name="istoriani" /><ref>ი. დოლიძე, ქართული სამართლის ძეგლები, II, გამოც. გვ. 22.</ref><ref>ივ. ჯავახიშვილი, ქართული სამართლის ისტორია, წ. II, ნაკვ. II, გვ. 482.</ref><ref>ბასილი ეზოსმოძღვარი, გვ.141</ref> [[1184]] წლის [[27 მარტი|27 მარტს]], [[ვნების კვირა|ვნების კვირის]] სამშაბათს, [[კახეთი|კახეთში]] გარდაიცვალა გიორგი III. [[თბილისი|თბილისში]] [[ისნის ციხე]]ში მყოფ თამარს მამის გარდაცვალება შეატყობინეს. პატრიარქმა და დიდებულებმა [[სამშვილდე]]ში მყოფ რუსუდანს ამცნეს ეს ამბავი და თბილისში ჩამოიყვანეს. გიორგი III [[მცხეთა]]ში დაკრძალეს და იმავე წელს გადაასვენეს [[საქართველო]]ს მეფეთა საძვალეში – [[გელათის მონასტერი|გელათში]]. [[გიორგი III (საქართველოს მეფე)|გიორგი III]]-ს მიერ დიდებულებზე მოპოვებულმა მნიშვნელოვანმა გამარჯვებამ ქვეყნის ცენტრალიზებას შეუწყო ხელი. დიდგვაროვანთა უფლებების აღდგენისთვის ხელსაყრელი დრო სწორედ მეფის გარდაცვალების შემდეგ შეიქმნა. მიუხედავად იმისა, რომ თამარი ჯერ კიდევ მამის სიცოცხლეში გამეფდა, დიდგვაროვანმა ფეოდალებმა, ეს საკმარისად არ მიიჩნიეს და მისი ხელახლა მეფედ კურთხევა გადაწყვიტეს. სწორედ აქედან ჩაეყარა საფუძველი ფეოდალთა პროტესტს სამეფო კარის ჯერ კიდევ გიორგი მესამისეული პოლიტიკის წინააღმდეგ<ref>ცხოვრება მეფეთ-მეფისა თამარის, ქართლის ცხოვრება II, გვ. 131.</ref><ref>ივ. ჯავახიშვილი, ქართული სამართლის ისტორია, II, ნაკვ. II, გვ. 191.</ref>. ეს პროტესტი თანდათანობით კიდევ უფრო გამძაფრდა. ფეოდალებმა, „იმიერთა და ამიერთა“, ერთხმად განაცხადეს, რომ ისინი [[გიორგი III (საქართველოს მეფე)|გიორგი III]]-ის დროს დაწინაურებულ უგვარო მოხელეებს აღარ დაემორჩილებოდნენ. ასეთებად მიიჩნიეს ამირსპასალარი [[ყუბასარი]] და მსახურთუხუცესი [[აფრიდონი]]. სამეფო კარი დათმობაზე წავიდა და ეს მოხელეები თანამდებობებიდან გადააყენა. ამის შემდეგ ფეოდალებს შორის ამ თანამდებობების ხელში ჩაგდებისთვის ბრძოლა დაიწყო. == მეფობის ადრეული წლები და პირველი ქორწინება == [[ფაილი:Queentamar giorgi.jpg|300px|thumb|მარცხნივ|თამარ მეფის, ლაშა-გიორგისა და გიორგი მესამის ფრესკები [[ბეთანიის მონასტერი|ბეთანიის მონასტრის]] ჩრდილოეთ ფასადზე.]] დიდგვაროვანთა პროტესტი ჯერ კიდევ დასრულებული არ იყო, როცა [[მეჭურჭლეთუხუცესი|მეჭურჭლეთუხუცესმა]] [[ყუთლუ-არსლანი|ყუთლუ-არსლანმა]], რომელსაც ბევრი თანამოაზრე ჰყავდა, თამარს ახალი მოთხოვნები წაუყენა. მისი მოთხოვნებით [[ისანი|ისანში]] ახალი სახელმწიფო ინსტიტუტი, ე. წ. „კარავი“ უნდა დაარსებულიყო. [[ისანი|ისანში]] მდებარეობდა მეფის სასახლე და [[საქართველო]]ს სამეფოს უმაღლესი ინსტიტუტი – [[დარბაზი|სახელმწიფო დარბაზი]]. დარბაზის მოწვევა მხოლოდ მეფის სურვილზე იყო დამოკიდებული, ამჯერად კი ყუთლუ-არსლანის დასი მოითხოვდა, რომ სასახლის გვერდით კარავი ყოფილიყო დადგმული. ამ კარავში, მეფისგან დამოუკიდებლად და მეფის დაუსწრებლად, სახელმწიფო მართვა-გამგეობასა და უზენაეს მართლმსაჯულებასთან დაკავშირებული საქმეები უნდა განხილულიყო. ყუთლუ-არსლანის დასის გეგმით, [[მეფე]]ს კანონმდებლობითი უფლება უნდა ჩამორთმეოდა და მთლიანად ამ ახალ ინსტიტუტს გადასცემოდა, ხოლო მეფეს მხოლოდ აღმასრულებელი ფუნქციები დარჩებოდა. ყუთლუ-არსლანის მოწინააღმდეგეებმა თამარ მეფეს ამ დასის ხელმძღვანელის შეპყრობა ურჩიეს . თამარის მრჩევლებს ეგონათ, რომ ყუთლუს დაჭერა ამბოხებულთა მოძრაობას ჩაახშობდა, თუმცა ეს ასე არ მოხდა. აჯანყებულებთან მოსალაპარაკებლად თამარ მეფემ [[კრავაი ჯაყელი]] და [[ხუაშაქ ცოქალი]], ორი გამოჩენილი მანდილოსანი, მიაგზავნა. შეთანხმება ურთიერთდათმობით გახდა შესაძლებელი. „კარავის“ დაარსების იდეა არ მიიღეს, თუმცა, ამის სანაცვლოდ, თამარ მეფემ დარბაზის უფლებები გაზარდა. ყუთლუ-არსლანის პოლიტიკური დასის დაშოშმინების შემდეგ, საქართველოს მეფემ მნიშვნელოვანი პოლიტიკური გადაწყვეტილება მიიღო. თამარის ბრძანებით [[მწიგნობართუხუცეს-ჭყონდიდელი]]სა და ვაზირის თანამდებობა [[ანტონ მწიგნობართუხუცეს-ჭყონდიდელი|ანტონმა]] მიიღო. [[ამირსპასალარი|ამირსპასალარად]] დაინიშნა [[სარგის მხარგრძელი]].<ref>ამ თანამდებობაზე ადრე მყოფი [[გამრეკელი თორელი]] (XII საუკუნე)</ref> მიუხედავად ამისა, დიდგვაროვანი ფეოდალები მნიშვნელოვან ძალაუფლებას კვლავ ინარჩუნებდნენ. ისინი აქტიურად ერეოდნენ თამარის პირად ცხოვრებაშიც. ეს ნათლად გამოჩნდა განსაკუთრებით მაშინ, როდესაც დედოფლის ქორწინების საკითხი დადგა. დიდგვაროვნები თამარის საქმროდ მათთვის მისაღებ კანდიდატურას ეძებდნენ. ასეთად მათ [[იური ბოგოლიუბსკი]] (გიორგი რუსი) მიიჩნიეს. თუმცა, ზოგი დიდებული თამარის იური ანდრეის ძეზე დაქორწინების წინააღმდეგი იყო; ისინი თამარს ურჩევდნენ, კავშირი [[ბიზანტია|ბიზანტიის]] მმართველებთან დაემყარებინა, მაგრამ მათი მცდელობა უშედეგო აღმოჩნდა. უფლისწული იური როსტოვ-სუზდალის დიდი მთავრის, [[ანდრეი ბოგოლუბსკი|ანდრეის]] შვილი იყო. ანდრეის გარდაცვალების შემდეგ, სამთავროში ვითარება მნიშვნელოვნად შეიცვალა. იური სამთავროდან გააძევეს, რის შემდეგაც [[ჩრდილოეთი კავკასია|ჩრდილოეთ კავკასიაში]] წავიდა<ref>ი. ცინცაძე, ძიებანი რუსეთ-საქართველოს ურთიერთობის ისტორიიდან (X-XV სს.) თბ., 1956, გვ. 89-90</ref>. სწორედ იქ დაუკავშირდნენ ქართველი დიდებულები ანდრეის ვაჟს. წყაროების მიხედვით, [[საქართველო]]ს [[მეფე]] ამ ქორწინების წინააღმდეგი იყო. „ცხოვრება მეფეთ-მეფისა თამარისი“ გადმოგვცემს თამარის პასუხს შეთავაზებულ წინადადებაზე: {{ციტატა|კაცნო, ვითარ ღირს არს შეუტყობელი ეს ქმნად? არა ვიცით კაცისა ამის უცხოსა ქცევა და საქმე, არცა მჴედრობისა, არცა ბუნებისა, და არცა ქცევისა. მაცალეთ, ვიდრემდის განიცადონ ყოველთა სიკიეთე, განა სიდრკუე მისი.<ref>ცხოვრება მეფეთ-მეფისა თამარისი, ქართლის ცხოვრება II, გვ. 120.</ref>}} მიუხედავად ამისა, ეს ქორწინება მაინც შედგა. თამარის ორივე ისტორიკოსი ერთხმად აღიარებს, რომ იური უფლისწულს ცუდი ზნე აღმოაჩნდა – მას მემთვრალეობაში, მამათმავლობასა და ზოოფილიაში სდებდნენ ბრალს <ref>Жизнь царицы цариц Тамар, стр. 31</ref><ref>ისტორიანი და აზმანი შარავანდეთთანი, ქართლის ცხოვრება, II, გვ.140</ref><ref>ამ თემას ეხება ი. ცინცაძე, ძიებანი რუსეთ-საქართველოს ურთიერთობის ისტორიიდან (X-XVI) გვ. 127.</ref>. თამარმა აღნიშნულის შესახებ დარბაზს მოახსენა, რომელმაც იური ანდრეის ძის საქართველოდან ექსორიაქმნის (გაძევების) შესახებ გადაწყვეტილება მიიღო. „წარიყვანეს ექსორია-ქმნად, გარნა აურაცხელითა ლარითა, სიმდიდრითა და საჭურჭლითა“<ref>ისტორიანი და აზმანი შარავანდეთთანი, ქართლის ცხოვრება, ტ. II, თბ., 1959, გვ. 41.</ref>. [[საქართველო]]დან განდევნილმა [[იური ბოგოლიუბსკი]]მ თავი [[კონსტანტინოპოლი|კონსტანტინოპოლს]] შეაფარა. წყაროთა ცნობით, ეს ფაქტი ქორწინებიდან ორი-ორნახევარი წლის შემდეგ მომხდარა.<ref>ისტორიანი და აზმანი შარავანდეთთანი: „ორი წლამდის გინა უმეტეს იყოს განსაცდელისა უცხოსა თმენასა შინა“ (ქართლის ცხოვრება, II, გვ. 141)</ref><ref>ცხოვრება მეფეთ-მეფისა თამარისი: „ორისა და ნახევარსა წელთა, ვითარ გურდემლი, მოითმენდა მჴნე თამარ უკეთურებით რუსისათა.“</ref> იური დარბაზის გადაწყვეტილებას არ შეეგუა და [[1191]] წელს აჯანყება დაიწყო. იგი თავისი მხარდამჭერი რაზმით [[საქართველო]]ში [[ერზურუმი (ქალაქი)|ერზრუმის]] გზით შემოვიდა. აჯანყებას ბევრმა დიდებულმა დაუჭირა მხარი, მათგან აღსანიშნავია: [[გუზანი]] – [[კლარჯეთი]]სა და [[შავშეთი]]ს მმართველი, [[ბოცო ჯაყელი|ბოცო]] – [[სამცხე|სამცხის]] სპასალარი და [[ვარდან დადიანი]] — მსახურთუხუცესი. აჯანყებულებმა იური გეგუთში გადაიყვანეს და იქ [[მეფე]]დ გამოაცხადეს. თამარ მეფე თავიდან ამ რთული ვითარების მოგვარებას მოლაპარაკების გზით ცდილობდა, ამ მიზნით მან აჯანყებულებს საგანგებო მოციქულები გაუგზავნა. შეთანხმებას მეამბოხეები არ დათანხმდნენ. თამარის ჯარმა აჯანყებულთა ნაწილი [[ჯავახეთი|ჯავახეთში]], [[თმოგვი|თმოგვსა]] და [[ერუშეთი]]ს შუა ნაწილში დაამარცხა<ref>ცხოვრება მეფეთ-მეფისა თამარისი.</ref>. როდესაც [[ქართლი|ქართლში]] მყოფმა მეამბოხეებმა [[ჯავახეთი]]ს ჯგუფის დამარცხების ამბავი გაიგეს, უბრძოლველად გაიქცნენ. გამარჯვებულ სამეფო კარს ამბოხებულთა წინააღმდეგ დიდი სისასტიკე არ გამოუჩენია. იური ანდრეის ძე უვნებელი გაუშვეს, ის კვლავ კონსტანტინოპოლში წავიდა.<ref>ივ. ჯავახიშვილი, ქართული ერის ისტორია II, გვ. 262</ref> რაც შეეხება სხვა ამბოხებულებს, არც ისინი დაუსჯიათ, როგორც ამას კანონი ითვალისწინებდა, თუმცა ყველა მათგანს თანამდებობები ჩამოართვეს <ref>ივ. ჯავახიშვილი, ქართველი ერის ისტორია,</ref>. [[1193]] წელს იური ხელმეორედ შემოიჭრა საქართველოში, ამჯერად [[არანი|რანის]] მხრიდან, მაგრამ [[კამბეჩოვანი|კამბეჩოვანში]] (ძირითადად, დღევანდელი [[ქიზიყი]]ს ტერიტორია) ბრძოლისას დამარცხდა. == მეორე ქორწინება == [[ფაილი:The XIIc. cross of Queen Tamara of Georgia - Gold, rubies, emerald and pearls.jpg|მარცხნივ|მინი|თამარ მეფის ჯვარი]] [[გიორგი რუსი]]ს გაძევების შემდეგ თამარის ქმრობის მსურველნი კვლავ გამოჩნდნენ. ესენი იყვნენ სხვადასხვა ქვეყნის უფლისწულები, ქრისტიანები თუ მუსლიმანები. მაგრამ ახალი ქორწინების საკითხის გადაწყვეტა უკვე იოლი აღარ იყო – ბევრი კანდიდატი უარით გაისტუმრეს. საქართველოში ჩამოვიდა [[ახსითან I|აღსართან შირვანშაჰი]], რომელიც თამარის ქმრობის ღირსად ჩათვლის შემთხვევაში „რჯულის დაგდების“ მზადყოფნაში იყო. თუმცა აღსართანს უარი უთხრეს<ref name="istoriani" />. რუსუდან დედოფალი თამარის შესაფერის საქმროდ ოსთა უფლისწულს, [[დავით სოსლანი|დავით სოსლანს]] მიიჩნევდა. ქართულ ისტორიოგრაფიაში განმტკიცებულია მოსაზრება, რომ დავით სოსლანი [[ალანთა სამეფო|ოსეთში]] დამკვიდრებული [[ბაგრატიონები|ბაგრატიონთა]] შტოს წარმომადგენელი იყო. ეს შტო მომდინარეობს სრულიად საქართველოს მეფის [[გიორგი I (საქართველოს მეფე)|გიორგი I]]-ისა და [[ალდე დედოფალი|ალდე დედოფლის]] ვაჟის [[დემეტრე უფლისწული|დემეტრესგან]]. [[მხითარ გოში]]ს ცნობით, „თამარმა, გიორგი მეფის ასულმა, განიშორა პირველი ქმარი, რუსთა მეფის ძე და შეირთო სხვა ქმარი, ალანთა სამეფოდან, თავისი ნათესავი დედის მხრიდან, სახელით სოსლანი, რომელიც გამეფებისას დავითად იწოდა“.<ref>ა. აბდალაძე, XII-XIII სს. საქართველოს ქრონოლოგიის შესწავლისათვის, მაც, თბ., 1974, გვ. 144-145</ref> თამარი დავით სოსლანთან ქორწინებას დათანხმდა. ამის შემდეგ, დიდებულები რუსუდან დედოფლისა და „გაზრდილი მისი“ დავითის წამოსაყვანად ოსეთში გაემართნენ. ქორწილის მსვლელობას, რომლის გამართვაც დიდუბის სასახლეში („სანახებსა ტფილისისა“) გადაწყდა, რუსუდანი ხელმძღვანელობდა. დღემდე მოღწეულია თამარის ქორწილისათვის მიძღვნილი ხალხური ლექსები. {{ციტირება| საქართველოს დედოფალი, დედა ქართლისა თამარი, სიმშვენიერით მოსილი, ამომავალი მზის დარი, დავით სოსლანის მეუღლე, რომელს უმშვენა მან მხარი, — დიდუბეში იქორწინა, სადაც რომ საყდარი არი; ნადიმობა გაუმართა, მოიწვია თავის ჯარი; ასი სული ცხვარი დაკლა და ორასი ნიშა ხარი, ლურჯი სუფრა გაუშალა, იქნებოდა ასი მხარი, ქვრივ-ობლებსა უწყალობა ოქრო, ვერცხლი დიდი ძალი<ref>ვახუშტი, „საქართველოს გეოგრაფია“, ტფილისი, 1904 წ., გვ. 74</ref>.}} ქორწინება [[1187]] (ან [[1189]]) წელს მოხდა. ამიერიდან, მეფე თამარი და დავით სოსლანი ქვეყნის საშინაო და საგარეო საქმეებს შეთანხმებულად განაგებდნენ. == საგარეო პოლიტიკა == === მუსლიმი მეზობლები === [[ფაილი:Caucasus 1213 AD map ka.svg|მინი|მარცხნივ|300პქ|საქართველო და კავკასია თამარის გარდაცვალებისას (''რუკაზე პირობითად აღნიშნულია 1213 წელი'')]] თამარ მეფე ყოველმხრივ ცდილობდა, რომ მამის, გიორგი III-ისა და დიდი პაპის, [[დავით აღმაშენებელი|დავით IV აღმაშენებლის]], პოლიტიკური კურსი განეგრძო როგორც საშინაო, ისე საგარეო საქმეებში. ამ პერიოდში [[ოსმალეთი|თურქები]] უკიდურესად შევიწროებულები იყვნენ. მდგომარეობამ ისინი აიძულა გაერთიანებასა და კოალიციურ ლაშქრობაზე ეფიქრათ. მათ [[აბასიანთა სახალიფო|ბაღდადის ხალიფას]] მიმართეს და განზრახული ლაშქრობის მოწყობაში დახმარება სთხოვეს. ბაღდადის ხალიფა, ფაქტობრივად, აღმოსავლეთის მუსლიმანური რელიგიის მეთაურად თვლიდა თავს და ქრისტიანების წინააღმდეგ „მართლმორწმუნეთა დასაცავად“ ყოველთვის მზად იყო. ხალიფამ ლაშქრობისთვის დიდი თანხები გამოჰყო. იმ დროისთვის, [[ილდეღიზიდები|ირანის ადარბადაგანის]] მმართველი [[აბუ ბაქრი]], ერთპიროვნული მბრძანებელი გახდა. სწორედ აბუ-ბექრმა ისარგებლა ხალიფას მატერიალური დახმარებით და მისი მოწოდებაც თავის სასარგებლოდ გამოიყენა. მან აღმოსავლეთის თურქთა დიდძალ ლაშქარს მოუყარა თავი. აბუ-ბექრი პირველად [[შირვანი]]სკენ გაემართა. შირვანშაჰი აღსართანი და მისი სიძე [[ამირ-მირმანი]] ვერ გაუმკლავდნენ მტერს. შირვანი საქართველოს ყმადნაფიცი ქვეყანა იყო, შესაბამისად, საქართველოს შირვანის მიმართ გარკვეული ვალდებულებაც ეკისრა. საქართველოს სამეფო კარის გადაწყვეტილებით დიდძალი ლაშქარი შეიკრიბა. ქართველთა ლაშქარი [[შამქორის ბრძოლა 1195|ბრძოლისათვის]] გაემართა, [[შამქორი]]საკენ.<ref>ივ. შაიშმელაშვილი. შამქორი, ბასიანი. თბ., 1981, გვ. 23-24</ref> ცხენოსანთა ლაშქარი [[მტკვარი|მტკვრის]] მარჯვენა ნაპირიდან დაიძრა და მდინარე [[ხრამი]]დან [[შამქორჩაი|შამქორისწყლამდე]] მანძილი დღე-ღამეში გაიარა. შამქორის ბრძოლა [[1195]] წელს გაიმართა<ref>ივ. ჯავახიშვილი, ქართველი ერის ისტორია, II, გვ. 270</ref> [[ფაილი:Vardzia Cave Monastery 05.jpg|მინი|273x273პქ|ვარძია]] ისტორიული ქალაქი შამქორი მდინარე შამქორისწყლის მარცხენა ნაპირზე მდებარეობდა<ref>დღეისთვის შემორჩენილია ციხესიმაგრის მხოლოდ ნანგრევები</ref> და მნიშვნელოვანი სავაჭრო პუნქტი იყო.<ref>История Азербайджана, Баку, 1958, с. 134</ref> აბუ ბაქრი ქალაქში გამაგრდა, ამიტომ ქართული ლაშქრის მთავარი დარტყმის ობიექტად ქალაქი შეირჩა. ციხესიმაგრეზე შეტევას, ლაშქრის მარჯვენა ფრთა ახორციელებდა. დავით სოსლანის რაზმი ცუდი გზების გამო დაყოვნდა. მისმა მოსვლამ არსებითად შეცვალა ბრძოლის ვითარება. ამ ბრძოლაში გამარჯვება ქართველებს ხვდათ წილად. მას შემდეგ, რაც საქართველოს ხელში აღმოჩნდა [[კავკასია|კავკასიის]] უმნიშვნელოვანესი სტრატეგიული პუნქტები: [[განძა]], [[ანისი]], [[ყარსი|კარი]], თურქთა გავლენა რეგიონში მნიშვნელოვნად შემცირდა. ციხე-ქალაქი [[ყარსი|კარი]]<ref>დღევანდელი ყარსი.</ref> თავისი სიძლიერით გამოირჩეოდა და მთელ [[ამიერკავკასია]]ში თურქთა საიმედო საყრდენად ითვლებოდა. ბასილი ეზოსმოძღვარი გადმოგვცემს რომ, „მრავლით ჟამთაგან“ იბრძოდნენ კარისათვის [[სარგის თმოგველი]], [[შალვა ახალციხელი|შალვა თორელი]] და [[მესხები|მესხნი]]. მათ კარის ირგვლივ არსებული ყველა ქალაქი და სოფელი დაიმორჩილეს, კარის აღება კი ვერ შეძლეს. თამარ მეფემ ქალაქის ასაღებად დავით სოსლანი გააგზავნა, თვითონ თამარი [[ჯავახეთი|ჯავახეთში]] დადგა და აქ დაელოდა „ამბავსა მათსა“. ქართველებმა შეძლეს ციხე-ქალაქის აღება და ეს ტერიტორია უშუალოდ საქართველოს შემოუერთეს. კარის აღებას უდიდესი პოლიტიკური და სტრატეგიული მნიშვნელობა ჰქონდა, რადგან იგი ანის-არზრუმის დიდ სავაჭრო გზაზე მდებარეობდა. მუსლიმანურმა სახელმწიფოებმა საქართველოს წინააღმდეგ ახალი ლაშქრობის მოწყობა გადაწყვიტეს. ამჯერად ამ ლაშქრობას სათავეში მცირე აზიის თურქული სახელმწიფო, [[რუმის სასულთნო]] ჩაუდგა. რუმის სულთანმა [[რუქნადინი|რუქნადინმა]] 400 000 მეომარი შეკრიბა<ref>ბასილი ეზოსმოძღვრის მიხედვით, რვაასი ათასი.</ref>. მან საგანგებო მოციქული გამოუგზავნა თამარს, რომელთაც მეფეს კადნიერი წერილი გადასცეს: {{ციტატა|მე ნუქარდინ. სულთანი ყოვლისა ცისა-ქუეშისა უმაღლესი, მიმსგავსებული ძლიერებასა ანგელოზთასა, თანამდგომი ღმრთისა, მოვლინებული მოჰმედისაგან მოგიმცნობ მეფესა ქართველთასა თამარს.<br />ყოველი დიაცი რეგუენია და შენ გიბრძანებია ქართველთა აღებად ჴრმალთა და ღმრთისაგან საყუარელისა ისლემთა ერისა დაჴოცად მუსულმანთა.<br />და კუალად ნათესავსა ზედა თავისუფალსა დადებად ხარკი ყმებური. და აწ მე მოვალ, რათა უსაჯო სამართალი სახლსა სპარსთასა და განგწუართო შენ და ერი ეგე შენი არაოდეს კადრებად აღებად ჴრმლისა, რომელი ღმერთსა ჩუენდა უბოძებია. ხოლო ცხოვნებით იგი ოდენ ვაცხოვნო, რომელმან უწინარეს მოსლვისა ჩემისა თაყუანისმცეს წინაშე კარვისა ჩემისა და აღიაროს ქადაგება მოჰამად მოციქულისა, და უარ ყოს სჯული შენი და ჴელითა თჳსითა იწყოს წინაშე ჩემსა ლეწად ჯუარისა, რომლისა მიმართ დაგიცთ ცუდი სასოება, და აწ მოელოდი ნაცვალსა ჩემსა, რომელი შეამთხჳე სპარსთა.<ref>ცხოვრება მეფით-მეფისა თამარისი, ქართლის ცოვრება II, გვ. 133-134</ref>}} [[ფაილი:Queen Tamara of Georgia.jpg|მინი|თამარ მეფე. მხატვარი ქეთევან მაღალაშვილი|ალტ=https://burusi.wordpress.com/2009/07/26/magalashvili/]] თამარის პირველ ისტორიკოსთან დაცულია ცნობა, რომ რუქნადინის ელჩს წერილის გადაცემის შემდეგ, მეფისათვის უღირსი სიტყვებით მიუმართავს:„უკეთუ მეფემან თქუენმან დაუტეოს სჯული, იპყრას სულტანმან ცოლად; და უკეთუ არა დაუტეოს სჯული, იყოს ხარჭად სულტნისა“. ამ სიტყვებს რომ ამბობდა ელჩი, მხარგრძელი წამოდგა „და უხეთქა ჴელითა პირსა, და ვითარცა მკუდარი დაეცა და იდვა“. თამარის ბრძანებით ჯარის შეკრება დაიწყეს. მეფე [[ვარძია (მონასტერი)|ვარძიაში]] მივიდა და იქ [[ღვთისმშობელი|ღვთისმშობელს]] შეავედრა ქართველების ჯარი. ქართველთა ლაშქარი [[ბასიანი|ბასიანში]] მივიდა, სადაც სულთანი იყო დაბანაკებული<ref>ივ. შაიშმელაშვილი. შამქორი, ბასიანი, თბ., 1981, გვ. 48-49.</ref> [[ბასიანის ბრძოლა 1203|ბასიანის ბრძოლა]] 1203 წელს გაიმართა. ხანგრძლივი ბრძოლის დროს [[ზაქარია გაგელი|ზაქარია გაგელს]], შალვა და ივანე ახალციხელებს ცხენები დაუხოცეს, სარდლები ბრძოლას ქვეითად განაგრძობდნენ. ქართველთა ლაშქარში, ამ ფაქტმა მცირედი არეულობა გამოიწვია თუმცა, დავით სოსლანმა ბრძოლის მიმდინარეობისას მნიშვნელოვანი გადაჯგუფება განახორციელა – მან ცხენოსანთა რაზმი მოწინააღმდეგის გვერდებზე შეტევისთვის მოამზადა, მარცხენა ფრთას თვითონ ჩაუდგა სათავეში, ხოლო მარჯვენაზე ზაქარია მხარგრძელი განაწესა. შეტევა ერთდროულად განხორციელდა.<ref>ქართლის ცხოვრება, II, გვ. 137-138.</ref> დავით სოსლანის მიერ დასახულმა გეგმამ გაამართლა: მტერი პანიკაში ჩავარდა და ბრძოლა ქართველების გამარჯვებით დასრულდა. ბასიანის ბრძოლაში ქართველების გამარჯვებას, უდიდესი პოლიტიკური მნიშვნელობა ჰქონდა, საქართველომ კიდევ უფრო განიმტკიცა თავისი პოზიციები რეგიონში და სამხრეთის საზღვრები სრულიად გაამაგრა. === ტრაპიზონის იმპერია === {{მთავარი|ტრაპიზონის იმპერია}} [[ფაილი:Tamar's fresco at Betania.jpg|thumb|left|მეფე თამარის ფრესკა ბეთანიის მონასტერში]] თამარ მეფის სახელთანაა დაკავშირებული ტრაპიზონის იმპერიის შექმნა. ძლიერი საქართველოს სამეფო თავის გავლენას ავრცელებდა სამხრეთით, მათ შორის, [[შავი ზღვა|შავი ზღვის]] სამხრეთ სანაპიროზე. XIII საუკუნის დასაწყისიდან [[ბიზანტიის იმპერია]]ში [[კომნენოსები|კომნენოსებისა]] და [[ანგელოსები|ანგელოსების]] დინასტიებს შორის დიდ შინაპოლიტიკური დაპირისპირებას ჰქონდა ადგილი, რამაც სახელმწიფო ეკონომიკურად დაასუსტა. [[1201]] წელს დაიწყო [[მეოთხე ჯვაროსნული ლაშქრობა]], [[თეობალდ III (შამპანი)|თეობალდ შამპანიელის]] სარდლობით. [[1201]] წელს, თეობალდის გარდაცვალების შემდეგ, ლაშქრობას [[ბონიფაციუს I მონფერატელი|ბონიფაციუს მონფერატელით]] ჩაუდგა სათავეში.<ref>[http://www.ruslanka.ru/hist/4kp.php მეოთხე ჯვაროსნული ლაშქორბა] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101024040714/http://www.ruslanka.ru/hist/4kp.php |date=2010-10-24 }} {{ru icon}}</ref> [[1202]] წელს ჯვაროსნული ლაშქრობის გეგმა შეიცვალა – ეგვიპტის ნაცვლად ჯვაროსნებს [[ზადარი|ზადარსა]] და [[თრაკია]]ში უნდა ელაშქრათ. [[ფაილი:Tamar 2013 stamp of Georgia.png|მინი|თამარ მეფე ქართულ საფოსტო მარკაზე. მხატვარი გიორგი გეგეჭკორი]] იმავდროულად, რომის პაპმა [[ინოკენტი III]]-მ გერმანიის მიერ შელახული [[რომი]]ს სტატუსის გაძლიერება გადაწყვიტა და ჯვაროსნებს დასუსტებული [[კონსტანტინოპოლი]]ს აღება უბრძანა. [[1203]] წლის ივნისში ბიზანტიის იმპერიის დედაქალაქს ჯვაროსნების ხომალდები მიუახლოვდნენ. [[1204]] წლის იანვარში ჯვაროსნებმა კონსტანტინოპოლს ალყა შემოარტყეს. იმავე წელს შეთქმულებმა [[ისააკ II ანგელოსი]] საიმპერატორო ტახტიდან ჩამოაგდეს და დააბრმავეს. ბიზანტიის იმპერიის დასუსტებით ისარგებლა საქართველოს სამეფო კარმა, საბაბად {{რის}} ერთი გარემოება გამოიყენეს. ბასილი ეზოსმოძღვარის ცნობით, {{ციტირება|მოიწინეს ოდესმე ჩუეულებისაებრ ქველის-მოქმედებათათჳს ამისთა მონაზონნი შავისა მთისა, ანტიოქიით და კჳპრის ჭალაკით, ეგრეთვე მთაწმიდით და მრავალთა ადგილთათ}}, მეფე თამარს დიდი პატივით მიუღია ისინი.<ref>ქართლის ცხოვრება, II, გვ. 142.</ref> უკან გაბრუნებულ მონაზვნებს, როდესაც მათ [[კონსტანტინოპოლი|კონსტანტინოპოლს]] მიაღწიეს, ბიზანტიის იმპერატორის, [[ალექსი IV ანგელოსი|ალექსის]] კაცები დაუხვდნენ და გაძარცვეს. შეიტყო თუ არა მეფე თამარმა ალექსის საქციელის შესახებ, ბერძენთა მეფის ანგარებითა და მტაცებლობით განრისხებულმა, კეისრის სამაგალითო დასჯა გადასწყვიტა და ფაქტობრივად ომი გამოუცხადა ბიზანტიის იმპერიას. საომარი ოპერაციები შავი ზღვის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში დაიწყო. 1204 წელს ქართველთა ლაშქრის აქტიური საბრძოლო ქმედების შედეგად ქართველებმა ბერძნებს „წარუღეს ლაზი[კ]ა, ტრაპიზონი, ლიმანი, სამისონი, სინოპი, კერ[ა]სუნდი, კოტიორა, ამასტია, ერაკლია და ყოველნი ადგილნი ფებლაღონიისა და პონტოსანი“. თამარმა ამ ტერიტორიებისგან შექმნა სამეფო, რომელსაც სათავეში [[ბაგრატიონები|ბაგრატიონთა]] ნათესავი [[ალექსი I კომნენოსი]] ჩაუყენა: {{ციტატა|და მისცა ნათესავსა თჳსსა ალექსის კომნიანოსსა ანდრონიკეს შჳლსა, რომელი იყო მაშინ თჳთ წინაშე თამარისსა შემოხვეწილი.}} ქართველი მემატიანის ზემომოყვანილ ცნობას ბიზანტიელი მემატიანე მიხეილ პანარეტიც ადასტურებს<ref>ივანე ჯავახიშვილი, თხზულებანი თორმეტ ტომად, ტ. II, თბილისი, 1983, გვ. 246</ref> ისტორიიდან ცნობილია, რომ ალექსი და მისი ძმა დავითი საქართველოს სამეფო კარზე იზრდებოდნენ<ref>[http://www.nojiki.ru/istr2.php Царица Тамара и Золотой век. {{ru icon}}]</ref><ref>[http://ru.wikisource.org/wiki/ЭСБЕ/Трапезунтская_империя ტრაპიზონის იმპერია რუსულ ვიკიწყაროზე {{ru icon}}]</ref>. [[1185]] წელს ტახტიდან ჩამოაგდეს [[ანდრონიკე I (ბიზანტია)|ანდრონიკე კომნენოსი]], რომლის მემკვიდრის [[მანუელ კომნენოსი (ანდრონიკე I-ის ვაჟი)|მანუელ კომნენოსის]] მეუღლე გიორგი III-ისა და ბურდუხანის ასული [[რუსუდანი (გიორგი III-ის ასული)|რუსუდანი]] იყო<ref>[[კირილ თუმანოვი]], "On the relationship between the founder of the Empire of Trebizond and the Georgian Queen Thamar" in ''Speculum'' vol. 15 ([[1940]]) pp.&nbsp;299–312.</ref><ref name="rusudan sister">[http://www.staropomor.ru/Bogoslovie(4)/odb/ah-ap.pdf The Oxford Dictionary of Byzantium, Vol. 1,] NY-[[Oxford]], [[1991]], p. 63</ref>. სავარაუდოდ, იმავე წელს დაიღუპა მანუელიც. რუსუდანი საქართველოში თავის ორ ვაჟთან ერთად დაბრუნდა. === ჩრდილოეთ კავკასია === [[სურათი:Vepkhistkaosani zichy.jpg|thumb|right|250px|თამარ მეფე. [[მიხაი ზიჩი]]ს მიერ შესრულებული [[ვეფხისტყაოსანი|ვეფხისტყაოსნის]] ილუსტრაცია.]] [[XII საუკუნე]]ში საქართველოს შემადგენლობაში მოექცა ჩრდილოეთ კავკასიის ტერიტორიებიც. საქართველოს მეფეები მჭიდრო კავშირს ამყარებდნენ ჩრდილოეთით მოსახლე ხალხთან. თამარის მეფობის ბოლო წლებში [[იმიერკავკასია|იმიერკავკასიელი]] მთიელები, საქართველოს მეფის ყმადნაფიცები იყვნენ და საქართველოს კულტურულ გავლენას განიცდიდნენ. ამას მეტყველებს ჩრდილოეთ კავკასიაში აღმოჩენილი მრავალი ქართული წარწერა.<ref>დაღესტანში ოცამდე ქართული წარწერაა დამოწმებული. იხ. История Дагестана, м., 1967, с. 215.</ref> მთიელები ([[ფხოველები]] და [[დიდოელები]]) [[1212]] წელს თამარს განუდგნენ. ამ მასშტაბური აჯანყების შესახებ ცნობებს იძლევა „ისტორიანი და აზმანი შარავანდედთანი“: {{ციტატა|ამ ამბების აღწერისას მემატიანე ხაზს უსვამს განდგომილ მთიულთა სარწმუნოებასაც და გვაძლევს მათ მოკლე დახასიათებას: „ხოლო ფხოველნი ჯუარის მსახურნი არიან და ქრისტიანობასა იჩემებენ. ამათ იწყეს რბევად და ჴოცად და ტყუეობად ცხადად და ღამით.<ref name="ფხოველები">ქართლის ცხოვრება, ტ. II, ს. ყაუხჩიშვილის რედაქციით, თბ., 1959, გვ. 111–112</ref>}} საქართველოს ხელისუფლებამ მთელი სერიოზულობით შეაფასა მთიელთა გამოსვლა. მეფე თამარმა დამსჯელ ექსპედიციას სათავეში ივანე ათაბაგი ჩაუყენა. სამეფო ხელისუფლებამ აჯანყებულ მთიელთა წინააღმდეგ მეფის მხარეს მყოფი მთიელები გამოიყენა, სამეფო ხელისუფლების ლაშქარს, აჯანყების ჩახშობისთვის სამი თვე დასჭირდა:{{ციტატა|მოუწოდა მეფემან ათაბაგსა და ყოველთა მთეულთა ... მისცა ათაბაგსა და წარავლინა მათ ზედა. ხოლო ივანე გონიერად ყო: აღვიდა მთასა ჴადისასა და წარვლო წუერი მთისა, წარდგა მთასა ფხოველთასა და დიდოთასა, რომელი არავის ექმნა, არცა პირველ, არცა შემდგომად, რამეთუ ერთ–კერძო დაურჩა დურძუკეთი და ერთ–კერძო დიდოეთი და ფხოეთი. ცნეს რა მისვლა ათაბაგისა, მოვიდეს ძღუნითა მეფენი დურძუკთანი, მოსცეს ლაშქარი და დაუდგეს გუერდსა. და იწყეს ზეიდაღმან ბრძოლად, და რბევად, და კლვად, და ტყუეობად და დაწუად; მოსწყჳდეს ურიცხჳ კაცი დიდოი და ფხოვი, და დაყვნეს სამნი თუენი: ივნის, ივლისი და აგჳსტოსი. მაშინ შეიწრებულთა ათაბაგისათა მოსცეს მძევლები და აღუთქუეს მსახურებად ხარაჯა, და პირი სიმტკიცისა აღუთქუეს. წარმოასხეს მძევლები, ქმნეს ზავნი და ესრეთ გამარჯუებითა მოვიდა ივანე მეფეს წინაშე და რქუა: „ძლიერო მეფეო! იქმნა ბრძანება შენი, მოვაოჴრენ ურჩნი შენნი დოდოეთი და ფხოეთი.<ref name="ფხოველები"/>}} როგორც ისტორიკოსები ვარაუდობენ, სწორედ აღნიშნული დროიდან, XIII საუკუნიდან უნდა მომხდარიყო [[ფხოვი]]ს, [[ფშავი]]სა და [[ხევსურეთი]]ს რეგიონებად განცალკევება.<ref>{{Cite web |url=http://www.nplg.gov.ge/dlibrary/collect/0001/000071/123.pdf |title=როლანდ თოფჩიშვილი, ეთნოისტორიული ეტიუდები, წიგნი I, თბილისი, 2005, გვ. 149 |accessdate=2010-10-05 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20101226025439/http://www.nplg.gov.ge/dlibrary/collect/0001/000071/123.pdf |archivedate=2010-12-26 }}</ref> == სამოხელეო აპარატი == თამარის მეფობისას შემდეგი თანამდებობები ეკავათ:<ref>{{cite book |last=მეტრეველი |first=როინ |coauthors= [[ლორთქიფანიძე, მარიამ|ლორთქიფანიძე მ.]], [[მუსხელიშვილი, დავით|მუსხელიშვილი დ.]], [[მეტრეველი, როინ|მეტრეველი რ.]], |origdate= |origyear= |origmonth= |date= |year=2012 |month= |chapter= |chapterurl= |editor=მეტრეველი რ. |url= |title=საქართველოს ისტორია ოთხ ტომად, ტ. I: საქართველო IV საუკუნიდან XIII საუკუნემდე |format= |others= |edition= |series= |language= |publisher=პალიტრა L |format= |others= |location=თბილისი |page=439–441 |isbn=978-9941-19-585-3 }}</ref> === [[მწიგნობართუხუცეს-ჭყონდიდელი]] === # [[ანტონ გნოლისთავისძე]] — [[1178]]–[[1185]] # [[მიქაელ მირიანისძე]] — [[1184]]<ref>{{ქსე|7|24|ანთელავა ი.|არა}}</ref>/[[1185]]–[[1190]] # [[ანტონ გნოლისთავისძე]] — [[1190]]–[[1203]]/[[1204]] # [[თეოდორე II (კათოლიკოს-პატრიარქი)|თეოდორე]] — [[1205]]-დან === [[ამირსპასალარი]] === # [[ყუბასარი]] — [[1178]]–[[1184]] # [[სარგის მხარგრძელი]] — [[1185]]–[[1187]] # [[გამრეკელი თორელი (XII საუკუნე)|გამრეკელი თორელი]] — [[1187]]–[[1189]] # [[ჭიაბერი]] — [[1190]] # [[ზაქარია II მხარგრძელი|ზაქარია მხარგრძელი]] — [[1191]]–[[1212]] === [[მანდატურთუხუცესი]] === # [[ყუბასარი]] — [[1178]]–[[1184]] # [[ჭიაბერი]] — [[1185]]–[[1195]] # [[ზაქარია II მხარგრძელი|ზაქარია მხარგრძელი]] — [[1195]]–[[1202]]/[[1203]] # [[შალვა ახალციხელი]] — [[1202]]/[[1203]]–[[1215]] === [[მეჭურჭლეთუხუცესი]] === # [[ყუთლუ-არსლანი]] — [[1178]]–[[1185]] # [[კახაბერ ვარდანისძე]] და [[აბულასანი]] — [[1185]]–[[1188]] # [[შალვა ახალციხელი]] — [[1188]]–[[1202]]/[[1203]] # [[ოვსიყმა]] — [[1202]]/[[1203]]–[[1220]] (დაახლ.) === [[მსახურთუხუცესი]] === # [[აფრიდონი]] — [[1178]]–[[1184]] # [[ვარდან დადიანი]] — [[1185]]–[[1191]] # [[ივანე I მხარგრძელი|ივანე მხარგრძელი]] — [[1191]]–[[1212]] == ოქროს ხანა == === ეკონომიკა === [[ფაილი:Barataev 1844. Thamar and Davith.jpg|მინი|მარჯვნივ|მეფე თამარის და დავით სოსლანის სახელით მოჭრილი მონეტები.]] [[ფაილი:Coin of Queen Tamar 1200 AD.png|მინი|მეფე თამარის სახელით მოჭრილი მონეტა.]] თამარის პოლიტიკურ წარმატებასთან ერთად, მის დროს [[საქართველოს ეკონომიკა|საქართველო ეკონომიკურად მნიშვნელოვნად განვითარდა]]. დადასტურებულია, რომ იმ პერიოდში სასოფლო-სამეურნეო საქმეში აქტიურად გამოიყენებოდა წყლის წისქვილი.<ref>საქართველოს სახელმწიფო მუზეუმის მოამბე, XIX, 1956, გვ. 153-157.</ref> დაწინაურებული იყო [[სოფლის მეურნეობა]], რასაც იმდროინდელ საქართველოში არსებული მრავალი სარწყავი არხი ადასტურებს. თამარის დროინდელ საქართველოში, დიდი სარწყავი არხები იყო გაყვანილი [[ტირიფონის ვაკე|ტირიფონის ველზე]] (იხ. [[ტირიფონის არხი]]), რუის-ურბნისის მიდამოებში, [[მუხრანი (მცხეთის მუნიციპალიტეტი)|მუხრანში]] (იხ. [[მუხრანის არხი]]), [[სამგორის ვაკე|სამგორში]], კახეთსა და საქართველოს სხვა ადგილებში. ეს ყველაფერი კარგ პირობებს ქმნიდა მარცვლეული კულტურის, [[მევენახეობა|მევენახეობის]] და [[მეხილეობა]]-[[მებაღეობა|მებაღეობის]] განვითარებისთვის. ამავე პერიოდში აგებდნენ საქალაქო წყალსადენებსაც. მაღალგანვითარებულ სოფლის მეურნეობასთან ერთად დაწინაურებული იყო ხელოსნობაც, რაც, თავის მხრივ, ვაჭრობის განვითარების საფუძველს ქმნიდა. განვითარებული იყო საშინაო და საგარეო ვაჭრობა. ხელოსნური წარმოებისა და ვაჭრობის დაწინაურებამ საქალაქო ცხოვრების აღმავლობა განაპირობა. ამ პერიოდის საქალაქო ცხოვრების უმნიშვნელოვანესი ცენტრები იყო [[თბილისი]] და [[ქუთაისი]]. ამ პერიოდის საქართველოში განსაკუთრებით განვითარებული იყო თიხის ჭურჭლის წარმოება. თამარის დროს უბრალო თიხის ჭურჭელთან ერთად დიდი რაოდენობით მზადდებოდა მოჭიქული ჭურჭლები. საქართველოში აგრეთვე ფართოდ იყო გავრცელებული სპილენძისა და ოქრო-ვერცხლის ჭურჭლის წარმოება. თამარ მეფის დროინდელ საქართველოს მნიშვნელოვანი სავაჭრო ურთიერთობები ჰქონდა მეზობლებთან – [[არაბეთი|არაბეთთან]], [[ბიზანტია]]სთან და სხვა სახელმწიფოებთან. საქართველოში მუსლიმანური ქვეყნებიდან იმპორტის სახით შემოჰქონდათ სხვადასხვა სახის ქსოვილები.<ref>„ისტორიანი და ზმანი შარავანდედთანი“ გადმოგვცემს, რომ ქართველ ვაჭრებს მაღალხარისხოვანი ნელსაცხებლები, შაქარი, ძვირფასი თვლები ალექსანდრიიდან შემოჰქონდათ.</ref> თამარის ეპოქის ეკონომიკურ ცხოვრებაში ფული აქტიურ როლს ასრულებდა. თბილისში საუკუნეთა მანძილზე არსებობდა [[ზარაფხანა]]. ზარაფხანა იყო აგრეთვე ქუთაისშიც. სხვადასხვა პერიოდში, საქართველოს სხვადასხვა ტერიტორიაზე, თამარ მეფის დროს მოჭრილი არაერთ მონეტა აღმოუჩენიათ. [[1961]] წლის შემოდგომაზე სოფელ [[ნიჩბისი|ნიჩბისში]] ([[მცხეთის მუნიციპალიტეტი]]) აღმოაჩინეს სპილენძის მონეტების განძი (1460 ცალი), რომელიც, ძირითადად, XII საუკუნისა და XIII საუკუნის დასაწყისის ქართული მონეტებისაგან შედგებოდა. [[ფაილი:QueenTamarFlag.svg|მინი|მარცხნივ|200px|თამარ მეფის დროშა<ref>დავით კლდიაშვილი: ქართული ჰერალდიკის ისტორია : საქართველოს სახელმწიფოებრიობის სიმბოლოები / [რედ.: დავით გულორდავა, მიხეილ მაყაშვილი; მხატვ.: გია ბუღაძე]. - თბ., 2003</ref>]] სოციალური თვალსაზრისით, XII საუკუნეში გაქრა არსებითი განსხვავება „გლეხსა“ და „[[ყმები|ყმას]]“ შორის. [[გლეხობა|გლეხი]] უკვე ფეოდალის მიწაზე მუშაობდა და მის სასარგებლოდ [[ბეგარა]]ს იხდიდა და სხვა სამსახურ-ვალდებულებებს ასრულებდა.<ref>ნ. ბერძენიშვილი, საქართველოს ისტორია XIII-XIX სს., საქართველოს ისტორიის საკითხები, II, თბ., 1965, გვ. 49</ref><ref>მ. ლორთქიფანიძე, სოციალური ურთიერთობის ისტორიიდან XII ს. საქართველოში. კრებ. „საქართველო რუსთველის ხანაში“, თვ., 1966, გვ. 32-51.</ref> გლეხობის ფართო და მრავალფეროვანი სოციალური ფენა რიცხობრივად იზრდებოდა.<ref>გ. მელიქიშვილი, ფეოდალური საქართველოს პოლიტიკური გაერთიანება და ფეოდალური ურთიერთობათა განვითარების ზოგიერთი საკითხი, თბ., 1973, გვ. 77-78.</ref> ერთიანი საქართველოს სიძლიერე შესაბამის სოციალურ-ეკონომიკურ ბაზისს ემყარებოდა.<ref>ნ. ბერძენიშვილი. საქართველოს ისტორიის საკითხები, II, თბ., 1965, გვ. 23-42.</ref> === განათლება და კულტურა === [[ფაილი:MonasteryOfTheCrossNov15 2022 03.jpg|მინი|275x275პქ|[[ჯვრის მონასტერი]]]] XII-XIII სს. ერთიანი და ეკონომიკურად ძლიერი ფეოდალური საქართველოს განათლებამ და კულტურამ მაღალ დონეს მიაღწია. ქართულმა კულტურამ მნიშვნელოვანი წვლილი შეიტანა ფეოდალური საქართველოს პოლიტიკური გაერთიანების საქმეში. ქვეყნის მაღალ განვითარებას განსაზღვრავდა სწავლა-აღზრდის საქმე. თამარის დროს სკოლები ძირითადად ეკლესია-მონასტრებთან არსებობდა. საქართველოში მრავლად იყო რიტორიკული სკოლები. ქართული მონასტრების [[ოპიზა|ოპიზის]], [[ოშკი]]ს, [[შატბერდი]]ს, [[ბერთა|ბერთის]], [[ხანძთა|ხანძთის]] და სხვა მონასტრებთან არსებობდა სპეციალური შენობები, რომლებიც სკოლებისთვის იყო განკუთვნილი. საქართველოში სასკოლო განათლების დაწესებულების საქმეში მნიშვნელოვანი როლი შეასრულა ბიზანტიური განათლების სისტემის ახლო გაცნობამ. თამარის დროინდელი საქართველოს აკადემიებს სათავეში [[მოძღვართ-მოძღვარი]] ედგა.<ref>ი. დოლიძე, საქართველოს სამართლის ძეგლები, გამოცემა II, გვ. 90.</ref> საქართველოს აკადემიებში, ისევე როგორც იმდროინდელ ბიზანტიის უმაღლეს სასწავლებლებში, ისწავლებოდა მეცნიერების შვიდი ძირითადი დარგი: [[გრამატიკა]], [[ფილოსოფია]], [[რიტორიკა]], [[არითმეტიკა]], [[გეომეტრია]], [[მუსიკა]] და [[ასტრონომია]]. არსებობს მოსაზრებები იმის შესახებ, რომ საქართველოს იმდროინდელ აკადემიებში ისწავლებოდა აგრეთვე [[მედიცინა]]ც <ref>რ. მეტრეველის მოსაზრებით.</ref>, XIII საუკუნის დასაწყისისთვის საქართველოში იყო ნათარგმნი „წიგნი სააქიმოჲ“. თამარ მეფის მმართველობის პერიოდში საქართველოს თავისი საგანმანათლებლო კერები საზღვარგარეთაც ჰქონდა. მათგან აღსანიშნავია: [[ათონის ივერთა მონასტერი|ივერთა მონასტერი]] [[ათონის მთა]]ზე, [[შავი მთა (სირია)|მონასტერი შავ მთაზე]] ([[სირია]]ში), [[პეტრიწონის მონასტერი|პეტრიწონის მონასტერი ბულგარეთში]] და სხვა. XII საუკუნის დასასრულსა და XIII საუკუნის დასაწყისის საქართველოში განსაკუთრებულ აღმავლობას განიცდის ხუროთმოძღვრება. ამ პერიოდში შეიქმნა [[შუა საუკუნეები]]ს საქართველოს მნიშვნელოვანი ტაძრები, რომლებშიც მკაფიოდ გამოჩნდა ახალი სტილისტიკური ნიშნები. შეიცვალა ტაძრის პროპორციებიც: გუბათის ყელი შენობასთან შედარებით ძალიან აზრდილია. ამ ტიპის ტაძრებია: [[იკორთის ტაძარი|იკორთა]] ([[ქართლი|ქართლში]]), [[ბეთანიის მონასტერი|ბეთანია]] (მდინარე [[ვერე|ვერეს ხეობაში]]), [[ქვათახევი]] (ქართლში), [[ფიტარეთის მონასტერი|ფიტარეთი]] ([[ქვემო ქართლი|ქვემო ქართლში]]), [[წუღრუღაშენი]] (ქვემო ქართლში), [[დმანისის კარიბჭე]] (ქვემო ქართლში), [[ერთაწმინდის ტაძარი|ერთაწმინდა]] (ქართლში) და სხვები. ამავე ჯგუფს განეკუთვნება აგურით ნაშენი ორი ტაძარი: [[ტიმოთესუბნის მონასტერი|ტიმოთისუბანი]] და [[ყინწვისის მონასტერი|ყინწვისი]]. ერთნავიანი ეკლესიები: [[ლიპარიტისუბანი|ლამაზი საყდარი]]<ref>ტაძრის წარწერებში მოხსენიებულია თამარ მეფე და დავით სოსლანი.</ref> ([[ხრამი|ხრამის ხეობაში]]), [[მაღალაანთ ეკლესია|მაღლაანთ ეკლესია]] (შიდა ქართლში), [[გუდარეხი]] (ქვემო ქართლში), [[ლურჯი მონასტერი]] (თბილისში) და სხვები. ქართულ სამონასტრო ცხოვრებაში უმნიშვნელოვანესი როლი ეკისრა კლდეში გამოკვეთილ სამონასტრო კომპლექსს – [[ვარძია (მონასტერი)|ვარძია]]ს. ვარძიის მშენებლობა გიორგი მესამემ დაიწყო და დაასრულა თამარმა. მნიშვნელოვანია აქ არსებული დიდი ეკლესია, რომლის კედლები ფრესკებითაა დამშვენებული. აქ არის გამოსახული გიორგი III-ისა და თამარის პორტრეტები. [[ფაილი:Beslet bridge.JPG|thumb|მარცხნივ|240px|თამარ მეფის პერიოდში აგებული [[ბესლეთის ხიდი]], ქალაქ [[სოხუმი]]ს სიახლოვეს]] თამარის ეპოქის მნიშვნელოვანი საინჟინრო ნაგებობებია [[შიო-მღვიმე-სხალტბის წყალსადენი]], [[ბესლეთის ხიდი|ბესლეთი]]სა ([[სოხუმი]]), [[დანდალოს ხიდი|დონდალოს]] ([[აჭარა]]) და [[რკონის ხიდი|რკონის]] (შიდა ქართლი) ხიდები. განვითარებული იყო ციხესიმაგრეთა მშენებლობის საქმე. ისინი მიუვალ ადგილებში შენდებოდა. აღსანიშნავია სამხრეთ საქართველოს ციხესიმაგრეები: [[ხერთვისის ციხე|ხერთვისი]], [[აწყურის ციხე|აწყური]], [[ოქროს ციხე]], [[თმოგვი]] და სხვები. მნიშვნელოვნად განსხვავდება თამარის დროინდელი კედლის მხატვრობა ადრინდელისაგან. ამ პერიოდის საქართველოში ფერწერის რამდენიმე მიმართულებას გამოყოფენ. ერთია [[ტაო-კლარჯეთი|ტაო-კლარჯეთში]] ჩამოყალიბებული მონომენტური ძეგლები ([[ოთხთა ეკლესია|ოთხთა ეკლესიის]], [[იშხნის მონასტერი|იშხნის]], [[ხახული]]ს, [[ოშკი]]ს, [[ტბეთი (მონასტერი)|ტბეთის]] ფრესკები). მისგან მნიშვნელოვნად განსხვავდება თამარის პერიოდში [[დავითგარეჯა]]ს მონასტერში შესრულებული ფრესკები. აგრეთვე მნიშვნელოვანია [[რაჭა|რაჭის]] სოფელ [[ზემო კრიხი]]ს ეკლესიის მხატვრობა, სადაც სვანეთის ძეგლების მსგავსად, ადგილობრივი ფეოდალების პორტრეტებიცაა. აღსანიშნავია თამარის პორტრეტები. ვარძიის ეკლესიაში ჯერ კიდევ გაუთხოვარი თამარია გამოსახული, მის გვერდით მამამისი, გიორგი III დგას. ბეთანიასა და ყინწვისში თამართან ერთად გიორგი III და [[ლაშა-გიორგი]]ცაა გამოსახული. [[ბერთუბნის მონასტერი|ბერთუბნის მონასტრის]] ფრესკაზე მხოლოდ თამარია (მამის გარეშე) ლაშა-გიორგისთან ერთად. XII საუკუნის დასაწყისიდან საქართველოში ფართოდ ვითარდება საერო მწერლობა, შეიქმნა საერო პოეზია. თამარის პერიოდში შექმნილი საერო მწერლობიდან განსაკუთრებით აღსანიშნავია [[შოთა რუსთაველი]]ს [[ვეფხისტყაოსანი]]. ==თამარ მეფის ოთხი პორტრეტი== დღესდღეობით ფრესკებზე შემორჩენილია თამარ მეფის ოთხი პორტრეტი: [[ვარძია]]ში, [[ბეთანია]]ში, [[ყინწვისის მონასტერი|ყინწვისში]] და [[ბერთუბნის მონასტერი|ბერთუბანში]]. '''ვარძიაში''' გამოსახული თამარის გამოსახულება საყურადღებოა შემდეგით: მანდილი გვირგვინიდან პირდაპირ მხრებზე ეშვება. გრძელი კულულების ნაცვლად - მოკლე თმის ხვეულები ლოყაზე გადმოდის. ეს ნიშნები იმის მანიშნებელია, რომ თამარი აქ გამოსახულია გათხოვებამდე ე. ი. 1185 წლამდე. წარწერაში თამარის შესახებ ვკითხულობთ: {{ციტატა|...რომელი მრავალჟამეულობსმცა.}} რაც არ არის აღნიშნული [[გიორგი III (საქართველოს მეფე)|გიორგი III]]-ის შესახებ. ეს ფაქტები საშუალებას გვაძლევს დავაზუსტოთ მხატვრობის შესრულების დრო. ე. ი. ესაა გიორგი III-ის გარდაცვალების შემდგომი და თამარის გათხოვებამდე პერიოდი (ე. ი. [[1184]]-[[1185]] წლებს შორის). '''ბეთანიაში''' სამეფო წევრები ვედრების პოზაში არიან წარმოდგენილნი. აქაც, ისევე როგორც ვარძიაში, თამარ მეფე და გიორგი III ბიზანტიელ იმპერატორთა საზეიმო კოსტიუმებით არიან მოსილნი, ხოლო თამარის შვილს - გიორგი-ლაშას - აცვია მოკლე, წელში გამოყვანილი კაბა და ზედ ქამარზე უკეთია ხმალი. მას თამარ მეფისა და გიორგი III-ს მსგავსად თავზე ადგას გვირგვინი. თუ გავითვალისწინებთ იმას, რომ მეფედ კურთხევის დროს აუცილებელი იყო ხმლის შემორტყმაც, მაშინ აღნიშნული ფრესკა უნდა იყოს შექმნილი ლაშა გიორგის მეფედ კურთხევის დროს, ანუ [[1207]] წელს. '''ყინწვისში''' არსებული თამარის ფრესკა იდენტურია ბეთანიაში წარმოდგენილი ფრესკისა. განსხვავება მხოლოდ სამეფო ოჯახის უმცროსი წევრის - [[გიორგი IV ლაშა|ლაშა-გიორგის]] სამოსშია, კერძოდ ზედ მოცმული, კაბაზე დატანილი სპეციფიკური ჭრილი. ამ ჭრილს [[ივანე ჯავახიშვილი]] ცხენოსნის კოსტიუმის დამახასიათებელ ნიშნად მიიჩნევს. '''ბერთუბანში''' თამარი, ასევე, საზეიმო სამეფო ტანსაცმლითაა წარმოდგენილი. ლაშა-გიორგის სამოსი იმეორებს ყინწვისის კოსტიუმს. ის, ისევე როგორც თამარი, მოხსენიებულია მეფეთ მეფედ, ანუ შეიძლება გამოითქვას მოსაზრება, რომ ფრესკა შესრულდა მაშინ, როცა დედა და შვილი ერთად მეფობდნენ. სავარაუდოდ, ბერთუბნის ფრესკაზე მოცემულია თამარ მეფის უკანასკნელი წლები ([[1212]]-[[1213]] წწ.). <gallery> King George III and his daughter, Queen Tamar.jpg|ვარძიის ფრესკა Betania Monastery, Queen Tamar, early 13th century.jpg|ბეთანიის ფრესკა Queen Tamar (Kintsvisi fresco).jpg|ყინწვისის ფრესკა თამარ მეფის ფრესკა ბერთუბნის მონასტრიდან.jpg|ბერთუბნის ფრესკა </gallery> == გარდაცვალება და დაკრძალვა == [[ნაჭარმაგევი]]ს საზაფხულო რეზიდენციაში ყოფნისას თამარ მეფეს მძიმე სენი აღმოაჩნდა. მეფე სასწრაფოდ თბილისში წამოიყვანეს, შემდეგ კი თბილისის მახლობლად „[[აგარანი|აგარათა ციხეში]]“ გადაიყვანეს.<ref>ბასილი ეზოსმოძღვრელი</ref> თამარ მეფე გარდაიცვალა [[1213]] წელს <ref>ივ. ჯავახიშვილი, ქართველი ერის ისტორია, II, გვ, 290-291.</ref><ref>თ. ჟორდანია, ქრონიკები, I, თბ., 1982, გვ. 300-301.</ref><ref>ი. ლოლაშვილი</ref><ref>ნ. ბერძენიშვილი, საქართველოს ისტორიის ნარკვევები, თბ., 1979, გვ. 339.</ref>. ზოგი მეცნიერი თამარ მეფის გარდაცვალების თარიღად სხვა წელს მიიჩნევს<ref>კორნელი კეკელიძემ თამარის გარდაცვალების თარიღად 1216 წელი მიიჩნია,</ref><ref>ხოლო ს. კაკაბაძემ – 1207 წელი.</ref><ref>თ. ნატროშვილის, გ. ჯაფარიძის და შ. დარჩაშვილის მტკიცებით თამარი 1210 წელს გარდაიცვალა.</ref>. დიდად იგლოვა სრულიად საქართველომ მეფის გარდაცვალება. მეფე თამარი [[გელათის მონასტერი|გელათში]] წაასვენეს და იქ დამარხეს. მატიანეები ასე გადმოგვცემენ ამ მოვლენას: <center>'''„ისტორიანი და აზმანი შარავანდედთანი“:'''</center> <center>''„და წაიყვანეს სამკვიდრებელსა მათსა გელათსა და დამარხეს სამარხოსა პატიოსანსა. და დაუტევა ძესა თავისსა ლაშას“.''<ref>ქართლის ცხოვრება, II, გვ. 113</ref></center> <center>'''„ცხოვრება მეფეთ-მეფისა თამარისი“:'''</center> <center>„''აღმოიყარნეს და მცირეთა შინა დღეთა მცხეთად დადვეს და მერმე უკანასკნელ თვით მუნვე გელათსა დაამკვიდრეს თავისსა<br /> შინა სამარხოსა, დიდებად მუნ შინა დამკვიდრებულ პაპათა და მამათა მისთა, სახელოვანთა დიდთა მეფეთა თანა''.“<ref>ქართლის ცხოვრება, II, გვ. 146.</ref></center> <center>'''„ლაშა-გიორგის დროინდელი მემატიანე“:'''</center> <center>''„მეფესა შინა დაყო ოცდასამი წელიწადი აღვიდა წინაშე ღმრთისა, სადა იგი მკვიდრობენ წინასწარმეტყველნი და მამათმთავარნი<br /> და მეფენი... დამარხეს ახალსა მონასტერსა გელათსა“.''<ref>ქართლის ცხოვრება, I, გვ. 369.</ref></center> [[ფაილი:Gelati Monastery 1.jpg|მინი|[[გელათის მონასტერი]], თამარ მეფის საფლავის სავარაუდო ადგილი.]] თამარის გელათში დაკრძალვა სრულიად კანონზომიერი ფაქტი იყო. საქართველოს მეფე დაიკრძალა ქართველ მეფეთა ტრადიციულ საძვალეში. არსებობს მრავალი ლეგენდა თამარის სამარხთან დაკავშირებით. არის ასეთი ლეგენდა,<ref>იხ. [[ზურაბ კიკნაძე|ზ. კიკნაძე]], თამარის ანდრეზული ხანა, მნათობი, 1982, №10, გვ. 154-158.</ref> რომლის მიხედვითაც თამარ მეფეს ანდერძად დაუტოვებია, ისე დაეკრძალათ, რომ მისი საფლავი არავის სცოდნოდა. სწორედ ამიტომ, გაუკეთებიათ ექვსი მოოქროვილი კუბო. ერთი ოჯახიდან მოიყვანეს ოთხი ძმა, რომლებმაც თამარის ცხედარი წაასვენეს და საიდუმლოდ დამარხეს. ძმები უკან აღარ დაბრუნებულან. არსებობს ამ თქმულების სხვადასხვა ვარიანტი. სახალხო მთქმელები<ref>იხილეთ. მ. ლორთქიფანიძე, რუსთველის ეპოქა, თბ., 1966, გვ. 95-96.</ref> თამარის დაკრძალვის ადგილად ასახელებენ სვანეთს, რაჭას, სოფ. მურღულს, იალბუზის მთას, გელათს, ვარძიას, მცხეთასა და ა.შ. ასევე, არსებობს მოსაზრება მეფე თამარის ნეშტის გელათიდან [[იერუსალიმი|იერუსალიმში]] გადასვენების შესახებ, რომლის ერთ-ერთი მთავარი მიზეზი თამარის უფლის საფლავის სიახლოვეს დასაფლავების სურვილი უნდა ყოფილიყო. საფუძველი ამგვარ ვარაუდს ფრანგი რაინდის გ. დებუას წერილმა დაუდო. ფაქტებით ეს ვერსია არ დასტურდება.<ref>ეს წერილი ქართველი საზოგადოებისთვის პირველად ცნობილი გახადა ზ.ავალიშვილმა.</ref><ref>ი. ლოლაშვილი, თამარ მეფის აკლდამა გელათში, თბ., 1989, გვ. 36-39.</ref> ==გენეალოგია== {{გენეალოგია/დასაწყისი}} {{გენეალოგია | G1 |~|y|~| G1a | | G1b| | | | G1=[[გიორგი II (საქართველოს მეფე)|გიორგი II]]<br />''საქართველოს მეფე, 1072–1089''|G1a=ელენე|G1b=[[კვირიკე II (ტაშირ-ძორაგეტის მეფე)|კვირიკე II]]<br />[[ტაშირ-ძორაგეტის სამეფო|''თაშირ ძორაგეტის მეფე'']] ''1048—1089'' <ref name="Minorsky,102">{{წიგნი|ავტორი= ვ. მინორსკი. |სათაური= Studies in Caucasian History |გამომცემბლობა = CUP Archive |წელი= [[1953]] |გვერდები = 102}}{{ციტატა|The family of Tashir was short-lived, the best known names being David Anholin (980-1048) and Kurike I (1048-1089).}}</ref><ref name="АСЭ">{{წიგნი |სათაური= [[სომხური საბჭოთა ენციკლოპედია]] |ტომი = 5 |გვერდები = 494}}</ref>}} {{გენეალოგია | | | | |!| | | | | | |!|}} {{გენეალოგია | | | | G2 |~|y|~| G2a | | | | | G2=[[დავით IV აღმაშენებელი]]<br />''საქართველოს მეფე, 1089–1125''|G2a=უცნობი სომეხი ქალი|}} {{გენეალოგია | | | | | | | |!| | | | | | |}} {{გენეალოგია | | | | | | | G3 | | | | | | | | G3=[[დემეტრე I]]<br />''საქართველოს მეფე, 1125–1154''|}} {{გენეალოგია | |,|-|-|-|-|-|+|-|-|-|-|-|-|-|-|-|.|}} {{გენეალოგია | G4 | | | G4a |~|y|~| G4b | | G4c | | | G4=[[დავით V]]<br />''საქართველოს მეფე, 1154–1155''|G4a=[[გიორგი III (საქართველოს მეფე)|გიორგი III]]<br />''საქართველოს მეფე, 1156–1184''|G4b=[[ბურდუხანი]]<br />''ოსთა მეფის ხუდდანის ასული''|G4c=[[რუსუდანი (დიპლომატი)|რუსუდანი]]<br />''ქართველი დიპლომატი,<br /> თამარ მეფის აღმზრდელი''}} {{გენეალოგია | |!| | | | | | | |)|-|-|-|-|-|-|-|-|.}} {{გენეალოგია | G5 | | | | | G5a |~|~| G5b | | | G5c | | |G5=[[დემნა უფლისწული]]|G5a='''თამარი'''<br />''საქართველოს მეფე, 1184–1213''|G5b=1. [[იური ბოგოლიუბსკი]]<br />''სუზდალის დიდი მთავრის<br />[[ანდრეი ბოგოლუბსკი]]ს ძე<br />(იური და თამარი 1188 წელს განქორწინდნენ)''|G5c=[[რუსუდანი (გიორგი III-ის ასული)|რუსუდანი]]<ref name="rusudan sister" /><br />''ბიზანტიელი უფლისწულის, [[მანუელ კომნენოსი (ანდრონიკე I-ის ვაჟი)|მანუელ კომნენოსი]]ს მეუღლე,<br />ტრაპიზონის იმპერატრიცა''}} {{გენეალოგია | | | | | | | | |:| | | | | |}} {{გენეალოგია | | | | | | | | |L|~|y|~| G5d |G5d=2. [[დავით სოსლანი]]<br />''ბაგრატიონთა ოსური შტოს წარმომადგენელი''}} {{გენეალოგია | | | | | | | | |,|-|^|-|.|}} {{გენეალოგია | | | | | | | | G6 | | G6a |~|y|~| G6b | G6=[[გიორგი IV ლაშა]]<br />''საქართველოს მეფე, 1213–1223''|G6a=[[რუსუდანი]]<br />''საქართველოს მეფე, 1223–1245''|G6b=[[ღიას ად-დინი]]<br />''[[ერზურუმი]]ს ემირის ვაჟი<br />(ქორწინების შემდეგ მან ქრისტიანობა მიიღო'')}} {{გენეალოგია | | | | | | | | |!| | | | | | |)|-|-|-|.}} {{გენეალოგია | | | | | | | | G7 | | | | | G8 | | G9| |G7=[[დავით VII ულუ]]<br />''საქართველოს მეფე, 1247–1270''|G8=[[დავით VI ნარინი]]<br />''საქართველოს მეფე, 1245–1293''|G9=[[თამარი (გურჯი-ხათუნი)]]}} {{გენეალოგია/დასასრული}} == ლიტერატურა == {{commonscat|Tamar of Georgia|თამარი}} {{ქსე|4|576|ლორთქიფანიძე მ.}} *{{ძმ|8|13-17|თამარ მეფის ოთხი პორტრეტი}} * [http://dspace.gela.org.ge/bitstream/123456789/4996/5/თამარ%20მეფე%20გატექსტებული.pdf თამარ მეფე გატექსტებული. გ ა მ ო ც ე მ ა ტფილისის ქართველ ქალთა საზოგადოებისა. ტ ფ ი ლ ი ს ი, მსწრაფლ-მბეჭდავი სტამბა ვ. ა. რუხაძისა, გაბაევის შესახ. №1. I9I7] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160313215858/http://dspace.gela.org.ge/bitstream/123456789/4996/5/%E1%83%97%E1%83%90%E1%83%9B%E1%83%90%E1%83%A0%20%E1%83%9B%E1%83%94%E1%83%A4%E1%83%94%20%E1%83%92%E1%83%90%E1%83%A2%E1%83%94%E1%83%A5%E1%83%A1%E1%83%A2%E1%83%94%E1%83%91%E1%83%A3%E1%83%9A%E1%83%98.pdf |date=2016-03-13 }} *''რ. მეტრეველი.,'' მეფე თამარი, თბ., 1991; *''ს. ჯანაშია და ნ. ბერძენიშვილი.,'' საქართველოს ისტორია, წგნ. 2, თბ., გამომცემლობა „მეცნიერება“, გვ. 142-151; *თამარ მეფის დროინდელი მატიანე („ცხოვრება მეფეთ მეფისა თამარისი“) / ტექსტი გამოსაც. მოამზადა... მარინე ქადაგიძემ ; [რედ.: [[გიული ალასანია]]] - თბ., [[2001]] *საქართველოს ისტორია–X კლასი / მ. ვაჩნაძე, ვ. გურული, მ. ბახტაძე / თბილისი, „არტანუჯი“, 2005 / ISBN 99940-11-30-8 * [https://www.facebook.com/permalink.php?story_fbid=996453107093937&id=215457961860126 ჯაბა სამუშია, „თამარის საფლავის საიდუმლოება“ ნაწილი I, ჟურნალი “ისტორიანი”, 2012 წლის ივნისის ნომერი #6/18] *[https://www.facebook.com/permalink.php?story_fbid=996457017093546&id=215457961860126 ჯაბა სამუშია, „თამარის საფლავის საიდუმლოება“ ნაწილი II, ჟურნალი “ისტორიანი”, 2012 წლის ივლისის ნომერი #7/19] ==სქოლიო== {{სქოლიოს სია|2}} {{დაიწყე დაფა}} {{s-hou|[[ბაგრატიონები|ბაგრატიონთა დინასტია]]||||}} {{s-bef|წინამორბედი=[[გიორგი III (საქართველოს მეფე)|გიორგი III]]}} {{s-ttl|ტიტული=[[საქართველოს მმართველები|საქართველოს მეფე]]|წლები=[[1184]]—[[1213]]}} {{s-aft|rows=1|შემდეგი=[[გიორგი IV ლაშა]]}} {{დაასრულე დაფა}} {{ერთიანი საქართველოს მეფეები}} {{თამარ მეფე}} [[კატეგორია:საქართველოს მეფეები]] [[კატეგორია:ქართველი წმინდანები]] [[კატეგორია:XIII საუკუნის ქრისტიანი წმინდანები]] [[კატეგორია:საქართველოს სამეფოს ბაგრატიონები]] [[კატეგორია:ქართველი ქალი პოლიტიკოსები]] [[კატეგორია:მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდანები]] pdiijro3qk1fbzbhfallj0t1gnh1ou8 0 6857 5564431 4883524 2026-10-24T04:04:41Z ~2026-56881-49 188946 /* რესურსები ინტერნეტში */ 5564431 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა მწერალი}} '''კენძაბურო ოე''' (大江 健三郎; დ. [[31 იანვარი|25 იანვარი]], [[1935]] — გ. [[3 მარტი]], [[2023]]) — [[იაპონელები|იაპონელი]] მწერალი, თანამედროვე [[იაპონური ლიტერატურა|იაპონური ლიტერატურის]] ერთ-ერთი ყველაზე თვალსაჩინო ფიგურა. მისი რომანები, მოთხრობები და ესეები, რომლებიც ფრანგული და ამერიკული ლიტერატურის ძლიერ გავლენას განიცდის, შეეხება ისეთ [[პოლიტიკა|პოლიტიკურ]], სოციალურ და [[ფილოსოფია|ფილოსოფიურ]] საკითხებს, როგორიცაა [[ბირთვული იარაღი]], სოციალური უთანხმოება და [[ეგზისტენციალიზმი]]. 1994 წელს მწერალს გადაეცა [[ნობელის პრემია ლიტერატურაში]] „წარმოსახვითი სამყაროს შექმნისთვის, სადაც რეალურისა და გამონაგონის სინთეზი ოსტატურად გადმოგვცემს თანამედროვე სამყაროს ადამიანთა გაურკვეველ ყოფას“.<ref name="shimbun2008">[http://www.yomiuri.co.jp/dy/national/20080518dy01.htm "Oe, Pamuk: World needs imagination"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080531173154/http://www.yomiuri.co.jp/dy/national/20080518dy01.htm |date=2008-05-31 }}, Yomiuri.co.jp; May 18, 2008.</ref> ==ცხოვრება== კენძაბურო ოე 1935 წლის 31 იანვარს კუნძულ [[სიკოკუ]]ს ქალაქ უშიკოში დაიბადა. იგი ადრეულ ასაკშივე დაობლდა მამით, რომელიც [[მეორე მსოფლიო ომი|მეორე მსოფლიო ომში]] გარდაიცვალა. კენძაბუროს სწავლა-განათლებას დედა ხელმძღვანელობდა. იგი მუდმივად ამარაგებდა შვილს მხატვრული ლიტერატურით. მომავალ მწერალზე განსაკუთრებული ზეგავლენა იქონია წიგნებმა: ''„[[ჰეკლბერი ფინის თავგადასავალი]]“'' და ''„ნილსისა და გარეული ბატების საოცარი მოგზაურობა“''. კენძაბურომ საშუალო განათლება ქალაქ მაცუიამაში მიიღი. 18 წლის ასაკში იგი პირველად ჩავიდა [[ტოკიო]]ში, ხოლო მომდევნო წელს [[ტოკიოს უნივერსიტეტი|ტოკიოს უნივერსიტეტში]] ფრანგული ლიტერატურის სწავლა დაიწყო. ოემ მოთხრობების გამოქვეყნება სტუდენტობის პერიოდში, 1957 წელს დაიწყო. იგი თანამედროვე ფრანგული და ამერიკული ლიტერატურის ძლიერ გავლენას განიცდიდა. კენძაბურო 1960 წლის თებერვალში იუკარი იტამიზე დაქორწინდა. იმავე წელს მწერალი [[ჩინეთი|ჩინეთში]] მოგზაურობისას [[მაო ძედუნი|მაო ძედუნს]] შეხვდა, ხოლო 1961 წელს მან [[რუსეთი|რუსეთსა]] და [[ევროპა|ევროპაში]] იმოგზაურა და [[პარიზი|პარიზში]] [[ჟან-პოლ სარტრი|ჟან-პოლ სარტრს]] ეწვია.<ref>[https://www.theparisreview.org/interviews/5816/kenzaburo-oe-the-art-of-fiction-no-195-kenzaburo-oe Kenzaburo Oe, The Art of Fiction No. 195] ''The Paris Review''</ref><ref>{{Cite web|title = Profile: Kenzaburo O&#235;|url = https://www.theguardian.com/books/2005/feb/05/featuresreviews.guardianreview9|website = the Guardian|accessdate = 2015-11-22|first = Maya|last = Jaggi}}</ref> 1961 წელს იაპონურ ლიტერატურულ ჟურნალში გამოქვეყნდა კენძაბუროს ორი ნოველა: ''„ჩვიდმეტი“'' და ''„პოლიტიკური ახალგაზრდობის სიკვდილი“'', რომელთა შთაგონების წყარო ჩვიდმეტი წლის იამაგუჩი ოტოიას ისტორიაა. მან 1960 წელს იაპონიის სოციალისტური პარტიის თავმჯდომარე მოკლა, ხოლო სამი კვირის შემდეგ ციხეში თავი მოიკლა. ნოველამ ''„პოლიტიკური ახალგაზრდობის სიკვდილი“'' რადიკალი [[მემარჯვენეობა|მემარჯვენეების]] აღშფოთება გამოიწვია, რომელთაგანაც რამდენიმე კვირის მანძილზე მწერალი და ჟურნალის გამომცემლები სიკვდილის მუქარებს იღებდნენ. ჟურნალმა მალევე ბოდიში მოუხადა მკითხველებს შეურაცხყოფისთვის, მწერალმა კი არ დათმო თავისი პოზიცია.<ref name="weston">{{cite book|last=Weston|first=Mark|title=Giants of Japan: The Lives of Japan's Most Influential Men and Women|publisher=Kodansha International|year=1999|location=New York|pages=[https://archive.org/details/giantsofjapanliv00west/page/294 294–295, 299]|isbn=1-568362862|url-access=registration|url=https://archive.org/details/giantsofjapanliv00west/page/294}}</ref> ამჟამად მწერალი ტოკიოში ცხოვრობს. ჰყავს სამი შვილი. უფროსი შვილი, ჰიკარი გონებრივად ჩამორჩენილი და უნარშეზღუდულია, რაც მისი დაბადებიდან მწერლის შემოქმედების ერთ-ერთი მთავარი მოტივია. 1994 წელს ოემ მიიღო ნობელის პრემია ლიტერატურაში „წარმოსახვითი სამყაროს შექმნისთვის, სადაც რეალურისა და გამონაგონის სინთეზი ოსტატურად გადმოგვცემს თანამედროვე სამყაროს ადამიანთა გაურკვეველ ყოფას.“<ref name="shimbun2008" /> იმავე წელს მწერალს იაპონიის კულტურის ორდენი გადასცეს, რომლის მიღებაზეც მან უარი განაცხადა, რადგან ამ ჯილდოს იმპერატორი გასცემდა. თავისი გადაწყვეტილება ოემ ასე ახსნა: „მე არ ვაღიარებ არც ერთ ავტორიტეტს და არც ერთ ღირებულებას [[დემოკრატია|დემოკრატიის]] გარდა.“<ref name="weston"/> [[Image:oe kenzaburo japaninstitut koeln 041108.jpg|thumb|მარცხნივ|კენძაბურო ოე გერმანიაში 2008 წელს]] 2005 წელს ორმა გადამდგარმა იაპონელმა სამხედრო ოფიცერმა მწერალს 1970 წელს გამოქვეყნებული ესესთვის ''„ოკინავას ჩანაწერები“'' ცილისწამების ბრალდებით უჩივლა. ესეში ოე წერდა, რომ იაპონელი სამხედროები 1945 წელს [[ოკინავა]]ში შეჭრისას კუნძულის მცხოვრებლებს მასობრივად აიძულებდნენ თვითმკვლელობას. 2008 წელს [[ოსაკა]]ს სასამართლომ მწერლის წინააღმდეგ წამოჭრილი ყველა ბრალდება უარყო.<ref>Onishi, Norimitsu. [https://www.nytimes.com/2008/03/29/world/asia/29japan.html?scp=2&sq=kenzaburo+oe&st=nyt "Japanese Court Rejects Defamation Lawsuit Against Nobel Laureate,"] ''New York Times.'' March 29, 2008.</ref> ოე ჩართული იყო [[პაციფიზმი|პაციფისტურ]] და ანტი ბირთვულ კამპანიებში. მას დაწერილი აქვს წიგნები [[ჰიროსიმისა და ნაგასაკის ატომური დაბომბვა|ჰიროსიმისა და ნაგასაკის ატომური დაბომბვის]] შესახებ. 2013 წელს მწერალმა ტოკიოში [[ბირთვული იარაღი]]ს წინააღმდეგ მასობრივი დემონსტრაცია მოაწყო.<ref>[http://mainichi.jp/english/english/newsselect/news/20130915p2g00m0dm013000c.html] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131110214635/http://mainichi.jp/english/english/newsselect/news/20130915p2g00m0dm013000c.html |date=2013-11-10 }} ''Mainichi Daily News'', September 15, 2013, "Some 8,000 March in Tokyo Against Restart of Any Nuclear Power Plants" (accessed November 10, 2013)</ref> ==სამწერლო მოღვაწეობა== 1958-1961 წლებში ოემ გამოაქვეყნა ნამუშევრები, რომლებშიც სექსუალური მეტაფორების საშუალებით იაპონიის ოკუპაციას აღწერს. ყოველ მოთხრობაში იაპონიის მეტაფორული სახე უმოქმედოდაა, არ იღებს საკუთარ თავზე არანაირ ინიციატივას და პიროვნულად არ ვითარდება.<ref>Wilson p. 32.</ref><ref>Wilson, p. 29.</ref> 1961-1964 წლებში გამოცემული ოეს ნაშრომები [[ეგზისტენციალიზმი]]სა და [[პიკარესკული რომანი]]ს დიდ გავლენას განიცდის.<ref>Wilson p. 47.</ref> ოეს შვილმა, ჰიკარიმ მის სამწერლობო მოღვაწეობაზე დიდი გავლენა იქონია, რასაც მწერალიც ხშირად აღნიშნავს.<ref>[http://www.uofaweb.ualberta.ca/edpsychology/nav03.cfm?nav03=18675&nav02=14211&nav01=13954 Sobsey, Richard] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090701005232/http://www.uofaweb.ualberta.ca/edpsychology/nav03.cfm?nav03=18675&nav02=14211&nav01=13954 |date=2009-07-01 }}. [http://www.chninternational.com/hikarich.htm "Hikari Finds His Voice,"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070606170224/http://www.chninternational.com/hikarich.htm |date=2007-06-06 }} Canadian Broadcast Corporation (CBC), produced by Compassionate Healthcare Network (CHN). July 1995.</ref> 1964 წელს ოემ გამოაქვეყნა რომანი ''„პირადი გამოცდილება“''. რომანში მწერალი აღწერს ადამიანის ტკივილს, რომელიც იძულებულია საკუთარი შვილის უნარშეზღუდულობას შეეგუოს.<ref name="nobel1994">Nobel Prize, [http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1994/oe-bio.html 1994 laureate biography]</ref> ნობელის პრემიის მიღების შემდეგ მწერლის შემოქმედების ძირითადი თემა ჰიკარის ცხოვრება გახდა. 1996 წელს გამოქვეყნებული რომანი ''„განკურნებული ოჯახი“'' ჰიკარის პატარ-პატარა ცხოვრებისეულ გამარჯვებებს აღწერს.<ref name="worldcat_hikari">[http://www.oclc.org/research/activities/identities/default.htm WorldCat Identities] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101230150412/http://www.oclc.org/research/activities/identities/default.htm |date=2010-12-30 }}: [http://www.worldcat.org/identities/lccn-nr95-16920 Ōe, Hikari 1963–&nbsp;]</ref> დიდია ჰიკარის გავლენა ნოველებზე: ''„მამა, სად მიდიხარ?“'', ''„გვასწავლე საკუთარი სიგიჟის დაძლევა“'' და'' „დღე როცა, ის თავად შეძლებს ჩემი ცრემლების მოწმენდას.“'' ეს ნოველები უნარშეზღუდული ბავშვისა და მისი მამის ურთიერთობაზეა, რომლებიც ვერ ახერხებენ ერთმანეთის გაგებას.<ref>Wilson, p. 61.</ref> ==რესურსები ინტერნეტში== *sds[http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1994/oe-bio.html კენძაბურო ოეს ბიოგრაფია ნობელის პრემიის ოფიციალურ საიტზე] *[https://www.britannica.com/biography/Oe-Kenzaburo კენძაბურო ოეს ბიოგრაფია [[ენციკლოპედია ბრიტანიკა]]ში] *[https://www.theparisreview.org/interviews/5816/the-art-of-fiction-no-195-kenzaburo-oe Kenzaburo Oe, The Art of Fiction No. 195] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{ნობელის პრემია ლიტერატურაში}} {{ნობელის პრემია 1994}} {{ავტორიტეტული წყაროები}} {{DEFAULTSORT:ოე, კენძაბურო}} [[კატეგორია:დაბადებული 31 იანვარი]] [[კატეგორია:დაბადებული 1935]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 3 მარტი]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 2023]] [[კატეგორია:იაპონელი მწერლები]] [[კატეგორია:იაპონელი ნობელის პრემიის ლაურეატები]] [[კატეგორია:XX საუკუნის იაპონელი რომანისტები]] [[კატეგორია:XXI საუკუნის იაპონელი რომანისტები]] [[კატეგორია:იაპონელი ესეისტები]] [[კატეგორია:იაპონელი სამეცნიერო ფანტასტიკის ჟანრის მწერლები]] [[კატეგორია:ტოკიოს უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები]] [[კატეგორია:აკუტაგავას პრემიის მფლობელები]] [[კატეგორია:საპატიო ლეგიონის ორდენის კავალერები]] [[კატეგორია:ნობელის პრემიის ლაურეატები ანბანის მიხედვით]] [[კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით]] cdmxkd7ts5pze0wr122sprpp7gn6nno 0 7047 5564401 5463844 2026-10-24T03:06:39Z InternetArchiveBot 124291 დაარქივდა 0 წყარო და 1 წყარო მოინიშნა მკვდრად. #IABot (v2.0.9.6) 5564401 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ფეხბურთელის ბიოგრაფია |სახელი = ბობი ჩარლტონი |სურათი = Bobby Charlton Aankomst Engelse voetbalelftal op Schiphol, Bestanddeelnr 917-2187 (cropped).jpg |სურათის ზომა = |წარწერა = |სრული სახელი = რობერტ ჩარლტონი |დაბადების თარიღი = {{დაბადების თარიღი|1937|10|11}} |დაბადების ადგილი = ეშინგტონი,<br/>ნორთამბერლენდი,<br/>[[ინგლისი]] |გარდაცვალების თარიღი = {{გარდაცვალების თარიღი და ასაკი|2023|10|21|1937|10|11}}<ref>[https://www.bbc.com/sport/football/62989801 Sir Bobby Charlton: England World Cup winner and Manchester United legend dies]</ref> |გარდაცვალების ადგილი = |სიმაღლე = 173 [[სმ]] |პოზიცია = [[ნახევარმცველი (ფეხბურთი)|შემტევი ნახევარმცველი]]<br/>[[თავდამსხმელი (ფეხბურთი)|თავდამსხმელი]] |ახალგაზრდული წელი1 = |ახალგაზრდული კლუბი1 = ნორთამბერლენდი |ახალგაზრდული წელი2 = 1953–1956 |ახალგაზრდული კლუბი2 = [[მანჩესტერ იუნაიტედი (საფეხბურთო კლუბი)|მანჩესტერ იუნაიტედი]] |წელი1 = 1956–1973 |კლუბი1 = [[მანჩესტერ იუნაიტედი (საფეხბურთო კლუბი)|მანჩესტერ იუნაიტედი]] |მატჩი1 = 758 |გოლი1 = 249 |წელი2 = 1973–1975 |კლუბი2 = |მატჩი2 = 38 |გოლი2 = 8 |წელი3 = 1976 |კლუბი3 = უოტერფორდი |მატჩი3 = 3 |გოლი3 = 1 |სულ მატჩი = |სულ გოლი = |ეროვნული წელი1 = 1953 |ეროვნული ნაკრები1 = ინგლისი 16-წლ. |ეროვნული მატჩი1 = 4 |ეროვნული გოლი1 = 5 |ეროვნული წელი2 = 1954 |ეროვნული ნაკრები2 = ინგლისი 18-წლ. |ეროვნული მატჩი2 = 1 |ეროვნული გოლი2 = 1 | ეროვნული წელი3 = 1958–1960 |ეროვნული ნაკრები3 = ინგლისი 23-წლ. |ეროვნული მატჩი3 = 6 |ეროვნული გოლი3 = 5 |ეროვნული წელი4 = 1958–1970 |ეროვნული ნაკრები4 = [[ინგლისის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები|ინგლისი]] |ეროვნული მატჩი4 = 106 |ეროვნული გოლი4 = 49 |გაწვრთნის წელი1 = 1973–1975 |გაწვრთნილი კლუბი1 = პრესტონ ნორთ ენდი {{Tooltip|მ.მ.|მოთამაშე მწვრთნელი}} |გაწვრთნის წელი2 = 1983 |გაწვრთნილი კლუბი2 = უიგან ათლეტიკი {{Tooltip|მ.შ.|მოვალეობის შემსრულებელი}} }} სერ '''რობერტ "ბობი" ჩარლტონი''' ({{lang-en|Sir Robert "Bobby" Charlton;}} დ. [[11 ოქტომბერი]] [[1937]], ეშინგტონი, [[დიდი ბრიტანეთი]] — გ. [[21 ოქტომბერი]], [[2023]]) — [[ინგლისელები|ინგლისელი]] [[ფეხბურთელი]]. თამაშობდა [[ნახევარმცველი (ფეხბურთი)|შემტევი ნახევარმცველის]] და [[თავდამსხმელი (ფეხბურთი)|თავდამსხმელი]]ს პოზიციაზე. [[მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატი 1966|1966 წლის მსოფლიო ჩემპიონი]] [[ინგლისის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები]]ს შემადგენლობაში. [[მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატი 1958|1958]], [[მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატი 1962|1962]] და [[მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატი 1970|1970]] წლების [[მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატი|მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატების]] მონაწილე. ==სანაკრებო სტატისტიკა== {| class="wikitable" style="text-align:center" |- !ეროვნული ნაკრები!!წელი!!მატჩი!!გოლი |- |rowspan="13"|[[ინგლისის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები|ინგლისი]]<br />{{დროშანიშანი|ინგლისი}} |1958 |6||7 |- |1959 |7||5 |- |1960 |8||6 |- |1961 |9||6 |- |1962 |8||1 |- |1963 |10||6 |- |1964 |8||2 |- |1965 |5||2 |- |1966 |15||6 |- |1967 |4||2 |- |1968 |8||3 |- |1969 |9||1 |- |1970 |9||2 |- !colspan="2"|ჯამში !106!!49 |} ==მიღწევები== === საკლუბო === ; {{დროშანიშანი|ინგლისი}} მანჩესტერ იუნაიტედი * პირველი დივიზიონი: 1956–57, 1964–65, 1966–67 * [[ინგლისის ასოციაციის თასი]]: 1962–63; ფინალისტი 1956–57, 1957–58 * [[ინგლისის საფეხბურთო სუპერთასი|ინგლისის სუპერთასი]]: 1965, 1967 * [[უეფა-ს ჩემპიონთა ლიგა|ევროპის ჩემპიონთა თასი]]: 1967–68 === სანაკრებო === ; {{დროშანიშანი|ინგლისი}} [[ინგლისის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები|ინგლისი]] * მსოფლიო ჩემპიონი: [[მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატი 1966|1966]] === ინდივიდუალური === * [[ფიფა]]ს ასეულის წევრი: 2004 * [[ოქროს ბურთი]]: 1966 * ფიფას მსოფლიო ჩემპიონატის ოქროს ბურთი: 1966 * [[მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის ჯილდოები|მსოფლიო ჩემპიონატის სიმბოლური ნაკრების წევრი]]: [[მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატი 1966|1966]],<ref name="1966 Soccer World Cup Awards">[https://www.thesoccerworldcups.com/world_cups/1966_awards.php 1966 Soccer World Cup Awards · All-Star Team]</ref> [[მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატი 1970|1970]] * PFA-ს ჯილდო ფეხბურთის წინაშე მისი განსაკუთრებული დამსახურებისათვის: 1974 * [[მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის ჯილდოები|ფიფას მსოფლიო ჩემპიონატის]] ყველა დროის სიმბოლური ნაკრების წევრი: 1994 * ინგლისის საფეხბურთო ლიგის ლეგენდების ასეულის წევრი: 1998 * მე-20 საუკუნის მე-12 საუკეთესო მოთამაშე World Soccer-ის ვერსიით<ref>[https://www.rsssf.org/miscellaneous/best-x-players-of-y.html#ws100 World Soccer's Selection of the 100 Greatest Footballers of All Time]</ref> * ინგლისური ფეხბურთის დიდების დარბაზის წევრი: 2002 * BBC-ის ჯილდო — წლის ადამიანი სპორტის სამყაროდან — სპორტული მიღწევების აღსანიშნავად: 2008 * საფეხბურთო ავტორთა ასოციაციის ჯილდო (FWA) ფეხბურთის წინაშე მისი განსაკუთრებული დამსახურებისათვის: 1989 * Laureus-ის ჯილდო სპორტის სამყაროში შეტანილი მნიშვნელოვანი წვლილისა და სპორტული მიღწევების აღსანიშნავად: 2012 ==ლიტერატურა== {{Refbegin}} * {{Cite book|last=კაკაბაძე|first=მიხეილ|title=მეხიკო, მეხიკო : ნარკვევი ფეხბურთში მექსიკის IX მსოფლიო ჩემპიონატის შესახებ|publisher=საბჭ. საქართველო|year=1972|location=თბილისი|url=http://www.nplg.gov.ge/ec/ka/cart/search.html?cmd=search&sf=advanced&qs%5B0%5D%5Bf%5D=700&qs%5B0%5D%5Bq%5D=%E1%83%99%E1%83%90%E1%83%99%E1%83%90%E1%83%91%E1%83%90%E1%83%AB%E1%83%94%2C+%E1%83%9B.&qs%5B0%5D%5Bb%5D=and&qs%5B1%5D%5Bf%5D=200&qs%5B1%5D%5Bq%5D=%E1%83%9B%E1%83%94%E1%83%AE%E1%83%98%E1%83%99%E1%83%9D%2C+%E1%83%9B%E1%83%94%E1%83%AE%E1%83%98%E1%83%99%E1%83%9D&qs%5B1%5D%5Bb%5D=and&qs%5B2%5D%5Bf%5D=212&qs%5B2%5D%5Bq%5D=&qs%5B2%5D%5Bb%5D=and&qs%5B3%5D%5Bf%5D=213&qs%5B3%5D%5Bq%5D=&qs%5B3%5D%5Bb%5D=and&qs%5B4%5D%5Bf%5D=606&qs%5B4%5D%5Bq%5D=&pft=biblio&rnum=10&kbd=en&submit_btn=%E1%83%AB%E1%83%98%E1%83%94%E1%83%91%E1%83%90}} * {{Cite book|last=ფანჯიკიძე|first=გურამ|title=ფეხბურთის სამშობლოში : მსოფლიო პირველობის ჩემპიონატი ინგლისში|publisher=ნაკადული|year=1967|location=თბილისი|url=http://www.nplg.gov.ge/ec/ka/cart/search.html?cmd=search&sf=advanced&qs%5B0%5D%5Bf%5D=700&qs%5B0%5D%5Bq%5D=%E1%83%A4%E1%83%90%E1%83%9C%E1%83%AF%E1%83%98%E1%83%99%E1%83%98%E1%83%AB%E1%83%94%2C+%E1%83%92%E1%83%A3%E1%83%A0%E1%83%90%E1%83%9B&qs%5B0%5D%5Bb%5D=and&qs%5B1%5D%5Bf%5D=200&qs%5B1%5D%5Bq%5D=%E1%83%A4%E1%83%94%E1%83%AE%E1%83%91%E1%83%A3%E1%83%A0%E1%83%97%E1%83%98%E1%83%A1+%E1%83%A1%E1%83%90%E1%83%9B%E1%83%A8%E1%83%9D%E1%83%91%E1%83%9A%E1%83%9D%E1%83%A8%E1%83%98&qs%5B1%5D%5Bb%5D=and&qs%5B2%5D%5Bf%5D=212&qs%5B2%5D%5Bq%5D=&qs%5B2%5D%5Bb%5D=and&qs%5B3%5D%5Bf%5D=213&qs%5B3%5D%5Bq%5D=1967&qs%5B3%5D%5Bb%5D=and&qs%5B4%5D%5Bf%5D=606&qs%5B4%5D%5Bq%5D=&pft=biblio&rnum=10&kbd=en&submit_btn=%E1%83%AB%E1%83%98%E1%83%94%E1%83%91%E1%83%90}} * {{Cite book|last=ფანჯიკიძე|first=გურამ|title=ფეხბურთის სამშობლოში : სპორტული ნარკვევი|publisher=საქ. კპ ცკ-ის გამ-ბა|year=1970|location=თბილისი|url=http://www.nplg.gov.ge/ec/ka/cart/search.html?cmd=search&sf=advanced&qs%5B0%5D%5Bf%5D=700&qs%5B0%5D%5Bq%5D=%E1%83%A4%E1%83%90%E1%83%9C%E1%83%AF%E1%83%98%E1%83%99%E1%83%98%E1%83%AB%E1%83%94%2C+%E1%83%92%E1%83%A3%E1%83%A0%E1%83%90%E1%83%9B&qs%5B0%5D%5Bb%5D=and&qs%5B1%5D%5Bf%5D=200&qs%5B1%5D%5Bq%5D=%E1%83%A4%E1%83%94%E1%83%AE%E1%83%91%E1%83%A3%E1%83%A0%E1%83%97%E1%83%98%E1%83%A1+%E1%83%A1%E1%83%90%E1%83%9B%E1%83%A8%E1%83%9D%E1%83%91%E1%83%9A%E1%83%9D%E1%83%A8%E1%83%98&qs%5B1%5D%5Bb%5D=and&qs%5B2%5D%5Bf%5D=212&qs%5B2%5D%5Bq%5D=&qs%5B2%5D%5Bb%5D=and&qs%5B3%5D%5Bf%5D=213&qs%5B3%5D%5Bq%5D=1970&qs%5B3%5D%5Bb%5D=and&qs%5B4%5D%5Bf%5D=606&qs%5B4%5D%5Bq%5D=&pft=biblio&rnum=10&kbd=en&submit_btn=%E1%83%AB%E1%83%98%E1%83%94%E1%83%91%E1%83%90}} {{Refend}} == ფაქტები == [[ფაილი:Bobby Charlton.jpg|thumb|left|200პქ|ბობი ჩარლტონი 2010 წელს]] ითვლება ინგლისური ფეხბურთის ლეგენდად. საყოველთაოდ აღიარებულია მსოფლიოს ყველა დროის ერთ-ერთ უდიდეს [[ნახევარმცველი (ფეხბურთი)|ნახევარმცველად]]. 1999 წელს [[Placar]]-ის ვერსიით XX საუკუნის 100 საუკეთესო ფეხბურთელს შორის მე-18 ადგილზე დასახელდა.<ref>[http://www.rsssf.com/miscellaneous/best-x-players-of-y.html#placar100 Placar's 100 Craques do Século]</ref> ბობი ჩარლტონი 1958 წელს მიუნხენის ავიაკატასტროფას გადაურჩა,<ref>[http://manutd.ge/munich58.html მიუნხენის ტრაგედია] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20231129120302/http://manutd.ge/munich58.html |date=2023-11-29 }} // ''manutd.ge''</ref> რის შემდეგაც დაეხმარა [[მანჩესტერ იუნაიტედი (საფეხბურთო კლუბი)|„მანჩესტერ იუნაიტედს“]] სამჯერ ინგლისის ჩემპიონატის მოგებაში. გარდა ამისა, მანჩესტერულ კლუბთან ერთად კაპიტნის რანგში ევროპის ჩემპიონთა თასიც მოიპოვა. ბობი ჩარლტონი 1973 წლიდან 2017 წლამდე [[მანჩესტერ იუნაიტედი (საფეხბურთო კლუბი)|„მანჩესტერ იუნაიტედის“]] საუკეთესო ბომბარდირი იყო. მისი რეკორდი [[უეინ რუნი]]მ მოხსნა. [[მანჩესტერ იუნაიტედი (საფეხბურთო კლუბი)|„მანჩესტერ იუნაიტედში“]] 17-წლიანი კარიერის განმავლობაში მან მოიპოვა ინგლისის ჩემპიონის სამი ტიტული, ევროპის ჩემპიონთა თასი და ინგლისის თასი. სულ მან „მანჩესტერ იუნაიტედის“ რიგებში 758 მატჩი ჩაატარა და 249 გოლი გაიტანა.<ref>[https://www.mufcinfo.com/manupag/a-z_player_archive/a-z_player_archive_pages/charlton_bobby.html Robert "Bobby" Charlton] // ''mufcinfo.com''</ref> 1966 წელს, ინგლისში გამართულ მსოფლიო თასზე, ჩარლტონი ერთ-ერთი საუკეთესო ფეხბურთელი გახდა. ინგლისის ნაკრებმა მაშინ მსოფლიო თასი მოიგო, ჯერჯერობით ერთადერთხელ ინგლისის საფეხბურთო ისტორიაში. ბობი ჩარლტონს 47 წელი (1968–2015) ეკუთვნოდა ეროვნული გუნდის რეკორდი გატანილი გოლების რაოდენობით (49). მოგვიანებით, მას [[უეინ რუნი]]მ და [[ჰარი კეინი|ჰარი კეინმა]] გაუსწრეს. 1994 წელს ინგლისის დედოფალმა [[ელისაბედ II]]-მ ბობი ჩარლტონი რაინდად აკურთხა. 2023 წლის ივლისში ესპანელი [[ლუის სუარეს მირამონტესი|ლუის სუარესის]] სიკვდილის შემდეგ, ჩარლტონი „[[ოქროს ბურთი]]ს“ ცოცხალ მფლობელებს შორის ყველაზე ასაკოვანი იყო. მან ეს პრიზი 1966 წელს მოიგო. 2020 წლის ნოემბერში გამოცხადდა, რომ ჩარლტონს დემენციის დიაგნოზი დაუდგინდა. ბობი ჩარლტონი 2023 წლის 21 ოქტომბერს, 86 წლის ასაკში გარდაიცვალა.<ref>[https://1tv.ge/news/gardaicvala-ser-bobi-charltoni-1tvsport/ გარდაიცვალა სერ ბობი ჩარლტონი]</ref><ref>[https://www.radiotavisupleba.ge/a/32648129.html გარდაიცვალა ბობი ჩარლტონი, ბრიტანული ფეხბურთის ლეგენდა]</ref><ref>[https://worldsport.ge/ge/page/233101_ser-bobi-charltoni-gardaicvala?media=normal სერ ბობი ჩარლტონი გარდაიცვალა] {{Dead link|date=ოქტომბერი 2026 |bot=InternetArchiveBot }}</ref><ref>[https://sportall.ge/fekhburthi/uckhouri-fekhburthi/inglisi/167229-gardaicvala-inglisuri-da-msoflio-fekhburthis-legenda-ser-bobi-charltoni.html გარდაიცვალა ინგლისური და მსოფლიო ფეხბურთის ლეგენდა, სერ ბობი ჩარლტონი]</ref> ==რესურსები ინტერნეტში== {{commonscat|Bobby Charlton}} {{Refbegin}} *[http://www.ifhof.com/hof/charlton.asp International Football Hall of Fame: Bobby Charlton] *[http://www.planetworldcup.com/LEGENDS/charlton.html Planet World Cup: Bobby Charlton] *[http://www.stretford-end.com/united-articles/bobby-charlton-legend.html A fans view: Bobby Charlton – legend] *[http://www.bbc.co.uk/archive/football_legends/11919.shtml BBC radio interview with Bobby Charlton, 1999] *[https://web.archive.org/web/20141112115423/http://siralexfergusonway.com/2014/11/11/club-legends-1-sir-bobby-charlton/ Sir Alex Ferguson Way - Club Legends - Sir Bobby Charlton] {{Refend}} {| width="600" style="background: #f9f9f9; border: 2px #aaa solid; border-collapse: collapse; border-color: white; color:black; font-size: 85%;" border="1" cellspacing="0" |- bgcolor="#c2d2e5" ! scope=col | თემატური საიტები |- ! scope=row |[https://www.11v11.com/players/bobby-charlton-21447/ AFS] · [https://www.bdfutbol.com/en/j/j41635.html BDFutbol] · [http://www.englandfootballonline.com/TeamPlyrsBios/PlayersC/BioCharltonR.html England Football Online] · [https://www.englandstats.com/player.php?pid=767 englandstats.com] · [https://eu-football.info/_player.php?id=3447 EU-Football.info] · [https://fbref.com/en/players/4daa1a46/ FBref.com] · [https://www.footballdatabase.eu/en/player/details/16423 FootballDatabase.eu] · [https://www.national-football-teams.com/de/player/17944.html National Football Teams.com] · [https://int.soccerway.com/players/-/107653/ Soccerway] · [https://www.transfermarkt.com/transfermarkt/profil/spieler/174874 Transfermarkt] · [https://www.worldfootball.net/player_summary/bobby-charlton/ WorldFootball.net] |} {| width="600" style="background: #f9f9f9; border: 2px #aaa solid; border-collapse: collapse; border-color: white; color:black; font-size: 85%;" border="1" cellspacing="0" |- bgcolor="#c2d2e5" ! scope=col | მედია |- ! scope=row |[https://www.imedi.ge/ იმედი] · [https://1tv.ge/news/gardaicvala-ser-bobi-charltoni-1tvsport/ პირველი არხი] · [https://primetime.ge/news/sporti/legendaruli-fekhburteli-bobi-charltoni-gardaitsvala პრაიმ ტაიმი] · [https://www.bbc.com/sport/football/62989801 BBC] · [https://www.theguardian.com/football/2023/oct/21/sir-bobby-charlton-manchester-united-legend-world-cup-winner-england-dies The Guardian] · [http://lelo.ge/article/მსოფლიო-ფეხბურთმა-სერ-ბობი-ჩარლტონი-დაკარგა-44175/ Lelo.Ge]{{Dead link|date=მაისი 2026 |bot=InternetArchiveBot }} · [https://www.reuters.com/sports/soccer/soccer-england-man-utd-great-charlton-dies-aged-86-2023-10-21/ Reuters] · [https://tia.ge/244872-phexburtis-legenda-bobi-charltoni-86-tslis-asakshi-gardaicvala.html TIA.GE] |} ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{ინგლისის შემადგენლობა 1966 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატზე}} {{ინგლისის შემადგენლობა 1970 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატზე}} {{1966 წლის მსოფლიო ჩემპიონატის სიმბოლური ნაკრები}} {{1970 წლის მსოფლიო ჩემპიონატის სიმბოლური ნაკრები}} {{ოქროს ბურთის მფლობელები}} {{ფიფა 100}} {{DEFAULTSORT:ჩარლტონი, ბობი}} [[კატეგორია:დაბადებული 11 ოქტომბერი]] [[კატეგორია:დაბადებული 1937]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 23 ოქტომბერი]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 2023]] [[კატეგორია:ინგლისელი ფეხბურთელები]] [[კატეგორია:მანჩესტერ იუნაიტედის ფეხბურთელები]] [[კატეგორია:ინგლისის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრების ფეხბურთელები]] [[კატეგორია:ოქროს ბურთის მფლობელები]] [[კატეგორია:1958 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები]] [[კატეგორია:1962 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები]] [[კატეგორია:1966 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები]] [[კატეგორია:1970 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები]] [[კატეგორია:ფიფას 100-ეული]] [[კატეგორია:მსოფლიო ჩემპიონები ფეხბურთში]] [[კატეგორია:ინგლისური ფეხბურთის დიდების დარბაზის წევრები]] [[კატეგორია:1968 წლის ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები]] s1rk0jpknrdid8b0ii8qvd2yfbzva1j 0 10907 5564457 4894219 2026-10-24T08:19:05Z DerFuchs 6187 5564457 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დასახლება |სტატუსი =ქალაქი |ქართული სახელი = პეკინი |მშობლიური სახელი =北京 |ქვეყანა = ჩინეთი |პანორამა = Forbidden City1.JPG |პანორამის სიგანე = 280px |წარწერა = აკრძალული სასახლე |დროშა = |გერბი = |გერბის სიგანე = |დროშის სიგანე = |ქვეყნის რუკა2= |ქვეყნის რუკის ზომა2= |წარწერა2= |lat_dir = N |lat_deg= 39 |lat_min=56 |lat_sec= |lon_dir = E |lon_deg= 116 |lon_min= 24 |lon_sec= |CoordAddon = |CoordScale = |ქვეყნის რუკის ზომა = 300 |რეგიონის რუკის ზომა = 300 |რაიონის რუკის ზომა = |რეგიონის ტიპი = |რეგიონი = |რეგიონი ცხრილში = |შიდა დაყოფა = |რაიონის ტიპი= |რაიონი = |მმართველის ტიპი = ქალაქის მერი |მმართველი = |დაარსების თარიღი = |პირველი ხსენება = |წინა სახელები = |დაქვემდებარება =დედაქალაქი |სტატუსი-დან = |ფართობი = 16 808 |სიმაღლის ტიპი=სიმაღლე |დასახლების ცენტრის სიმაღლე= 43.5 |მოსახლეობა = 17 817 968 |აღწერის წელი = 2009 |სიმჭიდროვე = 866 |აგლომერაცია = |ეროვნული შემადგენლობა = [[ხანები]] 96%, [[მანჯურიელები]] 2%,<br /> [[დუნგანები]] 2%, [[მონღოლები]] 0,3% |დროის სარტყელი = +8 |DST = |სატელეფონო კოდი =10 |საფოსტო ინდექსი = 100000 — 102600 |საავტომობილო კოდი=京A, C, E, F, H<br /> 京B (ტაქსი)<br /> 京G (ქალაქგარე ზონა)<br /> 京O (პოლიცია და ხელისუფლება) |საიტი = www.beijing.gov.cn |კატეგორია ვიკისაწყობში = Beijing |add1n= |add1= }} '''პეკინი''', {{ახჩინური|პეკინი|პეიძინგი}} ({{ჩინური|北京|北京|Běijīng|ჩრდილოეთის დედაქალაქი}}) — [[ჩინეთი|ჩინეთის სახალხო რესპუბლიკის]] [[დედაქალაქი]]. პეკინი ჩინეთის ოთხი მუნიციპალიტეტიდან ერთ-ერთია, რაც პროვინციის ეკვივალენტურია ჩინეთის ადმინისტრაციულ-ტერიტორიულ სტრუქტურაში. პეკინის მუნიციპალიტეტი ესაზღვრება [[ხებეი|ხებეის პროვინციას]] ჩრდილოეთით, დასავლეთითა და სამხრეთით, და აღმოსავლეთის მცირე ნაწილით [[ტიანძინი|ტიანძინის]] მუნიციპალიტეტს. პეკინი ჩინეთის სიდიდით მეორე ქალაქია მოსახლეობის მიხედვით, [[შანხაი|შანხაის]] შემდეგ. ის მთავარი სატრანსპორტო კვანძია, უამრავი სარკინიგზო ხაზით, გზებითა და ავტოსტრადებით ყველა მიმართულებით. ის ასევე ჩინეთის საერთაშორისო საჰაერო რეისების მთავარი პუნქტია. პეკინი ჩინეთის პოლიტიკური, საგანმანათლებლო და კულტურული ცენტრია, მაშინ როდესაც შანხაი და [[ჰონგ-კონგი]] მისი ეკონომიკური დასაყრდენია. პეკინი ერთ-ერთია ჩინეთის ოთხ უძველეს დედაქალაქთა შორის. == ისტორია == თანამედროვე პეკინის რაიონის ტერიტორიაზე დაახლებული პუნქტის შესახებ ცნობები განეკუთვნება [[ძვ. წ. II ათასწლეული|ძვ. წ. II ათასწლეულს]]. [[ძვ. წ. I ათასწლეული|ძვ. წ. I ათასწლეულში]] აღმოცენდა ქალაქი ძი — [[იანი (სახელმწიფო)|იანის სახელმწიფოს]] დედაქალაქი (ამის გამო ზოგჯერ გამოიყენება ქალაქის პოეტური დასახელება იანძინი — იანის დედაქალაქი). [[ძვ. წ. III საუკუნე|ძვ. წ. III საუკუნის]] ბოლოს [[ცინი|ცინის იმპერიის]] შემადგებლობაში შევიდა. [[I ათასწლეული|ახ. წ. I ათასწლეულში]] განვითარდა როგორც ჩრდილოეთ ჩინეთის მნიშვნელოვანი სავაჭრო ცენრტი და სტრატეგიული პუნქტი. [[IV საუკუნე]]ში ეწოდა იუჯოუ (ოლქის სახელწოდების მიხედვით). [[938]] წლიდან, [[კიდანები]]ს მიერ ჩრდილოეთ ჩინეთის დაპყრობის შემდეგ, გახდა კიდანების სახელმწიფო [[ლიაო]]ს სამხრეთი დედაქალაქი (ნანძინი). [[1153]] წლიდან, [[ჯურჯენები]]ს მიერ ლიაოს განადგურების შემდეგ, იყო ჯურჯენების სახელმწიფოს, [[ძინის დინასტია (1115-1234)|ძინის]], ცენტრალური დედაქალაქი (ჯუნდუ).<ref name="დრე">{{დრე წიგნი | ავტორი = Белозерова В. Г., Броновицкая А. Ю., Дмитриев С. В., Самбурова Е. Н. | სათაური = ПЕКИН | ტომი = 25 | გვ = 527-532 | id = 2709339}}</ref> [[1215]] წელს დაიპყრეს [[მონღოლთა იმპერია|მონღოლებმა]]. [[1264]] წელს მონღოლთა ყაენმა [[ყუბილაი|ყუბილაიმ]] აქ დააარსა მონღოლთა იმპერიის დედაქალაქი. [[1267]] წელს მისი ბრძანებით ჯუნდუდან ჩრდილო-აღმოსავლეთით დაიწყო ახალი, დიდ დედაქალაქად წოდებული ქალაქის მშენებლობა (ჩინ. დადუ; რიგ არაჩინურ წყაროებში ფიგურირებს თურქული სახელით ხანბალიკი — „ხანის ქალაქი“). მონღოლური დინასტიის [[იუანის დინასტია|იუანის]] დროს, დიდი არხის მშენებლობის დასრულების შემდეგ, წყლის გზით შეერთდა ქვეყნის სამხრეთ ნაწილთან. [[XIII საუკუნე|XIII საუკუნის]] უკანასკნელ მესამედში აღწერეს [[მარკო პოლო]]მ და სხვა ევროპელმა მოგზაურებმა. [[1368]] წელს მონღოლთა ბატონობისაგან გაათავისუფლეს ჩინელმა აჯანყებულებმა [[ჯუ იუანჯანი]]ს მეთაურობით და უწოდეს ბეიპინი (ჩრდილოეთის სიმშვიდე). [[1421]] წლიდან [[მინის დინასტია|მინის იმპერიის]] დედაქალაქი იყო, ეწოდა ბეიძინი (სიტყვასიტყვით — ჩრდილოეთის დედაქალაქი). [[1644]] წელს [[გლეხთა ომი ჩინეთში|აჯანყებულთა]] არმიამ [[ლი ძინჩენი]]ს მეთაურობით დაიკავა ქალაქი და დაამხეს მინის დინასტია, მაგრამ დამარცხდნენ [[მანჯურიელები|მანჯურიელთა]] გაერთიანებული ძალებისა და მათი მხარდამჭერი ჩინელი მებრძოლების მიერ. [[ცინის დინასტია|ცინის მანჯურიული დინასტიის]] მმართველობის დროს კვლავ იმპერიის დედაქალაქად დარჩა.<ref name="დრე" /> [[1856]]–[[1860]] წლების [[ინგლის-საფრანგეთ-ჩინეთის ომი|ანგლო-ფრანკო-ჩინური ომის]] დროს დაიპყრეს და გაძარცვეს ინგლისელმა და ფრანგმა მებრძოლებმა ([[1860]]); აქ გაფორმდა [[პეკინის ინგლის-ჩინეთისა და საფრანგეთ-ჩინეთის ხელშეკრულებები|არათანასწორუფლებიანი შეთანხმებები]] ბრიტანეთ-ჩინეთ და საფრანგეთ-ჩინეთს შორის, აგრეთვე რუსეთ-ჩინეთის [[პეკინის ტრაქტატი]]. [[1900]] წლის ივნისში ქალაქი დაიკავეს [[იხეტუანი|აჯანყებულებმა]], რომლებმაც ალყაში მოაქციეს ელჩების კვარტალი და მოაწყვეს უცხოელთა და ქრისტიანთა მასობრივი მკვლელობები. რვა სახელმწიფოს მებრძოლთა მიერ ამ აჯანყების ჩახშობის დროს პეკინი ხელახლა გაიძარცვა. [[სინხაის რევოლუცია|სინხაის რევოლუციის]] ([[1912]]) შემდეგ გამოცხადდა ჩინეთის რესპუბლიკის დედაქალაქად, ფაქტობრივად გადაიქცა ჩრდილოეთის [[ჩინეთის მილიტარისტული დაჯგუფებები|მილიტარისტული დაჯგუფებების]] ბანაკად [[იუან შიკაი]]ს, მოგვიანებით [[დუან ციჟუი]]ს და სხვათა მეთაურობით. პარტია [[გომინდანი]]ს ([[სუან იატსენი]]ს მეთაურობით) ირგვლივ გაერთიანებულმა სამხრეთ ჩინეთის რესპუბლიკელებმა არ სცნეს პეკინის დედაქალაქის სტატუსი და ჩინეთის დედაქალაქად [[გუანჯოუ]] გამოაცხადეს.<ref name="დრე" /> [[1919]] წლის [[4 მაისი|4 მაისს]] პეკინში გამართულმა სტუდენტურმა დემონსტრაციამ სათავე დაუდო ანტიიმპერიალისტური და ანტიფეოდალური მოძრაობის აღმავლობას, რომელიც [[ოქტომბრის რევოლუცია|ოქტომბრის რევოლუციის]] გავლენის შედეგად გაიშალა (იხ. [[ოთხი მაისის მოძრაობა|„ოთხი მაისის“ მოძრაობა]]). [[1921]] წელს [[ჩინეთის კომუნისტური პარტია|ჩინეთის კომუნისტური პარტიის]] (ჩკპ) ჩამოყალიბების შემდეგ ქალაქში მოქმედებდა ჩკპ ცკ-ის იატაკქვეშა ბიურო [[ლი დაჯაო]]ს ხელმძღვანელობით. [[1927]] წლის [[6 აპრილი|6 აპრილს]] მილიტარისტული დაჯგუფების (რომელიც პეკინში მბრძანებლობდა) ლიდერის [[ჯან ძოლინი]]ს პოლიციამ პროვოკაციული თავდასხმა მოაწყო საბჭოთა სრულუფლებიან წარმომადგენლობაზე. [[1928]] წლის ბოლოს, [[ჩრდილოეთის ლაშქრობა |ჩრდილოეთის ლაშქრობის]] წარმატებულად დასრულებისა და ჩრდილოელი მილიტარისტების მიერ [[ჩან კაიში]]ს მეთაურობით გომინდანის ძალაუფლების ცნობის შემდეგ (მოქმედებდა ქალაქ [[ნანკინი|ნანკინში]]), პეკინს ხელახლა ეწოდა ბეიპინი. [[1935]] წლის [[9 დეკემბერი|9 დეკემბერს]] აქ შედგა სტუდენტური დემონსტრაცია გომინდანის სამოქალაქო ომის გაღვივებისა და იაპონიისადმი დათმობითი პოლიტიკის წინააღმდეგ, ამ დემონსტრაციამ სათავე დაუდო [[ცხრა დეკემბრის მოძრაობა|„ცხრა დეკემბრის“ მოძრაობას]]. [[1937]]–[[1945]] წლებში ოკუპირებული იყო [[იაპონია|იაპონიის]] მიერ; გახდა ჩრდილოეთ ჩინეთის პროიაპონული მარიონეტული დროებითი მთავრობის (არსებობდა [[1940]] წლამდე) ადგილსამყოფელი. 1945–1949 წლებში გომინდადის ხელისუფალთა კონტროლის ქვეშ იყო. [[1949]] წლის [[31 იანვარი|31 იანვარს]] დაიკავა [[ჩინეთის ეროვნულ-განმათავისუფლებელი არმია|ჩინეთის ეროვნულ-განმათავისუფლებელმა არმიამ]]. [[1949]] წლის სექტემბერში ჩინეთის ეროვნული საკონსულტაციო საბჭოს პირველმა სესიამ დაუბრუნა სახელი ბეიძინი; გამოცხადდა [[ჩინეთის სახალხო რესპუბლიკა|ჩინეთის სახალხო რესპუბლიკის]] დედაქალაქად. [[1950-იანები|1950-იანი წლების]] დასაწყისიდან სწრაფად გაიზარდა, გახდა ქვეყნის ერთ-ერთი წამყვანი სამრეწველო ცენტრი. [[1976]] და [[1989]] წლებში ქალაქის ცენტრალურ მოედან ტიანანმინზე გაიართა ოპოზიციური ჩკპ პოლიტიკური ძალების [[ტიანანმინის მოვლენები|გამოსვლები]]. [[2000-იანები|2000-იან წლებში]] დაიწყო ეკოლოგიურად ბინძური წარმოებების პეკინიდან ქვეყნის სხვა ქალაქებსა და რაიონებში გადატანა.<ref name="დრე" /> == ლიტერატურა == * Cammelli, Stefano ''Storia di Pechino e di come divenne capitale della Cina'', Bologna, Il Mulino, 2004. ISBN 978-88-15-09910-5 * Harper, Damian, ''Beijing: City Guide'', 7th Edition, Oakland, California: Lonely Planet Publications, 2007. * Harper, Damian, [http://books.google.com/books?id=QOdNuHHTSowC&printsec=frontcover ''Beijing: City Guide''], 6th Edition, Oakland, California : Lonely Planet Publications, 2005. ISBN 1-74059-782-6. == რესურსები ინტერნეტში == * [http://www.ebeijing.gov.cn/ Beijing Government website] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100813221915/http://www.ebeijing.gov.cn/ |date=2010-08-13 }} {{zh icon}} და {{En}} * [http://info.hktdc.com/mktprof/china/mpbei.htm Economic profile for Beijing] {{En}} == შენიშვნები == {{შენიშვნების სია}} == სქოლიო == {{სქოლიო}} {{ჩინეთის ადმინისტრაციული დაყოფა}} {{ზაფხულის ოლიმპიური თამაშების მასპინძელი ქალაქები}} [[კატეგორია:პეკინი| ]] gy4lp5nogx38bbeae5kwgf4zmwm1nhy 0 13176 5564348 5045769 2026-10-23T21:51:20Z DerFuchs 6187 5564348 wikitext text/x-wiki [[File:《虎皮武士》抄本.jpg|მინი|მარჯვნივ|240px|[[ვეფხისტყაოსანი]] - რუსთველოლოგიის კვლევის მთავარი ობიექტი]] '''რუსთველოლოგია''' — [[ქართველოლოგია|ქართველოლოგიის]] დარგი, რომელიც [[შოთა რუსთაველი]]ს [[პოემა]] [[ვეფხისტყაოსანი|ვეფხისტყაოსანსა]] და ავტორთან დაკავშირებულ პრობლემატიკას იკვლევს. რუსთველოლოგიის სხვადასხვა პრობლემის შესახებ ნაშრომები გამოაქვეყნეს: [[ივანე ჯავახიშვილი|ივანე ჯავახიშვილმა]], [[კორნელი კეკელიძე]]მ, [[აკაკი შანიძე]]მ, [[იუსტინე აბულაძე]]მ, [[პავლე ინგოროყვა]]მ, [[ნიკო მარი]]მ, [[სარგის კაკაბაძე]]მ, [[შალვა ნუცუბიძე]]მ, [[ალექსანდრე ბარამიძე]]მ, [[ვუკოლ ბერიძე]]მ, [[სოლომონ იორდანიშვილი|სოლომონ იორდანიშვილმა]], [[გიორგი წერეთელი (ენათმეცნიერი)|გიორგი წერეთელმა]], [[ილია აბულაძე]]მ, [[ივანე გიგინეიშვილი|ივანე გიგინეიშვილმა]], [[დავით ჩუბინაშვილი|დავით ჩუბინაშვილმა]], [[პლატონ იოსელიანი|პლატონ იოსელიანმა]], [[ალექსანდრე ხახანაშვილი|ალექსანდრე ხახანაშვილმა]] და სხვ. რუსთველოლოგური საკითხები გამოკვლეულია უცხოელი რუსთველოლოგების: [[მარი ბროსე]]ს, [[მიკოლა გულაკი]]ს, ევგენი სტალინსკისა და სხვათა ნაშრომებშიც. ==მიმოხილვა== [[ფაილი:Shota Rustaveli fresco in the Monastery of the Cross in Jerusalem.jpg|thumb|left|200px|[[შოთა რუსთაველი]]ს ფრესკა [[იერუსალიმი|იერუსალიმში]]. ავტორის ვინაობა რუსთველოლოგიის ერთ-ერთი საკვლევი პრობლემაა]] [[ვეფხისტყაოსანი|ვეფხისტყაოსნის]] შესწავლისა და ტექსტის დადგენის საფუძველია პოემის ხელნაწერი მემკვიდრეობის შესწავლა. რუსთველოლოგიის დარგში სხვადასხვა დროს ჩამოყალიბდა გარკვეული კონცეფცია ვეფხისტყაოსნის ტექსტის ისტორიაზე, პოემის შედგენილობა-მოცულობის საკითხებზე, ახლებურად დაისვა რუსთაველსა და მის პოემასთან დაკავშირებული არაერთი ისტორიულ-ლიტერატურული საკითხი (პოემის დაწერის თარიღი, ავტორის ვინაობა, პოემის ორიგინალობა, რუსთაველის მიმართება ადრინდელ ქართულ მწერლობასთან, მისი კავშირი აღმოსავლურ პოეზიასთან, ვეფხისტყაოსნის გავლენა ქართული მწერლობის შემდგომ განვითარებაზე) და ა. შ. რუსთველოლოგიის დარგში დაიწერა სპეციალური ხასიათის ნაშრომები ვეფხისტყაოსნის ეპოქაზე, რომლებშიც წარმოდგენილია პოემის სოციალური გარემოს განუყოფელი კავშირი XII საუკუნის ქართული ისტორიის სინამდვილესთან. საგულისხმო ნაშრომები გამოქვეყნდა პოემის ლექსიკაზე, ენაზე, პოეტიკის და მხატვრული კონსტრუქციის თავისებურებაზე, პოემის ტიპოლოგიურ მიმართებაზე შუა საუკუნეების აღმოსავლეთისა და დასავლეთის მწერლობასთან, სპეციალურად დამუშავდა ვეფხისტყაოსანთან დაკავშირებული [[ფოლკლორისტიკა|ფოლკლორისტული]] საკითხები, საფუძვლიანად იქნა გამოკვლეული რუსთაველის შემოქმედების მსოფლმხედველობრივი, რელიგიური თუ ესთეტიკური ასპექტები, გამოვლინდა მნიშვნელოვანი ფაქტები, რომლებიც წარმოაჩენენ ვეფხისტყაოსნის ავტორის კავშირებს ქრისტიანულ რელიგიასთან და ქართულ კულტურასა და აზროვნებასთან. რუსთველოლოგიის პრობლემატიკისადმი მიძღვნილი ნაშრომები გამოაქვეყნეს: [[აკაკი გაწერელია]]მ, [[შოთა ძიძიგური|შოთა ძიძიგურმა]], გ. ჯიბლაძემ, [[სოლომონ ყუბანეიშვილი|სოლომონ ყუბანეიშვილმა]], გ. ნადირაძემ, ი. ლოლაშვილმა, ვ. ნორაკიძემ, მ. ჩიქოვანმა, შ. ღლონტმა, ი. მეგრელიძემ, ლ. მენაბდემ, მ. გუგუშვილმა, მ. კარბელაშვილმა, ე. ხინთიბიძემ, გ. შარაძემ, მ. გიგინეიშვილმა, ლ. ანდღულაძემ, ბ. დარჩიამ, ს. სერებრიაკოვმა, გ. კარტოზიამ, რ. პატარიძემ, ა. ჭინჭარაულმა, მ. მახათაძემ, დ. ქუმსიაშვილმა და სხვ.<ref>{{ქსე|8|512|ცაიშვილი ს.}}</ref> ==ისტორია== [[ფაილი:1712 წელს დაბეჭდილი ვეფხისტყაოსნის თავფურცელი.jpg|მინიატიურა|მარჯვნივ|1712 წელს დაბეჭდილი ვეფხისტყაოსნის თავფურცელი]] „ვეფხისტყაოსნის“ კრიტიკულად შესწავლა [[ვახტანგ VI]]-ის პერიოდიდან იწყება. იგი პოემის ერთ-ერთი პირველი კომენტატორი იყო და პირველი რუსთველოლოგიური ნაშრომიც მას ეკუთვნის. [[1712]] წელს გამოცემული „შოთა რუსთაველი. ვეფხისტყაოსანი. აწ ახალი დაბეჭდული ქართულს ენასა ზედა ჟამსა ამაღლებულისა საქართველოს მპყრობელისა უფლისა უფლისა ვახტანგისსა:. შრომითა და წარსაგებელითა მისვე მპყრობელისათა“ ბიბლიოგრაფიულ იშვიათობად ჯერ კიდევ XVIII საუკუნის ოთხმოციან წლებში იქცა. 1712 წლის გამოცემას ახლავს „თარგმანი“, ანუ კომენტარები, „წიგნის ამის ვეფხისტყაოსნისა: თქმული ბატონის შვილის გამგებელის პატრონის ვახტანგისა“.<ref name="მეგრელიძე">{{წიგნი|ავტორი =მეგრელიძე, ი |ნაწილი = |სათაური=''რუსთველოლოგები'' |ორიგინალი = |ბმული = |პასუხისმგებელი = |გამოცემა = |ადგილი =თბილისი |გამომცემლობა =საბჭოთა საქართველო |წელი =1970 |ტომი= |გვერდები = 4-21|გვერდნი= |სერია = |isbn = |ტირაჟი = }}</ref> ამავე ხანებიდან ვეფხისტყაოსნით დაინტერესდნენ უცხოელი მკვლევრებიც. პირველი [[რუსები|რუსი]] რუსთველოლოგის, [[ევგენი (ბოლხოვიტინოვი)|ევგენი ბოლხოვიტინოვის]] წიგნში „საქართველოს ისტორიული სურათი პოლიტიკური, საეკლესიო და სწვალა-განათლების მდგომარეობის თვალსაზრისით“ ვეფხისტყაოსანსა და მის ავტორს სათანადო ადგილი ეთმობა, რამაც რუსეთისა და დასავლეთ ევროპის სამეცნიერო წრეებში რსთაველის პოემით დაინტერესებას შეუწყო ხელი.<ref>შარაძე, გ. (1978). ''[ევგენი ბოლხოვიტინოვი - პირველი რუსი რუსთველოლოგი: ნარკვევი რუსთველოლოგიის ისტორიიდან]''. თბილისი: გამომცემლობა „მეცნიერება“.</ref> რუსთველოლოგიის ისტორიაში ნაყოფიერი აღმოჩნდა XIX საუკუნის II ნახევარი, როდესაც ვეფხისტყაოსნისადმი განსაკუთრებული ინტერესი ეროვნულ-განმათავისუფლებელ მოძრაობას დაუკავშირდა. აღსანიშნავია [[ილია ჭავჭავაძე|ილია ჭავჭავაძის]],<ref>ჭავჭავაძე, ი. (1927). ''აკაკი წერეთელი და მისი ვეფხისტყაოსანი''. თბილისი. გვ. 183-198.</ref> [[აკაკი წერეთელი|აკაკი წერეთლის]],<ref>წერეთელი, ა. (1957). '' თხზულებანი შვიდ ტომად, ტომი VI''. ასათიანი, ლ. (რედ.). თბილისი. გვ. 39-69, 87-95.</ref> [[იაკობ გოგებაშვილი]]ს, [[ვაჟა-ფშაველა]]სა და სხვების წერილები, რომლებშიც მხატვრული თავისებურებების წარმოჩენასთან ერთად არ იყო უგულებელყოფილი პოემაში დადასტურებული მაღალი საკაცობრიო იდეალები. რუსთველოლოგიის მომდევნო ეტაპზე მნიშვნელოვანია [[ნიკო მარი]]ს შრომები. მათ ღირსებებს განსაზღვრავს მკაცრი დილოლოგიური მეთოდები, ტექსტოლოგიურ ძიებათა მაღალი დონე. ამასთან ნ. მარმა, ერთ-ერთმა პირველთაგანმა, ვეფხისტყაოსნის რთული პრობლემატიკა წარმოადგინა როგორც აღმოსავლეთ, ისე დასავლეთ მწერლობის შუქზე. XX საუკუნის დასაწყისიდანვე რუსთველოლოგიის საკითხებზე ინტენსიურად მუშაობდნენ [[ალექსანდრე სარაჯიშვილი]], [[ექვთიმე თაყაიშვილი]], [[დავით კარიჭაშვილი]], [[იუსტინე აბულაძე]], [[სარგის კაკაბაძე]], [[ივანე ჯავახიშვილი]] და სხვები. საბჭოთა პერიოდში რუსთველოლოგია ჩამოყალიბდა კომპლექსურ დარგად, რომელიც ითვალისწინებდა როგორც [[ფილოლოგია|ფილოლოგიურ]], ისე ისტორიულ და სხვა მომიჯნავე მეცნიერებათა მიღწევებს. მუშაობამ შეიძინა გამიზნული ხასიათი, შეიცვალა ორგანიზაციული ფორმები, ჩამოყალიბდა სპეციალური რუსთველოლოგიური კერები (რუსთაველის სახელობის ქართული ლიტერატურის ისტორიის ინსტიტუტის რუსთველოლოგიური განყოფილება, საქართველოს სსრ მეცნიერებათა აკადემიის პრეზიდიუმთან არსებული „[[ვეფხისტყაოსნის აკადემიური ტექსტის დამდგენი კომისია|ვეფხისტყაოსნის ტექსტის დამდგენი კომისია]]“, [[თსუ]]-ის „რუსთაველის კაბინეტი“) და ა.შ. ==შესწავლის ეტაპები== [[File: Vakhtang VI (miniature, 1703-24).jpg |მინი|მარცხნივ|[[ვახტანგ VI]] - რუსთველოლოგიის ფუძემდებელი]] შესწავლის ისტორიის მიხედვით, რუსთველოლოგიაში ოთხი ეტაპი შეიძლება გამოიყოს. პირველი ეტაპი [[ვახტანგ VI]]-დან [[ნიკო მარი|ნიკო მარამდე]] გრძელდება. ამ ეტაპზე [[მარი ბროსე]]მ და [[დავით ჩუბინაშვილი|დავით ჩუბინაშვილმა]] [[ალეგორია|ალეგორიების თეორია]] ჩამოაყალიბეს, თუმცა პოემის სიუჟეტის წარმოშობის საკითხში ვახტანგ VI-ის შეხედულებას იზიარებდნენ. პოემის სიუჟეტის ქართული ზეპირსიტყვიერებიდან აღების თვალსაზრისი გამოთქვა [[ალექსანდრე ხახანაშვილი|ალექსანდრე ხახანაშვილმა]], მაგრამ მეთოდოლოგიით, ისიც პირველი ეტაპის რუსთველოლოგებს მიეკუთვნება. რუსთველოლოგიის მეორე ეტაპი ნიკო მარის ნაშრომებით იწყება. ამ ეტაპზე დარგის პრობლემების მეცნიერულად შესწავლა, [[შოთა რუსთაველი]]ს ცხოვრებისა და პოემის წინა ეპოქის ქართული და მსოფლიო ლიტერატურის კონტექსტში განხილვა, ღრმა ტექსტოლოგიური და ლექსიკოლოგიური ძიებები იწყება. მესამე ეტაპი [[1930]]-[[1960]] წლებს მოიცავს. ამ პერიოდში დაიწყო [[ქართველოლოგია|ქართველოლოგიის]] სხვადასხვა დარგის მიღწევებისა და მეთოდების აქტიურად გამოყენება. მეოთხე ეტაპი 1960 წლიდან დღემდე პერიოდს მოიცავს. რუსთველოლოგიის განვითარების ეტაპები დაკავშირებულია „ვეფხისტყაოსნის“ ტექსტის გამოცემებთან, რომელთაგან გამორჩეულია [[1712]], [[1841]] (რომლის ტექსტის, წინასიტყვაობისა და თანდართული ლექსიკონის შედგენაში [[თეიმურაზ ბაგრატიონი]] უშუალოდ მონაწილეობდა), [[1937]] და [[1966]] წლების გამოცემები. თავისებურია ე.წ. ქართველიშვილის [[1888]] წლის, [[იუსტინე აბულაძე|იუსტინე აბულაძის]], [[სარგის კაკაბაძე|სარგის კაკაბაძის]], [[პავლე ინგოროყვა]]სა და [[კონსტანტინე ჭიჭინაძე (პოეტი)|კონსტანტინე ჭიჭინაძის]] გამოცემები.<ref name="მეგრელიძე" /> ==პოემის კვლევა== [[File:Nikolai_Marr_1905.jpg|მინი|მარჯვნივ|200px|[[ნიკო მარი]]]] რუსთველოლოგიის კვლევის ფარგლებში მოქცეულია პოემასა და მის ავტორთან დაკავშირებული ნებისმიერი საკითხი. რუსთველოლოგიაში კვლევის მთავარი ობიექტი ვეფხისტყაოსანია. შესაბამისად, რუსთველოლოგები შეისწავლიან პოემის 160-ზე მეტი ხელნაწერის ისტორიას, იკვლევენ ვეფხისტყაოსნის სიუჟეტის წარმოშობასთან, რუსთველურ სტროფებთან, პერსონაჟთა სახეებთან, მხატვრულ ხერხებთან, გაგრძელებებთან, თარგმანებთან და სხვ. დაკავშირებულ პრობლემებს. ===შინაარსის კვლევა=== რუსთველოლოგიის საკვლევ პრობლემებს შორის მნიშვნელოვანია პოემის [[პროლოგი]]ს, ძირითადი ნაწილისა და [[ეპილოგი]]ს ნამდვილობისა და ურთიერთმიმართების საკითხი. მკვლევართა ნაწილი თვლის, რომ პოემის შესავალი და დასასრული შოთა რუსთაველს არ ეკუთვნის და გვიანდელ ეპოქაშია დაწერილი, ნაწილი მიიჩნევს, რომ მათში რამდენიმე სტროფია დამატებული, ნაწილისთვის კი ორივე პოემის ორგანული ნაწილია. [[დავით კარიჭაშვილი]] პოემის შემადგენლობის თაობაზე აღნიშნავდა, რომ იგი „სამის უსწორმასწორო ნაწილისაგან“ შედგებოდა და წინასიტყვაობასა და უკანასიტყვაობას პოემის ძირითად ნაწილთან საერთო არ ჰქონდა. ამ მოსაზრებას ერთ ხანს კორნელი კეკელიძეც იზიარებდა.<ref>კეკელიძე, კ. (1924). ''ქართული ლიტერატურის ისტორია, ტ. II.'' თბილისი. გვ. 89.</ref> პროლოგისა და ეპილოგის არარუსთველობას შემდეგში [[ალექსანდრე სვანიძე]]მაც დაუჭირა მხარი, თუმცა ეს მცდარი პოზიცია [[ნიკო მარი|ნიკო მარმა]] და [[ალექსანდრე ბარამიძე]]მ მკაცრად გააკრიტიკეს.<ref>მეგრელიძე, ი. (1970). ''რუსთველოლოგები''. თბილისი: საბჭოთა საქართველო. გვ. 131-163.</ref><ref>ბარამიძე, ა. (1975). ''შოთა რუსთაველი'' თბილისი: თბილისის უნივერსიტეტის გამომცემლობა. გვ. 19-20.</ref> [[1895]]-[[1901]] წლებში [[ალექსანდრე სარაჯიშვილი|ალექსანდრე სარაჯიშვილმა]] „[[მოამბე]]ში“ წერილების სახით გამოაქვეყნა მონოგრაფია „ვეფხისტყაოსნის ყალბი ადგილები“, რომელშიც პროლოგისა და ეპილოგის რიგი სტროფები ყალბად მიიჩნია.<ref>სარაჯიშვილი, ა. (1895). ვეფხისტყაოსნის ყალბი ადგილები. ''მოამბე''. 11. გვ. 8-9.</ref> მას პოემის ზედმეტად შემცირების გამო აკრიტიკებდნენ, რადგანაც რიგი რუსთველური სტროფებიც ყალბად მიიჩნია და ხშირად ლექსიკურ საკითხებშიც ცდებოდა, თუმცა იგი ერთ-ერთი პირველი იყო, ვინც „ვეფხისტყაოსნის“ პროლოგსა და პოემას შორის ორგანული კავშირი დაინახა და დაასაბუთა კიდეც, რომ პოემა და წინასიტყვაობა რუსთაველს ეკუთვნის. ვეფხისტყაოსნის დაბოლოების საკითხზე სხვადაასხვა აზრია გამოთქმული. ამ საკითხს ვრცლად მიმოიხილავენ: ალექსანდრე სარაჯიშვილი, იუსტინე აბულაძე, ვუკოლ ბერიძე, კონსტანტინე ჭიჭინაძე, სარგის კაკაბაძე, მ. გოგიბერიძე და სხვები. ივანე ჯავახიშვილი თვლიდა, რომ პოემა ავთანდილისა და თინათინის ქორწილის თავის იმ ტაეპზე უნდა წყდებოდეს, სადაც ნესტან0დარეჯაი თინათნთან გამოთხოვებისა და სამშობლოში დაბრუნების ამბავია აღნიშნული. რუსთველოლოგთა ნაწილი პოემის მთავარ თემად [[სიყვარული|სიყვარულს მიიჩნევს]] (ალექსანდრე ბარამიძე, ვლადიმერ შიშმარიოვი), ნაწილი კი (ნიკო მარი, [[ივანე ჯავახიშვილი]]<ref>ჯავახიშვილი, ი. (1956). ''ქართული ენისა და მწერლობის ისტორიის საკითხები''. თბილისი: საქართველოს სსრ მეცნიერებათა აკადემია. გვ. 15-18</ref>) − მეგობრობას. [[ზურაბ ავალიშვილი]]ს აზრით, პოემის მთავარი თემა ორივე ერთადაა.<ref>ავალიშვილი, ზ. (1931). ''ვეფხისტყაოსნის საკითხები.'' პარიზი. გვ. 174.</ref> ===სიუჟეტის წარმოშობის საკითხი=== [[File:David Karichashvili, June 1914.jpg|მინი|მარცხნივ|200px|[[დავით კარიჭაშვილი]]]] XIX საუკუნის 80-იან წლებში ქართულ და უმთავრესად რუსულ პრესაში გამწვავდა საკითხი „ვეფხისტყაოსნის“ სიუჟეტის წარმოშობის შესახებ. მკლევართა ნაწილი პოემის სიუჟეტის ორიგინალობას უჭერდა მხარს, მეორე ნაწილი თვლიდა, რომ იგი [[სპარსული ენა|სპარსულიდან]] იყო თარგმნილი, ხოლო [[ალექსანდრე ხახანაშვილი]]ს აზრით, პოემის სიუჟეტი რუსთაველმა ქართული [[ფოლკლორი|ხალხური ზეპირსიტყვიერებიდან]] აიღო.<ref>{{cite journal | last = ალექსანდრე ხახანაშვილი | authorlink = ალექსანდრე ხახანაშვილი | year = 1890 | title = ხალხში დარჩენილი ტარიელის ამბავი და შოთას ვეფხისტყაოსანი | journal = „[[ივერია (გაზეთი)|ივერია]]“ | issue = №25 | location = თბილისი }}</ref> ვახტანგ VI თვლიდა, რომ პოემა ორიგინალური ნაწარმოები იყო. თეიმურაზ ბაგრატიონი მას ეთანხმებოდა და ტექსტის კომენტარებიც მსგავსი ჰქონდა. ვახტანგთან კომენტარებს „თარგმანი“ ეწოდება, თეიმურაზთან კი − „განმარტება“, რომელთა შორის გამორჩეულია „განმარტება პოემა ვეფხისტყაოსნისა“. ორიგინალობის მოსაზრება დაიცვა [[დავით კარიჭაშვილი|დავით კარიჭაშვილმაც]]. [[იუსტინე აბულაძე]]მ ნაწარმოები ორიგინალად მიიჩნია, ხოლო სიუჟეტი - ნასესხებად. [[ნიკო მარი]] ქართულ ლიტერატურაზე კლასიკური სპარსული ლიტერატურის გადაჭარბებული გავლენის აზრს იცავდა და ამტკიცებდა, რომ „ვეფხისტყაოსნის“ სიუჟეტი სპარსული პროზაული ნაწარმოების პირდაპირი თარგმანი თუ არა, სპარსული სიტყვიერებიდან იყო აღებული. მისი აზრით, რუსთაველის შემოქმედება არა მარტო ქრისტიანული საქართველოს, არამედ წარმართობის დროინდელი ქართული კულტურის ელემენტების შემცველიცაა, ამიტომაც პოემის სიუჟეტის საფუძველში ქართული სინამდვილეცაა ჩადებული და ავტორის მსოფლმხედველობა ქრისტიანული და მუსულმანური შემოქმედების საზღვარზე ქართულ ნიადაგზეა ჩამოყალიბებული. ==ავტორის კვლევა== [[File:დავით ჩუბინაშვილი.jpg|მინი|მარჯვნივ|[[დავით ჩუბინაშვილი]]]] ===წარმომავლობა=== თეიმურაზ ბატონიშვილს ეკუთვნის მოსაზრება [[შოთა რუსთაველი]]ს [[ჰერეთი]]დან წარმომავლობის შესახებ. მისი აზრით, ტაეპში „ვწერ ვინმე მესხი მელექსე...“ არა პოემის ავტორი, არამედ მისი გადამწერი, რუსთაველის მდივანი იგულისხმება. იუსტინე აბულაძე რუსთველოლოგიაში ნიკო მარის მიდგომებს იყენებდა, თუმცა რიგ საკითხებში მასწავლებელს არ ეთანხმებოდა. მასწავლელისგან განსხვავებით, იგი პირველი მიემხრო [[თეიმურაზ ბაგრატიონი|თეიმურაზ ბაგრატიონს]] და რუსთაველის [[ჰერეთი]]დან წარმოშობის თეორია გაიზიარა. [[მარი ბროსე]] კი თვლიდა, რომ პოემის ავტორი [[მესხეთი]]დან იყო. ბროსეს მსგავსად, რუსთაველს მესხად თვლიდა [[დავით ჩუბინაშვილი]]ც. ავტორის ვინაობასთან დაკავშირებით სიფრთხილეს იჩენდა [[კორნელი კეკელიძე]]. იგი აღნიშნავდა, რომ ორ რუსთავს შორის პირდაპირი მითითება არ არსებობს, თუმცა მაინც რუსთაველის მესხური წარმოშობისკენ იხრებოდა. კორნელი კეკელიძე ვრცლად განიხილავდა პოემის წარმოშობის საკითხს და თვლიდა, რომ რუსთაველი [[თამარ მეფე|თამარ მეფის]] თანამედროვე იყო. ===რელიგია=== შოთა რუსთაველის [[ქრისტიანობა|ქრისტიანობის]] იდეა პირველად ვახტანგ VI-მ წამოაყენა, რაც შემდეგში რუსთველოლოგთა დიდმა ნაწილმა გაიზიარა, მათ შორის: [[პლატონ იოსელიანი|პლატონ იოსელიანმა]], [[იუსტინე აბულაძე]]მ და სხვ. კორნელი კეკელიძემ საფუძვლიანად უარყო შეხედულება რუსთაველის მაჰმადიანობის შესახებ და აღიარა, რომ იგი ბიბლიური ქრისტიანობის მომხრე იყო, თუმცა საეკლესიო ცერემონიული რიტუალებით არ იყო დაკავებული. ==რუსთველოლოგები== ===ქართველი რუსთველოლოგები=== ====ვახტანგ VI==== {{მთავარი სტატია|ვახტანგ VI}} ვახტანგ VI პირველი იყო, ვინც „ვეფხისტყაოსნის“ სიუჟეტის ორიგინალობა აღიარა, რაც საბოლოოდ დამკვიდრდა რუსთველოლოგიაში. მანვე წამოაყენა რუსთაველის [[ქრისტიანობა|ქრისტიანობის]] იდეა, რასაც [[ნიკო მარი]] არ ეთანხმებოდა. ვახტანგისეული კომენტარები მიუღებელი იყო სასულიერო პირებისთვისაც, მათ შორის: [[ანტონ I]]-ის, [[ტიმოთე გაბაშვილი]]სა და სხვებისთვის. ვახტანგ VI-ის შეხედულებები პოემაში სიყვარულის თემის ინტერპრეტაციასთან დაკავშირებით არაზუსტი აღმოჩნდა, თუმცა „ვეფხისტყაოსნის“ სტროფებისა და სტრიქონების შესახებ გაკეთებული კომენტარების დიდი უმრავლესობა რუსთველოლოგიაში დამკვიდრდა.<ref name="მეგრელიძე" /> ====დავით ჩუბინაშვილი==== {{მთავარი სტატია|დავით ჩუბინაშვილი}} რუსთველოლოგიაში „ვეფხისტყაოსნის“ ისტორიული ანალოგიების დადგენის პირველი სერიოზული ცდა დავით ჩუბინაშვილს ეკუთვნის. მან „ვეფხისტყაოსანი“ ფილოლოგიური და ისტორიული თვალსაზრისით შეისწავლა. ტექსტოლოგიური საქმიანობის მხრივ აღსანიშნავია [[1841]] წლის რედაქციაზე მუშაობა. დავით ჩუბინაშვილმა გამოსცა „ვეფხისტყაოსნის“ თავისი ტექსტი: „ვეფხის-ტყაოსანი. თქმული შოთთა რუსთველისა-გან, თამარ მეფის დროს. ახლად დაბეჭდილი დავით ჩუბინოვისა-გან განმარტებითურთ. სანქტ-პეტერბურღს სამეცნიერო აკადემიის სტამბასა შინა 1860 წელსა“, რომელშიც 1841 და [[1846]] წლების გამოცემებთან შედარებით ტექსტოლოგიური ცვლილებები შეიტანა. ერთ-ერთმა პირველმა პროზულად თარგმნა პოემის რიგი სტროფები. იგი „ვეფხისტყაოსანში“ მოთხრობილ ამბავს [[თამარ მეფე|თამარ მეფის]] ცხოვრებას ადარებდა და შესაბამისი პარალელები მოჰყავდა. ====პლატონ იოსელიანი==== [[File:Ioseliani platon.jpg|მინი|მარცხნივ|[[პლატონ იოსელიანი]]]] {{მთავარი სტატია|პლატონ იოსელიანი}} პლატონ იოსელიანი ერთ-ერთი პირველი რუსთველოლოგი იყო, რომელმაც „ვეფხისტყაოსანი“ ლიტერატურული და ესთეტიკური თვალსაზრისით განიხილა, პოემა მსოფლიოს უდიდეს პოეტთა შედევრებს შეადარა და იგი საერთაშორისო მნიშვნელობის ქმნილებად აღიარა. მას ეკუთვნის ნაშრომი „შოთა რუსთაველი“, რომელშიც რუსთაველის იდეოლოგია, რელიგია, პოეტის ბიოგრაფია, პოემის წარმოშობის, ლიტერატურული წყაროებისა და სხვა საკითხები განიხილა. პლატონ იოსელიანი ვახტანგ VI-ის ხაზს აგრძელებდა და თვლიდა, რომ „ვეფხისტყაოსანი“ ქართული ორიგინალური ნაწარმოებია, ხოლო რუსთაველი ქართველი ქრისტიანი იყო. ====ალექსანდრე ცაგარელი==== {{მთავარი სტატია|ალექსანდრე ცაგარელი}} რუსთველოლოგიური საკითხები ალექსანდრე ცაგარელის სხვადასხვა ნაშრომშია განხილული, რომლებიც განსაკუთრებით საყურადღებოა პოეტის ეპოქის, ბიოგრაფიისა და შემოქმედების რიგი საკითხების შესასწავლად. ალექსანდრე ცაგარელმა [[ნიკო ჩუბინაშვილი]]ს მასალებითა და პირადი შთაბეჭდილებებით დაასაბუთა, რომ შოთა რუსთაველი ერისკაცად გარდაიცვალა და არა - ბერად. [[1883]] წელს მან [[იერუსალიმი|იერუსალიმში]] იმოგზაურა და რუსთაველის პორტრეტის წარწერა გადმოიღო და გამოაქვეყნა. მანვე პირველმა გამოთქვა მოსაზრება, რომ იერუსალიმში არსებული სურათი რესტავრირებული იყო, რაც [[1960]] წლის ექსპედიციამაც დაადასტურა. ალექსანდრე ცაგარელმა მიმოიხილა პოემის სალექსო ზომაც. მისი აზრით, საქართველოში [[შაირი]]ს გავრცელებას სწორედ „ვეფხისტყაოსანმა“ შეუწყო ხელი.<ref>მეგრელიძე, 1970, გვ. 90-93</ref> ====ალექსანდრე სარაჯიშვილი==== {{მთავარი სტატია|ალექსანდრე სარაჯიშვილი}} ალექსანდრე სარაჯიშვილმა საფუძვლიანად შეისწავლა პოემის ე.წ. არტანუჯული ვარიანტი და დაასკვნა, რომ ის XIX საუკუნის პირველ ნახევარშია გადაწერილი. იგი შეეხო პოემის გამომსახველობითი ხერხების სიახლის საკითხსაც და მტკიცებ ემხრობოდა რუსთაველის ქრისტიანობის პოზიციას. ====მოსე ჯანაშვილი==== {{მთავარი სტატია|მოსე ჯანაშვილი}} [[1896]] წელს მოსე ჯანაშვილმა გამოაქვეყნა ნარკვევი „შოთა რუსთაველი“, რომელშიც პოემის შესახებ სხვადასხვა მკვლევრის მოსაზრებები შეაჯამა. [[1899]] წელს გაზეთ „[[ივერია (გაზეთი)|ივერიაში]]“ გამოაქვეყნა სტატია „რუსთაველის გამქიქებელნი“, რომელშიც მკვლევრებისგან რუსთაველის ენის საფუძვლიან ცოდნას მოითხოვდა. რუსთველოლოგიურ საკითხებს არაერთხელ შეეხო წიგნში „თამარ მეფე“ და სხვადასხვა პუბლიკაციაში. მოსე ჯანაშვილს გამოუქვეყნებელი დარჩა „ვეფხისტყაოსნის ლექსიკონი“, რომელიც 7 000 სიტყვას შეიცავდა და მოზრდილი ნაშრომი „შოთა რუსთაველი“. რუსთველოლგიურ პრობლემათაგან მოსე ჯანაშვილი პოემის ავტორის ვინაობის, დაწერის თარიღის, ორიგინალობისა და პერსონაჟების საკითხებს განიხილავდა. მოსე ჯანაშვილის შეხედულებები დროთა განმავლობაში იცვლებოდაა, თუმცა საბოლოოდ შემდეგზე შეჩერდა: პოემის ავტორი მესხი შოთა თორელი ართავაჩოსძეა, რომელსაც „ვეფხისტყაოსნის“ გარდა „თამარიანიც“ დაუწერია; პოემა დაახლოებით [[1215]] წელს უნდა იყოს დაწერილი; იგი ორიგინალური ნაწარმოებია და განსაკუთრებით საინტერესოა მასში მოცემული ისტორიულ-გეოგრაფიული ინტერპრეტაციით. ====ალექსანდრე ხახანაშვილი==== [[File:Brockhaus and Efron Encyclopedic Dictionary B82 56-3.jpg|მინი|მარჯვნივ|[[ალექსანდრე ხახანაშვილი]]]] {{მთავარი სტატია|ალექსანდრე ხახანაშვილი}} ალექსანდრე ხახანაშხვილი რუსთველოლოგიური თემატიკით [[1890]] წლიდან დაინტერესდა. [[1895]] წელს მან პოემის უვრცესი ვარიანტი გამოიკვლია და შენიშნა, რომ პოემის გაგრძელებები რუსთაველს არ ეკუთვნოდა. მანვე ქართული ისტორიული წყაროებისა და ხალხური გადმოცემების მიხედვით დაადგინა პოემის ავტორის ბიოგრაფიული დეტალები. ალექსანდრე ხახანაშვილმა „ვეფხისტყაოსნის“ სიუჟეტის წარმოშობის შესახებ არც ორიგინალობის და არც თარგმნის ვერსიას დაუჭირა მხარი და საკუთარი ჰიპოთეზა შეიმუშავა, რომლის მიხედვითაც პოემა ხალხურ ზეპირსიტყვიერებაზე იყო დაფუძნებული.<ref>{{cite journal | last = ალექსანდრე ხახანაშვილი | authorlink = ალექსანდრე ხახანაშვილი | year = 1890 | title = ხალხში დარჩენილი ტარიელის ამბავი და შოთას ვეფხისტყაოსანი | journal = „[[ივერია (გაზეთი)|ივერია]]“ | issue = №25 | location = თბილისი }}</ref> ამ მოსაზრებას იზიარებდა [[მიხეილ ჩიქოვანი]]ც,<ref>ჩიქოვანი, მ. (1936). ''ხალხური ვეფხისტყაოსანი''. თბილისი.</ref> თუმცა შემდეგში დამტკიცდა, რომ „ტარიელიანი“ პოემის შექმნის შემდეგ შეთხზული ფოლკლორული ვარიანტია.<ref>მეგრელიძე, 1970, გვ. 145-157.</ref> ====დავით კარიჭაშვილი==== {{მთავარი სტატია|დავით კარიჭაშვილი}} დავით კარიჭაშვილმა „ვეფხისტყაოსანი“ ვრცელი წინასიტყვაობით, შენიშვნებითა და ლექსიკონით ორჯერ გამოაქვეყნა. ის არ იზიარებდა რუსთაველის ბერად შედგომის ტრადიციულ აზრს. სიუჟეტის საკითხში დავით კარიჭაშვილმა პოემის ორიგინალობის თვალსაზრისი დაიცვა. იგი შეეხო „ვეფხისტყაოსნის“ ვახტან VI-ისეული გამოცემის წყაროების საკითხსაც და მაშინ [[ექვთიმე თაყაიშვილი]]ს მიერ გამოთქმულ სწორ ვარაუდს არ დაეთანხმა, რომლის მიხედვითაც მეფის გამოცემა კრიტიკულ ტექსტს შეიცავდა. ====ნიკო მარი==== {{მთავარი სტატია|ნიკო მარი}} ნიკო მარი თავდაპირველად „ვეფხისტყაოსნის“ სიუჟეტის წარმოშობის საკითხით იყო დაინტერესებული, შემდეგ კი პოემის შინაარსულ და მხატვრულ ანალიზზე გადაერთო. მისი უმთავრესი რუსთველოლოგიური ნაშრომი პოემის შესავალსა და დასასრულზე აკეთებს აქცენტს. პირველად მან დაადგინა სათანადო სტროფების ტექსტი, მათი თანმიმდევრობის საკითხი და კომენტარები და შენიშვნები დაურთო. დავით კარიჭაშვილისგან განსხვავებით, ნიკო მარი თვლიდა, რომ პოემის ძირითადი ნაწილი და პროლოგი მჭიდრო კავშირშია ერთმანეთთან. ====ექვთიმე თაყაიშვილი==== {{მთავარი სტატია|ექვთიმე თაყაიშვილი}} ექვთიმე თაყაიშვილმა შეაგროვა „ვეფხისტყაოსნის“ ხელნაწერები, აღწერა, მათი ზუსტი კლასიფიკაცია მოახდინა და ვრცელ და მოკლე ვარიანტებ ორის არსებული ურთიერთობები გაარკვია. მან პირველმა შენიშნა, რომ ვახტანგ VI-ის მიერ 1712 წელს გამოცემული „ვეფხისტყაოსანი“ ხელოვნურად იყო შემოკლებული. შემდეგში ეს მოსაზრება განავითარეს [[აკაკი შანიძე]]მ, [[კორნელი კეკელიძე]]მ, [[სარგის ცაიშვილი|სარგის ცაიშვილმა]] და სხვებმა. ექვთიმე თაყაიშვილმა აღნიშნა, რომ „ბარამ-გულიჯანიანი“, რომელსაც „ვეფხისტყაოსნის“ ერთ-ერთ წყაროდ თვლიდნენ (ჯერ [[თედო ჟორდანია]], შემდეგ [[იუსტინე აბულაძე]]), სპარსულში არ ჩანს, რის გამოც პოემასთან საერთო ვერ ექნებოდა, რაც გამართლდა კიდეც. ====იუსტინე აბულაძე==== [[ფაილი:იუსტინე აბულაძე .jpg|მინი|მარცხნივ|[[იუსტინე აბულაძე]]]] {{მთავარი სტატია|იუსტინე აბულაძე}} იუსტინე აბულაძემ გამოსცა ტექსტოლოგიური ხასიათის ნაშრომები: „შესწორებანი და შენიშვნები ვეფხისტყაოსნის 22-ე გამოცემის შესახებ კრიტიკული ტექსტის რამდენიმე ნიმუშით“ ([[1914]]), „ვახტანგ VI გამოცემული ვეფხისტყაოსნის რედაქცია... პოემის შესავალი კრიტიკული ტექსტით“ ([[1920]]) და სხვ. მანვე დაადგინა „ვეფხისტყაოსნის“ პროლოგის სტროფული შედგენილობა და თანმიმდევრობა, გამართა მცდარად წაკითხული და გადამწერების მიერ დამახინჯებული ტაეპები, გამოარკვია ქართული საერო ლიტერატურის რიგი თავისებურებები და ა.შ. იუსტინე აბულაძემ უამრავი სიახლე შეიტანა „ვეფხისტყაოსნის“ ლექსიკის საკითხების გარკვევასა და პოემის ლექსიკონის დადგენაში. მან პოემის ლექსიკონს არაბულ სიტყვათა, სპარსულ სიტყვათა, ბერძნულ-ქართულ სიტყვათა, საკუთარ სახელთა ლექსიკონები და თურქულ-ოსმალურ-ქართული და ლათინურ-ქართული სიტყვები დაურთო. [[ექვთიმე თაყაიშვილი]]ს შემდეგ იუსტინე აბულაძემ პირველმა აღწერა და დაახასიათა „ვეფხისტყაოსნის“ ხელნაწერები, მათი კლასიფიკაციაც მოახდინა, ზოგიერთი მათგანის წარმომვლობა დაადგინა და ხელნაწერების მიხედვით გადამწერებისა და რედაქტორების ორ კატეგორიად დაყოფის იდეაც შეიმუშავა. ====ივანე ჯავახიშვილი==== {{მთავარი სტატია|ივანე ჯავახიშვილი}} „ვეფხისტყაოსნის“ 750 წლის იუბილესთან დაკავშირებით ივ. ჯავახიშვილის მიერ გამოქვეყნებულ წერილებში ავტორი ვრცლად იკვლევს პოემის ლექსიკას. გარდა ამისა, მიმოიხილავს რუსთაველის ვინაობის, პოემის რაობისა და ეპოქის თავისებურებების საკითხებსაც. ივანე ჯავახიშვილი თვლიდა, რომ პოემაში ქართული სინამდვილე იყო ასახული, მიუხედავად იმისა, რომ ავტორმა მოქმედება ინდოეთში გადაიტანა. რუსთველოლოგიურ ძიებებში ივანე ჯავახიშვილმა ყურადღება გაამახვილა ქალების აქტიურ პიროვნებებად წარმოჩენის საკითხზე, მეგობრობისა და სიყვარულის პრობლემებზე, მეცნიერული კრიტიკული ტექსტის დადგენის აუცილებლლობაზე, პოემის პირთა სახეებზე და სხვ. ივანე ჯავახიშვილის აზრით, პოემა [[1196]] წლის შემდეგ შეიქმნა.<ref>ჯავახიშვილი, ი. (1956). ''ქართული ენისა და მწერლობის ისტორიის საკითხები''. თბილისი: საქართველოს სსრ მეცნიერებათა აკადემია. გვ. 46.</ref> ერთ დროს ივანე ჯავახიშვილი ნიკო მარისა და იოსებ ორბელის მსგავსად, თვლიდა, რომ პოემის მთავარი გმირი ავთანდილია, თუმცა ბოლოს მთავარ პერსონაჟად ტარიელი აღიარა. მისი აზრით, „ვეფხისტყაოსნის“ ტექსტის დადგენისას უმნიშვნელოვანესი იყო არა გრამატიკული თვისებები, არამედ ლექსიკა, ტერმინები და რეალიები. მან ქართველი ერის ისტორიაში გამოიკვლია პოემის სახელმწიფოებრივი წყობის ტერმინები, ეკონომიურ ისტორიაში - სოფლის მეურნეობის ტერმინები და ა.შ. (მეგრელიძე, 1970, გვ. 214-223) ====კორნელი კეკელიძე==== [[ფაილი:კორნელი კეკელიძე.jpg|მინი|[[კორნელი კეკელიძე]]]] {{მთავარი სტატია|კორნელი კეკელიძე}} კორნელი კეკელიძე იზიარებდა იმ აზრს, რომ „ვეფხისტყაოსანში“ ორი ელემენტი: რაინდობა და ქალის კულტია შეზავებული. ავტორის ვინაობასთან დაკავშირებით სიფრთხილეს იჩენდა და აღნიშნავდა, რომ ორ რუსთავს შორის პირდაპირი მითითება არ არსებობს, თუმცა მაინც რუსთაველის მესხური წარმოშობისკენ იხრებოდა. კორნელი კეკელიძე ვრცლად განიხილავს პოემის წარმოშობის საკითხს და თვლის, რომ რუსთაველი თამარ მეფის თანამედროვე იყო. კორნელი კეკელიძემ საფუძვლიანად უარყო შეხედულება რუსთაველის მაჰმადიანობის შესახებ და აღიარა, რომ იგი ბიბლიური ქრისტიანობის მომხრე იყო, თუმცა საეკლესიო ცერემონიული რიტუალებით არ იყო დაკავებული. ====ვუკოლ ბერიძე==== {{მთავარი სტატია|ვუკოლ ბერიძე}} ვუკოლ ბერიძე პოემის დაბოლოების შესახებ აღნიშნავდა, რომ ნაწარმოები შეიძლებოდა „ქაჯეთის ციხის აღებით“ დამთავრებულიყო, მაგრამ ციხის აღების შემდეგ ლხინიც საჭიროა და ესეც ინტერესით იკითხებაო. ზოგიერთი მკვლევარი ვეფხისტყაოსანში გადაჭარბებულ ტირილში ზომიერებას ვერ ხედავდნენ, რის გამოც ვუკოლ ბერიძემ სპეციალური წერილი „ტირილი და მისი აზრი ვეფხისყაოსანში“ გამოაქვეყნა. ვუკოლ ბერიძემ ვრცლად მიმოიხილა „ვეფხისტყაოსნის“ ხალხურობა, თუმცა ცოტა ცალმხრივად დიალექტიზმს მეტ ყურადღებას აქცევს. ====ალექსანდრე სვანიძე==== {{მთავარი სტატია|ალექსანდრე სვანიძე}} ალექსანდრე სვანიძის რუსთველოლოგიურ ნაშრომებში „ვეფხისტყაოსანი“ ქართული კულტურისა და ინდურ-ირანული, არაბულ-ბერძნულ-რომაული კულტურული ურთიერთობების ფონზეა შესწავლილი. მისი აზრით, პოემაში დასახელებული გეოგრაფიული ობიექტები რეალურ სახელმწიფოებს შეესაბამებოდა და დაასკვნა, რომ „ვეფხისტყაოსანი“ 1204-1228 წლებს შორის უნდა დაწერილიყო.<ref>მეგრელიძე, 264-271</ref> ====აკაკი შანიძე==== [[ფაილი:Dadvadze Bondo(135).jpg|მინი|მარცხნივ|[[აკაკი შანიძე]] ვეფხისტყაოსნით ხელში]] {{მთავარი სტატია|აკაკი შანიძე}} აკაკი შანიძემ დიდი წვლილი შეიტანა „ვეფხისტყაოსნის“ ტექსტის დადგებაში. იგი თვლიდა, რომ პოემის გამოცემებს ენათმეცნიერების თვალი აკლდა. იგი ვეფხისტყაოსნის ტექსტის დამდგენი კომისიის წევრი იყო და პოემაში მისი არაერთო შესწორება შევიდა. აკაკი შანიძის მიერ გამოაქვეყნებულ ნაშრომებში განხილულია და ბევრ შემთხვევაში საბოლოოდაა გადაწყვეტილი პოემის ტექსტის სადავო საკითხები. რუსთველის დაბადებიდან 800 წლისთავთან დაკავშირებით მან ნაშრომი „ვეფხის ტყაოსნის საკითხები“ გამოსცა. ალექსანდრე ბარამიძესთან ერთად მანვე გამოსცა „ვეფხისტყაოსანი: ტექსტი და ვარიანტები“, გამოცემის მეორე ტომში კი ჩანართ-დანართი სტოფები, კომენტარები და ლექსიკონი დაიბეჭდა.<ref name="ძიძიგური 1963-2">{{წიგნი|ავტორი =ძიძიგური შ. |ნაწილი = |სათაური=''აკაკი შანიძე'' |ორიგინალი = |ბმული = |პასუხისმგებელი = |გამოცემა = |ადგილი =თბილისი |გამომცემლობა =საქართველოს სსრ საბავშვო და ახალგაზრდობის ლიტერატურის სახელმწიფო გამომცემლობა „ნაკადული“ |წელი =1963 |ტომი= |გვერდები =60-67 |გვერდნი= |სერია = |isbn = |ტირაჟი = }}</ref> [[1937]] წელს ვახტანგისეული გამოცემა [[აკაკი შანიძე]]მ აღადგინა. მისი შეფასებით, ვახტანგ VI-ის დროს „ვეფხისტყაოსნის“ მოკლე (57 თავიანი) და ვრცელი (67 თავიანი) რედაქციები არსებობდა. აკაკი შანიძის აზრით, პოემის ტექსტი სწორედ მეფემ გაცხრილა და კრიტიკული, ხელოვნურად შემოკლებული ტექსტი დაბეჭდა. ამავე მოსაზრებას იზიარებდნენ [[კონსტანტინე ჭიჭინაძე (პოეტი)|კონსტანტინე ჭიჭინაძე]] და [[ალექსანდრე ბარამიძე]]. აკაკი შანიძემ „ვეფხისტყაოსნის“ თარგმანებში ისეთი სტროფები გამოავლინა, რომლებიც 1712 წლის რედაქციაში არაა შეტანილი და დაასკვნა, რომ მეფემ კომენტარები ვრცელი რედაქციის ტექსტის მიხედვით დაიწყო და საბოლოოდ მოკლე რედაქცია (ამბავი ტარიელის გამეფებამდე) გამოსცა.<ref>მეგრელიძე, ი. (1970). ''რუსთველოლოგები''. თბილისი: საბჭოთა საქართველო. გვ. 4-21.</ref> ====იოსებ ორბელი==== {{მთავარი სტატია|იოსებ ორბელი}} რუსთველოლოგიაში ორგანიზაციული საქმიანობის გარდა, იოსებ ორბელი კვლევით მუშაობასაც ეწეოდა. მან დაახასიათა „ვეფხისტყაოსნის“, როგორ ეპოსის არსი და მკვეთრად განასხვავა ის „ვისრამიანისგან“. იოსებ ორბელმა განსაკუთრებული მნიშვნელობა მიანიჭა „ვეფხისტყაოსნის“ აფორიზმებს ამავე პოემის იდეისა და რუსთაველი აზროვნების საკითხების კვლევა-ძიებაში. მან გამოკვლია პოემის პერსონაჟებიც. იოსებ ორბელი პირველი იყო, ვინც ფატმანის სახე სწორად გაიგო და მასში ის ადამიანი დაინახა, რომელსაც ქმარი არ უყვარს და საკუთარ თავს ეკუთვნის. შემდგომში ეს მოსაზრება კარპეზ დონდუამაც განავითარა. არტურ ზუტნერის მსგავსად, იოსებ ორბელმაც პოემაში ცრემლის სიჭარბე შენიშნა.<ref>მეგრელიძე, 273-283</ref> ====კონსტანტინე ჭიჭინაძე==== {{მთავარი სტატია|კონსტანტინე ჭიჭინაძე (პოეტი)}} კონსტანტინე ჭიჭინაძემ „ვეფხისტყაოსნი“ საკუთარი რედაქციით, გამოკვლევებითა და შენიშვნებით გამოსცა. იგი მონაწილეობდა პოემის [[1937]] წლის გამოცემის ტექსტის დამდგენი კომისიის მუშაობაში და თავგამოდებით იცავდა ყოველ სადავო სტროფს. ჭიჭინაძეს მიაჩნდა, რომ გამოცემაში ჩანართი სტოფების დატოვება უმჯობესი იქნებოდა, ჩანართობის საბაბით, ვიდრე რომელიმე ნამდვილი სტროფის ამოგდება. მანვე შეისწავლა პოემაში ალიტერაციის ყველა სახეობა. კონსტანტინე ჭიჭინაძე მონოგრაფიაში „რუსთაველის გარშემო“ და სხვა ნარკვევებში ეთანხმება იმ აზრს, რომ ვახტანგ VI-ის რედაქცია კრიტიკულ ტექსტს შეიცავდა და ეწინააღმდეგება პავლე ინგოროყვასა და იუსტინე აბულაძის მოსაზრებებს. გარდა ამისა, ის მიიჩნევდა, რომ ვახტანგისეულ რედქციაში პოემის თავდაპირველი ტექსტი შემოკლებითაა მოცემული და არა გაგრძელებით, როგორც ეს კორნელი კეკელიძესა და სარგის კაკაბაძეს მიაჩნდათ. ===უცხოელი რუსთველოლოგები=== ====მარი ბროსე==== {{მთავარი სტატია|მარი ბროსე}} მარი ბროსე „ვეფხისტყაოსანს“ შეისწავლიდა როგორც ფილოლოგი და ისტორიკოსი. [[1828]]-[[1831]] წლებში იგი „ვეფხისტყოსნის“ პროზაული თარგმანის ნაწყვეტებს [[ფრანგული ენა|ფრანგულ ენაზე]] აქვეყნებდა.<ref>{{fr}}Premiere Historie de Rostevan, roi d'Arabie, traduite du roman georgien intitule L'homme a la peau de tigre (Nouveau Journal Asiatique, 1828, t. II, გვ. 277-294</ref><ref>Recherches sur la poesie georgienne; notice de deux manuscrits et extraits du roman de Tariel, Nouveau Journal Asiatique, 1830, ტ. V, გვ. 257-284, ტ. VI, გვ. 372-394; ტ. VII, გვ. 321-372</ref>. მარი ბროსემ განსაზღვრა, რომ პოემა ენობრივ-სტილისტურად „ბიბლიური“ წიგნების ქართული თარგმანების სტილისგან დიდად განსხვავდებოდა. მან პორველმა შეამჩნია მსგავსება ჩახრუხაძისა და რუსთაველის ცალკეულ აფორიზმებსა და მხატვრულ ლექსიკას შორის და ამ ორი პოეტის იგივეობის ჰიპოთეზა წამოაყენა, თუმა არ გამართლდა. თეიმურაზ ბატონიშვილთნ ერთად მარი ბროსემ [[1841]] წელს „ვეფხისყაოსანი“ გამოსცა, რომლის წინასიტყვაობაში აღნიშნა, რომ პოემის სიუჟეტი სპარსული, სხვა დანარჩენი კი - ქართული იყო. მან ყურადღება გაამახვილა იმაზეც, რომ „ვეფხისტყაოსანში“ უშვერი სიტყვები არ გვხვდება და ანტონ კათალიკოსი და ტიმოთე გაბაშვილი პოემის ბრალდებისთვის გააკრიტიკა. დავით ჩუბინაშვილთან ერთად მარი ბროსემ პოემის ისტორიულ-ეროვნული ინტერპრეტაციაც გააღრმავა. მარი ბროსე ნაშრომში რუსთაველის ბიოგრაფიას, ეპოქის ისტორიას, პოემის შინაარსსა და აღნაგობას და ა.შ. განიხილავდა. მანვე გაავლო პარალელები „ვეფხისტყაოსანსა“ და მსოფლიოს სხვა ლიტერატურულ ძეგლებს შორის. ====მიკოლა გულაკი==== [[ფაილი:Hulak mykola.jpg|მინი|[[მიკოლა გულაკი]]]] {{მთავარი სტატია|მიკოლა გულაკი}} „ვეფხისტყაოსნის“ შესახებ ნაშრომი გამოაქვეყნა უკრაინული წარმოშობის მწერალმა და მეცნიერმა, მიკოლა გულაკმა. კომპილაციური ნაშრომი არა მხოლოდ მოცულობით, არამედ სიღრმითაც გამოირჩევა. გულაკი ბროსე-ჩუბინაშვილის შემდეგ კიდევ უფრო საფუძვლიანად ამტკიცებდა პოემის ორიგინალობას. მიკოლაა გულაკმა ერთ-ერთმა პირველმა გამოაქვეყნა პოემის შინაარსის საგულისხმო ანალიზი რუსულ ენაზე, მხარი დაუჭირა ალეგორიების თეორიას, პოემის საერთაშორისო მნიშვნელობა აღიარა და ა.შ. [[პეტრე უმიკაშვილი|პეტრე უმიკაშვილმა]] მიკოლა გულაკის ეს ნაშრომი იმის გამო გააკრიტიკა, რომ ავტორი „ვეფხისტყაოსნის“ მხატვრულ მხარეს ნაკლებ ყურადღებას აქცევდა. ====ევგენი სტალინსკი==== [[1885]] წელს ევგენი სტალინსკიმ [[რუსული ენა|რუსულ ენაზე]] გამოქვეყნა ნარკვევი „შოთა რუსთაველი - ქართველი სახალხო პოეტი“, რომლის გადამუშვებული ვარიანტი სამი წლის შემდეგაც გამოიცა. ორივე გამოცემაში რუსთაველი ბიოგრაფია, „ვეფხისტყაოსნის“ დახასიათება და [[პროლოგი]]ს ნაწყვეტის თარგმანი იყო მოთავსებული. რუსთველოლოგიის ისტორიის თვალსაზრისით, უმნიშვნელოვანესია წიგნის ნარკვევი, რომელშიც სტალინსკი ვახტანგ VI-ის მიერ წიგნის ბეჭდვის დაწყებასა დ მეფის კომენტარებზე საუბრობს. ევგენი სტალინსკი ტრადიციული ცნობების მიხედვით გადმოგვცემს რუსთაველის ბიოგრაფიას, საინტერესო ცნობებს იძლევა პოემის სხვადასხვა ენაზე თარგმნის ისტორიიდან, ახასიათებს რუსთაველის ეპოქის საქართველოს, პარალელებს ავლებს პოემის ეპიზოდებსა და თამარ მეფის ცხოვრებას შორის, განიხილავს პოემის მხატვრულ მხარეს და ა.შ. ==ცნობილი ნაშრომები== ვრცელ მონოგრაფიულ ნაშრომთაგან აღსანიშნავია [[შალვა ნუცუბიძე|შალვა ნუცუბიძის]] „რუსთაველის შემოქმედება“ (რუსულ ენაზე, 1958); [[ალექსანდრე ბარამიძე|ალექსანდრე ბარამიძის]] „შოთა რუსთაველი“ ([[1975]]); [[გაიოზ იმედაშვილი]] „ვეფხისტყაოსანი და ქართული კულტურა“ ([[1968]]), ნ. ნათაძის „რუსთველური მიჯნურობა და რენესანსი“ (1965); [[სარგის ცაიშვილი]]ს „ვეფხისტყაოსნის ტექსტის ისტორია“ (ორ ტომად, [[1970]]) და სხვა. ==იხილეთ აგრეთვე== *[[ვეფხისტყაოსანი]] *[[ვეფხისტყაოსნის თარგმანები]] *[[შოთა რუსთაველი]] *[[ხალხური ვეფხისტყაოსანი]] ==ლიტერატურა== *აბჟანდაძე, ა. (1994). ''ვეფხისტყაოსანი და მისი ავტორი''. თბილისი: სამშობლო. *გამსახურდია, ზ. (1991). ''ვეფხისტყაოსნის სახისმეტყველება''. თბილისი: გამომცემლობა „მეცნიერება“. *მეგრელიძე, ი. (1970). ''რუსთველოლოგები''. თბილისი: საბჭოთა საქართველო. *მენაბდე, ლ. (რედ.). (1976). ''რუსთველი მსოფლიო ლიტერატურაში I.'' თბილისი: თბილისის უნივერსიტეტის გამომცემლობა. *მენაბდე, ლ. (რედ.). (1988). ''რუსთველი მსოფლიო ლიტერატურაში III.'' თბილისი: თბილისის უნივერსიტეტის გამომცემლობა. *შანიძე, ა. (1956). ''ვეფხისტყაოსნის სიმფონია''. თბილისი: თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის გამომცემლობა. *შანიძე, ა. (1966). ''ვეფხისტყაოსნის საკითხები. ტ. I.'' თბილისი: თბილისის უნივერსიტეტის გამომცემლობა. *შარაძე, გ. (1978). ''[http://dspace.nplg.gov.ge/bitstream/1234/304055/1/Evgeni_Bolxovitinovi_Pirveli_Rusi_Rustvelologi.pdf ევგენი ბოლხოვიტინოვი - პირველი რუსი რუსთველოლოგი: ნარკვევი რუსთველოლოგიის ისტორიიდან]''. თბილისი: გამომცემლობა „მეცნიერება“. *შარაძე, გ. (1980). ''[http://dspace.nplg.gov.ge/bitstream/1234/303774/1/Platon_Ioseliani_Rustvelologi.pdf პლატონ იოსელიანი - რუსთველოლოგი]''. თბილისი: გამომცემლობა „მეცნიერება“. *შარაძე, გ. (1982). ''[http://dspace.nplg.gov.ge/bitstream/1234/303761/1/Davit_Chubinashvili_Rustvelologi.pdf დავით ჩუბინაშვილი - რუსთველოლოგი]''. თბილისი: გამომცემლობა „მეცნიერება“. *ხინთიბიძე, ე, (2000). ''რუსთველოლოგია''. თბილისი: ქართველოლოგი. ==დამატებითი ლიტერატურა== *არაბული, გ. (1972). ''შოთა რუსთაველის ბიოგრაფია ქართულ მეცნიერებაში''. თბილისი: გამომცემლობა „მერანი“. *არაბული, გ. (2002). [https://www.litinstituti.ge/rust-bibl-1957.pdf რუსთველოლოგიური ლიტერატურა (1957-1965)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210815220321/https://www.litinstituti.ge/rust-bibl-1957.pdf |date=2021-08-15 }}.'' თბილისი: საქართველოს მეცნიერებათა ეროვნული აკადემია. *არაბული, გ. (2009). ''[http://science.org.ge/old/books/Bibliografia.pdf რუსთველოლოგიური ლიტერატურა (1967-1980)].'' თბილისი: საქართველოს მეცნიერებათა ეროვნული აკადემია. *არაბული, გ. (2012). ''[http://dspace.nplg.gov.ge/bitstream/1234/3953/1/Arabuli_Book.pdf რუსთველოლოგიური ლიტერატურა (1981-2000)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210815220319/http://dspace.nplg.gov.ge/bitstream/1234/3953/1/Arabuli_Book.pdf |date=2021-08-15 }}''. თბილისი: საქართველოს მეცნიერებათა ეროვნული აკადემია. *ბარამიძე, ა. (1958). ''შოთა რუსთაველი: მონოგრაფიული ნარკვევი''. თბილისი: საქართველოს სსრ მეცნიერებათა აკადემიის გამომცემლობა. *ბარამიძე, ა. (1966). ''შოთა რუსთაველი და მისი პოემა''. თბილისი: გამომცემლობა „მეცნიერება“. *ბენაშვილი, გ. (2003). ''რუსთველოლოგია''. თბილისი: საქართველოს მეცნიერებათა აკადემია. *გეგეჭკორი, ა.(2010). ''„ვეფხისტყაოსანი“ ბიოგეოგრაფის თვალით''. თბილისი: გამომცემლობა „მერიდიანი“. *გუგუშვილი, მ. (1966). ''პოლემიკა რუსთველის გარშემო (XV-XVIII სს.).'' თბილისი: გამომცემლობა „მეცნიერება“. *თაგაური, გ. (2015). ''[http://dspace.nplg.gov.ge/bitstream/1234/132854/1/RustvelologiisSakvandzoSakitxebi.pdf რუსთველოლოგიის საკვანძო საკითხები]''. თბილისი: გამომცემლობა „მუსფონდი“. *იმედაშვილი გ. (1957). ''რუსთველოლოგიური ლიტერატურა (1712-1956 წლები).'' თბილისი: საქართველოს სსრ მეცნიერებათა აკადემია. *კაკაბაძე, ს. (1966). ''შოთა რუსთაველი და მისი ვეფხისტყაოსანი''. თბილისი: განათლება. *კეკელიძე, კ. (1979). ''შოთა რუსთაველი და მისი ვეფხისტყაოსანი (მეხუთე გამოცემა)''. თბილისი: გამომცემლობა „განათლება“. *მიქაძე, გ.'' (1968). ''ძველი ქართული მწერლობის ბიბლიოგრაფია, ტ. 2''. თბილისი. *ნათაძე, ნ., ცაიშვილისი, ს. (1966). ''[http://dspace.nplg.gov.ge/bitstream/1234/333526/1/Shota_Rustaveli_Da_Misi_Poema_1966.pdf შოთა რუსთაველი და მისი პოემა]''. თბილისი: განათლება. *ყუბანეიშვილი, ს. (1966). ''ვეფხისყაოსნის ბეჭდვის ისტორიიდან (XVIII-XIX სს.)''. თბილისი: გამომცემლობა „მეცნიერება“. *ცაიშვილი, ს. (1970). ''ვეფისტყაოსნის ტექსტის ისტორია: ტომი I, ვეფხისტყაოსნის რედაქციები''. თბილისი: გამომცემლობა „მეცნიერება“. *{{ქსე|8|512|ცაიშვილი ს.}} ==რესურსები ინტერნეტში== * [http://library.accept.ge/?id=5 ვეფხისტყაოსანი ქართულ ენაზე] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:რუსთველოლოგია|*]] [[კატეგორია:ქართველოლოგიის დარგები]] kjixkaqv3lnn7vljqpysfceixas9nte 0 13392 5564367 5174486 2026-10-23T23:41:15Z InternetArchiveBot 124291 დაარქივდა 1 წყარო და 0 წყარო მოინიშნა მკვდრად.) #IABot (v2.0.9.6 5564367 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ლიდერი | სახელი = ბენჯამინ ფრანკლინი<br />Benjamin Franklin | სურათი=Joseph Siffrein Duplessis - Benjamin Franklin - Google Art Project.jpg | სურათის ზომა = 220px | ხელმოწერა = Benjamin Franklin Signature.svg | თანამდებობა დაიკავა = [[18 ოქტომბერი]], [[1785]] | თანამდებობა დატოვა = [[1 დეკემბერი]], [[1788]] | ვიცე-პრეზიდენტი = | პრეზიდენტი = | პრემიერ-მინისტრი = | წინამორბედი= [[ჯონ დიკინსონი (პოლიტიკოსი)|ჯონ დიკინსონი]] | მემკვიდრე = [[ტომას მიფლინი]] | დაბადების თარიღი = [[17 იანვარი]], [[1706]] | დაბადების ადგილი= [[ბოსტონი]] | გარდაცვალების თარიღი = [[17 აპრილი]], [[1790]] | გარდაცვალების ადგილი= [[ფილადელფია]] | მოქალაქეობა = | ეროვნება = [[ამერიკელები|ამერიკელი]] | საარჩევნო ოლქი = | მეუღლე = [[დებორა რეადი]] | პროფესია = [[მეცნიერი]], [[მწერალი]], [[პოლიტიკოსი]] | რელიგია = | პარტია = უპარტიო | რიგი = [[პენსილვანიის მმართველების სია|პენსილვანიის მე-6 მმართველი]] | რიგი2 = [[პენსილვანია|პენსილვანიის]] საკრებულოს 23-ე [[პენსილვანიის საკრებულოს სპიკერები|სპიკერი]] | თანამდებობა დაიკავა2 = [[1765]] | თანამდებობა დატოვა2= [[1765]] | წინამორბედი2 = [[ისააკ ნორისი (სახელმწიფო მოღვაწე)|ისააკ ნორისი]] | მემკვიდრე2 = ისააკ ნორისი | პრეზიდენტი2= | პრემიერ-მინისტრი2= | რიგი3 = [[აშშ-ის ელჩი საფრანგეთში]] | თანამდებობა დაიკავა3 = [[1778]] | თანამდებობა დატოვა3 = [[1785]] | წინამორბედი3 = არავინ | მემკვიდრე3 = [[ტომას ჯეფერსონი]] | პრეზიდენტი3 = | პრემიერ-მინისტრი3= | რიგი4 = [[აშშ-ის ელჩი შვედეთში]] | თანამდებობა დაიკავა4 = [[1782]] | თანამდებობა დატოვა4 = [[1783]] | წინამორბედი4 = არავინ | მემკვიდრე4 = [[იონათან რასელი]] | პრეზიდენტი4 = | პრემიერ-მინისტრი4= | რიგი5 = [[აშშ-ის საფოსტო განყოფილების გენერალური უფროსი|აშშ-ის საფოსტო განყოფილების პირველი გენერალური უფროსი]] | თანამდებობა დაიკავა5 =[[1775]] | თანამდებობა დატოვა5 =[[1776]] | წინამორბედი5 =არავინ | მემკვიდრე5 = [[რიჩარდ ბაში]] | პრეზიდენტი5 = | პრემიერ-მინისტრი5= }} '''ბენჯამინ ფრანკლინი''' ({{lang-en|Benjamin Franklin}}; დ. [[17 იანვარი]], [[1706]], [[ბოსტონი]] — გ. [[17 აპრილი]], [[1790]], [[ფილადელფია]]) — [[აშშ]]-ის ერთ-ერთი ყველაზე ღვაწლმოსილი დამფუძნებელთაგანი, ადრეული პოლიტიკური ფიგურა და სახელმწიფო მოღვაწე; [[მეცნიერი]], [[გამომცემელი]]; [[ამერიკის რევოლუცია|ამერიკის რევოლუციის]] სულისჩამდგმელი. ერის მამად წოდებული, ფრანკლინი ცნობილი იყო განსაკუთრებული ცნობისმოყვარეობით, წერის ნიჭითა და ინტერესთა ფართო სპექტრით. აქტიურმა საზოგადო მოღვაწემ და დიპლომატმა ნიადაგი მოამზადა ამერიკის რევოლუციისთვის. ბენჯამინ ფრანკლინი — ერთ-ერთია [[აშშ-ის ფუძემდებლები|აშშ-ს ფუძემდებლებიდან]], რომელმაც ხელი მოაწერა სამ უმნიშვნელოვანეს ისტორიულ დოკუმენტს და ამ გზით საფუძველი ჩაუყარა [[აშშ|ამერიკის შეერთებულ შტატებს]], როგორც დამოუკიდებელ [[სახელმწიფო]]ს. ეს დოკუმენტებია: # [[აშშ-ის დამოუკიდებლობის დეკლარაცია]]; # [[აშშ-ის კონსტიტუცია]]; # [[1783]] წელს [[პარიზის ზავი (1783)|ვერსალის სამშვიდობო ხელშეკრულება]] (მეორე პარიზის სამშვიდობო ხელშეკრულება), რომელმაც ფორმალურად დაასრულა ბრძოლა ამერიკის [[ცამეტი კოლონია|13 კოლონიის]] [[დიდი ბრიტანეთი]]სგან დამოუკიდებლობისათვის. == ბიოგრაფია == დაიბადა [[ბოსტონი|ბოსტონში]]. მიიღო დამოუკიდებელი განათლება. [[1727]] წელს დააფუძნა [[ფილადელფია|ფილადელფიის]] ტიპოგრაფია. (1729–1748) გამოსცემდა „პენსილვანიის გაზეთს“. [[1731]] წ. დააფუძნა აშშ-ში პირველი საჯარო ბიბლიოთეკა, [[1743]] წ. — ამერიკის ფილოსოფიური საზოგადოება, [[1751]] წ. — [[პენსილვანიის უნივერსიტეტი]], [[1737]]–[[1753]] წლებში — პენსილვანიის პოჩტმაისტერი (ფოსტის უფროსი), [[1753]]–[[1754]] ჩრდილო ამერიკული კოლონიების პოჩტმაისტერი. == ფრანკლინი და მონობით ვაჭრობა == გარდაცვალებამდე რამდენიმე დღით ადრე, როგორც ფერადკანიანთა მონობისგან განმათავისუფლებელი საზოგადოების თავმჯდომარემ, ფრანკლინმა კონგრესისადმი დაწერა პეტიცია, რომლითაც ითხოვდა ზანგთა მონობის გაუქმებას<ref name="პარკაძე">ვ. პარკაძე გამოჩენილი ფიზიკოსები; 1967</ref>. წერილმა დიდი გამოხმაურება პოვა. კონგრესის მორიგ სხდომაზე დადგინდა მრავალი მაკომპენსირებელი კანონები. თუმცა, ამ პეტიციით საბოლოო შედეგი ვერ იქნა მიღწეული. კონგრესზე მრავალი ადამიანი აღმოჩნდა მონათა ვაჭრობის მომხრე. განსაკუთრებით აქტიურობდა და მწვავე სიტყვით გამოვიდა პლანტატორი ჯექსონი. ეს ამბავი ავადმყოფ ფრანკლინს აცნობეს. მან სპეციალური სტატია დაწერა გაზეთისთვის. ამ სტატიაში ავტორი წერდა: „მე ჯექსონი მაგონებს ნახევრად ველურ ოსმალელ ზღვის ავაზაკს, რომელიც ქრისტიანი კავკასიელი მონებით ვაჭრობს“.<ref name="პარკაძე" /> == ფრანკლინი ამერიკის საფოსტო მარკებზე == ბენჯამინ ფრანკლინი ისეთივე გამოჩენილი ფიგურა იყო ამერიკის ისტორიაში როგორც [[ვაშინგტონი, ჯორჯ|ვაშინგტონი]], [[ჯეფერსონი, თომას|ჯეფერსონი]] ან [[ლინკოლნი, აბრაჰამ|ლინკოლნი]], შესაბამისად ის მრავალჯერ იყო გამოსახული ამერიკულ საფოსტო მარკებზე. ფრანკლინის სურათი, [[აშშ-ს საფოსტო განყოფილების გენერალური უფროსი|ამერიკის საფოსტო განყოფილების პირველი გენერალური უფროსის]], ვაშინგტონის გამოკლებით ყველა სხვა გამოჩენილ ამერიკელზე ხშირად აღიბეჭდა საფოსტო მარკებზე.<ref name="Scotts">Scotts Specialized Catalogue of United States Stamps</ref> ფრანკლინი [[1847]] წელს გამოჩნდა პირველ ამერიკულ საფოსტო მარკაზე. [[1908]]–[[1923]] წლებში ამერიკის შეერთებულ შტატებში საფოსტო განყოფილებამ გამოუშვა [[ვაშინგტონ-ფრანკლინის სერია]], სადაც 14 წლის განმავლობაში ფრანკლინი ვაშინგტონთან ერთად მრავალჯერ დაიბეჭდა, ეს იყო ამერიკის ფოსტის ისტორიაში ყველაზე ხანგრძლივი სერია. მუდმივ გამოშვებასთან ერთად ფრანკლინი რამდენიმე [[:ფაილი:Ben Franklin 250th 1956 issue-3c.jpg|სამახსოვრო მარკაზეც]] აღიბეჭდა. <gallery widths="155px" heights="155px" perrow="4"> File:Benjamin Franklin 1861 Issue-1c.jpg|<center>გამოშვებული [[1861]] წელს</center> File:Benjamin Franklin2 1895 Issue-1c.jpg|<center>გამოშვებული [[1895]] წელს</center> File:Franklin2 1903-1c.jpg|<center>გამოშვებული [[1903]] წელს</center> File:Benjamin Franklin WF 1918 Issue-2$.jpg|<center>გამოშვებული [[1918]] წელს</center> </gallery> === ბიოგრაფიები === * [[კარლ ბეკერი]]. "Benjamin Franklin, " ''Dictionary of American Biography'' (1931) — III თავი, სწრაფი ბმულები [http://tigger.uic.edu/~rjensen/franklin.htm#becker online] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100316174915/http://tigger.uic.edu/~rjensen/franklin.htm#becker |date=2010-03-16 }} * Brands, H.A.. ''The First American: The Life and Times of Benjamin Franklin'' (2000)- სამეცნიერო ბიოგრაფია [http://www.amazon.com/dp/0385495404/ ტექსტის საძიებელი] * {{Cite book|first=ვოლტერ|last=ისააქსონი|authorlink=ვოლტერ ისააქსონი| title=Benjamin Franklin: An American Life| year=2003| location=New York|publisher=Simon & Schuster|isbn=9780743260848|url=http://books.google.com/?id=oIW915dDMBwC&printsec=frontcover&dq=Benjamin+Franklin:+An+American+Life#v=onepage&q&f=false}}, პოპულარული ბიოგრააფია * Ketcham, Ralph. ''Benjamin Franklin'' (1966) 228 pp [https://web.archive.org/web/20110729092249/http://www.questia.com/PM.qst?a=o&d=34300175 ონლაინ გამოცემა], სამეცნიერო მოკლე ბიოგრაფია * [[ლეო ლიმეი]]. ''The Life of Benjamin Franklin'' -დეტალური სამეცნიერო ბიოგრაფია, მცირე განმარტებებით; ავტორის გარდაცვალებამდე (2008) გამოვიდა 3 თავი ** ''თავი 1: Journalist, 1706–1730'' (2005) 568pp [http://www.amazon.com/dp/0812238540/ excerpt and text search] ** ''თავი 2: Printer and Publisher, 1730–1747'' (2005) 664pp; [http://www.amazon.com/dp/0812238559/ excerpt and text search] ** ''თავი 3: Soldier, Scientist, and Politician, 1748–1757'' (2008), 768pp [http://www.amazon.com/dp/0812241215/ excerpt and text search] * [[ედმუნდ მორგანი]]. ''Benjamin Franklin'' (2003) მცირე შესავლით [http://www.amazon.com/dp/0300101627/ ტექსტის საძიებელი], სამეცნიერო განმარტებებით * [[ესმონდ ვრაითი]]. ''Franklin of Philadelphia'' (1986) — სამეცნიერო ტექსტი [http://www.amazon.com/dp/0674318102/ ტექსტის საძიებელი] '''პატარა მკითხველისთვის''' * [[აიზეკ აზიმოვი]]. ''The Kite That Won The Revolution'', საბავშვო ბიოგრაფია. * Fleming, Candace. ''Ben Franklin’s Almanac: Being a True Account of the Good Gentleman’s Life.'' Atheneum/Anne Schwart, 2003, 128 pages, ISBN 978-0-689-83549-0. == სქოლიო == {{სქოლიო}} == რესურსები ინტერნეტში == {{მინიდაფა |პორტალი = ბიოგრაფიები |ვიქსიკონი = |ვიკიწიგნები = |ვიკიციტატა = ბენჯამინ ფრანკლინი |ვიკიწყარო = |ვიკისახეობები = |ვიკისიახლეები = |ვიკისაწყობი = Benjamin Franklin|ბენჯამინ ფრანკლინი |მეტავიკი = }} * [http://www.petritsiportal.ge/ka/article/87 ბენჯამინ ფრანკლინი - კავშირის შესახებ ოლბანის გეგმის მიზეზები და მოტივები.] * [http://edsitement.neh.gov/lesson-plan/benjamin-franklins-many-hats უმაღლესის ლექციების გეგმა] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181221220219/http://edsitement.neh.gov/lesson-plan/benjamin-franklins-many-hats |date=2018-12-21 }} * [http://www.theholidayspot.com/july4/benjamin_franklin.htm ბენჯამენ ფრანკლინის კლასიკური სიტყვა] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100113160404/http://theholidayspot.com/july4/benjamin_franklin.htm |date=2010-01-13 }} * [http://www.tufts.edu/as/wright_center/personal_pages/bob_m/ ბენჯამინ ფრანკლინი და ამომრჩევლები] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101121062506/http://www.tufts.edu/as/wright_center/personal_pages/bob_m/ |date=2010-11-21 }} {{IMDb title|id=0956098|title=Animated Hero Classics: Benjamin Franklin (1993)}} {{განმანათლებლობა}} {{DEFAULTSORT:ფრანკლინი, ბენჯამინ}} [[კატეგორია:ამერიკელი პოლიტიკოსები]] [[კატეგორია:ამერიკელი დიპლომატები]] [[კატეგორია:ამერიკელი გამომგონებლები]] [[კატეგორია:ამერიკელი მწერლები]] [[კატეგორია:პენსილვანიის გუბერნატორები]] [[კატეგორია:დაბადებული 1706]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 1790]] [[კატეგორია:დაბადებული 17 იანვარი]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 17 აპრილი]] [[კატეგორია:ბენჯამინ ფრანკლინი]] [[კატეგორია:XVIII საუკუნის ამერიკელი დიპლომატები]] [[კატეგორია:XVIII საუკუნის ამერიკელი გამომგონებლები]] [[კატეგორია:XVIII საუკუნის ამერიკელი ჟურნალისტები]] [[კატეგორია:XVIII საუკუნის ამერიკელი არამხატვრული მწერლები]] [[კატეგორია:XIX საუკუნის ამერიკელი ფილოსოფოსები]] [[კატეგორია:XVIII საუკუნის ამერიკელი პოლიტიკოსები]] [[კატეგორია:XIX საუკუნის ამერიკელი მწერლები]] [[კატეგორია:XVIII საუკუნის ფსევდონიმიანი მწერლები]] [[კატეგორია:განმანათლებლობა]] [[კატეგორია:ამერიკელი აბოლიციონისტები]] [[კატეგორია:ამერიკელი ავტობიოგრაფები]] [[კატეგორია:ამერიკელი მოჭადრაკეები]] [[კატეგორია:ამერიკელი კულტურის კრიტიკოსები]] [[კატეგორია:ამერიკელი მამაკაცი ჟურნალისტები]] [[კატეგორია:ამერიკელი მამაკაცი არამხატვრული მწერლები]] [[კატეგორია:ამერიკელი მემუარისტები]] [[კატეგორია:ხელოვნებისა და მეცნიერების ამერიკული აკადემიის წევრები]] [[კატეგორია:ლონდონის სამეფო საზოგადოების წევრები]] [[კატეგორია:ედინბურგის სამეფო საზოგადოების დამფუძნებელი წევრები]] [[კატეგორია:სანქტ-პეტერბურგის მეცნიერებათა აკადემიის საპატიო წევრები]] [[კატეგორია:მორალის ფილოსოფოსები]] [[კატეგორია:მასაჩუსეტსელი ფილოსოფოსები]] [[კატეგორია:პენსილვანიელი ფილოსოფოსები]] [[კატეგორია:კულტურის ფილოსოფოსები]] [[კატეგორია:განათლების ფილოსოფოსები]] [[კატეგორია:მეცნიერების ფილოსოფოსები]] [[კატეგორია:ტექნოლოგიის ფილოსოფოსები]] [[კატეგორია:პოლიტიკური ფილოსოფოსები]] [[კატეგორია:სოციალური კრიტიკოსები]] [[კატეგორია:სოციალური ფილოსოფოსები]] [[კატეგორია:ბოსტონელი მწერლები]] [[კატეგორია:ფილადელფიელი მწერლები]] [[კატეგორია:აშშ-ის დამფუძნებელი მამები]] 75yati0o5c8slxcerilmsw6wr17r18c 0 16717 5564346 5509073 2026-10-23T21:38:04Z InternetArchiveBot 124291 დაარქივდა 1 წყარო და 0 წყარო მოინიშნა მკვდრად.) #IABot (v2.0.9.6 5564346 wikitext text/x-wiki {{რჩეული/2.0}} {{ინფოდაფა ქვეყანა |ვირტუალური სახელმწიფო = |სრული სახელი = ბაჰამის კუნძულების თანამეგობრობა |მშობლიური სახელი = {{lang-en|Commonwealth of the Bahamas}} |სახელი = ბაჰამის კუნძულები |სტატუსი = |დროშა = Flag of the Bahamas.svg |ალტ დროშა = |დროშის სიგანე = |გერბი = Coat of arms of the Bahamas.svg |ალტ გერბი = |ეროვნული დევიზი = {{lang-en|''Forward, Upward, Onward Together''}} |დევიზი ქართულად = |ეროვნული ჰიმნი = {{lang-en|March On, Bahamaland}} |სამეფო ჰიმნი = |სხვა სიმბოლოს ტიპი = |სხვა სიმბოლო = |რუკა = LocationBahamas.svg |მდებარეობის ტექსტი = |ალტ რუკა = |რუკის წარწერა = |რუკა2 = |ალტ რუკა2 = |რუკის წარწერა2 = |დედაქალაქი = [[ნასაუ]] |latd=25 | latm=4 | lats= | latNS=N |longd=77 |longm=20 |longs= |longEW=W |უდიდესი ქალაქი = [[ნასაუ]] |უდიდესი დასახლების ტიპი = |უდიდესი დასახლება = |ოფიციალური ენები = [[ინგლისური ენა|ინგლისური]] |ეროვნული ენები = |რეგიონული ენები = |ენების ტიპი = |ენები = |ქვე ენები = |ენების ტიპი2 = |ენები2 = |ქვე ენები2 = |ეთნიკური ჯგუფები = |ეთნიკური ჯგუფების წელი = |რელიგია = |ეთნოქორონიმი = |მთავრობის ტიპი = [[საპარლამენტო დემოკრატია|საპარლამენტო დემოკრატიის]] [[კონსტიტუციური მონარქია]]<ref name="A12">{{cite web|first=|last=|title=•GENERAL SITUATION AND TRENDS|work=Pan American Health Organization|date=|url=http://www.paho.org/english/dd/ais/cp_044.htm|accessdate=2013-06-10|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140427030536/http://www1.paho.org/english/dd/ais/cp_044.htm|archivedate=2014-04-27}}</ref><ref name="A13">{{cite news|first=|last=|title=Mission to Long Island in the Bahamas|work=Evangelical Association of the Caribbean|date=|url=http://www.caribbeanevangelical.org/newsevents/oldarticles.htm?id=82|access-date=2013-06-10|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304083539/http://www.caribbeanevangelical.org/newsevents/oldarticles.htm?id=82|archivedate=2016-03-04}}</ref> |ლიდერის ტიტული1 = [[ინგლისის მონარქების სია|მონარქი]] |ლიდერის სახელი1 = [[ჩარლზ III]] |ლიდერის ტიტული2 = [[გენერალ-გუბერნატორი]] |ლიდერის სახელი2 = [[მარგარიტ პინდლინგი]] |ლიდერის ტიტული3 = [[ბაჰამის კუნძულების პრემიერ-მინისტრი|პრემიერ-მინისტრი]] |ლიდერის სახელი3 = [[ჰუბერტ მინისი]] |ლიდერის ტიტული4 = |ლიდერის სახელი4 = |საკანონმდებლო ორგანო = |ზედა პალატა = |ქვედა პალატა = |დამოუკიდებლობის ტიპი = |დამოუკიდებლობის შენიშვნა = |მნიშვნელოვანი მოვლენა1 = |მოვლენის თარიღი1 = |მნიშვნელოვანი მოვლენა2 = |მოვლენის თარიღი2 = |მნიშვნელოვანი მოვლენა3 = |მოვლენის თარიღი3 = |ფართობის ადგილი = 160-ე |ფართობი = 13 878 |ფართობის შენიშვნები = |წყლის პროცენტულობა = 28 |ტერიტორიის სახელიl = |ფართობის სახელი2 = |ფართობის მონაცემი2 = |მოსახლეობის შეფასება = 353 658<ref name="pop">COMPARISON BETWEEN THE 2000 AND 2010 POPULATION CENSUSES AND PERCENTAGE CHANGE.</ref> |მოსახლეობის შეფასების ადგილი = 177-ე |მოსახლეობის შეფასების წელი = 2010 |მოსახლეობის აღწერა = 254 685 |მოსახლეობის აღწერის წელი = 1990 |მოსახლეობის აღწერის ადგილი = |მოსახლეობის სიმჭიდროვე = 23,27 |მოსახლეობის სიმჭიდროვის ადგილი = 181-ე |წევრების რაოდენობა = |მშპ-ის მუპ = $11.055 მილიარდი<ref name=imf2>{{cite web |url=http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2013/01/weodata/weorept.aspx?sy=2009&ey=2012&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=.&br=1&c=313&s=NGDPD%2CNGDPDPC%2CPPPGDP%2CPPPPC%2CLP&grp=0&a=&pr.x=73&pr.y=10 |title=The Bahamas |publisher=International Monetary Fund |accessdate=2013-04-18}}</ref> |მშპ-ის მუპ-ის ადგილი = |მშპ-ის მუპ-ის წელი = 2012 |მშპ-ის მუპ ერთ სულ მოსახლეზე = $31 382<ref name=imf2/> |მშპ-ის მუპ ერთ სულ მოსახლეზე ადგილი = |მშპ-ის ნომინალი = |მშპ-ის ნომინალის ადგილი = |მშპ-ის ნომინალის წელი = |მშპ-ის ნომინალი ერთ სულ მოსახლეზე = |მშპ-ის ნომინალი ერთ სულ მოსახლეზე ადგილი = |ჯინი = |ჯინის სქოლიო = |ჯინის ადგილი = |ჯინის წელი = |ჯინის ცვლილება = |აგი-ს წელი = 2011 |აგი = 0.771 |აგი-ს ცვლილება = {{ზრდა}} |აგი-ს ადგილი = 53-ე |აგი-ს სქოლიო = <ref name="HDI">{{cite web |url=http://hdr.undp.org/en/media/HDR_2011_EN_Table1.pdf |title=Human Development Report 2011 |year=2011 |publisher=United Nations |accessdate=30 November 2011}}</ref> |ვალუტა = [[ბაჰამური დოლარი]] |ვალუტის კოდი = BSD |სასაათო სარტყელი = [[UTC-05:00]] |UTC-ის გადაწევა = |სასაათო სარტყელი DST = [[UTC-04:00]] |UTC-ის გადაწევა DST-ზე = |DST-ის შენიშვნა = |ანტიპოდები = |თარიღის ფორმატი = დდ/თთ/წწწწ |მოძრაობის მიმართულება = |ქვეყნის ზედა დონის დომენი = [[.bs]] |ISO 3166 კოდი = BHS |სატელეფონო კოდი = +1-242 |რუკა3 = |ალტ რუკა3 = |შენიშვნა ა = |შენიშვნა ბ = |შენიშვნები = }} '''ბაჰამის კუნძულები''' ({{lang-en|Bahamas}}), ოფიციალურად '''ბაჰამის კუნძულების თანამეგობრობა''' ({{lang-en|Commonwealth of the Bahamas}}) — ინგლისურენოვანი ქვეყანა [[ატლანტის ოკეანე|ატლანტის ოკეანეში.]] მდებარეობს [[კუბა|კუბისა]] და კუნძულ [[ჰაიტი (კუნძული)|ჰაიტის]] ([[დომინიკელთა რესპუბლიკა]] და [[ჰაიტი]]) ჩრდილოეთით, [[ტერქსისა და კაიკოსის კუნძულები]]ს ჩრდილო-დასავლეთით, [[აშშ|აშშ-ის]] შტატის, [[ფლორიდა|ფლორიდის]] სამხრეთ-აღმოსავლეთით და [[ფლორიდა-კისი]]ს [[არქიპელაგი]]ს აღმოსავლეთით. შედგება 700-ზე მეტი დიდი და მომცრო კუნძულისგან. ქვეყნის დედაქალაქია კუნძულ [[ნიუ-პროვიდენსი|ნიუ-პროვიდენსზე]] მდებარე [[ნასაუ]]. გეოგრაფიულად, ბაჰამის კუნძულები [[კუბა|კუბის]] სიახლოვეს მდებარეობს, რომელიც [[ისპანიოლა]]სთან და [[იამაიკა]]სთან ერთად [[დიდი ანტილის კუნძულები|დიდი ანტილის კუნძულებს]] მიეკუთვნება. ინგლისური სახელწოდება „ბაჰამები“ (''Bahamas'') აღნიშნავს თავად ქვეყანასა და გეოგრაფიულ ჯაჭვს, რომელსაც ის იზიარებს [[ტერქსისა და კაიკოსის კუნძულები|ტერქსისა და კაიკოსის კუნძულებთან]] ერთად. [[ვესტ-ინდოეთი]]ს კუნძულთა სამ ჯგუფს შეადგენს: ბაჰამის კუნძულები, [[დიდი ანტილის კუნძულები]] და [[მცირე ანტილის კუნძულები]]. როგორც ბაჰამის სამეფო თავდაცვის მანიფესტშია ნათქვამი, ბაჰამების ტერიტორია ოკეანის 180 000 მილ სივრცეს მოიცავს, დასავლეთიდან იწყება კი-სალ-ბენკიდან და კი-ლობოსიდან (კუბის სანაპიროსთან) და მთავრდება [[სან-სალვადორი (კუნძული)|სან-სალვადორთან]]. აღსანიშნავია, რომ ბაჰამის კუნძულები იმაზე დიდია, როგორც ის ზოგიერთ წყაროშია მოხსენიებული. კუნძულები თავდაპირველად დასახლებული იყო [[ლუკაიანის ხალხი]]თ, რომელიც არავაკულ ენებზე მოლაპარაკე [[ტაინოს ხალხი]]ს განშტოებაა. ბაჰამის კუნძულები პირველი ადგილი იყო, სადაც [[1492]] წელს [[ახალი მსოფლიო|ახალი მსოფლიოს ]] ხმელეთზე გადავიდა [[ქრისტეფორე კოლუმბი]]. მიუხედავად იმისა, რომ [[ესპანელები|ესპანელებს]] ბაჰამების კოლონიზაცია არასოდეს მოუხდენიათ, ადგილობრივი ლუკაიანები მათ მონებად გაჰყავდათ კუნძულ ისპანიოლაზე. კუნძულები თითქმის მთლიანად გაუდაბნოვდა [[1513]]-[[1648]] წლებში, როდესაც ინგლისელი კოლონისტები [[ბერმუდის კუნძულები|ბერმუდიდან]] კუნძულ [[ელიუთერა]]ზე დასახლდნენ. [[ფაილი:Bf-map - ka.gif|მინი|მარცხნივ]] [[1718]] წელს, როდესაც ბრიტანელებმა მკაცრი ზომები მიიღეს მეკობრეობის წინააღმდეგ, ბაჰამის კუნძულები ბრიტანეთის სამეფო კოლონია გახდა. [[ამერიკის რევოლუციური ომი|ამერიკის დამოუკიდებლობისათვის ომი]]ს შემდეგ, თავიანთ აფრიკელ მონებთან ერთად, ბაჰამის კუნძულებზე ათასობით ამერიკელი ლოიალისტი გადასახლდა, სადაც მათ პლანტაციური ეკონომიკა დააფუძნეს. მას შემდეგ, რაც [[1807]] წელს ბრიტანეთმა გააუქმა საერთაშორისო მონებით ვაჭრობა, სამეფო ფლოტმა კუნძულებზე ჩაასახლა მრავალი გათავისუფლებული აფრიკელი, რომლებიც არალეგალური მონათა გემებიდან დაიხსნეს. [[ფლორიდა|ფლორიდიდან]] ბაჰამის კუნძულებზე გაიქცა ათასობით ამერიკელი მონა და შავი სემინოლი, დაახლოებით 500 კი გაათავისუფლეს ამერიკული სავაჭრო გემებიდან. ბაჰამის კუნძულებზე [[მონობა]] [[1834]] წელს გაუქმდა. დღეისათვის, მოსახლეობის უდიდეს ნაწილს შეადგენს მონათა და გათავისუფლებულ აფრიკელთა შთამომავლობა. [[1973]] წელს ბაჰამები [[თანამეგობრობის სამეფო]]ს ნაწილი გახდა და თავის მონარქად [[ჩარლზ III]]-ს აღიარებს. ერთ სულ მოსახლეზე [[მთლიანი შიდა პროდუქტი]]ს თვალსაზრისით, ბაჰამის კუნძულები ერთ-ერთი უმდიდრესი სახელმწიფოა მთელ ამერიკაში ([[აშშ]]-ისა და [[კანადა|კანადის]] შემდეგ).<ref>{{Cite web |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2004rank.html?countryName=Bahamas,%20The&countryCode=bf&regionCode=cam&rank=49#bf |title=CIA - The World Factbook<!-- Bot generated title --> |accessdate=2013-06-10 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150423044540/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2004rank.html?countryName=Bahamas,%20The&countryCode=bf&regionCode=cam&rank=49#bf |archivedate=2015-04-23 }}</ref> ==სახელის ეტიმოლოგია== სახელწოდება „''ბაჰამა''“ მომდინარეობს [[ესპანური ენა|ესპანური]] ''ბაჰა მარიდან'' (baja mar - თავთხელი ზღვა). [[ინგლისური ენა|ინგლისურში]], ამ ქვეყნის სახელწოდება იმ ორი ქვეყნის სახელს შორისაა, რომლებსაც წინ არტიკლი „the“ დაერთვის. მეორე მათგანია [[გამბია]] (the Gambia).<ref>{{cite news|last=Geoghegan|first=Tom|title=Ukraine or the Ukraine: Why do some country names have 'the'?|url=http://www.bbc.co.uk/news/magazine-18233844|accessdate=8 June 2012|newspaper=BBC News|date=7 June 2012}}</ref> ==ისტორია== {{მთავარი|ბაჰამის კუნძულების ისტორია}} [[ფაილი:PSM V36 D105 Lucayan skull from the bahamas.jpg|250px|მინიატიურა|[[ლუკაიანები|ლუკაიანის]] თავის ქალა. [[ტაინო]]ს ეს ხალხი ბაჰამის კუნძლების თავდაპირველი მოსახლეობა იყო.]] ახალი წელთაღრიცხვის დაახლოებით [[XI საუკუნე]]ში, [[სამხრეთ ამერიკა|სამხრეთ ამერიკიდან]] [[კუბა]]სა და კუნძულ [[ისპანიოლა]]ზე მიგრირებული [[ტაინოს ხალხი]] ამჯერად სამხრეთ ბაჰამის კუნძულებზე გადასახლდა. ეს ხალხი ტაინოს ერთ–ერთი განშტოება — [[ლუკაიანები]] იყვნენ. 1492 წელს ბაჰამის კუნძულებზე [[ქრისტეფორე კოლუმბი]]ს მისვლისთვის, იქ დაახლოებით 30 000 ლუკაიანი სახლობდა. ახალ მსოფლიოში, კოლუმბი ხმელეთზე პირველად კუნძულ [[სან-სალვადორი (კუნძული)|სან-სალვადორზე]] გადავიდა (ლუკაიანებისთვის ცნობილი, როგორც [[გუანაჰანი]]), რომელსაც ზოგიერთი მკვლევარი თანამედროვე კუნძულ [[სან-სალვადორი (კუნძული)|სან-სალვადორთან]] აიგივებს. იგი ბაჰამის კუნძულების სამხრეთ–აღმოსავლეთ ნაწილში მდებარეობს. ალტერნატიული თეორიის თანახმად, კოლუმბი პირველად გადავიდა კუნძულ [[სამანა-კეი|სამანა-კი]]ს სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში. აღნიშნული თეორია ემყარება 1986 წელს [[National Geographic (ჟურნალი)|National Geographic]]-ის მწერლისა და რეჟისორის, ჯოზეფ ჯადჯის გამოთვლებს. თუმცა, ამ თეორიას აკლია დამაჯერებელი მტკიცებულებები. იმ კუნძულზე, რომელზეც კოლუმბი პირველად გადავიდა, მან პირველი კონტაქტი დაამყარა ლუკაიანებთან, როდესაც მათ საქონელი გაუცვალა. ესპანელები გამალებით ცდილობდნენ [[ისპანიოლა]]ს ლუკაიანი მოსახლეობა სამუშაო ძალად გამოეყენებინათ, რასაც თან ახლდა დაავადებების გავრცელება, რომელთა წინააღმდეგ ადგილობრივებს იმუნიტეტი არ ჰქონდათ. შესაბამისად, საკმაოდ გაიზარდა მათი სიკვდილიანობის მაჩვენებელი. ბაჰამის მოსახლეობა საგრძნობლად შემცირდა. [[კოლუმბი, ქრისტეფორე|კოლუმბის]] სტუმრობის შემდეგ, თან მოტანილმა [[ყვავილი (ეპიდემია)|ყვავილის]] ეპიდემიამ [[ტაინო]]ს ინდიელები მთლიანად გაანადგურა, ზოგადად ბაჰამის კუნძულების მოსახლეობა კი გაანახევრა.<ref>[http://www.edweek.org/login.html?source=http://www.edweek.org/ew/articles/1991/10/09/06columb.h11.html&destination=http://www.edweek.org/ew/articles/1991/10/09/06columb.h11.html&levelId=2100 "Schools Grapple With Columbus's Legacy: Intrepid Explorer or Ruthless Conqueror?"], ''Education Week'', 9 October 1991</ref> დიდი ხნის მანძილზე ისტორიკოსებს მიაჩნდათ, რომ ევროპელებს კუნძულების კოლონიზაცია [[XVII საუკუნე|XVII საუკუნის]] შუა წლებამდე არ დაუწყიათ. თუმცა, ბოლოდროინდელმა კვლევებმა აჩვენა, რომ იყო კუნძულების დასახლების მცდელობა ესპანელების, ფრანგებისა და ბრიტანელების მიერ, ისევე როგორც სხვა ინდიელების მიერ. [[1648]] წელს, ინგლისელი პურიტანები [[ბერმუდის კუნძულები|ბერმუდიდან]], უილიამ სეილეს მეთაურობით კუნძულ [[ელიუთერა]]ზე ჩასახლდნენ. ამ ხალხმა კუნძულზე პირველი მუდმივი დასახლება დააარსეს და მათვე უწოდეს ამჟამინდელი სახელი — ''ელიუთერა'', რაც ძველბერძნული სიტყვა „თავისუფლებიდან“ მომდინარეობს. მოგვიანებით ისინი კუნძულ [[ნიუ-პროვიდენსი|ნიუ-პროვიდენსზეც]] დასახლდნენ. [[1670]] წელს, ინგლისის მეფე [[ჩარლზ II]]-მ კუნძულები კაროლინის ლორდ-მესაკუთრეებს უბოძა, რომლებმაც მეფისგან ისინი ვაჭრობის, გადასახადების დაწესების, გუნერნატორთა დანიშვნისა და ადმინისტრირების უფლებით მიიღეს. [[1684]] წელს დედაქალაქ ჩარლზ-ტაუნს (მოგვიანებით ეწოდა [[ნასაუ]]) ესპანელი მეკობრე [[ხუან დე ალკონი]] დაესხა თავს. [[1703]] წელს, როდესაც მიმდინარეობდა [[ომი ესპანური მემკვიდრეობისათვის]], ფრანგთა და ესპანელთა გაერთიანებულმა ექსპედიციამ სულ მოკლე ხანში აიღო ბაჰამის დედაქალაქი. ===XVIII-XIX საუკუნეები=== [[ფაილი:Escaping To Freedom In The Bahamas sign 01.jpg|thumb|left|250პქ|დაფა ფლორიდის ბილ-ბაგზ-კეიპის სახელმწიფო პარკში, რომელიც ეძღვნება ასობით აფრო-ამერიკელ მონას, რომლებიც თავისუფლების მოპოვების მიზნით 1820-იან წლებში ბაჰამის კუნძულებზე გაიქცნენ.]] მესაკუთრის ფორმის მმართველობის დროს, ბაჰამის კუნძულები მეკობრეთა სამოთხედ იქცა, ამ უკანასკნელთა შორის იყო ცნობილი და საძრახისი მეკობრე [[შავწვერა]]ც. წესრიგის დამყარების მიზნით, [[1718]] წელს ბრიტანეთმა ბაჰამები სამეფო კოლონიად გამოაცხადა და გუბერნატორად [[ვუდს როჯერსი]] დანიშნა. სასტიკი ბრძოლის შემდეგ, მან მეკობრეობა აღკვეთა.<ref>{{cite book | last = Woodard | first = Colin | authorlink = http://www.colinwoodard.com | coauthors = | title = The Republic of Pirates | publisher = Harcourt, Inc | year = 2010 | location = | pages = 166–168, 262–314 | url = http://www.republicofpirates.net/ | doi = | id = | isbn = 978-0-15-603462-3 | access-date = 2013-06-14 | archive-url = https://web.archive.org/web/20200104142038/http://republicofpirates.net/ | archive-date = 2020-01-04 }}</ref> 1720 წელს, როჯერსი ადგილობრივ მილიციას წარუძღვა ესპანელთა შემოტევის მოსაგერიებლად. [[ამერიკის რევოლუციური ომი]]ს დროს კუნძულები ამერიკის საზღვაო ფლოტის სამიზნე გახდა, რომელსაც კომოდორი [[ეზეკ ჰოპკინზი]] ხელმძღვანელობდა. ამერიკელმა მეზღვაურებმა დედაქალაქი [[ნასაუ]] 14 დღით დაიკავეს. [[1782]] წელს [[იორკტაუნის ალყა|იორკტაუნთან]] ბრიტანელთა მარცხის შემდეგ, [[ნასაუ]]ს მისადგომებთან ესპანეთის ფლოტი გამოჩნდა, რომელსაც ქალაქი ბრძოლის გარეშე ჩაბარდა. მომდევნო წელს, [[პარიზის ზავი (1783)|პარიზის ზავის]] საფუძველზე ესპანეთმა ბრიტანეთისგან ბაჰამის კუნძულები დაიბრუნა. ამერიკის დამოუკიდებლობის შემდეგ, ბრიტანეთმა [[ნიუ-იორკი]]დან, ფლორიდიდან და კაროლინიდან ბაჰამის კუნძულებზე დაახლოებით 7 300 ლოიალისტი და მათი მონები ჩაასახლა, მიზანი ამ უკანასკნელთა მიერ განცდილი დანაკარგების კომპენსირება იყო. ლოიალისტებმა რამდენიმე კუნძულზე პლანტაციები გააშენეს, დედაქალაქში კი პოლიტიკურ ძალად იქცნენ. ევროპელი ამერიკელები მათ მიერვე მოყვანილ აფრო-ამერიკელებს რიცხოვნობით ბევრად აჭარბებდნენ, ეთნიკური ევროპელები კი უმცირესობად რჩებოდნენ. [[1807]] წელს ბრიტანეთმა მონებით ვაჭრობა გააუქმა. მომდევნო ათწლეულებში, მათ ჩაასახლეს სამეფო ფლოტის მიერ ბაჰამის კუნძულების წყლებში მოძრავი მონათა გემებიდან გათავისუფლებული ათასობით აფრიკელი მონა. [[ბრიტანეთის იმპერია]]ში მონობა საბოლოოდ [[1834]] წლის [[1 აგვისტო]]ს გაუქმდა. 1820-იან წლებში, ათასობით ამერიკელი მონა და [[შავი სემინოლები|შავი სემინოლი]] ფლორიდიდან ბაჰამებისაკენ გაიქცა და ძირითადად [[ანდროსი]]ს კუნძულის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში ჩასახლდა, სადაც მათ სოფელი რედ-ბეისი გააშენეს. თვითმხილველთა გადმოცემით, [[1823]] წლის მასიური სვლის შედეგად, დაახლოებით 27 კარპაჭითა და კანოეებითი ბაჰამებისკენ 300 ადამიანი გაიქცა. ეს მოვლენა [[2004]] წელს უკვდავყოფილ იქნა ფლორიდის ბილ-ბაგზ-კეიპის სახელმწიფო პარკში შესაბამისი აღნიშვნის დაფის აღმართვით.<ref name="nps">[http://www.nps.gov/subjects/ugrr/ntf_member/ntf_member_details.htm?SPFID=9173&SPFTerritory=Florida&SPFType=Site&SPFKeywords=Bill%20Baggs%20Cape%20Florida%20State%20Park "Bill Baggs Cape Florida State Park"], ''Network to Freedom,'' National Park Service, 2010, accessed 10 April 2013</ref><ref>Charles Blacker Vignoles, ''Observations on the Floridas,'' New York: E. Bliss & E. White, 1823, pp. 135–136</ref> ზოგიერთი მათი შთამომავალი დღემდე განაგრძობს შავი სემინოლების ტრადიციებს, რაც კალათების დაწვნასა და სავლავის გათხრის წესებში გამოიხატება.<ref>Howard, Rosalyn. (2006) "The 'Wild Indians' of Andros Island: Black Seminole Legacy in the Bahamas," ''Journal of Black Studies.'' Vol. 37, No. 2, pp. 275–298. Abstract on-line at http://jbs.sagepub.com/content/37/2/275.abstract.</ref> [[ამერიკის შეერთებული შტატები]]ს ეროვნული პარკების სამსახური, რომელიც მართავს მონების მიერ გაყვანილ ეროვნულ [[მიწისქვეშა რკინიგზა]]ს, აფრიკელი ბაჰამელების მუზეუმთან და ნასაუს კვლევით ცენტრთან ერთად მუშაობს სოფელ რედ-ბეის, როგორც ამერიკელი მონების თავისუფლების ძიებასთან დაკავშირებული ძეგლის იდენტიფიცირებაზე. მუზეუმმა შეისწავლა და დოკუმენტურად დაადასტურა სამხრეთ ფლორიდიდან შავი სემინოლების გაქცევა. ის ასევე გეგმავს რედ-ბეის იმ ისტორიული ძეგლების განმარტებითი პროგრამების განცორციელებას, რომლებიც დაკავშირებულია ბაჰამებზე შავი სემინოლების ჩასახლების პერიოდთან.<ref>[http://www.nps.gov/subjects/ugrr/ntf_member/ntf_partner_details.htm?PARTNERID=13845&PARTNERTerritory=NULL&PARTNERKeywords=Red%20Bays Partners: "African Bahamanian Museum and Research Center (ABAC)"], Network to Freedom, National Park Service, accessed 10 April 2013</ref> [[1818]] წელს,<ref>[http://books.google.com/books?id=Z70-AAAAYAAJ&pg=PA259 Appendix: "Brigs Encomium and Enterprise"], ''Register of Debates in Congress,'' Gales & Seaton, 1837, p. 251-253. Note: In trying to retrieve American slaves off the ''Encomium'' from colonial officials (who freed them), the US consul in February 1834 was told by the Lieutenant Governor that "he was acting in regard to the slaves under an opinion of 1818 by Sir Christopher Robinson and Lord Gifford to the British Secretary of State."</ref> ლონდონის სამსახურმა მტკიცედ ბრძანა, რომ „ბაჰამის კუნძულებზე მყოფი ნებისმიერი მონა, რომელიც მოყვანილია [[ბრიტანეთის ვესტ-ინდოეთი]]ს მიღმა ტერიტორიებიდან, გათავისუფლებული იქნება“. ამან განაპირობა ამერიკელების კუთვნილი დაახლოებით 300 მონის გათავისუფლება [[1830]]-[[1835]] წლებში.<ref name="horne103">[http://books.google.co.uk/books?id=XTLFKrmJPgcC Gerald Horne, ''Negro Comrades of the Crown: African Americans and the British Empire Fight the U.S. Before Emancipation''], New York University (NYU) Press, 2012, p. 103</ref> 1830 წლის დეკემბერში და შემდეგ 1834 წლის თებერვალში, კუნძულ [[აბაკო]]სთან შეიპყრეს სანაპირო ზოლის მონებით ვაჭრობის კუთვნილი ორი ამერიკული გემი — ''Comet'' და ''Encomium''. როდესაც შემპყრობლებმა გემის მეპატრონეები, მგზავრები და მონები [[ნასაუ]]ში წაიყვანეს, მიუხედავად ამერიკელთა პროტესტისა, საბაჟოს ოფიცრებმა მონები გადაარჩიეს და ეს უკანასკნელნი ბრიტანეთის კოლონიალურმა წარმომადგენლობამ გაათავისუფლა. ''Comet''-ზე 165 მონა აღმოჩნდა, ''Encomium''-ზე კი — 48. ბრიტანეთმა აშშ-ს ამ ორი შემთხვევის კომპენსაცია გადაუხადა, მაგრამ მხოლოდ საკმაოდ დიდი ხნის შემდეგ.<ref>Horne (2012), ''Negro Comrades of the Crown'', p. 137</ref> [[1835]] წელს ბრიტანეთის კოლონიალურმა წარმომადგენლობამ ასევე გაათავისუფლა [[ბერმუდის კუნძულები|ბერმუდისკენ]] მიმავალი ამერიკული გემის ''Enterprise''-ის 78 მონა, 1840 წელს კი კუნძულ [[აბაკო]]სთან შეპყრობილი ''Hermosa''-ს 38 მონა.<ref>Horne (2012), ''Negro Comrades of the Crown'', pp. 107–108</ref> ყველაზე აღსანიშნავი შემთხვევა მოხდა 1841 წელს, როდესაც გემ ''Creole''-ზე მონები აჯანყდნენ და ამბოხის ლიდერებმა ამერიკელებს [[ნასაუ]]ში წაყვანა უბრძანეს. გემზე 135 მონა იმყოფებოდა, რომლებიც [[ვირჯინია|ვირჯინიიდან]] [[ახალი ორლეანი|ახალ ორლეანში]] მიჰყავდათ გასაყიდად. ბაჰამის ოფიციალურმა წარმომადგენლობამ 128 მონა გაათავისუფლა, რომელთაც კუნძულებზე დარჩენა გადაწყვიტეს. ''Creole''-ის შემთხვევა მიჩნეულია „მონათა ყველაზე წარმატებულ აჯანყებად აშშ-ის ისტორიაში“.<ref name="williams">{{cite news | title = Brig Creole slaves | first = Michael Paul | last = Williams | url = http://www.timesdispatch.com/special-section/black-history/brig-creole-slaves/article_11391522-9222-5006-95eb-c1db7f61f9b4.html | newspaper = [[Richmond Times-Dispatch]] | location = Richmond, VA | date = 11 February 2002 | accessdate = 2 February 2010 | archive-url = https://web.archive.org/web/20220710182602/https://richmond.com/special-section/black-history/brig-creole-slaves/article_11391522-9222-5006-95eb-c1db7f61f9b4.html | archive-date = 10 ივლისი 2022 }}</ref> აღნიშნული ინცინდენტების შედეგად, [[1842]] წლისათვის ამერიკელების კუთვნილი სულ 447 მონა გათავისუფლდა, რამაც გაზარდა დაძაბულობა [[აშშ]]-სა და [[დიდი ბრიტანეთი|დიდ ბრიტანეთს]] შორის, მიუხედავად იმისა, რომ ისინი საერთაშორისო მონებით ვაჭრობის წინააღმდეგ პატრულირებაში თანამშრომლობდნენ. საკუთარი საშინაო მონათვაჭრობის სიმტკიცითა და მასშტაბით შეწუხებული აშშ აპროტესტებდა ბრიტანეთის კუთვნილი გემების შესვლას და ხალხის დაპატიმრებას მის კოლონიურ პორტებში, რაც საერთაშორისო ვაჭრობის პრინციპებს ეწინააღმდეგებოდა. აშშ წუხდა, რომ ''Creole''-ის შემთხვევა, როდესაც მონებმა თავისუფლებას მიაღწიეს, მონათა აჯანყებების წამახალისებელი აღმოჩნდებოდა სხვა სავაჭრო გემებზე. === XX საუკუნე === [[ფაილი:The Duke of Windsor (1945).jpg|thumb|right|upright|[[ედუარდ VIII]], უინძორის ჰერცოგი და ბაჰამის კუნძულების გუბერნატორი 1940-1945 წლებში.]] [[1940]] წლის აგვისტოში, ტახტიდან გადადგომის შემდეგ, [[უინძორის ჰერცოგი]] [[ედუარდ VIII]] ბაჰამის გუბერნატორად დაინიშნა, რომელიც კუნძულებზე ცოლთან, ოულის სიმპსონთან ერთად ჩავიდა. მიუხედავად არამყარი პოზიციისა გუბერნატორის ოფისში, „ისინი ცდილობდნენ შეექმნათ საუკეთესო ცუდ სიტუაციაში“.<ref name="Windsor installed">{{cite book|url=https://archive.org/details/duchessofwind00high|url-access=registration|title=The Dutchess of Windsor: The Secret Life|last=Higham|first= Charles|publisher=McGraw Hill|year=1988|isbn=|pages=[https://archive.org/details/duchessofwind00high/page/300 300]–302}}</ref> იგი თავის პოსტს დიდად არ გაუტაცია და კუნძულებს ახასიათებდა როგორც „ბრიტანეთის მესამე ხარისხის კოლონიას“.<ref>Bloch, Michael (1982). ''The Duke of Windsor's War,'' London: Weidenfeld and Nicolson. ISBN 0-297-77947-8, p. 364.</ref> 1940 წლის 29 ოქტომბერს მან ადგილობრივი პატარა პარლამენტი გახსნა. ნოემბერში წყვილი უენერ–გრენის იახტით სხვა „გარე კუნძლებს“ ესტუმრა, რამაც გარკვეული დავა წარმოშვა. ბრიტანეთის საგარეო ოფისს აღნიშნულ მოგზაურობასთან დაკავშირებით სასტიკი თავის მართლება მოუხდა,<ref name="Windsor opened">{{cite book|url=https://archive.org/details/duchessofwind00high|url-access=registration|title=The Dutchess of Windsor: The Secret Life|last=Higham|first= Charles|publisher=McGraw Hill|year=1988|isbn=|pages=[https://archive.org/details/duchessofwind00high/page/307 307]–309}}</ref> რადგან აშშ–ის ინტელიგენციის მიერ უენერ–გრინი შეცდომით მიჩნეულ იქნა [[ნაცისტური გერმანია|ნაცისტური გერმანიის]] სარდალ [[ჰერმან გერინგი]]ს მეგობრად.<ref name="Windsor opened" /><ref>Bloch, Michael (1982). ''The Duke of Windsor's War''. London: Weidenfeld and Nicolson. ISBN 0-297-77947-8, pp. 154–159, 230–233</ref> ჰერცოგმა კუნძულებზე სიღარიბის აღმოსაფხვრელად სასტიკი ბრძოლა გააჩაღა. [[1991]] წელს ფილიპ ზიეგლერის მიერ შედგენილ ბიოგრაფიაში იგი დახასიათებულია როგორც ბაჰამელებისა და ზოგადად მთელი იმპერიის არათეთრკანიანი ხალხების მოძულე.<ref name="ziegler">[[Philip Ziegler|Ziegler, Philip]] (1991). ''King Edward VIII: The official biography''. New York: Alfred A. Knopf. ISBN 0-394-57730-2.</ref> [[1942]] წლის ივნისში, ჰერცოგმა შეუპოვრობა გამოიჩინა [[ნასაუ]]ს სამოქალაქო ამბოხის ჩახშობაში.<ref name="Windsor unrest">{{cite book|url=https://archive.org/details/duchessofwind00high|url-access=registration|title=The Dutchess of Windsor: The Secret Life|last=Higham|first= Charles|publisher=McGraw Hill|year=1988|isbn=|pages=[https://archive.org/details/duchessofwind00high/page/331 331]–332}}</ref> როგორც ზიეგლერი აღნიშნავს, ჰერცოგს დიდ პრობლემებს უქმნიდნენ [[კომუნისტები]] და ცენტრალურ ევროპელ [[ებრაელები|ებრაელთა]] შთამომავლები, რომელთაც საიდუმლო სამსახურები ჰქონდათ.<ref>Ziegler, pp. 471–472</ref> [[1945]] წლის [[16 მარტი|16 მარტს]] ჰერცოგი თანამდებობიდან გადადგა.<ref name="matthew">[[Colin Matthew|Matthew, H. C. G.]] (September 2004; online edition January 2008) [http://www.oxforddnb.com/view/article/31061 "Edward VIII, later Prince Edward, duke of Windsor (1894–1972)"], ''Oxford Dictionary of National Biography'', Oxford University Press, {{doi|10.1093/ref:odnb/31061}}, retrieved 1 May 2010 (Subscription required)</ref><ref name="Windsor resigned">Higham places the date of his resignation as 15 March, and that he left on 5 April. {{cite book|url=https://archive.org/details/duchessofwind00high|url-access=registration|title=The Dutchess of Windsor: The Secret Life|last=Higham|first=Charles|publisher=McGraw Hill|year=1988|isbn=|page=[https://archive.org/details/duchessofwind00high/page/359 359]}}</ref> === II მსოფლიო ომის შემდგომი პერიოდი === [[ფაილი:Sir. Roland Symonette Park Sign.jpg|thumb|მონუმენტი სერ როლანდ სიმონეტის პარკის შესასვლელთან, კუნძულ ელიუთერის ჩრდილოეთ ნაწილში. ეძღვნება ბაჰამის კუნძულების პირველ პრემიერს [[როლანდ თეოდორ სიმონეტი|სერ როლანდ სიმონეტს]].]] თანამედროვე პოლიტიკური განვითარება [[მეორე მსოფლიო ომი]]ს შემდეგ დაიწყო. პირველი პოლიტიკური პარტიები 1950-იან წლებში ჩამოყალიბდა. [[1964]] წელს ბრიტანეთის პარლამენტმა კუნძულები შიდა თვითმმართველ ძალაუფლებად აღიარა, რომლის პირველი პრემიერი იყო [[როლანდ თეოდორ სიმონეტი|სერ როლანდ სიმონეტი]] გაერთიანებული ბაჰამური პარტიიდან. [[1965]] წელს, ნაწილობრივ ნასაუში გადაიღეს [[ჯეიმზ ბონდი]]ს მეოთხე [[ჯეიმზ ბონდის ფილმების სია|ფილმი]] „[[სფერული ელვა (ფილმი)|სფერული ელვა]]“. ამავე წელს, კუნძულ [[ნიუ-პროვიდენსი|ნიუ-პროვიდენსსა]] და პარადაისზე გადაიღეს The Beatles-ს ფილმის „[[მიშველე! (ფილმი)|მიშველე!]]“ სცენები. [[1967]] წელს, [[ლინდენ პინდლინგი]] [[პროგრესული ლიბერალური პარტია|პროგრესული ლიბერალური პარტიიდან]] კოლონიის პირველი შავკანიანი პრემიერი გახდა. 1968 წელს პოსტის სახელი შეიცვალა და ეწოდა [[ბაჰამის კუნძულების პრემიერ-მინისტრი|პრემიერ-მინისტრი]]. 1973 წელს ბაჰამის კუნძულები სრულიად დამოუკიდებელი გახდა თანამეგობრობის სამეფოში და შეინარჩუნა [[ერთა თანამეგობრობა|ერთა თანამეგობრობის]] წევრობა. დამოუკიდებლობიდან სულ ცოტა ხნის შემდეგ, პირველ გენერალ-გუბერნატორად (გაერთიანებული სამეფოს მონარქის ოფიციალური წარმომადგენელი) დაინიშნა [[მილო ბატლერი]]. [[ტურიზმი|ტურიზმსა]] და ოფშორული ფინანსებზე დაფუძნებულმა ბაჰამის ეკონომიკამ 1950-იანი წლებიდან აღმავლობა დაიწყო. თუმცა, დღემდე დღის წესრიგში რჩება ისეთი მნიშვნელოვანი გამოწვევები, როგორიცაა განათლება, ჯანდაცვა, საბინაო ფონდი, საერთაშორისო ნარკოვაჭრობა და არალეგალური იმიგრაცია [[ჰაიტი]]დან. ქვეყნის უმაღლესი განათლების სისტემას ქმნის [[ბაჰამის კუნძულების კოლეჯი]]. კოლეჯს გააჩნია ბაკალავრიატი, მაგისტრატურა და ასოცირებული ხარისხები, ფლობს სამ კამპუსს და სასწავლო-კვლევით ცენტრებს მთელი ქვეყნის მასშტაბით. ==გეოგრაფია== {{მთავარი|ბაჰამის კუნძულების გეოგრაფია}} [[ფაილი:Bahamas 2009.jpg|thumb|right|ბაჰამის კუნძულების ხედი კოსმოსიდან. [[ნასა]]ს თანამგზავრ [[Aqua (ხელოვნური თანამგზავრი)|Aqua]]-ს ფოტო, 2009 წ.]] ქვეყანა მდებარეობს ჩრდილოეთ განედის 20° - 28°-სა და დასავლეთ გრძედის 72° - 80°-ს შორის. 1864 წელს ბაჰამის კუნძლების გუბერნატორი იტყობინებოდა, რომ კოლონია მოიცავდა 29 კუნძულს, 661 კის და 2387 კლდეს.<ref>Albury:6</ref> [[აშშ]]-სთან მდებარე უახლოესი კუნძულია [[ბიმინი]], რომელსაც ბაჰამის კუნძულების კარიბჭეს უწოდებენ. კუნძულ [[დიდი ბაჰამა|დიდი ბაჰამის]] აღმოსავლეთით მდებარეობს კუნძული [[აბაკო]]. უკიდურესი სამხრეთი კუნძულია [[ინგაუა]]. უდიდესი კუნძულია [[ანდროსი]]. სხვა დასახლებულ კუნძულთა შორისაა [[ელიუთერა]], [[კეტი (კუნძული)|კეტი]], [[ლონგ-აილენდი (ბაჰამის კუნძულები)|ლონგ-აილენდი]], [[სან-სალვადორი (კუნძული)|სან-სალვადორი]], [[აკლინსი]], [[კრუკედ-აილენდი]], [[ეკსუმა]] და [[მაიაგუანა]]. ქვეყნის დედაქალაქი [[ნასაუ]] კუნძულ [[ნიუ-პროვიდენსი|ნიუ-პროვიდენსზე]] მდებარეობს. ყველა კუნძული დაბალი და ბრტყელია. ზოგან შეიმჩნევა ქედები, რომელთა სიმაღლეც როგორც წესი 15-20 მეტრს არ აჭარბებს. ქვეყნის უმაღლესი წერტილია [[ალვერნია|ალვერნიის]] მთა (ყოფილი კომოს ბორცვი) კუნძულ [[კეტი (კუნძული)|კეტზე]]. მისი სიმაღლე 63 მეტრია. სამხრეთ-აღმოსავლეთით მდებარეობს [[ტერქსისა და კაიკოსის კუნძულები]], რომლებიც გეოგრაფიულად ბაჰამის კუნძულების გაგრძელებას წარმოადგენს, თუმცა ისინი [[დიდი ბრიტანეთის ზღვისიქითა ტერიტორიები|დიდი ბრიტანეთის ზღვისიქითა ტერიტორიებს]] მიეკუთვნება. [[ფაილი:Hurricane wilma devastation.jpg|thumb|right|2005 წელს ქარიშხალ [[ვილმა (ქარიშხალი)|ვილმას]] შედეგად დაზიანებული სახლები.]] === კლიმატი === ბაჰამის კუნძულების [[კლიმატი]] სუბტროპიკულიდან ტროპიკულში გარდამავალია და მნიშვნელოვნადაა შერბილებული [[გოლფსტრიმი|გოლფსტრიმის დინების]] წყლის გავლენით, განსაკუთრებით ზამთარში. საპირისპიროდ, ეს ფაქტი ხშირად ძალიან სახიფათოა ზაფხულსა და შემოდგომაზე, როდესაც კუნძულების ან მათ სიახლოვეს ქარიშხლები ქრის. 1992 წლის ატლანტიკური ქარიშხლების სეზონის დროს, ჩრდილოეთ კუნძულებს ქარიშხალმა [[ენდრიუ (ქარიშხალი)|ენდრიუმ]] შეუტია, 1999 წელს უმრავლეს კუნძულს გადაუარა ქარიშხალმა [[ფლოიდი (ქარიშხალი)|ფლოიდმა]], 2011 წელს კი [[ქარიშხალი აირინი (2011)|ქარიშხალმა აირინმა]] არქიპელაგი მთლიან სიგრძეზე გადაკვეთა. მიუხედავად იმისა, რომ ბაჰამის კუნძულების ისტორიაში ყინვა არასოდეს დაფიქსირებულა, ტემპერატურა ხანდახან 2–3 °C (35,6–37,4 °F)-მდე ეცემა არქტიკული აფეთქებების დროს, რომელიც გავლენას ახდენს [[ფლორიდა|ფლორიდის]] მიმდებარე ტერიტორიაზე. 1977 წლის იანვარში, წვიმაში გარეული [[თოვლი]] დაფიქსირდა ქალაქ [[ფრიპორტი (ბაჰამის კუნძულები)|ფრიპორტში]], როდესაც ასევე თოვდა [[მაიამი]]ში.<ref>[http://www.islandnet.com/~see/weather/almanac/arc2002/alm02jan.htm The Weather Doctor]</ref> ამ დროისათვის ტემპერატურა 4,5 °C (40,1 °F) იყო. {{Clear}} {{ინფოდაფა ამინდი |location = ნასაუ |metric first = yes |single line = yes |Jan_Hi_°C= 25.4 |Feb_Hi_°C= 25.5 |Mar_Hi_°C= 26.6 |Apr_Hi_°C= 27.9 |May_Hi_°C= 29.7 |Jun_Hi_°C= 31.0 |Jul_Hi_°C= 32.0 |Aug_Hi_°C= 32.1 |Sep_Hi_°C= 31.6 |Oct_Hi_°C= 29.9 |Nov_Hi_°C= 27.8 |Dec_Hi_°C= 26.2 |year_Hi_°C= 28.8 |Jan mean C= 21.4 |Feb mean C= 21.4 |Mar mean C= 22.3 |Apr mean C= 23.8 |May mean C= 25.6 |Jun mean C= 27.2 |Jul mean C= 28.0 |Aug mean C= 28.1 |Sep mean C= 27.7 |Oct mean C= 26.2 |Nov mean C= 24.2 |Dec mean C= 22.3 |year mean C = 24.8 |Jan_Lo_°C= 17.3 |Feb_Lo_°C= 17.3 |Mar_Lo_°C= 17.9 |Apr_Lo_°C= 19.6 |May_Lo_°C= 21.4 |Jun_Lo_°C= 23.3 |Jul_Lo_°C= 24.0 |Aug_Lo_°C= 24.0 |Sep_Lo_°C= 23.7 |Oct_Lo_°C= 22.5 |Nov_Lo_°C= 20.6 |Dec_Lo_°C= 18.3 |year_Lo_°C= 20.8 |Jan_Precip_mm= 47.2 |Feb_Precip_mm= 49.5 |Mar_Precip_mm= 54.4 |Apr_Precip_mm= 69.3 |May_Precip_mm= 105.9 |Jun_Precip_mm= 218.2 |Jul_Precip_mm= 160.8 |Aug_Precip_mm= 235.7 |Sep_Precip_mm= 164.1 |Oct_Precip_mm= 161.8 |Nov_Precip_mm= 80.5 |Dec_Precip_mm= 49.8 |year_Precip_mm= 1389.4 |Jan precipitation days = 8 |Feb precipitation days = 6 |Mar precipitation days = 7 |Apr precipitation days = 8 |May precipitation days = 10 |Jun precipitation days = 15 |Jul precipitation days = 17 |Aug precipitation days = 19 |Sep precipitation days = 17 |Oct precipitation days = 15 |Nov precipitation days = 10 |Dec precipitation days = 8 |year precipitation days = 140 |unit precipitation days = |Jan sun = 220.1 |Feb sun = 220.4 |Mar sun = 257.3 |Apr sun = 276.0 |May sun = 269.7 |Jun sun = 231.0 |Jul sun = 272.8 |Aug sun = 266.6 |Sep sun = 213.0 |Oct sun = 223.2 |Nov sun = 222.0 |Dec sun = 213.9 |year sun = 2886 |source = '''მეტეოროლოგიის მსოფლიო ორგანიზაცია''' (გაერო),<ref>{{cite web |url=http://www.worldweather.org/025/c00097.htm |title=Weather Information for Nassau |accessdate=}}</ref> [[ჰონგ-კონგის ობსერვატორია]]<ref>[http://www.weather.gov.hk/wxinfo/climat/world/eng/s_america/mx_cam/nassau_e.htm "Climatological Information for Nassau, Bahamas" (1961-1990)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191026000739/http://www.weather.gov.hk/wxinfo/climat/world/eng/s_america/mx_cam/nassau_e.htm |date=2019-10-26 }} - Hong Kong Observatory</ref> |date=February 2011}} {|class="wikitable" |+ზღვის საშუალო ტემპერატურა |- !'''იანვარი''' !'''თებერვალი''' !'''მარტი''' !'''აპრილი''' !'''მაისი''' !'''ივნისი''' !'''ივლისი''' !'''აგვისტო''' !'''სექტემბერი''' !'''ოქტომბერი''' !'''ნოემბერი''' !'''დეკემბერი''' |- |73&nbsp;°F 23&nbsp;°C |73&nbsp;°F 23&nbsp;°C |75&nbsp;°F 24&nbsp;°C |79&nbsp;°F 26&nbsp;°C |81&nbsp;°F 27&nbsp;°C |82&nbsp;°F 28&nbsp;°C |82&nbsp;°F 28&nbsp;°C |82&nbsp;°F 28&nbsp;°C |82&nbsp;°F 28&nbsp;°C |81&nbsp;°F 27&nbsp;°C |79&nbsp;°F 26&nbsp;°C |75&nbsp;°F 24&nbsp;°C |} ==მთავრობა და პოლიტიკა== {{მთავარი|ბაჰამის კუნძულების პოლიტიკური სისტემა}} [[ფაილი:BahamianParliamentPanorama.jpg|thumb|[[ბაჰამის კუნძულების პარლამენტი]] დედაქალაქ [[ნასაუ]]ში.]] ბაჰამის კუნძულები საპარლამენტო კონსტიტუციური მონარქიაა, რომლის მეთაურია მეფე [[ჩარლზ III]] ტიტულით ბაჰამის მეფე. პოლიტიკური და სამართლებრივი ტრადიციები მჭიდროდ მიჰყვება [[გაერთიანებული სამეფო]]სა და [[უესტმინსტერის სისტემა|უესტმინსტერის სისტემებს]]. ორი ძირითადი პარტიაა თავისუფალი ნაციონალური მოძრაობა და პროგრესულ ლიბერალური პარტია. სამუშაო ადგილების დაახლოებით ნახევარს აწარმოებს [[ტურიზმი]], მაგრამ ვიზიტორთა რაოდენობა მნიშვნელოვნად შემცირდა მას შემდეგ, რაც [[2008]] წლის ბოლო კვარტალში გლობალურმა ეკონომიკამ დაღმასვლა დაიწყო. ასევე შემცირდა საბანკო სექტორი და ფინანსური სერვისი. ბაჰამის კუნძულები [[ერთა თანამეგობრობა|ერთა თანამეგობრობის]] წევრია, როგორც [[თანამეგობრობის სამეფო]], სახელმწიფოს მეთაურს წარმოადგენს მისი უდიდებულესობა მეფე [[ჩარლზ III]] (წარმოდგენილია გენერალ-გუბერნატორით). საკანონმდებლო ხელისუფლებას ახორციელებს ორპალატიანი [[პარლამენტი]], რომელიც შედგება 38 წევრიანი ასამბლეის სახლისაგან, რომლის წევრებსაც ირჩევენ რაიონები და 16 წევრიანი სენატისაგან, რომლის წევრებსაც ნიშნავს [[ბაჰამის კუნძულების გენერალ-გუბერნატორი|გენერალ-გუბერნატორი]], მათ შორის, ცხრას [[ბაჰამის კუნძულების პრემიერ-მინისტრი|პრემიერ-მინისტრის]] რჩევით, ოთხს მისი უდიდებულესობის ლოიალური ოპოზიციის ლიდერის რჩევით, დარჩენლის სამს კი ასევე პრემიერ-მინისტრის რჩევით ოპოზიციის ლიდერთან კონსულტაციების შემდეგ. ყველა ძირითად საკანონმდებლო ფუნქციას ასრულებს ასამბლეის სახლი. [[უესტმინსტერის სისტემა|უესტმინსტერის სისტემის]] თანამხად, ხუთწლიანი ვადის მანძილზე ნებისმიერ დროს, პრემიერ-მინისტრს შეუძლია დაშალოს პარლამენტი და დანიშნოს საყოველთაო არჩევნები. მთავრობისა და ასამბლეის სახლში უმრავლესობის მქონე პარტიის მეთაურია პრემიერ–მინისტრი. აღმასრულებელ ხელისუფლებას ახორციელებს მინისტრთა კაბინეტი, რომელსაც არჩევს პრემიერ–მინისტრი და ამტკიცებს ასამბლეის სახლი. მოქმედი გენერალ–გუბერნატორია მისი ბრწყინვალება სერ [[არტურ ფოულკსი]], რომელიც წარმოადგენს წმინდა მიქაელისა და წმინდა გიორგის ორდენს. ამჟამინდელი პრემიერ–მინისტრია მისი უპატივცემულესობა, მისი უდიდებულესობის საპატიო პირადი კონსული [[პერი კრისტი]]. ბაჰამის კუნძულებზე დიდი ხანია ფუნქციონირებს ორპარტიული სისტემა, სადაც დომინირებს ცენტრისტულ–მემარცხენე პროგრესულ–ლიბერალური პარტია და ცენტრისტულ–მემარჯვენე თავისუფალი ნაციონალური მოძრაობა. რამდენიმე უმნიშვნელო პარტიას საპარლამენტო არჩევნებში გამარჯვების შანსი არასოდეს ჰქონია. მათ შორისაა ბაჰამის კუნძულების დემოკრატიული მოძრაობა, კოალიცია დემოკრატიული მოძრაობისთვის, ბაჰამის ნაციონალისტური პარტია და ნაციონალურ-დემოკრატიული ალიანსი. კონსტიტუციურ უფლებებს შორისაა სიტყვის, პრესის, მრწამსის, მიმოსვლისა და საზოგადოებრივი გაერთიანების თავისუფლება. მიუხედავად იმისა, რომ ბაჰამის კუნძულები გეოგრაფიულად [[კარიბები|კარიბის ზღვის აუზში]] არ მდებარეობს, იგი [[კარიბის საზოგადოება|კარიბის საზოგადოების]] წევრია. სასამართლო დამოუკიდებელია აღმასრულებელი და საკანონმდებლო ხელისუფლებებისაგან. იურისპუდენცია ეფუძნება ინგლისურ სამართალს. ===სამხედრო ძალები=== {{მთავარი|ბაჰამის კუნძულების შეიარაღებული ძალები}} [[ფაილი:Naval Ensign of the Bahamas.svg|200px|მინიატიურა|ბაჰამის კუნძულების საზღვაო ფლოტის დროშა]] ბაჰამის კუნძულებს არ ჰყავს არმია და საჰაერო ძალები. მისი სამხედრო ძალებს წარმოადგენს [[ბაჰამის კუნძულების სამეფო შეიარაღებული ძალები]] (R.B.D.F.) და ბაჰამის კუნძულების ფლოტი. თავდაცვითი აქტით, R.B.D.F. [[ჩარლზ III|მეფის]] სახელით უფლებამოსილია დაიცვას ბაჰამის კუნძულები, დაიცვას მისი ტერიტორიული მთლიანობა, აკონტროლის მისი წყლები, უბედურების ჟამს უზრუნველყოს დახმარება, ბაჰამის კუნძულების შეიარაღებული სააგენტოების კანონის საფუძველზე შეინარჩუნოს წესრიგი და შეასრულოს ყველა ის მოვალეობა, რაც მას განსაზღვრული აქვს ეროვნული უშიშროების საბჭოს მიერ. თავდაცვითი ძალები ამავე დროს [[კარიბის გაერთიანება|კარიბის გაერთიანების]] (CARICOM) რეგიონული უსაფრთხოების დავალებათა ძალების წევრია. ბაჰამის კუნძულების სამეფო შეიარაღებული ძალები ოფიციალურად [[1980]] წლის [[31 მარტი|31 მარტს]] შეიქმნა. მის მოვალეობებში შედის ბაჰამის კუნძულების დაცვა, ნარკოტიკების კონტრაბანდის, არალეგალური იმიგრაციისა და ბრაკონიერობის შეჩერება, ასევე მეზღვაურთა დახმარება როდესაც და სადაც კი ეს შეეძლებათ. შეიარაღებული ძალების განკარგულებაშია 26 სანაპირო და ნაპირსახლო ხომალდიანი ფლოტი, ასევე 6 საჰაერო ხომალდი და 1500-ზე მეტ კაციანი პერსონალი, სადაც 65 ოფიცერია და 74 ქალი. ===ეროვნული დროშა=== {{მთავარი|ბაჰამის კუნძულების დროშა}} [[ფაილი:Flag of the Bahamas.svg|thumb|right|200px|ბაჰამის კუნძულების ეროვნული დროშა]] [[ფაილი:Coat of arms of the Bahamas.svg|200px|მინიატიურა|ბაჰამის კუნძულების ეროვნული გერბი]] [[ფაილი:Tecoma stans, flowers+pods.jpg|200px|მინიატიურა|ყვითელი ანწლი]] [[ბაჰამის კუნძულების დროშა]]ზე დატანილი ფერები განასახიერებს ბაჰამელი ხალხის ზოგად სურათსა და მისწრაფებებს. მონახაზი ასახავს ბუნებრივი გარემოს (მზე, ქვიშა და ზღვა), ეკონომიკურ და ეკონომიკური განვითარების ასპექტებს. დროშა შედგება შავი ტოლგვერდა სამკუთხედისგან, რომელიც მიემართება ორფეროვანი სამი ჰორიზონტალური, თანაბარი სვეტისგან შემდგარი უკანა ფონისკენ. შუა სვეტი ოქროსფერია, ზედა და ქვედა კი ზღვისფერი. დროშის სიმბოლიზმი შემდეგია: შავი, ძლიერი ფერი განასახიერებს გაერთიანებული ხალხის სიმამაცესა და ძალას, დროშის ძირითადი ნაწილისკენ მიმართული სამკუთხედი წარმოსახავს ბაჰამელი ხალხის შეუპოვრობას განვითარებისაკენ. ოქროსფერი და ზღვისფერი მზისა და ზღვის მდიდარი რესურსების სიმბოლოა. როგორც ზოგიერთი თეთრკანიანი ბაჰამელი ხუმრობს, დროშაზე დატანილი შავი ფერით შავკანიანი მოსახლეობაა წარმოჩენილი, თეთრებს კი ის ძაფი განასახიერებს, რომლითაც დროშაა შეკერილი და „მათ ყველას კრავს“.<ref>{{Cite web |url=http://www.bahamasschools.com/Symbol%20-%20Flag.htm |title=ASJ-Bahamas Symbol - Flag<!-- Bot generated title --> |accessdate=2013-07-05 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130725084451/http://www.bahamasschools.com/Symbol%20-%20Flag.htm |archivedate=2013-07-25 }}</ref> არსებობს გარკვეული წესი, თუ როგორ უნდა იქნეს დროშა გამოყენებული ძირითად დღესასწაულებზე. დაკრძალვის ცერემონიისას, დროშა უნდა ფარავდეს კუბოს ზედა ნაწილს, მაგრამ არ უნდა ფარავდეს საყრდენებს. დროშაზე გამოსახული შავი სამკუთხედი კუბოში მწოლიარე მიცვალებულის თავის ზემოთ უნდა იყოს. დროშა კუბოზე გადაფარებული უნდა დარჩეს მთელი ცერემონიის მანძილზე და უნდა მოსცილდეს მხოლოდ უშუალოდ საფლავში ჩასვენების წინ. მოცილების შემდეგ, დროშა სათუთად უნდა დაკეცონ და წაიღონ. მხილველისთვის შავი სამკუთხედი არასოდეს არ უნდა იყოს მიმართული წვეტით ზემოთ, რადგან ეს უბედურების მომასწავებლად ითვლება.<ref>{{cite book|last=Strachan|first=Cheryl C.|title=Flying the Pride|year=2010|publisher=Compusec Printing|location=United States of America|isbn=9781609572235|page=74|url=http://books.google.com/?id=FBCwN6zfExwC}}</ref> ===ეროვნული გერბი=== {{მთავარი|ბაჰამის კუნძულების გერბი}} [[ბაჰამის კუნძულების გერბი|ბაჰამის კუნძულების ეროვნული გერბი]] შეიცავს სახელმწიფო სიმბოლოებს და მათ ფოკუსში მოთავსებულ ფარს. ფარი უკავია [[ეკალფარფლიანი თევზები|ეკალფარფლიან თევზსა]] და [[ფლამინგო]]ს, რომლებიც ქვეყნის ეროვნული ცხოველები არიან. ფლამინგო მიწაზე დგას, ეკალფარფლიანი თევზი კი ზღვაში, რაც კუნძულების გეოგრაფიაზე მიუთითებს. ფარის წვერზე მოთავსებულია ნიჟარა, რაც კუნძულთა ჯგუფის მრავალფეროვან წყალქვეშა სიცოცხლეზე მიუთითებს. ნიჟარა დაყრდნობილია ჩაფხუტზე. მის ქვემოთ მდებარეობს უშუალოდ ფარი, რომლის მთავარი სიმბოლოა გემი, რომელიც წარმოადგენს [[ქრისტეფორე კოლუმბი]]ს ხომალდ [[სანტა-მარია (ხომალდი)|სანტა-მარია]]ს, მის ზემოთ კი გამოსახულია მზე. ფსკერის გასწვრივ, ფარს დაბლა ჩნდება ლენტი, რომელზეც წაწერილია ეროვნული დევიზი: <ref>{{Cite web |url=http://www.bahamasschools.com/National%20Coat%20of%20Arms.htm |title=ASJ-Bahamas National Coat of Arms<!-- Bot generated title --> |accessdate=2013-07-06 |archiveurl=https://archive.today/20120722015816/http://www.bahamasschools.com/National%20Coat%20of%20Arms.htm |archivedate=2012-07-22 }}</ref> <blockquote>''"წინ, ზევით, ერთად პროგრესისკენ."'' </blockquote> ===ეროვნული ყვავილი=== ბაჰამის კუნძულების ეროვნული ყვავილია ყვითელი ანწლი (''Tecoma stans''), რადგან ის ამ კუნძულების მკვიდრია და ყვავის მთელი წლის მანძილზე. სხვა მრავალ ყვავილთა შორის ყვითელ ანწლზე არჩევანის გაკეთება მოხდა 1970-იან წლებში, საჯარო ხმის მიცემის საფუძველზე, რომელშიც მონაწილეობდნენ კუნძულ [[ნიუ-პროვიდენსი]]ს ოთხივე ბაღის კლუბის წევრები. ეს კლუბები იყო: ნასაუს ბაღის კლუბი, კარვერის ბაღის კლუბი, საერთაშორისო ბაღის კლუბი და YWCA ბაღის კლუბი. მიუხედავად იმისა, რომ კუნძულებზე იზრდება სხვა ყვავილებიც, მაგალითად ბუგენვილეა, ჰიბისკუსი და სამეფო დელონიკსი, მათზე არჩევანი არ შეჩერდა, რადგან ისინი უკვე წარმოადგენდნენ სხვა ქვეყნების ეროვნულ ყვავილებს. ყვითელი ანწლი კი არცერთის სხვა ქვეყნის ეროვნული ყვავილი არ იყო (თუმცა ახლა ის არჩეულია [[ამერიკის ვირჯინიის კუნძულები|აშშ-ის ვირჯინიის კუნძულები]]ს ეროვნულ ყვავილადაც).<ref>{{Cite web |url=http://www.bahamasschools.com/Symbol%20-%20Flower.htm |title=ASJ-Bahamas Symbol - Flower<!-- Bot generated title --> |accessdate=2013-07-06 |archiveurl=https://archive.today/20120722015954/http://www.bahamasschools.com/Symbol%20-%20Flower.htm |archivedate=2012-07-22 }}</ref> ==ადმინისტრაციული დაყოფა== {{მთავარი|ბაჰამის კუნძულების ადმინისტრაციული დაყოფა}} [[ფაილი:Districts of the Bahamas KA.png|thumb|right|ბაჰამის კუნძულების რაიონები]] ყველგან, გარდა კუნძულ [[ნიუ-პროვიდენსი]]სა, ადგილობრივ თვითმმართველობათა სისტემას ქმნის ბაჰამის კუნძულების რაიონები; ნიუ-პროვიდენსი პირდაპირ ცენტრალური მთავრობის მიერ იმართება. [[1996]] წელს ქვეყნის პარლამენტმა მიიღო „ადგილობრივი მმართველობის აქტი“, რომლის საფუძველზეც შეიქმნა სხვადასხვა ადგილობრივი ადმინისტრაციული ქვედანაყოფები. ამ აქტის საერთო მიზანია არჩეულ სხვადასხვა ტიპის მმართველებს გაუადვილდეთ თავიანთი რაიონების მართვა ცენტრალური ხელისუფლებისგან ხელის შეშლის გარეშე. საერთო ჯამში, შექმნილია 38 რაიონი, რომელთა მმართველების არეჩევნები იმართება ყოველ ხუთ წელში ერთხელ. სხვადასხვა რაიონებში სულ არის საბჭოს ას ათი წევრი და ორას ოთხმოცდაერთი ქალაქის კომიტეტის წევრი.<ref>[http://www.bahamas.gov.bs/bahamasweb2/home.nsf/vContentW/A5FB7665F3E4341306256F0000763055 Family Island District Councillors & Town Committee Members]</ref> თითოეული საბჭოსა თუ ქალაქის კომიტეტის წევრი პასუხისმგებელია საჯარო სახსრების პატიოსნად გამოყენებაზე, რომელიც მიმართული უნდა იყოს ამომრჩევლების შენარჩუნებისა და მოზიდვისკენ. ბაჰამის კუნძულების რაიონები, გარდა [[ნიუ-პროვიდენსი]]სა, შემდეგია: #[[აკლინსი]] #[[ბერის კუნძულები]] #[[ბიმინი]] #[[ბლეკ-პოინტი (ბაჰამის კუნძულები)|ბლეკ-პოინტი]], [[ეკსუმა]] #[[კეტი (კუნძული)|კეტი]] #[[ცენტრალური აბაკო]] #[[ცენტრალური ანდროსი]] #[[ცენტრალური ელიუთერა]] #[[ფრიპორტი (ბაჰამის კუნძულები)|ფრიპორტი]] #[[კრუკედ-აილენდი]] #[[აღმოსავლეთი დიდი ბაჰამა]] #[[ეკსუმა]] #[[გრანდ-კი]], აბაკო #[[ჰარბორ-აილენდი (ბაჰამის კუნძულები)|ჰარბორ-აილენდი]], [[ელიუთერა]] #[[ჰოუპ-ტაუნი]], [[აბაკო]] #[[ინგაუა]] #[[ლონგ-აილენდი (ბაჰამის კუნძულები)|ლონგ-აილენდი]] #[[მანგროვ-კი]], ანდროსი #[[მაიაგუანა]] #[[მურს-აილენდი]] #[[ჩრდილოეთი აბაკო]] #[[ჩრდილოეთ ანდროსი]] #[[ჩრდილოეთი ელიუთერა]] #[[რეგიდ-აილენდი]] #[[რამ-კი]] #[[სან-სალვადორი (კუნძული)|სან-სალვადორი]] #[[სამხრეთი აბაკო]] #[[სამხრეთი ანდროსი]] #[[სამხრეთი ელიუთერა]] #[[სპენიშ-უელსი]], [[ელიუთერა]] #[[დასავლეთი დიდი ბაჰამა]] #[[გრინ-ტარტლ-კი]] (არაა ნაჩვენები რუკაზე) ==დემოგრაფია== {{მთავარი|ბაჰამის კუნძულების დემოგრაფია}} ბაჰამის კუნძულების მთლიანი მოსახლეობა 347 176 ადამიანია, საიდანაც 25,9 % 14 წელზე ქვემოთაა, 67,2 % 15-დან 64 წლამდე, 6,9 % კი 65 წელზე მეტის. მოსახლეობის ზრდა 0,925 %-ია (2010 წლის აღწერით). შობადობის მაჩვენებელია 17,81 ყოველ 1000 ადამიანზე, სიკვდილიანობა 9,35/1000, [[მიგრაციის სალდო]] -2,13 ყოველ 1000 ადამიანზე.<ref>{{Cite web |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2127rank.html#top |title=CIA World Factbook |accessdate=2013-07-08 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20091028133713/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2127rank.html#top |archivedate=2009-10-28 }}</ref> [[ახალშობილთა სიკვდილიანობა|ახალშობილთა სიკვდილიანობის]] მაჩვენებელი 23,21-ია ყოველ 1000 დაბადებულზე. დაბადებისას, სიცოცხლის საშუალო ხანგრძლივობა 69,87 წელია: 73,49 წელი ქალებისთვის და 66,32 მამაკაცებისთვის. ნაყოფიერების საერთო მაჩვენებელი ქალებისთვის არის 2.0 ბავშვი (2010 წლის აღწერა).<ref>{{Cite web |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/bf.html |title=CIA World Factbook |accessdate=2013-07-07 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20100402000413/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/bf.html |archivedate=2010-04-02 }}</ref> ქვეყნის ეთნიკური შემადგენლობა შემდეგნაირია: 85 % [[აფრიკელი ბაჰამელები|აფრიკელი]], 12 % [[ევროპელი ბაჰამელები|ევროპელი]], 3 % [[აზია|აზიელი]] და [[ლათინური ამერიკა|ლათინოამერიკელი]].<ref name="cia.gov"/> რელიგიური მრწამისი მიხედვით, მოსახლეობის 35,4 % [[ბაპტიზმი|ბაპტისტია]], 15,1 % [[ანგლიკანიზმი|ანგლიკანი]], 13,5 % [[კათოლიციზმი|კათოლიკე]], 8,1 % [[ორმოცდაათიანელობა|ორმოცდაათიანელი]], 4,8 % ღმერთის ეკლესიის მიმდევარი, 4,2 % [[მეთოდისტები|მეთოდისტი]], 15,2 % სხვა ქრისტიანი,<ref name="cia.gov"/> 12 % [[პროტესტანტიზმი|პროტესტანტი]], 3 % არარელიგიურია ან უცნობია, 2 % სხვა. სხვა მრწამსის ადამიანებს შორის არიან [[ებრაელები]], [[ისლამი|მუსლიმები]], [[ბაჰაიზმი|ბაჰაისტები]], [[ინდუიზმი|ინდუისტები]], რასტაფარიანელები და ადგილობრივი მაგიური პრაქტიკის მიმდევრები.<ref name=Freedom>[http://www.state.gov/g/drl/rls/irf/2005/51625.htm Bahamas – International Religious Freedom Report 2005] – accessed 8 August 2008</ref> ბაჰამის კუნძულების ოფიციალური ენაა [[ინგლისური ენა|ინგლისური]], ბევრი მაცხოვრებელი საუბრობს [[ბაჰამური დიალექტი|ბაჰამურ დიალექტზე]].<ref>[http://bahamas-guide.info/travel.basics/languages/ Bahamas Languages] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090921212413/http://bahamas-guide.info/travel.basics/languages/ |date=2009-09-21 }} – accessed 8 August 2008</ref> 1995 წლის შეფასებით, სრულწლოვანი მოსახლეობის 98,2 % წერა-კითხვის მცოდნეა.<ref>ბაჰამის კუნძულების გზამკვლევი</ref> ===უდიდესი ქალაქები=== {{ბაჰამის კუნძულების უდიდესი ქალაქები}} ==ეთნიკური ჯგუფები== ===აფრო-ბაჰამელები=== [[ფაილი:Gary White Visits Local Schools - Bahamas.JPG|thumb|right|200პქ|[[აფრო-ბაჰამელები|აფრო-ბაჰამელი]] ბავშვები ადგილობრივ სკოლაში.]] [[აფრო-ბაჰამელები]] ბაჰამის კუნძულების ის მაცხოვრებლები არიან, რომელთა წინაპრების სამშობლოც [[დასავლეთ აფრიკა]]ა. პირველი აფრიკელები ბაჰამებზე, კერძოდ კი კუნძულ [[ელიუთერა]]ზე მოვიდნენ [[ბერმუდის კუნძულები]]დან, ესენი იყვნენ გათავისუფლებული მონები, რომლებიც ახალ სიცოცხლეს ეძებდნენ. ამჟამად, აფრო-ბაჰამელები ბაჰამის კუნძულების უმსხვილეს ეთნიკურ ჯგუფს შეადგენენ, ქვეყნის მოსახლეობის დაახლოებით 85 %-ს.<ref name="cia.gov">{{Cite web |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/bf.html |title=CIA - The World Factbook<!--Bot generated title--> |accessdate=2013-07-07 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20100402000413/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/bf.html |archivedate=2010-04-02 }}</ref> ასევე სახლობს დაახლოებით 80 000 [[ჰაიტი|ჰაიტელი]].<ref>Nick Davis (2009-09-20), [http://news.bbc.co.uk/2/hi/americas/8257660.stm Bahamas outlook clouds for Haitians]. BBC.</ref> ===ევროპელები=== 2010 წლის აღწერის მონაცემებით, ბაჰამის კუნძულებზე 16 598 თეთრკანიანი ადამიანი ცხოვრობს.<ref>{{Cite web |url=http://statistics.bahamas.gov.bs/download/095261300.pdf |title=დაარქივებული ასლი |accessdate=2013-07-08 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20151209035543/http://statistics.bahamas.gov.bs/download/095261300.pdf |archivedate=2015-12-09 }}</ref> დაახლოებით 38 000 [[ევროპელი ბაჰამელი]],<ref>David Levinson (1998). "''[http://books.google.com/books?id=uwi-rv3VV6cC Ethnic groups worldwide: a ready reference handbook]''". Greenwood Publishing Group. p.317. ISBN 1-57356-019-7</ref> ანუ ბაჰამელები ევროპული წარმოშობით, ძირითადად ინგლისელი [[პურიტანები|პურიტანებისა]] და ამერიკელი ლოიალისტების შთამომავლები არიან, რომლებიც კუნძულებზე 1649 წელსა და შემდეგ 1783 წელს დასახლდნენ.<ref>"[http://www.rootsweb.ancestry.com/~bhswgw/land.htm The Names of Loyalist Settlers and Grants of Land Which They Received from the Bahamian Government: 1778 - 1783] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130725021012/http://www.rootsweb.ancestry.com/~bhswgw/land.htm |date=2013-07-25 }}".</ref> ისინი წარმოქმნიან ბაჰამის კუნძულების უმსხვილეს უმცირესობას, მთლიანი მოსახლეობის 12 %-ს.<ref name="cia.gov"/> ბევრი სამხრეთელი ლოიალისტი [[აბაკოს კუნძულები|აბაკოს კუნძულებზე]] ჩასახლდა, სადაც მოსახლეობის 50 % თეთრკანიანია.<ref>Rachel J. Christmas, Walter Christmas (1984). "''Fielding's Bermuda and the Bahamas 1985''". Fielding Travel Books. p.158. ISBN 0-688-03965-0</ref> ევროპელი ბაჰამელების მცირე ნაწილი ბერძენი მუშების შთამომავალია, რომლებიც ბაჰამებზე 1900-იან წლებში ზღვის ღრუბლების ინდუსტრიის გასავითარებლად ჩავიდნენ. მიუხედავად იმისა, რომ ისინი მოსახლეობის მხოლოდ 1 %-ს შეადგენენ, მათ შეძლეს და შეინარჩუნეს თავიანთ განსხვავებული [[ბერძენი ბაჰამელები|ბერძნული ბაჰამური]] კულტურა. ბაჰამელების გენეალოგიის ერთ-ერთი მახასიათებელი ისაა, რომ ოჯახების უმრავლესობას განშტოებები აქვს და უშუალოდ ოჯახის წევრებიც კი მოიცავენ მთელს სპექტრს „ღიას“, „ყავისფერსა“ და „შავს“ შორის.<ref>{{cite web |url=http://isbndb.com/d/book/a_z_of_bahamas_heritage.html |title=A-Z of Bahamas Heritage |publisher=Isbndb.com |date= |accessdate=16 October 2012 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120724113213/http://isbndb.com/d/book/a_z_of_bahamas_heritage.html |archivedate=24 ივლისი 2012 }}</ref> ბაჰამის კუნძულებზე, გამოიყენება მხოლოდ ტერმინი ''ბაჰამელი'', რადგან არ ცნობენ ტერმინ ''ვესტ-ინდოელს''. გარდა ამისა, ბევრი ბაჰამელი შერეული წარმოშობისაა, მათ შორის არიან კალათბურთელი [[რიკ ფოქსი]], მსახიობი [[პერსია უაიტი]] და მომღერალი [[ლენი კრავიცი]]. ==ეკონომიკა == {{მთავარი|ბაჰამის კუნძულების ეკონომიკა}} [[ფაილი:Prince George Wharf in Nassau Harbor.jpg|thumb|left|საკრუიზო გემები [[ნასაუ]]ს პორტში]] ბაჰამის კუნძულები [[ვესტ-ინდოეთი]]<nowiki/>ს ერთ-ერთი მოწინავე ქვეყანაა, რომლის ეკონომიკის უდიდესი ნაწილი [[ტურიზმი|ტურიზმს]] ეყრდნობა. ქვეყნის [[მთლიანი შიდა პროდუქტი]]<nowiki/>ს 60 %-ს სწორედ ტურიზმის ინდუსტრია აწარმოებს და ასაქმებს სამუშაო ძალის ნახევარზე მეტს.<ref>[http://www.nationsencyclopedia.com/Americas/The-Bahamas-ECONOMY.html "The Bahamas – Economy".] [http://www.nationsencyclopedia.com/ ''Encyclopedia of the Nations''.] Retrieved 21 March 2010.</ref> ტურიზმის შემდეგ, ეკონომიკის მეორე უმნიშვნელოვანეს სექტორია ფინანსური სერვისი, რომლიცი მშპ-ის 15 %-ს აწარმოებს. [[ფაილი:Tree map export 2009 Bahamas.jpeg|thumb|right|200px|ბაჰამის კუნძულების პროდუქციის ექსპორტის გრაფიკული გამოსახულება.]] უცხოური ბიზნესის წასახალისებლად მთავრობას შემუშავებული აქვს არაერთი სტიმული, პროგრესს განიცდის საბანკო საქმე და ფინანსური რეფორმები. მთავრობას ასევე განზრახული აქვს ძირითადი ფინანსური ინსტიტუტების შერწყმა. შეზღუდვების დაწესება, კაპიტალისა და სავალუტო ბაზრის კონტროლი ბაჰამის კუნძულების ცენტრალური ბანკის კომპეტენციაში შედის. ბაჰამის კუნძულების ფასიანი ქაღალდების საერთაშორისო ბირჟა ამჟამად 19 საჯარო კომპანიას აერთიანებს. საბანკო სისტემის შედარებითი სიჯანსაღის გამო, გლობალური ფინანსური კრიზისი ქვეყნის ფინანსურ სექტორს მწვავედ არ შეხებია. ბაჰამის ეკონომიკას საკმაოდ კონკურენტუნარიანი საგადასახადო რეჟიმი აქვს. მთავრობა შემოსავლებს იღებს იმპორტის ტარიფებიდან, ლიცენზიების საფასურიდან, ქონებისა და საფოსტო მარკების გადასახადებიდან, მაგრამ არ არსებობს საშემოსავლო გადასახადი, კორპორაციული გადასახადი, კაპიტალის საშემოსავლო გადასახადი, დამატებითი ღირებულების გადასახადი (დღგ) და სიმდიდრის გადასახადი. სოციალური დაზღვევის ფონდში დამსაქმებლები იხდიან 3,9 %-ს და დასაქმებულები 5,9 %-ს.<ref>{{cite web|title=Contributions Table|url=http://www.nib-bahamas.com/_m1722/Brochures/default.aspx|publisher=The National Insurance Board of The Commonwealth of The Bahamas|accessdate=2011-12-22|date=11 May 2010|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120115114955/http://www.nib-bahamas.com/_m1722/Brochures/default.aspx|archivedate=2012-01-15}}</ref> 2010 წელს, გადასახადებიდან მიღებულმა მთლიანმა შემოსავალმა მშპ-ის 17,2 % შეადგინა.<ref>{{cite web|title=Bahamas, The|url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/bf.html|work=[[The World Factbook]]|publisher=[[Central Intelligence Agency]]|accessdate=2011-12-22|archiveurl=https://web.archive.org/web/20100402000413/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/bf.html|archivedate=2010-04-02}}</ref> 2006-2008 წლებში ინფლაციის დონე საშუალო იყო და 3,7 %-ს შეადგენდა. ერთ სულ მოსახლეზე შემოსავლის მიხედვით, ბაჰამის კუნძულები [[ამერიკა|ამერიკის]] ერთ-ერთი უმდიდრესი სახელმწიფოა.<ref>[http://data.worldbank.org/indicator/NY.GDP.MKTP.CD GDP (current US$) | Data | Table<!-- Bot generated title -->]</ref> ==კულტურა== {{მთავარი|ბაჰამის კუნძულების კულტურა}} [[ფაილი:Junkanoo.jpg|thumb|right|250პქ|ჯუნკანუს აღნიშვნა [[ნასაუ]]ში.]] დაბალგანვითარებულ გარე კუნძულებზე მისდევენ ხელოსნობას, მათ შორისაა პალმის ფოთლებისგან დაწნული კალათების დამზადება. ამ ნივთს ზოგადად „ჩალას“ უწოდებენ და ამაგრებენ ქუდებსა და ჩანთებზე, რომლებიც საკმაოდ პოპულარულია ტურისტებში. ასევე გამოიყენებენ ე. წ. „ვუდუს თოჯინებში“, მიუხედავად იმისა, რომ ასეთი თოჯინები ამერიკული წარმოსახვების შედეგია და არაა კავშირში ისტორიულ ფაქტებთან.<ref>Hurbon, Laennec. "American Fantasy and Haitian Vodou.” ''Sacred Arts of Haitian Vodou''. Ed. Donald J. Cosentino. Los Angeles: UCLA Fowler Museum of Cultural History, 1995. 181–97.</ref> ზოგიერთი ბაჰამელი ხალხურ მაგიურ ტრადიციებს მისდევს, ძირითადად ჰაიტურ–ბაჰამური საზოგადოება, რომელიც უმთავრესად ქვეყნის გარე კუნძულებზე სახლობს.<ref>{{cite web|title=International Religious Freedom Report 2005 - Bahamas|url=http://www.state.gov/j/drl/rls/irf/2005/51625.htm|publisher=U.S. Department of State|accessdate=22 July 2012}}</ref> თუმცა, მაგიური პრაქტიკა ბაჰამის კუნძულებზე აკრძალულია და ისჯება კანონით. [[ჯუნკანუ]] არის ტრადიციული ბაჰამური მუსიკის, ცეკვისა და ხელოვნების პარადი, რომელიც [[ნასაუ]]ს ქუჩებში იმართება ყოველი წლის ახალი წლის დღეს. ჯუნკანუ ასევე იმართება სხვა დღესასწაულებზე, მაგალითად ემანსიპაციის დღეს. მრავალი კუნძულების დასახლებებში მნიშვნელოვანი სოციალური ღონისძიებაა [[რეგატა]]. როგორც წესი, იგი ერთი ან რამდენიმე დღე გრძელდება და მონაწილეობენ ძველი სტილის ნავები, ასევე იმართება სანაპიროს ფესტივალი. ზოგიერთ დასახლებას აქვს ფესტივალები, რომლებიც დაკავშირებულია არეალისათვის ტრადიციულ მოსავალთან თუ საკვებთან, მათ შორისაა „ანანასის ფესტივალი“ გრეგორი-ტაუნსა და ელიუთერაზე, „კიბორჩხალის ფესტივალი“ ანდროსის კუნძულებზე. სხვა მნიშვნელოვან ტრადიციებს შორისაა ამბების თხრობა. ბაჰამელებს აქვთ საკმაოდ მდიდარი ლიტერატურა და პოეზია, მოთხრობები, პიესები და მოკლე ფიქციური ნამუშევრები. ამ ნამუშევრების საერთო თემატიკაა ცნობიერების ცვლილება, დახვეწილობისკენ სწრაფვა, იდენტობის ძიება, გარდასულ გზათა ნოსტალგია და მშვენიერების ტრფიალი. ღვაწლმოსილ მწერლებს შორის არიან სუსანა უელეისი, პერსივალ მილერი, რობერტ ჯონსონი, რეიმონდ ბრაუნი, ო.მ. სმიტი, უილიამ ჯონსონი, ედი მინისი, უინსტონ საუნდერსი და სხვები.<ref>Dean W. Collinwood and Steve Dodge, "Modern Bahamian Society," Caribbean Books, 1989.</ref><ref>Dean Collinwood and Rick Phillips, "The National Literature of the New Bahamas," Weber Studies, Vol. 7, No. 1 (Spring) 1990: 43-62.</ref> ბაჰამური კულტურა მდიდარია რწმენებით, ტრადიციებით, ფოლკლორითა და ლეგენდებით. ყველაზე ცნობილ ფოლკლორსა და ლეგენდებს შორისაა ლუსკა კუნძულ [[ანდროსი|ანდროსზე]], პირტი-მოლი კუნძულ [[ეკსუმა]]ზე, დაკარგული ქალაქი ატლანდიტა კუნძულ [[ბიმინი]]ზე და ა. შ. ==ლიტერატურა== ===ზოგადი ისტორია=== * Cash Philip ''et al.'' (Don Maples, Alison Packer). ''The Making of The Bahamas: A History for Schools''. London: Collins, 1978. * Albury, Paul. ''The Story of The Bahamas''. London: MacMillan Caribbean, 1975. * Miller, Hubert W. ''The Colonization of The Bahamas, 1647–1670, The William and Mary Quarterly'' 2 no.1 (January 1945): 33–46. * Craton, Michael. ''A History of The Bahamas''. London: Collins, 1962. * Craton, Michael and Saunders, Gail. ''Islanders in the Stream: A History of the Bahamian People''. Athens: University of Georgia Press, 1992 * Collinwood, Dean. "Columbus and the Discovery of Self," ''Weber Studies,'' Vol. 9 No. 3 (Fall) 1992: 29-44. * Dodge, Steve. ''Abaco: The History of an Out Island and its Cays,'' Tropic Isle Publications, 1983. *Dodge, Steve. ''The Compleat Guide to Nassau,'' White Sound Press, 1987. ===ეკონომიკის ისტორია=== * Johnson, Howard. ''The Bahamas in Slavery and Freedom''. Kingston: Ian Randle Publishing, 1991. * Johnson, Howard. ''The Bahamas from Slavery to Servitude, 1783–1933''. Gainesville: University of Florida Press, 1996. * Alan A. Block. ''Masters of Paradise'', New Brunswick and London, Transaction Publishers, 1998. * Storr, Virgil H. ''Enterprising Slaves and Master Pirates: Understanding Economic Life in the Bahamas''. New York: Peter Lang, 2004. ===სოციალური ისტორია=== * Johnson, Wittington B. ''Race Relations in the Bahamas, 1784–1834: The Nonviolent Transformation from a Slave to a Free Society,'' Fayetteville: [[University of Arkansas]], 2000. * Shirley, Paul. "Tek Force Wid Force", ''History Today'' 54, no. 41 (April 2004): 30–35. * Saunders, Gail. ''The Social Life in the Bahamas 1880s–1920s''. Nassau: Media Publishing, 1996. * Saunders, Gail. ''Bahamas Society After Emancipation''. Kingston: Ian Randle Publishing, 1990. * Curry, Jimmy. ''Filthy Rich Gangster/First Bahamian Movie''. Movie Mogul Pictures: 1996. * Curry, Jimmy. ''To The Rescue/First Bahamian Rap/Hip Hop Song''. Royal Crown Records, 1985. * Collinwood, Dean. ''The Bahamas Between Worlds,'' White Sound Press, 1989. * Collinwood, Dean, and Steve Dodge. ''Modern Bahamian Society,'' Caribbean Books, 1989. * Dodge, Steve, Robert McIntire, and Dean Collinwood. ''The Bahamas Index,'' White Sound Press, 1989. * Collinwood, Dean. "The Bahamas," in ''The Whole World Handbook 1992–1995,'' 12th ed., New York: St. Martin's Press, 1994. *Collinwood, Dean. "The Bahamas," chapters in Jack W. Hopkins, ed., ''Latin American and Caribbean Contemporary Record,'' Vols. 1,2,3,4, Holmes and Meier Publishers, 1983, 1984, 1985, 1986. *Collinwood, Dean. "Problems of Research and Training in Small Islands with a Social Science Faculty," in ''Social Science in Latin America and the Caribbean,'' UNESCO, No. 48, 1982. *Collinwood, Dean, and Rick Phillips, "The National Literature of the New Bahamas," ''Weber Studies,'' Vol.7, No. 1 (Spring) 1990: 43-62. *Collinwood, Dean. "Writers, Social Scientists, and Sexual Norms in the Caribbean," ''Tsuda Review,'' No. 31 (November) 1986: 45-57. *Collinwood, Dean. "Terra Incognita: Research on the Modern Bahamian Society," ''Journal of Caribbean Studies,''Vol. 1, Nos. 2-3 (Winter) 1981: 284-297. *Collinwood, Dean, and Steve Dodge. "Political Leadership in the Bahamas," The Bahamas Research Institute, No.1, May 1987. ===დამატებითი საკითხავი=== *Boultbee, Paul G. ''The Bahamas.'' Oxford: ABC-Clio Press, 1990. *Howard, Rosalyn A., ''Black Seminoles in the Bahamas'', Gainesville: University of Florida, 2002 *Wood, David E., comp., ''A Guide to Selected Sources to the History of the Seminole Settlements of Red Bays, Andros, 1817–1980,'' Nassau: Department of Archives ==რესურსები ინტერნეტში== {{Commons|The Bahamas|ბაჰამის კუნძულები}} * [http://www.bahamas.gov.bs/ ბაჰამის კუნძულების მთავრობის ოფიციალური საიტი] * [http://commons.wikimedia.org/wiki/Atlas_of_Bahamas ბაჰამის კუნძულების ატლასი ვიკიმედიისგან] * [https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/bf.html entry at The World Factbook] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100402000413/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/bf.html |date=2010-04-02 }} * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/bahamas.htm The Bahamas] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304114547/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/bahamas.htm |date=2016-03-04 }} from ''UCB Libraries GovPubs'' * {{Dmoz|Regional/Caribbean/Bahamas}} * [http://news.bbc.co.uk/2/hi/americas/country_profiles/1154642.stm The Bahamas] from the [[BBC News]] * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=BS Key Development Forecasts for The Bahamas] from [[International Futures]] * [http://collections.lib.uwm.edu/cdm4/results.php?CISORESTMP=results.php&CISOVIEWTMP=item_viewer.php&CISOMODE=thumb&CISOGRID=thumbnail%2CA%2C1%3Btitle%2CA%2C1%3Boption%2CA%2C0%3Bdescri%2C200%2C0%3Bnone%2CA%2C0%3B20%3Btitle%2Cnone%2Cnone%2Cnone%2Cnone&CISOBIB=title%2CA%2C1%2CN%3Boption%2CA%2C0%2CN%3Bdescri%2C200%2C0%2CN%3Bnone%2CA%2C0%2CN%3Bnone%2CA%2C0%2CN%3B20%3Btitle%2Cnone%2Cnone%2Cnone%2Cnone&CISOTHUMB=20+%284x5%29%3Btitle%2Cnone%2Cnone%2Cnone%2Cnone&CISOTITLE=20%3Btitle%2Cnone%2Cnone%2Cnone%2Cnone&CISOHIERA=20%3Bdescri%2Ctitle%2Cnone%2Cnone%2Cnone&CISOSUPPRESS=1&CISOOP1=all&CISOFIELD1=countr&CISOROOT=%2Fagdm&CISOBOX1=Bahamas Maps of the Bahamas from the American Geographical Society Library] ==სქოლიო== {{სქოლიო|3}} {{ერთა თანამეგობრობა}} {{ჩრდილოეთ ამერიკის ქვეყნები}} {{მონარქიები}} {{ამერიკის სახელმწიფოთა ორგანიზაცია}} [[კატეგორია:ბაჰამის კუნძულები| ]] [[კატეგორია:კარიბის კუნძულები]] [[კატეგორია:კარიბის ქვეყნები]] [[კატეგორია:კუნძულოვანი სახელმწიფოები]] [[კატეგორია:ინგლისურენოვანი ქვეყნები]] [[კატეგორია:კონსტიტუციური მონარქიები]] [[კატეგორია:გაეროს წევრი სახელმწიფოები]] [[კატეგორია:ქვეყნები ანბანის მიხედვით]] jv2or09j9xu0imcb0q3h6w09rmf2m94 0 18283 5564033 4890474 2026-10-23T12:32:37Z ~2026-56709-58 188915 /* იანვარი */ 5564033 wikitext text/x-wiki {{წელი|{{PAGENAME}}}} == მოვლენები == *[[29 ივნისი]]: [[წმინდა პეტრე]] მოციქული გააკრეს ჯვარზე უკუღმა. *[[ნერონი]] [[საბერძნეთი]] მოგზაურობს და [[ოლიმპიადა]]ში იღებს მონაწილეობას. *[[სარდინია]] [[რომის იმპერია|რომის]] პროვინცია გახდა. == დაიბადნენ == {{მთავარი|:კატეგორია:დაბადებული {{PAGENAME}}}} === იანვარი === === თებერვალი6789+0987635w34vy 46whsssssshs === === მარტიsssss46hswth === === აპრილიhbrrrrrrrrrrrrbxgf მაისი === === ივნისი === === ივლისი === === აგვისტო === === სექტემბერი === === ოქტომბერი === === ნოემბერი === === დეკემბერი === === თარიღი უცნობია === == გარდაიცვალნენ == {{მთავარი|:კატეგორია:გარდაცვლილი {{PAGENAME}}}} === იანვარი === === თებერვალი === === მარტი === === აპრილი === === მაისი === === ივნისი === === ივლისი === === აგვისტო === === სექტემბერი === === ოქტომბერი === === ნოემბერი === === დეკემბერი === === თარიღი უცნობია === *[[წმინდა პეტრე]] — [[ქრისტე]]ს მოქიქული *[[გნაეუს დომიციუს კორბულო]] — რომის სამხედრო მოღვაწე (დ. [[7]]) [[კატეგორია:67|*]] [[als:60er#67]] lfiokgkfabf10ja39pzfuven6ls3ldb 5564041 5564033 2026-10-23T12:52:48Z Otogi 27089 [[Special:Contributions/~2026-56709-58|~2026-56709-58]]-ის რედაქტირებები გაუქმდა; აღდგა [[User:Quinlan83|Quinlan83]]-ის მიერ რედაქტირებული ვერსია 3050079 wikitext text/x-wiki {{წელი|{{PAGENAME}}}} == მოვლენები == *[[29 ივნისი]]: [[წმინდა პეტრე]] მოციქული გააკრეს ჯვარზე უკუღმა. *[[ნერონი]] [[საბერძნეთი]] მოგზაურობს და [[ოლიმპიადა]]ში იღებს მონაწილეობას. *[[სარდინია]] [[რომის იმპერია|რომის]] პროვინცია გახდა. == დაიბადნენ == {{მთავარი|:კატეგორია:დაბადებული {{PAGENAME}}}} === იანვარი === === თებერვალი === === მარტი === === აპრილი === === მაისი === === ივნისი === === ივლისი === === აგვისტო === === სექტემბერი === === ოქტომბერი === === ნოემბერი === === დეკემბერი === === თარიღი უცნობია === == გარდაიცვალნენ == {{მთავარი|:კატეგორია:გარდაცვლილი {{PAGENAME}}}} === იანვარი === === თებერვალი === === მარტი === === აპრილი === === მაისი === === ივნისი === === ივლისი === === აგვისტო === === სექტემბერი === === ოქტომბერი === === ნოემბერი === === დეკემბერი === === თარიღი უცნობია === *[[წმინდა პეტრე]] — [[ქრისტე]]ს მოქიქული *[[გნაეუს დომიციუს კორბულო]] — რომის სამხედრო მოღვაწე (დ. [[7]]) [[კატეგორია:67|*]] [[als:60er#67]] 9n88p5p09xyz5hukieccfgrl3askaee 0 19127 5564439 5416526 2026-10-24T05:48:09Z InternetArchiveBot 124291 დაარქივდა 1 წყარო და 0 წყარო მოინიშნა მკვდრად. #IABot (v2.0.9.6) 5564439 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დასახლება |სტატუსი =ქალაქი |ქართული სახელი = ბრატისლავა |მშობლიური სახელი =Bratislava |ქვეყანა = სლოვაკეთი |პანორამა =Bratislava Montage.jpg |პანორამის სიგანე = 300px |წარწერა = |დროშა = Flag of Bratislava.svg |გერბი =Coat of Arms of Bratislava.svg |გერბის სიგანე = |დროშის სიგანე = |lat_dir = N|lat_deg= 48|lat_min= 08|lat_sec=41 |lon_dir = E|lon_deg= 17|lon_min= 06|lon_sec=46 |ქვეყნის რუკის ზომა = 250 |რეგიონის რუკის ზომა = 200 |რაიონის რუკის ზომა = |რეგიონის ტიპი = |რეგიონი = ბრატისლავა (რეგიონი){{!}}ბრატისლავა |რეგიონი ცხრილში = |შიდა დაყოფა = |რაიონის ტიპი= |რაიონი = |მმართველის ტიპი = ქალაქის მერი |მმართველი = |დაარსების თარიღი = |დაქვემდებარება = დედაქალაქი |პირველი ხსენება = 907 |წინა სახელები = |სტატუსი-დან = |ფართობი = |სიმაღლის ტიპი=ზღვის დონე{{!}}სიმაღლე |დასახლების ცენტრის სიმაღლე= |მოსახლეობა = |აღწერის წელი = |სიმჭიდროვე = |აგლომერაცია = |ეროვნული შემადგენლობა = |დროის სარტყელი = +1 |DST = 2 |სატელეფონო კოდი =421-2 |საფოსტო ინდექსი = 8XX XX |საავტომობილო კოდი = BA |საიტი = www.bratislava.sk |კატეგორია ვიკისაწყობში = Bratislava }} '''ბრატისლავა''' ([[სლოვაკური ენა|სლოვაკ.]] Bratislava) ([[1919]] წლამდე — '''პრეშპოროკი''' ან '''პრეშპორეკი''', ''Prešporok, Prešporek'', [[გერმანული ენა|გერმ.]] Pressburg, '''პრესბურგი''', [[უნგრული ენა|უნგრ.]] Pozsony, '''პოჟონი''') — [[სლოვაკეთი]]ს დედაქალაქი, ქვეყნის უმსხვილესი ქალაქი. ოფიციალურად, მოსახლეობა დაახლოებით 430,000 ადამიანია,<ref name="stats2016">{{cite web |publisher=Statistical Office of the Slovak Republic |url=https://slovak.statistics.sk/PortalTraffic/fileServlet?Dokument=af9ff714-fc25-4e4b-867f-d3c03e26b56a |title=Statistical Yearbook of the Slovak Republic 2017 |date=December 31, 2016 |accessdate=February 5, 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190207015214/https://slovak.statistics.sk/PortalTraffic/fileServlet?Dokument=af9ff714-fc25-4e4b-867f-d3c03e26b56a |archive-date=თებერვალი 7, 2019}}</ref> თუმცა, სავარაუდოდ, მისი მოსახლეობა ოფიციალური მაჩვენებლის 150%, 660,000-ზე მეტია.<ref name="stats2017">{{cite web |publisher=Denník SME |url=https://ekonomika.sme.sk/c/20542623/v-bratislave-zije-stvrt-miliona-cepeckarov-najviac-ich-nie-je-v-petrzalke.html#axzz4iMYraSg7 |title=Market Locator's analysis of the real number of Bratislava's inhabitants |date=May 26, 2017 |accessdate=June 29, 2020}}</ref> არის [[ევროპა|ევროპის]] ერთ-ერთი პატარა დედაქალაქი; მიუხედავად ამისა, მაინც ქვეყნის უდიდესი ქალაქია. მდებარეობს სლოვაკეთის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში, [[დუნაი|მდინარე დუნაის]] ორივე და [[მორავა (ჩეხეთი)|მდინარე მორავას]] მარცხენა ნაპირზე. ესაზღვრება [[ავსტრია]]სა და [[უნგრეთი|უნგრეთს]]; ერთადერთი დედაქალაქია, რომელიც ორ [[სუვერენული სახელმწიფო|სუვერენულ სახელმწიფოს]] ესაზღვრება.<ref>{{cite web|publisher=Finance New Europe |url=http://www.czech-transport.com/fne-portal/index.php?aid=170 |title=Bratislava Blast |author=Dominic Swire |year=2006 |accessdate=May 8, 2007 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20061210141244/http://www.czech-transport.com/fne-portal/index.php?aid=170 |archivedate=December 10, 2006 |url-status=dead |df=mdy}}</ref> ქალაქის ისტორიაში დიდი გავლენა იქონია მრავალი ერისა და რელიგიის ხალხმა, მათ შორის: [[ავსტრიელები|ავსტრიელებმა]], [[ბულგარელები|ბულგარელებმა]], [[ხორვატები|ხორვატებმა]], [[ჩეხები|ჩეხებმა]], [[გერმანელები|გერმანელებმა]], [[უნგრელები|უნგრელებმა]], [[ებრაელები|ებრაელებმა]], [[სერბები|სერბებმა]]<ref name="Serbs in Slovakia">{{cite web|publisher=Project Rastko |url= http://www.rastko.rs/antropologija/ljcerovic_srbi_slv.html#_Toc412640850|title= Srbi u Slovačkoj|year=2010 |format=website|accessdate=14 February 2014}}</ref> და [[სლოვაკები|სლოვაკებმა]].<ref name="culturebrochure">{{cite web|publisher=City of Bratislava |url=http://www.visit.bratislava.sk/en/VismoOnline_ActionScripts/File.aspx?id_org=700014&id_dokumenty=1080 |title=Brochure – Culture and Attractions |year=2006 |format=PDF |accessdate=April 25, 2007 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20070307203845/http://www.visit.bratislava.sk/en/VismoOnline_ActionScripts/File.aspx?id_org=700014&id_dokumenty=1080 |archivedate=March 7, 2007}}</ref> 1536-1783 წლებში იყო [[უნგრეთის სამეფო]]ს დედაქალაქი, საკანონმდებლო ცენტრი და მეფედ (დედოფლად) კურთხევის ადგილი;<ref name=NYT>{{cite web|last=Gruber|first=Ruth E.|title=Charm and Concrete in Bratislava|url=https://query.nytimes.com/gst/fullpage.html?res=9D0CE7D9103DF933A25750C0A967958260&sec=&spon=&pagewanted=1|work=[[The New York Times]]|date=March 10, 1991|accessdate=2008-07-27}}</ref> ქალაქი იყო მრავალი სლოვაკის, უნგრელისა და გერმანელი ისტორიული მოღვაწის სახლი. ბრატისლავა არის სლოვაკეთის [[სლოვაკეთის პოლიტიკური სისტემა|პოლიტიკური]], [[სლოვაკეთის კულტურა|კულტურული]] და [[სლოვაკეთის ეკონომიკა|ეკონომიკური ცენტრი]]. აგრეთვე, არის სლოვაკეთის პრეზიდენტის, პარლამენტისა და აღმასრულებელი ორგანოს ადგილსამყოფელი. ქალაქში მდებარეობს მრავალი უნივერსიტეტი, მუზეუმი, თეატრი, გალერეა და სხვა კულტურულ-საგანმანათლებლო დაწესებულება.<ref name="Welcomebrochure">{{cite web|publisher=City of Bratislava |url=http://www.visit.bratislava.sk/en/VismoOnline_ActionScripts/File.aspx?id_org=700014&id_dokumenty=1059 |title=Brochure – Welcome to Bratislava |year=2006 |format=PDF |accessdate=April 25, 2007 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20070305020757/http://www.visit.bratislava.sk/en/VismoOnline_ActionScripts/File.aspx?id_org=700014&id_dokumenty=1059 |archivedate=March 5, 2007}}</ref> აქვე აქვს შტაბი სლოვაკეთის მრავალ მსხვილ ბისნესისა და ფინანსურ დაწესებულებას. 2017 წელს ბრატისლავა [[ევროკავშირი]]ს მესამე უმდიდრესი რეგიონი იყო მშპ-ით (PPP) ერთ სულ მოსახლეზე ([[ჰამბურგი]]სა და [[ლუქსემბურგი]]ს ქალაქის შემდეგ). მშპ [[მსყიდველობითი უნარის პარიტეტი]] ბრატისლავაში დაახლოებით სამჯერ მეტია, ვიდრე სხვა სლოვაკეთის რეგიონებში.<ref name="finweb.hnonline.sk">{{cite web|url=http://finweb.hnonline.sk/ekonomika/919558-bratislava-je-treti-najbohatsi-region-unie|title=Bratislava je tretí najbohatší región únie. Ako je možné, že predbehla Londýn či Paríž?|website=Finweb.hnonline.sk|accessdate=December 15, 2017}}</ref><ref>{{cite web|url=https://laboureconomics.wordpress.com/2013/04/29/bratislava-capital-city-of-slovakia-versus-other-regions-of-slovak-republic/|title=Bratislava – capital city of Slovakia versus other regions of Slovak Republic|date=April 29, 2013|website=Laboureconomics.wordpress.com|accessdate=December 15, 2017}}</ref> ქალაქს ყოველწლიურად დაახლოებით ერთი მილიონი ტურისტი სტუმრობს.<ref>{{Cite web|url=https://spectator.sme.sk/c/20402512/bratislava-reports-increase-in-visitors.html|title=Bratislava reports increase in visitors|last=a.s|first=Petit Press|date=2016-12-06|website=spectator.sme.sk|language=en|access-date=2019-01-09}}</ref> == ისტორია == ტერიტორიაზე მუდმივი დასახლებები [[ნეოლითის ხანა]]ში ჩნდება. დაახლოებით ძვ. წ. 200 წელს [[ბოიები]]ს [[კელტები|კელტურმა]] ტომმა დააფუძლა აქ პირველი გამაგრებული დასახლება. მათ ასევე შექმნეს [[ზარაფხანა]] რომელიც [[ბიატეკა]]დ ცნობილ ვერცხლის მონეტებს უშვებდა.<ref>{{cite web|publisher=City of Bratislava |url=http://www.visit.bratislava.sk/en/vismo/dokumenty2.asp?id_org=700014&id=1005&p1=1569 |title=History – Celtic settlements |accessdate=May 15, 2007 |year=2005 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20070224024320/http://www.visit.bratislava.sk/en/vismo/dokumenty2.asp?id_org=700014&id=1005&p1=1569 |archivedate=February 24, 2007}}</ref> ==გეოგრაფია== [[File:OSM.Bratislava.2009-08-21.png|left|thumb|ბრატისლავის რუკა]] ბრატისლავა მდებარეობს სამხრეთ-დასავლეთ [[სლოვაკეთი|სლოვაკეთში]], [[ბრატისლავის მხარე]]ში. მისი გეოგრაფიული მდებარეობა, ავსტრიასთან და უნგრეთთან საზღვრები, ქალაქს აქცევს ერთადერთ დედაქალაქად, რომელიც ორ სახელმწიფოს ესაზღვრება. ქალაქიდან უნგრეთამდე მანძილი მხოლოდ 18 კილომეტრია, ხოლო ავსტრიის დედაქალაქ [[ვენა]]მდე - 60 კილომეტრი.<ref>{{cite map |publisher=Vojenský kartografický ústav a.s. |title=Autoatlas – Slovenská republika |url=http://www.vku.sk/index.php?newlang=english |archive-url=https://web.archive.org/web/20060118070749/http://www.vku.sk/index.php?newlang=english |url-status=dead |archive-date=2006-01-18 |edition=6th |year=2006 |isbn=80-8042-378-4 |accessdate=2009-07-22 }}</ref> ქალაქის საერთო ფართობი 367.58 კვადრატული კილომეტრია, რაც მას ტერიტორიით სლოვაკეთის მეორე უდიდეს ქალაქად აქცევს (პირველი [[ვისოკე ტარტი (ქალაქი)|ვისოკე-ტარტია]]).<ref>{{cite web|publisher=Statistical Office of the Slovak Republic |url=http://www.statistics.sk/mosmis/eng/prvav2.jsp?txtUroven=440706&lstObec=560103&Okruh=zaklad |title=Vysoké Tatry – Basic characteristics |date=December 31, 2005 |accessdate=August 16, 2007 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20070927204355/http://www.statistics.sk/mosmis/eng/prvav2.jsp?txtUroven=440706&lstObec=560103&Okruh=zaklad |archivedate=September 27, 2007 |url-status=dead |df=mdy}}</ref> ქალაქი მდინარე დუნაის გასწვრივაა განლაგებული; აღნიშნული მდინარე საუკუნეების განმავლობაში სხვა რაიონებისკენ მთავარ სატრანსპორტო გზას წარმოადგენდა. მდინარე ქალაქს დასავლეთიდან სამხრეთისკენ კვეთს. შუა დუნაის აუზი სათავეს დასავლეთ ბრატისლავაში მდებარე დევინის კარიბჭეში იღებს. სხვა მდინარეებიდან აღსანიშავია [[მორავა (ჩეხეთი)|მორავა]], რომელიც ქმნის ქალაქის ჩრდილო-დასავლეთის საზღვარს და დევანის ტერიტორიაზე დუნაის უერთდება; აგრეთვე აღსანიშნავია [[პატარა დუნაი (მდინარე)|პატარა დუნაი]] და [[ვიდრიკა (მდინარე)|ვიდრიკა]], რომლებიც დუნაის კარლოვ-ვეზის უბანში უერთდებიან. ქალაქის უდაბლესი ადგილი დუნაის ზედაპირია ([[აბსოლუტური სიმაღლე|ზღვის დონიდან]] 126 მეტრი), ხოლო უმაღლესი წერტილი დევინსკა-კობილაა (ზღვის დონიდან 514 მეტრი). საშუალო სიმაღლე 140 მეტრია.<ref>{{cite web|publisher=City of Bratislava |url=http://www4.bratislava.sk/en/vismo5/dokumenty2.asp?u=700000&id_org=700000&id=2011414 |archiveurl=https://archive.today/20070927201123/http://www.bratislava.sk/en/vismo5/dokumenty2.asp?u=700000&id_org=700000&id=2011414 |archivedate=September 27, 2007 |title=Basic Information – Position |date=February 14, 2005 |accessdate=May 1, 2007 |url-status=dead |df=mdy }}</ref> ===კლიმატი=== ბრატისლავა მდებარეობს ჩრდილოეთ ზომიერ ზონაში და [[კიოპენის კლიმატის კლასიფიკაცია|კიოპენის კლიმატის კლასიფიკაციით]] ახასიათებს [[კონტინენტური კლიმატი|ზომიერი კონტინენტური კლიმატი]].<ref name="Bratislava Weather">{{cite web|publisher=City of Bratislava |url=http://visit.bratislava.sk/vismo/dokumenty2.asp?id_org=700013&id=1109&p1=1996 |title=Bratislava Weather |date=March 14, 2007 |accessdate=November 1, 2007 |language=Slovak |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20071029231448/http://visit.bratislava.sk/vismo/dokumenty2.asp?id_org=700013&id=1109&p1=1996 |archivedate=October 29, 2007}}</ref><ref name="World Map of the Köppen-Geiger climate classification updated">{{Cite journal |last1 = Kottek |first1 = M. |last2 = Grieser |first2 = J. R. |last3 = Beck |first3 = C. |last4 = Rudolf |first4 = B. |last5 = Rubel |first5 = F. |title = World Map of the Köppen-Geiger climate classification updated |doi = 10.1127/0941-2948/2006/0130 |journal = Meteorol. Z. |volume = 15 |issue = 3 |pages = 259–263 |year = 2006 |pmid = |pmc = |url = http://www.schweizerbart.de/resources/downloads/paper_free/55034.pdf | issn = 0941-2948 }}</ref> წლიური საშუალო ტემპერატურა 10.5 °C-ია (1990–2009 მონაცემებით);<ref name="Changes of the air temperature in Bratislava and its surroundings">{{cite web |publisher=Slovak Hydrometeorological Institute |authors=Horecká, V.; Tekušová, M. (2011) |url=http://www.cbks.cz/SbornikSMlyn11/Horecka.pdf |title=Changes of the air temperature in Bratislava and its surroundings |accessdate=February 18, 2013 |language=Slovak}}</ref> გამოიყოფა 4 სეზონი; ყველაზე ცხელი თვის საშუალო ტემპერატურა 21 °C-ია, ხოლო ყველაზე ცივის - –1 °C.<ref name="Bratislava Weather"/> ნალექები მთელი წლის განმავლობაში თითქმის თანაბრადაა განაწილებული. ნესტიანი ზამთრისა და ცხელი ზაფხულის გარდამავალ პერიოდებში ხშირად ქრის ძლიერი ქარი. ქალაქი სლოვაკეთის ერთ-ერთი ყველაზე თბილი და მშრალი ადგილია.<ref>Lacika, "Bratislava", p. 10</ref> ბოლო პერიოდში, ზამთრიდან ზაფხულსა და ზაფხულიდან ზამთარში გადასვლა სწრაფი ტემპებით მიმდინარეობს, შემოდგომისა და გაზაფხულის პერიოდები შემცირდა.<ref name="Bratislava Weather"/> უფრო ხშირად მოდის თოვლი, ვიდრე ეს ადრე ხდებოდა.<ref name="Bratislava Weather"/> უკიდურესი ტემპერატურებია: (1981–2013 პერიოდში დაფიქსირებული) უმაღლესი: 39.4 °C,<ref>{{cite web |publisher=Slovak Hydrometeorological Institute |url=http://www.shmu.sk/sk/?page=1741&p=4 |title=Prvá augustová vlna horúčav zo štvrtka, 8 August 2013 |date=August 9, 2013 |accessdate=December 1, 2013 |language=Slovak |archiveurl=https://web.archive.org/web/20131203040940/http://www.shmu.sk/sk/?page=1741&p=4 |archivedate=დეკემბერი 3, 2013 }}</ref> ხოლო უდაბლესი: –24.6 °C. ზოგიერთი მხარე, მაგალითად, დევინი და დევინსკა-ნოვე-ვესი, დაუცველია მდინარე დუნაისა და მორავას წყალდიდობებისგან.<ref>{{cite news |first=Nick |last=Thorpe |title=Defences hold fast in Bratislava |url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/2198850.stm |date=August 16, 2002 |accessdate=2007-04-27 |publisher=BBC}}</ref> ==პეიზაჟი და არქიტექტურა== {{Wide image|Panorama-bratislava.jpg|1060px|}} [[File:Kosciol Elzbiety w Bratyslawie.JPG|left|thumb|[[ლურჯი ეკლესია|წმინდა ელიზაბეტის ეკლესია]]]] ბრატისლავას პეიზაჟი ხასიათდება შუასაუკუნეების კოშკებითა და XX საუკუნეში აგებული გრანდიოზული შენობებით, თუმცა, ქალაქმა XXI საუკუნის დასაწყისში არქიტექტურული თვალსაზრისით ღრმა ცვლილებები განიცადა.<ref name="habsudova">{{cite journal|title=City to cut tall buildings down to size|journal=The Slovak Spectator|date=April 23, 2007|first=Zuzana|last=Habšudová|volume=|issue=|pages=|id=|url=http://www.slovakspectator.sk/clanok.asp?vyd=2006010&cl=22734|accessdate=2006-03-13|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20070930160431/http://www.slovakspectator.sk/clanok.asp?vyd=2006010&cl=22734|archivedate=September 30, 2007|df=mdy-all|archive-date=სექტემბერი 30, 2007|access-date=ივლისი 28, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20070930160431/http://www.slovakspectator.sk/clanok.asp?vyd=2006010&cl=22734}}</ref> ისტორიული შენობების უმეტესობა ძველ ქალაქში მდებარეობს. ბრატისლავას ძველი ქალაქის დარბაზი წარმოადგენს XIV-XV საუკუნეში აღმართულ სამ კორპუსს, რომელშიც დღესდღეობით ქალაქ ბრატისლავას მუზეულია მოწყობილი. [[მაიკლის კარიბჭე (ბრატისლავა)|მაიკლის კარიბჭე]] ერთადერთი კარიბჭეა, რომელიც შემონახულია შუა საუკუნეების ბრატისლავის ციხესიმაგრეებიდან და იგი ქალაქის უძველეს ნაგებობებს შორისაა;<ref>{{cite web |publisher=Bratislava Culture and Information Centre |url=http://www.bkis.sk/index.php?option=com_content&task=view&id=37&Itemid=28 |title=Michael's Gate |accessdate=June 10, 2007 |year=2007 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160303172621/http://www.bkis.sk/index.php?option=com_content&task=view&id=37&Itemid=28 |archivedate=March 3, 2016 |df=mdy-all }}</ref> უნივერსიტეტის ბიბლიოთეკის შენობა, რომელიც აშენდა 1756 წელს, 1802-1848 წლებში გამოიყენებოდა, როგორც [[უნგრეთის სამეფო]]ს საკანონმდებლო შენობა.<ref name="unilibrary">{{cite web|publisher=University Library in Bratislava |url=http://phobos.ulib.sk/univerzitna_kniznica.pdf |title=University Library in Bratislava – The Multifunctional Cultural Centre |format=PDF |pages=34–36 |year=2005 |accessdate=June 14, 2007 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20070607031815/http://phobos.ulib.sk/univerzitna_kniznica.pdf |archivedate=June 7, 2007 |url-status=dead |df=mdy}}</ref> სწორედ აქ ამოქმედდა [[უნგრეთის რეფორმების პერიოდი]]ს მრავალი მნიშვნელოვანი კანონპროექტი (მაგალითად, ბატონყმობის გაუქმება და უნგრეთის მეცნიერებათა აკადემიის დაარსება).<ref name="unilibrary"/> ქალაქის ისტორიული ცენტრში ვხვდებით [[ბაროკო]]ული სტილით აგებულ მრავალ სასახლეს. გრასალკოვიჩის სასახლე, რომელიც 1760 წელს შენდა, ამჟამად სლოვაკეთის პრეზიდენტის რეზიდენციაა, ხოლო ქვეყნის პარლამენტის ადგილსამყოფელი ძველი [[ეპისკოპოსის საზაფხულო სასახლე (ბრატისლავა)|ეპისკოპოსის]] სასახლედ წოდებული შენობაა.<ref>Lacika, "Bratislava", p. 147</ref> 1805 წელს, იმპერატორმა დიპლომატებმა, [[ნაპოლეონ ბონაპარტი|ნაპოლეონმა]] და [[ფრანც II]]-მ, [[აუსტერლიცის ბრძოლა]]ში ნაპოლეონის გამარჯვების შემდეგ, ბრატისლავაში მდებარე [[პრიმატების სასახლე (ბრატისლავა)|პრიმატების სასახლეში]] ხელი მოაწერეს მეოთხე [[პრესბურგის საზავო ხელშეკრულება (1805)|პრესბურგის ხელშეკრულებას]].<ref>Lacika, "Bratislava", p. 112</ref> აღსანიშნავია პატარა სახლებიც, რომელთა ნაწილი ისტორიულად მნიშვნელოვანია; მათ შორისაა ძველ ქალაქში სახლი, რომელშიც ცნობილი კომპოზიტორი, [[იოჰან ნეპომუკ ჰუმელი]], დაიბადა. აღსანიშნავ ტაძრებსა და ეკლესიებს მიეკუთვნება გოთიკური [[წმინდა მარტინის ტაძარი]], რომელიც XIII-XVI საუკუნეებში აიგო; 1563-1830 წლებში სწორედ ამ ტაძარში ტარდებოდა [[უნგრეთის სამეფო]]ს მეფედ/დედოფლად კურთხევის ცერემონიალი.<ref name="cathedral">{{cite web|publisher=City of Bratislava |url=http://www4.bratislava.sk/en/vismo5/dokumenty2.asp?u=700000&id_org=700000&id=2009114 |title=St. Martin's Cathedral |year=2005 |accessdate=June 8, 2007 |archiveurl=https://archive.today/20070731145705/http://www.bratislava.sk/en/vismo5/dokumenty2.asp?u=700000&id_org=700000&id=2009114 |archivedate=July 31, 2007 |url-status=dead |df=mdy}}</ref> XIII საუკუნით დათარიღებული ფრანცისკანური ეკლესია წარმოადგენდა რაინდთა ცერემონიალის გასამართ ადგილს; იგი ქალაქში ყველაზე ძველი შემონახული საკრალური ნაგებობაა.<ref>{{cite web|publisher=City of Bratislava |url=http://www.visit.bratislava.sk/vismo/dokumenty2.asp?id_org=700013&id=1122&p1=2001 |title=Františkánsky kostol a kláštor |accessdate=June 10, 2007 |date=February 14, 2005 |language=Slovak |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20070529011431/http://www.visit.bratislava.sk/vismo/dokumenty2.asp?id_org=700013&id=1122&p1=2001 |archivedate=May 29, 2007}}</ref> [[ლურჯი ეკლესია|წმინდა ელიზაბეტის ეკლესია]], რომელიც ფერის გამო უფრო ცნობილია როგორც ლურჯი ეკლესია, მთლიანად [[არტ-ნუვო|უნგრეთის სეპარატისტული სტილითაა]] აგებული. ===ბრატისლავის სასახლე=== [[File:Bratislava, Hrad, Slovensko.jpg|right|thumb|[[ბრატისლავის სასახლე]]]] {{Main|ბრატისლავის სასახლე}} ქალაქის ერთ-ერთი ყველაზე გამორჩეული ნაგებობა ბრატისლავის ციხეა, რომელიც მდებარეობს დუნაის ზედაპირიდან 85 მეტრი სიმაღლეზე მდებარეობს. ციხესიმაგრის გორაკი ქვისა და ბრინჯაოს პერიოდიდან მოყოლებული დასახლებულია; აღნიშნული ადგილი ისტორიის განმავლობაში იყო [[კელტები]]ს დასახლების [[აკროპოლისი]], [[რომის იმპერია|რომის იმპერიის]] [[ლიმესი]]ს ნაწილი, უზარმაზარი სლავური გამაგრებული დასახლების ადგილსამყოფელი და [[დიდი მორავია|დიდი მორავიის]] პოლიტიკური, სამხედრო და რელიგიური ცენტრი.<ref>Lacika, "Bratislava", p. 124</ref> გორაკზე, რომელიც უნგრეთის სამეფოს ეკუთვნოდა, ქვის კონსტრუქცია X საუკუნემდე არ აშენებულა. [[სიგიზმუნდ I ლუქსემბურგი]]ს მმართველობის პერიოდში, 1430 წელს, სასახლე გოთიკურ ანტი-[[ჰუსიტები|ჰუსიტეურ]] ციხე-სიმაგრედ გადაკეთდა; 1562 წელს იქცა [[რენესანსი|რენესანსულ]] ციხედ, ხოლო 1649 წელს [[ბაროკო]]ს სტილში გადაკეთდა. დედოფალ [[მარია ტერეზია]]ს მმართველობის ქვეშ, ციხე პრესტიჟულ სამეფო ადგილად გადაიქცა. 1811 წელს ციხე უნებურად გაანადგურეს; იგი ნანგრევებად 1950-იან წლებამდე რჩებოდა, თუმცა აღნიშნულ პერიოდში იგი აღადგინეს დაახლოებით ისეთ მდგომარეობაში, როგორიც დედოფალ ტერეზიას მმართბელობისას იყო.<ref>Lacika, "Bratislava", p. 128</ref> ===დევინის ციხე=== [[File:Devín Castle (3705531512).jpg|right|thumb|200px|დევინის ციხის ნანგრევები]] {{Main|დევინის ციხე (ბრატისლავა)}} დანგრეული და ახლახან განახლებული [[დევინის ციხე (ბრატისლავა)|დევინის ციხე]] დაბა დევინში, კლდის თავზე, [[მორავა (ჩეხეთი)|მდინარე მორევასა]] და [[დუნაი]]ს შესართავთან მდებარეობს. ეს არის სლოვაკეთის ერთ-ერთი ყველაზე მნიშვნელოვანი არქეოლოგიური ადგილი, სადაც მდებარეობს მუზეუმი, რომელიც მისივე ისტორიას ეძღვნება.<ref>{{cite web |publisher=Bratislava City Museum |url=http://www.muzeum.bratislava.sk/en/vismo/dokumenty2.asp?id_org=700016&id=1025&p1=52 |title=Bratislava City Museum: Museums: Devín Castle – National Cultural Monument |author=Beáta Husová |year=2007 |accessdate=June 21, 2007 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20070623150216/http://www.muzeum.bratislava.sk/EN/vismo/dokumenty2.asp?id_org=700016&id=1025&p1=52 |archivedate=ივნისი 23, 2007 }}</ref> სტრატეგიული მდებარეობის გამო, დევინის ციხე [[დიდი მორავია|დიდი მორავიისა]] და ადრეული უნგრეთის სახელმწიფოს მნიშვნელოვანი სასაზღვრო ციხე იყო. იგი გაანადგურა ნაპოლეონის ჯარებმა 1809 წელს. არის სლოვაკეთის და სლავური ისტორიის მნიშვნელოვანი სიმბოლო.<ref>Lacika, "Bratislava", p. 191</ref> ==დემოგრაფია== {|class="wikitable" style="float:right; margin:0 auto; text-align:center;" |colspan="6" |<div class="center">'''2001 წლის აღწერის შედეგები'''<ref name="population">{{cite web|publisher=Statistical Office of the Slovak Republic |url=http://www.statistics.sk/mosmis/eng/prvav2.jsp?txtUroven=410190&lstObec=582000&Okruh=sodb |title=Urban Bratislava |date=December 31, 2005 |accessdate=April 25, 2007 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20071208095828/http://www.statistics.sk/mosmis/eng/prvav2.jsp?txtUroven=410190&lstObec=582000&Okruh=sodb |archivedate=December 8, 2007 |url-status=dead |df=mdy}}</ref><ref name="2001census">{{cite web|publisher=Statistical Office of the Slovak Republic |url=http://portal.statistics.sk/showdoc.do?docid=3035 |title=Population and Housing Census 2001 |year=2001 |accessdate=April 25, 2007 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20070715053843/http://portal.statistics.sk/showdoc.do?docid=3035 |archivedate=July 15, 2007 |df=mdy}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.statistics.sk/webdata/english/census2001/tab/tab3a.htm |title=Permanently resident population by nationality and by regions and districts |accessdate=2009-11-06 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20061129153653/http://www.statistics.sk/webdata/english/census2001/tab/tab3a.htm |archivedate=November 29, 2006 |df=mdy}}</ref></div> |- |'''რაიონი''' |'''მოსახლეობა''' |'''ეთნიკური ჯგუფები''' |'''მოსახლეობა''' |- |ბრატისლავა I–V |491,061 |[[სლოვაკები]] |452,767 |- |[[ბრატისლავა I]] |44,798 |[[უნგრელები]] |11,541 |- |[[ბრატისლავა II]] |108,139 |[[ჩეხები]] |7,972 |- |[[ბრატისლავა III]] |61,418 |[[გერმანელები]] |1,200 |- |[[ბრატისლავა IV]] |93,058 |[[მორავები]] |635 |- |[[ბრატისლავა V]] |141,259 |[[ხორვატები]] |614 |} ქალაქის წარმოშობიდან XIX საუკუნემდე დომინანტური ეთნიკური ჯგუფი [[გერმანელები]] იყვნენ.<ref name="Czechreview">{{cite journal |author=Peter Salner |title=Ethnic polarisation in an ethnically homogeneous town |journal=Czech Sociological Review |volume=9 |issue=2 |pages=235–246 |year=2001 |url=http://sreview.soc.cas.cz/upl/archiv/files/171_235SALNE.pdf |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080227082043/http://sreview.soc.cas.cz/upl/archiv/files/171_235SALNE.pdf |archivedate=February 27, 2008 |format=PDF |url-status=dead |df=mdy |archive-date=თებერვალი 27, 2008 |access-date=ივლისი 28, 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080227082043/http://sreview.soc.cas.cz/upl/archiv/files/171_235SALNE.pdf }}</ref> [[პირველი მსოფლიო ომი]]ს ბოლოს, პრესბურგის (იგივე ბრატისლავის) მოსახლეობის 42% საუბრობდა [[გერმანული ენა|გერმანულ ენაზე]], 40% [[უნგრული ენა|უნგრულად]] და 15% [[სლოვაკური ენა|სლოვაკურად]].<ref name="Czechreview"/> 1918 წელს [[ჩეხოსლოვაკიის რესპუბლიკა|ჩეხოსლოვაკიის რესპუბლიკის]] ჩამოყალიბების შემდეგ, ბრატისლავა დარჩა მრავალეთნიკურ ქალაქად, თუმცა განსხვავებული დემოგრაფიული ტენდენციით. „[[სლოვაკაცია|სლოვაკაციის]]“ გამო,<ref>{{cite web|author=Iris Engemann|publisher=[[Viadrina European University|European University Viadrina]]|location=[[Frankfurt am Main|Frankfurt]]|title=The Slovakization of Bratislava 1918–1948. Processes of national appropriation in the interwar-period|date=7 March 2008|url=http://web.ceu.hu/urbanstudiesworkshop/documents/iris_engemann.pdf|format=PDF|accessdate=28 ივლისი 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160303232607/http://web.ceu.hu/urbanstudiesworkshop/documents/iris_engemann.pdf|archivedate=3 მარტი 2016}}</ref><ref>[http://www.foruminst.sk/publ/szemle/2007_2/szemle_2007_2_lovisek-julia.pdf NAME CHANGES OF THE STREET IN BRATISLAVA FROM POLITICAL REASONS AFTER THE CREATION OF THE FIRST CZECHOSLOVAK REPUBLIC, The disintegration of the Austria–Hungarian Monarchy (In Hungarian)] {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20071027115910/http://www.foruminst.sk/publ/szemle/2007_2/szemle_2007_2_lovisek-julia.pdf |date=October 27, 2007 }}</ref> ქალაქში გაიზარდა სლოვაკებისა და ჩეხების რიცხვი, ხოლო გერმანელთა და უნგრელთა რაოდენობა შემცირდა. 1938 წელს ქალაქის მოსახლეობის 59% სლოვაკი ან ჩეხი იყო; გერმანელები 22%-ს, ხოლო უნგრელები 13%-ს წარმოადგენდნენ.<ref>Lacika, "Bratislava", p. 43</ref> 1939 წელს სლოვაკეთის სახელმწიფოს შექმნამ სხვადასხვა ცვლილება გამოიწვია: ქვეყნიდან განიდევნა ბევრი ჩეხი, ხოლო [[ჰოლოკოსტი]]ს პერიოდში ქვეყანა მრავალმა ებრაელმა დატოვა.<ref name="Czechreview"/><ref>[https://www.yadvashem.org/yv/en/exhibitions/communities/bratislava/deportations.asp The Story of the Jewish Community in Bratislava] - an online exhibition at [[Yad Vashem]] website</ref> 1945 წელს განხორციელდა გერმანელთა უმეტესი ნაწილის ევაკუაცია. ==კულტურა== ბრატისლავა არის სლოვაკეთის კულტურული ცენტრი. ქალაქი მულტი-კულტურული ხასიათისაა; ადგილობრივ კულტურას ეტყობა სხვადასხვა ეთნიკური და რელიგიური ჯგუფების, მათ შორის [[გერმანელები]]ს, [[სლოვაკები]]ს, [[უნგრელები]]სა და [[ებრაელები]]ს კვალი.<ref name="culturebrochure"/><ref name="geniusloci">{{cite web|publisher=Slovak Tourist Board |url=http://www.slovakia.travel/entitaview.aspx?l=2&ami=108102&smi=108102&llt=1&idp=17890 |title=Genius Loci of Bratislava |year=2007 |accessdate=July 26, 2007 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080316002824/http://www.slovakia.travel/entitaview.aspx?l=2 |archivedate=March 16, 2008}}</ref> ბრატისლავაში მდებარეობს მრავალი თეატრი, მუზეუმი, გალერეა, საკონცერტო დარბაზი, კინოთეატრები, ფილმის კლუბები და უცხოური კულტურული ინსტიტუტები.<ref>{{cite web |publisher=Bratislava Culture and Information Centre |url=http://www.bkis.sk/index.php?option=com_content&task=blogcategory&id=52&Itemid=140 |title=Cultural Institutions |year=2007 |accessdate=July 26, 2007 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120703120901/http://www.bkis.sk/index.php?option=com_content |archivedate=July 3, 2012 |df=mdy-all }}</ref> ===მუზეუმები და გალერეები=== [[File:Slovenská národná galéria05.jpg|left|thumb|[[სლოვაკეთის ეროვნული გალერეა]]]] 1961 წელს დაარსებული [[სლოვაკეთის ეროვნული მუზეუმი]]ს (Slovenské národné múzeum) მთავარი შენობა მდებარეობს ბრატისლავაში, მდინარის ნაპირას, ძველ ქალაქში. ეს არის უდიდესი კულტურული დაწესებულება სლოვაკეთში, რომელიც მართავს 16 სპეციალიზებულ მუზეუმს ბრატისლავაში და მის ფარგლებს გარეთ.<ref>{{cite web |publisher=Slovak National Museum |url=http://www.snm.sk/?lang=eng&section=expo&org=1&show |title=Slovak national museum – SNM office |year=2007 |accessdate=October 7, 2007}}</ref> [[ბრატისლავის საქალაქო მუზეუმი]] (Múzeum mesta Bratislavy), რომელიც დაარსდა 1868 წელს, წარმოადგენს უძველეს მუზეუმს, რომელიც უწყვეტად ფუნქციონირებს.<ref>{{cite web |publisher=Bratislava City Museum |url=http://www.muzeum.bratislava.sk/en/vismo/dokumenty2.asp?id_org=700016&id=1004&p1=51 |title=Profile of the museum |author=Beáta Husová |date=January 19, 2007 |accessdate=May 4, 2007 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20070920222524/http://www.muzeum.bratislava.sk/en/vismo/dokumenty2.asp?id_org=700016&id=1004&p1=51 |archivedate=სექტემბერი 20, 2007 }}</ref> მისი უმთავრესი მიზანია ისტორიული და არქეოლოგიური კოლექციების გამოყენებით ჩაიწეროს ბრატისლავის ისტორია უძველესი პერიოდიდან დღემდე. იგი მნახველს რვა სპეციალურ მუზეუმში მუდმივად სთავაზობს გამოფენებს. აღსანიშნავია 1948 წელს დაარსებული [[სლოვაკეთის ეროვნული გალერეა]], რომელიც ქვეყნის გალერეების ყველაზე ფართო ქსელს ფლობს. ==განათლება და მეცნიერება== [[File:Blava 2007-3-28-33.jpg|left|thumb|[[ისტროპოლიტის უნივერსიტეტი]]ს შენობა]] [[File:Мальчики ловящие гусей - panoramio.jpg|right|thumb|200px|[[კომენიუსის უნივერსიტეტი]]ს სათავო ოფისი]] [[File:EUBA3.jpg|right|thumb|200px|[[ეკონომიკის უნივერსიტეტი (ბრატისლავა)|ეკონომიკის უნივერსიტეტის]] მთავარი შენობა დარბაზი]] პირველი უნივერსიტეტი ბრატისლავაში, უნგრეთის სამეფოში (და ასევე დღევანდელი სლოვაკეთის ტერიტორიაზე) იყო [[ისტროპოლიტის უნივერსიტეტი]], რომელიც 1465 წელს მეფე [[მატიაშ ჰუნიადი]]მ დააარსა. 1490 წელს, მეფის გარდაცვალების შემდეგ, უნივერსიტეტი დაიხურა.<ref>{{cite web|publisher=City of Bratislava |url=http://www4.bratislava.sk/en/vismo5/dokumenty2.asp?u=700000&id_org=700000&id=2009414& |title=Academia Istropolitana |date=February 14, 2005 |accessdate=January 5, 2008 |url-status=dead |archiveurl=https://archive.today/20080507064915/http://www4.bratislava.sk/en/vismo5/dokumenty2.asp?u=700000&id_org=700000&id=2009414& |archivedate=May 7, 2008 |df=mdy}}</ref> ბრატისლავაში მდებარეობს ქვეყნის უდიდესი უნივერსიტეტი, [[კომენიუსის უნივერსიტეტი]], რომელშიც 27,771 მოსწავლე ირიცხება;<ref name="uips1">{{cite web|url=http://www.uips.sk/statis/pdf/VS_P01.PDF |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080227082041/http://www.uips.sk/statis/pdf/VS_P01.PDF |archivedate=February 27, 2008 |title=Univerzita Komenského |accessdate=2008-02-15 |format=PDF |publisher=Ústav informácií a prognóz školstva |language=Slovak |url-status=dead |df=mdy}}</ref> ქალაქშივე მდებარეობს [[სლოვაკეთის ტექნოლოგიური უნივერსიტეტი]] (18,473 მოსწავლე)<ref name="uips21">{{cite web|url=http://www.uips.sk/statis/pdf/VS_P21.PDF |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080227082113/http://www.uips.sk/statis/pdf/VS_P21.PDF |archivedate=February 27, 2008 |title=Slovenská technická univerzita |accessdate=2008-02-15 |format=PDF |publisher=Ústav informácií a prognóz školstva |language=Slovak |url-status=dead |df=mdy}}</ref> და ქვეყნის უძველესი ხელოვნების სკოლები ([[საშემსრულებლო ხელოვნების აკადემია (ბრატისლავა)|საშემსრულებლო ხელოვნების აკადემია]] და [[სახვითი ხელოვნებისა და დიზაინის აკადემია (ბრატისლავა)|სახვითი ხელოვნებისა და დიზაინის აკადემია]]). უმაღლესი განათლების სხვა ინსტიტუტებში შედის ეკონომიკის სახელმწიფო უნივერსიტეტი და სიეტლის სახელმწიფო უნივერსიტეტი,პირველი კერძო კოლეჯი სლოვაკეთში.<ref>{{cite web|publisher=City University of Seattle |url=http://www.cityu.edu/loc_bratislava.htm |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080212140409/http://www.cityu.edu/loc_bratislava.htm |archivedate=February 12, 2008 |title=Bratislava, Slovakia: Vysoka Skola Manazmentu (VSM) |year=2005 |accessdate=June 1, 2007 |url-status=dead |df=mdy}}</ref> მთლიანობაში, ბრატისლავაში მდებარე უნივერსიტეტებში ირიცხება დაახლოებით 56,000 მოსწავლე.<ref name="factsandfigures">{{cite web|publisher=City of Bratislava |url=http://visit.bratislava.sk/en/VismoOnline_ActionScripts/File.aspx?id_org=700014&id_dokumenty=1041 |title=Visit Bratislava – Facts and Figures |year=2007 |accessdate=April 30, 2007 |format=PDF |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20070305044446/http://www.visit.bratislava.sk/en/VismoOnline_ActionScripts/File.aspx?id_org=700014&id_dokumenty=1041 |archivedate=March 5, 2007}}</ref> ქალაქში ამჟამად 65 საჯარო, ცხრა კერძო და ათი რელიგიური დაწყებითი სკოლაა.<ref name="uips">{{cite web|title=Prehľad základných škôl v školskom roku 2006/2007 |year=2006 |publisher=Ústav informácií a prognóz školstva |url=http://www.uips.sk/statis/pdf/ZS_P1.PDF |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080227082059/http://www.uips.sk/statis/pdf/ZS_P1.PDF |archivedate=February 27, 2008 |accessdate=2008-02-15 |language=Slovak |format=PDF |url-status=dead |df=mdy}}</ref> საერთო ჯამში, დაწყებით სკოლებში ირიცხება 25,821 მოსწავლე.<ref name="uips2">{{cite web|url=http://www.uips.sk/statis/pdf/GYM_P1.PDF |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080227082105/http://www.uips.sk/statis/pdf/GYM_P1.PDF |archivedate=February 27, 2008 |title=Prehľad gymnázií v školskom roku 2006/2007 |accessdate=2008-02-15 |format=PDF |publisher=Ústav informácií a prognóz školstva |language=Slovak |url-status=dead |df=mdy}}</ref> ქალაქის საშუალო განათლების სისტემა (ზოგი საშუალო სკოლა და ყველა უმაღლესი სკოლა) მოიცავს 39 გიმნაზიას 16,048 მოსწავლით, <ref name="uips3">{{cite web|url=http://www.uips.sk/statis/pdf/SOS_P1.PDF |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080227082051/http://www.uips.sk/statis/pdf/SOS_P1.PDF |archivedate=February 27, 2008 |title=Prehľad stredných odborných škôl v školskom roku 2006/2007 |accessdate=2008-02-15 |format=PDF |publisher=Ústav informácií a prognóz školstva |language=Slovak |url-status=dead |df=mdy}}</ref> 37 სპეციალიზებულ საშუალო სკოლას 10,373 მოსწავლით,<ref name="uips3"/> და 27 პროფესიულ სკოლას 8,863 მოსწავლით (2007 წლის მონაცემებით).<ref name="uips4">{{cite web|url=http://www.uips.sk/statis/pdf/ZSS_P1.PDF |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080227082121/http://www.uips.sk/statis/pdf/ZSS_P1.PDF |archivedate=February 27, 2008 |title=Prehľad združených stredných škôl v školskom roku 2006/2007 |accessdate=2008-02-14 |format=PDF |publisher=Ústav informácií a prognóz školstva |language=Slovak |url-status=dead |df=mdy}}</ref><ref name="uips5">{{cite web|url=http://www.uips.sk/statis/pdf/SOU_P1.PDF |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080227082128/http://www.uips.sk/statis/pdf/SOU_P1.PDF |archivedate=February 27, 2008 |title=Prehľad stredných odborných učilíšť a učilíšť v školskom roku 2006/2007 |accessdate=2008-02-15 |format=PDF |publisher=Ústav informácií a prognóz školstva |language=Slovak |url-status=dead |df=mdy}}</ref> [[სლოვაკეთის მეცნიერებათა აკადემია]] ასევე ბრატისლავაშია განთავსებულია. თუმცა, ქალაქი ევროპის იმ მცირე დედაქალაქებს შორისაა, რომელსაც არც [[ობსერვატორია]] და არც [[პლანეტარიუმი]] აქვს. უახლოესი ობსერვატორია [[მოდრა (ქალაქი)|მოდრაში]], 30 კილომეტრის დაშორებით მდებარეობს, ხოლო უახლოესი პლანტარიუმი განთავსებულია [[გლოგოვეცი (ქალაქი)|გლოგოვეცში]], ქალაქიდან 70 კილომეტრში. ==გალერეა== <gallery> File:Bratislava Panorama R01.jpg|ხედი [[სლოვაკეთის აჯანყების ეროვნული ხიდი]]დან File:Bratislava Castle 2010.jpg|[[ბრატისლავის სასახლე|ბრატისლავის სასახლის]] ძირითადი შესასვლელი File:Hviezdoslavovo námestie (10267450433).jpg|ჰივიზდოსლავის მოედანი File:Pozsony - középen a régi városháza, balra a prímási palota.JPG|პრიმატების მოედანი File:Michael's Gate and tower (10267681486).jpg|[[მაიკლის კარიბჭე]] File:Laurinc Gate-Bratislava Slovakia.JPG|[[ლორინგის კარიბჭე]] </gallery> ==ბიბლიოგრაფია== * {{Cite book |title=Dejiny Bratislavy (History of Bratislava)|year=1979 |publisher=[http://www.obzor.sk/ Obzor] |location=Bratislava, Slovakia |language=Slovak |edition=2nd |last=Horváth, V., Lehotská, D., Pleva, J. (eds.) et al.}} * {{Cite book |last=Janota |first=Igor |title=Bratislavské rarity (Rarities of Bratislava) |edition=1st |year=2006 |publisher=[http://www.marencin.sk/ Vydavateľstvo PT] |location=Bratislava, Slovakia |language=Slovak |isbn=80-89218-19-9 |isbn-status=May be invalid – please double check }} * {{Cite book |last=Lacika |first=Ján |title=Bratislava |url=https://archive.org/details/bratislava0000laci |edition=1st |series=Visiting Slovakia |year=2000 |publisher= DAJAMA |location=Bratislava, Slovakia |isbn=80-88975-16-6 }} == რესურსები ინტერნეტში == * [http://www.bratislava-photos.com/ Contemporary Bratislava Photography] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171002112805/http://www.bratislava-photos.com/ |date=2017-10-02 }} * [http://www.ron-del.net/ Great resource of historical photography] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161220212746/http://www.ron-del.net/ |date=2016-12-20 }} * [http://www.ba.foxy.sk/ Albums with historical and new photos] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210228043402/http://www.ba.foxy.sk/ |date=2021-02-28 }} * [http://bratislava.pano3d.sk/ Virtual Tour of Bratislava] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110902153525/http://bratislava.pano3d.sk/ |date=2011-09-02 }} * [http://www.visitbratislava.com/ ტურიზმისა და მოგზაურობის ოფიციალური სახელმძღვანელო ბრატისლავაში] * [http://slovakia.travel/en ოფიციალური სლოვაკეთის ტურიზმის ეროვნული პორტალი] == სქოლიო == {{სქოლიო}} {{ევროკავშირის დედაქალაქები}} {{ევროპის დედაქალაქები}} [[კატეგორია:სლოვაკეთის ქალაქები]] [[კატეგორია:ევროპის დედაქალაქები]] c4rhmdgspywwbrw20111vjpzzrwcz5l 0 21697 5564451 4663084 2026-10-24T07:25:45Z InternetArchiveBot 124291 დაარქივდა 1 წყარო და 0 წყარო მოინიშნა მკვდრად. #IABot (v2.0.9.6) 5564451 wikitext text/x-wiki {{რჩეული/2.0}} {{ინფოდაფა ენა | სახელი = ბულგარული ენა | თვითდასახელება = български език | რაოდენობა = მშობლიური ენა: 11 – 13 მლნ.<ref>10 მილიონი ეთნოლოგის მიხედვით [http://www.ethnologue.com/show_language.asp?code=bul], 12 მილიონი ომნიგლოტის მიხედვით [http://www.omniglot.com/writing/bulgarian.htm]</ref> | ქვეყნები = [[ბულგარეთი]], [[ჩრდილოეთი მაკედონია]], [[უკრაინა]], [[რუმინეთი]], [[მოლდოვა]], [[ბელარუსი]], [[სერბეთი]], [[თურქეთი]] | კლასიფიკაცია = [[ინდოევროპული ენები|ინდოევროპული ოჯახი]]: ::[[სლავური ენები|სლავური]] :::[[სამხრეთსლავური ენები|სამხრეთსლავური]] ::::'''ბულგარული''' | დამწერლობა = [[კირილიცა]] | სტატუსი = ოფიციალური ენა: <br /> :{{BGR}} :{{EUR}} არეგულირებს: ბულგარეთის მეცნიერებათა აკადემიის ბულგარული ენის ინსტიტუტი | კოდები = ISO 639-1: bg <br />ISO 639-2: bul <br />ISO/FDIS 639-3: bul |კოდი = bg |რუკა=Distribution of Bulgarian Speakers.png}} [[ფაილი:Zx500 358581.jpg|thumb|200px|სოფიის უნივერსიტეტი]] '''ბულგარული ენა''' (ბულგ. български език) — [[ბულგარელები]]ს ენა, მიეკუთვნება [[ინდოევროპული ენები|ინდოევროპულ ენათა]] [[სლავური ენები|სლავური ოჯახის]] [[სამხრეთსლავური ენები|სამხრეთსლავურ]] ჯგუფს. ბულგარულს მრავალი [[დიალექტი]] აქვს. ისინი თავის მხრივ ცალკეულ კილო-კავებად იყოფა. ბულგარულთან ყველაზე ახლო მდგომი ენა არის [[მაკედონური ენა|მაკედონური]]. ამ ორი ენის დიალექტები ქმნის ერთგვარ [[ენობრივი კონტინუუმი|ენობრივ კონტინუუმს]]. თვით ბულგარეთში ბევრი მაკედონურს არც კი აღიარებს ცალკე ენად და მას ბულგარულის დიალექტებს მიათვლის. ბულგარულ ენას საერთო არაფერი აქვს ე.წ. [[პროტობულგარული ენა|პროტობულგარულთან]], რომელიც მეცნიერთა მტკიცებით [[თურქული ენები|თურქულ ენათა]] ჯგუფს მიეკუთვნება, ხოლო ზოგ მეცნიერთა თეორიების მიხედვით კი პროტობულგარული ჩრდილოაღმოსავლეთ [[ირანული ენები|ირანულ ენათა]] ჯგუფს უნდა მიეკუთვნოს. == გავრცელების არეალი == ბულგარულ ენაზე ლაპარაკობს დაახლოებით 10 მლნ. კაცი; ბულგარეთში (დაახლ. 7,72 მლნ.), მაგრამ აგრეთვე საბერძნეთში (1970: 20 000), რუმინეთში (1970: 13 000), ჩრდილოეთ მაკედონიაში, მოლდოვაში (2005: 40 000), უკრაინაში (2001: 205 000), სერბეთში (1991: 25 200), ბელარუსში, სლოვაკეთში (2001: 1176) და თურქეთში (2001: 30 000 ე.წ. [[პომაკები]]). == მოკლე ისტორიული ცნობები == [[ფაილი:Kyrill&Method.jpg|thumb|200px|წმინდა კირილე და მეთოდე]] '''თანამედროვე ბულგარული ენა''' არის პირდაპირი მემკვიდრე ძველი ბულგარული ენისა, რომელსაც სამეცნიერო ლიტერატურაში სხვადასხვა სახელი აქვს, მაგრამ ძირითადად მაინც სამი სახელი – [[ძველი ბულგარული ენა|ძველბულგარული]], [[ძველი საეკლესიო სლავური ენა|ძველი საეკლესიო სლავური]] და [[ძველი სლავური ენა|ძველი სლავურია]] გავრცელებული. სალონიკის ძველბულგარულის საფუძველზე წარმოქმნილ ამ ენას უკვე IX–X საუკუნეებიდან მოეპოვება წერილობითი ძეგლები, რომლებიც საეკლესიო ხასიათისაა. ამ ფაქტმა განაპირობა ის, რომ ზოგ სლავურ ქვეყანაში ძველბულგარულს თანასახელად სწორედ ''ძველი საეკლესიო სლავური'' ან ''ძველი სლავური'' ჰქვია. ლიტერატურა ძველბულგარულ ენაზე ჯერ [[გლაგოლიცა]]ზე, ხოლო მოგვიანებით [[კირილიცა]]ზე იქმნებოდა. ''ძველი საეკლესიო სლავურის'' გავლენისგან გათავისუფლების ხარჯზე მოხდა თანამედროვე ბულგარული ენის ჩამოყალიბება (XIX საუკუნის მიწურული) და ნორმირება. ახალმა ბულგარულმა ენამ დროთა განმავლობაში დაკარგა (სახელის) ბრუნება და მის ნაცვლად დამკვიდრდა განსაზღვრული [[არტიკლი]], რომელსაც '''პოსტპოზიციურ არტიკლსაც''' უწოდებენ. ბრუნება შემორჩა მხოლოდ ნაცვალსახელს, ისიც მეტად რუდიმენტარული სახით. == ბულგარული ენის ისტორიული განვითარების საფეხურები == ბულგარული ენა ისტორიულად სამ პერიოდად დაიყოფა: # ძველბულგარული პერიოდი ([[IX საუკუნე|IX]]-[[XI საუკუნე|XI საუკუნეები]]) # საშუალო ბულგარული პერიოდი ([[XII საუკუნე|XII]]-[[XIV საუკუნე|XIV]] საუკუნეები) # ახალბულგარული პერიოდი ([[XV საუკუნე|XV საუკუნიდან]] მოყოლებული) === ძველბულგარული პერიოდი === ძველბულგარული პერიოდი მოიცავს დროის მონაკვეთს, ბულგარულ სამეფოში სლავური ენის ოფიციალურად გამოაცხადებიდან ვიდრე ამ სამეფოს [[ბიზანტიის იმპერია|ბიზანტიისადმი]] დაცემამდე [[1018]] წელს. === საშუალო ბულგარული პერიოდი === === ახალბულგარული პერიოდი === == ზოგი თავისებურებანი == === დამწერლობა=== {{მთავარი|ბულგარული ანბანი}} [[ბულგარული დამწერლობა]] ეფუძნება [[კირილიცა]]ს და მოიცავს 30 [[ასო]]-ნიშანს ([[გრაფემა]]ს). ანბანი კირილურის საფუძველზე ჩამოყალიბდა. 30-დან 29 ასო-ნიშნის სხვადასხვა – დიდი და პატარა ვარიანტი არსებობს, მხოლოდ ერთ ასო-ნიშანს არ გააჩნია დიდი ვარიანტი, კერძოდ; ''' -, ь'''-ს. [[ფაილი:TeodorovichBukvar.jpg|thumb|200px|1792 წლის ბულგარული დედაენა]] [[ფაილი:ZographensisColour.jpg|thumb|200px|ზოგრაფენსის კოდექსი – ძველ ბულგარულ ენაზე შესრულებული ერთ-ერთი ხელნაწერი (დაახლ. [[X საუკუნე|X ს.]])]] {| class="wikitable" ! # !! ასო !! ბულგარული <br />სახელწოდება !! ISO <br />ტრანსლიტერაცია |- | 1 || [[А]], а || а || [a] |- | 2 || [[Б]], б || бъ || [b] |- | 3 || [[В]], в || въ || [v] |- | 4 || [[Г]], г || гъ || [g] |- | 5 || [[Д]], д || дъ || [d] |- | 6 || [[Е]], е || е || [ɛ] |- | 7 || [[Ж]], ж || жъ || [ʒ] |- | 8 || [[З]], з || зъ || [z] |- | 9 || [[И]], и || и || [i] |- | 10 || [[Й]], й || и кратко || [j] |- | 11 || [[К]], к || къ || [k] |- | 12 || [[Л]], л || лъ || [l] |- | 13 || [[М]], м || мъ || [m] |- | 14 || [[Н]], н || нъ || [n] |- | 15 || [[О]], о || о || [ɔ] |- | 16 || [[П]], п || пъ || [p] |- | 17 || [[Р]], р || ръ || [r] |- | 18 || [[С]], с || съ || [s] |- | 19 || [[Т]], т || тъ || [t] |- | 20 || [[У]], у || у || [u] |- | 21 || [[Ф]], ф || фъ || [f] |- | 22 || [[Х]], х || хъ || [x] |- | 23 || [[Ц]], ц || цъ || [t͡s] |- | 24 || [[Ч]], ч || чъ || [ʧ] |- | 25 || [[Ш]], ш || шъ || [ʃ] |- | 26 || [[Щ]], щ || штъ || [ʃt] |- | 27 || [[Ъ]], ъ || ер голям || [ɤ̞] |- | 28 || [[Ь]], ь || ер малък || - |- | 29 || [[Ю]], ю || йу || [ju] |- | 30 || [[Я]], я || йа || [ja] |} : '''[[ხმოვანი|ხმოვნები]]''' (''гласни''): '''а''', '''е''', '''и''', '''о''', '''у''', '''ъ''' :: '''я''' = '''ჲა''' = > Яна [''ჲანა''] - სახელი (ქალის), :: '''ю''' = '''ჲუ''' = > южен [''ჲუჟენ''] (სამხრეთ-, სამხრეთული), :: '''ь''' = '''ჲ''' = > актьор [''აქტჲორ''] მსახიობი. : '''[[თანხმოვანი|თანხმოვნები]]''' (''съгласни''): :: '''მჟღერი''' (''звучни''): '''б''', '''в''', '''г''', '''д''', '''ж''', '''з''', '''дж''' - '''ჯ''', '''дз''' - '''ძ''' :: '''ყრუ''' (''беззвучни''): '''п''', '''ф''' , '''к''', '''т''', '''ш''', '''с''', '''ч''', '''ц''', '''х''' :: '''სონორი''' (''сонорни''): '''м''', '''н''', '''р''', '''л''', '''й''' ბულგარულ ენას არ მოეპოვება [[კირილიცა|კირილიცას ანბანიდან]] ცნობილი შემდეგი ასო-ნიშნები: '''э''', '''ё'''. ბულგარულ ენას არ მოეპოვება [[კირილიცა|კირილიცას]] მქონე ზოგი სლავი ხალხისთვის ცნობილი ასო-ნიშნების შესატყვისი შემდეგი ბგერები: '''ы''', '''щ'''. : '''ამიტომ;''' ::: '''щ''' იკითხება, როგორც '''შტ''' – '''щ'''аб - '''შტ'''აბი, '''щ'''ати - '''შტატები''', '''щ'''урм - '''შტ'''ურმი. მაგრამ რუსული გვარი '''Щербаков''' ბულგარულად უნდა გადავიტანოთ [[ფონეტიკა|ფონეტიკურად]] '''Шч'''ербаков, რომ არ გამოვიდეს დაწერილი '''შტ'''ერბაკოვი. ::: '''ы''' იკითხება და იწერება, როგორც '''и''': ''Кр''и''лов''. ::: '''ё''' იკითხება და იწერება, როგორც '''ьо''' (თანხმოვნის შემდეგ): Се'''мьо'''нов, ხოლო როგორც:::йо::: სიტყვის დასაწყისში და ხმოვნის შემდეგ – Йовков, Панайот. ::: '''э''' იკითხება და იწერება, როგორც '''е''': '''е'''ксперт, '''е'''таж. ::: '''дж''' იკითხება, როგორც ქართული '''ჯ''': '''джоб''' [''ჯოფ''] – ჯიბე. ::: '''дз''' იკითხება, როგორც ქართული '''ძ''': '''дзифт''' [''ძიφთ''] – ზეთი. ძველ ტექსტებში დამატებით შეიძლება კიდევ შემდეგი ორი ასო-ნიშანი შეგვხვდეს - '''ჲატი''' (ჲატი - '''Ѣ/ѣ''') და '''დიდი ჲუსი''' (სლავური ცხვირისმიერი ხმოვანი - '''Ѫ/ѫ'''). : „'''ჲატი - Ѣ/ѣ'''“ სხვადასხვა ასო-ნიშნებთან მეზობლობაში წარმოითქმის სხვადასხვანაირად, კერძოდ; როგორც ''е'', ან ''я''; მაგ.; ''голѣм'' ↔ ''голѣми'') : „'''დიდი ჲუსი - Ѫ/ѫ'''“ არ უნდა აგვერიოს კირილურ ასო-ნიშან '''პატარა ჲუსთან – Ѧ/ѧ'''). 1945 წელს ჩატარებული რეფორმის შედეგად ძველ ასო-ნიშნებს აღარ გამოიყენებენ. : '''[[მახვილი (გრამატიკა)|მახვილი]] ბულგარულში არის თავისუფალი და დინამიური.''' === ზმნა === ზმნა ის [[მეტყველების ნაწილი|მეტყველების ნაწილია]], რომელიც ფორმათა გასაოცარი სიმდიდრის გამო ყველაზე მეტ სირთულეს უმზადებს ბულგარული ენის ენის შესწავლის მსურველთ. ბულგარული ზმნა ხასიათდება შემდეგი კატეგორიებით: [[პირი (გრამატიკული კატეგორია)|პირი]], [[რიცხვი (გრამატიკული კატეგორია)|რიცხვი]], [[დრო (გრამატიკული კატეგორია)|დრო]], [[კილო (გრამატიკული კატეგორია)|კილო]], [[გვარი (გრამატიკული კატეგორია)|გვარი]], [[ასპექტი (გრამატიკული კატეგორია)|ასპექტი]], [[სქესი (გრამატიკული კატეგორია)|სქესი]] მხოლოდ [[პერიფრასტული დრო|პერიფრასტულ დროებში]]. ბულგარული ენა არ იცნობს ზმნის საწყის (განუსაზღვრელ) ფორმას, ანუ ინფინიტივს და მის ნაცვლად ახლანდელი დროის მხ. რიცხვის პირველ პირს გამოიყენებენ. მაგ.; обяснявам, давам, купувам, уча, мисля. ==== ზმნის პირი ==== ბულგარულში [[პირი (გრამატიკული კატეგორია)|პირის კატეგორია]] ყოველთვის [[რიცხვი (გრამატიკა)|რიცხვის გრამატიკულ კატეგორიასთან]] არის დაკავშირებული, რის გამოც ერთდროულად '''პირისა და რიცხვის კატეგორიაზე''' და ასევე რიცხვის კატეგორიის ორნაწილიანობაზე – ('''მხოლობითი და მრავლობითი რიცხვი''') შეიძლება საუბარი. საზღვრული ზმნის ყოველ [[პარადიგმა]]ს აქვს 6 ფორმა, რომელიც პირისა და რიცხვის კატეგორიებს მოიცავს (იხ. ქვემოთ – '''პირის ნაცვალსახელი'''). მხოლობითი რიცხვის მე-2 პირს შეიძლება ბულგარულში ჰქონდეს ე.წ. განუსაზღვრელ-პერსონალური მნიშვნელობა. მაგ.; : '''Трудно е да намериш билет.''' : '''ძნელია იშოვო ბილეთი'''. : '''ძნელია ბილეთის შოვნა'''. მხრავლობითი რიცხვის მე-3 პირს შეიძლება ბულგარულში ჰქონდეს ე.წ. განმაზოგადებელ-'''არა'''პერსონალური მნიშვნელობა. მაგ.; : '''Ще предават ли мача?''' : '''გაგრძელდება მატჩი?''' (სიტყვასიტყვით: გააგძელებენ (კი, განა) მატჩს?) ==== ზმნის დროის ფორმები ==== ; ბულგარული ზმნა იუღლება 9 დროის ფორმაში. (დროის ფორმები დროის ქართული და ლათინური (საერთაშორისო ლინგვისტური) ტერმინოლოგიით): :'''აწმყო''' (მოიხმარს დროის ერთი ფორმას) :: ''1. Сегашно време'' – ახლანდელი დრო. (პრეზენსი) :'''წარსული''' (მოიხმარს დროის ოთხი ფორმას) :: ''2. Минало свършено време'' – ნამყო წყვეტილი დრო. (აორისტი) ::: аз чет'''ох''' „მე (ერთხელ ) წა/ვიკითხე“ :: ''3. Минало неопределено време'' – ნამყო სრული დრო. (პერფექტი) ::: аз '''съм чел''' „მე (არაერთხელ) ვიკითხე“ :: ''4. Минало несвършено време'' - ნამყო უსრული (უწყვეტელი) დრო. (იმპერფექტი) ::: аз чет'''ях''' „მე ვკითხულობდი“ :: ''5. Минало предварително време'' - ნამყო წინარე წარსული დრო. (პლუსკვამპერფექტი) ::: аз '''бях чел''' „მე (უწინ) ვკითხულობდი, ან წავიკითხე“ :'''მომავალი''' (მოიხმარს დროის ოთხი ფორმას) :: ''6. Бъдеще време'' - მომავალი დრო. (ფუტურუმი) :: ''7. Бъдеще време в миналото'' - მომავალი დრო ნამყოში. (ფუტურუმ პრეტერიტი) :: ''8. Бъдеще предварително време'' - მომავალი წინარე წარსული დრო. (ფუტურუმ ეგზაქტუმი) :: ''9. Бъдеще предварително време в миналото'' - მომავალი წინარე წარსული დრო ნამყოში. (ფუტურუმ ეგზაქტუმ პრეტერიტი) ეს უკანასკნელი (მომავალი წინარე წარსული დრო ნამყოში) თითქმის არ იხმარება და ნელ-ნელა ქრება. ==== ასპექტი ==== ; ასპექტი (вид) ბულგარულში ორი ნაწილისგან შედგება ''უსრული'' და ''სრული'' ასპექტისაგან. : 1. Несвършен вид - უსრული (იმპერფექტიული) ასპექტი : 2. Свършен вид - სრული (პერფექტიული ) ასპექტი : მოქმედება გამოხატული '''უსრულ''' ასპექტში = ლინეარული, მოქმედების მიმდინარეობა, მოქმედების გამეორება, მოქმედების, როგორც ნამოქმედარის აღწერა. : მოქმედება გამოხატული '''სრულ''' ასპექტში = წყვეტილი, მოქმედების შედეგი, მოქმედების ერთჯერადობა, მოქმედების, როგორც ნამოქმედარის შეჯერება. ბულგარული ზმნების უმეტესობა წყვილდება ასპექტში. ამ [[ზმნური წყვილები|ზმნურ წყვილებს]] საერთო [[ლექსიკალური მნიშვნელობა]] აქვთ, მაგრამ მნიშვნელოვანი განსხვავებაა მათ [[გრამატიკულ მნიშვნელობა]]ში. მაგ.; затварям > < затворя = დახურვა; идвам > < дойда = (მი)(მო)(წა)სვლა. : '''ზმნის ასპექტის ორნაწილიანობა ნიშნავს იმასაც, რომ ბულგარული ზმნა არა დროის 9 ფორმაში იუღლება, არამედ 18-ში'''. ==== თხრობითი კილო ==== ბულგარული ზმნების თხრობით კილოში საწარმოებლად საჭიროა ამ ზმნათა კლასიფიკაციის დაუფლება. ბულგარული ზმნებს ჰყოფენ '''უღლების კლასებად''' და '''ქვეკლასებად''', რომლებსაც '''უღლების ტიპებსაც''' უწოდებენ და რომელთა დადგენა მთელ რიგ ზმნებთან ფუძისეული ხმოვნის და/ან მახვილის მეშვეობითაა შესაძლებელი. ზმნათა ეს კლასიფიკაცია ემყარება [[ფუძე|ფუძის]] უნარს ჰქონდეს ორგვარი ფორმა. არსებობს '''ახლანდელი დროის ფუძე''' და '''აორისტის ფუძე'''. : '''ახლანდელი დროის ფუძე''' გამოიყენება '''უღლების კლასების საწარმოებლად'''. : '''აორისტის ფუძე''' გამოიყენება '''უღლების ტიპების საწარმოებლად'''. ზმნების ამ ფუძეთა ცოდნით ხდება შესაძლებელი ნებისმიერი ზმნის ნებისმიერი ფორმის წარმოება. : ფუძისეული ხმოვნის ყველაზე ნათლად დანახვა შეიძლება მხოლობითი რიცხვის ახლანდელი დროისა და აორისტის მესამე პირში (ანუ ფორმებში, რომელთაც პირის დაბოლოება არ გააჩნიათ). დაბოლოებები პირისა და რიცხვის სხვა ფორმებში (ერთი გამონაკლისის – I და II უღლების კლასების, ახლანდელი დროის მხოლობითი რიცხვის I პირისა და მრავლობითი რიცხვის III პირის გარდა) დაერთვის ფუძისულ ხმოვანს. იმპერფექტისა და მისგან ნაწარმოები იმპერფექტ-პარტიციპის საწარმოებლად საჭიროა ახლანდელი დროისა და აორისტის ფუძეების გარდა I და II უღლების ზმნებს კიდევ ერთი, მესამე ფუძის ცოდნა, რომელსაც '''იმპერფექტის ფუძეს''' უწოდებენ. იმპერფექტის ფუძის მართებულად წარმოებისთვის კი ახლანდელი დროის ფუძის ცოდნაა საჭირო. ==== ზმნის დროის ფორმათა მნიშვნელობა თხრობითი კილოს მოქმედებით გვარში ==== ბულგარული ზმნების ინდიკატიური დროის ფორმების აღსაწერად საჭიროა რამდენიმე (ძირითადი) საორიენტაციო პუნქტის გათვალისწინება: : – საუბრის მომენტი ნამდვილია თუ ფიქტიური, ანუ მხედველობაშია დროის მომენტი, როცა ესა თუ ის აზრი გამოითქმის. : – ქმედების მომენტი თუ ქმედების დრო, ანუ მხედველობაშია დროის ის მონაკვეთი, თუ როდის ხორციელდება (ხორციელდებოდა, განხორციელდება) ზმნით გამოხატული ქმედება. : – საორიენტაციო პუნქტი მთქმელისთვის/დამწერისთვის არის დრო საუბრის მომენტამდე და საუბრის მომენტის შემდეგ. ===== პრეზენსი ===== : '''ახლანდელი დრო – Сегашно време''' პრეზენსი გამოხატავს იმ ზმნურ ქმედებას, რომელიც საუბრის მომენტში ხორციელდება. : Другарката Рашева '''има''' гост. Гурам '''разбира''' български. პრეზენსი ძალიან ხშირად გამოიყენება იმ მოქმედებათა გამოსახატავად, რომლებიც საუბრის მომენტამდე განხორციელდა, ან საუბრის მომენტის შემდეგ განხორციელდება, უნდა განხორციელდეს. განსხვავებები, რომლებიც ბულგარულ და ქართულ ახლანდელ დროებს შორის არის, სტილისტური და სიხშირითი ხასიათისაა. : '''შენიშვნა''': ე.წ. აქტუალური პრეზენსი, ანუ ახლანდელი დროის ფორმა კითხვაზე – რა ხდება?, უპასუხებს მხოლოდ იმპეფექტული ასპექტის პრეზენსით. ===== აორისტი ===== : '''ნამყო წყვეტილი დრო – Минало свършено време ''' აორისტი, რომელიც მეწყვილე ზმნებთან უმეტესწილად [[ასპექტი|პერფექტული ასპექტით]] იწარმოება, იმ ზმნურ მოქმედებებს გამოხატავს, რომლებიც საორიენტაციო დროდ საუბრის მომენტამდე განხორციელდა და დასრულდა. : Вчера '''се върнах''' рано от работа. ეს არის ე.წ. '''სასაუბრო დრო''' წარსული მოქმედებებისთვის, განსაკუთრებით კი, მოქმედებათა თანამიმდევრობის, მოქმედებათა ჯერის აღსაწერად. ===== პერფექტი ===== : '''ნამყო სრული დრო – Минало неопределено време''' პერფექტი გამოხატავს მოქმედებას, რომელიც საუბრის მომენტამდე ისე შედგა, რომ მისი (ამ მოქმედების) განხორციელება მოსაუბრეს/დამწერს წარსულის გარკვეულ საორიენტაციო მომენტამდე არ მიუყვანია. : '''Ходил съм''' на Черно море. ≈ ((ოდესღაც) ვყოფილვარ/მივლია შავ ზღვაზე) ბევრ სხვა შემთხვევაში, განსაკუთრებით კი პერფექტულ ასპექტში, წარსულის მნიშვნელობასთან კიდევ ერთი, საუბრის მომენტზე ორიენტირებული მნიშვნელობაა დაკავშირებული. ამ დროს პერფექტი საუბრის მომენტისთვის არსებულ მოქმედებას გამოხატავს, რომელიც წარსულში განხორციელებული მოქმედების შედეგია. : '''Приготовил съм се''' вече. ≈ (მოვემზადე) ===== იმპერფექტი ===== : '''ნამყო უსრული (უწყვეტელი) დრო – Минало несвършено време''' იმპერფექტი გამოხატავს მოქმედებებსა და მოქმედებათა განმეორებებს, რომლებიც წარსულ საორიენტაციო დროს დაიწყო, მაგრამ ჯერ არ დასრულებულა. გასათვალისწინებელია ისიც, რომ ეს საორიენტაციო დრო, რომელიც უმეტესწილად სხვა ზმნური ფორმით ან ადვერბიალური განსაზღვრებით, ისევე როგორც კონტექსტშია მოცემული, შეიძლება დროის შედარებით უფრო დიდ მონაკვეთს მოიცავდეს. : Когато влязох, той '''четеше'''. Тогава рядко '''се вглеждах''' в нея. ===== პლუსკვამპერფექტი ===== : '''ნამყო წინარე წარსული დრო – Минало предварително време''' პლუსკვამპერფექტი გამოხატავს საუბრის (მომენტამდე) და წარსულ საორიენტაციო მომენტამდე არსებულ ზმნურ მოქმედებას, რომელიც ტექსტში ყოველთვის არაა ხაზგასმული. : Когато отидохме на гарата, влакът '''беше тръгнал'''. : '''Бях решила''' да мълча, но ти сякаш не си с мене. ===== ფუტურუმი ===== : '''მომავალი დრო – Бъдеще време ''' ა) ფუტურუმი გამოხატავს მოქმედებას, რომელიც საუბრის მომენტის შემდეგ განხორციელდება. : Утре '''ще разговаряме''' за въпроса. Какво ядене '''ще избереш'''? საყურადღებოა ის, რომ ფუტურუმი შეუძლებელია შევცვალოთ ისე ადვილად შევცვალოთ პრეზენსით, როგორც ეს ქართულშია შესაძლებელი. თუ მომავალ დროში გვინდა ვისაუბროთ, უნდა გამოვიყენოთ ფუტურუმი. ბ) შეიძლება ხშირად იმპერფექტული ასპექტით წარმოებული ფუტურუმი იმ მოქმედებების გამოსახატავად გამოვიყენოთ, რომელთა განხორციელება საუბრის მომენტისთვის ივარაუდება. : Той сега вече '''ще обядва'''. : (ნიშნავს; მოსაუბრე ვარაუდობს, რომ „ის“ ახლა შეიძლება სადილობდეს) გ) ფუტურუმი შეიძლება სასაუბრო ენაში ასევე ბრძანების გამოსახატავად გამოიყენებოდეს, მაგრამ მისი გამოყენება მხოლოდ ფამილარული საკომუნიკაციო სფეროთი შემოიფარგლება. : Няма да ходиш там! : არ წახვიდე/ნუ წახვალ იქ. ===== ფუტურუმ პრეტერიტი ===== : '''მომავალი დრო ნამყოში – Бъдеще време в миналото''' ბულგარულ საენათმეცნიერო ლიტერატურაში ფუტურუმ პრეტერიტის ადგილი, როგორც თხრობითი კილოს დროის ფორმისა მეტად საკამათოა, მისი უმეტესწილად მოდალური (ხასიათის) გამოყენებისა გამო. მიუხედავად ამისა, არის შემთხვევები, როცა ის სუფთა ინდიკატიური დროის მნიშვნელობით გამოიყენება. ამდენადაა გამართლებული იგი (ფუტურუმ პრეტერიტი) თხრობითი კილოს დროებს მივათვალოთ. ფუტურუმ პრეტერიტი გამოხატავს მოქმედებას, რომელიც მოცემული საორიენტაციო პუნქტის შემდეგ განხორციელდება. : Когато говорих с него, той '''щеше да ходи''' на събрание. : Той чакаше пред сградата, където '''щеше''' по-късно '''да работи'''. იმის გამო, რომ ამ ფორმის ტემპორალური მნიშვნელობა შესაძლებლობას უშვებს, რომ ეს განზრახული მოქმედება შეიძლება არ განხორციელდა, ხშირად მხოლოდ საუბრისწინანდელი შესაძლებლის, მაგრამ არა ნამდვილად განხორციელებული მოქმედების გამოსახატავად გამოიყენება. : За малко '''щеше да изпуснеш''' изпращането. ===== ფუტურუმ ეგზაქტუმი ===== : '''მომავალი წინარე წარსული დრო – Бъдеще предварително време''' ფუტურუმ ეგზაქტუმი იმ მოქმედების გამოსახატავად გამოიყენება, რომელიც დროის საორიენტაციო პუნქტის წინ საუბრის მომენტს რომ მოჰყვება, იქნება გაკეთებული. : В петък '''ще съм взел''' ръкописа. ფუტურუმ ეგზაქტუმი გამოიყენება სავარაუდოდ განხორციელებული მოქმედების გამოსახატავადაც და მაშინ მისი ტემპორალური მნიშვნელობა შეესაბამება პერფექტს. : Той сега вече '''ще е написал''' статията. ==== ბრძანებითი კილო ==== არსებობს ორი ფორმა – '''სინთეტური და ანალიტიკური''' ''' სინთეტური ფორმა''' : პრეზენსის ფუძე – пиш'''е''' - разговар'''я''' : იმპერატივი – пиш'''и''', пиш'''ете''' - разговар'''яй''', разговар'''яйте''' ზოგ ზმნას აქვს შემოკლებული ბრძანებითი ფორმები: : '''სახელობითი ფორმა ''' : вляза - държа : '''ბრძანებითი ფორმა''' : влез, влез'''те''' - дръж'''те''', дръж'''те''' '''ანალიტიკური ფორმები''' : '''да дойда''' - '''нека да дойда''' : '''да дойдеш''' - '''нека да дойдеш''' : '''да дойде''' - '''да дойде''' და ა.შ. ..... '''недей да идваш''' '''недей идва, недейте идва''' ---- ==== რენარატივი ==== ქართველისთვის არც ისე იოლია გაიგოს რენარატივის არსი და უშეცდომოდ გამოიყენოს მისი ფორმები. რენარატივს, ასევე ''ნარატივს'', ანუ ''ხელახლა თხრობის კილოს'', ან ''არაპირდაპირი, ირიბი განცდის ფორმასაც'' უწოდებენ. რენარატივის ფორმების (პარადიგმების) დანიშნულებაა, ''ერთის'' მიერ გამოთქმული ინფორმაცია ''მეორეს'' მეშვეობით მიაწოდოს ''მესამეს''. ამგვარად ''მეორეს'' დისტანციაც (ეჭვი, ვარაუდი) შეუძლია გამოხატოს, ან უფრო მიანიშნოს ''მესამესთან'' საუბარში ''მეორეს'', პირველწყაროს ნათქვამის სარწმუნოობასთან დაკავშირებით. დაახლოებით ეს არის რაღაც მსგავი შემდეგი ქართული ფორმებისა; არის'''ო''', '''ყოფილა''', ყოფილა'''ო'''. (ეს დროის ფორმა ერთი შეხედვით ჰგავს ქართულ თურმეობითს, მაგრამ ზუსტი პარალელის გავლება მაინც შეუძლებელია.) ===== რენარატივის წარმოება ===== რენარატივის [[პერიფრასტული დრო|პერიფრასტული]] ფორმების წარმოებისთვის საჭიროა ბულგარული ზმნის სხვა ინფინიტური ფორმის ცოდნა, კერძოდ კი, '''იმპერფექტპარტიციპისა''', რომელიც '''л'''-სუფიქსის მეშვეობით იწარმოება: '''იმპერფექტის ფუძეს''' დაურთავენ აორისტპარტიციპისგან ცნობილ '''-л''' სუფიქსს და მივიღებთ четя-'''л''', желае-'''л''', пише-'''л'''. ორივე '''л'''-პარტიციპებთან (ანუ აორისტ- და იმპერფექტპარტიციპთან) დამხმარე ზმნის '''съм'''-ს ფინიტური (საზღვრული) ფორმები გამოიყენება – '''съм''' იუღლება პრეზენსში, თუმცა მხოლობით და მრავლობით რიცხვს მესამე პირი აკლია და პარტიციპი დამხმარე ზმნის გარეშე მარტო რჩება . : '''პრეზენსისა და იმპერფექტის, ფუტურუმისა და ფუტურუმპრეტერიტის, ისევე როგორც პერფექტისა და პლუსკვამპერფექტის ფორმები ''რენარატივში'' ერთმანეთს ემთხვევა.''' ====== პრეზენსი და იმპერფექტი რენარატივში ====== რენარატივის პრეზენსი და იმპერფექტი '''იმპერფექტპარტიციპისა''' იწარმოება დამხმარე ზმნის '''съм'''-ს მეშვეობით. : მხოლობითი რიცხვის 1. პირი = говор'''ел'''/–'''а'''/ '''съм''' : მხოლობითი რიცხვის 2. პირი = говор'''ел'''/–'''а'''/ '''си''' : მხოლობითი რიცხვის 3. პირი = говор'''ел'''/–'''а'''/ : მრავლობითი რიცხვის 1. პირი = говор'''ели''' '''сме''' : მრავლობითი რიცხვის 2. პირი = говор'''ели''' '''сте''' : მრავლობითი რიცხვის 3. პირი = говор'''ели''' ====== აორისტი რენარატივში ====== რენარატივის აორისტი იწარმოება '''აორისტპარტიციპისა''' და დამხმარე ზმნის '''съм'''-ს პრეზენსის მეშვეობით. : მხოლობითი რიცხვის 1. პირი = говор'''ил'''/–'''а'''/ '''съм''' : მხოლობითი რიცხვის 2. პირი = говор'''ил'''/–'''а'''/ '''си''' : მხოლობითი რიცხვის 3. პირი = говор'''ил'''/–'''а'''/ : მრავლობითი რიცხვის 1. პირი = говор'''или''' '''сме''' : მრავლობითი რიცხვის 2. პირი = говор'''или''' '''сте''' : მრავლობითი რიცხვის 3. პირი = говор'''или''' ====== ფუტურუმი და ფუტურუმ პრეტერიტი რენარატივში ====== რენარატივის ფუტურუმისა და ფუტურუმ პრეტერიტის საწარმოებლად საჭიროა ზმნა '''ща'''-ს გახსენება. ამ ზმნის ფუძისგან იწარმოება ასევე '''л'''-პარტიციპიც ('''щял''', -'''ла''', -'''о'''; '''щели''') რომელიც დამხმარე ზმნის '''съм'''-ს პრეზენსის მეშვეობით დაუკავშირდება '''да''', ხოლო '''да''' თავის მხრივ დაუკავშირდება ძირითადი საუღლებელი ზმნის პრეზენსს და გვექნება კონსტრუქცია; : მხოლობითი რიცხვის 1. პირი = '''щял/–'''а'''/ '''съм да замина''' : მხოლობითი რიცხვის 2. პირი = '''щял/–'''а'''/ '''си да заминеш''' : მხოლობითი რიცხვის 3. პირი = '''щял/–'''а'''/,–'''о'''/ '''да замине''' : მრავლობითი რიცხვის 1. პირი = '''щели сме да заминем''' : მრავლობითი რიცხვის 2. პირი = '''щели сте да заминете''' : მრავლობითი რიცხვის 3. პირი = '''щели да заминат''' : '''დამხმარე ზმნის съм-ს პრეზენსი მხ. რ.-ისა და მრ.-ს მესამე პირში არა გვაქვს.''' ====== პერფექტი და პლუსკვამპერფექტი რენარატივში ====== ეს რენარატიული ფორმები შედგება დამხმარე ზმნის '''съм'''-ს რენარატიული პრეზენსის '''бил'''/–'''а''' '''съм'''; '''бил'''/–'''а''' ''' си'''-ს ფორმებისაგან და საუღლებელი ზმნის აორისტპარტიციპისაგან. : მხოლობითი რიცხვის 1. პირი = ''' бил /–'''а'''/ '''съм видял/'''-а'''/ : მხოლობითი რიცხვის 2. პირი = ''' бил /–'''а'''/ '''си видял/'''-а'''/ : მხოლობითი რიცხვის 3. პირი = ''' бил /–'''а'''/,–'''о'''/ '''видял/'''-а''', '''о'''/ : მრავლობითი რიცხვის 1. პირი = '''били сме видели''' : მრავლობითი რიცხვის 2. პირი = '''били сте видели''' : მრავლობითი რიცხვის 3. პირი = '''били видели''' : '''დამხმარე ზმნის съм-ს პრეზენსი მხ. რ.-ისა და მრ.-ს მესამე პირში არა გვაქვს.''' === პირის ნაცვალსახელი === თანამედროვე ბულგარულ ენაში [[ძველი ბულგარული ენა|ძველი ბულგარულისაგან]] განსხვავებით პირის ნაცვალსახელი მხოლობით ან მრავლობით რიცხვში დგას. უწინ, ძველ ბულგარულს ჰქონდა კიდევ ერთი რიცხვითი კატეგორია, რომელსაც [[წყვილობითი]], ან ორობითი ჰქვია. საენათმეცნიერო ლიტერატურაში ''წყვილობითს'' აღნიშნავენ ასევე ლათინური ტერმინით – [[დუალისი]]. ბულგარული პირის ნაცვალსახელი იბრუნვის სახელობით, მიცემითი და ბრალდებით ბრუნვაში. ; პირის ნაცვალსახელის ფორმები (სახელობითი ბრუნვაში): ; მხოლობითი რიცხვი : ''1. პირი'': '''მე – аз''' [აზ] ''2. პირი'': '''შენ – ти''' [ტი] ''3. პირი'': '''ის – той''' [ტოჲ] (''მამრ. სქ.''), '''ის – тя''' [ტჲა] (''მდედრ. სქ.''), '''ის – то''' [ტო] (''საშ. სქ.'') ; მრავლობითი რიცხვი: ''1. პირი'': '''ჩვენ – ние''' [ნიე] ''2. პირი'': '''თქვენ – вие''' [ვიე] ''3. პირი'': '''ისინი/მათ – те''' [ტე] === კუთვნილებითი ნაცვალსახელი === ბულგარული კუთვნილებითი ნაცვალსახელი არაა იმაზე ბევრად უფრო რთული, ვიდრე ამას შეჩვეულია რომელიმე [[გერმანული ენები|გერმანიკული]], [[რომანული ენები|რომანული]] და [[სლავური ენები|სლავური]] ენის შემსწავლელი; კუთვნილებითი ნაცვალსახელი შეიძლება იდგეს მხოლობითი და მრავლობითი რიცხვის სამივე პირში და აქ, სირთულე ის კი არაა, რომ ნებისმიერი ნაცვალსახელი ფორმაცვალებადობისას გრამატიკულ სქესს აფიქსირებს, არამედ განსაკუთრებულ ყურადღებას მოითხოვს ორივე რიცხვის მესამე პირი. კერძოდ; მესამე პირში გიწევს დააზუსტო არა მარტო „მქონებლის“ სქესი, არამედ იმ „საგნის“ სქესიც, რომელიც მქონებელს ეკუთვნის. ; კუთვნილებითი ნაცვალსახელის ფორმები (სრული ფორმა) სამივე სქესში: ; მხოლობითი რიცხვი : : '''ჩემი – мой''' [მოჲ] : '''შენი – твой''' [ტვოჲ] : '''მისი – негов''' [ნეგოვ] (''მამრ. სქ. ეკუთვნის მამრ. სქესის „საგანი“''), : '''მისი – неин''' [ნეინ] (''მდედრ. სქ. ეკუთვნის მამრ. სქესის „საგანი“''), : '''მისი – негов''' [ნეგოვ] (''საშ. სქ. ეკუთვნის მამრ. სქესის „საგანი“'') ; მრავლობითი რიცხვი: : '''ჩვენი – наш''' [ნაშ] : '''თქვენი – ваш''' [ვაშ] : '''მათი – техен''' [ტეხენ] (''/მრავლ.რ./ მამრ. სქ. ეკუთვნის /მხ. რ./ მამრ. სქესის „საგანი“''), : '''მათი – тяхна''' [ტჲახნა] (''/მრავლ.რ./ მდედრ. სქ. ეკუთვნის /მხ. რ./ მდედრ. სქესის „საგანი“''), : '''მათი – тяхно''' [ტჲახნო] (''/მრავლ.რ./ საშ. სქ. ეკუთვნის /მხ. რ./ საშ. სქესის „საგანი“'') გარდა ამისა არსებობს კიდევ ე.წ. '''მრავლობითი''', რომელიც '''მხოლობითი რიცხვისთვის''' მესამე პირში ასევე იყოფა შესაბამისი სქესის მიხედვით და გრამატიკულ ფორმათა სიმდიდრისა და [[სემანტიკა|სემანტიკური]] დიფერენცირებულობის თვალსაზრისით ერთ-ერთი უიშვიათესთაგანია ენათა შორის და ამ მხრივ მხოლოდ [[სერბო-ხორვატული ენა|სერბო-ხორვატულს]] უდებს ტოლს, რომელიც მრავლობითშიც განასხვავებს სქესს „მქონელისთვისაც“ და „მიკუთვნებული საგნისთვისაც“. ; მხოლობითი რიცხვი : : '''ჩემი''' (სიტყვასიტყვით, ჩემ'''ებ'''ი) – '''мои''' [მოი] : '''შენი''' (სიტყვასიტყვით, შენ'''ებ'''ი) – '''твои''' [ტვოი] : '''მისი''' (სიტყვასიტყვით, მის'''ებ'''ი) – '''негови''' [ნეგოვი] (''მამრ. სქ. „მქონებელს“ ეკუთვნის მრ. რ. „საგნ'''ებ'''ი“''), : '''მისი''' (სიტყვასიტყვით, მის'''ებ'''ი) – '''нейни''' [ნეჲნი] (''მდედრ. სქ. „მქონებელს“ ეკუთვნის მრ. რ. „საგნ'''ებ'''ი“''), : '''მისი''' (სიტყვასიტყვით, მის'''ებ'''ი) – '''негови''' [ნეგოვი] (''საშ. სქ. „მქონებელს“ ეკუთვნის მრ. რ. „საგნ'''ებ'''ი“'') ; მრავლობითი რიცხვი: : '''ჩვენი''' (სიტყვასიტყვით, ჩვენ'''ებ'''ი) – '''наши''' [ნაში] : '''თქვენი''' (სიტყვასიტყვით, თქვენ'''ებ'''ი) – '''ваши''' [ვაში] : '''მათი''' (სიტყვასიტყვით, მათ'''ნ'''ი) – '''техни''' [ტეხნი] (''/მრავლ.რ./ მამრ. სქ. ეკუთვნის /მხ. რ./ მამრ. სქესის „საგანი“''). ბულგარულს მოპოვება ასევე '''კუთვნილებითი ნაცვალსახელის მოკლე ფორმები'''. ლექსიკური მნიშვნელობა იგივეა, მაგრამ განსხვავებაა გრამატიკულ მნიშვნელობაში – მოკლე ფორმა კიდევ უფრო ხაზს უსვამს და აძლიერებს კუთვნილებითი ნაცვალსახელის ფუნქციას. ამის მიზეზის გამო მოკლე ფორმების გამოჩენება ყოველთვის არც აუცილებულია და არც მიზანშეწონილი. ; მხოლობითი რიცხვი : : '''ჩემი''' (სიტყვასიტყვით, ჩემ'''ებ'''ი) – '''ми'''. : '''შენი''' (სიტყვასიტყვით, შენ'''ებ'''ი) – '''ти'''. : '''მისი''' (სიტყვასიტყვით, მის'''ებ'''ი) – '''му'''. : '''მისი''' (სიტყვასიტყვით, მის'''ებ'''ი) – '''ѝ'''. : '''მისი''' (სიტყვასიტყვით, მის'''ებ'''ი) – '''му'''. ; მრავლობითი რიცხვი: : '''ჩვენი''' (სიტყვასიტყვით, ჩვენ'''ებ'''ი) – '''ни'''. : '''თქვენი''' (სიტყვასიტყვით, თქვენ'''ებ'''ი) – '''ви'''. : '''მათი''' (სიტყვასიტყვით, მათ'''ნ'''ი) – '''им'''. მოკლე ფორმის დროს ნაცვალსახელი არსებითის შემდეგ დგას დაახლ. როგორც ძველქართული ფორმა '''წიგნი ჩემი''' და არა '''ჩემი წიგნი''' (ეს უკანასკნელი არის სრული ფორმის შესატყვისი). : '''книгата ми''', - '''столът ми''', - '''млякото ми''', - '''книгите ми'''. === მიმართვა === '''მიმართვის განსაკუთრებული ფორმა''' აქვს მხოლოდ მამრობით სქესს, რომლის დაბოლოება არის '''–и''': '''мил''' - '''мили!''', '''скъп''' - '''скъпи!''', '''уважаем''' - '''уважаеми!''' მიმართვის ფორმები შეიძლება იდგეს არსებით სახელთან ('''мили татко!''', '''скъпи другарю Иванов!'''), კუთვნილებით ნაცვლსახელთან და არსებითთან ('''мили ми брате!''') და კუთვნილებით ნაცვლსახელთან ('''мили мой!''', '''мой мили''' და ცალკე (უმეტესწილად [[ბრძანებითი კილო (იმპერატივი)|იმპერატივთან]] ერთად: '''слушай, мили!''')). === რამდენიმე სიტყვა და გამოთქმა === : Здравей! Здравейте! Добър ден! - გამარჯობა(თ)! : Как си? Как сте? - როგორ ხარ? როგორ ხართ? : Благодаря, добре сме. - გმადლობ, კარგად ვარ. : Горе-долу - ვარ–რა. (ნელ-ნელა, არა მიშავს) : Ти как си? - შენ როგორა ხარ? : И аз съм добре. - მეც კარგადა ვარ. : От какво се оплаквате? - რა გაწუხებთ? : Не ми е добре. Лошо ми е. - ვერა ვარ კარგად. ცუდად ვარ. : Запознайте се! - გაიცანით ერთმანეთი! : Откъде сте? - საიდანა ხართ? : Аз съм грузинец. - მე ქართველი ვარ. : Той е българин. - ის (მამრ.) ბულგარელია. : Те са от Кипър. - ისინი კიპროსიდან არიან. : Чакай! Чакайте! - დაიცა(დე)! დაიცადეთ! : Гледай! Гледайте! - შეხე(დე)! შეხედეთ! : Влез! Влезте! - შემო(დი)! შემოდით! : Какво правиш? - რას შვრები? : Сега - ახლა : Днес - დღეს : Всичко хубаво! - გისურვებ(თ) ყოველივე კარგს! : Довиждане! - ნახვამდის! : Дочуване! - ნახვამდის! (დამშვიდობება სატელეფონო საუბრის დასრულებისას) == იხილეთ აგრეთვე == * [[სამხრეთსლავური ენები]] * [[სლავური ენები]] * [[სლავები]] * [[აღმოსავლეთსლავური ენები]] * [[დასავლეთსლავური ენები]] * [[სლავისტიკა]] * [[ინდოევროპული ენები]] == ლიტერატურა == * A. Scatton, A: ''A Reference Grammar of Modern Bulgarian''. Columbus, Ohio: Slavica Publishers - 1984. * L. Beaulieux, S. Mladenov: ''Grammaire de la langue bulgare''. 2e ed. Paris: Institut d'Etudes Slaves - 1950. * H. Walter, E. Karvanbasieva: ''Lehrbuch der bulgarischen Sprache''. Leipzig: Verlag Enzyklopädie - 1958. * G. Mayer: ''The Definite Article in Contemporary Bulgarian''. Paris - 1950. * Ю. Антонова, Е. Кирякова, Т. Накова: ''Български език, България и българите''. (Основен курс за чуждестранни студенти) София: "Издателство Наука и изкуство" - 1984. * Б. Кръстев: ''Морфологията на бьлгарския език в 187 типови таблици''. (Основен курс за чуждестранни студенти) София: "Издателство Наука и изкуство" - 1984. == რესურსები ინტერნეტში == {{ვიკიციტატა|ბულგარული ანდაზები}} * [http://www.uni-bonn.de/~manfear/test_bg.php სავარჯიშო ტესტები ბულგარულ ენაში] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080126065625/http://www.uni-bonn.de/~manfear/test_bg.php |date=2008-01-26 }} * [https://web.archive.org/web/20161002013900/http://ibl.bas.bg/ ბულგარული ენის ინსტიტუტი] * [http://www.balgarskiezik.org/ Онлайн издание на списание "Български език"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080130033118/http://www.balgarskiezik.org/ |date=2008-01-30 }} * [http://bg.wikiquote.org/wiki/%D0%91%D1%8A%D0%BB%D0%B3%D0%B0%D1%80%D1%81%D0%BA%D0%B8_%D0%BF%D0%BE%D1%81%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%86%D0%B8_%D0%B8_%D0%BF%D0%BE%D0%B3%D0%BE%D0%B2%D0%BE%D1%80%D0%BA%D0%B8 ბულგარული ანდაზები და ხატოვანი სიტყვა–თქმანი] * [http://www.bas.bg/ ბულგარეთის მეცნიერებათა აკადემია] * [[:bg:|ბულგარული ვიკიპედია]] == სქოლიო == {{სქოლიო}} {{-}} {{სლავური ენები}} {{ევროკავშირის ენები}} [[კატეგორია:სლავური ენები]] [[კატეგორია:ბულგარეთი]] [[კატეგორია:ფილოლოგია]] [[კატეგორია:სლავთმცოდნეობა]] rvb0yoi2j2zch53ez5s884y9eyj1spo 0 24927 5564127 4584733 2026-10-23T16:20:47Z DerFuchs 6187 5564127 wikitext text/x-wiki {{ყოფილი რჩეული}} {{დამწერლობა |სახელი= კორეული დამწერლობა |ტიპი= [[ანბანი]] |დრო= [[1444]]-დან დღემდე |ენები= [[კორეული ენა]] |შემქმნელი= [[სეჯონ დიდი]] |ნიმუში=Chosungul or Hangul logo (New Type) at (Black Design).svg |image_size=150px |iso15924= Hang }} [[ფაილი:Hunmin jeong-eum.jpg|220px|thumb|ჰანგილზე დაწერილი გვერდი ჰუმნიმ ჯეონგ-ეუმიდან 나랏말ㅆ̖미-ს აქვს ტონური მახვილის ნიშანი]] '''კორეული დამწერლობა''', '''ჰანგილი''' ({{lang-ko|'''한글'''}}) ან '''ჩოსონგილი''' ({{lang-ko|'''조선글'''}}) — კორეული ენის ანბანი, რომელმაც [[კორეა]]ში [[ჩინეთი]]დან შემოსული არაანბანური [[ჰანჯა]] შეცვალა. ჰანგილი არის ფონეტიკური ანბანური დამწერლობა, მაგრამ მას მარცვლოვანი დამწერლობის გავლენაც ეტყობა, რაც ასოების მარცვლოვან ბლოკებში გაერთიანებაში გამოიხატება. ანბანი შედგება 14 თანხმოვნისგან და 10 ხმოვნისგან. ჰანგილი [[ფონეტიკური დამწერლობა]]ა, ანუ ყოველ ბგერას თითო ასო შეესაბამება. ასოთა მოხაზულობა შემუშავდა სხვა დამწერლობებისგან დამოუკიდებლად. == დასახელებები == * თანამედროვე დასახელება ''ჰანგილი'' შემოიტანა [[ჯუ შიგიონგი]]მ [[1912]] წელს. იგი ძველ კორეულად ნიშნავს დიდ დამწერლობას (დიდი 한 დამწერლობა 글) და ამავე დროს თანამედროვე კორეულად კორეულ დამწერლობას. * [[ჩრდილოეთი კორეა|ჩრდილოეთ კორეაში]] დამწერლობას ჩოსონგილს უწოდებენ, ჩრდილო კორეის თვითდასახელების შესაბამისად. * თავდაპირველად კი ანბანს ჰუნმინ ჯონგიმ ([[კორეული ენა|კორ.]] 훈민정음, 訓民正音) ეწოდებოდა. == ისტორია == ჰანგილი შექმნეს მეცნიერთა ჯგუფმა [[1443]] წელს [[ჯოსონი (დინასტია)|ჯოსონის]] დინასტიის მეოთხე მეფის [[სეჯონ დიდი]]ს დავალებით. მეფემ ახალი ანბანის საჭიროება იმით ახსნა, რომ კორეული ენა ძალიან განსხვავდებოდა [[ჩინური ენა|ჩინურისგან]] და უბრალო ხალხს უჭირდა [[იეროგლიფები]]ს შესწავლა. იმ დროს წერა-კითხვა მხოლოდ მცირერიცხოვანმა ელიტამ იცოდა, ახალი ანბანის სწავლა კი ყველასთვის ხელმისაწვდომი იქნებოდა. სიახლეს თავდაპირველად განათლებული ელიტა წინააღმდეგობით შეხვდა და მხოლოდ ჰანჯას ცნობდა. ანბანის შექმნის პროექტი დასრულდა [[1446]] წელს და გამოქვეყნდა დოკუმენტში სახელად „ჰუნმინ ჯონგიმ“, რაც ნიშნავს „ხალხისთვის ბგერების სწორად გამოყენებაზე“. სწორად ამ დოკუმენტის სახელიდან წარმოიშვა ანბანის სახელიც. [[სამხრეთი კორეა|სამხრეთ კორეაში]] ანბანის გამოსვლის დღედ [[9 ოქტომბერი]] ითვლება, ხოლო ჩრდილოეთ კორეაში [[15 იანვარი]]. ამ დღეს [[ჰანგილის დღე]]ს აღნიშნავენ. [[1940]] წელს ნაპოვნია 1446 წლის დოკუმენტი, სადაც ახსნილია ანბანის მოხაზულობის დიზაინი. თანხმოვნების მოხაზულობა ფონეტიკურ არტიკულაციას შეესაბამება, ხოლო ხმოვნების [[ინი და იანი|ინის და იანის]] იდეოლოგიის თანახმად. [[სეჯონგი]]ს გარდაცვალების შემდეგ ჰანგილმა ნელ-ნელა დაკარგა თავისი პოპულარობა. [[1504]] წელს იგი საერთოდ აიკრძალა ოფიციალურ დოკუმენტებში გამოსაყენებლად, ხოლო [[1506]] წელს მეფე [[ჯუნგჯონგი|ჯუნგჯონგმა]] საერთოდ გააუქმა ონმუნის (ანუ „სახალხო ანბანის“) სამინისტრო. ამ პერიოდიდან ჰანგილს მხოლოდ ქალები და ნაკლებად განათლებული ხალხი იყენებდა. ჰანგილის მეორე დაბადება [[XIX საუკუნე|XIX საუკუნის]] მეორე ნახევარში მოხდა, როდესაც კორეა სულ უფრო და უფრო ექცეოდა [[იაპონია|იაპონიის]] გავლენის ქვეშ, ჰანგილი გახდა კორეული ეროვნული მოძრაობის სიმბოლო. [[გაბოს რეფორმა|გაბოს რეფორმის]] (갑오 개혁) [[1894]] წელს შემდეგ ჰანგილის გამოყენება ოფიციალურ დოკუმენტებში აღდგა. [[1910]] წელს კორეის იაპონიის მიერ ანექსიის შემდეგ ჰანგილის სწავლება დაიწყო სკოლებში. ეს იაპონიის კულტურული ასიმილაციის პოლიტიკისთვის დაპირისპირების ფორმად იქცა. [[1933]] წელს მოხდა ჰანგილის სტანდარტიზაცია, ხოლო [[1940]] წელს სხვა ენებზე ტრანსკრიფცია. ამ პერიოდის კორეული დამწერლობა წარმოადგენდა ჰანგილის და ჰანჯის შენაზავს, ლექსიკური ფუძეები იწერებოდა ჰანჯაზე, ხოლო გრამატიკული ფორმები ჰანგილზე. [[1945]] წლიდან, როდესაც კორეა იაპონიისგან განთავისუფლდა, ჰანგილი გახდა ოფიციალური დამწერლობა. დღეს ჰანჯა სამხრეთ კორეაში გამოიყენება მხოლოდ დასახელებებში და ლოზუნგებში, ხოლო ჩრდილოეთ კორეაში საერთოდ აღარ გამოიყენება. == ანბანი == '''ჯამო''' ან '''ნასორი''' არის ჰანგილის შემადგენელი ნაწილები. ჯა ნიშნავს ასოს, ხოლო მო დედას. მთლიანად კი სიტყვა ნიშნავს ბლოკებს, რომლისგანაც შედგება სიტყვა. სულ არსებობს 51 ჯამო, აქედან 24 შეესაბამება ანბანის ასოებს, ხოლო დანარჩენი 27 ჯამო არის ორი ან სამი ასოს კომბინაცია ([[დიგრაფები]] და [[ტრიგრაფები]]). 24 მარტივი ჯამოდან 14 თანხმოვანია (კორ. ჯა-იმ 자음, 子音) და 10 ხმოვანი (მო-იმ 모음, 母音). 16 დიგრაფიდან 5 ძლიერი თანხმოვანი წარმოიქმნება გაორმაგებული უბრალო თანხმოვნებისგან, დანარჩენი 11 კი სხვადასხვა ასოებისგან წარმოიქმნება. ჯამოს 10 ხმოვანი ჯგუფდება 11 დიფტონგად. ამრიგად ჰანგილი ასე გამოიყურება: * 14 მარტივი თანხმოვანი: ㄱㄴㄷㄹㅁㅂㅅㅇㅈㅊㅋㅌㅍㅎ, მოძველებულები: ㅿㆁㆆㅱㅸㆄ * 5 ორმაგი თანხმოვანი: ㄲㄸㅃㅆㅉ, მოძველებულები: ㅥㆀㆅㅹ * 11 დიგრაფა: ㄳㄵㄶㄺㄻㄼㄽㄾㄿㅀㅄ, მოძველებულები: ㅦㅧㅨㅪㅬㅭㅮㅯㅰㅲㅳㅶㅷㅺㅻㅼㅽㅾㆂㆃ მოძველებული ტრიგრაფები: ㅩㅫㅴㅵ * 6 მარტივი ხმოვანი: ㅏㅓㅗㅜㅡㅣ, მოძველებულები: ㆍ * 4 დარბილებული ხმოვანი: ㅑㅕㅛㅠ * 11 დიფტონგი: ㅐㅒㅔㅖㅘㅙㅚㅝㅞㅟㅢ, მოძველებულები: ㆎㆇㆈㆉㆊㆋㆌ === ჯამოს მოხაზულობა === ჰანგილის იერსახე მეცნიერულად იყო დამუშავებული და, როგორც წესი, ყოველი ასოს წარმოთქმის ახსნა შეიძლება მოხაზულობის მიხედვით. მაგალითად ㅌ (წარმოითქმის როგორც '''თ''') აგებულია სამი ჰორიზონტალირი შტრიხისგან. ზედა შტრიხი მიუთითებს, რომ ㅌ ხშული ბგერაა, როგორც ㆆ -, ㄱ გ, ㄷ დ, ㅂ ბ, ㅈ ჯ, ყოველ მათგანს გააჩნია ზედა შტრიხი. შუა შტრიხი მიუთითებს, რომ ბგერა [[ფშვინვიერი ბგერები|ფშვინვიერია]], როგორც ㅎ ჰ, ㅋ ქ, ㅍ ფ, ㅊ ჩ. მრუდი ქვედა შტრიხი კი მიუთითებს, რომ ㅌ წინაენისმიერი ბგერაა, როგორც ㄴ ნ, ㄷ დ, და ㄹ ლ/რ. მოძველებულ თანხმოვნებს ᇰ და ᇢ-ს ორგვარი წაკითხვის წესი აქვთ და შედგებიან ორი ელემენტისგან და იწერებიან ერთი მეორეზე, წარმოითქმიან კი ასე: [ŋ]/ყრუ ᇰ-სთვის და [m]/[w] ᇢ-სთვის. ჯამოს ხმოვნებში კი მოკლე შტრიხი ერთვის მთავარ ხაზს, რაც მიუთითებს, რომ ასოს გააჩნია დარბილებული წყვილი. თუ კი შტრიხი ორია, მაშინ ბგერა იწყება მოკლე ი-თ (y). შტრიხის მდებარეობა მიუთითებს ინის და იანის რომელ საწყის მიეკუთვნება იგი, თუ შტრიხი ზემოთაა ან მარჯვნივ, მაშინ ბგერა ნათელ საწყისს მიეკუთვნება, ხოლო თუ ქვემოთ ან მარცხნივ, მაშინ ბნელს. თანამედროვე ჯამოში დამატებითი ვერტიკალური ხაზი აღნიშნავს უმლაუტს და ასხვავებს ㅐ [ε], ㅔ [e], ㅚ [ø], ㅟ [y] -ს ㅏ ([a]), ㅓ ([ʌ]), ㅗ ([o]), ㅜ ([u])-სგან. თუმცა შესაძლოა, რომ ეს არ არის წინასწარ განსაზღვრული დიზაინი, არამედ ㅣ([i])-ზე დამთავრებული დიფტონგების ბუნებრივმა ჩამოყალიბებამ მოიტანა. ჯამოს გარდა ჰანგილში გამოიყენება ე.წ. [[დიაკრიტიკული ნიშანი]], რომელიც გადმოსცემს ტონურ მახვილს. აღმავალი ტონური მახვილიანი ბგერის მარცხნივ (ვერტიკალურად წერისას) იწერებოდა ·, ხოლო დაღმავალი მახვილისას :. ახლა ეს ნიშნები აღარ გამოიყენება. ==== თანხმოვანი ჯამოს დაწერა ==== ასოები, რომლებიც თანხმოვან ბგერებს აღნიშნავენ, იყოფიან 5 ჯგუფად, ყოველ ჯგუფს აქვს თავისი საბაზისო ფორმა. დამატებითი შტროხების მეშვეობით ამ ბაზიდან ახალი ასოები წარმოიქმნება. ჰუნმინ ჯონგ-უმ ჰერიეში ბაზური ფორმები წარმოიქმნება [[ენა (ორგანო)|ენის]], [[ხახა|ხახის]], [[კბილი|კბილების]] და [[ყელი]]ს არტიკულაციით. {|border=1 cellpadding=3 class="infobox bordered" style="width:120px;" |მარტივი |ფშვინვადი |გაორმაგებული |---- |ㅈ |ㅊ |ㅉ |---- |ㄱ |ㅋ |ㄲ |---- |ㄷ |ㅌ |ㄸ |---- |ㅂ |ㅍ |ㅃ |---- |ㅅ | |ㅆ |---- |} ჯგუფების დასახელება ჩინური [[ფონეტიკა|ფონეტიკიდან]] არის აღებული: * უკანა სასისმიერი თანხმოვნები (아음, 牙音 აუმ - უკანა კბილის ბგერა): ** ㄱ (გ) ㅋ (ქ) ** ბაზური ფორმა: ㄱ გამოიყურება, როგორც ხახაზე მიდებული ენა, ㅋწარმოიქმნება ㄱ-სთვის შუაში კლაკნილი შტრიხის დამატებით, რაც მიუთითებს ფშვინვადობაზე. * წინაენისმიერი თანხმოვნები (설음, 舌音 სოლიმი - ენის ბგერა): ** ㄴ (ნ) , ㄷ (დ), ㅌ (თ), ㄹ (ლ/რ) ** ბაზური ფორმა: ㄴ გამოიყურება, როგორც ნუნებზე მიდებული ენა, ㄴ-სგან წარმოქმნილი ასოები მსგავსი არტიკულაციით წარმოითქმის. ㄷ-ში ზედა შტრიხი მიუთითებს ხშულობაზე, ㅌ-სი კლაკნილი შტრიხი - ფშვინვადობაზე, ხოლო ㄹ ასახავს ენის მოხრას ამ ბგერის წარმოთქმისას. * ბაგისმიერი თანხმოვნები (순음, 唇音 სუნუმი - ბაგის ბგერა): ** ㅁ (მ), ㅂ (ბ), ㅍ ([ფ]) ** ბაზური ფორმა: ㅁ ასახავს ერთმანეთთან კონტაქტისას ტუჩების ფორმას. ㅂ ასოს თავი მიუთითებს ბგერის ხშულობაზე, ხოლო ㅍ ასოში კლაკნილი - ფშვინვადობაზე. * სისინა ბგერები (치음, 齒音 ჩიუმი - კბილის ბგერა): ** ㅅ (ს), ㅈ (ჯ), ㅊ (ჩ) ** ბაზური ფორმა: ㅅ თავდაპირველად გამოიყურებოდა სოლისებრი ʌ-სავით, ეს გამოსახავს კბილს გვერდიდან. ㅈ ასოს ზედა შტრიხი მიუთითებს ბგერის ხშულობაზე, ხოლო ㅊ-ს კლაკნილი - ფშვინვადობაზე. * ხორხისმიერი ბგერები (후음, 喉音 ხუიმი - ყელის ბგერა): ** ㅇ ([ʔ, ŋ]), ㅎ (ჰ) ** ბაზური ფორმა: ㅇ ასახავს ყელს. თავდაპირველად ㅇ იწერებოდა ორ ასოდ - უბრალო რგოლი ㅇ, რაც სიჩუმეს ნიშნავს და ㆁ უკანაენისებრი ნ-ს აღსანიშნად. ამის გარდა ადრე არსებობდა ასო ㆆ, რომელიც ხორხისმიერ ბგერას აღნიშნავდა, ამ ასოსგან წარმოიქმნა ასო ㅎ, რომლის კლაკნილიც ფშვინვადობაზე მიუთითებს და გამოითქმის როგორც ჰ. ==== ხმოვანი ჯამოს დაწერა ==== ხმოვნების დაწერა სამი ელემენტისგან შედგება: * ჰორიზონტალური ხაზი, რომელიც ინ-ის საწყისის კვინტესენციას მიწას ასახავს. * მზის სიმბოლო წერტილი, როგორც იანის კვინტესენცია, ფუნჯით წერისას წერტილი მოკლე შტრიხად გარდაიქმნება. * ვერტიკალური ხაზი - ადამიანის სიმბოლო, როგორც მიწასა და ცის შორის არსებული. წერტილი, ახლა კი მოკლე შტრიხი ემატება მარტივ ჯამოს განსასხვავებლად: * მარტივი ხმოვნები: ** ჰორიზონტალური: უკანა და შუა რიგის ხმოვნები. *** ნათელი ㅗ (ო) *** ბნელი ㅜ (უ) *** ბნელი ㅡ ({{IPA|ɯ}}, არალაბიალიზებული ი) ** ვერტიკალური: წინა რიგის ხმოვნები. (ㅓ ო ენის განვითარების პროცესში უკანა რიგში გადავიდა). *** ნათელიㅏ (ა) *** ბნელი ㅓ (ღია ო) *** ნეიტრალური ㅣ (ი) * შედგებილი ჯამო. ო ან უ ა-ს ან ო-ს წინ იქცევა [w] ბგერად. შედგენილი ხმოვნების ასახვისას ხმოვანთა ჰარმონია უნდა იყოს დაცული: ** ㅘ = ㅗ + ㅏ ** ㅝ = ㅜ + ㅓ ** ㅙ = ㅗ + ㅐ ** ㅞ = ㅜ + ㅔ * შედგებილი ჯამო, ㅣ-ი-თ დამთავრებული, თავდაპირველად დიფტონგები იყვნენ, ხოლო შემდეგ დამოუკიდებელ ხმოვნებად იქცნენ: ** ㅐ = ㅏ + ㅣ ** ㅔ = ㅓ + ㅣ ** ㅙ = ㅘ + ㅣ ** ㅚ = ㅗ + ㅣ ** ㅞ = ㅝ + ㅣ ** ㅟ = ㅜ + ㅣ ** ㅢ = ㅡ + ㅣ * დარბილებული ხმოვნები: ასეთი ბგერები აისახება ასოზე დამატებითი შტრიხით. 7 ძირითადი ხმოვნიდან 4 რბილდება. {|border=1 cellpadding=3 class="infobox bordered" style="width:120px;" |მარტივი |დარბილებული |---- |ㅏ |ㅑ |---- |ㅓ |ㅕ |---- |ㅗ |ㅛ |---- |ㅜ |ㅠ |---- |ㅡ | |---- |ㅣ | |---- |} მარტივი დარბილებული ხმოვნები: ** ㅑ ჲა ㅏ ა-დან ** ㅕ ჲო ㅓ ღია ო-დან ** ㅛ ჲო ㅗ ო-დან ** ㅠ ჲუ ㅜ უ-დან დარბილებული დიფტონგები: ** ㅒ ჲე ㅐ ღია ე-დან ** ㅖ ჲე ㅔ ე-დან [[XV საუკუნე|XV საუკუნის]] კორეულ ენაში ხმოვნების ჰარმონია უფრო გამოიკვეთებოდა ვიდრე დღეს. გრამატიკულ მორფემებში ხმოვნები იცვლებოდა მიმდებარე ბგერების თანახმად და იყოფოდა ერთმანეთთან ჰარმონიულ ორ ჯგუფად. ამას გავლენა ჰქონდა ენის მორფოლოგიაზეც. კორეული ფონოლოგია ამ ორ ჯგუფს ინის და იანის პოზიციიდან ხსნიდა. თუ კი სიტყვის ფუძეში "ნათელი" (იან) ხმოვანი იყო, მაშინ ამ ფუძესთან გამოსაყენებელი სუფიქსების უმეტესობასაც "ნათელი" (იან) ხმოვანი უნდა ჰქონოდა და პირიქით. ასევე არსებობდა მესამე ნეიტრალური ჯგუფი, ასეთი ხმოვნების მქონე სიტყვას შეესაბამებოდა "ნათელი" (იან) და "ბნელი" (ინ) სუფიქრები. ნეიტრალური ხმოვანია ㅣ (ი). ინ-ხმოვნებია: ㅡㅜㅓ ({{IPA|ɯ}}, უ, ღია ო). იან-ხმოვნებია: ㆍㅗㅏ (ე, ო, ა). უწერტილო ასოები ㅡㆍㅣ ისე უნდა იყოს არჩეული, რომ აღნიშნავდეს ცას, მიწას და ადამიანს. (ასო ე ㆍახლა აღარ გამოიყენება.) === ჯამოს თანმიმდევრობა === ჰანგილში ჯამოს თანრიგში ხმოვნები და თანხმოვნები არაა არეული. თანამედროვე თანრიგი დააკანონა [[ჩოი სეჯინი|ჩოი სეჯინმა]] [[1527]] წელს. ეს მანამდე მოხდა სანამ ორმაგი თანხმოვნები წარმოიქმნებოდა და ㅇ და ㆁ არ იყო გაყოფილი, ამიტომ ჩრდილოეთ და სამხრეთ კორეული თანმიმდევრობა განსხვავდება. ==== სამხრეთკორეული თანრიგი ==== თანხმოვან ჯამოს სამხრეთკორეული თანრიგი: ㄱ ㄲ ㄴ ㄷ ㄸ ㄹ ㅁ ㅂ ㅃ ㅅ ㅆ ㅇ ㅈ ㅉ ㅊ ㅋ ㅌ ㅍ ㅎ ხმოვან ჯამოს სამხრეთკორეული თანრიგი: ㅏ ㅐ ㅑ ㅒ ㅓ ㅔ ㅕ ㅖ ㅗ ㅘ ㅙ ㅚ ㅛ ㅜ ㅝ ㅞ ㅟ ㅠ ㅡ ㅢ ㅣ ==== ჩრდილოეთკორეული თანრიგი ==== თანხმოვან ჯამოს ჩრდილოეთკორეული თანრიგი: ㄱ ㄴ ㄷ ㄹ ㅁ ㅂ ㅅ ㅇ ㅈ ㅊ ㅋ ㅌ ㅍ ㅎ ㄲ ㄸ ㅃ ㅆ ㅉ ㅇ ხმოვან ჯამოს ჩრდილოეთკორეული თანრიგი: ㅏ ㅑ ㅓ ㅕ ㅗ ㅛ ㅜ ㅠ ㅡ ㅣ ㅐ ㅒ ㅔ ㅖ ㅚ ㅟ ㅢ ㅘ ㅝ ㅙ ㅞ === ჯამოს სახელები === ჰანგილში ასოთა თანრიგს ეწოდება განადა (가나다 순) პირველი სამი ასოს სახელით. ჩრდილოეთ კორეაში სახელების სტანდარტიზაცია მოხდა, როდესაც ჰანგილი ოფიციალურ დამწერლობად აღიარეს. ==== თანხმოვანთა სახელები ==== თანამედროვე თანხმოვნების სახელები ორი მარცვლისგან შედგება. {| border=1 style="border-collapse: collapse" |- ! თანხმოვანი !! სახელი |- | ㄱ || ''გიჲოკ'' (기역), ან ''გიიკ'' (기윽) ჩრდილო კორეაში |- | ㄴ || ''ნიინ'' (니은) |- | ㄷ || ''დიგიტ'' (디귿) |- | ㄹ || ''რიილ'' (리을) |- | ㅁ || ''მიუმ'' (미음) |- | ㅂ || ''ბიიპ'' (비읍) |- | ㅅ || ''სიოტ'' (시옷) |- | ㅇ || ''იინგ'' (이응) |- | ㅈ || ''ჯიიტ'' (지읒) |- | ㅊ || ''ჩიიტ'' (치읓) |- | ㅋ || ''ქიიქ'' (키읔) |- | ㅌ || ''თიუთ'' (티읕) |- | ㅍ || ''ფიიფ'' (피읖) |- | ㅎ || ''ჰიიტ'' (히읗) |} ორმაგი ჯამოების დასახელება სამხრეთ კორეაში იწყება 쌍 -სსანგით, რაც ორმაგს ნიშნავს და ჩრდილოეთ კორეაში კი 된 ტვენით, რაც მაგარს ნიშნავს. {| border=1 style="border-collapse: collapse" |- ! ასო !! სამხრეთ კორეული სახელი !! ჩრდილოეთ კორეული სახელი |- | ㄲ || ''სსაბგგიიოკ'' (쌍기역) || ''დოენგიუკ'' (된기윽) |- | ㄸ || ''სსანგდიგუტ'' (쌍디귿) || ''დოენდიუტ'' (된디읃) |- | ㅃ || ''სსანგბიუპ'' (쌍비읍) || ''დოენბიუპ'' (된비읍) |- | ㅆ || ''სსანგსიოტ'' (쌍시옷) || ''დოენსიუტ'' (된시읏) |- | ㅉ || ''სსანგჯიუტ'' (쌍지읒) || ''დოენჯიუტ'' (된지읒) |} ჩრდილოეთ კორეაში ხანდახან დასახელების ალტერნატიული ვარიანტი გამოიყენება, პირველ ბგერას ემატება (არალაბიალიზებული) უ ㅡ, მაგალითად: 그 - კუ, 쓰 - სსი და ა.შ. ==== ხმოვანთა სახელები ==== ხმოვნების დასახელება შეიცავს თვით ხმოვანს და წინ ყრუ ㅇ ეწერება. {| ! ასო !! სახელი |- | ㅏ || ''ა'' (아) |- | ㅐ || ''ე'' (애) |- | ㅑ || ''ჲა'' (야) |- | ㅒ || ''ჲე'' (얘) |- | ㅓ || ''ო'' (어) |- | ㅔ || ''ე'' (에) |- | ㅕ || ''ჲო'' (여) |- | ㅖ || ''ჲე'' (예) |- | ㅗ || ''ო'' (오) |- | ㅘ || ''ვა'' (와) |- | ㅙ || ''ვე'' (왜) |- | ㅚ || ''ვე'' (외) |- | ㅛ || ''ჲო'' (요) |- | ㅜ || ''უ'' (우) |- | ㅝ || ''ვო'' (워) |- | ㅞ || ''ვე'' (웨) |- | ㅟ || ''ვი'' (위) |- | ㅠ || ''ჲუ'' (유) |- | ㅡ || ''ი'' (으) |- | ㅢ || ''ვი'' (의) |- | ㅣ || ''ი'' (이) |} === მოძველებული ჯამო === რიგი ჯამოები აღარ გამოიყენება. ზეგის ბგერა გაქრა კორეული ენიდან, ხოლო ზოგი ჩინურ ბგერებს აღნიშნავდა, რომლებიც კორეულში არადროს არ იყო. ყველაზე ხშირად შემდეგი მოძველებული ჯამოები გამოიყენებოდა: * ㆍ ან 丶 - (არეა-ა 아래아 „''დაბალი ა''“) გამოითქმის როგორც ყრუ ა ([ʌ] ან [ə]). **ㆎ - (არეა-აე) გამოითქმის როგორც აი. * ㅿ - (ბანსიოს 반시옷) - ზ * ㆆ - (იორინ ხიიტ 여린 히읗) ხორხისმიერი პაუზა,ㅎ-ს მაგვარი ბგერა * ㆁ - (იესიინ 옛이응) ყრუ [ŋ]-ს ბგერა, ახლა იწერება ㅇ-თი * ㅸ - (გაბიეოუნ ბიეუპ 가벼운 비읍) — გამოითქმის როგორც - ჶ [f]. შემდეგი სამი ასო ჩინურ ბგერებს აღნიშნავდა: * ㅱ - მოკლე უ * ㆄ - ფ * ㅹ - ფფ მოძველებული ორმაგი ჯამოები: * ㆅ - (სსანგხიიტ 쌍히읗) [ɣ̈ʲ] ან [ɣ̈]. * ㆀ - (სსანგიინ 쌍이응) - ჩინური ბგერა თავდაპირველად ხანგულში ყვეა ორმაგი ჯამო ჩინურ ბგერებს ასახავდა, მხოლოდ მოგვიანებით მიიღეს მათ თანამედროვე მნიშვნელობა. == მარცვლების ბლოკები == ჰანგილში ასოები ყოველთვის ჯგუფდებიან მარცვლებად. ყოველი მარცვალი აუცილებლად იწყება თანხმოვნით. მარცვალი შეიძლება შედგებოდეს 2, 3 ან იშვიათად 4 ჯამოსგან. პირველი თანხმოვანი არის '''საწყისი''' (초성, 初聲 ჩოსონგ), მას მოსდევს ხმოვანი ან დიფტონგი, რომელსაც '''შუა''' (중성, 中聲 ჯუნგსონგ) ეწოდება, ბოლოში შესაძლოა იყოს თანხმოვანი ან დიგრაფა, მას '''დამხურავი''' (종성, 終聲 ჯონგსონგ) ეწოდება. თუ მარცვალში არაა პირველი თანხმოვანი, იგი უნდა დაიწყოს ㅇ ყრუ ასოთი. ㅇ როგორც ცხვირისებრი გამოითქმის მხოლოდ მარცვლის ბოლოში. ყველა ორმაგი ასო (ᆻ-ს და ᆩ-ს გარდა) შეიძლება მხოლოდ მარცვლის თავში დაიწეროს. ასოს მდებარეობა მარცვალში განისაზღვრება ასოს მოხაზულობით. * რთული ჯამოების კომპონენტები, როგორებიცაა ㅄ, ㅝ ან მოძველებული ㅵ, ㆋ იწერება მარცხნიდან მარჯვნივ. * შუა ასოები იწერება საწყისი ასოების მარჯვნივ ან ქვეშ, ხოლო თუ დიფტონგია, შეუძლია მარჯვნივაც და ქვემოთაც იყოს: თუ შუა ასო ჰორიზონტალურია ㅡ, მაშინ იწერება საწყისის ქვეშ, თუ ვერტიკალური ㅣ, მაშინ მარჯვნივ, ხოლო თუ ორივე სტილს შეიცავს ㅢ მაშინ ქვემოდან და მარჯვნიდან ესაზღვრება. <table cellpadding=5> <tr><td> {| |-align=center |bgcolor=#ffaaaa width=30 height=60|საწყისი||bgcolor=#aaffaa width=30|შუა |} </td><td> {| |-align=center |bgcolor=#ffaaaa width=60 height=30|საწყისი |-align=center |bgcolor=#aaffaa height=30|შუა |} </td><td> {| |-align=center |bgcolor=#ffaaaa width=30 height=30|საწყისი |bgcolor=#aaffaa width=30 rowspan=2|შუა 2 |-align=center |bgcolor=#aaffaa height=30|შუა 1 |} </td></tr> </table> დამხურავი ჯამო, თუ იგი მარტოა, ყოველთვის ქვემოთ იწერება: <table cellpadding=5> <tr><td> {| |-align=center |bgcolor=#ffaaaa width=30 height=40|საწყისი |bgcolor=#aaffaa width=30|შუა |-align=center |bgcolor=#aaaaff height=20 colspan=2|დამხურავი |} </td><td> {| |-align=center |bgcolor=#ffaaaa width=60 height=20|საწყისი |-align=center |bgcolor=#aaffaa height=20|შუა |-align=center |bgcolor=#aaaaff height=20|დამხურავი |} </td><td> {| |-align=center |bgcolor=#ffaaaa width=30 height=20|საწყისი |bgcolor=#aaffaa width=30 rowspan=2|შუა 2 |-align=center |bgcolor=#aaffaa height=20|შუა 1 |-align=center |bgcolor=#aaaaff height=20 colspan=2|დამხურავი |} </td></tr> </table> მარცვლები ყოველთვის ფონეტიკური თანრიგით იწერება: საწყისი, შუა, დამხურავი. ამიტომ: * ჰორიზონტალური შუათი მარცვლები ზემოდან ქვემოთ იწერება: 읍 იპ * ვერტიკალური შუათი და მარტივი დამხურავით იწერება საათის ისრის მიხედვით: 쌍 სსანგ * ორმაგი შუათი ცვლიან დაწერის მიმართულებას: 된 ტვენ * დამხურავი დიგრაფით იწერება მარცხნიდან მარჯვნივ ზემოდან ქვემოთ: 밟 პალპ მოძველებული ჯამოების გამოკლებით ჰანგილში შესაძლოა 11 172 მარცვალი. == ორთოგრაფია == [[XX საუკუნე]]მდე ჰანგილს არ ჰქონდა ორთოგრაფიის წესები. დამხურავი თანხმოვნის შემდეგი სიტყვის საწყის ხმოვანთან გადაბმის, სხვადასხვა დიალექტებისა და რიგი მიზეზების გამო კორეულად სიტყვა შესაძლოა სხვადასხვანაერად დაიწეროს. მეფე სერჯონი ამჯობინებდა მორფოფონემიკურ გამოთქმას, თუმცა კორეულში ფონემიკური იყო გავრცელებული. დროთა განმავლობაში ორთოგრაფია ნაწილობრივ მორფოფონემიკური გახდა, ეს ჯერ არსებით სახელებს შეეხო, მოგვიანებით კი ზმნებს. * გამოთქმა და თარგმანი: :ადამიანი, რომელსაც არ შეუძლია ამის გაკეთება : {{IPA|[mo.tʰa.nɯn.sa.ɾa.mi]}} * ფონემიკური ორთოგრაფია: :모타는사라미 : {{IPA|/mo.tʰa.nɯn.sa.la.mi/}} * მორფოფონემიკური ორთოგრაფია: :못하는사람이 : {{IPA|<nowiki>|mos.ha.nɯn.sa.lam.i |</nowiki>}} [[1933]] წელს შემოიღეს მორფოფონემიკური ორთოგრაფია. == სტილი == ჰანგილზე წერა შესაძლოა როგორც ზემოდან ქვემოთ, ასევე მარცხნიდან მარჯვნივ. თავდაპირველად ჩინეთიდან შემოსული სტანდარტი იყო ზემოდან ქვემოთ წერა, ხოლო ჯუ სიგიონგმა შემოიტანა მარცხნიდან მარჯვნივ წერის სტილი, რაც დღეს პრაქტიკულად სტანდარტად იქცა. არსებობს ჰანგილის კალიგრაფიული სტილი, რომელიც ძალიან წააგავს ჩინურ კალიგრაფიას. კალიგრაფიული წერა გამოიყენება წიგნებსა და ჟურნალებში. არსებობს კორეული კალიგრაფიული კომპიუტერული შრიფტებიც. == რესურსები ინტერნეტში == * [http://www.langintro.com/kintro/toc.htm ჰანგილის გაკვეთილები] * [http://english.president.go.kr/warp/en/korea/language/what/ ჰანგილის აღწერა] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060614183545/http://english.president.go.kr/warp/en/korea/language/what/ |date=2006-06-14 }} * [http://www.omniglot.com/writing/korean.htm კორეული ანბანი და გამოთქმა] * [http://www.unicode.org/charts/PDF/U1100.pdf ჯამო უნიკოდში PDF] * [http://www.unicode.org/charts/PDF/UAC00.pdf მარცვლები უნიკოდში 7მბ PDF] * [http://www.languages-study.com/korean-alphabet.html ჰანგილის ისტორია] [[კატეგორია:კორეული დამწერლობა| ]] a34hrct074zu9t4i4vxc6ha8oot3rdm 5564133 5564127 2026-10-23T16:36:43Z DerFuchs 6187 /* ანბანი */ 5564133 wikitext text/x-wiki {{ყოფილი რჩეული}} {{დამწერლობა |სახელი= კორეული დამწერლობა |ტიპი= [[ანბანი]] |დრო= [[1444]]-დან დღემდე |ენები= [[კორეული ენა]] |შემქმნელი= [[სეჯონ დიდი]] |ნიმუში=Chosungul or Hangul logo (New Type) at (Black Design).svg |image_size=150px |iso15924= Hang }} [[ფაილი:Hunmin jeong-eum.jpg|220px|thumb|ჰანგილზე დაწერილი გვერდი ჰუმნიმ ჯეონგ-ეუმიდან 나랏말ㅆ̖미-ს აქვს ტონური მახვილის ნიშანი]] '''კორეული დამწერლობა''', '''ჰანგილი''' ({{lang-ko|'''한글'''}}) ან '''ჩოსონგილი''' ({{lang-ko|'''조선글'''}}) — კორეული ენის ანბანი, რომელმაც [[კორეა]]ში [[ჩინეთი]]დან შემოსული არაანბანური [[ჰანჯა]] შეცვალა. ჰანგილი არის ფონეტიკური ანბანური დამწერლობა, მაგრამ მას მარცვლოვანი დამწერლობის გავლენაც ეტყობა, რაც ასოების მარცვლოვან ბლოკებში გაერთიანებაში გამოიხატება. ანბანი შედგება 14 თანხმოვნისგან და 10 ხმოვნისგან. ჰანგილი [[ფონეტიკური დამწერლობა]]ა, ანუ ყოველ ბგერას თითო ასო შეესაბამება. ასოთა მოხაზულობა შემუშავდა სხვა დამწერლობებისგან დამოუკიდებლად. == დასახელებები == * თანამედროვე დასახელება ''ჰანგილი'' შემოიტანა [[ჯუ შიგიონგი]]მ [[1912]] წელს. იგი ძველ კორეულად ნიშნავს დიდ დამწერლობას (დიდი 한 დამწერლობა 글) და ამავე დროს თანამედროვე კორეულად კორეულ დამწერლობას. * [[ჩრდილოეთი კორეა|ჩრდილოეთ კორეაში]] დამწერლობას ჩოსონგილს უწოდებენ, ჩრდილო კორეის თვითდასახელების შესაბამისად. * თავდაპირველად კი ანბანს ჰუნმინ ჯონგიმ ([[კორეული ენა|კორ.]] 훈민정음, 訓民正音) ეწოდებოდა. == ისტორია == ჰანგილი შექმნეს მეცნიერთა ჯგუფმა [[1443]] წელს [[ჯოსონი (დინასტია)|ჯოსონის]] დინასტიის მეოთხე მეფის [[სეჯონ დიდი]]ს დავალებით. მეფემ ახალი ანბანის საჭიროება იმით ახსნა, რომ კორეული ენა ძალიან განსხვავდებოდა [[ჩინური ენა|ჩინურისგან]] და უბრალო ხალხს უჭირდა [[იეროგლიფები]]ს შესწავლა. იმ დროს წერა-კითხვა მხოლოდ მცირერიცხოვანმა ელიტამ იცოდა, ახალი ანბანის სწავლა კი ყველასთვის ხელმისაწვდომი იქნებოდა. სიახლეს თავდაპირველად განათლებული ელიტა წინააღმდეგობით შეხვდა და მხოლოდ ჰანჯას ცნობდა. ანბანის შექმნის პროექტი დასრულდა [[1446]] წელს და გამოქვეყნდა დოკუმენტში სახელად „ჰუნმინ ჯონგიმ“, რაც ნიშნავს „ხალხისთვის ბგერების სწორად გამოყენებაზე“. სწორად ამ დოკუმენტის სახელიდან წარმოიშვა ანბანის სახელიც. [[სამხრეთი კორეა|სამხრეთ კორეაში]] ანბანის გამოსვლის დღედ [[9 ოქტომბერი]] ითვლება, ხოლო ჩრდილოეთ კორეაში [[15 იანვარი]]. ამ დღეს [[ჰანგილის დღე]]ს აღნიშნავენ. [[1940]] წელს ნაპოვნია 1446 წლის დოკუმენტი, სადაც ახსნილია ანბანის მოხაზულობის დიზაინი. თანხმოვნების მოხაზულობა ფონეტიკურ არტიკულაციას შეესაბამება, ხოლო ხმოვნების [[ინი და იანი|ინის და იანის]] იდეოლოგიის თანახმად. [[სეჯონგი]]ს გარდაცვალების შემდეგ ჰანგილმა ნელ-ნელა დაკარგა თავისი პოპულარობა. [[1504]] წელს იგი საერთოდ აიკრძალა ოფიციალურ დოკუმენტებში გამოსაყენებლად, ხოლო [[1506]] წელს მეფე [[ჯუნგჯონგი|ჯუნგჯონგმა]] საერთოდ გააუქმა ონმუნის (ანუ „სახალხო ანბანის“) სამინისტრო. ამ პერიოდიდან ჰანგილს მხოლოდ ქალები და ნაკლებად განათლებული ხალხი იყენებდა. ჰანგილის მეორე დაბადება [[XIX საუკუნე|XIX საუკუნის]] მეორე ნახევარში მოხდა, როდესაც კორეა სულ უფრო და უფრო ექცეოდა [[იაპონია|იაპონიის]] გავლენის ქვეშ, ჰანგილი გახდა კორეული ეროვნული მოძრაობის სიმბოლო. [[გაბოს რეფორმა|გაბოს რეფორმის]] (갑오 개혁) [[1894]] წელს შემდეგ ჰანგილის გამოყენება ოფიციალურ დოკუმენტებში აღდგა. [[1910]] წელს კორეის იაპონიის მიერ ანექსიის შემდეგ ჰანგილის სწავლება დაიწყო სკოლებში. ეს იაპონიის კულტურული ასიმილაციის პოლიტიკისთვის დაპირისპირების ფორმად იქცა. [[1933]] წელს მოხდა ჰანგილის სტანდარტიზაცია, ხოლო [[1940]] წელს სხვა ენებზე ტრანსკრიფცია. ამ პერიოდის კორეული დამწერლობა წარმოადგენდა ჰანგილის და ჰანჯის შენაზავს, ლექსიკური ფუძეები იწერებოდა ჰანჯაზე, ხოლო გრამატიკული ფორმები ჰანგილზე. [[1945]] წლიდან, როდესაც კორეა იაპონიისგან განთავისუფლდა, ჰანგილი გახდა ოფიციალური დამწერლობა. დღეს ჰანჯა სამხრეთ კორეაში გამოიყენება მხოლოდ დასახელებებში და ლოზუნგებში, ხოლო ჩრდილოეთ კორეაში საერთოდ აღარ გამოიყენება. == ანბანი == '''ჯამო''' ან '''ნასორი''' არის ჰანგილის შემადგენელი ნაწილები. ჯა ნიშნავს ასოს, ხოლო მო დედას. მთლიანად კი სიტყვა ნიშნავს ბლოკებს, რომლისგანაც შედგება სიტყვა. სულ არსებობს 51 ჯამო, აქედან 24 შეესაბამება ანბანის ასოებს, ხოლო დანარჩენი 27 ჯამო არის ორი ან სამი ასოს კომბინაცია ([[დიგრაფები]] და [[ტრიგრაფები]]). 24 მარტივი ჯამოდან 14 თანხმოვანია (კორ. ჯა-იმ 자음, 子音) და 10 ხმოვანი (მო-იმ 모음, 母音). 16 დიგრაფიდან 5 ძლიერი თანხმოვანი წარმოიქმნება გაორმაგებული უბრალო თანხმოვნებისგან, დანარჩენი 11 კი სხვადასხვა ასოებისგან წარმოიქმნება. ჯამოს 10 ხმოვანი ჯგუფდება 11 დიფტონგად. ამრიგად ჰანგილი ასე გამოიყურება: * 14 მარტივი თანხმოვანი: ㄱㄴㄷㄹㅁㅂㅅㅇㅈㅊㅋㅌㅍㅎ, მოძველებულები: ㅿㆁㆆㅱㅸㆄ * 5 ორმაგი თანხმოვანი: ㄲㄸㅃㅆㅉ, მოძველებულები: ㅥㆀㆅㅹ * 11 დიგრაფა: ㄳㄵㄶㄺㄻㄼㄽㄾㄿㅀㅄ, მოძველებულები: ㅦㅧㅨㅪㅬㅭㅮㅯㅰㅲㅳㅶㅷㅺㅻㅼㅽㅾㆂㆃ მოძველებული ტრიგრაფები: ㅩㅫㅴㅵ * 6 მარტივი ხმოვანი: ㅏㅓㅗㅜㅡㅣ, მოძველებულები: ㆍ * 4 დარბილებული ხმოვანი: ㅑㅕㅛㅠ * 11 დიფტონგი: ㅐㅒㅔㅖㅘㅙㅚㅝㅞㅟㅢ, მოძველებულები: ㆎㆇㆈㆉㆊㆋㆌ ==სია== ===ხმოვნები=== ==თანხმოვნები=== === ჯამოს მოხაზულობა === ჰანგილის იერსახე მეცნიერულად იყო დამუშავებული და, როგორც წესი, ყოველი ასოს წარმოთქმის ახსნა შეიძლება მოხაზულობის მიხედვით. მაგალითად ㅌ (წარმოითქმის როგორც '''თ''') აგებულია სამი ჰორიზონტალირი შტრიხისგან. ზედა შტრიხი მიუთითებს, რომ ㅌ ხშული ბგერაა, როგორც ㆆ -, ㄱ გ, ㄷ დ, ㅂ ბ, ㅈ ჯ, ყოველ მათგანს გააჩნია ზედა შტრიხი. შუა შტრიხი მიუთითებს, რომ ბგერა [[ფშვინვიერი ბგერები|ფშვინვიერია]], როგორც ㅎ ჰ, ㅋ ქ, ㅍ ფ, ㅊ ჩ. მრუდი ქვედა შტრიხი კი მიუთითებს, რომ ㅌ წინაენისმიერი ბგერაა, როგორც ㄴ ნ, ㄷ დ, და ㄹ ლ/რ. მოძველებულ თანხმოვნებს ᇰ და ᇢ-ს ორგვარი წაკითხვის წესი აქვთ და შედგებიან ორი ელემენტისგან და იწერებიან ერთი მეორეზე, წარმოითქმიან კი ასე: [ŋ]/ყრუ ᇰ-სთვის და [m]/[w] ᇢ-სთვის. ჯამოს ხმოვნებში კი მოკლე შტრიხი ერთვის მთავარ ხაზს, რაც მიუთითებს, რომ ასოს გააჩნია დარბილებული წყვილი. თუ კი შტრიხი ორია, მაშინ ბგერა იწყება მოკლე ი-თ (y). შტრიხის მდებარეობა მიუთითებს ინის და იანის რომელ საწყის მიეკუთვნება იგი, თუ შტრიხი ზემოთაა ან მარჯვნივ, მაშინ ბგერა ნათელ საწყისს მიეკუთვნება, ხოლო თუ ქვემოთ ან მარცხნივ, მაშინ ბნელს. თანამედროვე ჯამოში დამატებითი ვერტიკალური ხაზი აღნიშნავს უმლაუტს და ასხვავებს ㅐ [ε], ㅔ [e], ㅚ [ø], ㅟ [y] -ს ㅏ ([a]), ㅓ ([ʌ]), ㅗ ([o]), ㅜ ([u])-სგან. თუმცა შესაძლოა, რომ ეს არ არის წინასწარ განსაზღვრული დიზაინი, არამედ ㅣ([i])-ზე დამთავრებული დიფტონგების ბუნებრივმა ჩამოყალიბებამ მოიტანა. ჯამოს გარდა ჰანგილში გამოიყენება ე.წ. [[დიაკრიტიკული ნიშანი]], რომელიც გადმოსცემს ტონურ მახვილს. აღმავალი ტონური მახვილიანი ბგერის მარცხნივ (ვერტიკალურად წერისას) იწერებოდა ·, ხოლო დაღმავალი მახვილისას :. ახლა ეს ნიშნები აღარ გამოიყენება. ==== თანხმოვანი ჯამოს დაწერა ==== ასოები, რომლებიც თანხმოვან ბგერებს აღნიშნავენ, იყოფიან 5 ჯგუფად, ყოველ ჯგუფს აქვს თავისი საბაზისო ფორმა. დამატებითი შტროხების მეშვეობით ამ ბაზიდან ახალი ასოები წარმოიქმნება. ჰუნმინ ჯონგ-უმ ჰერიეში ბაზური ფორმები წარმოიქმნება [[ენა (ორგანო)|ენის]], [[ხახა|ხახის]], [[კბილი|კბილების]] და [[ყელი]]ს არტიკულაციით. {|border=1 cellpadding=3 class="infobox bordered" style="width:120px;" |მარტივი |ფშვინვადი |გაორმაგებული |---- |ㅈ |ㅊ |ㅉ |---- |ㄱ |ㅋ |ㄲ |---- |ㄷ |ㅌ |ㄸ |---- |ㅂ |ㅍ |ㅃ |---- |ㅅ | |ㅆ |---- |} ჯგუფების დასახელება ჩინური [[ფონეტიკა|ფონეტიკიდან]] არის აღებული: * უკანა სასისმიერი თანხმოვნები (아음, 牙音 აუმ - უკანა კბილის ბგერა): ** ㄱ (გ) ㅋ (ქ) ** ბაზური ფორმა: ㄱ გამოიყურება, როგორც ხახაზე მიდებული ენა, ㅋწარმოიქმნება ㄱ-სთვის შუაში კლაკნილი შტრიხის დამატებით, რაც მიუთითებს ფშვინვადობაზე. * წინაენისმიერი თანხმოვნები (설음, 舌音 სოლიმი - ენის ბგერა): ** ㄴ (ნ) , ㄷ (დ), ㅌ (თ), ㄹ (ლ/რ) ** ბაზური ფორმა: ㄴ გამოიყურება, როგორც ნუნებზე მიდებული ენა, ㄴ-სგან წარმოქმნილი ასოები მსგავსი არტიკულაციით წარმოითქმის. ㄷ-ში ზედა შტრიხი მიუთითებს ხშულობაზე, ㅌ-სი კლაკნილი შტრიხი - ფშვინვადობაზე, ხოლო ㄹ ასახავს ენის მოხრას ამ ბგერის წარმოთქმისას. * ბაგისმიერი თანხმოვნები (순음, 唇音 სუნუმი - ბაგის ბგერა): ** ㅁ (მ), ㅂ (ბ), ㅍ ([ფ]) ** ბაზური ფორმა: ㅁ ასახავს ერთმანეთთან კონტაქტისას ტუჩების ფორმას. ㅂ ასოს თავი მიუთითებს ბგერის ხშულობაზე, ხოლო ㅍ ასოში კლაკნილი - ფშვინვადობაზე. * სისინა ბგერები (치음, 齒音 ჩიუმი - კბილის ბგერა): ** ㅅ (ს), ㅈ (ჯ), ㅊ (ჩ) ** ბაზური ფორმა: ㅅ თავდაპირველად გამოიყურებოდა სოლისებრი ʌ-სავით, ეს გამოსახავს კბილს გვერდიდან. ㅈ ასოს ზედა შტრიხი მიუთითებს ბგერის ხშულობაზე, ხოლო ㅊ-ს კლაკნილი - ფშვინვადობაზე. * ხორხისმიერი ბგერები (후음, 喉音 ხუიმი - ყელის ბგერა): ** ㅇ ([ʔ, ŋ]), ㅎ (ჰ) ** ბაზური ფორმა: ㅇ ასახავს ყელს. თავდაპირველად ㅇ იწერებოდა ორ ასოდ - უბრალო რგოლი ㅇ, რაც სიჩუმეს ნიშნავს და ㆁ უკანაენისებრი ნ-ს აღსანიშნად. ამის გარდა ადრე არსებობდა ასო ㆆ, რომელიც ხორხისმიერ ბგერას აღნიშნავდა, ამ ასოსგან წარმოიქმნა ასო ㅎ, რომლის კლაკნილიც ფშვინვადობაზე მიუთითებს და გამოითქმის როგორც ჰ. ==== ხმოვანი ჯამოს დაწერა ==== ხმოვნების დაწერა სამი ელემენტისგან შედგება: * ჰორიზონტალური ხაზი, რომელიც ინ-ის საწყისის კვინტესენციას მიწას ასახავს. * მზის სიმბოლო წერტილი, როგორც იანის კვინტესენცია, ფუნჯით წერისას წერტილი მოკლე შტრიხად გარდაიქმნება. * ვერტიკალური ხაზი - ადამიანის სიმბოლო, როგორც მიწასა და ცის შორის არსებული. წერტილი, ახლა კი მოკლე შტრიხი ემატება მარტივ ჯამოს განსასხვავებლად: * მარტივი ხმოვნები: ** ჰორიზონტალური: უკანა და შუა რიგის ხმოვნები. *** ნათელი ㅗ (ო) *** ბნელი ㅜ (უ) *** ბნელი ㅡ ({{IPA|ɯ}}, არალაბიალიზებული ი) ** ვერტიკალური: წინა რიგის ხმოვნები. (ㅓ ო ენის განვითარების პროცესში უკანა რიგში გადავიდა). *** ნათელიㅏ (ა) *** ბნელი ㅓ (ღია ო) *** ნეიტრალური ㅣ (ი) * შედგებილი ჯამო. ო ან უ ა-ს ან ო-ს წინ იქცევა [w] ბგერად. შედგენილი ხმოვნების ასახვისას ხმოვანთა ჰარმონია უნდა იყოს დაცული: ** ㅘ = ㅗ + ㅏ ** ㅝ = ㅜ + ㅓ ** ㅙ = ㅗ + ㅐ ** ㅞ = ㅜ + ㅔ * შედგებილი ჯამო, ㅣ-ი-თ დამთავრებული, თავდაპირველად დიფტონგები იყვნენ, ხოლო შემდეგ დამოუკიდებელ ხმოვნებად იქცნენ: ** ㅐ = ㅏ + ㅣ ** ㅔ = ㅓ + ㅣ ** ㅙ = ㅘ + ㅣ ** ㅚ = ㅗ + ㅣ ** ㅞ = ㅝ + ㅣ ** ㅟ = ㅜ + ㅣ ** ㅢ = ㅡ + ㅣ * დარბილებული ხმოვნები: ასეთი ბგერები აისახება ასოზე დამატებითი შტრიხით. 7 ძირითადი ხმოვნიდან 4 რბილდება. {|border=1 cellpadding=3 class="infobox bordered" style="width:120px;" |მარტივი |დარბილებული |---- |ㅏ |ㅑ |---- |ㅓ |ㅕ |---- |ㅗ |ㅛ |---- |ㅜ |ㅠ |---- |ㅡ | |---- |ㅣ | |---- |} მარტივი დარბილებული ხმოვნები: ** ㅑ ჲა ㅏ ა-დან ** ㅕ ჲო ㅓ ღია ო-დან ** ㅛ ჲო ㅗ ო-დან ** ㅠ ჲუ ㅜ უ-დან დარბილებული დიფტონგები: ** ㅒ ჲე ㅐ ღია ე-დან ** ㅖ ჲე ㅔ ე-დან [[XV საუკუნე|XV საუკუნის]] კორეულ ენაში ხმოვნების ჰარმონია უფრო გამოიკვეთებოდა ვიდრე დღეს. გრამატიკულ მორფემებში ხმოვნები იცვლებოდა მიმდებარე ბგერების თანახმად და იყოფოდა ერთმანეთთან ჰარმონიულ ორ ჯგუფად. ამას გავლენა ჰქონდა ენის მორფოლოგიაზეც. კორეული ფონოლოგია ამ ორ ჯგუფს ინის და იანის პოზიციიდან ხსნიდა. თუ კი სიტყვის ფუძეში "ნათელი" (იან) ხმოვანი იყო, მაშინ ამ ფუძესთან გამოსაყენებელი სუფიქსების უმეტესობასაც "ნათელი" (იან) ხმოვანი უნდა ჰქონოდა და პირიქით. ასევე არსებობდა მესამე ნეიტრალური ჯგუფი, ასეთი ხმოვნების მქონე სიტყვას შეესაბამებოდა "ნათელი" (იან) და "ბნელი" (ინ) სუფიქრები. ნეიტრალური ხმოვანია ㅣ (ი). ინ-ხმოვნებია: ㅡㅜㅓ ({{IPA|ɯ}}, უ, ღია ო). იან-ხმოვნებია: ㆍㅗㅏ (ე, ო, ა). უწერტილო ასოები ㅡㆍㅣ ისე უნდა იყოს არჩეული, რომ აღნიშნავდეს ცას, მიწას და ადამიანს. (ასო ე ㆍახლა აღარ გამოიყენება.) === ჯამოს თანმიმდევრობა === ჰანგილში ჯამოს თანრიგში ხმოვნები და თანხმოვნები არაა არეული. თანამედროვე თანრიგი დააკანონა [[ჩოი სეჯინი|ჩოი სეჯინმა]] [[1527]] წელს. ეს მანამდე მოხდა სანამ ორმაგი თანხმოვნები წარმოიქმნებოდა და ㅇ და ㆁ არ იყო გაყოფილი, ამიტომ ჩრდილოეთ და სამხრეთ კორეული თანმიმდევრობა განსხვავდება. ==== სამხრეთკორეული თანრიგი ==== თანხმოვან ჯამოს სამხრეთკორეული თანრიგი: ㄱ ㄲ ㄴ ㄷ ㄸ ㄹ ㅁ ㅂ ㅃ ㅅ ㅆ ㅇ ㅈ ㅉ ㅊ ㅋ ㅌ ㅍ ㅎ ხმოვან ჯამოს სამხრეთკორეული თანრიგი: ㅏ ㅐ ㅑ ㅒ ㅓ ㅔ ㅕ ㅖ ㅗ ㅘ ㅙ ㅚ ㅛ ㅜ ㅝ ㅞ ㅟ ㅠ ㅡ ㅢ ㅣ ==== ჩრდილოეთკორეული თანრიგი ==== თანხმოვან ჯამოს ჩრდილოეთკორეული თანრიგი: ㄱ ㄴ ㄷ ㄹ ㅁ ㅂ ㅅ ㅇ ㅈ ㅊ ㅋ ㅌ ㅍ ㅎ ㄲ ㄸ ㅃ ㅆ ㅉ ㅇ ხმოვან ჯამოს ჩრდილოეთკორეული თანრიგი: ㅏ ㅑ ㅓ ㅕ ㅗ ㅛ ㅜ ㅠ ㅡ ㅣ ㅐ ㅒ ㅔ ㅖ ㅚ ㅟ ㅢ ㅘ ㅝ ㅙ ㅞ === ჯამოს სახელები === ჰანგილში ასოთა თანრიგს ეწოდება განადა (가나다 순) პირველი სამი ასოს სახელით. ჩრდილოეთ კორეაში სახელების სტანდარტიზაცია მოხდა, როდესაც ჰანგილი ოფიციალურ დამწერლობად აღიარეს. ==== თანხმოვანთა სახელები ==== თანამედროვე თანხმოვნების სახელები ორი მარცვლისგან შედგება. {| border=1 style="border-collapse: collapse" |- ! თანხმოვანი !! სახელი |- | ㄱ || ''გიჲოკ'' (기역), ან ''გიიკ'' (기윽) ჩრდილო კორეაში |- | ㄴ || ''ნიინ'' (니은) |- | ㄷ || ''დიგიტ'' (디귿) |- | ㄹ || ''რიილ'' (리을) |- | ㅁ || ''მიუმ'' (미음) |- | ㅂ || ''ბიიპ'' (비읍) |- | ㅅ || ''სიოტ'' (시옷) |- | ㅇ || ''იინგ'' (이응) |- | ㅈ || ''ჯიიტ'' (지읒) |- | ㅊ || ''ჩიიტ'' (치읓) |- | ㅋ || ''ქიიქ'' (키읔) |- | ㅌ || ''თიუთ'' (티읕) |- | ㅍ || ''ფიიფ'' (피읖) |- | ㅎ || ''ჰიიტ'' (히읗) |} ორმაგი ჯამოების დასახელება სამხრეთ კორეაში იწყება 쌍 -სსანგით, რაც ორმაგს ნიშნავს და ჩრდილოეთ კორეაში კი 된 ტვენით, რაც მაგარს ნიშნავს. {| border=1 style="border-collapse: collapse" |- ! ასო !! სამხრეთ კორეული სახელი !! ჩრდილოეთ კორეული სახელი |- | ㄲ || ''სსაბგგიიოკ'' (쌍기역) || ''დოენგიუკ'' (된기윽) |- | ㄸ || ''სსანგდიგუტ'' (쌍디귿) || ''დოენდიუტ'' (된디읃) |- | ㅃ || ''სსანგბიუპ'' (쌍비읍) || ''დოენბიუპ'' (된비읍) |- | ㅆ || ''სსანგსიოტ'' (쌍시옷) || ''დოენსიუტ'' (된시읏) |- | ㅉ || ''სსანგჯიუტ'' (쌍지읒) || ''დოენჯიუტ'' (된지읒) |} ჩრდილოეთ კორეაში ხანდახან დასახელების ალტერნატიული ვარიანტი გამოიყენება, პირველ ბგერას ემატება (არალაბიალიზებული) უ ㅡ, მაგალითად: 그 - კუ, 쓰 - სსი და ა.შ. ==== ხმოვანთა სახელები ==== ხმოვნების დასახელება შეიცავს თვით ხმოვანს და წინ ყრუ ㅇ ეწერება. {| ! ასო !! სახელი |- | ㅏ || ''ა'' (아) |- | ㅐ || ''ე'' (애) |- | ㅑ || ''ჲა'' (야) |- | ㅒ || ''ჲე'' (얘) |- | ㅓ || ''ო'' (어) |- | ㅔ || ''ე'' (에) |- | ㅕ || ''ჲო'' (여) |- | ㅖ || ''ჲე'' (예) |- | ㅗ || ''ო'' (오) |- | ㅘ || ''ვა'' (와) |- | ㅙ || ''ვე'' (왜) |- | ㅚ || ''ვე'' (외) |- | ㅛ || ''ჲო'' (요) |- | ㅜ || ''უ'' (우) |- | ㅝ || ''ვო'' (워) |- | ㅞ || ''ვე'' (웨) |- | ㅟ || ''ვი'' (위) |- | ㅠ || ''ჲუ'' (유) |- | ㅡ || ''ი'' (으) |- | ㅢ || ''ვი'' (의) |- | ㅣ || ''ი'' (이) |} === მოძველებული ჯამო === რიგი ჯამოები აღარ გამოიყენება. ზეგის ბგერა გაქრა კორეული ენიდან, ხოლო ზოგი ჩინურ ბგერებს აღნიშნავდა, რომლებიც კორეულში არადროს არ იყო. ყველაზე ხშირად შემდეგი მოძველებული ჯამოები გამოიყენებოდა: * ㆍ ან 丶 - (არეა-ა 아래아 „''დაბალი ა''“) გამოითქმის როგორც ყრუ ა ([ʌ] ან [ə]). **ㆎ - (არეა-აე) გამოითქმის როგორც აი. * ㅿ - (ბანსიოს 반시옷) - ზ * ㆆ - (იორინ ხიიტ 여린 히읗) ხორხისმიერი პაუზა,ㅎ-ს მაგვარი ბგერა * ㆁ - (იესიინ 옛이응) ყრუ [ŋ]-ს ბგერა, ახლა იწერება ㅇ-თი * ㅸ - (გაბიეოუნ ბიეუპ 가벼운 비읍) — გამოითქმის როგორც - ჶ [f]. შემდეგი სამი ასო ჩინურ ბგერებს აღნიშნავდა: * ㅱ - მოკლე უ * ㆄ - ფ * ㅹ - ფფ მოძველებული ორმაგი ჯამოები: * ㆅ - (სსანგხიიტ 쌍히읗) [ɣ̈ʲ] ან [ɣ̈]. * ㆀ - (სსანგიინ 쌍이응) - ჩინური ბგერა თავდაპირველად ხანგულში ყვეა ორმაგი ჯამო ჩინურ ბგერებს ასახავდა, მხოლოდ მოგვიანებით მიიღეს მათ თანამედროვე მნიშვნელობა. == მარცვლების ბლოკები == ჰანგილში ასოები ყოველთვის ჯგუფდებიან მარცვლებად. ყოველი მარცვალი აუცილებლად იწყება თანხმოვნით. მარცვალი შეიძლება შედგებოდეს 2, 3 ან იშვიათად 4 ჯამოსგან. პირველი თანხმოვანი არის '''საწყისი''' (초성, 初聲 ჩოსონგ), მას მოსდევს ხმოვანი ან დიფტონგი, რომელსაც '''შუა''' (중성, 中聲 ჯუნგსონგ) ეწოდება, ბოლოში შესაძლოა იყოს თანხმოვანი ან დიგრაფა, მას '''დამხურავი''' (종성, 終聲 ჯონგსონგ) ეწოდება. თუ მარცვალში არაა პირველი თანხმოვანი, იგი უნდა დაიწყოს ㅇ ყრუ ასოთი. ㅇ როგორც ცხვირისებრი გამოითქმის მხოლოდ მარცვლის ბოლოში. ყველა ორმაგი ასო (ᆻ-ს და ᆩ-ს გარდა) შეიძლება მხოლოდ მარცვლის თავში დაიწეროს. ასოს მდებარეობა მარცვალში განისაზღვრება ასოს მოხაზულობით. * რთული ჯამოების კომპონენტები, როგორებიცაა ㅄ, ㅝ ან მოძველებული ㅵ, ㆋ იწერება მარცხნიდან მარჯვნივ. * შუა ასოები იწერება საწყისი ასოების მარჯვნივ ან ქვეშ, ხოლო თუ დიფტონგია, შეუძლია მარჯვნივაც და ქვემოთაც იყოს: თუ შუა ასო ჰორიზონტალურია ㅡ, მაშინ იწერება საწყისის ქვეშ, თუ ვერტიკალური ㅣ, მაშინ მარჯვნივ, ხოლო თუ ორივე სტილს შეიცავს ㅢ მაშინ ქვემოდან და მარჯვნიდან ესაზღვრება. <table cellpadding=5> <tr><td> {| |-align=center |bgcolor=#ffaaaa width=30 height=60|საწყისი||bgcolor=#aaffaa width=30|შუა |} </td><td> {| |-align=center |bgcolor=#ffaaaa width=60 height=30|საწყისი |-align=center |bgcolor=#aaffaa height=30|შუა |} </td><td> {| |-align=center |bgcolor=#ffaaaa width=30 height=30|საწყისი |bgcolor=#aaffaa width=30 rowspan=2|შუა 2 |-align=center |bgcolor=#aaffaa height=30|შუა 1 |} </td></tr> </table> დამხურავი ჯამო, თუ იგი მარტოა, ყოველთვის ქვემოთ იწერება: <table cellpadding=5> <tr><td> {| |-align=center |bgcolor=#ffaaaa width=30 height=40|საწყისი |bgcolor=#aaffaa width=30|შუა |-align=center |bgcolor=#aaaaff height=20 colspan=2|დამხურავი |} </td><td> {| |-align=center |bgcolor=#ffaaaa width=60 height=20|საწყისი |-align=center |bgcolor=#aaffaa height=20|შუა |-align=center |bgcolor=#aaaaff height=20|დამხურავი |} </td><td> {| |-align=center |bgcolor=#ffaaaa width=30 height=20|საწყისი |bgcolor=#aaffaa width=30 rowspan=2|შუა 2 |-align=center |bgcolor=#aaffaa height=20|შუა 1 |-align=center |bgcolor=#aaaaff height=20 colspan=2|დამხურავი |} </td></tr> </table> მარცვლები ყოველთვის ფონეტიკური თანრიგით იწერება: საწყისი, შუა, დამხურავი. ამიტომ: * ჰორიზონტალური შუათი მარცვლები ზემოდან ქვემოთ იწერება: 읍 იპ * ვერტიკალური შუათი და მარტივი დამხურავით იწერება საათის ისრის მიხედვით: 쌍 სსანგ * ორმაგი შუათი ცვლიან დაწერის მიმართულებას: 된 ტვენ * დამხურავი დიგრაფით იწერება მარცხნიდან მარჯვნივ ზემოდან ქვემოთ: 밟 პალპ მოძველებული ჯამოების გამოკლებით ჰანგილში შესაძლოა 11 172 მარცვალი. == ორთოგრაფია == [[XX საუკუნე]]მდე ჰანგილს არ ჰქონდა ორთოგრაფიის წესები. დამხურავი თანხმოვნის შემდეგი სიტყვის საწყის ხმოვანთან გადაბმის, სხვადასხვა დიალექტებისა და რიგი მიზეზების გამო კორეულად სიტყვა შესაძლოა სხვადასხვანაერად დაიწეროს. მეფე სერჯონი ამჯობინებდა მორფოფონემიკურ გამოთქმას, თუმცა კორეულში ფონემიკური იყო გავრცელებული. დროთა განმავლობაში ორთოგრაფია ნაწილობრივ მორფოფონემიკური გახდა, ეს ჯერ არსებით სახელებს შეეხო, მოგვიანებით კი ზმნებს. * გამოთქმა და თარგმანი: :ადამიანი, რომელსაც არ შეუძლია ამის გაკეთება : {{IPA|[mo.tʰa.nɯn.sa.ɾa.mi]}} * ფონემიკური ორთოგრაფია: :모타는사라미 : {{IPA|/mo.tʰa.nɯn.sa.la.mi/}} * მორფოფონემიკური ორთოგრაფია: :못하는사람이 : {{IPA|<nowiki>|mos.ha.nɯn.sa.lam.i |</nowiki>}} [[1933]] წელს შემოიღეს მორფოფონემიკური ორთოგრაფია. == სტილი == ჰანგილზე წერა შესაძლოა როგორც ზემოდან ქვემოთ, ასევე მარცხნიდან მარჯვნივ. თავდაპირველად ჩინეთიდან შემოსული სტანდარტი იყო ზემოდან ქვემოთ წერა, ხოლო ჯუ სიგიონგმა შემოიტანა მარცხნიდან მარჯვნივ წერის სტილი, რაც დღეს პრაქტიკულად სტანდარტად იქცა. არსებობს ჰანგილის კალიგრაფიული სტილი, რომელიც ძალიან წააგავს ჩინურ კალიგრაფიას. კალიგრაფიული წერა გამოიყენება წიგნებსა და ჟურნალებში. არსებობს კორეული კალიგრაფიული კომპიუტერული შრიფტებიც. == რესურსები ინტერნეტში == * [http://www.langintro.com/kintro/toc.htm ჰანგილის გაკვეთილები] * [http://english.president.go.kr/warp/en/korea/language/what/ ჰანგილის აღწერა] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060614183545/http://english.president.go.kr/warp/en/korea/language/what/ |date=2006-06-14 }} * [http://www.omniglot.com/writing/korean.htm კორეული ანბანი და გამოთქმა] * [http://www.unicode.org/charts/PDF/U1100.pdf ჯამო უნიკოდში PDF] * [http://www.unicode.org/charts/PDF/UAC00.pdf მარცვლები უნიკოდში 7მბ PDF] * [http://www.languages-study.com/korean-alphabet.html ჰანგილის ისტორია] [[კატეგორია:კორეული დამწერლობა| ]] 7901p11t4u1q7yqjod215eci9a7b082 5564135 5564133 2026-10-23T16:37:28Z DerFuchs 6187 /* ხმოვნები */ 5564135 wikitext text/x-wiki {{ყოფილი რჩეული}} {{დამწერლობა |სახელი= კორეული დამწერლობა |ტიპი= [[ანბანი]] |დრო= [[1444]]-დან დღემდე |ენები= [[კორეული ენა]] |შემქმნელი= [[სეჯონ დიდი]] |ნიმუში=Chosungul or Hangul logo (New Type) at (Black Design).svg |image_size=150px |iso15924= Hang }} [[ფაილი:Hunmin jeong-eum.jpg|220px|thumb|ჰანგილზე დაწერილი გვერდი ჰუმნიმ ჯეონგ-ეუმიდან 나랏말ㅆ̖미-ს აქვს ტონური მახვილის ნიშანი]] '''კორეული დამწერლობა''', '''ჰანგილი''' ({{lang-ko|'''한글'''}}) ან '''ჩოსონგილი''' ({{lang-ko|'''조선글'''}}) — კორეული ენის ანბანი, რომელმაც [[კორეა]]ში [[ჩინეთი]]დან შემოსული არაანბანური [[ჰანჯა]] შეცვალა. ჰანგილი არის ფონეტიკური ანბანური დამწერლობა, მაგრამ მას მარცვლოვანი დამწერლობის გავლენაც ეტყობა, რაც ასოების მარცვლოვან ბლოკებში გაერთიანებაში გამოიხატება. ანბანი შედგება 14 თანხმოვნისგან და 10 ხმოვნისგან. ჰანგილი [[ფონეტიკური დამწერლობა]]ა, ანუ ყოველ ბგერას თითო ასო შეესაბამება. ასოთა მოხაზულობა შემუშავდა სხვა დამწერლობებისგან დამოუკიდებლად. == დასახელებები == * თანამედროვე დასახელება ''ჰანგილი'' შემოიტანა [[ჯუ შიგიონგი]]მ [[1912]] წელს. იგი ძველ კორეულად ნიშნავს დიდ დამწერლობას (დიდი 한 დამწერლობა 글) და ამავე დროს თანამედროვე კორეულად კორეულ დამწერლობას. * [[ჩრდილოეთი კორეა|ჩრდილოეთ კორეაში]] დამწერლობას ჩოსონგილს უწოდებენ, ჩრდილო კორეის თვითდასახელების შესაბამისად. * თავდაპირველად კი ანბანს ჰუნმინ ჯონგიმ ([[კორეული ენა|კორ.]] 훈민정음, 訓民正音) ეწოდებოდა. == ისტორია == ჰანგილი შექმნეს მეცნიერთა ჯგუფმა [[1443]] წელს [[ჯოსონი (დინასტია)|ჯოსონის]] დინასტიის მეოთხე მეფის [[სეჯონ დიდი]]ს დავალებით. მეფემ ახალი ანბანის საჭიროება იმით ახსნა, რომ კორეული ენა ძალიან განსხვავდებოდა [[ჩინური ენა|ჩინურისგან]] და უბრალო ხალხს უჭირდა [[იეროგლიფები]]ს შესწავლა. იმ დროს წერა-კითხვა მხოლოდ მცირერიცხოვანმა ელიტამ იცოდა, ახალი ანბანის სწავლა კი ყველასთვის ხელმისაწვდომი იქნებოდა. სიახლეს თავდაპირველად განათლებული ელიტა წინააღმდეგობით შეხვდა და მხოლოდ ჰანჯას ცნობდა. ანბანის შექმნის პროექტი დასრულდა [[1446]] წელს და გამოქვეყნდა დოკუმენტში სახელად „ჰუნმინ ჯონგიმ“, რაც ნიშნავს „ხალხისთვის ბგერების სწორად გამოყენებაზე“. სწორად ამ დოკუმენტის სახელიდან წარმოიშვა ანბანის სახელიც. [[სამხრეთი კორეა|სამხრეთ კორეაში]] ანბანის გამოსვლის დღედ [[9 ოქტომბერი]] ითვლება, ხოლო ჩრდილოეთ კორეაში [[15 იანვარი]]. ამ დღეს [[ჰანგილის დღე]]ს აღნიშნავენ. [[1940]] წელს ნაპოვნია 1446 წლის დოკუმენტი, სადაც ახსნილია ანბანის მოხაზულობის დიზაინი. თანხმოვნების მოხაზულობა ფონეტიკურ არტიკულაციას შეესაბამება, ხოლო ხმოვნების [[ინი და იანი|ინის და იანის]] იდეოლოგიის თანახმად. [[სეჯონგი]]ს გარდაცვალების შემდეგ ჰანგილმა ნელ-ნელა დაკარგა თავისი პოპულარობა. [[1504]] წელს იგი საერთოდ აიკრძალა ოფიციალურ დოკუმენტებში გამოსაყენებლად, ხოლო [[1506]] წელს მეფე [[ჯუნგჯონგი|ჯუნგჯონგმა]] საერთოდ გააუქმა ონმუნის (ანუ „სახალხო ანბანის“) სამინისტრო. ამ პერიოდიდან ჰანგილს მხოლოდ ქალები და ნაკლებად განათლებული ხალხი იყენებდა. ჰანგილის მეორე დაბადება [[XIX საუკუნე|XIX საუკუნის]] მეორე ნახევარში მოხდა, როდესაც კორეა სულ უფრო და უფრო ექცეოდა [[იაპონია|იაპონიის]] გავლენის ქვეშ, ჰანგილი გახდა კორეული ეროვნული მოძრაობის სიმბოლო. [[გაბოს რეფორმა|გაბოს რეფორმის]] (갑오 개혁) [[1894]] წელს შემდეგ ჰანგილის გამოყენება ოფიციალურ დოკუმენტებში აღდგა. [[1910]] წელს კორეის იაპონიის მიერ ანექსიის შემდეგ ჰანგილის სწავლება დაიწყო სკოლებში. ეს იაპონიის კულტურული ასიმილაციის პოლიტიკისთვის დაპირისპირების ფორმად იქცა. [[1933]] წელს მოხდა ჰანგილის სტანდარტიზაცია, ხოლო [[1940]] წელს სხვა ენებზე ტრანსკრიფცია. ამ პერიოდის კორეული დამწერლობა წარმოადგენდა ჰანგილის და ჰანჯის შენაზავს, ლექსიკური ფუძეები იწერებოდა ჰანჯაზე, ხოლო გრამატიკული ფორმები ჰანგილზე. [[1945]] წლიდან, როდესაც კორეა იაპონიისგან განთავისუფლდა, ჰანგილი გახდა ოფიციალური დამწერლობა. დღეს ჰანჯა სამხრეთ კორეაში გამოიყენება მხოლოდ დასახელებებში და ლოზუნგებში, ხოლო ჩრდილოეთ კორეაში საერთოდ აღარ გამოიყენება. == ანბანი == '''ჯამო''' ან '''ნასორი''' არის ჰანგილის შემადგენელი ნაწილები. ჯა ნიშნავს ასოს, ხოლო მო დედას. მთლიანად კი სიტყვა ნიშნავს ბლოკებს, რომლისგანაც შედგება სიტყვა. სულ არსებობს 51 ჯამო, აქედან 24 შეესაბამება ანბანის ასოებს, ხოლო დანარჩენი 27 ჯამო არის ორი ან სამი ასოს კომბინაცია ([[დიგრაფები]] და [[ტრიგრაფები]]). 24 მარტივი ჯამოდან 14 თანხმოვანია (კორ. ჯა-იმ 자음, 子音) და 10 ხმოვანი (მო-იმ 모음, 母音). 16 დიგრაფიდან 5 ძლიერი თანხმოვანი წარმოიქმნება გაორმაგებული უბრალო თანხმოვნებისგან, დანარჩენი 11 კი სხვადასხვა ასოებისგან წარმოიქმნება. ჯამოს 10 ხმოვანი ჯგუფდება 11 დიფტონგად. ამრიგად ჰანგილი ასე გამოიყურება: * 14 მარტივი თანხმოვანი: ㄱㄴㄷㄹㅁㅂㅅㅇㅈㅊㅋㅌㅍㅎ, მოძველებულები: ㅿㆁㆆㅱㅸㆄ * 5 ორმაგი თანხმოვანი: ㄲㄸㅃㅆㅉ, მოძველებულები: ㅥㆀㆅㅹ * 11 დიგრაფა: ㄳㄵㄶㄺㄻㄼㄽㄾㄿㅀㅄ, მოძველებულები: ㅦㅧㅨㅪㅬㅭㅮㅯㅰㅲㅳㅶㅷㅺㅻㅼㅽㅾㆂㆃ მოძველებული ტრიგრაფები: ㅩㅫㅴㅵ * 6 მარტივი ხმოვანი: ㅏㅓㅗㅜㅡㅣ, მოძველებულები: ㆍ * 4 დარბილებული ხმოვანი: ㅑㅕㅛㅠ * 11 დიფტონგი: ㅐㅒㅔㅖㅘㅙㅚㅝㅞㅟㅢ, მოძველებულები: ㆎㆇㆈㆉㆊㆋㆌ ==სია== ===ხმოვნები=== {| class="wikitable" ! colspan="1" rowspan="1" |ასო ! colspan="1" rowspan="1" |ქართული შესატყვისი ! colspan="1" rowspan="1" |დახასიათება |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㄱ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''გ''' | colspan="1" rowspan="1" |მჟღერი, რბილსასისმიერი [ველარული] |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㄴ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''ნ''' | colspan="1" rowspan="1" |წინაენისმიერი სონანტი. |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㄷ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''დ''' | colspan="1" rowspan="1" |მჟღერი, კბილისმიერი [დენტალური] |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㄹ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''ლ/რ''' | colspan="1" rowspan="1" |მჟღერი, წინაენისმიერი, ნაპრალოვანი სონანტი. |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅁ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''მ''' | colspan="1" rowspan="1" |მჟღერი, წყვილბაგისმიერი [ბილაბიალური], ხშული, სონორი. |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅂ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''ბ''' | colspan="1" rowspan="1" |მჟღერი, წყვილბაგისმიერი [ბილაბიალური] |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅅ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''ს/შ''' | colspan="1" rowspan="1" |ყრუ, წინანუნისმიერი [წინაალვეოლარული] |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅇ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''ნგ''' | colspan="1" rowspan="1" |მჟღერი, უკანაენისმიერი სონანტი. ხშული, ცხვირისმიერი [ნაზალური]. |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅈ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''ჯ''' | colspan="1" rowspan="1" |მჟღერი, უკანანუნისმიერი [უკანაალვეოლარული] |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅊ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''ჩ''' | colspan="1" rowspan="1" |ფშვინვიერი, უკანანუნისმიერი [უკანაალვეოლარული] |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅋ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''ქ''' | colspan="1" rowspan="1" |ფშვინვიერი, რბილსასისმიერი [ველარული] |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅌ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''თ''' | colspan="1" rowspan="1" |ფშვინვიერი, კბილისმიერი [დენტალური] |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅍ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''ფ''' | colspan="1" rowspan="1" |ფშვინვიერი, წყვილბაგისმიერი [ბილაბიალური] |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅎ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''ჰ''' | colspan="1" rowspan="1" |ყრუ, ხახისმიერი [ლარინგალური] |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㄲ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''კ''' | colspan="1" rowspan="1" |მკვეთრი, რბილსასისმიერი [ველარული] |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㄸ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''ტ''' | colspan="1" rowspan="1" |მკვეთრი, კბილისმიერი [დენტალური] |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅃ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''პ''' | colspan="1" rowspan="1" |მკვეთრი, წყვილბაგისმიერი [ბილაბიალური] |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅆ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''ს''' | colspan="1" rowspan="1" |ყრუ, უკანანუნისმიერი [უკანაალვეოლარული] |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅉ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''ჭ''' | colspan="1" rowspan="1" |მკვეთრი, უკანანუნისმიერი [უკანაალვეოლარული] |} === ხმოვნები === {| class="wikitable" ! colspan="1" rowspan="1" |ასო ! colspan="1" rowspan="1" |ქართული შესატყვისი ! colspan="1" rowspan="1" |დახასიათება |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅏ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''ა''' | colspan="1" rowspan="1" |შუა რიგის, დაბალი აწეულობის, ყველაზე ღია ხმოვანი |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅑ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''ჲა''' | colspan="1" rowspan="1" |დიფთონგი |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅓ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''ო''' | colspan="1" rowspan="1" |შუა რიგის ხმოვანი |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅕ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''ჲო''' | colspan="1" rowspan="1" |დიფთონგი |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅗ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''ო''' | colspan="1" rowspan="1" |უკანა რიგის ხმოვანი, ბაგისმიერი [ლაბიალური] |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅛ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''ჲო''' | colspan="1" rowspan="1" |დიფთონგი |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅜ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''უ''' | colspan="1" rowspan="1" |უკანა რიგის ხმოვანი, ბაგისმიერი [ლაბიალური] |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅠ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''ჲუ''' | colspan="1" rowspan="1" |დიფთონგი |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅡ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''ი''' | colspan="1" rowspan="1" |მოკლე, მაგარი ი |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅣ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''ი''' | colspan="1" rowspan="1" |წინა რიგის, ვიწრო ხმოვანი მაღალი აწეულობის |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅐ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''ე''' | colspan="1" rowspan="1" |წინა რიგის ღია ხმოვანი მაღალი აწეულობის |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅒ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''ჲე''' | colspan="1" rowspan="1" |დიფთონგი |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅔ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''ე''' | colspan="1" rowspan="1" |წინა რიგის ნაწილობრივ ღია |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅖ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''ჲე''' | colspan="1" rowspan="1" |დიფთონგი |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅘ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''უა''' | colspan="1" rowspan="1" |დიფთონგი |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅙ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''უე''' | colspan="1" rowspan="1" |დიფთონგი |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅚ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''უე''' | colspan="1" rowspan="1" |დიფთონგი |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅝ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''უო''' | colspan="1" rowspan="1" |დიფთონგი |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅞ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''უე''' | colspan="1" rowspan="1" |დიფთონგი |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅟ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''უი''' | colspan="1" rowspan="1" |დიფთონგი |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅢ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''ი''' | colspan="1" rowspan="1" |წინა რიგის მაღალი აწეულობის, ნაწილობრივ მაგარი |} === ჯამოს მოხაზულობა === ჰანგილის იერსახე მეცნიერულად იყო დამუშავებული და, როგორც წესი, ყოველი ასოს წარმოთქმის ახსნა შეიძლება მოხაზულობის მიხედვით. მაგალითად ㅌ (წარმოითქმის როგორც '''თ''') აგებულია სამი ჰორიზონტალირი შტრიხისგან. ზედა შტრიხი მიუთითებს, რომ ㅌ ხშული ბგერაა, როგორც ㆆ -, ㄱ გ, ㄷ დ, ㅂ ბ, ㅈ ჯ, ყოველ მათგანს გააჩნია ზედა შტრიხი. შუა შტრიხი მიუთითებს, რომ ბგერა [[ფშვინვიერი ბგერები|ფშვინვიერია]], როგორც ㅎ ჰ, ㅋ ქ, ㅍ ფ, ㅊ ჩ. მრუდი ქვედა შტრიხი კი მიუთითებს, რომ ㅌ წინაენისმიერი ბგერაა, როგორც ㄴ ნ, ㄷ დ, და ㄹ ლ/რ. მოძველებულ თანხმოვნებს ᇰ და ᇢ-ს ორგვარი წაკითხვის წესი აქვთ და შედგებიან ორი ელემენტისგან და იწერებიან ერთი მეორეზე, წარმოითქმიან კი ასე: [ŋ]/ყრუ ᇰ-სთვის და [m]/[w] ᇢ-სთვის. ჯამოს ხმოვნებში კი მოკლე შტრიხი ერთვის მთავარ ხაზს, რაც მიუთითებს, რომ ასოს გააჩნია დარბილებული წყვილი. თუ კი შტრიხი ორია, მაშინ ბგერა იწყება მოკლე ი-თ (y). შტრიხის მდებარეობა მიუთითებს ინის და იანის რომელ საწყის მიეკუთვნება იგი, თუ შტრიხი ზემოთაა ან მარჯვნივ, მაშინ ბგერა ნათელ საწყისს მიეკუთვნება, ხოლო თუ ქვემოთ ან მარცხნივ, მაშინ ბნელს. თანამედროვე ჯამოში დამატებითი ვერტიკალური ხაზი აღნიშნავს უმლაუტს და ასხვავებს ㅐ [ε], ㅔ [e], ㅚ [ø], ㅟ [y] -ს ㅏ ([a]), ㅓ ([ʌ]), ㅗ ([o]), ㅜ ([u])-სგან. თუმცა შესაძლოა, რომ ეს არ არის წინასწარ განსაზღვრული დიზაინი, არამედ ㅣ([i])-ზე დამთავრებული დიფტონგების ბუნებრივმა ჩამოყალიბებამ მოიტანა. ჯამოს გარდა ჰანგილში გამოიყენება ე.წ. [[დიაკრიტიკული ნიშანი]], რომელიც გადმოსცემს ტონურ მახვილს. აღმავალი ტონური მახვილიანი ბგერის მარცხნივ (ვერტიკალურად წერისას) იწერებოდა ·, ხოლო დაღმავალი მახვილისას :. ახლა ეს ნიშნები აღარ გამოიყენება. ==== თანხმოვანი ჯამოს დაწერა ==== ასოები, რომლებიც თანხმოვან ბგერებს აღნიშნავენ, იყოფიან 5 ჯგუფად, ყოველ ჯგუფს აქვს თავისი საბაზისო ფორმა. დამატებითი შტროხების მეშვეობით ამ ბაზიდან ახალი ასოები წარმოიქმნება. ჰუნმინ ჯონგ-უმ ჰერიეში ბაზური ფორმები წარმოიქმნება [[ენა (ორგანო)|ენის]], [[ხახა|ხახის]], [[კბილი|კბილების]] და [[ყელი]]ს არტიკულაციით. {|border=1 cellpadding=3 class="infobox bordered" style="width:120px;" |მარტივი |ფშვინვადი |გაორმაგებული |---- |ㅈ |ㅊ |ㅉ |---- |ㄱ |ㅋ |ㄲ |---- |ㄷ |ㅌ |ㄸ |---- |ㅂ |ㅍ |ㅃ |---- |ㅅ | |ㅆ |---- |} ჯგუფების დასახელება ჩინური [[ფონეტიკა|ფონეტიკიდან]] არის აღებული: * უკანა სასისმიერი თანხმოვნები (아음, 牙音 აუმ - უკანა კბილის ბგერა): ** ㄱ (გ) ㅋ (ქ) ** ბაზური ფორმა: ㄱ გამოიყურება, როგორც ხახაზე მიდებული ენა, ㅋწარმოიქმნება ㄱ-სთვის შუაში კლაკნილი შტრიხის დამატებით, რაც მიუთითებს ფშვინვადობაზე. * წინაენისმიერი თანხმოვნები (설음, 舌音 სოლიმი - ენის ბგერა): ** ㄴ (ნ) , ㄷ (დ), ㅌ (თ), ㄹ (ლ/რ) ** ბაზური ფორმა: ㄴ გამოიყურება, როგორც ნუნებზე მიდებული ენა, ㄴ-სგან წარმოქმნილი ასოები მსგავსი არტიკულაციით წარმოითქმის. ㄷ-ში ზედა შტრიხი მიუთითებს ხშულობაზე, ㅌ-სი კლაკნილი შტრიხი - ფშვინვადობაზე, ხოლო ㄹ ასახავს ენის მოხრას ამ ბგერის წარმოთქმისას. * ბაგისმიერი თანხმოვნები (순음, 唇音 სუნუმი - ბაგის ბგერა): ** ㅁ (მ), ㅂ (ბ), ㅍ ([ფ]) ** ბაზური ფორმა: ㅁ ასახავს ერთმანეთთან კონტაქტისას ტუჩების ფორმას. ㅂ ასოს თავი მიუთითებს ბგერის ხშულობაზე, ხოლო ㅍ ასოში კლაკნილი - ფშვინვადობაზე. * სისინა ბგერები (치음, 齒音 ჩიუმი - კბილის ბგერა): ** ㅅ (ს), ㅈ (ჯ), ㅊ (ჩ) ** ბაზური ფორმა: ㅅ თავდაპირველად გამოიყურებოდა სოლისებრი ʌ-სავით, ეს გამოსახავს კბილს გვერდიდან. ㅈ ასოს ზედა შტრიხი მიუთითებს ბგერის ხშულობაზე, ხოლო ㅊ-ს კლაკნილი - ფშვინვადობაზე. * ხორხისმიერი ბგერები (후음, 喉音 ხუიმი - ყელის ბგერა): ** ㅇ ([ʔ, ŋ]), ㅎ (ჰ) ** ბაზური ფორმა: ㅇ ასახავს ყელს. თავდაპირველად ㅇ იწერებოდა ორ ასოდ - უბრალო რგოლი ㅇ, რაც სიჩუმეს ნიშნავს და ㆁ უკანაენისებრი ნ-ს აღსანიშნად. ამის გარდა ადრე არსებობდა ასო ㆆ, რომელიც ხორხისმიერ ბგერას აღნიშნავდა, ამ ასოსგან წარმოიქმნა ასო ㅎ, რომლის კლაკნილიც ფშვინვადობაზე მიუთითებს და გამოითქმის როგორც ჰ. ==== ხმოვანი ჯამოს დაწერა ==== ხმოვნების დაწერა სამი ელემენტისგან შედგება: * ჰორიზონტალური ხაზი, რომელიც ინ-ის საწყისის კვინტესენციას მიწას ასახავს. * მზის სიმბოლო წერტილი, როგორც იანის კვინტესენცია, ფუნჯით წერისას წერტილი მოკლე შტრიხად გარდაიქმნება. * ვერტიკალური ხაზი - ადამიანის სიმბოლო, როგორც მიწასა და ცის შორის არსებული. წერტილი, ახლა კი მოკლე შტრიხი ემატება მარტივ ჯამოს განსასხვავებლად: * მარტივი ხმოვნები: ** ჰორიზონტალური: უკანა და შუა რიგის ხმოვნები. *** ნათელი ㅗ (ო) *** ბნელი ㅜ (უ) *** ბნელი ㅡ ({{IPA|ɯ}}, არალაბიალიზებული ი) ** ვერტიკალური: წინა რიგის ხმოვნები. (ㅓ ო ენის განვითარების პროცესში უკანა რიგში გადავიდა). *** ნათელიㅏ (ა) *** ბნელი ㅓ (ღია ო) *** ნეიტრალური ㅣ (ი) * შედგებილი ჯამო. ო ან უ ა-ს ან ო-ს წინ იქცევა [w] ბგერად. შედგენილი ხმოვნების ასახვისას ხმოვანთა ჰარმონია უნდა იყოს დაცული: ** ㅘ = ㅗ + ㅏ ** ㅝ = ㅜ + ㅓ ** ㅙ = ㅗ + ㅐ ** ㅞ = ㅜ + ㅔ * შედგებილი ჯამო, ㅣ-ი-თ დამთავრებული, თავდაპირველად დიფტონგები იყვნენ, ხოლო შემდეგ დამოუკიდებელ ხმოვნებად იქცნენ: ** ㅐ = ㅏ + ㅣ ** ㅔ = ㅓ + ㅣ ** ㅙ = ㅘ + ㅣ ** ㅚ = ㅗ + ㅣ ** ㅞ = ㅝ + ㅣ ** ㅟ = ㅜ + ㅣ ** ㅢ = ㅡ + ㅣ * დარბილებული ხმოვნები: ასეთი ბგერები აისახება ასოზე დამატებითი შტრიხით. 7 ძირითადი ხმოვნიდან 4 რბილდება. {|border=1 cellpadding=3 class="infobox bordered" style="width:120px;" |მარტივი |დარბილებული |---- |ㅏ |ㅑ |---- |ㅓ |ㅕ |---- |ㅗ |ㅛ |---- |ㅜ |ㅠ |---- |ㅡ | |---- |ㅣ | |---- |} მარტივი დარბილებული ხმოვნები: ** ㅑ ჲა ㅏ ა-დან ** ㅕ ჲო ㅓ ღია ო-დან ** ㅛ ჲო ㅗ ო-დან ** ㅠ ჲუ ㅜ უ-დან დარბილებული დიფტონგები: ** ㅒ ჲე ㅐ ღია ე-დან ** ㅖ ჲე ㅔ ე-დან [[XV საუკუნე|XV საუკუნის]] კორეულ ენაში ხმოვნების ჰარმონია უფრო გამოიკვეთებოდა ვიდრე დღეს. გრამატიკულ მორფემებში ხმოვნები იცვლებოდა მიმდებარე ბგერების თანახმად და იყოფოდა ერთმანეთთან ჰარმონიულ ორ ჯგუფად. ამას გავლენა ჰქონდა ენის მორფოლოგიაზეც. კორეული ფონოლოგია ამ ორ ჯგუფს ინის და იანის პოზიციიდან ხსნიდა. თუ კი სიტყვის ფუძეში "ნათელი" (იან) ხმოვანი იყო, მაშინ ამ ფუძესთან გამოსაყენებელი სუფიქსების უმეტესობასაც "ნათელი" (იან) ხმოვანი უნდა ჰქონოდა და პირიქით. ასევე არსებობდა მესამე ნეიტრალური ჯგუფი, ასეთი ხმოვნების მქონე სიტყვას შეესაბამებოდა "ნათელი" (იან) და "ბნელი" (ინ) სუფიქრები. ნეიტრალური ხმოვანია ㅣ (ი). ინ-ხმოვნებია: ㅡㅜㅓ ({{IPA|ɯ}}, უ, ღია ო). იან-ხმოვნებია: ㆍㅗㅏ (ე, ო, ა). უწერტილო ასოები ㅡㆍㅣ ისე უნდა იყოს არჩეული, რომ აღნიშნავდეს ცას, მიწას და ადამიანს. (ასო ე ㆍახლა აღარ გამოიყენება.) === ჯამოს თანმიმდევრობა === ჰანგილში ჯამოს თანრიგში ხმოვნები და თანხმოვნები არაა არეული. თანამედროვე თანრიგი დააკანონა [[ჩოი სეჯინი|ჩოი სეჯინმა]] [[1527]] წელს. ეს მანამდე მოხდა სანამ ორმაგი თანხმოვნები წარმოიქმნებოდა და ㅇ და ㆁ არ იყო გაყოფილი, ამიტომ ჩრდილოეთ და სამხრეთ კორეული თანმიმდევრობა განსხვავდება. ==== სამხრეთკორეული თანრიგი ==== თანხმოვან ჯამოს სამხრეთკორეული თანრიგი: ㄱ ㄲ ㄴ ㄷ ㄸ ㄹ ㅁ ㅂ ㅃ ㅅ ㅆ ㅇ ㅈ ㅉ ㅊ ㅋ ㅌ ㅍ ㅎ ხმოვან ჯამოს სამხრეთკორეული თანრიგი: ㅏ ㅐ ㅑ ㅒ ㅓ ㅔ ㅕ ㅖ ㅗ ㅘ ㅙ ㅚ ㅛ ㅜ ㅝ ㅞ ㅟ ㅠ ㅡ ㅢ ㅣ ==== ჩრდილოეთკორეული თანრიგი ==== თანხმოვან ჯამოს ჩრდილოეთკორეული თანრიგი: ㄱ ㄴ ㄷ ㄹ ㅁ ㅂ ㅅ ㅇ ㅈ ㅊ ㅋ ㅌ ㅍ ㅎ ㄲ ㄸ ㅃ ㅆ ㅉ ㅇ ხმოვან ჯამოს ჩრდილოეთკორეული თანრიგი: ㅏ ㅑ ㅓ ㅕ ㅗ ㅛ ㅜ ㅠ ㅡ ㅣ ㅐ ㅒ ㅔ ㅖ ㅚ ㅟ ㅢ ㅘ ㅝ ㅙ ㅞ === ჯამოს სახელები === ჰანგილში ასოთა თანრიგს ეწოდება განადა (가나다 순) პირველი სამი ასოს სახელით. ჩრდილოეთ კორეაში სახელების სტანდარტიზაცია მოხდა, როდესაც ჰანგილი ოფიციალურ დამწერლობად აღიარეს. ==== თანხმოვანთა სახელები ==== თანამედროვე თანხმოვნების სახელები ორი მარცვლისგან შედგება. {| border=1 style="border-collapse: collapse" |- ! თანხმოვანი !! სახელი |- | ㄱ || ''გიჲოკ'' (기역), ან ''გიიკ'' (기윽) ჩრდილო კორეაში |- | ㄴ || ''ნიინ'' (니은) |- | ㄷ || ''დიგიტ'' (디귿) |- | ㄹ || ''რიილ'' (리을) |- | ㅁ || ''მიუმ'' (미음) |- | ㅂ || ''ბიიპ'' (비읍) |- | ㅅ || ''სიოტ'' (시옷) |- | ㅇ || ''იინგ'' (이응) |- | ㅈ || ''ჯიიტ'' (지읒) |- | ㅊ || ''ჩიიტ'' (치읓) |- | ㅋ || ''ქიიქ'' (키읔) |- | ㅌ || ''თიუთ'' (티읕) |- | ㅍ || ''ფიიფ'' (피읖) |- | ㅎ || ''ჰიიტ'' (히읗) |} ორმაგი ჯამოების დასახელება სამხრეთ კორეაში იწყება 쌍 -სსანგით, რაც ორმაგს ნიშნავს და ჩრდილოეთ კორეაში კი 된 ტვენით, რაც მაგარს ნიშნავს. {| border=1 style="border-collapse: collapse" |- ! ასო !! სამხრეთ კორეული სახელი !! ჩრდილოეთ კორეული სახელი |- | ㄲ || ''სსაბგგიიოკ'' (쌍기역) || ''დოენგიუკ'' (된기윽) |- | ㄸ || ''სსანგდიგუტ'' (쌍디귿) || ''დოენდიუტ'' (된디읃) |- | ㅃ || ''სსანგბიუპ'' (쌍비읍) || ''დოენბიუპ'' (된비읍) |- | ㅆ || ''სსანგსიოტ'' (쌍시옷) || ''დოენსიუტ'' (된시읏) |- | ㅉ || ''სსანგჯიუტ'' (쌍지읒) || ''დოენჯიუტ'' (된지읒) |} ჩრდილოეთ კორეაში ხანდახან დასახელების ალტერნატიული ვარიანტი გამოიყენება, პირველ ბგერას ემატება (არალაბიალიზებული) უ ㅡ, მაგალითად: 그 - კუ, 쓰 - სსი და ა.შ. ==== ხმოვანთა სახელები ==== ხმოვნების დასახელება შეიცავს თვით ხმოვანს და წინ ყრუ ㅇ ეწერება. {| ! ასო !! სახელი |- | ㅏ || ''ა'' (아) |- | ㅐ || ''ე'' (애) |- | ㅑ || ''ჲა'' (야) |- | ㅒ || ''ჲე'' (얘) |- | ㅓ || ''ო'' (어) |- | ㅔ || ''ე'' (에) |- | ㅕ || ''ჲო'' (여) |- | ㅖ || ''ჲე'' (예) |- | ㅗ || ''ო'' (오) |- | ㅘ || ''ვა'' (와) |- | ㅙ || ''ვე'' (왜) |- | ㅚ || ''ვე'' (외) |- | ㅛ || ''ჲო'' (요) |- | ㅜ || ''უ'' (우) |- | ㅝ || ''ვო'' (워) |- | ㅞ || ''ვე'' (웨) |- | ㅟ || ''ვი'' (위) |- | ㅠ || ''ჲუ'' (유) |- | ㅡ || ''ი'' (으) |- | ㅢ || ''ვი'' (의) |- | ㅣ || ''ი'' (이) |} === მოძველებული ჯამო === რიგი ჯამოები აღარ გამოიყენება. ზეგის ბგერა გაქრა კორეული ენიდან, ხოლო ზოგი ჩინურ ბგერებს აღნიშნავდა, რომლებიც კორეულში არადროს არ იყო. ყველაზე ხშირად შემდეგი მოძველებული ჯამოები გამოიყენებოდა: * ㆍ ან 丶 - (არეა-ა 아래아 „''დაბალი ა''“) გამოითქმის როგორც ყრუ ა ([ʌ] ან [ə]). **ㆎ - (არეა-აე) გამოითქმის როგორც აი. * ㅿ - (ბანსიოს 반시옷) - ზ * ㆆ - (იორინ ხიიტ 여린 히읗) ხორხისმიერი პაუზა,ㅎ-ს მაგვარი ბგერა * ㆁ - (იესიინ 옛이응) ყრუ [ŋ]-ს ბგერა, ახლა იწერება ㅇ-თი * ㅸ - (გაბიეოუნ ბიეუპ 가벼운 비읍) — გამოითქმის როგორც - ჶ [f]. შემდეგი სამი ასო ჩინურ ბგერებს აღნიშნავდა: * ㅱ - მოკლე უ * ㆄ - ფ * ㅹ - ფფ მოძველებული ორმაგი ჯამოები: * ㆅ - (სსანგხიიტ 쌍히읗) [ɣ̈ʲ] ან [ɣ̈]. * ㆀ - (სსანგიინ 쌍이응) - ჩინური ბგერა თავდაპირველად ხანგულში ყვეა ორმაგი ჯამო ჩინურ ბგერებს ასახავდა, მხოლოდ მოგვიანებით მიიღეს მათ თანამედროვე მნიშვნელობა. == მარცვლების ბლოკები == ჰანგილში ასოები ყოველთვის ჯგუფდებიან მარცვლებად. ყოველი მარცვალი აუცილებლად იწყება თანხმოვნით. მარცვალი შეიძლება შედგებოდეს 2, 3 ან იშვიათად 4 ჯამოსგან. პირველი თანხმოვანი არის '''საწყისი''' (초성, 初聲 ჩოსონგ), მას მოსდევს ხმოვანი ან დიფტონგი, რომელსაც '''შუა''' (중성, 中聲 ჯუნგსონგ) ეწოდება, ბოლოში შესაძლოა იყოს თანხმოვანი ან დიგრაფა, მას '''დამხურავი''' (종성, 終聲 ჯონგსონგ) ეწოდება. თუ მარცვალში არაა პირველი თანხმოვანი, იგი უნდა დაიწყოს ㅇ ყრუ ასოთი. ㅇ როგორც ცხვირისებრი გამოითქმის მხოლოდ მარცვლის ბოლოში. ყველა ორმაგი ასო (ᆻ-ს და ᆩ-ს გარდა) შეიძლება მხოლოდ მარცვლის თავში დაიწეროს. ასოს მდებარეობა მარცვალში განისაზღვრება ასოს მოხაზულობით. * რთული ჯამოების კომპონენტები, როგორებიცაა ㅄ, ㅝ ან მოძველებული ㅵ, ㆋ იწერება მარცხნიდან მარჯვნივ. * შუა ასოები იწერება საწყისი ასოების მარჯვნივ ან ქვეშ, ხოლო თუ დიფტონგია, შეუძლია მარჯვნივაც და ქვემოთაც იყოს: თუ შუა ასო ჰორიზონტალურია ㅡ, მაშინ იწერება საწყისის ქვეშ, თუ ვერტიკალური ㅣ, მაშინ მარჯვნივ, ხოლო თუ ორივე სტილს შეიცავს ㅢ მაშინ ქვემოდან და მარჯვნიდან ესაზღვრება. <table cellpadding=5> <tr><td> {| |-align=center |bgcolor=#ffaaaa width=30 height=60|საწყისი||bgcolor=#aaffaa width=30|შუა |} </td><td> {| |-align=center |bgcolor=#ffaaaa width=60 height=30|საწყისი |-align=center |bgcolor=#aaffaa height=30|შუა |} </td><td> {| |-align=center |bgcolor=#ffaaaa width=30 height=30|საწყისი |bgcolor=#aaffaa width=30 rowspan=2|შუა 2 |-align=center |bgcolor=#aaffaa height=30|შუა 1 |} </td></tr> </table> დამხურავი ჯამო, თუ იგი მარტოა, ყოველთვის ქვემოთ იწერება: <table cellpadding=5> <tr><td> {| |-align=center |bgcolor=#ffaaaa width=30 height=40|საწყისი |bgcolor=#aaffaa width=30|შუა |-align=center |bgcolor=#aaaaff height=20 colspan=2|დამხურავი |} </td><td> {| |-align=center |bgcolor=#ffaaaa width=60 height=20|საწყისი |-align=center |bgcolor=#aaffaa height=20|შუა |-align=center |bgcolor=#aaaaff height=20|დამხურავი |} </td><td> {| |-align=center |bgcolor=#ffaaaa width=30 height=20|საწყისი |bgcolor=#aaffaa width=30 rowspan=2|შუა 2 |-align=center |bgcolor=#aaffaa height=20|შუა 1 |-align=center |bgcolor=#aaaaff height=20 colspan=2|დამხურავი |} </td></tr> </table> მარცვლები ყოველთვის ფონეტიკური თანრიგით იწერება: საწყისი, შუა, დამხურავი. ამიტომ: * ჰორიზონტალური შუათი მარცვლები ზემოდან ქვემოთ იწერება: 읍 იპ * ვერტიკალური შუათი და მარტივი დამხურავით იწერება საათის ისრის მიხედვით: 쌍 სსანგ * ორმაგი შუათი ცვლიან დაწერის მიმართულებას: 된 ტვენ * დამხურავი დიგრაფით იწერება მარცხნიდან მარჯვნივ ზემოდან ქვემოთ: 밟 პალპ მოძველებული ჯამოების გამოკლებით ჰანგილში შესაძლოა 11 172 მარცვალი. == ორთოგრაფია == [[XX საუკუნე]]მდე ჰანგილს არ ჰქონდა ორთოგრაფიის წესები. დამხურავი თანხმოვნის შემდეგი სიტყვის საწყის ხმოვანთან გადაბმის, სხვადასხვა დიალექტებისა და რიგი მიზეზების გამო კორეულად სიტყვა შესაძლოა სხვადასხვანაერად დაიწეროს. მეფე სერჯონი ამჯობინებდა მორფოფონემიკურ გამოთქმას, თუმცა კორეულში ფონემიკური იყო გავრცელებული. დროთა განმავლობაში ორთოგრაფია ნაწილობრივ მორფოფონემიკური გახდა, ეს ჯერ არსებით სახელებს შეეხო, მოგვიანებით კი ზმნებს. * გამოთქმა და თარგმანი: :ადამიანი, რომელსაც არ შეუძლია ამის გაკეთება : {{IPA|[mo.tʰa.nɯn.sa.ɾa.mi]}} * ფონემიკური ორთოგრაფია: :모타는사라미 : {{IPA|/mo.tʰa.nɯn.sa.la.mi/}} * მორფოფონემიკური ორთოგრაფია: :못하는사람이 : {{IPA|<nowiki>|mos.ha.nɯn.sa.lam.i |</nowiki>}} [[1933]] წელს შემოიღეს მორფოფონემიკური ორთოგრაფია. == სტილი == ჰანგილზე წერა შესაძლოა როგორც ზემოდან ქვემოთ, ასევე მარცხნიდან მარჯვნივ. თავდაპირველად ჩინეთიდან შემოსული სტანდარტი იყო ზემოდან ქვემოთ წერა, ხოლო ჯუ სიგიონგმა შემოიტანა მარცხნიდან მარჯვნივ წერის სტილი, რაც დღეს პრაქტიკულად სტანდარტად იქცა. არსებობს ჰანგილის კალიგრაფიული სტილი, რომელიც ძალიან წააგავს ჩინურ კალიგრაფიას. კალიგრაფიული წერა გამოიყენება წიგნებსა და ჟურნალებში. არსებობს კორეული კალიგრაფიული კომპიუტერული შრიფტებიც. == რესურსები ინტერნეტში == * [http://www.langintro.com/kintro/toc.htm ჰანგილის გაკვეთილები] * [http://english.president.go.kr/warp/en/korea/language/what/ ჰანგილის აღწერა] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060614183545/http://english.president.go.kr/warp/en/korea/language/what/ |date=2006-06-14 }} * [http://www.omniglot.com/writing/korean.htm კორეული ანბანი და გამოთქმა] * [http://www.unicode.org/charts/PDF/U1100.pdf ჯამო უნიკოდში PDF] * [http://www.unicode.org/charts/PDF/UAC00.pdf მარცვლები უნიკოდში 7მბ PDF] * [http://www.languages-study.com/korean-alphabet.html ჰანგილის ისტორია] [[კატეგორია:კორეული დამწერლობა| ]] 383do5ejtuq2493ygrtzqpm9ezlzp1r 5564136 5564135 2026-10-23T16:37:41Z DerFuchs 6187 /* ხმოვნები */ 5564136 wikitext text/x-wiki {{ყოფილი რჩეული}} {{დამწერლობა |სახელი= კორეული დამწერლობა |ტიპი= [[ანბანი]] |დრო= [[1444]]-დან დღემდე |ენები= [[კორეული ენა]] |შემქმნელი= [[სეჯონ დიდი]] |ნიმუში=Chosungul or Hangul logo (New Type) at (Black Design).svg |image_size=150px |iso15924= Hang }} [[ფაილი:Hunmin jeong-eum.jpg|220px|thumb|ჰანგილზე დაწერილი გვერდი ჰუმნიმ ჯეონგ-ეუმიდან 나랏말ㅆ̖미-ს აქვს ტონური მახვილის ნიშანი]] '''კორეული დამწერლობა''', '''ჰანგილი''' ({{lang-ko|'''한글'''}}) ან '''ჩოსონგილი''' ({{lang-ko|'''조선글'''}}) — კორეული ენის ანბანი, რომელმაც [[კორეა]]ში [[ჩინეთი]]დან შემოსული არაანბანური [[ჰანჯა]] შეცვალა. ჰანგილი არის ფონეტიკური ანბანური დამწერლობა, მაგრამ მას მარცვლოვანი დამწერლობის გავლენაც ეტყობა, რაც ასოების მარცვლოვან ბლოკებში გაერთიანებაში გამოიხატება. ანბანი შედგება 14 თანხმოვნისგან და 10 ხმოვნისგან. ჰანგილი [[ფონეტიკური დამწერლობა]]ა, ანუ ყოველ ბგერას თითო ასო შეესაბამება. ასოთა მოხაზულობა შემუშავდა სხვა დამწერლობებისგან დამოუკიდებლად. == დასახელებები == * თანამედროვე დასახელება ''ჰანგილი'' შემოიტანა [[ჯუ შიგიონგი]]მ [[1912]] წელს. იგი ძველ კორეულად ნიშნავს დიდ დამწერლობას (დიდი 한 დამწერლობა 글) და ამავე დროს თანამედროვე კორეულად კორეულ დამწერლობას. * [[ჩრდილოეთი კორეა|ჩრდილოეთ კორეაში]] დამწერლობას ჩოსონგილს უწოდებენ, ჩრდილო კორეის თვითდასახელების შესაბამისად. * თავდაპირველად კი ანბანს ჰუნმინ ჯონგიმ ([[კორეული ენა|კორ.]] 훈민정음, 訓民正音) ეწოდებოდა. == ისტორია == ჰანგილი შექმნეს მეცნიერთა ჯგუფმა [[1443]] წელს [[ჯოსონი (დინასტია)|ჯოსონის]] დინასტიის მეოთხე მეფის [[სეჯონ დიდი]]ს დავალებით. მეფემ ახალი ანბანის საჭიროება იმით ახსნა, რომ კორეული ენა ძალიან განსხვავდებოდა [[ჩინური ენა|ჩინურისგან]] და უბრალო ხალხს უჭირდა [[იეროგლიფები]]ს შესწავლა. იმ დროს წერა-კითხვა მხოლოდ მცირერიცხოვანმა ელიტამ იცოდა, ახალი ანბანის სწავლა კი ყველასთვის ხელმისაწვდომი იქნებოდა. სიახლეს თავდაპირველად განათლებული ელიტა წინააღმდეგობით შეხვდა და მხოლოდ ჰანჯას ცნობდა. ანბანის შექმნის პროექტი დასრულდა [[1446]] წელს და გამოქვეყნდა დოკუმენტში სახელად „ჰუნმინ ჯონგიმ“, რაც ნიშნავს „ხალხისთვის ბგერების სწორად გამოყენებაზე“. სწორად ამ დოკუმენტის სახელიდან წარმოიშვა ანბანის სახელიც. [[სამხრეთი კორეა|სამხრეთ კორეაში]] ანბანის გამოსვლის დღედ [[9 ოქტომბერი]] ითვლება, ხოლო ჩრდილოეთ კორეაში [[15 იანვარი]]. ამ დღეს [[ჰანგილის დღე]]ს აღნიშნავენ. [[1940]] წელს ნაპოვნია 1446 წლის დოკუმენტი, სადაც ახსნილია ანბანის მოხაზულობის დიზაინი. თანხმოვნების მოხაზულობა ფონეტიკურ არტიკულაციას შეესაბამება, ხოლო ხმოვნების [[ინი და იანი|ინის და იანის]] იდეოლოგიის თანახმად. [[სეჯონგი]]ს გარდაცვალების შემდეგ ჰანგილმა ნელ-ნელა დაკარგა თავისი პოპულარობა. [[1504]] წელს იგი საერთოდ აიკრძალა ოფიციალურ დოკუმენტებში გამოსაყენებლად, ხოლო [[1506]] წელს მეფე [[ჯუნგჯონგი|ჯუნგჯონგმა]] საერთოდ გააუქმა ონმუნის (ანუ „სახალხო ანბანის“) სამინისტრო. ამ პერიოდიდან ჰანგილს მხოლოდ ქალები და ნაკლებად განათლებული ხალხი იყენებდა. ჰანგილის მეორე დაბადება [[XIX საუკუნე|XIX საუკუნის]] მეორე ნახევარში მოხდა, როდესაც კორეა სულ უფრო და უფრო ექცეოდა [[იაპონია|იაპონიის]] გავლენის ქვეშ, ჰანგილი გახდა კორეული ეროვნული მოძრაობის სიმბოლო. [[გაბოს რეფორმა|გაბოს რეფორმის]] (갑오 개혁) [[1894]] წელს შემდეგ ჰანგილის გამოყენება ოფიციალურ დოკუმენტებში აღდგა. [[1910]] წელს კორეის იაპონიის მიერ ანექსიის შემდეგ ჰანგილის სწავლება დაიწყო სკოლებში. ეს იაპონიის კულტურული ასიმილაციის პოლიტიკისთვის დაპირისპირების ფორმად იქცა. [[1933]] წელს მოხდა ჰანგილის სტანდარტიზაცია, ხოლო [[1940]] წელს სხვა ენებზე ტრანსკრიფცია. ამ პერიოდის კორეული დამწერლობა წარმოადგენდა ჰანგილის და ჰანჯის შენაზავს, ლექსიკური ფუძეები იწერებოდა ჰანჯაზე, ხოლო გრამატიკული ფორმები ჰანგილზე. [[1945]] წლიდან, როდესაც კორეა იაპონიისგან განთავისუფლდა, ჰანგილი გახდა ოფიციალური დამწერლობა. დღეს ჰანჯა სამხრეთ კორეაში გამოიყენება მხოლოდ დასახელებებში და ლოზუნგებში, ხოლო ჩრდილოეთ კორეაში საერთოდ აღარ გამოიყენება. == ანბანი == '''ჯამო''' ან '''ნასორი''' არის ჰანგილის შემადგენელი ნაწილები. ჯა ნიშნავს ასოს, ხოლო მო დედას. მთლიანად კი სიტყვა ნიშნავს ბლოკებს, რომლისგანაც შედგება სიტყვა. სულ არსებობს 51 ჯამო, აქედან 24 შეესაბამება ანბანის ასოებს, ხოლო დანარჩენი 27 ჯამო არის ორი ან სამი ასოს კომბინაცია ([[დიგრაფები]] და [[ტრიგრაფები]]). 24 მარტივი ჯამოდან 14 თანხმოვანია (კორ. ჯა-იმ 자음, 子音) და 10 ხმოვანი (მო-იმ 모음, 母音). 16 დიგრაფიდან 5 ძლიერი თანხმოვანი წარმოიქმნება გაორმაგებული უბრალო თანხმოვნებისგან, დანარჩენი 11 კი სხვადასხვა ასოებისგან წარმოიქმნება. ჯამოს 10 ხმოვანი ჯგუფდება 11 დიფტონგად. ამრიგად ჰანგილი ასე გამოიყურება: * 14 მარტივი თანხმოვანი: ㄱㄴㄷㄹㅁㅂㅅㅇㅈㅊㅋㅌㅍㅎ, მოძველებულები: ㅿㆁㆆㅱㅸㆄ * 5 ორმაგი თანხმოვანი: ㄲㄸㅃㅆㅉ, მოძველებულები: ㅥㆀㆅㅹ * 11 დიგრაფა: ㄳㄵㄶㄺㄻㄼㄽㄾㄿㅀㅄ, მოძველებულები: ㅦㅧㅨㅪㅬㅭㅮㅯㅰㅲㅳㅶㅷㅺㅻㅼㅽㅾㆂㆃ მოძველებული ტრიგრაფები: ㅩㅫㅴㅵ * 6 მარტივი ხმოვანი: ㅏㅓㅗㅜㅡㅣ, მოძველებულები: ㆍ * 4 დარბილებული ხმოვანი: ㅑㅕㅛㅠ * 11 დიფტონგი: ㅐㅒㅔㅖㅘㅙㅚㅝㅞㅟㅢ, მოძველებულები: ㆎㆇㆈㆉㆊㆋㆌ ==სია== ===თანხმოვნები=== {| class="wikitable" ! colspan="1" rowspan="1" |ასო ! colspan="1" rowspan="1" |ქართული შესატყვისი ! colspan="1" rowspan="1" |დახასიათება |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㄱ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''გ''' | colspan="1" rowspan="1" |მჟღერი, რბილსასისმიერი [ველარული] |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㄴ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''ნ''' | colspan="1" rowspan="1" |წინაენისმიერი სონანტი. |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㄷ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''დ''' | colspan="1" rowspan="1" |მჟღერი, კბილისმიერი [დენტალური] |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㄹ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''ლ/რ''' | colspan="1" rowspan="1" |მჟღერი, წინაენისმიერი, ნაპრალოვანი სონანტი. |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅁ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''მ''' | colspan="1" rowspan="1" |მჟღერი, წყვილბაგისმიერი [ბილაბიალური], ხშული, სონორი. |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅂ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''ბ''' | colspan="1" rowspan="1" |მჟღერი, წყვილბაგისმიერი [ბილაბიალური] |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅅ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''ს/შ''' | colspan="1" rowspan="1" |ყრუ, წინანუნისმიერი [წინაალვეოლარული] |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅇ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''ნგ''' | colspan="1" rowspan="1" |მჟღერი, უკანაენისმიერი სონანტი. ხშული, ცხვირისმიერი [ნაზალური]. |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅈ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''ჯ''' | colspan="1" rowspan="1" |მჟღერი, უკანანუნისმიერი [უკანაალვეოლარული] |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅊ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''ჩ''' | colspan="1" rowspan="1" |ფშვინვიერი, უკანანუნისმიერი [უკანაალვეოლარული] |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅋ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''ქ''' | colspan="1" rowspan="1" |ფშვინვიერი, რბილსასისმიერი [ველარული] |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅌ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''თ''' | colspan="1" rowspan="1" |ფშვინვიერი, კბილისმიერი [დენტალური] |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅍ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''ფ''' | colspan="1" rowspan="1" |ფშვინვიერი, წყვილბაგისმიერი [ბილაბიალური] |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅎ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''ჰ''' | colspan="1" rowspan="1" |ყრუ, ხახისმიერი [ლარინგალური] |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㄲ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''კ''' | colspan="1" rowspan="1" |მკვეთრი, რბილსასისმიერი [ველარული] |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㄸ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''ტ''' | colspan="1" rowspan="1" |მკვეთრი, კბილისმიერი [დენტალური] |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅃ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''პ''' | colspan="1" rowspan="1" |მკვეთრი, წყვილბაგისმიერი [ბილაბიალური] |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅆ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''ს''' | colspan="1" rowspan="1" |ყრუ, უკანანუნისმიერი [უკანაალვეოლარული] |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅉ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''ჭ''' | colspan="1" rowspan="1" |მკვეთრი, უკანანუნისმიერი [უკანაალვეოლარული] |} === ხმოვნები === {| class="wikitable" ! colspan="1" rowspan="1" |ასო ! colspan="1" rowspan="1" |ქართული შესატყვისი ! colspan="1" rowspan="1" |დახასიათება |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅏ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''ა''' | colspan="1" rowspan="1" |შუა რიგის, დაბალი აწეულობის, ყველაზე ღია ხმოვანი |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅑ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''ჲა''' | colspan="1" rowspan="1" |დიფთონგი |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅓ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''ო''' | colspan="1" rowspan="1" |შუა რიგის ხმოვანი |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅕ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''ჲო''' | colspan="1" rowspan="1" |დიფთონგი |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅗ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''ო''' | colspan="1" rowspan="1" |უკანა რიგის ხმოვანი, ბაგისმიერი [ლაბიალური] |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅛ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''ჲო''' | colspan="1" rowspan="1" |დიფთონგი |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅜ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''უ''' | colspan="1" rowspan="1" |უკანა რიგის ხმოვანი, ბაგისმიერი [ლაბიალური] |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅠ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''ჲუ''' | colspan="1" rowspan="1" |დიფთონგი |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅡ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''ი''' | colspan="1" rowspan="1" |მოკლე, მაგარი ი |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅣ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''ი''' | colspan="1" rowspan="1" |წინა რიგის, ვიწრო ხმოვანი მაღალი აწეულობის |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅐ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''ე''' | colspan="1" rowspan="1" |წინა რიგის ღია ხმოვანი მაღალი აწეულობის |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅒ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''ჲე''' | colspan="1" rowspan="1" |დიფთონგი |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅔ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''ე''' | colspan="1" rowspan="1" |წინა რიგის ნაწილობრივ ღია |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅖ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''ჲე''' | colspan="1" rowspan="1" |დიფთონგი |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅘ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''უა''' | colspan="1" rowspan="1" |დიფთონგი |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅙ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''უე''' | colspan="1" rowspan="1" |დიფთონგი |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅚ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''უე''' | colspan="1" rowspan="1" |დიფთონგი |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅝ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''უო''' | colspan="1" rowspan="1" |დიფთონგი |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅞ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''უე''' | colspan="1" rowspan="1" |დიფთონგი |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅟ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''უი''' | colspan="1" rowspan="1" |დიფთონგი |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅢ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''ი''' | colspan="1" rowspan="1" |წინა რიგის მაღალი აწეულობის, ნაწილობრივ მაგარი |} === ჯამოს მოხაზულობა === ჰანგილის იერსახე მეცნიერულად იყო დამუშავებული და, როგორც წესი, ყოველი ასოს წარმოთქმის ახსნა შეიძლება მოხაზულობის მიხედვით. მაგალითად ㅌ (წარმოითქმის როგორც '''თ''') აგებულია სამი ჰორიზონტალირი შტრიხისგან. ზედა შტრიხი მიუთითებს, რომ ㅌ ხშული ბგერაა, როგორც ㆆ -, ㄱ გ, ㄷ დ, ㅂ ბ, ㅈ ჯ, ყოველ მათგანს გააჩნია ზედა შტრიხი. შუა შტრიხი მიუთითებს, რომ ბგერა [[ფშვინვიერი ბგერები|ფშვინვიერია]], როგორც ㅎ ჰ, ㅋ ქ, ㅍ ფ, ㅊ ჩ. მრუდი ქვედა შტრიხი კი მიუთითებს, რომ ㅌ წინაენისმიერი ბგერაა, როგორც ㄴ ნ, ㄷ დ, და ㄹ ლ/რ. მოძველებულ თანხმოვნებს ᇰ და ᇢ-ს ორგვარი წაკითხვის წესი აქვთ და შედგებიან ორი ელემენტისგან და იწერებიან ერთი მეორეზე, წარმოითქმიან კი ასე: [ŋ]/ყრუ ᇰ-სთვის და [m]/[w] ᇢ-სთვის. ჯამოს ხმოვნებში კი მოკლე შტრიხი ერთვის მთავარ ხაზს, რაც მიუთითებს, რომ ასოს გააჩნია დარბილებული წყვილი. თუ კი შტრიხი ორია, მაშინ ბგერა იწყება მოკლე ი-თ (y). შტრიხის მდებარეობა მიუთითებს ინის და იანის რომელ საწყის მიეკუთვნება იგი, თუ შტრიხი ზემოთაა ან მარჯვნივ, მაშინ ბგერა ნათელ საწყისს მიეკუთვნება, ხოლო თუ ქვემოთ ან მარცხნივ, მაშინ ბნელს. თანამედროვე ჯამოში დამატებითი ვერტიკალური ხაზი აღნიშნავს უმლაუტს და ასხვავებს ㅐ [ε], ㅔ [e], ㅚ [ø], ㅟ [y] -ს ㅏ ([a]), ㅓ ([ʌ]), ㅗ ([o]), ㅜ ([u])-სგან. თუმცა შესაძლოა, რომ ეს არ არის წინასწარ განსაზღვრული დიზაინი, არამედ ㅣ([i])-ზე დამთავრებული დიფტონგების ბუნებრივმა ჩამოყალიბებამ მოიტანა. ჯამოს გარდა ჰანგილში გამოიყენება ე.წ. [[დიაკრიტიკული ნიშანი]], რომელიც გადმოსცემს ტონურ მახვილს. აღმავალი ტონური მახვილიანი ბგერის მარცხნივ (ვერტიკალურად წერისას) იწერებოდა ·, ხოლო დაღმავალი მახვილისას :. ახლა ეს ნიშნები აღარ გამოიყენება. ==== თანხმოვანი ჯამოს დაწერა ==== ასოები, რომლებიც თანხმოვან ბგერებს აღნიშნავენ, იყოფიან 5 ჯგუფად, ყოველ ჯგუფს აქვს თავისი საბაზისო ფორმა. დამატებითი შტროხების მეშვეობით ამ ბაზიდან ახალი ასოები წარმოიქმნება. ჰუნმინ ჯონგ-უმ ჰერიეში ბაზური ფორმები წარმოიქმნება [[ენა (ორგანო)|ენის]], [[ხახა|ხახის]], [[კბილი|კბილების]] და [[ყელი]]ს არტიკულაციით. {|border=1 cellpadding=3 class="infobox bordered" style="width:120px;" |მარტივი |ფშვინვადი |გაორმაგებული |---- |ㅈ |ㅊ |ㅉ |---- |ㄱ |ㅋ |ㄲ |---- |ㄷ |ㅌ |ㄸ |---- |ㅂ |ㅍ |ㅃ |---- |ㅅ | |ㅆ |---- |} ჯგუფების დასახელება ჩინური [[ფონეტიკა|ფონეტიკიდან]] არის აღებული: * უკანა სასისმიერი თანხმოვნები (아음, 牙音 აუმ - უკანა კბილის ბგერა): ** ㄱ (გ) ㅋ (ქ) ** ბაზური ფორმა: ㄱ გამოიყურება, როგორც ხახაზე მიდებული ენა, ㅋწარმოიქმნება ㄱ-სთვის შუაში კლაკნილი შტრიხის დამატებით, რაც მიუთითებს ფშვინვადობაზე. * წინაენისმიერი თანხმოვნები (설음, 舌音 სოლიმი - ენის ბგერა): ** ㄴ (ნ) , ㄷ (დ), ㅌ (თ), ㄹ (ლ/რ) ** ბაზური ფორმა: ㄴ გამოიყურება, როგორც ნუნებზე მიდებული ენა, ㄴ-სგან წარმოქმნილი ასოები მსგავსი არტიკულაციით წარმოითქმის. ㄷ-ში ზედა შტრიხი მიუთითებს ხშულობაზე, ㅌ-სი კლაკნილი შტრიხი - ფშვინვადობაზე, ხოლო ㄹ ასახავს ენის მოხრას ამ ბგერის წარმოთქმისას. * ბაგისმიერი თანხმოვნები (순음, 唇音 სუნუმი - ბაგის ბგერა): ** ㅁ (მ), ㅂ (ბ), ㅍ ([ფ]) ** ბაზური ფორმა: ㅁ ასახავს ერთმანეთთან კონტაქტისას ტუჩების ფორმას. ㅂ ასოს თავი მიუთითებს ბგერის ხშულობაზე, ხოლო ㅍ ასოში კლაკნილი - ფშვინვადობაზე. * სისინა ბგერები (치음, 齒音 ჩიუმი - კბილის ბგერა): ** ㅅ (ს), ㅈ (ჯ), ㅊ (ჩ) ** ბაზური ფორმა: ㅅ თავდაპირველად გამოიყურებოდა სოლისებრი ʌ-სავით, ეს გამოსახავს კბილს გვერდიდან. ㅈ ასოს ზედა შტრიხი მიუთითებს ბგერის ხშულობაზე, ხოლო ㅊ-ს კლაკნილი - ფშვინვადობაზე. * ხორხისმიერი ბგერები (후음, 喉音 ხუიმი - ყელის ბგერა): ** ㅇ ([ʔ, ŋ]), ㅎ (ჰ) ** ბაზური ფორმა: ㅇ ასახავს ყელს. თავდაპირველად ㅇ იწერებოდა ორ ასოდ - უბრალო რგოლი ㅇ, რაც სიჩუმეს ნიშნავს და ㆁ უკანაენისებრი ნ-ს აღსანიშნად. ამის გარდა ადრე არსებობდა ასო ㆆ, რომელიც ხორხისმიერ ბგერას აღნიშნავდა, ამ ასოსგან წარმოიქმნა ასო ㅎ, რომლის კლაკნილიც ფშვინვადობაზე მიუთითებს და გამოითქმის როგორც ჰ. ==== ხმოვანი ჯამოს დაწერა ==== ხმოვნების დაწერა სამი ელემენტისგან შედგება: * ჰორიზონტალური ხაზი, რომელიც ინ-ის საწყისის კვინტესენციას მიწას ასახავს. * მზის სიმბოლო წერტილი, როგორც იანის კვინტესენცია, ფუნჯით წერისას წერტილი მოკლე შტრიხად გარდაიქმნება. * ვერტიკალური ხაზი - ადამიანის სიმბოლო, როგორც მიწასა და ცის შორის არსებული. წერტილი, ახლა კი მოკლე შტრიხი ემატება მარტივ ჯამოს განსასხვავებლად: * მარტივი ხმოვნები: ** ჰორიზონტალური: უკანა და შუა რიგის ხმოვნები. *** ნათელი ㅗ (ო) *** ბნელი ㅜ (უ) *** ბნელი ㅡ ({{IPA|ɯ}}, არალაბიალიზებული ი) ** ვერტიკალური: წინა რიგის ხმოვნები. (ㅓ ო ენის განვითარების პროცესში უკანა რიგში გადავიდა). *** ნათელიㅏ (ა) *** ბნელი ㅓ (ღია ო) *** ნეიტრალური ㅣ (ი) * შედგებილი ჯამო. ო ან უ ა-ს ან ო-ს წინ იქცევა [w] ბგერად. შედგენილი ხმოვნების ასახვისას ხმოვანთა ჰარმონია უნდა იყოს დაცული: ** ㅘ = ㅗ + ㅏ ** ㅝ = ㅜ + ㅓ ** ㅙ = ㅗ + ㅐ ** ㅞ = ㅜ + ㅔ * შედგებილი ჯამო, ㅣ-ი-თ დამთავრებული, თავდაპირველად დიფტონგები იყვნენ, ხოლო შემდეგ დამოუკიდებელ ხმოვნებად იქცნენ: ** ㅐ = ㅏ + ㅣ ** ㅔ = ㅓ + ㅣ ** ㅙ = ㅘ + ㅣ ** ㅚ = ㅗ + ㅣ ** ㅞ = ㅝ + ㅣ ** ㅟ = ㅜ + ㅣ ** ㅢ = ㅡ + ㅣ * დარბილებული ხმოვნები: ასეთი ბგერები აისახება ასოზე დამატებითი შტრიხით. 7 ძირითადი ხმოვნიდან 4 რბილდება. {|border=1 cellpadding=3 class="infobox bordered" style="width:120px;" |მარტივი |დარბილებული |---- |ㅏ |ㅑ |---- |ㅓ |ㅕ |---- |ㅗ |ㅛ |---- |ㅜ |ㅠ |---- |ㅡ | |---- |ㅣ | |---- |} მარტივი დარბილებული ხმოვნები: ** ㅑ ჲა ㅏ ა-დან ** ㅕ ჲო ㅓ ღია ო-დან ** ㅛ ჲო ㅗ ო-დან ** ㅠ ჲუ ㅜ უ-დან დარბილებული დიფტონგები: ** ㅒ ჲე ㅐ ღია ე-დან ** ㅖ ჲე ㅔ ე-დან [[XV საუკუნე|XV საუკუნის]] კორეულ ენაში ხმოვნების ჰარმონია უფრო გამოიკვეთებოდა ვიდრე დღეს. გრამატიკულ მორფემებში ხმოვნები იცვლებოდა მიმდებარე ბგერების თანახმად და იყოფოდა ერთმანეთთან ჰარმონიულ ორ ჯგუფად. ამას გავლენა ჰქონდა ენის მორფოლოგიაზეც. კორეული ფონოლოგია ამ ორ ჯგუფს ინის და იანის პოზიციიდან ხსნიდა. თუ კი სიტყვის ფუძეში "ნათელი" (იან) ხმოვანი იყო, მაშინ ამ ფუძესთან გამოსაყენებელი სუფიქსების უმეტესობასაც "ნათელი" (იან) ხმოვანი უნდა ჰქონოდა და პირიქით. ასევე არსებობდა მესამე ნეიტრალური ჯგუფი, ასეთი ხმოვნების მქონე სიტყვას შეესაბამებოდა "ნათელი" (იან) და "ბნელი" (ინ) სუფიქრები. ნეიტრალური ხმოვანია ㅣ (ი). ინ-ხმოვნებია: ㅡㅜㅓ ({{IPA|ɯ}}, უ, ღია ო). იან-ხმოვნებია: ㆍㅗㅏ (ე, ო, ა). უწერტილო ასოები ㅡㆍㅣ ისე უნდა იყოს არჩეული, რომ აღნიშნავდეს ცას, მიწას და ადამიანს. (ასო ე ㆍახლა აღარ გამოიყენება.) === ჯამოს თანმიმდევრობა === ჰანგილში ჯამოს თანრიგში ხმოვნები და თანხმოვნები არაა არეული. თანამედროვე თანრიგი დააკანონა [[ჩოი სეჯინი|ჩოი სეჯინმა]] [[1527]] წელს. ეს მანამდე მოხდა სანამ ორმაგი თანხმოვნები წარმოიქმნებოდა და ㅇ და ㆁ არ იყო გაყოფილი, ამიტომ ჩრდილოეთ და სამხრეთ კორეული თანმიმდევრობა განსხვავდება. ==== სამხრეთკორეული თანრიგი ==== თანხმოვან ჯამოს სამხრეთკორეული თანრიგი: ㄱ ㄲ ㄴ ㄷ ㄸ ㄹ ㅁ ㅂ ㅃ ㅅ ㅆ ㅇ ㅈ ㅉ ㅊ ㅋ ㅌ ㅍ ㅎ ხმოვან ჯამოს სამხრეთკორეული თანრიგი: ㅏ ㅐ ㅑ ㅒ ㅓ ㅔ ㅕ ㅖ ㅗ ㅘ ㅙ ㅚ ㅛ ㅜ ㅝ ㅞ ㅟ ㅠ ㅡ ㅢ ㅣ ==== ჩრდილოეთკორეული თანრიგი ==== თანხმოვან ჯამოს ჩრდილოეთკორეული თანრიგი: ㄱ ㄴ ㄷ ㄹ ㅁ ㅂ ㅅ ㅇ ㅈ ㅊ ㅋ ㅌ ㅍ ㅎ ㄲ ㄸ ㅃ ㅆ ㅉ ㅇ ხმოვან ჯამოს ჩრდილოეთკორეული თანრიგი: ㅏ ㅑ ㅓ ㅕ ㅗ ㅛ ㅜ ㅠ ㅡ ㅣ ㅐ ㅒ ㅔ ㅖ ㅚ ㅟ ㅢ ㅘ ㅝ ㅙ ㅞ === ჯამოს სახელები === ჰანგილში ასოთა თანრიგს ეწოდება განადა (가나다 순) პირველი სამი ასოს სახელით. ჩრდილოეთ კორეაში სახელების სტანდარტიზაცია მოხდა, როდესაც ჰანგილი ოფიციალურ დამწერლობად აღიარეს. ==== თანხმოვანთა სახელები ==== თანამედროვე თანხმოვნების სახელები ორი მარცვლისგან შედგება. {| border=1 style="border-collapse: collapse" |- ! თანხმოვანი !! სახელი |- | ㄱ || ''გიჲოკ'' (기역), ან ''გიიკ'' (기윽) ჩრდილო კორეაში |- | ㄴ || ''ნიინ'' (니은) |- | ㄷ || ''დიგიტ'' (디귿) |- | ㄹ || ''რიილ'' (리을) |- | ㅁ || ''მიუმ'' (미음) |- | ㅂ || ''ბიიპ'' (비읍) |- | ㅅ || ''სიოტ'' (시옷) |- | ㅇ || ''იინგ'' (이응) |- | ㅈ || ''ჯიიტ'' (지읒) |- | ㅊ || ''ჩიიტ'' (치읓) |- | ㅋ || ''ქიიქ'' (키읔) |- | ㅌ || ''თიუთ'' (티읕) |- | ㅍ || ''ფიიფ'' (피읖) |- | ㅎ || ''ჰიიტ'' (히읗) |} ორმაგი ჯამოების დასახელება სამხრეთ კორეაში იწყება 쌍 -სსანგით, რაც ორმაგს ნიშნავს და ჩრდილოეთ კორეაში კი 된 ტვენით, რაც მაგარს ნიშნავს. {| border=1 style="border-collapse: collapse" |- ! ასო !! სამხრეთ კორეული სახელი !! ჩრდილოეთ კორეული სახელი |- | ㄲ || ''სსაბგგიიოკ'' (쌍기역) || ''დოენგიუკ'' (된기윽) |- | ㄸ || ''სსანგდიგუტ'' (쌍디귿) || ''დოენდიუტ'' (된디읃) |- | ㅃ || ''სსანგბიუპ'' (쌍비읍) || ''დოენბიუპ'' (된비읍) |- | ㅆ || ''სსანგსიოტ'' (쌍시옷) || ''დოენსიუტ'' (된시읏) |- | ㅉ || ''სსანგჯიუტ'' (쌍지읒) || ''დოენჯიუტ'' (된지읒) |} ჩრდილოეთ კორეაში ხანდახან დასახელების ალტერნატიული ვარიანტი გამოიყენება, პირველ ბგერას ემატება (არალაბიალიზებული) უ ㅡ, მაგალითად: 그 - კუ, 쓰 - სსი და ა.შ. ==== ხმოვანთა სახელები ==== ხმოვნების დასახელება შეიცავს თვით ხმოვანს და წინ ყრუ ㅇ ეწერება. {| ! ასო !! სახელი |- | ㅏ || ''ა'' (아) |- | ㅐ || ''ე'' (애) |- | ㅑ || ''ჲა'' (야) |- | ㅒ || ''ჲე'' (얘) |- | ㅓ || ''ო'' (어) |- | ㅔ || ''ე'' (에) |- | ㅕ || ''ჲო'' (여) |- | ㅖ || ''ჲე'' (예) |- | ㅗ || ''ო'' (오) |- | ㅘ || ''ვა'' (와) |- | ㅙ || ''ვე'' (왜) |- | ㅚ || ''ვე'' (외) |- | ㅛ || ''ჲო'' (요) |- | ㅜ || ''უ'' (우) |- | ㅝ || ''ვო'' (워) |- | ㅞ || ''ვე'' (웨) |- | ㅟ || ''ვი'' (위) |- | ㅠ || ''ჲუ'' (유) |- | ㅡ || ''ი'' (으) |- | ㅢ || ''ვი'' (의) |- | ㅣ || ''ი'' (이) |} === მოძველებული ჯამო === რიგი ჯამოები აღარ გამოიყენება. ზეგის ბგერა გაქრა კორეული ენიდან, ხოლო ზოგი ჩინურ ბგერებს აღნიშნავდა, რომლებიც კორეულში არადროს არ იყო. ყველაზე ხშირად შემდეგი მოძველებული ჯამოები გამოიყენებოდა: * ㆍ ან 丶 - (არეა-ა 아래아 „''დაბალი ა''“) გამოითქმის როგორც ყრუ ა ([ʌ] ან [ə]). **ㆎ - (არეა-აე) გამოითქმის როგორც აი. * ㅿ - (ბანსიოს 반시옷) - ზ * ㆆ - (იორინ ხიიტ 여린 히읗) ხორხისმიერი პაუზა,ㅎ-ს მაგვარი ბგერა * ㆁ - (იესიინ 옛이응) ყრუ [ŋ]-ს ბგერა, ახლა იწერება ㅇ-თი * ㅸ - (გაბიეოუნ ბიეუპ 가벼운 비읍) — გამოითქმის როგორც - ჶ [f]. შემდეგი სამი ასო ჩინურ ბგერებს აღნიშნავდა: * ㅱ - მოკლე უ * ㆄ - ფ * ㅹ - ფფ მოძველებული ორმაგი ჯამოები: * ㆅ - (სსანგხიიტ 쌍히읗) [ɣ̈ʲ] ან [ɣ̈]. * ㆀ - (სსანგიინ 쌍이응) - ჩინური ბგერა თავდაპირველად ხანგულში ყვეა ორმაგი ჯამო ჩინურ ბგერებს ასახავდა, მხოლოდ მოგვიანებით მიიღეს მათ თანამედროვე მნიშვნელობა. == მარცვლების ბლოკები == ჰანგილში ასოები ყოველთვის ჯგუფდებიან მარცვლებად. ყოველი მარცვალი აუცილებლად იწყება თანხმოვნით. მარცვალი შეიძლება შედგებოდეს 2, 3 ან იშვიათად 4 ჯამოსგან. პირველი თანხმოვანი არის '''საწყისი''' (초성, 初聲 ჩოსონგ), მას მოსდევს ხმოვანი ან დიფტონგი, რომელსაც '''შუა''' (중성, 中聲 ჯუნგსონგ) ეწოდება, ბოლოში შესაძლოა იყოს თანხმოვანი ან დიგრაფა, მას '''დამხურავი''' (종성, 終聲 ჯონგსონგ) ეწოდება. თუ მარცვალში არაა პირველი თანხმოვანი, იგი უნდა დაიწყოს ㅇ ყრუ ასოთი. ㅇ როგორც ცხვირისებრი გამოითქმის მხოლოდ მარცვლის ბოლოში. ყველა ორმაგი ასო (ᆻ-ს და ᆩ-ს გარდა) შეიძლება მხოლოდ მარცვლის თავში დაიწეროს. ასოს მდებარეობა მარცვალში განისაზღვრება ასოს მოხაზულობით. * რთული ჯამოების კომპონენტები, როგორებიცაა ㅄ, ㅝ ან მოძველებული ㅵ, ㆋ იწერება მარცხნიდან მარჯვნივ. * შუა ასოები იწერება საწყისი ასოების მარჯვნივ ან ქვეშ, ხოლო თუ დიფტონგია, შეუძლია მარჯვნივაც და ქვემოთაც იყოს: თუ შუა ასო ჰორიზონტალურია ㅡ, მაშინ იწერება საწყისის ქვეშ, თუ ვერტიკალური ㅣ, მაშინ მარჯვნივ, ხოლო თუ ორივე სტილს შეიცავს ㅢ მაშინ ქვემოდან და მარჯვნიდან ესაზღვრება. <table cellpadding=5> <tr><td> {| |-align=center |bgcolor=#ffaaaa width=30 height=60|საწყისი||bgcolor=#aaffaa width=30|შუა |} </td><td> {| |-align=center |bgcolor=#ffaaaa width=60 height=30|საწყისი |-align=center |bgcolor=#aaffaa height=30|შუა |} </td><td> {| |-align=center |bgcolor=#ffaaaa width=30 height=30|საწყისი |bgcolor=#aaffaa width=30 rowspan=2|შუა 2 |-align=center |bgcolor=#aaffaa height=30|შუა 1 |} </td></tr> </table> დამხურავი ჯამო, თუ იგი მარტოა, ყოველთვის ქვემოთ იწერება: <table cellpadding=5> <tr><td> {| |-align=center |bgcolor=#ffaaaa width=30 height=40|საწყისი |bgcolor=#aaffaa width=30|შუა |-align=center |bgcolor=#aaaaff height=20 colspan=2|დამხურავი |} </td><td> {| |-align=center |bgcolor=#ffaaaa width=60 height=20|საწყისი |-align=center |bgcolor=#aaffaa height=20|შუა |-align=center |bgcolor=#aaaaff height=20|დამხურავი |} </td><td> {| |-align=center |bgcolor=#ffaaaa width=30 height=20|საწყისი |bgcolor=#aaffaa width=30 rowspan=2|შუა 2 |-align=center |bgcolor=#aaffaa height=20|შუა 1 |-align=center |bgcolor=#aaaaff height=20 colspan=2|დამხურავი |} </td></tr> </table> მარცვლები ყოველთვის ფონეტიკური თანრიგით იწერება: საწყისი, შუა, დამხურავი. ამიტომ: * ჰორიზონტალური შუათი მარცვლები ზემოდან ქვემოთ იწერება: 읍 იპ * ვერტიკალური შუათი და მარტივი დამხურავით იწერება საათის ისრის მიხედვით: 쌍 სსანგ * ორმაგი შუათი ცვლიან დაწერის მიმართულებას: 된 ტვენ * დამხურავი დიგრაფით იწერება მარცხნიდან მარჯვნივ ზემოდან ქვემოთ: 밟 პალპ მოძველებული ჯამოების გამოკლებით ჰანგილში შესაძლოა 11 172 მარცვალი. == ორთოგრაფია == [[XX საუკუნე]]მდე ჰანგილს არ ჰქონდა ორთოგრაფიის წესები. დამხურავი თანხმოვნის შემდეგი სიტყვის საწყის ხმოვანთან გადაბმის, სხვადასხვა დიალექტებისა და რიგი მიზეზების გამო კორეულად სიტყვა შესაძლოა სხვადასხვანაერად დაიწეროს. მეფე სერჯონი ამჯობინებდა მორფოფონემიკურ გამოთქმას, თუმცა კორეულში ფონემიკური იყო გავრცელებული. დროთა განმავლობაში ორთოგრაფია ნაწილობრივ მორფოფონემიკური გახდა, ეს ჯერ არსებით სახელებს შეეხო, მოგვიანებით კი ზმნებს. * გამოთქმა და თარგმანი: :ადამიანი, რომელსაც არ შეუძლია ამის გაკეთება : {{IPA|[mo.tʰa.nɯn.sa.ɾa.mi]}} * ფონემიკური ორთოგრაფია: :모타는사라미 : {{IPA|/mo.tʰa.nɯn.sa.la.mi/}} * მორფოფონემიკური ორთოგრაფია: :못하는사람이 : {{IPA|<nowiki>|mos.ha.nɯn.sa.lam.i |</nowiki>}} [[1933]] წელს შემოიღეს მორფოფონემიკური ორთოგრაფია. == სტილი == ჰანგილზე წერა შესაძლოა როგორც ზემოდან ქვემოთ, ასევე მარცხნიდან მარჯვნივ. თავდაპირველად ჩინეთიდან შემოსული სტანდარტი იყო ზემოდან ქვემოთ წერა, ხოლო ჯუ სიგიონგმა შემოიტანა მარცხნიდან მარჯვნივ წერის სტილი, რაც დღეს პრაქტიკულად სტანდარტად იქცა. არსებობს ჰანგილის კალიგრაფიული სტილი, რომელიც ძალიან წააგავს ჩინურ კალიგრაფიას. კალიგრაფიული წერა გამოიყენება წიგნებსა და ჟურნალებში. არსებობს კორეული კალიგრაფიული კომპიუტერული შრიფტებიც. == რესურსები ინტერნეტში == * [http://www.langintro.com/kintro/toc.htm ჰანგილის გაკვეთილები] * [http://english.president.go.kr/warp/en/korea/language/what/ ჰანგილის აღწერა] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060614183545/http://english.president.go.kr/warp/en/korea/language/what/ |date=2006-06-14 }} * [http://www.omniglot.com/writing/korean.htm კორეული ანბანი და გამოთქმა] * [http://www.unicode.org/charts/PDF/U1100.pdf ჯამო უნიკოდში PDF] * [http://www.unicode.org/charts/PDF/UAC00.pdf მარცვლები უნიკოდში 7მბ PDF] * [http://www.languages-study.com/korean-alphabet.html ჰანგილის ისტორია] [[კატეგორია:კორეული დამწერლობა| ]] tfu85ajtul3zr8phaqqowv77gh5a8ub 5564139 5564136 2026-10-23T16:41:05Z DerFuchs 6187 /* რესურსები ინტერნეტში */ 5564139 wikitext text/x-wiki {{ყოფილი რჩეული}} {{დამწერლობა |სახელი= კორეული დამწერლობა |ტიპი= [[ანბანი]] |დრო= [[1444]]-დან დღემდე |ენები= [[კორეული ენა]] |შემქმნელი= [[სეჯონ დიდი]] |ნიმუში=Chosungul or Hangul logo (New Type) at (Black Design).svg |image_size=150px |iso15924= Hang }} [[ფაილი:Hunmin jeong-eum.jpg|220px|thumb|ჰანგილზე დაწერილი გვერდი ჰუმნიმ ჯეონგ-ეუმიდან 나랏말ㅆ̖미-ს აქვს ტონური მახვილის ნიშანი]] '''კორეული დამწერლობა''', '''ჰანგილი''' ({{lang-ko|'''한글'''}}) ან '''ჩოსონგილი''' ({{lang-ko|'''조선글'''}}) — კორეული ენის ანბანი, რომელმაც [[კორეა]]ში [[ჩინეთი]]დან შემოსული არაანბანური [[ჰანჯა]] შეცვალა. ჰანგილი არის ფონეტიკური ანბანური დამწერლობა, მაგრამ მას მარცვლოვანი დამწერლობის გავლენაც ეტყობა, რაც ასოების მარცვლოვან ბლოკებში გაერთიანებაში გამოიხატება. ანბანი შედგება 14 თანხმოვნისგან და 10 ხმოვნისგან. ჰანგილი [[ფონეტიკური დამწერლობა]]ა, ანუ ყოველ ბგერას თითო ასო შეესაბამება. ასოთა მოხაზულობა შემუშავდა სხვა დამწერლობებისგან დამოუკიდებლად. == დასახელებები == * თანამედროვე დასახელება ''ჰანგილი'' შემოიტანა [[ჯუ შიგიონგი]]მ [[1912]] წელს. იგი ძველ კორეულად ნიშნავს დიდ დამწერლობას (დიდი 한 დამწერლობა 글) და ამავე დროს თანამედროვე კორეულად კორეულ დამწერლობას. * [[ჩრდილოეთი კორეა|ჩრდილოეთ კორეაში]] დამწერლობას ჩოსონგილს უწოდებენ, ჩრდილო კორეის თვითდასახელების შესაბამისად. * თავდაპირველად კი ანბანს ჰუნმინ ჯონგიმ ([[კორეული ენა|კორ.]] 훈민정음, 訓民正音) ეწოდებოდა. == ისტორია == ჰანგილი შექმნეს მეცნიერთა ჯგუფმა [[1443]] წელს [[ჯოსონი (დინასტია)|ჯოსონის]] დინასტიის მეოთხე მეფის [[სეჯონ დიდი]]ს დავალებით. მეფემ ახალი ანბანის საჭიროება იმით ახსნა, რომ კორეული ენა ძალიან განსხვავდებოდა [[ჩინური ენა|ჩინურისგან]] და უბრალო ხალხს უჭირდა [[იეროგლიფები]]ს შესწავლა. იმ დროს წერა-კითხვა მხოლოდ მცირერიცხოვანმა ელიტამ იცოდა, ახალი ანბანის სწავლა კი ყველასთვის ხელმისაწვდომი იქნებოდა. სიახლეს თავდაპირველად განათლებული ელიტა წინააღმდეგობით შეხვდა და მხოლოდ ჰანჯას ცნობდა. ანბანის შექმნის პროექტი დასრულდა [[1446]] წელს და გამოქვეყნდა დოკუმენტში სახელად „ჰუნმინ ჯონგიმ“, რაც ნიშნავს „ხალხისთვის ბგერების სწორად გამოყენებაზე“. სწორად ამ დოკუმენტის სახელიდან წარმოიშვა ანბანის სახელიც. [[სამხრეთი კორეა|სამხრეთ კორეაში]] ანბანის გამოსვლის დღედ [[9 ოქტომბერი]] ითვლება, ხოლო ჩრდილოეთ კორეაში [[15 იანვარი]]. ამ დღეს [[ჰანგილის დღე]]ს აღნიშნავენ. [[1940]] წელს ნაპოვნია 1446 წლის დოკუმენტი, სადაც ახსნილია ანბანის მოხაზულობის დიზაინი. თანხმოვნების მოხაზულობა ფონეტიკურ არტიკულაციას შეესაბამება, ხოლო ხმოვნების [[ინი და იანი|ინის და იანის]] იდეოლოგიის თანახმად. [[სეჯონგი]]ს გარდაცვალების შემდეგ ჰანგილმა ნელ-ნელა დაკარგა თავისი პოპულარობა. [[1504]] წელს იგი საერთოდ აიკრძალა ოფიციალურ დოკუმენტებში გამოსაყენებლად, ხოლო [[1506]] წელს მეფე [[ჯუნგჯონგი|ჯუნგჯონგმა]] საერთოდ გააუქმა ონმუნის (ანუ „სახალხო ანბანის“) სამინისტრო. ამ პერიოდიდან ჰანგილს მხოლოდ ქალები და ნაკლებად განათლებული ხალხი იყენებდა. ჰანგილის მეორე დაბადება [[XIX საუკუნე|XIX საუკუნის]] მეორე ნახევარში მოხდა, როდესაც კორეა სულ უფრო და უფრო ექცეოდა [[იაპონია|იაპონიის]] გავლენის ქვეშ, ჰანგილი გახდა კორეული ეროვნული მოძრაობის სიმბოლო. [[გაბოს რეფორმა|გაბოს რეფორმის]] (갑오 개혁) [[1894]] წელს შემდეგ ჰანგილის გამოყენება ოფიციალურ დოკუმენტებში აღდგა. [[1910]] წელს კორეის იაპონიის მიერ ანექსიის შემდეგ ჰანგილის სწავლება დაიწყო სკოლებში. ეს იაპონიის კულტურული ასიმილაციის პოლიტიკისთვის დაპირისპირების ფორმად იქცა. [[1933]] წელს მოხდა ჰანგილის სტანდარტიზაცია, ხოლო [[1940]] წელს სხვა ენებზე ტრანსკრიფცია. ამ პერიოდის კორეული დამწერლობა წარმოადგენდა ჰანგილის და ჰანჯის შენაზავს, ლექსიკური ფუძეები იწერებოდა ჰანჯაზე, ხოლო გრამატიკული ფორმები ჰანგილზე. [[1945]] წლიდან, როდესაც კორეა იაპონიისგან განთავისუფლდა, ჰანგილი გახდა ოფიციალური დამწერლობა. დღეს ჰანჯა სამხრეთ კორეაში გამოიყენება მხოლოდ დასახელებებში და ლოზუნგებში, ხოლო ჩრდილოეთ კორეაში საერთოდ აღარ გამოიყენება. == ანბანი == '''ჯამო''' ან '''ნასორი''' არის ჰანგილის შემადგენელი ნაწილები. ჯა ნიშნავს ასოს, ხოლო მო დედას. მთლიანად კი სიტყვა ნიშნავს ბლოკებს, რომლისგანაც შედგება სიტყვა. სულ არსებობს 51 ჯამო, აქედან 24 შეესაბამება ანბანის ასოებს, ხოლო დანარჩენი 27 ჯამო არის ორი ან სამი ასოს კომბინაცია ([[დიგრაფები]] და [[ტრიგრაფები]]). 24 მარტივი ჯამოდან 14 თანხმოვანია (კორ. ჯა-იმ 자음, 子音) და 10 ხმოვანი (მო-იმ 모음, 母音). 16 დიგრაფიდან 5 ძლიერი თანხმოვანი წარმოიქმნება გაორმაგებული უბრალო თანხმოვნებისგან, დანარჩენი 11 კი სხვადასხვა ასოებისგან წარმოიქმნება. ჯამოს 10 ხმოვანი ჯგუფდება 11 დიფტონგად. ამრიგად ჰანგილი ასე გამოიყურება: * 14 მარტივი თანხმოვანი: ㄱㄴㄷㄹㅁㅂㅅㅇㅈㅊㅋㅌㅍㅎ, მოძველებულები: ㅿㆁㆆㅱㅸㆄ * 5 ორმაგი თანხმოვანი: ㄲㄸㅃㅆㅉ, მოძველებულები: ㅥㆀㆅㅹ * 11 დიგრაფა: ㄳㄵㄶㄺㄻㄼㄽㄾㄿㅀㅄ, მოძველებულები: ㅦㅧㅨㅪㅬㅭㅮㅯㅰㅲㅳㅶㅷㅺㅻㅼㅽㅾㆂㆃ მოძველებული ტრიგრაფები: ㅩㅫㅴㅵ * 6 მარტივი ხმოვანი: ㅏㅓㅗㅜㅡㅣ, მოძველებულები: ㆍ * 4 დარბილებული ხმოვანი: ㅑㅕㅛㅠ * 11 დიფტონგი: ㅐㅒㅔㅖㅘㅙㅚㅝㅞㅟㅢ, მოძველებულები: ㆎㆇㆈㆉㆊㆋㆌ ==სია== ===თანხმოვნები=== {| class="wikitable" ! colspan="1" rowspan="1" |ასო ! colspan="1" rowspan="1" |ქართული შესატყვისი ! colspan="1" rowspan="1" |დახასიათება |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㄱ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''გ''' | colspan="1" rowspan="1" |მჟღერი, რბილსასისმიერი [ველარული] |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㄴ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''ნ''' | colspan="1" rowspan="1" |წინაენისმიერი სონანტი. |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㄷ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''დ''' | colspan="1" rowspan="1" |მჟღერი, კბილისმიერი [დენტალური] |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㄹ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''ლ/რ''' | colspan="1" rowspan="1" |მჟღერი, წინაენისმიერი, ნაპრალოვანი სონანტი. |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅁ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''მ''' | colspan="1" rowspan="1" |მჟღერი, წყვილბაგისმიერი [ბილაბიალური], ხშული, სონორი. |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅂ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''ბ''' | colspan="1" rowspan="1" |მჟღერი, წყვილბაგისმიერი [ბილაბიალური] |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅅ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''ს/შ''' | colspan="1" rowspan="1" |ყრუ, წინანუნისმიერი [წინაალვეოლარული] |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅇ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''ნგ''' | colspan="1" rowspan="1" |მჟღერი, უკანაენისმიერი სონანტი. ხშული, ცხვირისმიერი [ნაზალური]. |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅈ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''ჯ''' | colspan="1" rowspan="1" |მჟღერი, უკანანუნისმიერი [უკანაალვეოლარული] |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅊ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''ჩ''' | colspan="1" rowspan="1" |ფშვინვიერი, უკანანუნისმიერი [უკანაალვეოლარული] |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅋ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''ქ''' | colspan="1" rowspan="1" |ფშვინვიერი, რბილსასისმიერი [ველარული] |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅌ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''თ''' | colspan="1" rowspan="1" |ფშვინვიერი, კბილისმიერი [დენტალური] |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅍ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''ფ''' | colspan="1" rowspan="1" |ფშვინვიერი, წყვილბაგისმიერი [ბილაბიალური] |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅎ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''ჰ''' | colspan="1" rowspan="1" |ყრუ, ხახისმიერი [ლარინგალური] |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㄲ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''კ''' | colspan="1" rowspan="1" |მკვეთრი, რბილსასისმიერი [ველარული] |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㄸ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''ტ''' | colspan="1" rowspan="1" |მკვეთრი, კბილისმიერი [დენტალური] |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅃ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''პ''' | colspan="1" rowspan="1" |მკვეთრი, წყვილბაგისმიერი [ბილაბიალური] |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅆ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''ს''' | colspan="1" rowspan="1" |ყრუ, უკანანუნისმიერი [უკანაალვეოლარული] |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅉ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''ჭ''' | colspan="1" rowspan="1" |მკვეთრი, უკანანუნისმიერი [უკანაალვეოლარული] |} === ხმოვნები === {| class="wikitable" ! colspan="1" rowspan="1" |ასო ! colspan="1" rowspan="1" |ქართული შესატყვისი ! colspan="1" rowspan="1" |დახასიათება |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅏ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''ა''' | colspan="1" rowspan="1" |შუა რიგის, დაბალი აწეულობის, ყველაზე ღია ხმოვანი |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅑ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''ჲა''' | colspan="1" rowspan="1" |დიფთონგი |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅓ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''ო''' | colspan="1" rowspan="1" |შუა რიგის ხმოვანი |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅕ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''ჲო''' | colspan="1" rowspan="1" |დიფთონგი |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅗ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''ო''' | colspan="1" rowspan="1" |უკანა რიგის ხმოვანი, ბაგისმიერი [ლაბიალური] |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅛ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''ჲო''' | colspan="1" rowspan="1" |დიფთონგი |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅜ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''უ''' | colspan="1" rowspan="1" |უკანა რიგის ხმოვანი, ბაგისმიერი [ლაბიალური] |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅠ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''ჲუ''' | colspan="1" rowspan="1" |დიფთონგი |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅡ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''ი''' | colspan="1" rowspan="1" |მოკლე, მაგარი ი |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅣ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''ი''' | colspan="1" rowspan="1" |წინა რიგის, ვიწრო ხმოვანი მაღალი აწეულობის |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅐ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''ე''' | colspan="1" rowspan="1" |წინა რიგის ღია ხმოვანი მაღალი აწეულობის |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅒ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''ჲე''' | colspan="1" rowspan="1" |დიფთონგი |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅔ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''ე''' | colspan="1" rowspan="1" |წინა რიგის ნაწილობრივ ღია |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅖ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''ჲე''' | colspan="1" rowspan="1" |დიფთონგი |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅘ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''უა''' | colspan="1" rowspan="1" |დიფთონგი |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅙ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''უე''' | colspan="1" rowspan="1" |დიფთონგი |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅚ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''უე''' | colspan="1" rowspan="1" |დიფთონგი |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅝ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''უო''' | colspan="1" rowspan="1" |დიფთონგი |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅞ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''უე''' | colspan="1" rowspan="1" |დიფთონგი |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅟ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''უი''' | colspan="1" rowspan="1" |დიფთონგი |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅢ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''ი''' | colspan="1" rowspan="1" |წინა რიგის მაღალი აწეულობის, ნაწილობრივ მაგარი |} === ჯამოს მოხაზულობა === ჰანგილის იერსახე მეცნიერულად იყო დამუშავებული და, როგორც წესი, ყოველი ასოს წარმოთქმის ახსნა შეიძლება მოხაზულობის მიხედვით. მაგალითად ㅌ (წარმოითქმის როგორც '''თ''') აგებულია სამი ჰორიზონტალირი შტრიხისგან. ზედა შტრიხი მიუთითებს, რომ ㅌ ხშული ბგერაა, როგორც ㆆ -, ㄱ გ, ㄷ დ, ㅂ ბ, ㅈ ჯ, ყოველ მათგანს გააჩნია ზედა შტრიხი. შუა შტრიხი მიუთითებს, რომ ბგერა [[ფშვინვიერი ბგერები|ფშვინვიერია]], როგორც ㅎ ჰ, ㅋ ქ, ㅍ ფ, ㅊ ჩ. მრუდი ქვედა შტრიხი კი მიუთითებს, რომ ㅌ წინაენისმიერი ბგერაა, როგორც ㄴ ნ, ㄷ დ, და ㄹ ლ/რ. მოძველებულ თანხმოვნებს ᇰ და ᇢ-ს ორგვარი წაკითხვის წესი აქვთ და შედგებიან ორი ელემენტისგან და იწერებიან ერთი მეორეზე, წარმოითქმიან კი ასე: [ŋ]/ყრუ ᇰ-სთვის და [m]/[w] ᇢ-სთვის. ჯამოს ხმოვნებში კი მოკლე შტრიხი ერთვის მთავარ ხაზს, რაც მიუთითებს, რომ ასოს გააჩნია დარბილებული წყვილი. თუ კი შტრიხი ორია, მაშინ ბგერა იწყება მოკლე ი-თ (y). შტრიხის მდებარეობა მიუთითებს ინის და იანის რომელ საწყის მიეკუთვნება იგი, თუ შტრიხი ზემოთაა ან მარჯვნივ, მაშინ ბგერა ნათელ საწყისს მიეკუთვნება, ხოლო თუ ქვემოთ ან მარცხნივ, მაშინ ბნელს. თანამედროვე ჯამოში დამატებითი ვერტიკალური ხაზი აღნიშნავს უმლაუტს და ასხვავებს ㅐ [ε], ㅔ [e], ㅚ [ø], ㅟ [y] -ს ㅏ ([a]), ㅓ ([ʌ]), ㅗ ([o]), ㅜ ([u])-სგან. თუმცა შესაძლოა, რომ ეს არ არის წინასწარ განსაზღვრული დიზაინი, არამედ ㅣ([i])-ზე დამთავრებული დიფტონგების ბუნებრივმა ჩამოყალიბებამ მოიტანა. ჯამოს გარდა ჰანგილში გამოიყენება ე.წ. [[დიაკრიტიკული ნიშანი]], რომელიც გადმოსცემს ტონურ მახვილს. აღმავალი ტონური მახვილიანი ბგერის მარცხნივ (ვერტიკალურად წერისას) იწერებოდა ·, ხოლო დაღმავალი მახვილისას :. ახლა ეს ნიშნები აღარ გამოიყენება. ==== თანხმოვანი ჯამოს დაწერა ==== ასოები, რომლებიც თანხმოვან ბგერებს აღნიშნავენ, იყოფიან 5 ჯგუფად, ყოველ ჯგუფს აქვს თავისი საბაზისო ფორმა. დამატებითი შტროხების მეშვეობით ამ ბაზიდან ახალი ასოები წარმოიქმნება. ჰუნმინ ჯონგ-უმ ჰერიეში ბაზური ფორმები წარმოიქმნება [[ენა (ორგანო)|ენის]], [[ხახა|ხახის]], [[კბილი|კბილების]] და [[ყელი]]ს არტიკულაციით. {|border=1 cellpadding=3 class="infobox bordered" style="width:120px;" |მარტივი |ფშვინვადი |გაორმაგებული |---- |ㅈ |ㅊ |ㅉ |---- |ㄱ |ㅋ |ㄲ |---- |ㄷ |ㅌ |ㄸ |---- |ㅂ |ㅍ |ㅃ |---- |ㅅ | |ㅆ |---- |} ჯგუფების დასახელება ჩინური [[ფონეტიკა|ფონეტიკიდან]] არის აღებული: * უკანა სასისმიერი თანხმოვნები (아음, 牙音 აუმ - უკანა კბილის ბგერა): ** ㄱ (გ) ㅋ (ქ) ** ბაზური ფორმა: ㄱ გამოიყურება, როგორც ხახაზე მიდებული ენა, ㅋწარმოიქმნება ㄱ-სთვის შუაში კლაკნილი შტრიხის დამატებით, რაც მიუთითებს ფშვინვადობაზე. * წინაენისმიერი თანხმოვნები (설음, 舌音 სოლიმი - ენის ბგერა): ** ㄴ (ნ) , ㄷ (დ), ㅌ (თ), ㄹ (ლ/რ) ** ბაზური ფორმა: ㄴ გამოიყურება, როგორც ნუნებზე მიდებული ენა, ㄴ-სგან წარმოქმნილი ასოები მსგავსი არტიკულაციით წარმოითქმის. ㄷ-ში ზედა შტრიხი მიუთითებს ხშულობაზე, ㅌ-სი კლაკნილი შტრიხი - ფშვინვადობაზე, ხოლო ㄹ ასახავს ენის მოხრას ამ ბგერის წარმოთქმისას. * ბაგისმიერი თანხმოვნები (순음, 唇音 სუნუმი - ბაგის ბგერა): ** ㅁ (მ), ㅂ (ბ), ㅍ ([ფ]) ** ბაზური ფორმა: ㅁ ასახავს ერთმანეთთან კონტაქტისას ტუჩების ფორმას. ㅂ ასოს თავი მიუთითებს ბგერის ხშულობაზე, ხოლო ㅍ ასოში კლაკნილი - ფშვინვადობაზე. * სისინა ბგერები (치음, 齒音 ჩიუმი - კბილის ბგერა): ** ㅅ (ს), ㅈ (ჯ), ㅊ (ჩ) ** ბაზური ფორმა: ㅅ თავდაპირველად გამოიყურებოდა სოლისებრი ʌ-სავით, ეს გამოსახავს კბილს გვერდიდან. ㅈ ასოს ზედა შტრიხი მიუთითებს ბგერის ხშულობაზე, ხოლო ㅊ-ს კლაკნილი - ფშვინვადობაზე. * ხორხისმიერი ბგერები (후음, 喉音 ხუიმი - ყელის ბგერა): ** ㅇ ([ʔ, ŋ]), ㅎ (ჰ) ** ბაზური ფორმა: ㅇ ასახავს ყელს. თავდაპირველად ㅇ იწერებოდა ორ ასოდ - უბრალო რგოლი ㅇ, რაც სიჩუმეს ნიშნავს და ㆁ უკანაენისებრი ნ-ს აღსანიშნად. ამის გარდა ადრე არსებობდა ასო ㆆ, რომელიც ხორხისმიერ ბგერას აღნიშნავდა, ამ ასოსგან წარმოიქმნა ასო ㅎ, რომლის კლაკნილიც ფშვინვადობაზე მიუთითებს და გამოითქმის როგორც ჰ. ==== ხმოვანი ჯამოს დაწერა ==== ხმოვნების დაწერა სამი ელემენტისგან შედგება: * ჰორიზონტალური ხაზი, რომელიც ინ-ის საწყისის კვინტესენციას მიწას ასახავს. * მზის სიმბოლო წერტილი, როგორც იანის კვინტესენცია, ფუნჯით წერისას წერტილი მოკლე შტრიხად გარდაიქმნება. * ვერტიკალური ხაზი - ადამიანის სიმბოლო, როგორც მიწასა და ცის შორის არსებული. წერტილი, ახლა კი მოკლე შტრიხი ემატება მარტივ ჯამოს განსასხვავებლად: * მარტივი ხმოვნები: ** ჰორიზონტალური: უკანა და შუა რიგის ხმოვნები. *** ნათელი ㅗ (ო) *** ბნელი ㅜ (უ) *** ბნელი ㅡ ({{IPA|ɯ}}, არალაბიალიზებული ი) ** ვერტიკალური: წინა რიგის ხმოვნები. (ㅓ ო ენის განვითარების პროცესში უკანა რიგში გადავიდა). *** ნათელიㅏ (ა) *** ბნელი ㅓ (ღია ო) *** ნეიტრალური ㅣ (ი) * შედგებილი ჯამო. ო ან უ ა-ს ან ო-ს წინ იქცევა [w] ბგერად. შედგენილი ხმოვნების ასახვისას ხმოვანთა ჰარმონია უნდა იყოს დაცული: ** ㅘ = ㅗ + ㅏ ** ㅝ = ㅜ + ㅓ ** ㅙ = ㅗ + ㅐ ** ㅞ = ㅜ + ㅔ * შედგებილი ჯამო, ㅣ-ი-თ დამთავრებული, თავდაპირველად დიფტონგები იყვნენ, ხოლო შემდეგ დამოუკიდებელ ხმოვნებად იქცნენ: ** ㅐ = ㅏ + ㅣ ** ㅔ = ㅓ + ㅣ ** ㅙ = ㅘ + ㅣ ** ㅚ = ㅗ + ㅣ ** ㅞ = ㅝ + ㅣ ** ㅟ = ㅜ + ㅣ ** ㅢ = ㅡ + ㅣ * დარბილებული ხმოვნები: ასეთი ბგერები აისახება ასოზე დამატებითი შტრიხით. 7 ძირითადი ხმოვნიდან 4 რბილდება. {|border=1 cellpadding=3 class="infobox bordered" style="width:120px;" |მარტივი |დარბილებული |---- |ㅏ |ㅑ |---- |ㅓ |ㅕ |---- |ㅗ |ㅛ |---- |ㅜ |ㅠ |---- |ㅡ | |---- |ㅣ | |---- |} მარტივი დარბილებული ხმოვნები: ** ㅑ ჲა ㅏ ა-დან ** ㅕ ჲო ㅓ ღია ო-დან ** ㅛ ჲო ㅗ ო-დან ** ㅠ ჲუ ㅜ უ-დან დარბილებული დიფტონგები: ** ㅒ ჲე ㅐ ღია ე-დან ** ㅖ ჲე ㅔ ე-დან [[XV საუკუნე|XV საუკუნის]] კორეულ ენაში ხმოვნების ჰარმონია უფრო გამოიკვეთებოდა ვიდრე დღეს. გრამატიკულ მორფემებში ხმოვნები იცვლებოდა მიმდებარე ბგერების თანახმად და იყოფოდა ერთმანეთთან ჰარმონიულ ორ ჯგუფად. ამას გავლენა ჰქონდა ენის მორფოლოგიაზეც. კორეული ფონოლოგია ამ ორ ჯგუფს ინის და იანის პოზიციიდან ხსნიდა. თუ კი სიტყვის ფუძეში "ნათელი" (იან) ხმოვანი იყო, მაშინ ამ ფუძესთან გამოსაყენებელი სუფიქსების უმეტესობასაც "ნათელი" (იან) ხმოვანი უნდა ჰქონოდა და პირიქით. ასევე არსებობდა მესამე ნეიტრალური ჯგუფი, ასეთი ხმოვნების მქონე სიტყვას შეესაბამებოდა "ნათელი" (იან) და "ბნელი" (ინ) სუფიქრები. ნეიტრალური ხმოვანია ㅣ (ი). ინ-ხმოვნებია: ㅡㅜㅓ ({{IPA|ɯ}}, უ, ღია ო). იან-ხმოვნებია: ㆍㅗㅏ (ე, ო, ა). უწერტილო ასოები ㅡㆍㅣ ისე უნდა იყოს არჩეული, რომ აღნიშნავდეს ცას, მიწას და ადამიანს. (ასო ე ㆍახლა აღარ გამოიყენება.) === ჯამოს თანმიმდევრობა === ჰანგილში ჯამოს თანრიგში ხმოვნები და თანხმოვნები არაა არეული. თანამედროვე თანრიგი დააკანონა [[ჩოი სეჯინი|ჩოი სეჯინმა]] [[1527]] წელს. ეს მანამდე მოხდა სანამ ორმაგი თანხმოვნები წარმოიქმნებოდა და ㅇ და ㆁ არ იყო გაყოფილი, ამიტომ ჩრდილოეთ და სამხრეთ კორეული თანმიმდევრობა განსხვავდება. ==== სამხრეთკორეული თანრიგი ==== თანხმოვან ჯამოს სამხრეთკორეული თანრიგი: ㄱ ㄲ ㄴ ㄷ ㄸ ㄹ ㅁ ㅂ ㅃ ㅅ ㅆ ㅇ ㅈ ㅉ ㅊ ㅋ ㅌ ㅍ ㅎ ხმოვან ჯამოს სამხრეთკორეული თანრიგი: ㅏ ㅐ ㅑ ㅒ ㅓ ㅔ ㅕ ㅖ ㅗ ㅘ ㅙ ㅚ ㅛ ㅜ ㅝ ㅞ ㅟ ㅠ ㅡ ㅢ ㅣ ==== ჩრდილოეთკორეული თანრიგი ==== თანხმოვან ჯამოს ჩრდილოეთკორეული თანრიგი: ㄱ ㄴ ㄷ ㄹ ㅁ ㅂ ㅅ ㅇ ㅈ ㅊ ㅋ ㅌ ㅍ ㅎ ㄲ ㄸ ㅃ ㅆ ㅉ ㅇ ხმოვან ჯამოს ჩრდილოეთკორეული თანრიგი: ㅏ ㅑ ㅓ ㅕ ㅗ ㅛ ㅜ ㅠ ㅡ ㅣ ㅐ ㅒ ㅔ ㅖ ㅚ ㅟ ㅢ ㅘ ㅝ ㅙ ㅞ === ჯამოს სახელები === ჰანგილში ასოთა თანრიგს ეწოდება განადა (가나다 순) პირველი სამი ასოს სახელით. ჩრდილოეთ კორეაში სახელების სტანდარტიზაცია მოხდა, როდესაც ჰანგილი ოფიციალურ დამწერლობად აღიარეს. ==== თანხმოვანთა სახელები ==== თანამედროვე თანხმოვნების სახელები ორი მარცვლისგან შედგება. {| border=1 style="border-collapse: collapse" |- ! თანხმოვანი !! სახელი |- | ㄱ || ''გიჲოკ'' (기역), ან ''გიიკ'' (기윽) ჩრდილო კორეაში |- | ㄴ || ''ნიინ'' (니은) |- | ㄷ || ''დიგიტ'' (디귿) |- | ㄹ || ''რიილ'' (리을) |- | ㅁ || ''მიუმ'' (미음) |- | ㅂ || ''ბიიპ'' (비읍) |- | ㅅ || ''სიოტ'' (시옷) |- | ㅇ || ''იინგ'' (이응) |- | ㅈ || ''ჯიიტ'' (지읒) |- | ㅊ || ''ჩიიტ'' (치읓) |- | ㅋ || ''ქიიქ'' (키읔) |- | ㅌ || ''თიუთ'' (티읕) |- | ㅍ || ''ფიიფ'' (피읖) |- | ㅎ || ''ჰიიტ'' (히읗) |} ორმაგი ჯამოების დასახელება სამხრეთ კორეაში იწყება 쌍 -სსანგით, რაც ორმაგს ნიშნავს და ჩრდილოეთ კორეაში კი 된 ტვენით, რაც მაგარს ნიშნავს. {| border=1 style="border-collapse: collapse" |- ! ასო !! სამხრეთ კორეული სახელი !! ჩრდილოეთ კორეული სახელი |- | ㄲ || ''სსაბგგიიოკ'' (쌍기역) || ''დოენგიუკ'' (된기윽) |- | ㄸ || ''სსანგდიგუტ'' (쌍디귿) || ''დოენდიუტ'' (된디읃) |- | ㅃ || ''სსანგბიუპ'' (쌍비읍) || ''დოენბიუპ'' (된비읍) |- | ㅆ || ''სსანგსიოტ'' (쌍시옷) || ''დოენსიუტ'' (된시읏) |- | ㅉ || ''სსანგჯიუტ'' (쌍지읒) || ''დოენჯიუტ'' (된지읒) |} ჩრდილოეთ კორეაში ხანდახან დასახელების ალტერნატიული ვარიანტი გამოიყენება, პირველ ბგერას ემატება (არალაბიალიზებული) უ ㅡ, მაგალითად: 그 - კუ, 쓰 - სსი და ა.შ. ==== ხმოვანთა სახელები ==== ხმოვნების დასახელება შეიცავს თვით ხმოვანს და წინ ყრუ ㅇ ეწერება. {| ! ასო !! სახელი |- | ㅏ || ''ა'' (아) |- | ㅐ || ''ე'' (애) |- | ㅑ || ''ჲა'' (야) |- | ㅒ || ''ჲე'' (얘) |- | ㅓ || ''ო'' (어) |- | ㅔ || ''ე'' (에) |- | ㅕ || ''ჲო'' (여) |- | ㅖ || ''ჲე'' (예) |- | ㅗ || ''ო'' (오) |- | ㅘ || ''ვა'' (와) |- | ㅙ || ''ვე'' (왜) |- | ㅚ || ''ვე'' (외) |- | ㅛ || ''ჲო'' (요) |- | ㅜ || ''უ'' (우) |- | ㅝ || ''ვო'' (워) |- | ㅞ || ''ვე'' (웨) |- | ㅟ || ''ვი'' (위) |- | ㅠ || ''ჲუ'' (유) |- | ㅡ || ''ი'' (으) |- | ㅢ || ''ვი'' (의) |- | ㅣ || ''ი'' (이) |} === მოძველებული ჯამო === რიგი ჯამოები აღარ გამოიყენება. ზეგის ბგერა გაქრა კორეული ენიდან, ხოლო ზოგი ჩინურ ბგერებს აღნიშნავდა, რომლებიც კორეულში არადროს არ იყო. ყველაზე ხშირად შემდეგი მოძველებული ჯამოები გამოიყენებოდა: * ㆍ ან 丶 - (არეა-ა 아래아 „''დაბალი ა''“) გამოითქმის როგორც ყრუ ა ([ʌ] ან [ə]). **ㆎ - (არეა-აე) გამოითქმის როგორც აი. * ㅿ - (ბანსიოს 반시옷) - ზ * ㆆ - (იორინ ხიიტ 여린 히읗) ხორხისმიერი პაუზა,ㅎ-ს მაგვარი ბგერა * ㆁ - (იესიინ 옛이응) ყრუ [ŋ]-ს ბგერა, ახლა იწერება ㅇ-თი * ㅸ - (გაბიეოუნ ბიეუპ 가벼운 비읍) — გამოითქმის როგორც - ჶ [f]. შემდეგი სამი ასო ჩინურ ბგერებს აღნიშნავდა: * ㅱ - მოკლე უ * ㆄ - ფ * ㅹ - ფფ მოძველებული ორმაგი ჯამოები: * ㆅ - (სსანგხიიტ 쌍히읗) [ɣ̈ʲ] ან [ɣ̈]. * ㆀ - (სსანგიინ 쌍이응) - ჩინური ბგერა თავდაპირველად ხანგულში ყვეა ორმაგი ჯამო ჩინურ ბგერებს ასახავდა, მხოლოდ მოგვიანებით მიიღეს მათ თანამედროვე მნიშვნელობა. == მარცვლების ბლოკები == ჰანგილში ასოები ყოველთვის ჯგუფდებიან მარცვლებად. ყოველი მარცვალი აუცილებლად იწყება თანხმოვნით. მარცვალი შეიძლება შედგებოდეს 2, 3 ან იშვიათად 4 ჯამოსგან. პირველი თანხმოვანი არის '''საწყისი''' (초성, 初聲 ჩოსონგ), მას მოსდევს ხმოვანი ან დიფტონგი, რომელსაც '''შუა''' (중성, 中聲 ჯუნგსონგ) ეწოდება, ბოლოში შესაძლოა იყოს თანხმოვანი ან დიგრაფა, მას '''დამხურავი''' (종성, 終聲 ჯონგსონგ) ეწოდება. თუ მარცვალში არაა პირველი თანხმოვანი, იგი უნდა დაიწყოს ㅇ ყრუ ასოთი. ㅇ როგორც ცხვირისებრი გამოითქმის მხოლოდ მარცვლის ბოლოში. ყველა ორმაგი ასო (ᆻ-ს და ᆩ-ს გარდა) შეიძლება მხოლოდ მარცვლის თავში დაიწეროს. ასოს მდებარეობა მარცვალში განისაზღვრება ასოს მოხაზულობით. * რთული ჯამოების კომპონენტები, როგორებიცაა ㅄ, ㅝ ან მოძველებული ㅵ, ㆋ იწერება მარცხნიდან მარჯვნივ. * შუა ასოები იწერება საწყისი ასოების მარჯვნივ ან ქვეშ, ხოლო თუ დიფტონგია, შეუძლია მარჯვნივაც და ქვემოთაც იყოს: თუ შუა ასო ჰორიზონტალურია ㅡ, მაშინ იწერება საწყისის ქვეშ, თუ ვერტიკალური ㅣ, მაშინ მარჯვნივ, ხოლო თუ ორივე სტილს შეიცავს ㅢ მაშინ ქვემოდან და მარჯვნიდან ესაზღვრება. <table cellpadding=5> <tr><td> {| |-align=center |bgcolor=#ffaaaa width=30 height=60|საწყისი||bgcolor=#aaffaa width=30|შუა |} </td><td> {| |-align=center |bgcolor=#ffaaaa width=60 height=30|საწყისი |-align=center |bgcolor=#aaffaa height=30|შუა |} </td><td> {| |-align=center |bgcolor=#ffaaaa width=30 height=30|საწყისი |bgcolor=#aaffaa width=30 rowspan=2|შუა 2 |-align=center |bgcolor=#aaffaa height=30|შუა 1 |} </td></tr> </table> დამხურავი ჯამო, თუ იგი მარტოა, ყოველთვის ქვემოთ იწერება: <table cellpadding=5> <tr><td> {| |-align=center |bgcolor=#ffaaaa width=30 height=40|საწყისი |bgcolor=#aaffaa width=30|შუა |-align=center |bgcolor=#aaaaff height=20 colspan=2|დამხურავი |} </td><td> {| |-align=center |bgcolor=#ffaaaa width=60 height=20|საწყისი |-align=center |bgcolor=#aaffaa height=20|შუა |-align=center |bgcolor=#aaaaff height=20|დამხურავი |} </td><td> {| |-align=center |bgcolor=#ffaaaa width=30 height=20|საწყისი |bgcolor=#aaffaa width=30 rowspan=2|შუა 2 |-align=center |bgcolor=#aaffaa height=20|შუა 1 |-align=center |bgcolor=#aaaaff height=20 colspan=2|დამხურავი |} </td></tr> </table> მარცვლები ყოველთვის ფონეტიკური თანრიგით იწერება: საწყისი, შუა, დამხურავი. ამიტომ: * ჰორიზონტალური შუათი მარცვლები ზემოდან ქვემოთ იწერება: 읍 იპ * ვერტიკალური შუათი და მარტივი დამხურავით იწერება საათის ისრის მიხედვით: 쌍 სსანგ * ორმაგი შუათი ცვლიან დაწერის მიმართულებას: 된 ტვენ * დამხურავი დიგრაფით იწერება მარცხნიდან მარჯვნივ ზემოდან ქვემოთ: 밟 პალპ მოძველებული ჯამოების გამოკლებით ჰანგილში შესაძლოა 11 172 მარცვალი. == ორთოგრაფია == [[XX საუკუნე]]მდე ჰანგილს არ ჰქონდა ორთოგრაფიის წესები. დამხურავი თანხმოვნის შემდეგი სიტყვის საწყის ხმოვანთან გადაბმის, სხვადასხვა დიალექტებისა და რიგი მიზეზების გამო კორეულად სიტყვა შესაძლოა სხვადასხვანაერად დაიწეროს. მეფე სერჯონი ამჯობინებდა მორფოფონემიკურ გამოთქმას, თუმცა კორეულში ფონემიკური იყო გავრცელებული. დროთა განმავლობაში ორთოგრაფია ნაწილობრივ მორფოფონემიკური გახდა, ეს ჯერ არსებით სახელებს შეეხო, მოგვიანებით კი ზმნებს. * გამოთქმა და თარგმანი: :ადამიანი, რომელსაც არ შეუძლია ამის გაკეთება : {{IPA|[mo.tʰa.nɯn.sa.ɾa.mi]}} * ფონემიკური ორთოგრაფია: :모타는사라미 : {{IPA|/mo.tʰa.nɯn.sa.la.mi/}} * მორფოფონემიკური ორთოგრაფია: :못하는사람이 : {{IPA|<nowiki>|mos.ha.nɯn.sa.lam.i |</nowiki>}} [[1933]] წელს შემოიღეს მორფოფონემიკური ორთოგრაფია. == სტილი == ჰანგილზე წერა შესაძლოა როგორც ზემოდან ქვემოთ, ასევე მარცხნიდან მარჯვნივ. თავდაპირველად ჩინეთიდან შემოსული სტანდარტი იყო ზემოდან ქვემოთ წერა, ხოლო ჯუ სიგიონგმა შემოიტანა მარცხნიდან მარჯვნივ წერის სტილი, რაც დღეს პრაქტიკულად სტანდარტად იქცა. არსებობს ჰანგილის კალიგრაფიული სტილი, რომელიც ძალიან წააგავს ჩინურ კალიგრაფიას. კალიგრაფიული წერა გამოიყენება წიგნებსა და ჟურნალებში. არსებობს კორეული კალიგრაფიული კომპიუტერული შრიფტებიც. == რესურსები ინტერნეტში == * [http://www.langintro.com/kintro/toc.htm ჰანგილის გაკვეთილები] * [http://english.president.go.kr/warp/en/korea/language/what/ ჰანგილის აღწერა] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060614183545/http://english.president.go.kr/warp/en/korea/language/what/ |date=2006-06-14 }} * [http://www.omniglot.com/writing/korean.htm კორეული ანბანი და გამოთქმა] * [http://www.unicode.org/charts/PDF/U1100.pdf ჯამო უნიკოდში PDF] * [http://www.unicode.org/charts/PDF/UAC00.pdf მარცვლები უნიკოდში 7მბ PDF] * [http://www.languages-study.com/korean-alphabet.html ჰანგილის ისტორია] == ლიტერატურა == * {{cite book |last1=მიქაბერიძე |first1=ნანა |last2=ფირცხალავა |first2=რუსუდან |author3=გიმ ჰი იონი |title=კორეული ენა დამწყებთათვის: დონე I–III |trans-title=Korean Language for Beginners: Levels I–III |others=მთ. რედ. ნანა მიქაბერიძე; სამეცნიერო რედ. თინათინ ბოლქვაძე, გიორგი მელაშვილი; ყდის დიზაინი მარიამ გოგსაძე, მელანო კვირკველია |edition=I |location=თბილისი |publisher=სეზანი |year=2025 |page= |isbn=9789941874451 |language=ka}} [[კატეგორია:კორეული დამწერლობა| ]] 7vth0qiswm4jlq0h849p3tr7dubgt6m 5564141 5564139 2026-10-23T16:41:21Z DerFuchs 6187 /* ლიტერატურა */ 5564141 wikitext text/x-wiki {{ყოფილი რჩეული}} {{დამწერლობა |სახელი= კორეული დამწერლობა |ტიპი= [[ანბანი]] |დრო= [[1444]]-დან დღემდე |ენები= [[კორეული ენა]] |შემქმნელი= [[სეჯონ დიდი]] |ნიმუში=Chosungul or Hangul logo (New Type) at (Black Design).svg |image_size=150px |iso15924= Hang }} [[ფაილი:Hunmin jeong-eum.jpg|220px|thumb|ჰანგილზე დაწერილი გვერდი ჰუმნიმ ჯეონგ-ეუმიდან 나랏말ㅆ̖미-ს აქვს ტონური მახვილის ნიშანი]] '''კორეული დამწერლობა''', '''ჰანგილი''' ({{lang-ko|'''한글'''}}) ან '''ჩოსონგილი''' ({{lang-ko|'''조선글'''}}) — კორეული ენის ანბანი, რომელმაც [[კორეა]]ში [[ჩინეთი]]დან შემოსული არაანბანური [[ჰანჯა]] შეცვალა. ჰანგილი არის ფონეტიკური ანბანური დამწერლობა, მაგრამ მას მარცვლოვანი დამწერლობის გავლენაც ეტყობა, რაც ასოების მარცვლოვან ბლოკებში გაერთიანებაში გამოიხატება. ანბანი შედგება 14 თანხმოვნისგან და 10 ხმოვნისგან. ჰანგილი [[ფონეტიკური დამწერლობა]]ა, ანუ ყოველ ბგერას თითო ასო შეესაბამება. ასოთა მოხაზულობა შემუშავდა სხვა დამწერლობებისგან დამოუკიდებლად. == დასახელებები == * თანამედროვე დასახელება ''ჰანგილი'' შემოიტანა [[ჯუ შიგიონგი]]მ [[1912]] წელს. იგი ძველ კორეულად ნიშნავს დიდ დამწერლობას (დიდი 한 დამწერლობა 글) და ამავე დროს თანამედროვე კორეულად კორეულ დამწერლობას. * [[ჩრდილოეთი კორეა|ჩრდილოეთ კორეაში]] დამწერლობას ჩოსონგილს უწოდებენ, ჩრდილო კორეის თვითდასახელების შესაბამისად. * თავდაპირველად კი ანბანს ჰუნმინ ჯონგიმ ([[კორეული ენა|კორ.]] 훈민정음, 訓民正音) ეწოდებოდა. == ისტორია == ჰანგილი შექმნეს მეცნიერთა ჯგუფმა [[1443]] წელს [[ჯოსონი (დინასტია)|ჯოსონის]] დინასტიის მეოთხე მეფის [[სეჯონ დიდი]]ს დავალებით. მეფემ ახალი ანბანის საჭიროება იმით ახსნა, რომ კორეული ენა ძალიან განსხვავდებოდა [[ჩინური ენა|ჩინურისგან]] და უბრალო ხალხს უჭირდა [[იეროგლიფები]]ს შესწავლა. იმ დროს წერა-კითხვა მხოლოდ მცირერიცხოვანმა ელიტამ იცოდა, ახალი ანბანის სწავლა კი ყველასთვის ხელმისაწვდომი იქნებოდა. სიახლეს თავდაპირველად განათლებული ელიტა წინააღმდეგობით შეხვდა და მხოლოდ ჰანჯას ცნობდა. ანბანის შექმნის პროექტი დასრულდა [[1446]] წელს და გამოქვეყნდა დოკუმენტში სახელად „ჰუნმინ ჯონგიმ“, რაც ნიშნავს „ხალხისთვის ბგერების სწორად გამოყენებაზე“. სწორად ამ დოკუმენტის სახელიდან წარმოიშვა ანბანის სახელიც. [[სამხრეთი კორეა|სამხრეთ კორეაში]] ანბანის გამოსვლის დღედ [[9 ოქტომბერი]] ითვლება, ხოლო ჩრდილოეთ კორეაში [[15 იანვარი]]. ამ დღეს [[ჰანგილის დღე]]ს აღნიშნავენ. [[1940]] წელს ნაპოვნია 1446 წლის დოკუმენტი, სადაც ახსნილია ანბანის მოხაზულობის დიზაინი. თანხმოვნების მოხაზულობა ფონეტიკურ არტიკულაციას შეესაბამება, ხოლო ხმოვნების [[ინი და იანი|ინის და იანის]] იდეოლოგიის თანახმად. [[სეჯონგი]]ს გარდაცვალების შემდეგ ჰანგილმა ნელ-ნელა დაკარგა თავისი პოპულარობა. [[1504]] წელს იგი საერთოდ აიკრძალა ოფიციალურ დოკუმენტებში გამოსაყენებლად, ხოლო [[1506]] წელს მეფე [[ჯუნგჯონგი|ჯუნგჯონგმა]] საერთოდ გააუქმა ონმუნის (ანუ „სახალხო ანბანის“) სამინისტრო. ამ პერიოდიდან ჰანგილს მხოლოდ ქალები და ნაკლებად განათლებული ხალხი იყენებდა. ჰანგილის მეორე დაბადება [[XIX საუკუნე|XIX საუკუნის]] მეორე ნახევარში მოხდა, როდესაც კორეა სულ უფრო და უფრო ექცეოდა [[იაპონია|იაპონიის]] გავლენის ქვეშ, ჰანგილი გახდა კორეული ეროვნული მოძრაობის სიმბოლო. [[გაბოს რეფორმა|გაბოს რეფორმის]] (갑오 개혁) [[1894]] წელს შემდეგ ჰანგილის გამოყენება ოფიციალურ დოკუმენტებში აღდგა. [[1910]] წელს კორეის იაპონიის მიერ ანექსიის შემდეგ ჰანგილის სწავლება დაიწყო სკოლებში. ეს იაპონიის კულტურული ასიმილაციის პოლიტიკისთვის დაპირისპირების ფორმად იქცა. [[1933]] წელს მოხდა ჰანგილის სტანდარტიზაცია, ხოლო [[1940]] წელს სხვა ენებზე ტრანსკრიფცია. ამ პერიოდის კორეული დამწერლობა წარმოადგენდა ჰანგილის და ჰანჯის შენაზავს, ლექსიკური ფუძეები იწერებოდა ჰანჯაზე, ხოლო გრამატიკული ფორმები ჰანგილზე. [[1945]] წლიდან, როდესაც კორეა იაპონიისგან განთავისუფლდა, ჰანგილი გახდა ოფიციალური დამწერლობა. დღეს ჰანჯა სამხრეთ კორეაში გამოიყენება მხოლოდ დასახელებებში და ლოზუნგებში, ხოლო ჩრდილოეთ კორეაში საერთოდ აღარ გამოიყენება. == ანბანი == '''ჯამო''' ან '''ნასორი''' არის ჰანგილის შემადგენელი ნაწილები. ჯა ნიშნავს ასოს, ხოლო მო დედას. მთლიანად კი სიტყვა ნიშნავს ბლოკებს, რომლისგანაც შედგება სიტყვა. სულ არსებობს 51 ჯამო, აქედან 24 შეესაბამება ანბანის ასოებს, ხოლო დანარჩენი 27 ჯამო არის ორი ან სამი ასოს კომბინაცია ([[დიგრაფები]] და [[ტრიგრაფები]]). 24 მარტივი ჯამოდან 14 თანხმოვანია (კორ. ჯა-იმ 자음, 子音) და 10 ხმოვანი (მო-იმ 모음, 母音). 16 დიგრაფიდან 5 ძლიერი თანხმოვანი წარმოიქმნება გაორმაგებული უბრალო თანხმოვნებისგან, დანარჩენი 11 კი სხვადასხვა ასოებისგან წარმოიქმნება. ჯამოს 10 ხმოვანი ჯგუფდება 11 დიფტონგად. ამრიგად ჰანგილი ასე გამოიყურება: * 14 მარტივი თანხმოვანი: ㄱㄴㄷㄹㅁㅂㅅㅇㅈㅊㅋㅌㅍㅎ, მოძველებულები: ㅿㆁㆆㅱㅸㆄ * 5 ორმაგი თანხმოვანი: ㄲㄸㅃㅆㅉ, მოძველებულები: ㅥㆀㆅㅹ * 11 დიგრაფა: ㄳㄵㄶㄺㄻㄼㄽㄾㄿㅀㅄ, მოძველებულები: ㅦㅧㅨㅪㅬㅭㅮㅯㅰㅲㅳㅶㅷㅺㅻㅼㅽㅾㆂㆃ მოძველებული ტრიგრაფები: ㅩㅫㅴㅵ * 6 მარტივი ხმოვანი: ㅏㅓㅗㅜㅡㅣ, მოძველებულები: ㆍ * 4 დარბილებული ხმოვანი: ㅑㅕㅛㅠ * 11 დიფტონგი: ㅐㅒㅔㅖㅘㅙㅚㅝㅞㅟㅢ, მოძველებულები: ㆎㆇㆈㆉㆊㆋㆌ ==სია== ===თანხმოვნები=== {| class="wikitable" ! colspan="1" rowspan="1" |ასო ! colspan="1" rowspan="1" |ქართული შესატყვისი ! colspan="1" rowspan="1" |დახასიათება |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㄱ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''გ''' | colspan="1" rowspan="1" |მჟღერი, რბილსასისმიერი [ველარული] |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㄴ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''ნ''' | colspan="1" rowspan="1" |წინაენისმიერი სონანტი. |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㄷ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''დ''' | colspan="1" rowspan="1" |მჟღერი, კბილისმიერი [დენტალური] |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㄹ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''ლ/რ''' | colspan="1" rowspan="1" |მჟღერი, წინაენისმიერი, ნაპრალოვანი სონანტი. |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅁ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''მ''' | colspan="1" rowspan="1" |მჟღერი, წყვილბაგისმიერი [ბილაბიალური], ხშული, სონორი. |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅂ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''ბ''' | colspan="1" rowspan="1" |მჟღერი, წყვილბაგისმიერი [ბილაბიალური] |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅅ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''ს/შ''' | colspan="1" rowspan="1" |ყრუ, წინანუნისმიერი [წინაალვეოლარული] |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅇ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''ნგ''' | colspan="1" rowspan="1" |მჟღერი, უკანაენისმიერი სონანტი. ხშული, ცხვირისმიერი [ნაზალური]. |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅈ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''ჯ''' | colspan="1" rowspan="1" |მჟღერი, უკანანუნისმიერი [უკანაალვეოლარული] |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅊ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''ჩ''' | colspan="1" rowspan="1" |ფშვინვიერი, უკანანუნისმიერი [უკანაალვეოლარული] |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅋ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''ქ''' | colspan="1" rowspan="1" |ფშვინვიერი, რბილსასისმიერი [ველარული] |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅌ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''თ''' | colspan="1" rowspan="1" |ფშვინვიერი, კბილისმიერი [დენტალური] |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅍ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''ფ''' | colspan="1" rowspan="1" |ფშვინვიერი, წყვილბაგისმიერი [ბილაბიალური] |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅎ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''ჰ''' | colspan="1" rowspan="1" |ყრუ, ხახისმიერი [ლარინგალური] |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㄲ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''კ''' | colspan="1" rowspan="1" |მკვეთრი, რბილსასისმიერი [ველარული] |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㄸ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''ტ''' | colspan="1" rowspan="1" |მკვეთრი, კბილისმიერი [დენტალური] |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅃ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''პ''' | colspan="1" rowspan="1" |მკვეთრი, წყვილბაგისმიერი [ბილაბიალური] |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅆ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''ს''' | colspan="1" rowspan="1" |ყრუ, უკანანუნისმიერი [უკანაალვეოლარული] |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅉ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''ჭ''' | colspan="1" rowspan="1" |მკვეთრი, უკანანუნისმიერი [უკანაალვეოლარული] |} === ხმოვნები === {| class="wikitable" ! colspan="1" rowspan="1" |ასო ! colspan="1" rowspan="1" |ქართული შესატყვისი ! colspan="1" rowspan="1" |დახასიათება |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅏ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''ა''' | colspan="1" rowspan="1" |შუა რიგის, დაბალი აწეულობის, ყველაზე ღია ხმოვანი |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅑ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''ჲა''' | colspan="1" rowspan="1" |დიფთონგი |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅓ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''ო''' | colspan="1" rowspan="1" |შუა რიგის ხმოვანი |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅕ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''ჲო''' | colspan="1" rowspan="1" |დიფთონგი |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅗ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''ო''' | colspan="1" rowspan="1" |უკანა რიგის ხმოვანი, ბაგისმიერი [ლაბიალური] |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅛ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''ჲო''' | colspan="1" rowspan="1" |დიფთონგი |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅜ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''უ''' | colspan="1" rowspan="1" |უკანა რიგის ხმოვანი, ბაგისმიერი [ლაბიალური] |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅠ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''ჲუ''' | colspan="1" rowspan="1" |დიფთონგი |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅡ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''ი''' | colspan="1" rowspan="1" |მოკლე, მაგარი ი |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅣ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''ი''' | colspan="1" rowspan="1" |წინა რიგის, ვიწრო ხმოვანი მაღალი აწეულობის |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅐ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''ე''' | colspan="1" rowspan="1" |წინა რიგის ღია ხმოვანი მაღალი აწეულობის |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅒ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''ჲე''' | colspan="1" rowspan="1" |დიფთონგი |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅔ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''ე''' | colspan="1" rowspan="1" |წინა რიგის ნაწილობრივ ღია |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅖ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''ჲე''' | colspan="1" rowspan="1" |დიფთონგი |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅘ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''უა''' | colspan="1" rowspan="1" |დიფთონგი |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅙ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''უე''' | colspan="1" rowspan="1" |დიფთონგი |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅚ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''უე''' | colspan="1" rowspan="1" |დიფთონგი |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅝ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''უო''' | colspan="1" rowspan="1" |დიფთონგი |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅞ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''უე''' | colspan="1" rowspan="1" |დიფთონგი |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅟ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''უი''' | colspan="1" rowspan="1" |დიფთონგი |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅢ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''ი''' | colspan="1" rowspan="1" |წინა რიგის მაღალი აწეულობის, ნაწილობრივ მაგარი |} === ჯამოს მოხაზულობა === ჰანგილის იერსახე მეცნიერულად იყო დამუშავებული და, როგორც წესი, ყოველი ასოს წარმოთქმის ახსნა შეიძლება მოხაზულობის მიხედვით. მაგალითად ㅌ (წარმოითქმის როგორც '''თ''') აგებულია სამი ჰორიზონტალირი შტრიხისგან. ზედა შტრიხი მიუთითებს, რომ ㅌ ხშული ბგერაა, როგორც ㆆ -, ㄱ გ, ㄷ დ, ㅂ ბ, ㅈ ჯ, ყოველ მათგანს გააჩნია ზედა შტრიხი. შუა შტრიხი მიუთითებს, რომ ბგერა [[ფშვინვიერი ბგერები|ფშვინვიერია]], როგორც ㅎ ჰ, ㅋ ქ, ㅍ ფ, ㅊ ჩ. მრუდი ქვედა შტრიხი კი მიუთითებს, რომ ㅌ წინაენისმიერი ბგერაა, როგორც ㄴ ნ, ㄷ დ, და ㄹ ლ/რ. მოძველებულ თანხმოვნებს ᇰ და ᇢ-ს ორგვარი წაკითხვის წესი აქვთ და შედგებიან ორი ელემენტისგან და იწერებიან ერთი მეორეზე, წარმოითქმიან კი ასე: [ŋ]/ყრუ ᇰ-სთვის და [m]/[w] ᇢ-სთვის. ჯამოს ხმოვნებში კი მოკლე შტრიხი ერთვის მთავარ ხაზს, რაც მიუთითებს, რომ ასოს გააჩნია დარბილებული წყვილი. თუ კი შტრიხი ორია, მაშინ ბგერა იწყება მოკლე ი-თ (y). შტრიხის მდებარეობა მიუთითებს ინის და იანის რომელ საწყის მიეკუთვნება იგი, თუ შტრიხი ზემოთაა ან მარჯვნივ, მაშინ ბგერა ნათელ საწყისს მიეკუთვნება, ხოლო თუ ქვემოთ ან მარცხნივ, მაშინ ბნელს. თანამედროვე ჯამოში დამატებითი ვერტიკალური ხაზი აღნიშნავს უმლაუტს და ასხვავებს ㅐ [ε], ㅔ [e], ㅚ [ø], ㅟ [y] -ს ㅏ ([a]), ㅓ ([ʌ]), ㅗ ([o]), ㅜ ([u])-სგან. თუმცა შესაძლოა, რომ ეს არ არის წინასწარ განსაზღვრული დიზაინი, არამედ ㅣ([i])-ზე დამთავრებული დიფტონგების ბუნებრივმა ჩამოყალიბებამ მოიტანა. ჯამოს გარდა ჰანგილში გამოიყენება ე.წ. [[დიაკრიტიკული ნიშანი]], რომელიც გადმოსცემს ტონურ მახვილს. აღმავალი ტონური მახვილიანი ბგერის მარცხნივ (ვერტიკალურად წერისას) იწერებოდა ·, ხოლო დაღმავალი მახვილისას :. ახლა ეს ნიშნები აღარ გამოიყენება. ==== თანხმოვანი ჯამოს დაწერა ==== ასოები, რომლებიც თანხმოვან ბგერებს აღნიშნავენ, იყოფიან 5 ჯგუფად, ყოველ ჯგუფს აქვს თავისი საბაზისო ფორმა. დამატებითი შტროხების მეშვეობით ამ ბაზიდან ახალი ასოები წარმოიქმნება. ჰუნმინ ჯონგ-უმ ჰერიეში ბაზური ფორმები წარმოიქმნება [[ენა (ორგანო)|ენის]], [[ხახა|ხახის]], [[კბილი|კბილების]] და [[ყელი]]ს არტიკულაციით. {|border=1 cellpadding=3 class="infobox bordered" style="width:120px;" |მარტივი |ფშვინვადი |გაორმაგებული |---- |ㅈ |ㅊ |ㅉ |---- |ㄱ |ㅋ |ㄲ |---- |ㄷ |ㅌ |ㄸ |---- |ㅂ |ㅍ |ㅃ |---- |ㅅ | |ㅆ |---- |} ჯგუფების დასახელება ჩინური [[ფონეტიკა|ფონეტიკიდან]] არის აღებული: * უკანა სასისმიერი თანხმოვნები (아음, 牙音 აუმ - უკანა კბილის ბგერა): ** ㄱ (გ) ㅋ (ქ) ** ბაზური ფორმა: ㄱ გამოიყურება, როგორც ხახაზე მიდებული ენა, ㅋწარმოიქმნება ㄱ-სთვის შუაში კლაკნილი შტრიხის დამატებით, რაც მიუთითებს ფშვინვადობაზე. * წინაენისმიერი თანხმოვნები (설음, 舌音 სოლიმი - ენის ბგერა): ** ㄴ (ნ) , ㄷ (დ), ㅌ (თ), ㄹ (ლ/რ) ** ბაზური ფორმა: ㄴ გამოიყურება, როგორც ნუნებზე მიდებული ენა, ㄴ-სგან წარმოქმნილი ასოები მსგავსი არტიკულაციით წარმოითქმის. ㄷ-ში ზედა შტრიხი მიუთითებს ხშულობაზე, ㅌ-სი კლაკნილი შტრიხი - ფშვინვადობაზე, ხოლო ㄹ ასახავს ენის მოხრას ამ ბგერის წარმოთქმისას. * ბაგისმიერი თანხმოვნები (순음, 唇音 სუნუმი - ბაგის ბგერა): ** ㅁ (მ), ㅂ (ბ), ㅍ ([ფ]) ** ბაზური ფორმა: ㅁ ასახავს ერთმანეთთან კონტაქტისას ტუჩების ფორმას. ㅂ ასოს თავი მიუთითებს ბგერის ხშულობაზე, ხოლო ㅍ ასოში კლაკნილი - ფშვინვადობაზე. * სისინა ბგერები (치음, 齒音 ჩიუმი - კბილის ბგერა): ** ㅅ (ს), ㅈ (ჯ), ㅊ (ჩ) ** ბაზური ფორმა: ㅅ თავდაპირველად გამოიყურებოდა სოლისებრი ʌ-სავით, ეს გამოსახავს კბილს გვერდიდან. ㅈ ასოს ზედა შტრიხი მიუთითებს ბგერის ხშულობაზე, ხოლო ㅊ-ს კლაკნილი - ფშვინვადობაზე. * ხორხისმიერი ბგერები (후음, 喉音 ხუიმი - ყელის ბგერა): ** ㅇ ([ʔ, ŋ]), ㅎ (ჰ) ** ბაზური ფორმა: ㅇ ასახავს ყელს. თავდაპირველად ㅇ იწერებოდა ორ ასოდ - უბრალო რგოლი ㅇ, რაც სიჩუმეს ნიშნავს და ㆁ უკანაენისებრი ნ-ს აღსანიშნად. ამის გარდა ადრე არსებობდა ასო ㆆ, რომელიც ხორხისმიერ ბგერას აღნიშნავდა, ამ ასოსგან წარმოიქმნა ასო ㅎ, რომლის კლაკნილიც ფშვინვადობაზე მიუთითებს და გამოითქმის როგორც ჰ. ==== ხმოვანი ჯამოს დაწერა ==== ხმოვნების დაწერა სამი ელემენტისგან შედგება: * ჰორიზონტალური ხაზი, რომელიც ინ-ის საწყისის კვინტესენციას მიწას ასახავს. * მზის სიმბოლო წერტილი, როგორც იანის კვინტესენცია, ფუნჯით წერისას წერტილი მოკლე შტრიხად გარდაიქმნება. * ვერტიკალური ხაზი - ადამიანის სიმბოლო, როგორც მიწასა და ცის შორის არსებული. წერტილი, ახლა კი მოკლე შტრიხი ემატება მარტივ ჯამოს განსასხვავებლად: * მარტივი ხმოვნები: ** ჰორიზონტალური: უკანა და შუა რიგის ხმოვნები. *** ნათელი ㅗ (ო) *** ბნელი ㅜ (უ) *** ბნელი ㅡ ({{IPA|ɯ}}, არალაბიალიზებული ი) ** ვერტიკალური: წინა რიგის ხმოვნები. (ㅓ ო ენის განვითარების პროცესში უკანა რიგში გადავიდა). *** ნათელიㅏ (ა) *** ბნელი ㅓ (ღია ო) *** ნეიტრალური ㅣ (ი) * შედგებილი ჯამო. ო ან უ ა-ს ან ო-ს წინ იქცევა [w] ბგერად. შედგენილი ხმოვნების ასახვისას ხმოვანთა ჰარმონია უნდა იყოს დაცული: ** ㅘ = ㅗ + ㅏ ** ㅝ = ㅜ + ㅓ ** ㅙ = ㅗ + ㅐ ** ㅞ = ㅜ + ㅔ * შედგებილი ჯამო, ㅣ-ი-თ დამთავრებული, თავდაპირველად დიფტონგები იყვნენ, ხოლო შემდეგ დამოუკიდებელ ხმოვნებად იქცნენ: ** ㅐ = ㅏ + ㅣ ** ㅔ = ㅓ + ㅣ ** ㅙ = ㅘ + ㅣ ** ㅚ = ㅗ + ㅣ ** ㅞ = ㅝ + ㅣ ** ㅟ = ㅜ + ㅣ ** ㅢ = ㅡ + ㅣ * დარბილებული ხმოვნები: ასეთი ბგერები აისახება ასოზე დამატებითი შტრიხით. 7 ძირითადი ხმოვნიდან 4 რბილდება. {|border=1 cellpadding=3 class="infobox bordered" style="width:120px;" |მარტივი |დარბილებული |---- |ㅏ |ㅑ |---- |ㅓ |ㅕ |---- |ㅗ |ㅛ |---- |ㅜ |ㅠ |---- |ㅡ | |---- |ㅣ | |---- |} მარტივი დარბილებული ხმოვნები: ** ㅑ ჲა ㅏ ა-დან ** ㅕ ჲო ㅓ ღია ო-დან ** ㅛ ჲო ㅗ ო-დან ** ㅠ ჲუ ㅜ უ-დან დარბილებული დიფტონგები: ** ㅒ ჲე ㅐ ღია ე-დან ** ㅖ ჲე ㅔ ე-დან [[XV საუკუნე|XV საუკუნის]] კორეულ ენაში ხმოვნების ჰარმონია უფრო გამოიკვეთებოდა ვიდრე დღეს. გრამატიკულ მორფემებში ხმოვნები იცვლებოდა მიმდებარე ბგერების თანახმად და იყოფოდა ერთმანეთთან ჰარმონიულ ორ ჯგუფად. ამას გავლენა ჰქონდა ენის მორფოლოგიაზეც. კორეული ფონოლოგია ამ ორ ჯგუფს ინის და იანის პოზიციიდან ხსნიდა. თუ კი სიტყვის ფუძეში "ნათელი" (იან) ხმოვანი იყო, მაშინ ამ ფუძესთან გამოსაყენებელი სუფიქსების უმეტესობასაც "ნათელი" (იან) ხმოვანი უნდა ჰქონოდა და პირიქით. ასევე არსებობდა მესამე ნეიტრალური ჯგუფი, ასეთი ხმოვნების მქონე სიტყვას შეესაბამებოდა "ნათელი" (იან) და "ბნელი" (ინ) სუფიქრები. ნეიტრალური ხმოვანია ㅣ (ი). ინ-ხმოვნებია: ㅡㅜㅓ ({{IPA|ɯ}}, უ, ღია ო). იან-ხმოვნებია: ㆍㅗㅏ (ე, ო, ა). უწერტილო ასოები ㅡㆍㅣ ისე უნდა იყოს არჩეული, რომ აღნიშნავდეს ცას, მიწას და ადამიანს. (ასო ე ㆍახლა აღარ გამოიყენება.) === ჯამოს თანმიმდევრობა === ჰანგილში ჯამოს თანრიგში ხმოვნები და თანხმოვნები არაა არეული. თანამედროვე თანრიგი დააკანონა [[ჩოი სეჯინი|ჩოი სეჯინმა]] [[1527]] წელს. ეს მანამდე მოხდა სანამ ორმაგი თანხმოვნები წარმოიქმნებოდა და ㅇ და ㆁ არ იყო გაყოფილი, ამიტომ ჩრდილოეთ და სამხრეთ კორეული თანმიმდევრობა განსხვავდება. ==== სამხრეთკორეული თანრიგი ==== თანხმოვან ჯამოს სამხრეთკორეული თანრიგი: ㄱ ㄲ ㄴ ㄷ ㄸ ㄹ ㅁ ㅂ ㅃ ㅅ ㅆ ㅇ ㅈ ㅉ ㅊ ㅋ ㅌ ㅍ ㅎ ხმოვან ჯამოს სამხრეთკორეული თანრიგი: ㅏ ㅐ ㅑ ㅒ ㅓ ㅔ ㅕ ㅖ ㅗ ㅘ ㅙ ㅚ ㅛ ㅜ ㅝ ㅞ ㅟ ㅠ ㅡ ㅢ ㅣ ==== ჩრდილოეთკორეული თანრიგი ==== თანხმოვან ჯამოს ჩრდილოეთკორეული თანრიგი: ㄱ ㄴ ㄷ ㄹ ㅁ ㅂ ㅅ ㅇ ㅈ ㅊ ㅋ ㅌ ㅍ ㅎ ㄲ ㄸ ㅃ ㅆ ㅉ ㅇ ხმოვან ჯამოს ჩრდილოეთკორეული თანრიგი: ㅏ ㅑ ㅓ ㅕ ㅗ ㅛ ㅜ ㅠ ㅡ ㅣ ㅐ ㅒ ㅔ ㅖ ㅚ ㅟ ㅢ ㅘ ㅝ ㅙ ㅞ === ჯამოს სახელები === ჰანგილში ასოთა თანრიგს ეწოდება განადა (가나다 순) პირველი სამი ასოს სახელით. ჩრდილოეთ კორეაში სახელების სტანდარტიზაცია მოხდა, როდესაც ჰანგილი ოფიციალურ დამწერლობად აღიარეს. ==== თანხმოვანთა სახელები ==== თანამედროვე თანხმოვნების სახელები ორი მარცვლისგან შედგება. {| border=1 style="border-collapse: collapse" |- ! თანხმოვანი !! სახელი |- | ㄱ || ''გიჲოკ'' (기역), ან ''გიიკ'' (기윽) ჩრდილო კორეაში |- | ㄴ || ''ნიინ'' (니은) |- | ㄷ || ''დიგიტ'' (디귿) |- | ㄹ || ''რიილ'' (리을) |- | ㅁ || ''მიუმ'' (미음) |- | ㅂ || ''ბიიპ'' (비읍) |- | ㅅ || ''სიოტ'' (시옷) |- | ㅇ || ''იინგ'' (이응) |- | ㅈ || ''ჯიიტ'' (지읒) |- | ㅊ || ''ჩიიტ'' (치읓) |- | ㅋ || ''ქიიქ'' (키읔) |- | ㅌ || ''თიუთ'' (티읕) |- | ㅍ || ''ფიიფ'' (피읖) |- | ㅎ || ''ჰიიტ'' (히읗) |} ორმაგი ჯამოების დასახელება სამხრეთ კორეაში იწყება 쌍 -სსანგით, რაც ორმაგს ნიშნავს და ჩრდილოეთ კორეაში კი 된 ტვენით, რაც მაგარს ნიშნავს. {| border=1 style="border-collapse: collapse" |- ! ასო !! სამხრეთ კორეული სახელი !! ჩრდილოეთ კორეული სახელი |- | ㄲ || ''სსაბგგიიოკ'' (쌍기역) || ''დოენგიუკ'' (된기윽) |- | ㄸ || ''სსანგდიგუტ'' (쌍디귿) || ''დოენდიუტ'' (된디읃) |- | ㅃ || ''სსანგბიუპ'' (쌍비읍) || ''დოენბიუპ'' (된비읍) |- | ㅆ || ''სსანგსიოტ'' (쌍시옷) || ''დოენსიუტ'' (된시읏) |- | ㅉ || ''სსანგჯიუტ'' (쌍지읒) || ''დოენჯიუტ'' (된지읒) |} ჩრდილოეთ კორეაში ხანდახან დასახელების ალტერნატიული ვარიანტი გამოიყენება, პირველ ბგერას ემატება (არალაბიალიზებული) უ ㅡ, მაგალითად: 그 - კუ, 쓰 - სსი და ა.შ. ==== ხმოვანთა სახელები ==== ხმოვნების დასახელება შეიცავს თვით ხმოვანს და წინ ყრუ ㅇ ეწერება. {| ! ასო !! სახელი |- | ㅏ || ''ა'' (아) |- | ㅐ || ''ე'' (애) |- | ㅑ || ''ჲა'' (야) |- | ㅒ || ''ჲე'' (얘) |- | ㅓ || ''ო'' (어) |- | ㅔ || ''ე'' (에) |- | ㅕ || ''ჲო'' (여) |- | ㅖ || ''ჲე'' (예) |- | ㅗ || ''ო'' (오) |- | ㅘ || ''ვა'' (와) |- | ㅙ || ''ვე'' (왜) |- | ㅚ || ''ვე'' (외) |- | ㅛ || ''ჲო'' (요) |- | ㅜ || ''უ'' (우) |- | ㅝ || ''ვო'' (워) |- | ㅞ || ''ვე'' (웨) |- | ㅟ || ''ვი'' (위) |- | ㅠ || ''ჲუ'' (유) |- | ㅡ || ''ი'' (으) |- | ㅢ || ''ვი'' (의) |- | ㅣ || ''ი'' (이) |} === მოძველებული ჯამო === რიგი ჯამოები აღარ გამოიყენება. ზეგის ბგერა გაქრა კორეული ენიდან, ხოლო ზოგი ჩინურ ბგერებს აღნიშნავდა, რომლებიც კორეულში არადროს არ იყო. ყველაზე ხშირად შემდეგი მოძველებული ჯამოები გამოიყენებოდა: * ㆍ ან 丶 - (არეა-ა 아래아 „''დაბალი ა''“) გამოითქმის როგორც ყრუ ა ([ʌ] ან [ə]). **ㆎ - (არეა-აე) გამოითქმის როგორც აი. * ㅿ - (ბანსიოს 반시옷) - ზ * ㆆ - (იორინ ხიიტ 여린 히읗) ხორხისმიერი პაუზა,ㅎ-ს მაგვარი ბგერა * ㆁ - (იესიინ 옛이응) ყრუ [ŋ]-ს ბგერა, ახლა იწერება ㅇ-თი * ㅸ - (გაბიეოუნ ბიეუპ 가벼운 비읍) — გამოითქმის როგორც - ჶ [f]. შემდეგი სამი ასო ჩინურ ბგერებს აღნიშნავდა: * ㅱ - მოკლე უ * ㆄ - ფ * ㅹ - ფფ მოძველებული ორმაგი ჯამოები: * ㆅ - (სსანგხიიტ 쌍히읗) [ɣ̈ʲ] ან [ɣ̈]. * ㆀ - (სსანგიინ 쌍이응) - ჩინური ბგერა თავდაპირველად ხანგულში ყვეა ორმაგი ჯამო ჩინურ ბგერებს ასახავდა, მხოლოდ მოგვიანებით მიიღეს მათ თანამედროვე მნიშვნელობა. == მარცვლების ბლოკები == ჰანგილში ასოები ყოველთვის ჯგუფდებიან მარცვლებად. ყოველი მარცვალი აუცილებლად იწყება თანხმოვნით. მარცვალი შეიძლება შედგებოდეს 2, 3 ან იშვიათად 4 ჯამოსგან. პირველი თანხმოვანი არის '''საწყისი''' (초성, 初聲 ჩოსონგ), მას მოსდევს ხმოვანი ან დიფტონგი, რომელსაც '''შუა''' (중성, 中聲 ჯუნგსონგ) ეწოდება, ბოლოში შესაძლოა იყოს თანხმოვანი ან დიგრაფა, მას '''დამხურავი''' (종성, 終聲 ჯონგსონგ) ეწოდება. თუ მარცვალში არაა პირველი თანხმოვანი, იგი უნდა დაიწყოს ㅇ ყრუ ასოთი. ㅇ როგორც ცხვირისებრი გამოითქმის მხოლოდ მარცვლის ბოლოში. ყველა ორმაგი ასო (ᆻ-ს და ᆩ-ს გარდა) შეიძლება მხოლოდ მარცვლის თავში დაიწეროს. ასოს მდებარეობა მარცვალში განისაზღვრება ასოს მოხაზულობით. * რთული ჯამოების კომპონენტები, როგორებიცაა ㅄ, ㅝ ან მოძველებული ㅵ, ㆋ იწერება მარცხნიდან მარჯვნივ. * შუა ასოები იწერება საწყისი ასოების მარჯვნივ ან ქვეშ, ხოლო თუ დიფტონგია, შეუძლია მარჯვნივაც და ქვემოთაც იყოს: თუ შუა ასო ჰორიზონტალურია ㅡ, მაშინ იწერება საწყისის ქვეშ, თუ ვერტიკალური ㅣ, მაშინ მარჯვნივ, ხოლო თუ ორივე სტილს შეიცავს ㅢ მაშინ ქვემოდან და მარჯვნიდან ესაზღვრება. <table cellpadding=5> <tr><td> {| |-align=center |bgcolor=#ffaaaa width=30 height=60|საწყისი||bgcolor=#aaffaa width=30|შუა |} </td><td> {| |-align=center |bgcolor=#ffaaaa width=60 height=30|საწყისი |-align=center |bgcolor=#aaffaa height=30|შუა |} </td><td> {| |-align=center |bgcolor=#ffaaaa width=30 height=30|საწყისი |bgcolor=#aaffaa width=30 rowspan=2|შუა 2 |-align=center |bgcolor=#aaffaa height=30|შუა 1 |} </td></tr> </table> დამხურავი ჯამო, თუ იგი მარტოა, ყოველთვის ქვემოთ იწერება: <table cellpadding=5> <tr><td> {| |-align=center |bgcolor=#ffaaaa width=30 height=40|საწყისი |bgcolor=#aaffaa width=30|შუა |-align=center |bgcolor=#aaaaff height=20 colspan=2|დამხურავი |} </td><td> {| |-align=center |bgcolor=#ffaaaa width=60 height=20|საწყისი |-align=center |bgcolor=#aaffaa height=20|შუა |-align=center |bgcolor=#aaaaff height=20|დამხურავი |} </td><td> {| |-align=center |bgcolor=#ffaaaa width=30 height=20|საწყისი |bgcolor=#aaffaa width=30 rowspan=2|შუა 2 |-align=center |bgcolor=#aaffaa height=20|შუა 1 |-align=center |bgcolor=#aaaaff height=20 colspan=2|დამხურავი |} </td></tr> </table> მარცვლები ყოველთვის ფონეტიკური თანრიგით იწერება: საწყისი, შუა, დამხურავი. ამიტომ: * ჰორიზონტალური შუათი მარცვლები ზემოდან ქვემოთ იწერება: 읍 იპ * ვერტიკალური შუათი და მარტივი დამხურავით იწერება საათის ისრის მიხედვით: 쌍 სსანგ * ორმაგი შუათი ცვლიან დაწერის მიმართულებას: 된 ტვენ * დამხურავი დიგრაფით იწერება მარცხნიდან მარჯვნივ ზემოდან ქვემოთ: 밟 პალპ მოძველებული ჯამოების გამოკლებით ჰანგილში შესაძლოა 11 172 მარცვალი. == ორთოგრაფია == [[XX საუკუნე]]მდე ჰანგილს არ ჰქონდა ორთოგრაფიის წესები. დამხურავი თანხმოვნის შემდეგი სიტყვის საწყის ხმოვანთან გადაბმის, სხვადასხვა დიალექტებისა და რიგი მიზეზების გამო კორეულად სიტყვა შესაძლოა სხვადასხვანაერად დაიწეროს. მეფე სერჯონი ამჯობინებდა მორფოფონემიკურ გამოთქმას, თუმცა კორეულში ფონემიკური იყო გავრცელებული. დროთა განმავლობაში ორთოგრაფია ნაწილობრივ მორფოფონემიკური გახდა, ეს ჯერ არსებით სახელებს შეეხო, მოგვიანებით კი ზმნებს. * გამოთქმა და თარგმანი: :ადამიანი, რომელსაც არ შეუძლია ამის გაკეთება : {{IPA|[mo.tʰa.nɯn.sa.ɾa.mi]}} * ფონემიკური ორთოგრაფია: :모타는사라미 : {{IPA|/mo.tʰa.nɯn.sa.la.mi/}} * მორფოფონემიკური ორთოგრაფია: :못하는사람이 : {{IPA|<nowiki>|mos.ha.nɯn.sa.lam.i |</nowiki>}} [[1933]] წელს შემოიღეს მორფოფონემიკური ორთოგრაფია. == სტილი == ჰანგილზე წერა შესაძლოა როგორც ზემოდან ქვემოთ, ასევე მარცხნიდან მარჯვნივ. თავდაპირველად ჩინეთიდან შემოსული სტანდარტი იყო ზემოდან ქვემოთ წერა, ხოლო ჯუ სიგიონგმა შემოიტანა მარცხნიდან მარჯვნივ წერის სტილი, რაც დღეს პრაქტიკულად სტანდარტად იქცა. არსებობს ჰანგილის კალიგრაფიული სტილი, რომელიც ძალიან წააგავს ჩინურ კალიგრაფიას. კალიგრაფიული წერა გამოიყენება წიგნებსა და ჟურნალებში. არსებობს კორეული კალიგრაფიული კომპიუტერული შრიფტებიც. == რესურსები ინტერნეტში == * [http://www.langintro.com/kintro/toc.htm ჰანგილის გაკვეთილები] * [http://english.president.go.kr/warp/en/korea/language/what/ ჰანგილის აღწერა] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060614183545/http://english.president.go.kr/warp/en/korea/language/what/ |date=2006-06-14 }} * [http://www.omniglot.com/writing/korean.htm კორეული ანბანი და გამოთქმა] * [http://www.unicode.org/charts/PDF/U1100.pdf ჯამო უნიკოდში PDF] * [http://www.unicode.org/charts/PDF/UAC00.pdf მარცვლები უნიკოდში 7მბ PDF] * [http://www.languages-study.com/korean-alphabet.html ჰანგილის ისტორია] == ლიტერატურა == * {{cite book |last1=მიქაბერიძე |first1=ნანა |last2=ფირცხალავა |first2=რუსუდან |author3=გიმ ჰი იონი |title=კორეული ენა დამწყებთათვის: დონე I–III |trans-title=Korean Language for Beginners: Levels I–III |others=მთ. რედ. ნანა მიქაბერიძე; სამეცნიერო რედ. თინათინ ბოლქვაძე, გიორგი მელაშვილი; ყდის დიზაინი მარიამ გოგსაძე, მელანო კვირკველია |edition=I |location=თბილისი |publisher=სეზანი |year=2025 |page= |isbn=9789941874451 |language=ka}} ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:კორეული დამწერლობა| ]] 2jsfc92ic1f1zoe3pv8ioj0l1gr8p24 5564143 5564141 2026-10-23T16:43:35Z DerFuchs 6187 /* სია */ 5564143 wikitext text/x-wiki {{ყოფილი რჩეული}} {{დამწერლობა |სახელი= კორეული დამწერლობა |ტიპი= [[ანბანი]] |დრო= [[1444]]-დან დღემდე |ენები= [[კორეული ენა]] |შემქმნელი= [[სეჯონ დიდი]] |ნიმუში=Chosungul or Hangul logo (New Type) at (Black Design).svg |image_size=150px |iso15924= Hang }} [[ფაილი:Hunmin jeong-eum.jpg|220px|thumb|ჰანგილზე დაწერილი გვერდი ჰუმნიმ ჯეონგ-ეუმიდან 나랏말ㅆ̖미-ს აქვს ტონური მახვილის ნიშანი]] '''კორეული დამწერლობა''', '''ჰანგილი''' ({{lang-ko|'''한글'''}}) ან '''ჩოსონგილი''' ({{lang-ko|'''조선글'''}}) — კორეული ენის ანბანი, რომელმაც [[კორეა]]ში [[ჩინეთი]]დან შემოსული არაანბანური [[ჰანჯა]] შეცვალა. ჰანგილი არის ფონეტიკური ანბანური დამწერლობა, მაგრამ მას მარცვლოვანი დამწერლობის გავლენაც ეტყობა, რაც ასოების მარცვლოვან ბლოკებში გაერთიანებაში გამოიხატება. ანბანი შედგება 14 თანხმოვნისგან და 10 ხმოვნისგან. ჰანგილი [[ფონეტიკური დამწერლობა]]ა, ანუ ყოველ ბგერას თითო ასო შეესაბამება. ასოთა მოხაზულობა შემუშავდა სხვა დამწერლობებისგან დამოუკიდებლად. == დასახელებები == * თანამედროვე დასახელება ''ჰანგილი'' შემოიტანა [[ჯუ შიგიონგი]]მ [[1912]] წელს. იგი ძველ კორეულად ნიშნავს დიდ დამწერლობას (დიდი 한 დამწერლობა 글) და ამავე დროს თანამედროვე კორეულად კორეულ დამწერლობას. * [[ჩრდილოეთი კორეა|ჩრდილოეთ კორეაში]] დამწერლობას ჩოსონგილს უწოდებენ, ჩრდილო კორეის თვითდასახელების შესაბამისად. * თავდაპირველად კი ანბანს ჰუნმინ ჯონგიმ ([[კორეული ენა|კორ.]] 훈민정음, 訓民正音) ეწოდებოდა. == ისტორია == ჰანგილი შექმნეს მეცნიერთა ჯგუფმა [[1443]] წელს [[ჯოსონი (დინასტია)|ჯოსონის]] დინასტიის მეოთხე მეფის [[სეჯონ დიდი]]ს დავალებით. მეფემ ახალი ანბანის საჭიროება იმით ახსნა, რომ კორეული ენა ძალიან განსხვავდებოდა [[ჩინური ენა|ჩინურისგან]] და უბრალო ხალხს უჭირდა [[იეროგლიფები]]ს შესწავლა. იმ დროს წერა-კითხვა მხოლოდ მცირერიცხოვანმა ელიტამ იცოდა, ახალი ანბანის სწავლა კი ყველასთვის ხელმისაწვდომი იქნებოდა. სიახლეს თავდაპირველად განათლებული ელიტა წინააღმდეგობით შეხვდა და მხოლოდ ჰანჯას ცნობდა. ანბანის შექმნის პროექტი დასრულდა [[1446]] წელს და გამოქვეყნდა დოკუმენტში სახელად „ჰუნმინ ჯონგიმ“, რაც ნიშნავს „ხალხისთვის ბგერების სწორად გამოყენებაზე“. სწორად ამ დოკუმენტის სახელიდან წარმოიშვა ანბანის სახელიც. [[სამხრეთი კორეა|სამხრეთ კორეაში]] ანბანის გამოსვლის დღედ [[9 ოქტომბერი]] ითვლება, ხოლო ჩრდილოეთ კორეაში [[15 იანვარი]]. ამ დღეს [[ჰანგილის დღე]]ს აღნიშნავენ. [[1940]] წელს ნაპოვნია 1446 წლის დოკუმენტი, სადაც ახსნილია ანბანის მოხაზულობის დიზაინი. თანხმოვნების მოხაზულობა ფონეტიკურ არტიკულაციას შეესაბამება, ხოლო ხმოვნების [[ინი და იანი|ინის და იანის]] იდეოლოგიის თანახმად. [[სეჯონგი]]ს გარდაცვალების შემდეგ ჰანგილმა ნელ-ნელა დაკარგა თავისი პოპულარობა. [[1504]] წელს იგი საერთოდ აიკრძალა ოფიციალურ დოკუმენტებში გამოსაყენებლად, ხოლო [[1506]] წელს მეფე [[ჯუნგჯონგი|ჯუნგჯონგმა]] საერთოდ გააუქმა ონმუნის (ანუ „სახალხო ანბანის“) სამინისტრო. ამ პერიოდიდან ჰანგილს მხოლოდ ქალები და ნაკლებად განათლებული ხალხი იყენებდა. ჰანგილის მეორე დაბადება [[XIX საუკუნე|XIX საუკუნის]] მეორე ნახევარში მოხდა, როდესაც კორეა სულ უფრო და უფრო ექცეოდა [[იაპონია|იაპონიის]] გავლენის ქვეშ, ჰანგილი გახდა კორეული ეროვნული მოძრაობის სიმბოლო. [[გაბოს რეფორმა|გაბოს რეფორმის]] (갑오 개혁) [[1894]] წელს შემდეგ ჰანგილის გამოყენება ოფიციალურ დოკუმენტებში აღდგა. [[1910]] წელს კორეის იაპონიის მიერ ანექსიის შემდეგ ჰანგილის სწავლება დაიწყო სკოლებში. ეს იაპონიის კულტურული ასიმილაციის პოლიტიკისთვის დაპირისპირების ფორმად იქცა. [[1933]] წელს მოხდა ჰანგილის სტანდარტიზაცია, ხოლო [[1940]] წელს სხვა ენებზე ტრანსკრიფცია. ამ პერიოდის კორეული დამწერლობა წარმოადგენდა ჰანგილის და ჰანჯის შენაზავს, ლექსიკური ფუძეები იწერებოდა ჰანჯაზე, ხოლო გრამატიკული ფორმები ჰანგილზე. [[1945]] წლიდან, როდესაც კორეა იაპონიისგან განთავისუფლდა, ჰანგილი გახდა ოფიციალური დამწერლობა. დღეს ჰანჯა სამხრეთ კორეაში გამოიყენება მხოლოდ დასახელებებში და ლოზუნგებში, ხოლო ჩრდილოეთ კორეაში საერთოდ აღარ გამოიყენება. == ანბანი == '''ჯამო''' ან '''ნასორი''' არის ჰანგილის შემადგენელი ნაწილები. ჯა ნიშნავს ასოს, ხოლო მო დედას. მთლიანად კი სიტყვა ნიშნავს ბლოკებს, რომლისგანაც შედგება სიტყვა. სულ არსებობს 51 ჯამო, აქედან 24 შეესაბამება ანბანის ასოებს, ხოლო დანარჩენი 27 ჯამო არის ორი ან სამი ასოს კომბინაცია ([[დიგრაფები]] და [[ტრიგრაფები]]). 24 მარტივი ჯამოდან 14 თანხმოვანია (კორ. ჯა-იმ 자음, 子音) და 10 ხმოვანი (მო-იმ 모음, 母音). 16 დიგრაფიდან 5 ძლიერი თანხმოვანი წარმოიქმნება გაორმაგებული უბრალო თანხმოვნებისგან, დანარჩენი 11 კი სხვადასხვა ასოებისგან წარმოიქმნება. ჯამოს 10 ხმოვანი ჯგუფდება 11 დიფტონგად. ამრიგად ჰანგილი ასე გამოიყურება: * 14 მარტივი თანხმოვანი: ㄱㄴㄷㄹㅁㅂㅅㅇㅈㅊㅋㅌㅍㅎ, მოძველებულები: ㅿㆁㆆㅱㅸㆄ * 5 ორმაგი თანხმოვანი: ㄲㄸㅃㅆㅉ, მოძველებულები: ㅥㆀㆅㅹ * 11 დიგრაფა: ㄳㄵㄶㄺㄻㄼㄽㄾㄿㅀㅄ, მოძველებულები: ㅦㅧㅨㅪㅬㅭㅮㅯㅰㅲㅳㅶㅷㅺㅻㅼㅽㅾㆂㆃ მოძველებული ტრიგრაფები: ㅩㅫㅴㅵ * 6 მარტივი ხმოვანი: ㅏㅓㅗㅜㅡㅣ, მოძველებულები: ㆍ * 4 დარბილებული ხმოვანი: ㅑㅕㅛㅠ * 11 დიფტონგი: ㅐㅒㅔㅖㅘㅙㅚㅝㅞㅟㅢ, მოძველებულები: ㆎㆇㆈㆉㆊㆋㆌ ===სია=== ====თანხმოვნები==== {| class="wikitable" ! colspan="1" rowspan="1" |ასო ! colspan="1" rowspan="1" |ქართული შესატყვისი ! colspan="1" rowspan="1" |დახასიათება |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㄱ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''გ''' | colspan="1" rowspan="1" |მჟღერი, რბილსასისმიერი [ველარული] |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㄴ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''ნ''' | colspan="1" rowspan="1" |წინაენისმიერი სონანტი. |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㄷ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''დ''' | colspan="1" rowspan="1" |მჟღერი, კბილისმიერი [დენტალური] |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㄹ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''ლ/რ''' | colspan="1" rowspan="1" |მჟღერი, წინაენისმიერი, ნაპრალოვანი სონანტი. |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅁ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''მ''' | colspan="1" rowspan="1" |მჟღერი, წყვილბაგისმიერი [ბილაბიალური], ხშული, სონორი. |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅂ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''ბ''' | colspan="1" rowspan="1" |მჟღერი, წყვილბაგისმიერი [ბილაბიალური] |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅅ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''ს/შ''' | colspan="1" rowspan="1" |ყრუ, წინანუნისმიერი [წინაალვეოლარული] |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅇ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''ნგ''' | colspan="1" rowspan="1" |მჟღერი, უკანაენისმიერი სონანტი. ხშული, ცხვირისმიერი [ნაზალური]. |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅈ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''ჯ''' | colspan="1" rowspan="1" |მჟღერი, უკანანუნისმიერი [უკანაალვეოლარული] |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅊ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''ჩ''' | colspan="1" rowspan="1" |ფშვინვიერი, უკანანუნისმიერი [უკანაალვეოლარული] |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅋ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''ქ''' | colspan="1" rowspan="1" |ფშვინვიერი, რბილსასისმიერი [ველარული] |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅌ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''თ''' | colspan="1" rowspan="1" |ფშვინვიერი, კბილისმიერი [დენტალური] |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅍ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''ფ''' | colspan="1" rowspan="1" |ფშვინვიერი, წყვილბაგისმიერი [ბილაბიალური] |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅎ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''ჰ''' | colspan="1" rowspan="1" |ყრუ, ხახისმიერი [ლარინგალური] |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㄲ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''კ''' | colspan="1" rowspan="1" |მკვეთრი, რბილსასისმიერი [ველარული] |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㄸ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''ტ''' | colspan="1" rowspan="1" |მკვეთრი, კბილისმიერი [დენტალური] |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅃ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''პ''' | colspan="1" rowspan="1" |მკვეთრი, წყვილბაგისმიერი [ბილაბიალური] |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅆ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''ს''' | colspan="1" rowspan="1" |ყრუ, უკანანუნისმიერი [უკანაალვეოლარული] |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅉ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''ჭ''' | colspan="1" rowspan="1" |მკვეთრი, უკანანუნისმიერი [უკანაალვეოლარული] |} ==== ხმოვნები ==== {| class="wikitable" ! colspan="1" rowspan="1" |ასო ! colspan="1" rowspan="1" |ქართული შესატყვისი ! colspan="1" rowspan="1" |დახასიათება |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅏ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''ა''' | colspan="1" rowspan="1" |შუა რიგის, დაბალი აწეულობის, ყველაზე ღია ხმოვანი |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅑ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''ჲა''' | colspan="1" rowspan="1" |დიფთონგი |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅓ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''ო''' | colspan="1" rowspan="1" |შუა რიგის ხმოვანი |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅕ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''ჲო''' | colspan="1" rowspan="1" |დიფთონგი |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅗ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''ო''' | colspan="1" rowspan="1" |უკანა რიგის ხმოვანი, ბაგისმიერი [ლაბიალური] |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅛ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''ჲო''' | colspan="1" rowspan="1" |დიფთონგი |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅜ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''უ''' | colspan="1" rowspan="1" |უკანა რიგის ხმოვანი, ბაგისმიერი [ლაბიალური] |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅠ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''ჲუ''' | colspan="1" rowspan="1" |დიფთონგი |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅡ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''ი''' | colspan="1" rowspan="1" |მოკლე, მაგარი ი |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅣ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''ი''' | colspan="1" rowspan="1" |წინა რიგის, ვიწრო ხმოვანი მაღალი აწეულობის |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅐ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''ე''' | colspan="1" rowspan="1" |წინა რიგის ღია ხმოვანი მაღალი აწეულობის |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅒ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''ჲე''' | colspan="1" rowspan="1" |დიფთონგი |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅔ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''ე''' | colspan="1" rowspan="1" |წინა რიგის ნაწილობრივ ღია |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅖ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''ჲე''' | colspan="1" rowspan="1" |დიფთონგი |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅘ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''უა''' | colspan="1" rowspan="1" |დიფთონგი |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅙ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''უე''' | colspan="1" rowspan="1" |დიფთონგი |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅚ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''უე''' | colspan="1" rowspan="1" |დიფთონგი |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅝ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''უო''' | colspan="1" rowspan="1" |დიფთონგი |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅞ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''უე''' | colspan="1" rowspan="1" |დიფთონგი |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅟ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''უი''' | colspan="1" rowspan="1" |დიფთონგი |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅢ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''ი''' | colspan="1" rowspan="1" |წინა რიგის მაღალი აწეულობის, ნაწილობრივ მაგარი |} === ჯამოს მოხაზულობა === ჰანგილის იერსახე მეცნიერულად იყო დამუშავებული და, როგორც წესი, ყოველი ასოს წარმოთქმის ახსნა შეიძლება მოხაზულობის მიხედვით. მაგალითად ㅌ (წარმოითქმის როგორც '''თ''') აგებულია სამი ჰორიზონტალირი შტრიხისგან. ზედა შტრიხი მიუთითებს, რომ ㅌ ხშული ბგერაა, როგორც ㆆ -, ㄱ გ, ㄷ დ, ㅂ ბ, ㅈ ჯ, ყოველ მათგანს გააჩნია ზედა შტრიხი. შუა შტრიხი მიუთითებს, რომ ბგერა [[ფშვინვიერი ბგერები|ფშვინვიერია]], როგორც ㅎ ჰ, ㅋ ქ, ㅍ ფ, ㅊ ჩ. მრუდი ქვედა შტრიხი კი მიუთითებს, რომ ㅌ წინაენისმიერი ბგერაა, როგორც ㄴ ნ, ㄷ დ, და ㄹ ლ/რ. მოძველებულ თანხმოვნებს ᇰ და ᇢ-ს ორგვარი წაკითხვის წესი აქვთ და შედგებიან ორი ელემენტისგან და იწერებიან ერთი მეორეზე, წარმოითქმიან კი ასე: [ŋ]/ყრუ ᇰ-სთვის და [m]/[w] ᇢ-სთვის. ჯამოს ხმოვნებში კი მოკლე შტრიხი ერთვის მთავარ ხაზს, რაც მიუთითებს, რომ ასოს გააჩნია დარბილებული წყვილი. თუ კი შტრიხი ორია, მაშინ ბგერა იწყება მოკლე ი-თ (y). შტრიხის მდებარეობა მიუთითებს ინის და იანის რომელ საწყის მიეკუთვნება იგი, თუ შტრიხი ზემოთაა ან მარჯვნივ, მაშინ ბგერა ნათელ საწყისს მიეკუთვნება, ხოლო თუ ქვემოთ ან მარცხნივ, მაშინ ბნელს. თანამედროვე ჯამოში დამატებითი ვერტიკალური ხაზი აღნიშნავს უმლაუტს და ასხვავებს ㅐ [ε], ㅔ [e], ㅚ [ø], ㅟ [y] -ს ㅏ ([a]), ㅓ ([ʌ]), ㅗ ([o]), ㅜ ([u])-სგან. თუმცა შესაძლოა, რომ ეს არ არის წინასწარ განსაზღვრული დიზაინი, არამედ ㅣ([i])-ზე დამთავრებული დიფტონგების ბუნებრივმა ჩამოყალიბებამ მოიტანა. ჯამოს გარდა ჰანგილში გამოიყენება ე.წ. [[დიაკრიტიკული ნიშანი]], რომელიც გადმოსცემს ტონურ მახვილს. აღმავალი ტონური მახვილიანი ბგერის მარცხნივ (ვერტიკალურად წერისას) იწერებოდა ·, ხოლო დაღმავალი მახვილისას :. ახლა ეს ნიშნები აღარ გამოიყენება. ==== თანხმოვანი ჯამოს დაწერა ==== ასოები, რომლებიც თანხმოვან ბგერებს აღნიშნავენ, იყოფიან 5 ჯგუფად, ყოველ ჯგუფს აქვს თავისი საბაზისო ფორმა. დამატებითი შტროხების მეშვეობით ამ ბაზიდან ახალი ასოები წარმოიქმნება. ჰუნმინ ჯონგ-უმ ჰერიეში ბაზური ფორმები წარმოიქმნება [[ენა (ორგანო)|ენის]], [[ხახა|ხახის]], [[კბილი|კბილების]] და [[ყელი]]ს არტიკულაციით. {|border=1 cellpadding=3 class="infobox bordered" style="width:120px;" |მარტივი |ფშვინვადი |გაორმაგებული |---- |ㅈ |ㅊ |ㅉ |---- |ㄱ |ㅋ |ㄲ |---- |ㄷ |ㅌ |ㄸ |---- |ㅂ |ㅍ |ㅃ |---- |ㅅ | |ㅆ |---- |} ჯგუფების დასახელება ჩინური [[ფონეტიკა|ფონეტიკიდან]] არის აღებული: * უკანა სასისმიერი თანხმოვნები (아음, 牙音 აუმ - უკანა კბილის ბგერა): ** ㄱ (გ) ㅋ (ქ) ** ბაზური ფორმა: ㄱ გამოიყურება, როგორც ხახაზე მიდებული ენა, ㅋწარმოიქმნება ㄱ-სთვის შუაში კლაკნილი შტრიხის დამატებით, რაც მიუთითებს ფშვინვადობაზე. * წინაენისმიერი თანხმოვნები (설음, 舌音 სოლიმი - ენის ბგერა): ** ㄴ (ნ) , ㄷ (დ), ㅌ (თ), ㄹ (ლ/რ) ** ბაზური ფორმა: ㄴ გამოიყურება, როგორც ნუნებზე მიდებული ენა, ㄴ-სგან წარმოქმნილი ასოები მსგავსი არტიკულაციით წარმოითქმის. ㄷ-ში ზედა შტრიხი მიუთითებს ხშულობაზე, ㅌ-სი კლაკნილი შტრიხი - ფშვინვადობაზე, ხოლო ㄹ ასახავს ენის მოხრას ამ ბგერის წარმოთქმისას. * ბაგისმიერი თანხმოვნები (순음, 唇音 სუნუმი - ბაგის ბგერა): ** ㅁ (მ), ㅂ (ბ), ㅍ ([ფ]) ** ბაზური ფორმა: ㅁ ასახავს ერთმანეთთან კონტაქტისას ტუჩების ფორმას. ㅂ ასოს თავი მიუთითებს ბგერის ხშულობაზე, ხოლო ㅍ ასოში კლაკნილი - ფშვინვადობაზე. * სისინა ბგერები (치음, 齒音 ჩიუმი - კბილის ბგერა): ** ㅅ (ს), ㅈ (ჯ), ㅊ (ჩ) ** ბაზური ფორმა: ㅅ თავდაპირველად გამოიყურებოდა სოლისებრი ʌ-სავით, ეს გამოსახავს კბილს გვერდიდან. ㅈ ასოს ზედა შტრიხი მიუთითებს ბგერის ხშულობაზე, ხოლო ㅊ-ს კლაკნილი - ფშვინვადობაზე. * ხორხისმიერი ბგერები (후음, 喉音 ხუიმი - ყელის ბგერა): ** ㅇ ([ʔ, ŋ]), ㅎ (ჰ) ** ბაზური ფორმა: ㅇ ასახავს ყელს. თავდაპირველად ㅇ იწერებოდა ორ ასოდ - უბრალო რგოლი ㅇ, რაც სიჩუმეს ნიშნავს და ㆁ უკანაენისებრი ნ-ს აღსანიშნად. ამის გარდა ადრე არსებობდა ასო ㆆ, რომელიც ხორხისმიერ ბგერას აღნიშნავდა, ამ ასოსგან წარმოიქმნა ასო ㅎ, რომლის კლაკნილიც ფშვინვადობაზე მიუთითებს და გამოითქმის როგორც ჰ. ==== ხმოვანი ჯამოს დაწერა ==== ხმოვნების დაწერა სამი ელემენტისგან შედგება: * ჰორიზონტალური ხაზი, რომელიც ინ-ის საწყისის კვინტესენციას მიწას ასახავს. * მზის სიმბოლო წერტილი, როგორც იანის კვინტესენცია, ფუნჯით წერისას წერტილი მოკლე შტრიხად გარდაიქმნება. * ვერტიკალური ხაზი - ადამიანის სიმბოლო, როგორც მიწასა და ცის შორის არსებული. წერტილი, ახლა კი მოკლე შტრიხი ემატება მარტივ ჯამოს განსასხვავებლად: * მარტივი ხმოვნები: ** ჰორიზონტალური: უკანა და შუა რიგის ხმოვნები. *** ნათელი ㅗ (ო) *** ბნელი ㅜ (უ) *** ბნელი ㅡ ({{IPA|ɯ}}, არალაბიალიზებული ი) ** ვერტიკალური: წინა რიგის ხმოვნები. (ㅓ ო ენის განვითარების პროცესში უკანა რიგში გადავიდა). *** ნათელიㅏ (ა) *** ბნელი ㅓ (ღია ო) *** ნეიტრალური ㅣ (ი) * შედგებილი ჯამო. ო ან უ ა-ს ან ო-ს წინ იქცევა [w] ბგერად. შედგენილი ხმოვნების ასახვისას ხმოვანთა ჰარმონია უნდა იყოს დაცული: ** ㅘ = ㅗ + ㅏ ** ㅝ = ㅜ + ㅓ ** ㅙ = ㅗ + ㅐ ** ㅞ = ㅜ + ㅔ * შედგებილი ჯამო, ㅣ-ი-თ დამთავრებული, თავდაპირველად დიფტონგები იყვნენ, ხოლო შემდეგ დამოუკიდებელ ხმოვნებად იქცნენ: ** ㅐ = ㅏ + ㅣ ** ㅔ = ㅓ + ㅣ ** ㅙ = ㅘ + ㅣ ** ㅚ = ㅗ + ㅣ ** ㅞ = ㅝ + ㅣ ** ㅟ = ㅜ + ㅣ ** ㅢ = ㅡ + ㅣ * დარბილებული ხმოვნები: ასეთი ბგერები აისახება ასოზე დამატებითი შტრიხით. 7 ძირითადი ხმოვნიდან 4 რბილდება. {|border=1 cellpadding=3 class="infobox bordered" style="width:120px;" |მარტივი |დარბილებული |---- |ㅏ |ㅑ |---- |ㅓ |ㅕ |---- |ㅗ |ㅛ |---- |ㅜ |ㅠ |---- |ㅡ | |---- |ㅣ | |---- |} მარტივი დარბილებული ხმოვნები: ** ㅑ ჲა ㅏ ა-დან ** ㅕ ჲო ㅓ ღია ო-დან ** ㅛ ჲო ㅗ ო-დან ** ㅠ ჲუ ㅜ უ-დან დარბილებული დიფტონგები: ** ㅒ ჲე ㅐ ღია ე-დან ** ㅖ ჲე ㅔ ე-დან [[XV საუკუნე|XV საუკუნის]] კორეულ ენაში ხმოვნების ჰარმონია უფრო გამოიკვეთებოდა ვიდრე დღეს. გრამატიკულ მორფემებში ხმოვნები იცვლებოდა მიმდებარე ბგერების თანახმად და იყოფოდა ერთმანეთთან ჰარმონიულ ორ ჯგუფად. ამას გავლენა ჰქონდა ენის მორფოლოგიაზეც. კორეული ფონოლოგია ამ ორ ჯგუფს ინის და იანის პოზიციიდან ხსნიდა. თუ კი სიტყვის ფუძეში "ნათელი" (იან) ხმოვანი იყო, მაშინ ამ ფუძესთან გამოსაყენებელი სუფიქსების უმეტესობასაც "ნათელი" (იან) ხმოვანი უნდა ჰქონოდა და პირიქით. ასევე არსებობდა მესამე ნეიტრალური ჯგუფი, ასეთი ხმოვნების მქონე სიტყვას შეესაბამებოდა "ნათელი" (იან) და "ბნელი" (ინ) სუფიქრები. ნეიტრალური ხმოვანია ㅣ (ი). ინ-ხმოვნებია: ㅡㅜㅓ ({{IPA|ɯ}}, უ, ღია ო). იან-ხმოვნებია: ㆍㅗㅏ (ე, ო, ა). უწერტილო ასოები ㅡㆍㅣ ისე უნდა იყოს არჩეული, რომ აღნიშნავდეს ცას, მიწას და ადამიანს. (ასო ე ㆍახლა აღარ გამოიყენება.) === ჯამოს თანმიმდევრობა === ჰანგილში ჯამოს თანრიგში ხმოვნები და თანხმოვნები არაა არეული. თანამედროვე თანრიგი დააკანონა [[ჩოი სეჯინი|ჩოი სეჯინმა]] [[1527]] წელს. ეს მანამდე მოხდა სანამ ორმაგი თანხმოვნები წარმოიქმნებოდა და ㅇ და ㆁ არ იყო გაყოფილი, ამიტომ ჩრდილოეთ და სამხრეთ კორეული თანმიმდევრობა განსხვავდება. ==== სამხრეთკორეული თანრიგი ==== თანხმოვან ჯამოს სამხრეთკორეული თანრიგი: ㄱ ㄲ ㄴ ㄷ ㄸ ㄹ ㅁ ㅂ ㅃ ㅅ ㅆ ㅇ ㅈ ㅉ ㅊ ㅋ ㅌ ㅍ ㅎ ხმოვან ჯამოს სამხრეთკორეული თანრიგი: ㅏ ㅐ ㅑ ㅒ ㅓ ㅔ ㅕ ㅖ ㅗ ㅘ ㅙ ㅚ ㅛ ㅜ ㅝ ㅞ ㅟ ㅠ ㅡ ㅢ ㅣ ==== ჩრდილოეთკორეული თანრიგი ==== თანხმოვან ჯამოს ჩრდილოეთკორეული თანრიგი: ㄱ ㄴ ㄷ ㄹ ㅁ ㅂ ㅅ ㅇ ㅈ ㅊ ㅋ ㅌ ㅍ ㅎ ㄲ ㄸ ㅃ ㅆ ㅉ ㅇ ხმოვან ჯამოს ჩრდილოეთკორეული თანრიგი: ㅏ ㅑ ㅓ ㅕ ㅗ ㅛ ㅜ ㅠ ㅡ ㅣ ㅐ ㅒ ㅔ ㅖ ㅚ ㅟ ㅢ ㅘ ㅝ ㅙ ㅞ === ჯამოს სახელები === ჰანგილში ასოთა თანრიგს ეწოდება განადა (가나다 순) პირველი სამი ასოს სახელით. ჩრდილოეთ კორეაში სახელების სტანდარტიზაცია მოხდა, როდესაც ჰანგილი ოფიციალურ დამწერლობად აღიარეს. ==== თანხმოვანთა სახელები ==== თანამედროვე თანხმოვნების სახელები ორი მარცვლისგან შედგება. {| border=1 style="border-collapse: collapse" |- ! თანხმოვანი !! სახელი |- | ㄱ || ''გიჲოკ'' (기역), ან ''გიიკ'' (기윽) ჩრდილო კორეაში |- | ㄴ || ''ნიინ'' (니은) |- | ㄷ || ''დიგიტ'' (디귿) |- | ㄹ || ''რიილ'' (리을) |- | ㅁ || ''მიუმ'' (미음) |- | ㅂ || ''ბიიპ'' (비읍) |- | ㅅ || ''სიოტ'' (시옷) |- | ㅇ || ''იინგ'' (이응) |- | ㅈ || ''ჯიიტ'' (지읒) |- | ㅊ || ''ჩიიტ'' (치읓) |- | ㅋ || ''ქიიქ'' (키읔) |- | ㅌ || ''თიუთ'' (티읕) |- | ㅍ || ''ფიიფ'' (피읖) |- | ㅎ || ''ჰიიტ'' (히읗) |} ორმაგი ჯამოების დასახელება სამხრეთ კორეაში იწყება 쌍 -სსანგით, რაც ორმაგს ნიშნავს და ჩრდილოეთ კორეაში კი 된 ტვენით, რაც მაგარს ნიშნავს. {| border=1 style="border-collapse: collapse" |- ! ასო !! სამხრეთ კორეული სახელი !! ჩრდილოეთ კორეული სახელი |- | ㄲ || ''სსაბგგიიოკ'' (쌍기역) || ''დოენგიუკ'' (된기윽) |- | ㄸ || ''სსანგდიგუტ'' (쌍디귿) || ''დოენდიუტ'' (된디읃) |- | ㅃ || ''სსანგბიუპ'' (쌍비읍) || ''დოენბიუპ'' (된비읍) |- | ㅆ || ''სსანგსიოტ'' (쌍시옷) || ''დოენსიუტ'' (된시읏) |- | ㅉ || ''სსანგჯიუტ'' (쌍지읒) || ''დოენჯიუტ'' (된지읒) |} ჩრდილოეთ კორეაში ხანდახან დასახელების ალტერნატიული ვარიანტი გამოიყენება, პირველ ბგერას ემატება (არალაბიალიზებული) უ ㅡ, მაგალითად: 그 - კუ, 쓰 - სსი და ა.შ. ==== ხმოვანთა სახელები ==== ხმოვნების დასახელება შეიცავს თვით ხმოვანს და წინ ყრუ ㅇ ეწერება. {| ! ასო !! სახელი |- | ㅏ || ''ა'' (아) |- | ㅐ || ''ე'' (애) |- | ㅑ || ''ჲა'' (야) |- | ㅒ || ''ჲე'' (얘) |- | ㅓ || ''ო'' (어) |- | ㅔ || ''ე'' (에) |- | ㅕ || ''ჲო'' (여) |- | ㅖ || ''ჲე'' (예) |- | ㅗ || ''ო'' (오) |- | ㅘ || ''ვა'' (와) |- | ㅙ || ''ვე'' (왜) |- | ㅚ || ''ვე'' (외) |- | ㅛ || ''ჲო'' (요) |- | ㅜ || ''უ'' (우) |- | ㅝ || ''ვო'' (워) |- | ㅞ || ''ვე'' (웨) |- | ㅟ || ''ვი'' (위) |- | ㅠ || ''ჲუ'' (유) |- | ㅡ || ''ი'' (으) |- | ㅢ || ''ვი'' (의) |- | ㅣ || ''ი'' (이) |} === მოძველებული ჯამო === რიგი ჯამოები აღარ გამოიყენება. ზეგის ბგერა გაქრა კორეული ენიდან, ხოლო ზოგი ჩინურ ბგერებს აღნიშნავდა, რომლებიც კორეულში არადროს არ იყო. ყველაზე ხშირად შემდეგი მოძველებული ჯამოები გამოიყენებოდა: * ㆍ ან 丶 - (არეა-ა 아래아 „''დაბალი ა''“) გამოითქმის როგორც ყრუ ა ([ʌ] ან [ə]). **ㆎ - (არეა-აე) გამოითქმის როგორც აი. * ㅿ - (ბანსიოს 반시옷) - ზ * ㆆ - (იორინ ხიიტ 여린 히읗) ხორხისმიერი პაუზა,ㅎ-ს მაგვარი ბგერა * ㆁ - (იესიინ 옛이응) ყრუ [ŋ]-ს ბგერა, ახლა იწერება ㅇ-თი * ㅸ - (გაბიეოუნ ბიეუპ 가벼운 비읍) — გამოითქმის როგორც - ჶ [f]. შემდეგი სამი ასო ჩინურ ბგერებს აღნიშნავდა: * ㅱ - მოკლე უ * ㆄ - ფ * ㅹ - ფფ მოძველებული ორმაგი ჯამოები: * ㆅ - (სსანგხიიტ 쌍히읗) [ɣ̈ʲ] ან [ɣ̈]. * ㆀ - (სსანგიინ 쌍이응) - ჩინური ბგერა თავდაპირველად ხანგულში ყვეა ორმაგი ჯამო ჩინურ ბგერებს ასახავდა, მხოლოდ მოგვიანებით მიიღეს მათ თანამედროვე მნიშვნელობა. == მარცვლების ბლოკები == ჰანგილში ასოები ყოველთვის ჯგუფდებიან მარცვლებად. ყოველი მარცვალი აუცილებლად იწყება თანხმოვნით. მარცვალი შეიძლება შედგებოდეს 2, 3 ან იშვიათად 4 ჯამოსგან. პირველი თანხმოვანი არის '''საწყისი''' (초성, 初聲 ჩოსონგ), მას მოსდევს ხმოვანი ან დიფტონგი, რომელსაც '''შუა''' (중성, 中聲 ჯუნგსონგ) ეწოდება, ბოლოში შესაძლოა იყოს თანხმოვანი ან დიგრაფა, მას '''დამხურავი''' (종성, 終聲 ჯონგსონგ) ეწოდება. თუ მარცვალში არაა პირველი თანხმოვანი, იგი უნდა დაიწყოს ㅇ ყრუ ასოთი. ㅇ როგორც ცხვირისებრი გამოითქმის მხოლოდ მარცვლის ბოლოში. ყველა ორმაგი ასო (ᆻ-ს და ᆩ-ს გარდა) შეიძლება მხოლოდ მარცვლის თავში დაიწეროს. ასოს მდებარეობა მარცვალში განისაზღვრება ასოს მოხაზულობით. * რთული ჯამოების კომპონენტები, როგორებიცაა ㅄ, ㅝ ან მოძველებული ㅵ, ㆋ იწერება მარცხნიდან მარჯვნივ. * შუა ასოები იწერება საწყისი ასოების მარჯვნივ ან ქვეშ, ხოლო თუ დიფტონგია, შეუძლია მარჯვნივაც და ქვემოთაც იყოს: თუ შუა ასო ჰორიზონტალურია ㅡ, მაშინ იწერება საწყისის ქვეშ, თუ ვერტიკალური ㅣ, მაშინ მარჯვნივ, ხოლო თუ ორივე სტილს შეიცავს ㅢ მაშინ ქვემოდან და მარჯვნიდან ესაზღვრება. <table cellpadding=5> <tr><td> {| |-align=center |bgcolor=#ffaaaa width=30 height=60|საწყისი||bgcolor=#aaffaa width=30|შუა |} </td><td> {| |-align=center |bgcolor=#ffaaaa width=60 height=30|საწყისი |-align=center |bgcolor=#aaffaa height=30|შუა |} </td><td> {| |-align=center |bgcolor=#ffaaaa width=30 height=30|საწყისი |bgcolor=#aaffaa width=30 rowspan=2|შუა 2 |-align=center |bgcolor=#aaffaa height=30|შუა 1 |} </td></tr> </table> დამხურავი ჯამო, თუ იგი მარტოა, ყოველთვის ქვემოთ იწერება: <table cellpadding=5> <tr><td> {| |-align=center |bgcolor=#ffaaaa width=30 height=40|საწყისი |bgcolor=#aaffaa width=30|შუა |-align=center |bgcolor=#aaaaff height=20 colspan=2|დამხურავი |} </td><td> {| |-align=center |bgcolor=#ffaaaa width=60 height=20|საწყისი |-align=center |bgcolor=#aaffaa height=20|შუა |-align=center |bgcolor=#aaaaff height=20|დამხურავი |} </td><td> {| |-align=center |bgcolor=#ffaaaa width=30 height=20|საწყისი |bgcolor=#aaffaa width=30 rowspan=2|შუა 2 |-align=center |bgcolor=#aaffaa height=20|შუა 1 |-align=center |bgcolor=#aaaaff height=20 colspan=2|დამხურავი |} </td></tr> </table> მარცვლები ყოველთვის ფონეტიკური თანრიგით იწერება: საწყისი, შუა, დამხურავი. ამიტომ: * ჰორიზონტალური შუათი მარცვლები ზემოდან ქვემოთ იწერება: 읍 იპ * ვერტიკალური შუათი და მარტივი დამხურავით იწერება საათის ისრის მიხედვით: 쌍 სსანგ * ორმაგი შუათი ცვლიან დაწერის მიმართულებას: 된 ტვენ * დამხურავი დიგრაფით იწერება მარცხნიდან მარჯვნივ ზემოდან ქვემოთ: 밟 პალპ მოძველებული ჯამოების გამოკლებით ჰანგილში შესაძლოა 11 172 მარცვალი. == ორთოგრაფია == [[XX საუკუნე]]მდე ჰანგილს არ ჰქონდა ორთოგრაფიის წესები. დამხურავი თანხმოვნის შემდეგი სიტყვის საწყის ხმოვანთან გადაბმის, სხვადასხვა დიალექტებისა და რიგი მიზეზების გამო კორეულად სიტყვა შესაძლოა სხვადასხვანაერად დაიწეროს. მეფე სერჯონი ამჯობინებდა მორფოფონემიკურ გამოთქმას, თუმცა კორეულში ფონემიკური იყო გავრცელებული. დროთა განმავლობაში ორთოგრაფია ნაწილობრივ მორფოფონემიკური გახდა, ეს ჯერ არსებით სახელებს შეეხო, მოგვიანებით კი ზმნებს. * გამოთქმა და თარგმანი: :ადამიანი, რომელსაც არ შეუძლია ამის გაკეთება : {{IPA|[mo.tʰa.nɯn.sa.ɾa.mi]}} * ფონემიკური ორთოგრაფია: :모타는사라미 : {{IPA|/mo.tʰa.nɯn.sa.la.mi/}} * მორფოფონემიკური ორთოგრაფია: :못하는사람이 : {{IPA|<nowiki>|mos.ha.nɯn.sa.lam.i |</nowiki>}} [[1933]] წელს შემოიღეს მორფოფონემიკური ორთოგრაფია. == სტილი == ჰანგილზე წერა შესაძლოა როგორც ზემოდან ქვემოთ, ასევე მარცხნიდან მარჯვნივ. თავდაპირველად ჩინეთიდან შემოსული სტანდარტი იყო ზემოდან ქვემოთ წერა, ხოლო ჯუ სიგიონგმა შემოიტანა მარცხნიდან მარჯვნივ წერის სტილი, რაც დღეს პრაქტიკულად სტანდარტად იქცა. არსებობს ჰანგილის კალიგრაფიული სტილი, რომელიც ძალიან წააგავს ჩინურ კალიგრაფიას. კალიგრაფიული წერა გამოიყენება წიგნებსა და ჟურნალებში. არსებობს კორეული კალიგრაფიული კომპიუტერული შრიფტებიც. == რესურსები ინტერნეტში == * [http://www.langintro.com/kintro/toc.htm ჰანგილის გაკვეთილები] * [http://english.president.go.kr/warp/en/korea/language/what/ ჰანგილის აღწერა] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060614183545/http://english.president.go.kr/warp/en/korea/language/what/ |date=2006-06-14 }} * [http://www.omniglot.com/writing/korean.htm კორეული ანბანი და გამოთქმა] * [http://www.unicode.org/charts/PDF/U1100.pdf ჯამო უნიკოდში PDF] * [http://www.unicode.org/charts/PDF/UAC00.pdf მარცვლები უნიკოდში 7მბ PDF] * [http://www.languages-study.com/korean-alphabet.html ჰანგილის ისტორია] == ლიტერატურა == * {{cite book |last1=მიქაბერიძე |first1=ნანა |last2=ფირცხალავა |first2=რუსუდან |author3=გიმ ჰი იონი |title=კორეული ენა დამწყებთათვის: დონე I–III |trans-title=Korean Language for Beginners: Levels I–III |others=მთ. რედ. ნანა მიქაბერიძე; სამეცნიერო რედ. თინათინ ბოლქვაძე, გიორგი მელაშვილი; ყდის დიზაინი მარიამ გოგსაძე, მელანო კვირკველია |edition=I |location=თბილისი |publisher=სეზანი |year=2025 |page= |isbn=9789941874451 |language=ka}} ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:კორეული დამწერლობა| ]] 3vk601qt1tztv8ygvkdszxqtlbbpfjj 5564150 5564143 2026-10-23T16:46:13Z DerFuchs 6187 /* სია */ 5564150 wikitext text/x-wiki {{ყოფილი რჩეული}} {{დამწერლობა |სახელი= კორეული დამწერლობა |ტიპი= [[ანბანი]] |დრო= [[1444]]-დან დღემდე |ენები= [[კორეული ენა]] |შემქმნელი= [[სეჯონ დიდი]] |ნიმუში=Chosungul or Hangul logo (New Type) at (Black Design).svg |image_size=150px |iso15924= Hang }} [[ფაილი:Hunmin jeong-eum.jpg|220px|thumb|ჰანგილზე დაწერილი გვერდი ჰუმნიმ ჯეონგ-ეუმიდან 나랏말ㅆ̖미-ს აქვს ტონური მახვილის ნიშანი]] '''კორეული დამწერლობა''', '''ჰანგილი''' ({{lang-ko|'''한글'''}}) ან '''ჩოსონგილი''' ({{lang-ko|'''조선글'''}}) — კორეული ენის ანბანი, რომელმაც [[კორეა]]ში [[ჩინეთი]]დან შემოსული არაანბანური [[ჰანჯა]] შეცვალა. ჰანგილი არის ფონეტიკური ანბანური დამწერლობა, მაგრამ მას მარცვლოვანი დამწერლობის გავლენაც ეტყობა, რაც ასოების მარცვლოვან ბლოკებში გაერთიანებაში გამოიხატება. ანბანი შედგება 14 თანხმოვნისგან და 10 ხმოვნისგან. ჰანგილი [[ფონეტიკური დამწერლობა]]ა, ანუ ყოველ ბგერას თითო ასო შეესაბამება. ასოთა მოხაზულობა შემუშავდა სხვა დამწერლობებისგან დამოუკიდებლად. == დასახელებები == * თანამედროვე დასახელება ''ჰანგილი'' შემოიტანა [[ჯუ შიგიონგი]]მ [[1912]] წელს. იგი ძველ კორეულად ნიშნავს დიდ დამწერლობას (დიდი 한 დამწერლობა 글) და ამავე დროს თანამედროვე კორეულად კორეულ დამწერლობას. * [[ჩრდილოეთი კორეა|ჩრდილოეთ კორეაში]] დამწერლობას ჩოსონგილს უწოდებენ, ჩრდილო კორეის თვითდასახელების შესაბამისად. * თავდაპირველად კი ანბანს ჰუნმინ ჯონგიმ ([[კორეული ენა|კორ.]] 훈민정음, 訓民正音) ეწოდებოდა. == ისტორია == ჰანგილი შექმნეს მეცნიერთა ჯგუფმა [[1443]] წელს [[ჯოსონი (დინასტია)|ჯოსონის]] დინასტიის მეოთხე მეფის [[სეჯონ დიდი]]ს დავალებით. მეფემ ახალი ანბანის საჭიროება იმით ახსნა, რომ კორეული ენა ძალიან განსხვავდებოდა [[ჩინური ენა|ჩინურისგან]] და უბრალო ხალხს უჭირდა [[იეროგლიფები]]ს შესწავლა. იმ დროს წერა-კითხვა მხოლოდ მცირერიცხოვანმა ელიტამ იცოდა, ახალი ანბანის სწავლა კი ყველასთვის ხელმისაწვდომი იქნებოდა. სიახლეს თავდაპირველად განათლებული ელიტა წინააღმდეგობით შეხვდა და მხოლოდ ჰანჯას ცნობდა. ანბანის შექმნის პროექტი დასრულდა [[1446]] წელს და გამოქვეყნდა დოკუმენტში სახელად „ჰუნმინ ჯონგიმ“, რაც ნიშნავს „ხალხისთვის ბგერების სწორად გამოყენებაზე“. სწორად ამ დოკუმენტის სახელიდან წარმოიშვა ანბანის სახელიც. [[სამხრეთი კორეა|სამხრეთ კორეაში]] ანბანის გამოსვლის დღედ [[9 ოქტომბერი]] ითვლება, ხოლო ჩრდილოეთ კორეაში [[15 იანვარი]]. ამ დღეს [[ჰანგილის დღე]]ს აღნიშნავენ. [[1940]] წელს ნაპოვნია 1446 წლის დოკუმენტი, სადაც ახსნილია ანბანის მოხაზულობის დიზაინი. თანხმოვნების მოხაზულობა ფონეტიკურ არტიკულაციას შეესაბამება, ხოლო ხმოვნების [[ინი და იანი|ინის და იანის]] იდეოლოგიის თანახმად. [[სეჯონგი]]ს გარდაცვალების შემდეგ ჰანგილმა ნელ-ნელა დაკარგა თავისი პოპულარობა. [[1504]] წელს იგი საერთოდ აიკრძალა ოფიციალურ დოკუმენტებში გამოსაყენებლად, ხოლო [[1506]] წელს მეფე [[ჯუნგჯონგი|ჯუნგჯონგმა]] საერთოდ გააუქმა ონმუნის (ანუ „სახალხო ანბანის“) სამინისტრო. ამ პერიოდიდან ჰანგილს მხოლოდ ქალები და ნაკლებად განათლებული ხალხი იყენებდა. ჰანგილის მეორე დაბადება [[XIX საუკუნე|XIX საუკუნის]] მეორე ნახევარში მოხდა, როდესაც კორეა სულ უფრო და უფრო ექცეოდა [[იაპონია|იაპონიის]] გავლენის ქვეშ, ჰანგილი გახდა კორეული ეროვნული მოძრაობის სიმბოლო. [[გაბოს რეფორმა|გაბოს რეფორმის]] (갑오 개혁) [[1894]] წელს შემდეგ ჰანგილის გამოყენება ოფიციალურ დოკუმენტებში აღდგა. [[1910]] წელს კორეის იაპონიის მიერ ანექსიის შემდეგ ჰანგილის სწავლება დაიწყო სკოლებში. ეს იაპონიის კულტურული ასიმილაციის პოლიტიკისთვის დაპირისპირების ფორმად იქცა. [[1933]] წელს მოხდა ჰანგილის სტანდარტიზაცია, ხოლო [[1940]] წელს სხვა ენებზე ტრანსკრიფცია. ამ პერიოდის კორეული დამწერლობა წარმოადგენდა ჰანგილის და ჰანჯის შენაზავს, ლექსიკური ფუძეები იწერებოდა ჰანჯაზე, ხოლო გრამატიკული ფორმები ჰანგილზე. [[1945]] წლიდან, როდესაც კორეა იაპონიისგან განთავისუფლდა, ჰანგილი გახდა ოფიციალური დამწერლობა. დღეს ჰანჯა სამხრეთ კორეაში გამოიყენება მხოლოდ დასახელებებში და ლოზუნგებში, ხოლო ჩრდილოეთ კორეაში საერთოდ აღარ გამოიყენება. == ანბანი == '''ჯამო''' ან '''ნასორი''' არის ჰანგილის შემადგენელი ნაწილები. ჯა ნიშნავს ასოს, ხოლო მო დედას. მთლიანად კი სიტყვა ნიშნავს ბლოკებს, რომლისგანაც შედგება სიტყვა. სულ არსებობს 51 ჯამო, აქედან 24 შეესაბამება ანბანის ასოებს, ხოლო დანარჩენი 27 ჯამო არის ორი ან სამი ასოს კომბინაცია ([[დიგრაფები]] და [[ტრიგრაფები]]). 24 მარტივი ჯამოდან 14 თანხმოვანია (კორ. ჯა-იმ 자음, 子音) და 10 ხმოვანი (მო-იმ 모음, 母音). 16 დიგრაფიდან 5 ძლიერი თანხმოვანი წარმოიქმნება გაორმაგებული უბრალო თანხმოვნებისგან, დანარჩენი 11 კი სხვადასხვა ასოებისგან წარმოიქმნება. ჯამოს 10 ხმოვანი ჯგუფდება 11 დიფტონგად. ამრიგად ჰანგილი ასე გამოიყურება: * 14 მარტივი თანხმოვანი: ㄱㄴㄷㄹㅁㅂㅅㅇㅈㅊㅋㅌㅍㅎ, მოძველებულები: ㅿㆁㆆㅱㅸㆄ * 5 ორმაგი თანხმოვანი: ㄲㄸㅃㅆㅉ, მოძველებულები: ㅥㆀㆅㅹ * 11 დიგრაფა: ㄳㄵㄶㄺㄻㄼㄽㄾㄿㅀㅄ, მოძველებულები: ㅦㅧㅨㅪㅬㅭㅮㅯㅰㅲㅳㅶㅷㅺㅻㅼㅽㅾㆂㆃ მოძველებული ტრიგრაფები: ㅩㅫㅴㅵ * 6 მარტივი ხმოვანი: ㅏㅓㅗㅜㅡㅣ, მოძველებულები: ㆍ * 4 დარბილებული ხმოვანი: ㅑㅕㅛㅠ * 11 დიფტონგი: ㅐㅒㅔㅖㅘㅙㅚㅝㅞㅟㅢ, მოძველებულები: ㆎㆇㆈㆉㆊㆋㆌ ===სია=== თანამედროვე კორეულ ანბანში გამოყენებული ასო-ნიშნების სია. ====თანხმოვნები==== {| class="wikitable" ! colspan="1" rowspan="1" |ასო ! colspan="1" rowspan="1" |ქართული შესატყვისი ! colspan="1" rowspan="1" |დახასიათება |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㄱ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''გ''' | colspan="1" rowspan="1" |მჟღერი, რბილსასისმიერი [ველარული] |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㄴ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''ნ''' | colspan="1" rowspan="1" |წინაენისმიერი სონანტი. |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㄷ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''დ''' | colspan="1" rowspan="1" |მჟღერი, კბილისმიერი [დენტალური] |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㄹ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''ლ/რ''' | colspan="1" rowspan="1" |მჟღერი, წინაენისმიერი, ნაპრალოვანი სონანტი. |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅁ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''მ''' | colspan="1" rowspan="1" |მჟღერი, წყვილბაგისმიერი [ბილაბიალური], ხშული, სონორი. |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅂ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''ბ''' | colspan="1" rowspan="1" |მჟღერი, წყვილბაგისმიერი [ბილაბიალური] |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅅ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''ს/შ''' | colspan="1" rowspan="1" |ყრუ, წინანუნისმიერი [წინაალვეოლარული] |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅇ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''ნგ''' | colspan="1" rowspan="1" |მჟღერი, უკანაენისმიერი სონანტი. ხშული, ცხვირისმიერი [ნაზალური]. |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅈ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''ჯ''' | colspan="1" rowspan="1" |მჟღერი, უკანანუნისმიერი [უკანაალვეოლარული] |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅊ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''ჩ''' | colspan="1" rowspan="1" |ფშვინვიერი, უკანანუნისმიერი [უკანაალვეოლარული] |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅋ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''ქ''' | colspan="1" rowspan="1" |ფშვინვიერი, რბილსასისმიერი [ველარული] |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅌ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''თ''' | colspan="1" rowspan="1" |ფშვინვიერი, კბილისმიერი [დენტალური] |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅍ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''ფ''' | colspan="1" rowspan="1" |ფშვინვიერი, წყვილბაგისმიერი [ბილაბიალური] |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅎ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''ჰ''' | colspan="1" rowspan="1" |ყრუ, ხახისმიერი [ლარინგალური] |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㄲ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''კ''' | colspan="1" rowspan="1" |მკვეთრი, რბილსასისმიერი [ველარული] |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㄸ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''ტ''' | colspan="1" rowspan="1" |მკვეთრი, კბილისმიერი [დენტალური] |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅃ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''პ''' | colspan="1" rowspan="1" |მკვეთრი, წყვილბაგისმიერი [ბილაბიალური] |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅆ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''ს''' | colspan="1" rowspan="1" |ყრუ, უკანანუნისმიერი [უკანაალვეოლარული] |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅉ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''ჭ''' | colspan="1" rowspan="1" |მკვეთრი, უკანანუნისმიერი [უკანაალვეოლარული] |} ==== ხმოვნები ==== {| class="wikitable" ! colspan="1" rowspan="1" |ასო ! colspan="1" rowspan="1" |ქართული შესატყვისი ! colspan="1" rowspan="1" |დახასიათება |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅏ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''ა''' | colspan="1" rowspan="1" |შუა რიგის, დაბალი აწეულობის, ყველაზე ღია ხმოვანი |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅑ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''ჲა''' | colspan="1" rowspan="1" |დიფთონგი |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅓ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''ო''' | colspan="1" rowspan="1" |შუა რიგის ხმოვანი |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅕ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''ჲო''' | colspan="1" rowspan="1" |დიფთონგი |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅗ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''ო''' | colspan="1" rowspan="1" |უკანა რიგის ხმოვანი, ბაგისმიერი [ლაბიალური] |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅛ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''ჲო''' | colspan="1" rowspan="1" |დიფთონგი |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅜ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''უ''' | colspan="1" rowspan="1" |უკანა რიგის ხმოვანი, ბაგისმიერი [ლაბიალური] |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅠ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''ჲუ''' | colspan="1" rowspan="1" |დიფთონგი |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅡ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''ი''' | colspan="1" rowspan="1" |მოკლე, მაგარი ი |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅣ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''ი''' | colspan="1" rowspan="1" |წინა რიგის, ვიწრო ხმოვანი მაღალი აწეულობის |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅐ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''ე''' | colspan="1" rowspan="1" |წინა რიგის ღია ხმოვანი მაღალი აწეულობის |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅒ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''ჲე''' | colspan="1" rowspan="1" |დიფთონგი |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅔ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''ე''' | colspan="1" rowspan="1" |წინა რიგის ნაწილობრივ ღია |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅖ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''ჲე''' | colspan="1" rowspan="1" |დიფთონგი |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅘ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''უა''' | colspan="1" rowspan="1" |დიფთონგი |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅙ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''უე''' | colspan="1" rowspan="1" |დიფთონგი |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅚ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''უე''' | colspan="1" rowspan="1" |დიფთონგი |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅝ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''უო''' | colspan="1" rowspan="1" |დიფთონგი |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅞ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''უე''' | colspan="1" rowspan="1" |დიფთონგი |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅟ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''უი''' | colspan="1" rowspan="1" |დიფთონგი |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅢ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''ი''' | colspan="1" rowspan="1" |წინა რიგის მაღალი აწეულობის, ნაწილობრივ მაგარი |} === ჯამოს მოხაზულობა === ჰანგილის იერსახე მეცნიერულად იყო დამუშავებული და, როგორც წესი, ყოველი ასოს წარმოთქმის ახსნა შეიძლება მოხაზულობის მიხედვით. მაგალითად ㅌ (წარმოითქმის როგორც '''თ''') აგებულია სამი ჰორიზონტალირი შტრიხისგან. ზედა შტრიხი მიუთითებს, რომ ㅌ ხშული ბგერაა, როგორც ㆆ -, ㄱ გ, ㄷ დ, ㅂ ბ, ㅈ ჯ, ყოველ მათგანს გააჩნია ზედა შტრიხი. შუა შტრიხი მიუთითებს, რომ ბგერა [[ფშვინვიერი ბგერები|ფშვინვიერია]], როგორც ㅎ ჰ, ㅋ ქ, ㅍ ფ, ㅊ ჩ. მრუდი ქვედა შტრიხი კი მიუთითებს, რომ ㅌ წინაენისმიერი ბგერაა, როგორც ㄴ ნ, ㄷ დ, და ㄹ ლ/რ. მოძველებულ თანხმოვნებს ᇰ და ᇢ-ს ორგვარი წაკითხვის წესი აქვთ და შედგებიან ორი ელემენტისგან და იწერებიან ერთი მეორეზე, წარმოითქმიან კი ასე: [ŋ]/ყრუ ᇰ-სთვის და [m]/[w] ᇢ-სთვის. ჯამოს ხმოვნებში კი მოკლე შტრიხი ერთვის მთავარ ხაზს, რაც მიუთითებს, რომ ასოს გააჩნია დარბილებული წყვილი. თუ კი შტრიხი ორია, მაშინ ბგერა იწყება მოკლე ი-თ (y). შტრიხის მდებარეობა მიუთითებს ინის და იანის რომელ საწყის მიეკუთვნება იგი, თუ შტრიხი ზემოთაა ან მარჯვნივ, მაშინ ბგერა ნათელ საწყისს მიეკუთვნება, ხოლო თუ ქვემოთ ან მარცხნივ, მაშინ ბნელს. თანამედროვე ჯამოში დამატებითი ვერტიკალური ხაზი აღნიშნავს უმლაუტს და ასხვავებს ㅐ [ε], ㅔ [e], ㅚ [ø], ㅟ [y] -ს ㅏ ([a]), ㅓ ([ʌ]), ㅗ ([o]), ㅜ ([u])-სგან. თუმცა შესაძლოა, რომ ეს არ არის წინასწარ განსაზღვრული დიზაინი, არამედ ㅣ([i])-ზე დამთავრებული დიფტონგების ბუნებრივმა ჩამოყალიბებამ მოიტანა. ჯამოს გარდა ჰანგილში გამოიყენება ე.წ. [[დიაკრიტიკული ნიშანი]], რომელიც გადმოსცემს ტონურ მახვილს. აღმავალი ტონური მახვილიანი ბგერის მარცხნივ (ვერტიკალურად წერისას) იწერებოდა ·, ხოლო დაღმავალი მახვილისას :. ახლა ეს ნიშნები აღარ გამოიყენება. ==== თანხმოვანი ჯამოს დაწერა ==== ასოები, რომლებიც თანხმოვან ბგერებს აღნიშნავენ, იყოფიან 5 ჯგუფად, ყოველ ჯგუფს აქვს თავისი საბაზისო ფორმა. დამატებითი შტროხების მეშვეობით ამ ბაზიდან ახალი ასოები წარმოიქმნება. ჰუნმინ ჯონგ-უმ ჰერიეში ბაზური ფორმები წარმოიქმნება [[ენა (ორგანო)|ენის]], [[ხახა|ხახის]], [[კბილი|კბილების]] და [[ყელი]]ს არტიკულაციით. {|border=1 cellpadding=3 class="infobox bordered" style="width:120px;" |მარტივი |ფშვინვადი |გაორმაგებული |---- |ㅈ |ㅊ |ㅉ |---- |ㄱ |ㅋ |ㄲ |---- |ㄷ |ㅌ |ㄸ |---- |ㅂ |ㅍ |ㅃ |---- |ㅅ | |ㅆ |---- |} ჯგუფების დასახელება ჩინური [[ფონეტიკა|ფონეტიკიდან]] არის აღებული: * უკანა სასისმიერი თანხმოვნები (아음, 牙音 აუმ - უკანა კბილის ბგერა): ** ㄱ (გ) ㅋ (ქ) ** ბაზური ფორმა: ㄱ გამოიყურება, როგორც ხახაზე მიდებული ენა, ㅋწარმოიქმნება ㄱ-სთვის შუაში კლაკნილი შტრიხის დამატებით, რაც მიუთითებს ფშვინვადობაზე. * წინაენისმიერი თანხმოვნები (설음, 舌音 სოლიმი - ენის ბგერა): ** ㄴ (ნ) , ㄷ (დ), ㅌ (თ), ㄹ (ლ/რ) ** ბაზური ფორმა: ㄴ გამოიყურება, როგორც ნუნებზე მიდებული ენა, ㄴ-სგან წარმოქმნილი ასოები მსგავსი არტიკულაციით წარმოითქმის. ㄷ-ში ზედა შტრიხი მიუთითებს ხშულობაზე, ㅌ-სი კლაკნილი შტრიხი - ფშვინვადობაზე, ხოლო ㄹ ასახავს ენის მოხრას ამ ბგერის წარმოთქმისას. * ბაგისმიერი თანხმოვნები (순음, 唇音 სუნუმი - ბაგის ბგერა): ** ㅁ (მ), ㅂ (ბ), ㅍ ([ფ]) ** ბაზური ფორმა: ㅁ ასახავს ერთმანეთთან კონტაქტისას ტუჩების ფორმას. ㅂ ასოს თავი მიუთითებს ბგერის ხშულობაზე, ხოლო ㅍ ასოში კლაკნილი - ფშვინვადობაზე. * სისინა ბგერები (치음, 齒音 ჩიუმი - კბილის ბგერა): ** ㅅ (ს), ㅈ (ჯ), ㅊ (ჩ) ** ბაზური ფორმა: ㅅ თავდაპირველად გამოიყურებოდა სოლისებრი ʌ-სავით, ეს გამოსახავს კბილს გვერდიდან. ㅈ ასოს ზედა შტრიხი მიუთითებს ბგერის ხშულობაზე, ხოლო ㅊ-ს კლაკნილი - ფშვინვადობაზე. * ხორხისმიერი ბგერები (후음, 喉音 ხუიმი - ყელის ბგერა): ** ㅇ ([ʔ, ŋ]), ㅎ (ჰ) ** ბაზური ფორმა: ㅇ ასახავს ყელს. თავდაპირველად ㅇ იწერებოდა ორ ასოდ - უბრალო რგოლი ㅇ, რაც სიჩუმეს ნიშნავს და ㆁ უკანაენისებრი ნ-ს აღსანიშნად. ამის გარდა ადრე არსებობდა ასო ㆆ, რომელიც ხორხისმიერ ბგერას აღნიშნავდა, ამ ასოსგან წარმოიქმნა ასო ㅎ, რომლის კლაკნილიც ფშვინვადობაზე მიუთითებს და გამოითქმის როგორც ჰ. ==== ხმოვანი ჯამოს დაწერა ==== ხმოვნების დაწერა სამი ელემენტისგან შედგება: * ჰორიზონტალური ხაზი, რომელიც ინ-ის საწყისის კვინტესენციას მიწას ასახავს. * მზის სიმბოლო წერტილი, როგორც იანის კვინტესენცია, ფუნჯით წერისას წერტილი მოკლე შტრიხად გარდაიქმნება. * ვერტიკალური ხაზი - ადამიანის სიმბოლო, როგორც მიწასა და ცის შორის არსებული. წერტილი, ახლა კი მოკლე შტრიხი ემატება მარტივ ჯამოს განსასხვავებლად: * მარტივი ხმოვნები: ** ჰორიზონტალური: უკანა და შუა რიგის ხმოვნები. *** ნათელი ㅗ (ო) *** ბნელი ㅜ (უ) *** ბნელი ㅡ ({{IPA|ɯ}}, არალაბიალიზებული ი) ** ვერტიკალური: წინა რიგის ხმოვნები. (ㅓ ო ენის განვითარების პროცესში უკანა რიგში გადავიდა). *** ნათელიㅏ (ა) *** ბნელი ㅓ (ღია ო) *** ნეიტრალური ㅣ (ი) * შედგებილი ჯამო. ო ან უ ა-ს ან ო-ს წინ იქცევა [w] ბგერად. შედგენილი ხმოვნების ასახვისას ხმოვანთა ჰარმონია უნდა იყოს დაცული: ** ㅘ = ㅗ + ㅏ ** ㅝ = ㅜ + ㅓ ** ㅙ = ㅗ + ㅐ ** ㅞ = ㅜ + ㅔ * შედგებილი ჯამო, ㅣ-ი-თ დამთავრებული, თავდაპირველად დიფტონგები იყვნენ, ხოლო შემდეგ დამოუკიდებელ ხმოვნებად იქცნენ: ** ㅐ = ㅏ + ㅣ ** ㅔ = ㅓ + ㅣ ** ㅙ = ㅘ + ㅣ ** ㅚ = ㅗ + ㅣ ** ㅞ = ㅝ + ㅣ ** ㅟ = ㅜ + ㅣ ** ㅢ = ㅡ + ㅣ * დარბილებული ხმოვნები: ასეთი ბგერები აისახება ასოზე დამატებითი შტრიხით. 7 ძირითადი ხმოვნიდან 4 რბილდება. {|border=1 cellpadding=3 class="infobox bordered" style="width:120px;" |მარტივი |დარბილებული |---- |ㅏ |ㅑ |---- |ㅓ |ㅕ |---- |ㅗ |ㅛ |---- |ㅜ |ㅠ |---- |ㅡ | |---- |ㅣ | |---- |} მარტივი დარბილებული ხმოვნები: ** ㅑ ჲა ㅏ ა-დან ** ㅕ ჲო ㅓ ღია ო-დან ** ㅛ ჲო ㅗ ო-დან ** ㅠ ჲუ ㅜ უ-დან დარბილებული დიფტონგები: ** ㅒ ჲე ㅐ ღია ე-დან ** ㅖ ჲე ㅔ ე-დან [[XV საუკუნე|XV საუკუნის]] კორეულ ენაში ხმოვნების ჰარმონია უფრო გამოიკვეთებოდა ვიდრე დღეს. გრამატიკულ მორფემებში ხმოვნები იცვლებოდა მიმდებარე ბგერების თანახმად და იყოფოდა ერთმანეთთან ჰარმონიულ ორ ჯგუფად. ამას გავლენა ჰქონდა ენის მორფოლოგიაზეც. კორეული ფონოლოგია ამ ორ ჯგუფს ინის და იანის პოზიციიდან ხსნიდა. თუ კი სიტყვის ფუძეში "ნათელი" (იან) ხმოვანი იყო, მაშინ ამ ფუძესთან გამოსაყენებელი სუფიქსების უმეტესობასაც "ნათელი" (იან) ხმოვანი უნდა ჰქონოდა და პირიქით. ასევე არსებობდა მესამე ნეიტრალური ჯგუფი, ასეთი ხმოვნების მქონე სიტყვას შეესაბამებოდა "ნათელი" (იან) და "ბნელი" (ინ) სუფიქრები. ნეიტრალური ხმოვანია ㅣ (ი). ინ-ხმოვნებია: ㅡㅜㅓ ({{IPA|ɯ}}, უ, ღია ო). იან-ხმოვნებია: ㆍㅗㅏ (ე, ო, ა). უწერტილო ასოები ㅡㆍㅣ ისე უნდა იყოს არჩეული, რომ აღნიშნავდეს ცას, მიწას და ადამიანს. (ასო ე ㆍახლა აღარ გამოიყენება.) === ჯამოს თანმიმდევრობა === ჰანგილში ჯამოს თანრიგში ხმოვნები და თანხმოვნები არაა არეული. თანამედროვე თანრიგი დააკანონა [[ჩოი სეჯინი|ჩოი სეჯინმა]] [[1527]] წელს. ეს მანამდე მოხდა სანამ ორმაგი თანხმოვნები წარმოიქმნებოდა და ㅇ და ㆁ არ იყო გაყოფილი, ამიტომ ჩრდილოეთ და სამხრეთ კორეული თანმიმდევრობა განსხვავდება. ==== სამხრეთკორეული თანრიგი ==== თანხმოვან ჯამოს სამხრეთკორეული თანრიგი: ㄱ ㄲ ㄴ ㄷ ㄸ ㄹ ㅁ ㅂ ㅃ ㅅ ㅆ ㅇ ㅈ ㅉ ㅊ ㅋ ㅌ ㅍ ㅎ ხმოვან ჯამოს სამხრეთკორეული თანრიგი: ㅏ ㅐ ㅑ ㅒ ㅓ ㅔ ㅕ ㅖ ㅗ ㅘ ㅙ ㅚ ㅛ ㅜ ㅝ ㅞ ㅟ ㅠ ㅡ ㅢ ㅣ ==== ჩრდილოეთკორეული თანრიგი ==== თანხმოვან ჯამოს ჩრდილოეთკორეული თანრიგი: ㄱ ㄴ ㄷ ㄹ ㅁ ㅂ ㅅ ㅇ ㅈ ㅊ ㅋ ㅌ ㅍ ㅎ ㄲ ㄸ ㅃ ㅆ ㅉ ㅇ ხმოვან ჯამოს ჩრდილოეთკორეული თანრიგი: ㅏ ㅑ ㅓ ㅕ ㅗ ㅛ ㅜ ㅠ ㅡ ㅣ ㅐ ㅒ ㅔ ㅖ ㅚ ㅟ ㅢ ㅘ ㅝ ㅙ ㅞ === ჯამოს სახელები === ჰანგილში ასოთა თანრიგს ეწოდება განადა (가나다 순) პირველი სამი ასოს სახელით. ჩრდილოეთ კორეაში სახელების სტანდარტიზაცია მოხდა, როდესაც ჰანგილი ოფიციალურ დამწერლობად აღიარეს. ==== თანხმოვანთა სახელები ==== თანამედროვე თანხმოვნების სახელები ორი მარცვლისგან შედგება. {| border=1 style="border-collapse: collapse" |- ! თანხმოვანი !! სახელი |- | ㄱ || ''გიჲოკ'' (기역), ან ''გიიკ'' (기윽) ჩრდილო კორეაში |- | ㄴ || ''ნიინ'' (니은) |- | ㄷ || ''დიგიტ'' (디귿) |- | ㄹ || ''რიილ'' (리을) |- | ㅁ || ''მიუმ'' (미음) |- | ㅂ || ''ბიიპ'' (비읍) |- | ㅅ || ''სიოტ'' (시옷) |- | ㅇ || ''იინგ'' (이응) |- | ㅈ || ''ჯიიტ'' (지읒) |- | ㅊ || ''ჩიიტ'' (치읓) |- | ㅋ || ''ქიიქ'' (키읔) |- | ㅌ || ''თიუთ'' (티읕) |- | ㅍ || ''ფიიფ'' (피읖) |- | ㅎ || ''ჰიიტ'' (히읗) |} ორმაგი ჯამოების დასახელება სამხრეთ კორეაში იწყება 쌍 -სსანგით, რაც ორმაგს ნიშნავს და ჩრდილოეთ კორეაში კი 된 ტვენით, რაც მაგარს ნიშნავს. {| border=1 style="border-collapse: collapse" |- ! ასო !! სამხრეთ კორეული სახელი !! ჩრდილოეთ კორეული სახელი |- | ㄲ || ''სსაბგგიიოკ'' (쌍기역) || ''დოენგიუკ'' (된기윽) |- | ㄸ || ''სსანგდიგუტ'' (쌍디귿) || ''დოენდიუტ'' (된디읃) |- | ㅃ || ''სსანგბიუპ'' (쌍비읍) || ''დოენბიუპ'' (된비읍) |- | ㅆ || ''სსანგსიოტ'' (쌍시옷) || ''დოენსიუტ'' (된시읏) |- | ㅉ || ''სსანგჯიუტ'' (쌍지읒) || ''დოენჯიუტ'' (된지읒) |} ჩრდილოეთ კორეაში ხანდახან დასახელების ალტერნატიული ვარიანტი გამოიყენება, პირველ ბგერას ემატება (არალაბიალიზებული) უ ㅡ, მაგალითად: 그 - კუ, 쓰 - სსი და ა.შ. ==== ხმოვანთა სახელები ==== ხმოვნების დასახელება შეიცავს თვით ხმოვანს და წინ ყრუ ㅇ ეწერება. {| ! ასო !! სახელი |- | ㅏ || ''ა'' (아) |- | ㅐ || ''ე'' (애) |- | ㅑ || ''ჲა'' (야) |- | ㅒ || ''ჲე'' (얘) |- | ㅓ || ''ო'' (어) |- | ㅔ || ''ე'' (에) |- | ㅕ || ''ჲო'' (여) |- | ㅖ || ''ჲე'' (예) |- | ㅗ || ''ო'' (오) |- | ㅘ || ''ვა'' (와) |- | ㅙ || ''ვე'' (왜) |- | ㅚ || ''ვე'' (외) |- | ㅛ || ''ჲო'' (요) |- | ㅜ || ''უ'' (우) |- | ㅝ || ''ვო'' (워) |- | ㅞ || ''ვე'' (웨) |- | ㅟ || ''ვი'' (위) |- | ㅠ || ''ჲუ'' (유) |- | ㅡ || ''ი'' (으) |- | ㅢ || ''ვი'' (의) |- | ㅣ || ''ი'' (이) |} === მოძველებული ჯამო === რიგი ჯამოები აღარ გამოიყენება. ზეგის ბგერა გაქრა კორეული ენიდან, ხოლო ზოგი ჩინურ ბგერებს აღნიშნავდა, რომლებიც კორეულში არადროს არ იყო. ყველაზე ხშირად შემდეგი მოძველებული ჯამოები გამოიყენებოდა: * ㆍ ან 丶 - (არეა-ა 아래아 „''დაბალი ა''“) გამოითქმის როგორც ყრუ ა ([ʌ] ან [ə]). **ㆎ - (არეა-აე) გამოითქმის როგორც აი. * ㅿ - (ბანსიოს 반시옷) - ზ * ㆆ - (იორინ ხიიტ 여린 히읗) ხორხისმიერი პაუზა,ㅎ-ს მაგვარი ბგერა * ㆁ - (იესიინ 옛이응) ყრუ [ŋ]-ს ბგერა, ახლა იწერება ㅇ-თი * ㅸ - (გაბიეოუნ ბიეუპ 가벼운 비읍) — გამოითქმის როგორც - ჶ [f]. შემდეგი სამი ასო ჩინურ ბგერებს აღნიშნავდა: * ㅱ - მოკლე უ * ㆄ - ფ * ㅹ - ფფ მოძველებული ორმაგი ჯამოები: * ㆅ - (სსანგხიიტ 쌍히읗) [ɣ̈ʲ] ან [ɣ̈]. * ㆀ - (სსანგიინ 쌍이응) - ჩინური ბგერა თავდაპირველად ხანგულში ყვეა ორმაგი ჯამო ჩინურ ბგერებს ასახავდა, მხოლოდ მოგვიანებით მიიღეს მათ თანამედროვე მნიშვნელობა. == მარცვლების ბლოკები == ჰანგილში ასოები ყოველთვის ჯგუფდებიან მარცვლებად. ყოველი მარცვალი აუცილებლად იწყება თანხმოვნით. მარცვალი შეიძლება შედგებოდეს 2, 3 ან იშვიათად 4 ჯამოსგან. პირველი თანხმოვანი არის '''საწყისი''' (초성, 初聲 ჩოსონგ), მას მოსდევს ხმოვანი ან დიფტონგი, რომელსაც '''შუა''' (중성, 中聲 ჯუნგსონგ) ეწოდება, ბოლოში შესაძლოა იყოს თანხმოვანი ან დიგრაფა, მას '''დამხურავი''' (종성, 終聲 ჯონგსონგ) ეწოდება. თუ მარცვალში არაა პირველი თანხმოვანი, იგი უნდა დაიწყოს ㅇ ყრუ ასოთი. ㅇ როგორც ცხვირისებრი გამოითქმის მხოლოდ მარცვლის ბოლოში. ყველა ორმაგი ასო (ᆻ-ს და ᆩ-ს გარდა) შეიძლება მხოლოდ მარცვლის თავში დაიწეროს. ასოს მდებარეობა მარცვალში განისაზღვრება ასოს მოხაზულობით. * რთული ჯამოების კომპონენტები, როგორებიცაა ㅄ, ㅝ ან მოძველებული ㅵ, ㆋ იწერება მარცხნიდან მარჯვნივ. * შუა ასოები იწერება საწყისი ასოების მარჯვნივ ან ქვეშ, ხოლო თუ დიფტონგია, შეუძლია მარჯვნივაც და ქვემოთაც იყოს: თუ შუა ასო ჰორიზონტალურია ㅡ, მაშინ იწერება საწყისის ქვეშ, თუ ვერტიკალური ㅣ, მაშინ მარჯვნივ, ხოლო თუ ორივე სტილს შეიცავს ㅢ მაშინ ქვემოდან და მარჯვნიდან ესაზღვრება. <table cellpadding=5> <tr><td> {| |-align=center |bgcolor=#ffaaaa width=30 height=60|საწყისი||bgcolor=#aaffaa width=30|შუა |} </td><td> {| |-align=center |bgcolor=#ffaaaa width=60 height=30|საწყისი |-align=center |bgcolor=#aaffaa height=30|შუა |} </td><td> {| |-align=center |bgcolor=#ffaaaa width=30 height=30|საწყისი |bgcolor=#aaffaa width=30 rowspan=2|შუა 2 |-align=center |bgcolor=#aaffaa height=30|შუა 1 |} </td></tr> </table> დამხურავი ჯამო, თუ იგი მარტოა, ყოველთვის ქვემოთ იწერება: <table cellpadding=5> <tr><td> {| |-align=center |bgcolor=#ffaaaa width=30 height=40|საწყისი |bgcolor=#aaffaa width=30|შუა |-align=center |bgcolor=#aaaaff height=20 colspan=2|დამხურავი |} </td><td> {| |-align=center |bgcolor=#ffaaaa width=60 height=20|საწყისი |-align=center |bgcolor=#aaffaa height=20|შუა |-align=center |bgcolor=#aaaaff height=20|დამხურავი |} </td><td> {| |-align=center |bgcolor=#ffaaaa width=30 height=20|საწყისი |bgcolor=#aaffaa width=30 rowspan=2|შუა 2 |-align=center |bgcolor=#aaffaa height=20|შუა 1 |-align=center |bgcolor=#aaaaff height=20 colspan=2|დამხურავი |} </td></tr> </table> მარცვლები ყოველთვის ფონეტიკური თანრიგით იწერება: საწყისი, შუა, დამხურავი. ამიტომ: * ჰორიზონტალური შუათი მარცვლები ზემოდან ქვემოთ იწერება: 읍 იპ * ვერტიკალური შუათი და მარტივი დამხურავით იწერება საათის ისრის მიხედვით: 쌍 სსანგ * ორმაგი შუათი ცვლიან დაწერის მიმართულებას: 된 ტვენ * დამხურავი დიგრაფით იწერება მარცხნიდან მარჯვნივ ზემოდან ქვემოთ: 밟 პალპ მოძველებული ჯამოების გამოკლებით ჰანგილში შესაძლოა 11 172 მარცვალი. == ორთოგრაფია == [[XX საუკუნე]]მდე ჰანგილს არ ჰქონდა ორთოგრაფიის წესები. დამხურავი თანხმოვნის შემდეგი სიტყვის საწყის ხმოვანთან გადაბმის, სხვადასხვა დიალექტებისა და რიგი მიზეზების გამო კორეულად სიტყვა შესაძლოა სხვადასხვანაერად დაიწეროს. მეფე სერჯონი ამჯობინებდა მორფოფონემიკურ გამოთქმას, თუმცა კორეულში ფონემიკური იყო გავრცელებული. დროთა განმავლობაში ორთოგრაფია ნაწილობრივ მორფოფონემიკური გახდა, ეს ჯერ არსებით სახელებს შეეხო, მოგვიანებით კი ზმნებს. * გამოთქმა და თარგმანი: :ადამიანი, რომელსაც არ შეუძლია ამის გაკეთება : {{IPA|[mo.tʰa.nɯn.sa.ɾa.mi]}} * ფონემიკური ორთოგრაფია: :모타는사라미 : {{IPA|/mo.tʰa.nɯn.sa.la.mi/}} * მორფოფონემიკური ორთოგრაფია: :못하는사람이 : {{IPA|<nowiki>|mos.ha.nɯn.sa.lam.i |</nowiki>}} [[1933]] წელს შემოიღეს მორფოფონემიკური ორთოგრაფია. == სტილი == ჰანგილზე წერა შესაძლოა როგორც ზემოდან ქვემოთ, ასევე მარცხნიდან მარჯვნივ. თავდაპირველად ჩინეთიდან შემოსული სტანდარტი იყო ზემოდან ქვემოთ წერა, ხოლო ჯუ სიგიონგმა შემოიტანა მარცხნიდან მარჯვნივ წერის სტილი, რაც დღეს პრაქტიკულად სტანდარტად იქცა. არსებობს ჰანგილის კალიგრაფიული სტილი, რომელიც ძალიან წააგავს ჩინურ კალიგრაფიას. კალიგრაფიული წერა გამოიყენება წიგნებსა და ჟურნალებში. არსებობს კორეული კალიგრაფიული კომპიუტერული შრიფტებიც. == რესურსები ინტერნეტში == * [http://www.langintro.com/kintro/toc.htm ჰანგილის გაკვეთილები] * [http://english.president.go.kr/warp/en/korea/language/what/ ჰანგილის აღწერა] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060614183545/http://english.president.go.kr/warp/en/korea/language/what/ |date=2006-06-14 }} * [http://www.omniglot.com/writing/korean.htm კორეული ანბანი და გამოთქმა] * [http://www.unicode.org/charts/PDF/U1100.pdf ჯამო უნიკოდში PDF] * [http://www.unicode.org/charts/PDF/UAC00.pdf მარცვლები უნიკოდში 7მბ PDF] * [http://www.languages-study.com/korean-alphabet.html ჰანგილის ისტორია] == ლიტერატურა == * {{cite book |last1=მიქაბერიძე |first1=ნანა |last2=ფირცხალავა |first2=რუსუდან |author3=გიმ ჰი იონი |title=კორეული ენა დამწყებთათვის: დონე I–III |trans-title=Korean Language for Beginners: Levels I–III |others=მთ. რედ. ნანა მიქაბერიძე; სამეცნიერო რედ. თინათინ ბოლქვაძე, გიორგი მელაშვილი; ყდის დიზაინი მარიამ გოგსაძე, მელანო კვირკველია |edition=I |location=თბილისი |publisher=სეზანი |year=2025 |page= |isbn=9789941874451 |language=ka}} ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:კორეული დამწერლობა| ]] q987hbh36i14v8nukwoo6m4f6by716q 5564151 5564150 2026-10-23T16:46:23Z DerFuchs 6187 /* ლიტერატურა */ 5564151 wikitext text/x-wiki {{ყოფილი რჩეული}} {{დამწერლობა |სახელი= კორეული დამწერლობა |ტიპი= [[ანბანი]] |დრო= [[1444]]-დან დღემდე |ენები= [[კორეული ენა]] |შემქმნელი= [[სეჯონ დიდი]] |ნიმუში=Chosungul or Hangul logo (New Type) at (Black Design).svg |image_size=150px |iso15924= Hang }} [[ფაილი:Hunmin jeong-eum.jpg|220px|thumb|ჰანგილზე დაწერილი გვერდი ჰუმნიმ ჯეონგ-ეუმიდან 나랏말ㅆ̖미-ს აქვს ტონური მახვილის ნიშანი]] '''კორეული დამწერლობა''', '''ჰანგილი''' ({{lang-ko|'''한글'''}}) ან '''ჩოსონგილი''' ({{lang-ko|'''조선글'''}}) — კორეული ენის ანბანი, რომელმაც [[კორეა]]ში [[ჩინეთი]]დან შემოსული არაანბანური [[ჰანჯა]] შეცვალა. ჰანგილი არის ფონეტიკური ანბანური დამწერლობა, მაგრამ მას მარცვლოვანი დამწერლობის გავლენაც ეტყობა, რაც ასოების მარცვლოვან ბლოკებში გაერთიანებაში გამოიხატება. ანბანი შედგება 14 თანხმოვნისგან და 10 ხმოვნისგან. ჰანგილი [[ფონეტიკური დამწერლობა]]ა, ანუ ყოველ ბგერას თითო ასო შეესაბამება. ასოთა მოხაზულობა შემუშავდა სხვა დამწერლობებისგან დამოუკიდებლად. == დასახელებები == * თანამედროვე დასახელება ''ჰანგილი'' შემოიტანა [[ჯუ შიგიონგი]]მ [[1912]] წელს. იგი ძველ კორეულად ნიშნავს დიდ დამწერლობას (დიდი 한 დამწერლობა 글) და ამავე დროს თანამედროვე კორეულად კორეულ დამწერლობას. * [[ჩრდილოეთი კორეა|ჩრდილოეთ კორეაში]] დამწერლობას ჩოსონგილს უწოდებენ, ჩრდილო კორეის თვითდასახელების შესაბამისად. * თავდაპირველად კი ანბანს ჰუნმინ ჯონგიმ ([[კორეული ენა|კორ.]] 훈민정음, 訓民正音) ეწოდებოდა. == ისტორია == ჰანგილი შექმნეს მეცნიერთა ჯგუფმა [[1443]] წელს [[ჯოსონი (დინასტია)|ჯოსონის]] დინასტიის მეოთხე მეფის [[სეჯონ დიდი]]ს დავალებით. მეფემ ახალი ანბანის საჭიროება იმით ახსნა, რომ კორეული ენა ძალიან განსხვავდებოდა [[ჩინური ენა|ჩინურისგან]] და უბრალო ხალხს უჭირდა [[იეროგლიფები]]ს შესწავლა. იმ დროს წერა-კითხვა მხოლოდ მცირერიცხოვანმა ელიტამ იცოდა, ახალი ანბანის სწავლა კი ყველასთვის ხელმისაწვდომი იქნებოდა. სიახლეს თავდაპირველად განათლებული ელიტა წინააღმდეგობით შეხვდა და მხოლოდ ჰანჯას ცნობდა. ანბანის შექმნის პროექტი დასრულდა [[1446]] წელს და გამოქვეყნდა დოკუმენტში სახელად „ჰუნმინ ჯონგიმ“, რაც ნიშნავს „ხალხისთვის ბგერების სწორად გამოყენებაზე“. სწორად ამ დოკუმენტის სახელიდან წარმოიშვა ანბანის სახელიც. [[სამხრეთი კორეა|სამხრეთ კორეაში]] ანბანის გამოსვლის დღედ [[9 ოქტომბერი]] ითვლება, ხოლო ჩრდილოეთ კორეაში [[15 იანვარი]]. ამ დღეს [[ჰანგილის დღე]]ს აღნიშნავენ. [[1940]] წელს ნაპოვნია 1446 წლის დოკუმენტი, სადაც ახსნილია ანბანის მოხაზულობის დიზაინი. თანხმოვნების მოხაზულობა ფონეტიკურ არტიკულაციას შეესაბამება, ხოლო ხმოვნების [[ინი და იანი|ინის და იანის]] იდეოლოგიის თანახმად. [[სეჯონგი]]ს გარდაცვალების შემდეგ ჰანგილმა ნელ-ნელა დაკარგა თავისი პოპულარობა. [[1504]] წელს იგი საერთოდ აიკრძალა ოფიციალურ დოკუმენტებში გამოსაყენებლად, ხოლო [[1506]] წელს მეფე [[ჯუნგჯონგი|ჯუნგჯონგმა]] საერთოდ გააუქმა ონმუნის (ანუ „სახალხო ანბანის“) სამინისტრო. ამ პერიოდიდან ჰანგილს მხოლოდ ქალები და ნაკლებად განათლებული ხალხი იყენებდა. ჰანგილის მეორე დაბადება [[XIX საუკუნე|XIX საუკუნის]] მეორე ნახევარში მოხდა, როდესაც კორეა სულ უფრო და უფრო ექცეოდა [[იაპონია|იაპონიის]] გავლენის ქვეშ, ჰანგილი გახდა კორეული ეროვნული მოძრაობის სიმბოლო. [[გაბოს რეფორმა|გაბოს რეფორმის]] (갑오 개혁) [[1894]] წელს შემდეგ ჰანგილის გამოყენება ოფიციალურ დოკუმენტებში აღდგა. [[1910]] წელს კორეის იაპონიის მიერ ანექსიის შემდეგ ჰანგილის სწავლება დაიწყო სკოლებში. ეს იაპონიის კულტურული ასიმილაციის პოლიტიკისთვის დაპირისპირების ფორმად იქცა. [[1933]] წელს მოხდა ჰანგილის სტანდარტიზაცია, ხოლო [[1940]] წელს სხვა ენებზე ტრანსკრიფცია. ამ პერიოდის კორეული დამწერლობა წარმოადგენდა ჰანგილის და ჰანჯის შენაზავს, ლექსიკური ფუძეები იწერებოდა ჰანჯაზე, ხოლო გრამატიკული ფორმები ჰანგილზე. [[1945]] წლიდან, როდესაც კორეა იაპონიისგან განთავისუფლდა, ჰანგილი გახდა ოფიციალური დამწერლობა. დღეს ჰანჯა სამხრეთ კორეაში გამოიყენება მხოლოდ დასახელებებში და ლოზუნგებში, ხოლო ჩრდილოეთ კორეაში საერთოდ აღარ გამოიყენება. == ანბანი == '''ჯამო''' ან '''ნასორი''' არის ჰანგილის შემადგენელი ნაწილები. ჯა ნიშნავს ასოს, ხოლო მო დედას. მთლიანად კი სიტყვა ნიშნავს ბლოკებს, რომლისგანაც შედგება სიტყვა. სულ არსებობს 51 ჯამო, აქედან 24 შეესაბამება ანბანის ასოებს, ხოლო დანარჩენი 27 ჯამო არის ორი ან სამი ასოს კომბინაცია ([[დიგრაფები]] და [[ტრიგრაფები]]). 24 მარტივი ჯამოდან 14 თანხმოვანია (კორ. ჯა-იმ 자음, 子音) და 10 ხმოვანი (მო-იმ 모음, 母音). 16 დიგრაფიდან 5 ძლიერი თანხმოვანი წარმოიქმნება გაორმაგებული უბრალო თანხმოვნებისგან, დანარჩენი 11 კი სხვადასხვა ასოებისგან წარმოიქმნება. ჯამოს 10 ხმოვანი ჯგუფდება 11 დიფტონგად. ამრიგად ჰანგილი ასე გამოიყურება: * 14 მარტივი თანხმოვანი: ㄱㄴㄷㄹㅁㅂㅅㅇㅈㅊㅋㅌㅍㅎ, მოძველებულები: ㅿㆁㆆㅱㅸㆄ * 5 ორმაგი თანხმოვანი: ㄲㄸㅃㅆㅉ, მოძველებულები: ㅥㆀㆅㅹ * 11 დიგრაფა: ㄳㄵㄶㄺㄻㄼㄽㄾㄿㅀㅄ, მოძველებულები: ㅦㅧㅨㅪㅬㅭㅮㅯㅰㅲㅳㅶㅷㅺㅻㅼㅽㅾㆂㆃ მოძველებული ტრიგრაფები: ㅩㅫㅴㅵ * 6 მარტივი ხმოვანი: ㅏㅓㅗㅜㅡㅣ, მოძველებულები: ㆍ * 4 დარბილებული ხმოვანი: ㅑㅕㅛㅠ * 11 დიფტონგი: ㅐㅒㅔㅖㅘㅙㅚㅝㅞㅟㅢ, მოძველებულები: ㆎㆇㆈㆉㆊㆋㆌ ===სია=== თანამედროვე კორეულ ანბანში გამოყენებული ასო-ნიშნების სია. ====თანხმოვნები==== {| class="wikitable" ! colspan="1" rowspan="1" |ასო ! colspan="1" rowspan="1" |ქართული შესატყვისი ! colspan="1" rowspan="1" |დახასიათება |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㄱ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''გ''' | colspan="1" rowspan="1" |მჟღერი, რბილსასისმიერი [ველარული] |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㄴ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''ნ''' | colspan="1" rowspan="1" |წინაენისმიერი სონანტი. |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㄷ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''დ''' | colspan="1" rowspan="1" |მჟღერი, კბილისმიერი [დენტალური] |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㄹ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''ლ/რ''' | colspan="1" rowspan="1" |მჟღერი, წინაენისმიერი, ნაპრალოვანი სონანტი. |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅁ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''მ''' | colspan="1" rowspan="1" |მჟღერი, წყვილბაგისმიერი [ბილაბიალური], ხშული, სონორი. |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅂ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''ბ''' | colspan="1" rowspan="1" |მჟღერი, წყვილბაგისმიერი [ბილაბიალური] |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅅ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''ს/შ''' | colspan="1" rowspan="1" |ყრუ, წინანუნისმიერი [წინაალვეოლარული] |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅇ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''ნგ''' | colspan="1" rowspan="1" |მჟღერი, უკანაენისმიერი სონანტი. ხშული, ცხვირისმიერი [ნაზალური]. |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅈ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''ჯ''' | colspan="1" rowspan="1" |მჟღერი, უკანანუნისმიერი [უკანაალვეოლარული] |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅊ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''ჩ''' | colspan="1" rowspan="1" |ფშვინვიერი, უკანანუნისმიერი [უკანაალვეოლარული] |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅋ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''ქ''' | colspan="1" rowspan="1" |ფშვინვიერი, რბილსასისმიერი [ველარული] |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅌ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''თ''' | colspan="1" rowspan="1" |ფშვინვიერი, კბილისმიერი [დენტალური] |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅍ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''ფ''' | colspan="1" rowspan="1" |ფშვინვიერი, წყვილბაგისმიერი [ბილაბიალური] |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅎ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''ჰ''' | colspan="1" rowspan="1" |ყრუ, ხახისმიერი [ლარინგალური] |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㄲ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''კ''' | colspan="1" rowspan="1" |მკვეთრი, რბილსასისმიერი [ველარული] |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㄸ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''ტ''' | colspan="1" rowspan="1" |მკვეთრი, კბილისმიერი [დენტალური] |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅃ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''პ''' | colspan="1" rowspan="1" |მკვეთრი, წყვილბაგისმიერი [ბილაბიალური] |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅆ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''ს''' | colspan="1" rowspan="1" |ყრუ, უკანანუნისმიერი [უკანაალვეოლარული] |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅉ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''ჭ''' | colspan="1" rowspan="1" |მკვეთრი, უკანანუნისმიერი [უკანაალვეოლარული] |} ==== ხმოვნები ==== {| class="wikitable" ! colspan="1" rowspan="1" |ასო ! colspan="1" rowspan="1" |ქართული შესატყვისი ! colspan="1" rowspan="1" |დახასიათება |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅏ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''ა''' | colspan="1" rowspan="1" |შუა რიგის, დაბალი აწეულობის, ყველაზე ღია ხმოვანი |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅑ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''ჲა''' | colspan="1" rowspan="1" |დიფთონგი |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅓ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''ო''' | colspan="1" rowspan="1" |შუა რიგის ხმოვანი |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅕ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''ჲო''' | colspan="1" rowspan="1" |დიფთონგი |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅗ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''ო''' | colspan="1" rowspan="1" |უკანა რიგის ხმოვანი, ბაგისმიერი [ლაბიალური] |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅛ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''ჲო''' | colspan="1" rowspan="1" |დიფთონგი |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅜ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''უ''' | colspan="1" rowspan="1" |უკანა რიგის ხმოვანი, ბაგისმიერი [ლაბიალური] |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅠ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''ჲუ''' | colspan="1" rowspan="1" |დიფთონგი |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅡ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''ი''' | colspan="1" rowspan="1" |მოკლე, მაგარი ი |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅣ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''ი''' | colspan="1" rowspan="1" |წინა რიგის, ვიწრო ხმოვანი მაღალი აწეულობის |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅐ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''ე''' | colspan="1" rowspan="1" |წინა რიგის ღია ხმოვანი მაღალი აწეულობის |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅒ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''ჲე''' | colspan="1" rowspan="1" |დიფთონგი |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅔ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''ე''' | colspan="1" rowspan="1" |წინა რიგის ნაწილობრივ ღია |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅖ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''ჲე''' | colspan="1" rowspan="1" |დიფთონგი |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅘ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''უა''' | colspan="1" rowspan="1" |დიფთონგი |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅙ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''უე''' | colspan="1" rowspan="1" |დიფთონგი |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅚ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''უე''' | colspan="1" rowspan="1" |დიფთონგი |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅝ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''უო''' | colspan="1" rowspan="1" |დიფთონგი |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅞ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''უე''' | colspan="1" rowspan="1" |დიფთონგი |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅟ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''უი''' | colspan="1" rowspan="1" |დიფთონგი |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅢ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''ი''' | colspan="1" rowspan="1" |წინა რიგის მაღალი აწეულობის, ნაწილობრივ მაგარი |} === ჯამოს მოხაზულობა === ჰანგილის იერსახე მეცნიერულად იყო დამუშავებული და, როგორც წესი, ყოველი ასოს წარმოთქმის ახსნა შეიძლება მოხაზულობის მიხედვით. მაგალითად ㅌ (წარმოითქმის როგორც '''თ''') აგებულია სამი ჰორიზონტალირი შტრიხისგან. ზედა შტრიხი მიუთითებს, რომ ㅌ ხშული ბგერაა, როგორც ㆆ -, ㄱ გ, ㄷ დ, ㅂ ბ, ㅈ ჯ, ყოველ მათგანს გააჩნია ზედა შტრიხი. შუა შტრიხი მიუთითებს, რომ ბგერა [[ფშვინვიერი ბგერები|ფშვინვიერია]], როგორც ㅎ ჰ, ㅋ ქ, ㅍ ფ, ㅊ ჩ. მრუდი ქვედა შტრიხი კი მიუთითებს, რომ ㅌ წინაენისმიერი ბგერაა, როგორც ㄴ ნ, ㄷ დ, და ㄹ ლ/რ. მოძველებულ თანხმოვნებს ᇰ და ᇢ-ს ორგვარი წაკითხვის წესი აქვთ და შედგებიან ორი ელემენტისგან და იწერებიან ერთი მეორეზე, წარმოითქმიან კი ასე: [ŋ]/ყრუ ᇰ-სთვის და [m]/[w] ᇢ-სთვის. ჯამოს ხმოვნებში კი მოკლე შტრიხი ერთვის მთავარ ხაზს, რაც მიუთითებს, რომ ასოს გააჩნია დარბილებული წყვილი. თუ კი შტრიხი ორია, მაშინ ბგერა იწყება მოკლე ი-თ (y). შტრიხის მდებარეობა მიუთითებს ინის და იანის რომელ საწყის მიეკუთვნება იგი, თუ შტრიხი ზემოთაა ან მარჯვნივ, მაშინ ბგერა ნათელ საწყისს მიეკუთვნება, ხოლო თუ ქვემოთ ან მარცხნივ, მაშინ ბნელს. თანამედროვე ჯამოში დამატებითი ვერტიკალური ხაზი აღნიშნავს უმლაუტს და ასხვავებს ㅐ [ε], ㅔ [e], ㅚ [ø], ㅟ [y] -ს ㅏ ([a]), ㅓ ([ʌ]), ㅗ ([o]), ㅜ ([u])-სგან. თუმცა შესაძლოა, რომ ეს არ არის წინასწარ განსაზღვრული დიზაინი, არამედ ㅣ([i])-ზე დამთავრებული დიფტონგების ბუნებრივმა ჩამოყალიბებამ მოიტანა. ჯამოს გარდა ჰანგილში გამოიყენება ე.წ. [[დიაკრიტიკული ნიშანი]], რომელიც გადმოსცემს ტონურ მახვილს. აღმავალი ტონური მახვილიანი ბგერის მარცხნივ (ვერტიკალურად წერისას) იწერებოდა ·, ხოლო დაღმავალი მახვილისას :. ახლა ეს ნიშნები აღარ გამოიყენება. ==== თანხმოვანი ჯამოს დაწერა ==== ასოები, რომლებიც თანხმოვან ბგერებს აღნიშნავენ, იყოფიან 5 ჯგუფად, ყოველ ჯგუფს აქვს თავისი საბაზისო ფორმა. დამატებითი შტროხების მეშვეობით ამ ბაზიდან ახალი ასოები წარმოიქმნება. ჰუნმინ ჯონგ-უმ ჰერიეში ბაზური ფორმები წარმოიქმნება [[ენა (ორგანო)|ენის]], [[ხახა|ხახის]], [[კბილი|კბილების]] და [[ყელი]]ს არტიკულაციით. {|border=1 cellpadding=3 class="infobox bordered" style="width:120px;" |მარტივი |ფშვინვადი |გაორმაგებული |---- |ㅈ |ㅊ |ㅉ |---- |ㄱ |ㅋ |ㄲ |---- |ㄷ |ㅌ |ㄸ |---- |ㅂ |ㅍ |ㅃ |---- |ㅅ | |ㅆ |---- |} ჯგუფების დასახელება ჩინური [[ფონეტიკა|ფონეტიკიდან]] არის აღებული: * უკანა სასისმიერი თანხმოვნები (아음, 牙音 აუმ - უკანა კბილის ბგერა): ** ㄱ (გ) ㅋ (ქ) ** ბაზური ფორმა: ㄱ გამოიყურება, როგორც ხახაზე მიდებული ენა, ㅋწარმოიქმნება ㄱ-სთვის შუაში კლაკნილი შტრიხის დამატებით, რაც მიუთითებს ფშვინვადობაზე. * წინაენისმიერი თანხმოვნები (설음, 舌音 სოლიმი - ენის ბგერა): ** ㄴ (ნ) , ㄷ (დ), ㅌ (თ), ㄹ (ლ/რ) ** ბაზური ფორმა: ㄴ გამოიყურება, როგორც ნუნებზე მიდებული ენა, ㄴ-სგან წარმოქმნილი ასოები მსგავსი არტიკულაციით წარმოითქმის. ㄷ-ში ზედა შტრიხი მიუთითებს ხშულობაზე, ㅌ-სი კლაკნილი შტრიხი - ფშვინვადობაზე, ხოლო ㄹ ასახავს ენის მოხრას ამ ბგერის წარმოთქმისას. * ბაგისმიერი თანხმოვნები (순음, 唇音 სუნუმი - ბაგის ბგერა): ** ㅁ (მ), ㅂ (ბ), ㅍ ([ფ]) ** ბაზური ფორმა: ㅁ ასახავს ერთმანეთთან კონტაქტისას ტუჩების ფორმას. ㅂ ასოს თავი მიუთითებს ბგერის ხშულობაზე, ხოლო ㅍ ასოში კლაკნილი - ფშვინვადობაზე. * სისინა ბგერები (치음, 齒音 ჩიუმი - კბილის ბგერა): ** ㅅ (ს), ㅈ (ჯ), ㅊ (ჩ) ** ბაზური ფორმა: ㅅ თავდაპირველად გამოიყურებოდა სოლისებრი ʌ-სავით, ეს გამოსახავს კბილს გვერდიდან. ㅈ ასოს ზედა შტრიხი მიუთითებს ბგერის ხშულობაზე, ხოლო ㅊ-ს კლაკნილი - ფშვინვადობაზე. * ხორხისმიერი ბგერები (후음, 喉音 ხუიმი - ყელის ბგერა): ** ㅇ ([ʔ, ŋ]), ㅎ (ჰ) ** ბაზური ფორმა: ㅇ ასახავს ყელს. თავდაპირველად ㅇ იწერებოდა ორ ასოდ - უბრალო რგოლი ㅇ, რაც სიჩუმეს ნიშნავს და ㆁ უკანაენისებრი ნ-ს აღსანიშნად. ამის გარდა ადრე არსებობდა ასო ㆆ, რომელიც ხორხისმიერ ბგერას აღნიშნავდა, ამ ასოსგან წარმოიქმნა ასო ㅎ, რომლის კლაკნილიც ფშვინვადობაზე მიუთითებს და გამოითქმის როგორც ჰ. ==== ხმოვანი ჯამოს დაწერა ==== ხმოვნების დაწერა სამი ელემენტისგან შედგება: * ჰორიზონტალური ხაზი, რომელიც ინ-ის საწყისის კვინტესენციას მიწას ასახავს. * მზის სიმბოლო წერტილი, როგორც იანის კვინტესენცია, ფუნჯით წერისას წერტილი მოკლე შტრიხად გარდაიქმნება. * ვერტიკალური ხაზი - ადამიანის სიმბოლო, როგორც მიწასა და ცის შორის არსებული. წერტილი, ახლა კი მოკლე შტრიხი ემატება მარტივ ჯამოს განსასხვავებლად: * მარტივი ხმოვნები: ** ჰორიზონტალური: უკანა და შუა რიგის ხმოვნები. *** ნათელი ㅗ (ო) *** ბნელი ㅜ (უ) *** ბნელი ㅡ ({{IPA|ɯ}}, არალაბიალიზებული ი) ** ვერტიკალური: წინა რიგის ხმოვნები. (ㅓ ო ენის განვითარების პროცესში უკანა რიგში გადავიდა). *** ნათელიㅏ (ა) *** ბნელი ㅓ (ღია ო) *** ნეიტრალური ㅣ (ი) * შედგებილი ჯამო. ო ან უ ა-ს ან ო-ს წინ იქცევა [w] ბგერად. შედგენილი ხმოვნების ასახვისას ხმოვანთა ჰარმონია უნდა იყოს დაცული: ** ㅘ = ㅗ + ㅏ ** ㅝ = ㅜ + ㅓ ** ㅙ = ㅗ + ㅐ ** ㅞ = ㅜ + ㅔ * შედგებილი ჯამო, ㅣ-ი-თ დამთავრებული, თავდაპირველად დიფტონგები იყვნენ, ხოლო შემდეგ დამოუკიდებელ ხმოვნებად იქცნენ: ** ㅐ = ㅏ + ㅣ ** ㅔ = ㅓ + ㅣ ** ㅙ = ㅘ + ㅣ ** ㅚ = ㅗ + ㅣ ** ㅞ = ㅝ + ㅣ ** ㅟ = ㅜ + ㅣ ** ㅢ = ㅡ + ㅣ * დარბილებული ხმოვნები: ასეთი ბგერები აისახება ასოზე დამატებითი შტრიხით. 7 ძირითადი ხმოვნიდან 4 რბილდება. {|border=1 cellpadding=3 class="infobox bordered" style="width:120px;" |მარტივი |დარბილებული |---- |ㅏ |ㅑ |---- |ㅓ |ㅕ |---- |ㅗ |ㅛ |---- |ㅜ |ㅠ |---- |ㅡ | |---- |ㅣ | |---- |} მარტივი დარბილებული ხმოვნები: ** ㅑ ჲა ㅏ ა-დან ** ㅕ ჲო ㅓ ღია ო-დან ** ㅛ ჲო ㅗ ო-დან ** ㅠ ჲუ ㅜ უ-დან დარბილებული დიფტონგები: ** ㅒ ჲე ㅐ ღია ე-დან ** ㅖ ჲე ㅔ ე-დან [[XV საუკუნე|XV საუკუნის]] კორეულ ენაში ხმოვნების ჰარმონია უფრო გამოიკვეთებოდა ვიდრე დღეს. გრამატიკულ მორფემებში ხმოვნები იცვლებოდა მიმდებარე ბგერების თანახმად და იყოფოდა ერთმანეთთან ჰარმონიულ ორ ჯგუფად. ამას გავლენა ჰქონდა ენის მორფოლოგიაზეც. კორეული ფონოლოგია ამ ორ ჯგუფს ინის და იანის პოზიციიდან ხსნიდა. თუ კი სიტყვის ფუძეში "ნათელი" (იან) ხმოვანი იყო, მაშინ ამ ფუძესთან გამოსაყენებელი სუფიქსების უმეტესობასაც "ნათელი" (იან) ხმოვანი უნდა ჰქონოდა და პირიქით. ასევე არსებობდა მესამე ნეიტრალური ჯგუფი, ასეთი ხმოვნების მქონე სიტყვას შეესაბამებოდა "ნათელი" (იან) და "ბნელი" (ინ) სუფიქრები. ნეიტრალური ხმოვანია ㅣ (ი). ინ-ხმოვნებია: ㅡㅜㅓ ({{IPA|ɯ}}, უ, ღია ო). იან-ხმოვნებია: ㆍㅗㅏ (ე, ო, ა). უწერტილო ასოები ㅡㆍㅣ ისე უნდა იყოს არჩეული, რომ აღნიშნავდეს ცას, მიწას და ადამიანს. (ასო ე ㆍახლა აღარ გამოიყენება.) === ჯამოს თანმიმდევრობა === ჰანგილში ჯამოს თანრიგში ხმოვნები და თანხმოვნები არაა არეული. თანამედროვე თანრიგი დააკანონა [[ჩოი სეჯინი|ჩოი სეჯინმა]] [[1527]] წელს. ეს მანამდე მოხდა სანამ ორმაგი თანხმოვნები წარმოიქმნებოდა და ㅇ და ㆁ არ იყო გაყოფილი, ამიტომ ჩრდილოეთ და სამხრეთ კორეული თანმიმდევრობა განსხვავდება. ==== სამხრეთკორეული თანრიგი ==== თანხმოვან ჯამოს სამხრეთკორეული თანრიგი: ㄱ ㄲ ㄴ ㄷ ㄸ ㄹ ㅁ ㅂ ㅃ ㅅ ㅆ ㅇ ㅈ ㅉ ㅊ ㅋ ㅌ ㅍ ㅎ ხმოვან ჯამოს სამხრეთკორეული თანრიგი: ㅏ ㅐ ㅑ ㅒ ㅓ ㅔ ㅕ ㅖ ㅗ ㅘ ㅙ ㅚ ㅛ ㅜ ㅝ ㅞ ㅟ ㅠ ㅡ ㅢ ㅣ ==== ჩრდილოეთკორეული თანრიგი ==== თანხმოვან ჯამოს ჩრდილოეთკორეული თანრიგი: ㄱ ㄴ ㄷ ㄹ ㅁ ㅂ ㅅ ㅇ ㅈ ㅊ ㅋ ㅌ ㅍ ㅎ ㄲ ㄸ ㅃ ㅆ ㅉ ㅇ ხმოვან ჯამოს ჩრდილოეთკორეული თანრიგი: ㅏ ㅑ ㅓ ㅕ ㅗ ㅛ ㅜ ㅠ ㅡ ㅣ ㅐ ㅒ ㅔ ㅖ ㅚ ㅟ ㅢ ㅘ ㅝ ㅙ ㅞ === ჯამოს სახელები === ჰანგილში ასოთა თანრიგს ეწოდება განადა (가나다 순) პირველი სამი ასოს სახელით. ჩრდილოეთ კორეაში სახელების სტანდარტიზაცია მოხდა, როდესაც ჰანგილი ოფიციალურ დამწერლობად აღიარეს. ==== თანხმოვანთა სახელები ==== თანამედროვე თანხმოვნების სახელები ორი მარცვლისგან შედგება. {| border=1 style="border-collapse: collapse" |- ! თანხმოვანი !! სახელი |- | ㄱ || ''გიჲოკ'' (기역), ან ''გიიკ'' (기윽) ჩრდილო კორეაში |- | ㄴ || ''ნიინ'' (니은) |- | ㄷ || ''დიგიტ'' (디귿) |- | ㄹ || ''რიილ'' (리을) |- | ㅁ || ''მიუმ'' (미음) |- | ㅂ || ''ბიიპ'' (비읍) |- | ㅅ || ''სიოტ'' (시옷) |- | ㅇ || ''იინგ'' (이응) |- | ㅈ || ''ჯიიტ'' (지읒) |- | ㅊ || ''ჩიიტ'' (치읓) |- | ㅋ || ''ქიიქ'' (키읔) |- | ㅌ || ''თიუთ'' (티읕) |- | ㅍ || ''ფიიფ'' (피읖) |- | ㅎ || ''ჰიიტ'' (히읗) |} ორმაგი ჯამოების დასახელება სამხრეთ კორეაში იწყება 쌍 -სსანგით, რაც ორმაგს ნიშნავს და ჩრდილოეთ კორეაში კი 된 ტვენით, რაც მაგარს ნიშნავს. {| border=1 style="border-collapse: collapse" |- ! ასო !! სამხრეთ კორეული სახელი !! ჩრდილოეთ კორეული სახელი |- | ㄲ || ''სსაბგგიიოკ'' (쌍기역) || ''დოენგიუკ'' (된기윽) |- | ㄸ || ''სსანგდიგუტ'' (쌍디귿) || ''დოენდიუტ'' (된디읃) |- | ㅃ || ''სსანგბიუპ'' (쌍비읍) || ''დოენბიუპ'' (된비읍) |- | ㅆ || ''სსანგსიოტ'' (쌍시옷) || ''დოენსიუტ'' (된시읏) |- | ㅉ || ''სსანგჯიუტ'' (쌍지읒) || ''დოენჯიუტ'' (된지읒) |} ჩრდილოეთ კორეაში ხანდახან დასახელების ალტერნატიული ვარიანტი გამოიყენება, პირველ ბგერას ემატება (არალაბიალიზებული) უ ㅡ, მაგალითად: 그 - კუ, 쓰 - სსი და ა.შ. ==== ხმოვანთა სახელები ==== ხმოვნების დასახელება შეიცავს თვით ხმოვანს და წინ ყრუ ㅇ ეწერება. {| ! ასო !! სახელი |- | ㅏ || ''ა'' (아) |- | ㅐ || ''ე'' (애) |- | ㅑ || ''ჲა'' (야) |- | ㅒ || ''ჲე'' (얘) |- | ㅓ || ''ო'' (어) |- | ㅔ || ''ე'' (에) |- | ㅕ || ''ჲო'' (여) |- | ㅖ || ''ჲე'' (예) |- | ㅗ || ''ო'' (오) |- | ㅘ || ''ვა'' (와) |- | ㅙ || ''ვე'' (왜) |- | ㅚ || ''ვე'' (외) |- | ㅛ || ''ჲო'' (요) |- | ㅜ || ''უ'' (우) |- | ㅝ || ''ვო'' (워) |- | ㅞ || ''ვე'' (웨) |- | ㅟ || ''ვი'' (위) |- | ㅠ || ''ჲუ'' (유) |- | ㅡ || ''ი'' (으) |- | ㅢ || ''ვი'' (의) |- | ㅣ || ''ი'' (이) |} === მოძველებული ჯამო === რიგი ჯამოები აღარ გამოიყენება. ზეგის ბგერა გაქრა კორეული ენიდან, ხოლო ზოგი ჩინურ ბგერებს აღნიშნავდა, რომლებიც კორეულში არადროს არ იყო. ყველაზე ხშირად შემდეგი მოძველებული ჯამოები გამოიყენებოდა: * ㆍ ან 丶 - (არეა-ა 아래아 „''დაბალი ა''“) გამოითქმის როგორც ყრუ ა ([ʌ] ან [ə]). **ㆎ - (არეა-აე) გამოითქმის როგორც აი. * ㅿ - (ბანსიოს 반시옷) - ზ * ㆆ - (იორინ ხიიტ 여린 히읗) ხორხისმიერი პაუზა,ㅎ-ს მაგვარი ბგერა * ㆁ - (იესიინ 옛이응) ყრუ [ŋ]-ს ბგერა, ახლა იწერება ㅇ-თი * ㅸ - (გაბიეოუნ ბიეუპ 가벼운 비읍) — გამოითქმის როგორც - ჶ [f]. შემდეგი სამი ასო ჩინურ ბგერებს აღნიშნავდა: * ㅱ - მოკლე უ * ㆄ - ფ * ㅹ - ფფ მოძველებული ორმაგი ჯამოები: * ㆅ - (სსანგხიიტ 쌍히읗) [ɣ̈ʲ] ან [ɣ̈]. * ㆀ - (სსანგიინ 쌍이응) - ჩინური ბგერა თავდაპირველად ხანგულში ყვეა ორმაგი ჯამო ჩინურ ბგერებს ასახავდა, მხოლოდ მოგვიანებით მიიღეს მათ თანამედროვე მნიშვნელობა. == მარცვლების ბლოკები == ჰანგილში ასოები ყოველთვის ჯგუფდებიან მარცვლებად. ყოველი მარცვალი აუცილებლად იწყება თანხმოვნით. მარცვალი შეიძლება შედგებოდეს 2, 3 ან იშვიათად 4 ჯამოსგან. პირველი თანხმოვანი არის '''საწყისი''' (초성, 初聲 ჩოსონგ), მას მოსდევს ხმოვანი ან დიფტონგი, რომელსაც '''შუა''' (중성, 中聲 ჯუნგსონგ) ეწოდება, ბოლოში შესაძლოა იყოს თანხმოვანი ან დიგრაფა, მას '''დამხურავი''' (종성, 終聲 ჯონგსონგ) ეწოდება. თუ მარცვალში არაა პირველი თანხმოვანი, იგი უნდა დაიწყოს ㅇ ყრუ ასოთი. ㅇ როგორც ცხვირისებრი გამოითქმის მხოლოდ მარცვლის ბოლოში. ყველა ორმაგი ასო (ᆻ-ს და ᆩ-ს გარდა) შეიძლება მხოლოდ მარცვლის თავში დაიწეროს. ასოს მდებარეობა მარცვალში განისაზღვრება ასოს მოხაზულობით. * რთული ჯამოების კომპონენტები, როგორებიცაა ㅄ, ㅝ ან მოძველებული ㅵ, ㆋ იწერება მარცხნიდან მარჯვნივ. * შუა ასოები იწერება საწყისი ასოების მარჯვნივ ან ქვეშ, ხოლო თუ დიფტონგია, შეუძლია მარჯვნივაც და ქვემოთაც იყოს: თუ შუა ასო ჰორიზონტალურია ㅡ, მაშინ იწერება საწყისის ქვეშ, თუ ვერტიკალური ㅣ, მაშინ მარჯვნივ, ხოლო თუ ორივე სტილს შეიცავს ㅢ მაშინ ქვემოდან და მარჯვნიდან ესაზღვრება. <table cellpadding=5> <tr><td> {| |-align=center |bgcolor=#ffaaaa width=30 height=60|საწყისი||bgcolor=#aaffaa width=30|შუა |} </td><td> {| |-align=center |bgcolor=#ffaaaa width=60 height=30|საწყისი |-align=center |bgcolor=#aaffaa height=30|შუა |} </td><td> {| |-align=center |bgcolor=#ffaaaa width=30 height=30|საწყისი |bgcolor=#aaffaa width=30 rowspan=2|შუა 2 |-align=center |bgcolor=#aaffaa height=30|შუა 1 |} </td></tr> </table> დამხურავი ჯამო, თუ იგი მარტოა, ყოველთვის ქვემოთ იწერება: <table cellpadding=5> <tr><td> {| |-align=center |bgcolor=#ffaaaa width=30 height=40|საწყისი |bgcolor=#aaffaa width=30|შუა |-align=center |bgcolor=#aaaaff height=20 colspan=2|დამხურავი |} </td><td> {| |-align=center |bgcolor=#ffaaaa width=60 height=20|საწყისი |-align=center |bgcolor=#aaffaa height=20|შუა |-align=center |bgcolor=#aaaaff height=20|დამხურავი |} </td><td> {| |-align=center |bgcolor=#ffaaaa width=30 height=20|საწყისი |bgcolor=#aaffaa width=30 rowspan=2|შუა 2 |-align=center |bgcolor=#aaffaa height=20|შუა 1 |-align=center |bgcolor=#aaaaff height=20 colspan=2|დამხურავი |} </td></tr> </table> მარცვლები ყოველთვის ფონეტიკური თანრიგით იწერება: საწყისი, შუა, დამხურავი. ამიტომ: * ჰორიზონტალური შუათი მარცვლები ზემოდან ქვემოთ იწერება: 읍 იპ * ვერტიკალური შუათი და მარტივი დამხურავით იწერება საათის ისრის მიხედვით: 쌍 სსანგ * ორმაგი შუათი ცვლიან დაწერის მიმართულებას: 된 ტვენ * დამხურავი დიგრაფით იწერება მარცხნიდან მარჯვნივ ზემოდან ქვემოთ: 밟 პალპ მოძველებული ჯამოების გამოკლებით ჰანგილში შესაძლოა 11 172 მარცვალი. == ორთოგრაფია == [[XX საუკუნე]]მდე ჰანგილს არ ჰქონდა ორთოგრაფიის წესები. დამხურავი თანხმოვნის შემდეგი სიტყვის საწყის ხმოვანთან გადაბმის, სხვადასხვა დიალექტებისა და რიგი მიზეზების გამო კორეულად სიტყვა შესაძლოა სხვადასხვანაერად დაიწეროს. მეფე სერჯონი ამჯობინებდა მორფოფონემიკურ გამოთქმას, თუმცა კორეულში ფონემიკური იყო გავრცელებული. დროთა განმავლობაში ორთოგრაფია ნაწილობრივ მორფოფონემიკური გახდა, ეს ჯერ არსებით სახელებს შეეხო, მოგვიანებით კი ზმნებს. * გამოთქმა და თარგმანი: :ადამიანი, რომელსაც არ შეუძლია ამის გაკეთება : {{IPA|[mo.tʰa.nɯn.sa.ɾa.mi]}} * ფონემიკური ორთოგრაფია: :모타는사라미 : {{IPA|/mo.tʰa.nɯn.sa.la.mi/}} * მორფოფონემიკური ორთოგრაფია: :못하는사람이 : {{IPA|<nowiki>|mos.ha.nɯn.sa.lam.i |</nowiki>}} [[1933]] წელს შემოიღეს მორფოფონემიკური ორთოგრაფია. == სტილი == ჰანგილზე წერა შესაძლოა როგორც ზემოდან ქვემოთ, ასევე მარცხნიდან მარჯვნივ. თავდაპირველად ჩინეთიდან შემოსული სტანდარტი იყო ზემოდან ქვემოთ წერა, ხოლო ჯუ სიგიონგმა შემოიტანა მარცხნიდან მარჯვნივ წერის სტილი, რაც დღეს პრაქტიკულად სტანდარტად იქცა. არსებობს ჰანგილის კალიგრაფიული სტილი, რომელიც ძალიან წააგავს ჩინურ კალიგრაფიას. კალიგრაფიული წერა გამოიყენება წიგნებსა და ჟურნალებში. არსებობს კორეული კალიგრაფიული კომპიუტერული შრიფტებიც. == რესურსები ინტერნეტში == * [http://www.langintro.com/kintro/toc.htm ჰანგილის გაკვეთილები] * [http://english.president.go.kr/warp/en/korea/language/what/ ჰანგილის აღწერა] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060614183545/http://english.president.go.kr/warp/en/korea/language/what/ |date=2006-06-14 }} * [http://www.omniglot.com/writing/korean.htm კორეული ანბანი და გამოთქმა] * [http://www.unicode.org/charts/PDF/U1100.pdf ჯამო უნიკოდში PDF] * [http://www.unicode.org/charts/PDF/UAC00.pdf მარცვლები უნიკოდში 7მბ PDF] * [http://www.languages-study.com/korean-alphabet.html ჰანგილის ისტორია] == ლიტერატურა == * {{წიგნი | გვარი1 = მიქაბერიძე | სახელი1 = ნანა | გვარი2 = ფირცხალავა | სახელი2 = რუსუდან | ავტორი3 = გიმ ჰი იონი | სათაური = კორეული ენა დამწყებთათვის: დონე I–III | პასუხისმგებელი = მთ. რედ. ნანა მიქაბერიძე; სამეცნიერო რედ. თინათინ ბოლქვაძე, გიორგი მელაშვილი; ყდის დიზაინი მარიამ გოგსაძე, მელანო კვირკველია | გამოცემა = I გამოცემა | ადგილი = თბილისი | გამომცემლობა = სეზანი | წელი = 2025 | გვერდები = | სულ გვერდები = 320 | isbn = 9789941874451 }} ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:კორეული დამწერლობა| ]] 9s6p5x682g2d0vbjy2lda79xa7e8pjk 5564153 5564151 2026-10-23T16:47:03Z DerFuchs 6187 /* სია */ 5564153 wikitext text/x-wiki {{ყოფილი რჩეული}} {{დამწერლობა |სახელი= კორეული დამწერლობა |ტიპი= [[ანბანი]] |დრო= [[1444]]-დან დღემდე |ენები= [[კორეული ენა]] |შემქმნელი= [[სეჯონ დიდი]] |ნიმუში=Chosungul or Hangul logo (New Type) at (Black Design).svg |image_size=150px |iso15924= Hang }} [[ფაილი:Hunmin jeong-eum.jpg|220px|thumb|ჰანგილზე დაწერილი გვერდი ჰუმნიმ ჯეონგ-ეუმიდან 나랏말ㅆ̖미-ს აქვს ტონური მახვილის ნიშანი]] '''კორეული დამწერლობა''', '''ჰანგილი''' ({{lang-ko|'''한글'''}}) ან '''ჩოსონგილი''' ({{lang-ko|'''조선글'''}}) — კორეული ენის ანბანი, რომელმაც [[კორეა]]ში [[ჩინეთი]]დან შემოსული არაანბანური [[ჰანჯა]] შეცვალა. ჰანგილი არის ფონეტიკური ანბანური დამწერლობა, მაგრამ მას მარცვლოვანი დამწერლობის გავლენაც ეტყობა, რაც ასოების მარცვლოვან ბლოკებში გაერთიანებაში გამოიხატება. ანბანი შედგება 14 თანხმოვნისგან და 10 ხმოვნისგან. ჰანგილი [[ფონეტიკური დამწერლობა]]ა, ანუ ყოველ ბგერას თითო ასო შეესაბამება. ასოთა მოხაზულობა შემუშავდა სხვა დამწერლობებისგან დამოუკიდებლად. == დასახელებები == * თანამედროვე დასახელება ''ჰანგილი'' შემოიტანა [[ჯუ შიგიონგი]]მ [[1912]] წელს. იგი ძველ კორეულად ნიშნავს დიდ დამწერლობას (დიდი 한 დამწერლობა 글) და ამავე დროს თანამედროვე კორეულად კორეულ დამწერლობას. * [[ჩრდილოეთი კორეა|ჩრდილოეთ კორეაში]] დამწერლობას ჩოსონგილს უწოდებენ, ჩრდილო კორეის თვითდასახელების შესაბამისად. * თავდაპირველად კი ანბანს ჰუნმინ ჯონგიმ ([[კორეული ენა|კორ.]] 훈민정음, 訓民正音) ეწოდებოდა. == ისტორია == ჰანგილი შექმნეს მეცნიერთა ჯგუფმა [[1443]] წელს [[ჯოსონი (დინასტია)|ჯოსონის]] დინასტიის მეოთხე მეფის [[სეჯონ დიდი]]ს დავალებით. მეფემ ახალი ანბანის საჭიროება იმით ახსნა, რომ კორეული ენა ძალიან განსხვავდებოდა [[ჩინური ენა|ჩინურისგან]] და უბრალო ხალხს უჭირდა [[იეროგლიფები]]ს შესწავლა. იმ დროს წერა-კითხვა მხოლოდ მცირერიცხოვანმა ელიტამ იცოდა, ახალი ანბანის სწავლა კი ყველასთვის ხელმისაწვდომი იქნებოდა. სიახლეს თავდაპირველად განათლებული ელიტა წინააღმდეგობით შეხვდა და მხოლოდ ჰანჯას ცნობდა. ანბანის შექმნის პროექტი დასრულდა [[1446]] წელს და გამოქვეყნდა დოკუმენტში სახელად „ჰუნმინ ჯონგიმ“, რაც ნიშნავს „ხალხისთვის ბგერების სწორად გამოყენებაზე“. სწორად ამ დოკუმენტის სახელიდან წარმოიშვა ანბანის სახელიც. [[სამხრეთი კორეა|სამხრეთ კორეაში]] ანბანის გამოსვლის დღედ [[9 ოქტომბერი]] ითვლება, ხოლო ჩრდილოეთ კორეაში [[15 იანვარი]]. ამ დღეს [[ჰანგილის დღე]]ს აღნიშნავენ. [[1940]] წელს ნაპოვნია 1446 წლის დოკუმენტი, სადაც ახსნილია ანბანის მოხაზულობის დიზაინი. თანხმოვნების მოხაზულობა ფონეტიკურ არტიკულაციას შეესაბამება, ხოლო ხმოვნების [[ინი და იანი|ინის და იანის]] იდეოლოგიის თანახმად. [[სეჯონგი]]ს გარდაცვალების შემდეგ ჰანგილმა ნელ-ნელა დაკარგა თავისი პოპულარობა. [[1504]] წელს იგი საერთოდ აიკრძალა ოფიციალურ დოკუმენტებში გამოსაყენებლად, ხოლო [[1506]] წელს მეფე [[ჯუნგჯონგი|ჯუნგჯონგმა]] საერთოდ გააუქმა ონმუნის (ანუ „სახალხო ანბანის“) სამინისტრო. ამ პერიოდიდან ჰანგილს მხოლოდ ქალები და ნაკლებად განათლებული ხალხი იყენებდა. ჰანგილის მეორე დაბადება [[XIX საუკუნე|XIX საუკუნის]] მეორე ნახევარში მოხდა, როდესაც კორეა სულ უფრო და უფრო ექცეოდა [[იაპონია|იაპონიის]] გავლენის ქვეშ, ჰანგილი გახდა კორეული ეროვნული მოძრაობის სიმბოლო. [[გაბოს რეფორმა|გაბოს რეფორმის]] (갑오 개혁) [[1894]] წელს შემდეგ ჰანგილის გამოყენება ოფიციალურ დოკუმენტებში აღდგა. [[1910]] წელს კორეის იაპონიის მიერ ანექსიის შემდეგ ჰანგილის სწავლება დაიწყო სკოლებში. ეს იაპონიის კულტურული ასიმილაციის პოლიტიკისთვის დაპირისპირების ფორმად იქცა. [[1933]] წელს მოხდა ჰანგილის სტანდარტიზაცია, ხოლო [[1940]] წელს სხვა ენებზე ტრანსკრიფცია. ამ პერიოდის კორეული დამწერლობა წარმოადგენდა ჰანგილის და ჰანჯის შენაზავს, ლექსიკური ფუძეები იწერებოდა ჰანჯაზე, ხოლო გრამატიკული ფორმები ჰანგილზე. [[1945]] წლიდან, როდესაც კორეა იაპონიისგან განთავისუფლდა, ჰანგილი გახდა ოფიციალური დამწერლობა. დღეს ჰანჯა სამხრეთ კორეაში გამოიყენება მხოლოდ დასახელებებში და ლოზუნგებში, ხოლო ჩრდილოეთ კორეაში საერთოდ აღარ გამოიყენება. == ანბანი == '''ჯამო''' ან '''ნასორი''' არის ჰანგილის შემადგენელი ნაწილები. ჯა ნიშნავს ასოს, ხოლო მო დედას. მთლიანად კი სიტყვა ნიშნავს ბლოკებს, რომლისგანაც შედგება სიტყვა. სულ არსებობს 51 ჯამო, აქედან 24 შეესაბამება ანბანის ასოებს, ხოლო დანარჩენი 27 ჯამო არის ორი ან სამი ასოს კომბინაცია ([[დიგრაფები]] და [[ტრიგრაფები]]). 24 მარტივი ჯამოდან 14 თანხმოვანია (კორ. ჯა-იმ 자음, 子音) და 10 ხმოვანი (მო-იმ 모음, 母音). 16 დიგრაფიდან 5 ძლიერი თანხმოვანი წარმოიქმნება გაორმაგებული უბრალო თანხმოვნებისგან, დანარჩენი 11 კი სხვადასხვა ასოებისგან წარმოიქმნება. ჯამოს 10 ხმოვანი ჯგუფდება 11 დიფტონგად. ამრიგად ჰანგილი ასე გამოიყურება: * 14 მარტივი თანხმოვანი: ㄱㄴㄷㄹㅁㅂㅅㅇㅈㅊㅋㅌㅍㅎ, მოძველებულები: ㅿㆁㆆㅱㅸㆄ * 5 ორმაგი თანხმოვანი: ㄲㄸㅃㅆㅉ, მოძველებულები: ㅥㆀㆅㅹ * 11 დიგრაფა: ㄳㄵㄶㄺㄻㄼㄽㄾㄿㅀㅄ, მოძველებულები: ㅦㅧㅨㅪㅬㅭㅮㅯㅰㅲㅳㅶㅷㅺㅻㅼㅽㅾㆂㆃ მოძველებული ტრიგრაფები: ㅩㅫㅴㅵ * 6 მარტივი ხმოვანი: ㅏㅓㅗㅜㅡㅣ, მოძველებულები: ㆍ * 4 დარბილებული ხმოვანი: ㅑㅕㅛㅠ * 11 დიფტონგი: ㅐㅒㅔㅖㅘㅙㅚㅝㅞㅟㅢ, მოძველებულები: ㆎㆇㆈㆉㆊㆋㆌ ===სია=== თანამედროვე კორეულ ანბანში გამოყენებული ასო-ნიშნების სია.{{sfn-2|მიქაბერიძე|2025}} ====თანხმოვნები==== {| class="wikitable" ! colspan="1" rowspan="1" |ასო ! colspan="1" rowspan="1" |ქართული შესატყვისი ! colspan="1" rowspan="1" |დახასიათება |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㄱ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''გ''' | colspan="1" rowspan="1" |მჟღერი, რბილსასისმიერი [ველარული] |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㄴ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''ნ''' | colspan="1" rowspan="1" |წინაენისმიერი სონანტი. |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㄷ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''დ''' | colspan="1" rowspan="1" |მჟღერი, კბილისმიერი [დენტალური] |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㄹ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''ლ/რ''' | colspan="1" rowspan="1" |მჟღერი, წინაენისმიერი, ნაპრალოვანი სონანტი. |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅁ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''მ''' | colspan="1" rowspan="1" |მჟღერი, წყვილბაგისმიერი [ბილაბიალური], ხშული, სონორი. |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅂ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''ბ''' | colspan="1" rowspan="1" |მჟღერი, წყვილბაგისმიერი [ბილაბიალური] |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅅ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''ს/შ''' | colspan="1" rowspan="1" |ყრუ, წინანუნისმიერი [წინაალვეოლარული] |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅇ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''ნგ''' | colspan="1" rowspan="1" |მჟღერი, უკანაენისმიერი სონანტი. ხშული, ცხვირისმიერი [ნაზალური]. |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅈ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''ჯ''' | colspan="1" rowspan="1" |მჟღერი, უკანანუნისმიერი [უკანაალვეოლარული] |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅊ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''ჩ''' | colspan="1" rowspan="1" |ფშვინვიერი, უკანანუნისმიერი [უკანაალვეოლარული] |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅋ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''ქ''' | colspan="1" rowspan="1" |ფშვინვიერი, რბილსასისმიერი [ველარული] |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅌ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''თ''' | colspan="1" rowspan="1" |ფშვინვიერი, კბილისმიერი [დენტალური] |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅍ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''ფ''' | colspan="1" rowspan="1" |ფშვინვიერი, წყვილბაგისმიერი [ბილაბიალური] |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅎ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''ჰ''' | colspan="1" rowspan="1" |ყრუ, ხახისმიერი [ლარინგალური] |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㄲ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''კ''' | colspan="1" rowspan="1" |მკვეთრი, რბილსასისმიერი [ველარული] |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㄸ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''ტ''' | colspan="1" rowspan="1" |მკვეთრი, კბილისმიერი [დენტალური] |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅃ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''პ''' | colspan="1" rowspan="1" |მკვეთრი, წყვილბაგისმიერი [ბილაბიალური] |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅆ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''ს''' | colspan="1" rowspan="1" |ყრუ, უკანანუნისმიერი [უკანაალვეოლარული] |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅉ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''ჭ''' | colspan="1" rowspan="1" |მკვეთრი, უკანანუნისმიერი [უკანაალვეოლარული] |} ==== ხმოვნები ==== {| class="wikitable" ! colspan="1" rowspan="1" |ასო ! colspan="1" rowspan="1" |ქართული შესატყვისი ! colspan="1" rowspan="1" |დახასიათება |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅏ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''ა''' | colspan="1" rowspan="1" |შუა რიგის, დაბალი აწეულობის, ყველაზე ღია ხმოვანი |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅑ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''ჲა''' | colspan="1" rowspan="1" |დიფთონგი |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅓ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''ო''' | colspan="1" rowspan="1" |შუა რიგის ხმოვანი |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅕ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''ჲო''' | colspan="1" rowspan="1" |დიფთონგი |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅗ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''ო''' | colspan="1" rowspan="1" |უკანა რიგის ხმოვანი, ბაგისმიერი [ლაბიალური] |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅛ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''ჲო''' | colspan="1" rowspan="1" |დიფთონგი |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅜ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''უ''' | colspan="1" rowspan="1" |უკანა რიგის ხმოვანი, ბაგისმიერი [ლაბიალური] |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅠ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''ჲუ''' | colspan="1" rowspan="1" |დიფთონგი |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅡ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''ი''' | colspan="1" rowspan="1" |მოკლე, მაგარი ი |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅣ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''ი''' | colspan="1" rowspan="1" |წინა რიგის, ვიწრო ხმოვანი მაღალი აწეულობის |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅐ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''ე''' | colspan="1" rowspan="1" |წინა რიგის ღია ხმოვანი მაღალი აწეულობის |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅒ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''ჲე''' | colspan="1" rowspan="1" |დიფთონგი |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅔ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''ე''' | colspan="1" rowspan="1" |წინა რიგის ნაწილობრივ ღია |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅖ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''ჲე''' | colspan="1" rowspan="1" |დიფთონგი |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅘ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''უა''' | colspan="1" rowspan="1" |დიფთონგი |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅙ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''უე''' | colspan="1" rowspan="1" |დიფთონგი |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅚ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''უე''' | colspan="1" rowspan="1" |დიფთონგი |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅝ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''უო''' | colspan="1" rowspan="1" |დიფთონგი |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅞ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''უე''' | colspan="1" rowspan="1" |დიფთონგი |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅟ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''უი''' | colspan="1" rowspan="1" |დიფთონგი |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅢ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''ი''' | colspan="1" rowspan="1" |წინა რიგის მაღალი აწეულობის, ნაწილობრივ მაგარი |} === ჯამოს მოხაზულობა === ჰანგილის იერსახე მეცნიერულად იყო დამუშავებული და, როგორც წესი, ყოველი ასოს წარმოთქმის ახსნა შეიძლება მოხაზულობის მიხედვით. მაგალითად ㅌ (წარმოითქმის როგორც '''თ''') აგებულია სამი ჰორიზონტალირი შტრიხისგან. ზედა შტრიხი მიუთითებს, რომ ㅌ ხშული ბგერაა, როგორც ㆆ -, ㄱ გ, ㄷ დ, ㅂ ბ, ㅈ ჯ, ყოველ მათგანს გააჩნია ზედა შტრიხი. შუა შტრიხი მიუთითებს, რომ ბგერა [[ფშვინვიერი ბგერები|ფშვინვიერია]], როგორც ㅎ ჰ, ㅋ ქ, ㅍ ფ, ㅊ ჩ. მრუდი ქვედა შტრიხი კი მიუთითებს, რომ ㅌ წინაენისმიერი ბგერაა, როგორც ㄴ ნ, ㄷ დ, და ㄹ ლ/რ. მოძველებულ თანხმოვნებს ᇰ და ᇢ-ს ორგვარი წაკითხვის წესი აქვთ და შედგებიან ორი ელემენტისგან და იწერებიან ერთი მეორეზე, წარმოითქმიან კი ასე: [ŋ]/ყრუ ᇰ-სთვის და [m]/[w] ᇢ-სთვის. ჯამოს ხმოვნებში კი მოკლე შტრიხი ერთვის მთავარ ხაზს, რაც მიუთითებს, რომ ასოს გააჩნია დარბილებული წყვილი. თუ კი შტრიხი ორია, მაშინ ბგერა იწყება მოკლე ი-თ (y). შტრიხის მდებარეობა მიუთითებს ინის და იანის რომელ საწყის მიეკუთვნება იგი, თუ შტრიხი ზემოთაა ან მარჯვნივ, მაშინ ბგერა ნათელ საწყისს მიეკუთვნება, ხოლო თუ ქვემოთ ან მარცხნივ, მაშინ ბნელს. თანამედროვე ჯამოში დამატებითი ვერტიკალური ხაზი აღნიშნავს უმლაუტს და ასხვავებს ㅐ [ε], ㅔ [e], ㅚ [ø], ㅟ [y] -ს ㅏ ([a]), ㅓ ([ʌ]), ㅗ ([o]), ㅜ ([u])-სგან. თუმცა შესაძლოა, რომ ეს არ არის წინასწარ განსაზღვრული დიზაინი, არამედ ㅣ([i])-ზე დამთავრებული დიფტონგების ბუნებრივმა ჩამოყალიბებამ მოიტანა. ჯამოს გარდა ჰანგილში გამოიყენება ე.წ. [[დიაკრიტიკული ნიშანი]], რომელიც გადმოსცემს ტონურ მახვილს. აღმავალი ტონური მახვილიანი ბგერის მარცხნივ (ვერტიკალურად წერისას) იწერებოდა ·, ხოლო დაღმავალი მახვილისას :. ახლა ეს ნიშნები აღარ გამოიყენება. ==== თანხმოვანი ჯამოს დაწერა ==== ასოები, რომლებიც თანხმოვან ბგერებს აღნიშნავენ, იყოფიან 5 ჯგუფად, ყოველ ჯგუფს აქვს თავისი საბაზისო ფორმა. დამატებითი შტროხების მეშვეობით ამ ბაზიდან ახალი ასოები წარმოიქმნება. ჰუნმინ ჯონგ-უმ ჰერიეში ბაზური ფორმები წარმოიქმნება [[ენა (ორგანო)|ენის]], [[ხახა|ხახის]], [[კბილი|კბილების]] და [[ყელი]]ს არტიკულაციით. {|border=1 cellpadding=3 class="infobox bordered" style="width:120px;" |მარტივი |ფშვინვადი |გაორმაგებული |---- |ㅈ |ㅊ |ㅉ |---- |ㄱ |ㅋ |ㄲ |---- |ㄷ |ㅌ |ㄸ |---- |ㅂ |ㅍ |ㅃ |---- |ㅅ | |ㅆ |---- |} ჯგუფების დასახელება ჩინური [[ფონეტიკა|ფონეტიკიდან]] არის აღებული: * უკანა სასისმიერი თანხმოვნები (아음, 牙音 აუმ - უკანა კბილის ბგერა): ** ㄱ (გ) ㅋ (ქ) ** ბაზური ფორმა: ㄱ გამოიყურება, როგორც ხახაზე მიდებული ენა, ㅋწარმოიქმნება ㄱ-სთვის შუაში კლაკნილი შტრიხის დამატებით, რაც მიუთითებს ფშვინვადობაზე. * წინაენისმიერი თანხმოვნები (설음, 舌音 სოლიმი - ენის ბგერა): ** ㄴ (ნ) , ㄷ (დ), ㅌ (თ), ㄹ (ლ/რ) ** ბაზური ფორმა: ㄴ გამოიყურება, როგორც ნუნებზე მიდებული ენა, ㄴ-სგან წარმოქმნილი ასოები მსგავსი არტიკულაციით წარმოითქმის. ㄷ-ში ზედა შტრიხი მიუთითებს ხშულობაზე, ㅌ-სი კლაკნილი შტრიხი - ფშვინვადობაზე, ხოლო ㄹ ასახავს ენის მოხრას ამ ბგერის წარმოთქმისას. * ბაგისმიერი თანხმოვნები (순음, 唇音 სუნუმი - ბაგის ბგერა): ** ㅁ (მ), ㅂ (ბ), ㅍ ([ფ]) ** ბაზური ფორმა: ㅁ ასახავს ერთმანეთთან კონტაქტისას ტუჩების ფორმას. ㅂ ასოს თავი მიუთითებს ბგერის ხშულობაზე, ხოლო ㅍ ასოში კლაკნილი - ფშვინვადობაზე. * სისინა ბგერები (치음, 齒音 ჩიუმი - კბილის ბგერა): ** ㅅ (ს), ㅈ (ჯ), ㅊ (ჩ) ** ბაზური ფორმა: ㅅ თავდაპირველად გამოიყურებოდა სოლისებრი ʌ-სავით, ეს გამოსახავს კბილს გვერდიდან. ㅈ ასოს ზედა შტრიხი მიუთითებს ბგერის ხშულობაზე, ხოლო ㅊ-ს კლაკნილი - ფშვინვადობაზე. * ხორხისმიერი ბგერები (후음, 喉音 ხუიმი - ყელის ბგერა): ** ㅇ ([ʔ, ŋ]), ㅎ (ჰ) ** ბაზური ფორმა: ㅇ ასახავს ყელს. თავდაპირველად ㅇ იწერებოდა ორ ასოდ - უბრალო რგოლი ㅇ, რაც სიჩუმეს ნიშნავს და ㆁ უკანაენისებრი ნ-ს აღსანიშნად. ამის გარდა ადრე არსებობდა ასო ㆆ, რომელიც ხორხისმიერ ბგერას აღნიშნავდა, ამ ასოსგან წარმოიქმნა ასო ㅎ, რომლის კლაკნილიც ფშვინვადობაზე მიუთითებს და გამოითქმის როგორც ჰ. ==== ხმოვანი ჯამოს დაწერა ==== ხმოვნების დაწერა სამი ელემენტისგან შედგება: * ჰორიზონტალური ხაზი, რომელიც ინ-ის საწყისის კვინტესენციას მიწას ასახავს. * მზის სიმბოლო წერტილი, როგორც იანის კვინტესენცია, ფუნჯით წერისას წერტილი მოკლე შტრიხად გარდაიქმნება. * ვერტიკალური ხაზი - ადამიანის სიმბოლო, როგორც მიწასა და ცის შორის არსებული. წერტილი, ახლა კი მოკლე შტრიხი ემატება მარტივ ჯამოს განსასხვავებლად: * მარტივი ხმოვნები: ** ჰორიზონტალური: უკანა და შუა რიგის ხმოვნები. *** ნათელი ㅗ (ო) *** ბნელი ㅜ (უ) *** ბნელი ㅡ ({{IPA|ɯ}}, არალაბიალიზებული ი) ** ვერტიკალური: წინა რიგის ხმოვნები. (ㅓ ო ენის განვითარების პროცესში უკანა რიგში გადავიდა). *** ნათელიㅏ (ა) *** ბნელი ㅓ (ღია ო) *** ნეიტრალური ㅣ (ი) * შედგებილი ჯამო. ო ან უ ა-ს ან ო-ს წინ იქცევა [w] ბგერად. შედგენილი ხმოვნების ასახვისას ხმოვანთა ჰარმონია უნდა იყოს დაცული: ** ㅘ = ㅗ + ㅏ ** ㅝ = ㅜ + ㅓ ** ㅙ = ㅗ + ㅐ ** ㅞ = ㅜ + ㅔ * შედგებილი ჯამო, ㅣ-ი-თ დამთავრებული, თავდაპირველად დიფტონგები იყვნენ, ხოლო შემდეგ დამოუკიდებელ ხმოვნებად იქცნენ: ** ㅐ = ㅏ + ㅣ ** ㅔ = ㅓ + ㅣ ** ㅙ = ㅘ + ㅣ ** ㅚ = ㅗ + ㅣ ** ㅞ = ㅝ + ㅣ ** ㅟ = ㅜ + ㅣ ** ㅢ = ㅡ + ㅣ * დარბილებული ხმოვნები: ასეთი ბგერები აისახება ასოზე დამატებითი შტრიხით. 7 ძირითადი ხმოვნიდან 4 რბილდება. {|border=1 cellpadding=3 class="infobox bordered" style="width:120px;" |მარტივი |დარბილებული |---- |ㅏ |ㅑ |---- |ㅓ |ㅕ |---- |ㅗ |ㅛ |---- |ㅜ |ㅠ |---- |ㅡ | |---- |ㅣ | |---- |} მარტივი დარბილებული ხმოვნები: ** ㅑ ჲა ㅏ ა-დან ** ㅕ ჲო ㅓ ღია ო-დან ** ㅛ ჲო ㅗ ო-დან ** ㅠ ჲუ ㅜ უ-დან დარბილებული დიფტონგები: ** ㅒ ჲე ㅐ ღია ე-დან ** ㅖ ჲე ㅔ ე-დან [[XV საუკუნე|XV საუკუნის]] კორეულ ენაში ხმოვნების ჰარმონია უფრო გამოიკვეთებოდა ვიდრე დღეს. გრამატიკულ მორფემებში ხმოვნები იცვლებოდა მიმდებარე ბგერების თანახმად და იყოფოდა ერთმანეთთან ჰარმონიულ ორ ჯგუფად. ამას გავლენა ჰქონდა ენის მორფოლოგიაზეც. კორეული ფონოლოგია ამ ორ ჯგუფს ინის და იანის პოზიციიდან ხსნიდა. თუ კი სიტყვის ფუძეში "ნათელი" (იან) ხმოვანი იყო, მაშინ ამ ფუძესთან გამოსაყენებელი სუფიქსების უმეტესობასაც "ნათელი" (იან) ხმოვანი უნდა ჰქონოდა და პირიქით. ასევე არსებობდა მესამე ნეიტრალური ჯგუფი, ასეთი ხმოვნების მქონე სიტყვას შეესაბამებოდა "ნათელი" (იან) და "ბნელი" (ინ) სუფიქრები. ნეიტრალური ხმოვანია ㅣ (ი). ინ-ხმოვნებია: ㅡㅜㅓ ({{IPA|ɯ}}, უ, ღია ო). იან-ხმოვნებია: ㆍㅗㅏ (ე, ო, ა). უწერტილო ასოები ㅡㆍㅣ ისე უნდა იყოს არჩეული, რომ აღნიშნავდეს ცას, მიწას და ადამიანს. (ასო ე ㆍახლა აღარ გამოიყენება.) === ჯამოს თანმიმდევრობა === ჰანგილში ჯამოს თანრიგში ხმოვნები და თანხმოვნები არაა არეული. თანამედროვე თანრიგი დააკანონა [[ჩოი სეჯინი|ჩოი სეჯინმა]] [[1527]] წელს. ეს მანამდე მოხდა სანამ ორმაგი თანხმოვნები წარმოიქმნებოდა და ㅇ და ㆁ არ იყო გაყოფილი, ამიტომ ჩრდილოეთ და სამხრეთ კორეული თანმიმდევრობა განსხვავდება. ==== სამხრეთკორეული თანრიგი ==== თანხმოვან ჯამოს სამხრეთკორეული თანრიგი: ㄱ ㄲ ㄴ ㄷ ㄸ ㄹ ㅁ ㅂ ㅃ ㅅ ㅆ ㅇ ㅈ ㅉ ㅊ ㅋ ㅌ ㅍ ㅎ ხმოვან ჯამოს სამხრეთკორეული თანრიგი: ㅏ ㅐ ㅑ ㅒ ㅓ ㅔ ㅕ ㅖ ㅗ ㅘ ㅙ ㅚ ㅛ ㅜ ㅝ ㅞ ㅟ ㅠ ㅡ ㅢ ㅣ ==== ჩრდილოეთკორეული თანრიგი ==== თანხმოვან ჯამოს ჩრდილოეთკორეული თანრიგი: ㄱ ㄴ ㄷ ㄹ ㅁ ㅂ ㅅ ㅇ ㅈ ㅊ ㅋ ㅌ ㅍ ㅎ ㄲ ㄸ ㅃ ㅆ ㅉ ㅇ ხმოვან ჯამოს ჩრდილოეთკორეული თანრიგი: ㅏ ㅑ ㅓ ㅕ ㅗ ㅛ ㅜ ㅠ ㅡ ㅣ ㅐ ㅒ ㅔ ㅖ ㅚ ㅟ ㅢ ㅘ ㅝ ㅙ ㅞ === ჯამოს სახელები === ჰანგილში ასოთა თანრიგს ეწოდება განადა (가나다 순) პირველი სამი ასოს სახელით. ჩრდილოეთ კორეაში სახელების სტანდარტიზაცია მოხდა, როდესაც ჰანგილი ოფიციალურ დამწერლობად აღიარეს. ==== თანხმოვანთა სახელები ==== თანამედროვე თანხმოვნების სახელები ორი მარცვლისგან შედგება. {| border=1 style="border-collapse: collapse" |- ! თანხმოვანი !! სახელი |- | ㄱ || ''გიჲოკ'' (기역), ან ''გიიკ'' (기윽) ჩრდილო კორეაში |- | ㄴ || ''ნიინ'' (니은) |- | ㄷ || ''დიგიტ'' (디귿) |- | ㄹ || ''რიილ'' (리을) |- | ㅁ || ''მიუმ'' (미음) |- | ㅂ || ''ბიიპ'' (비읍) |- | ㅅ || ''სიოტ'' (시옷) |- | ㅇ || ''იინგ'' (이응) |- | ㅈ || ''ჯიიტ'' (지읒) |- | ㅊ || ''ჩიიტ'' (치읓) |- | ㅋ || ''ქიიქ'' (키읔) |- | ㅌ || ''თიუთ'' (티읕) |- | ㅍ || ''ფიიფ'' (피읖) |- | ㅎ || ''ჰიიტ'' (히읗) |} ორმაგი ჯამოების დასახელება სამხრეთ კორეაში იწყება 쌍 -სსანგით, რაც ორმაგს ნიშნავს და ჩრდილოეთ კორეაში კი 된 ტვენით, რაც მაგარს ნიშნავს. {| border=1 style="border-collapse: collapse" |- ! ასო !! სამხრეთ კორეული სახელი !! ჩრდილოეთ კორეული სახელი |- | ㄲ || ''სსაბგგიიოკ'' (쌍기역) || ''დოენგიუკ'' (된기윽) |- | ㄸ || ''სსანგდიგუტ'' (쌍디귿) || ''დოენდიუტ'' (된디읃) |- | ㅃ || ''სსანგბიუპ'' (쌍비읍) || ''დოენბიუპ'' (된비읍) |- | ㅆ || ''სსანგსიოტ'' (쌍시옷) || ''დოენსიუტ'' (된시읏) |- | ㅉ || ''სსანგჯიუტ'' (쌍지읒) || ''დოენჯიუტ'' (된지읒) |} ჩრდილოეთ კორეაში ხანდახან დასახელების ალტერნატიული ვარიანტი გამოიყენება, პირველ ბგერას ემატება (არალაბიალიზებული) უ ㅡ, მაგალითად: 그 - კუ, 쓰 - სსი და ა.შ. ==== ხმოვანთა სახელები ==== ხმოვნების დასახელება შეიცავს თვით ხმოვანს და წინ ყრუ ㅇ ეწერება. {| ! ასო !! სახელი |- | ㅏ || ''ა'' (아) |- | ㅐ || ''ე'' (애) |- | ㅑ || ''ჲა'' (야) |- | ㅒ || ''ჲე'' (얘) |- | ㅓ || ''ო'' (어) |- | ㅔ || ''ე'' (에) |- | ㅕ || ''ჲო'' (여) |- | ㅖ || ''ჲე'' (예) |- | ㅗ || ''ო'' (오) |- | ㅘ || ''ვა'' (와) |- | ㅙ || ''ვე'' (왜) |- | ㅚ || ''ვე'' (외) |- | ㅛ || ''ჲო'' (요) |- | ㅜ || ''უ'' (우) |- | ㅝ || ''ვო'' (워) |- | ㅞ || ''ვე'' (웨) |- | ㅟ || ''ვი'' (위) |- | ㅠ || ''ჲუ'' (유) |- | ㅡ || ''ი'' (으) |- | ㅢ || ''ვი'' (의) |- | ㅣ || ''ი'' (이) |} === მოძველებული ჯამო === რიგი ჯამოები აღარ გამოიყენება. ზეგის ბგერა გაქრა კორეული ენიდან, ხოლო ზოგი ჩინურ ბგერებს აღნიშნავდა, რომლებიც კორეულში არადროს არ იყო. ყველაზე ხშირად შემდეგი მოძველებული ჯამოები გამოიყენებოდა: * ㆍ ან 丶 - (არეა-ა 아래아 „''დაბალი ა''“) გამოითქმის როგორც ყრუ ა ([ʌ] ან [ə]). **ㆎ - (არეა-აე) გამოითქმის როგორც აი. * ㅿ - (ბანსიოს 반시옷) - ზ * ㆆ - (იორინ ხიიტ 여린 히읗) ხორხისმიერი პაუზა,ㅎ-ს მაგვარი ბგერა * ㆁ - (იესიინ 옛이응) ყრუ [ŋ]-ს ბგერა, ახლა იწერება ㅇ-თი * ㅸ - (გაბიეოუნ ბიეუპ 가벼운 비읍) — გამოითქმის როგორც - ჶ [f]. შემდეგი სამი ასო ჩინურ ბგერებს აღნიშნავდა: * ㅱ - მოკლე უ * ㆄ - ფ * ㅹ - ფფ მოძველებული ორმაგი ჯამოები: * ㆅ - (სსანგხიიტ 쌍히읗) [ɣ̈ʲ] ან [ɣ̈]. * ㆀ - (სსანგიინ 쌍이응) - ჩინური ბგერა თავდაპირველად ხანგულში ყვეა ორმაგი ჯამო ჩინურ ბგერებს ასახავდა, მხოლოდ მოგვიანებით მიიღეს მათ თანამედროვე მნიშვნელობა. == მარცვლების ბლოკები == ჰანგილში ასოები ყოველთვის ჯგუფდებიან მარცვლებად. ყოველი მარცვალი აუცილებლად იწყება თანხმოვნით. მარცვალი შეიძლება შედგებოდეს 2, 3 ან იშვიათად 4 ჯამოსგან. პირველი თანხმოვანი არის '''საწყისი''' (초성, 初聲 ჩოსონგ), მას მოსდევს ხმოვანი ან დიფტონგი, რომელსაც '''შუა''' (중성, 中聲 ჯუნგსონგ) ეწოდება, ბოლოში შესაძლოა იყოს თანხმოვანი ან დიგრაფა, მას '''დამხურავი''' (종성, 終聲 ჯონგსონგ) ეწოდება. თუ მარცვალში არაა პირველი თანხმოვანი, იგი უნდა დაიწყოს ㅇ ყრუ ასოთი. ㅇ როგორც ცხვირისებრი გამოითქმის მხოლოდ მარცვლის ბოლოში. ყველა ორმაგი ასო (ᆻ-ს და ᆩ-ს გარდა) შეიძლება მხოლოდ მარცვლის თავში დაიწეროს. ასოს მდებარეობა მარცვალში განისაზღვრება ასოს მოხაზულობით. * რთული ჯამოების კომპონენტები, როგორებიცაა ㅄ, ㅝ ან მოძველებული ㅵ, ㆋ იწერება მარცხნიდან მარჯვნივ. * შუა ასოები იწერება საწყისი ასოების მარჯვნივ ან ქვეშ, ხოლო თუ დიფტონგია, შეუძლია მარჯვნივაც და ქვემოთაც იყოს: თუ შუა ასო ჰორიზონტალურია ㅡ, მაშინ იწერება საწყისის ქვეშ, თუ ვერტიკალური ㅣ, მაშინ მარჯვნივ, ხოლო თუ ორივე სტილს შეიცავს ㅢ მაშინ ქვემოდან და მარჯვნიდან ესაზღვრება. <table cellpadding=5> <tr><td> {| |-align=center |bgcolor=#ffaaaa width=30 height=60|საწყისი||bgcolor=#aaffaa width=30|შუა |} </td><td> {| |-align=center |bgcolor=#ffaaaa width=60 height=30|საწყისი |-align=center |bgcolor=#aaffaa height=30|შუა |} </td><td> {| |-align=center |bgcolor=#ffaaaa width=30 height=30|საწყისი |bgcolor=#aaffaa width=30 rowspan=2|შუა 2 |-align=center |bgcolor=#aaffaa height=30|შუა 1 |} </td></tr> </table> დამხურავი ჯამო, თუ იგი მარტოა, ყოველთვის ქვემოთ იწერება: <table cellpadding=5> <tr><td> {| |-align=center |bgcolor=#ffaaaa width=30 height=40|საწყისი |bgcolor=#aaffaa width=30|შუა |-align=center |bgcolor=#aaaaff height=20 colspan=2|დამხურავი |} </td><td> {| |-align=center |bgcolor=#ffaaaa width=60 height=20|საწყისი |-align=center |bgcolor=#aaffaa height=20|შუა |-align=center |bgcolor=#aaaaff height=20|დამხურავი |} </td><td> {| |-align=center |bgcolor=#ffaaaa width=30 height=20|საწყისი |bgcolor=#aaffaa width=30 rowspan=2|შუა 2 |-align=center |bgcolor=#aaffaa height=20|შუა 1 |-align=center |bgcolor=#aaaaff height=20 colspan=2|დამხურავი |} </td></tr> </table> მარცვლები ყოველთვის ფონეტიკური თანრიგით იწერება: საწყისი, შუა, დამხურავი. ამიტომ: * ჰორიზონტალური შუათი მარცვლები ზემოდან ქვემოთ იწერება: 읍 იპ * ვერტიკალური შუათი და მარტივი დამხურავით იწერება საათის ისრის მიხედვით: 쌍 სსანგ * ორმაგი შუათი ცვლიან დაწერის მიმართულებას: 된 ტვენ * დამხურავი დიგრაფით იწერება მარცხნიდან მარჯვნივ ზემოდან ქვემოთ: 밟 პალპ მოძველებული ჯამოების გამოკლებით ჰანგილში შესაძლოა 11 172 მარცვალი. == ორთოგრაფია == [[XX საუკუნე]]მდე ჰანგილს არ ჰქონდა ორთოგრაფიის წესები. დამხურავი თანხმოვნის შემდეგი სიტყვის საწყის ხმოვანთან გადაბმის, სხვადასხვა დიალექტებისა და რიგი მიზეზების გამო კორეულად სიტყვა შესაძლოა სხვადასხვანაერად დაიწეროს. მეფე სერჯონი ამჯობინებდა მორფოფონემიკურ გამოთქმას, თუმცა კორეულში ფონემიკური იყო გავრცელებული. დროთა განმავლობაში ორთოგრაფია ნაწილობრივ მორფოფონემიკური გახდა, ეს ჯერ არსებით სახელებს შეეხო, მოგვიანებით კი ზმნებს. * გამოთქმა და თარგმანი: :ადამიანი, რომელსაც არ შეუძლია ამის გაკეთება : {{IPA|[mo.tʰa.nɯn.sa.ɾa.mi]}} * ფონემიკური ორთოგრაფია: :모타는사라미 : {{IPA|/mo.tʰa.nɯn.sa.la.mi/}} * მორფოფონემიკური ორთოგრაფია: :못하는사람이 : {{IPA|<nowiki>|mos.ha.nɯn.sa.lam.i |</nowiki>}} [[1933]] წელს შემოიღეს მორფოფონემიკური ორთოგრაფია. == სტილი == ჰანგილზე წერა შესაძლოა როგორც ზემოდან ქვემოთ, ასევე მარცხნიდან მარჯვნივ. თავდაპირველად ჩინეთიდან შემოსული სტანდარტი იყო ზემოდან ქვემოთ წერა, ხოლო ჯუ სიგიონგმა შემოიტანა მარცხნიდან მარჯვნივ წერის სტილი, რაც დღეს პრაქტიკულად სტანდარტად იქცა. არსებობს ჰანგილის კალიგრაფიული სტილი, რომელიც ძალიან წააგავს ჩინურ კალიგრაფიას. კალიგრაფიული წერა გამოიყენება წიგნებსა და ჟურნალებში. არსებობს კორეული კალიგრაფიული კომპიუტერული შრიფტებიც. == რესურსები ინტერნეტში == * [http://www.langintro.com/kintro/toc.htm ჰანგილის გაკვეთილები] * [http://english.president.go.kr/warp/en/korea/language/what/ ჰანგილის აღწერა] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060614183545/http://english.president.go.kr/warp/en/korea/language/what/ |date=2006-06-14 }} * [http://www.omniglot.com/writing/korean.htm კორეული ანბანი და გამოთქმა] * [http://www.unicode.org/charts/PDF/U1100.pdf ჯამო უნიკოდში PDF] * [http://www.unicode.org/charts/PDF/UAC00.pdf მარცვლები უნიკოდში 7მბ PDF] * [http://www.languages-study.com/korean-alphabet.html ჰანგილის ისტორია] == ლიტერატურა == * {{წიგნი | გვარი1 = მიქაბერიძე | სახელი1 = ნანა | გვარი2 = ფირცხალავა | სახელი2 = რუსუდან | ავტორი3 = გიმ ჰი იონი | სათაური = კორეული ენა დამწყებთათვის: დონე I–III | პასუხისმგებელი = მთ. რედ. ნანა მიქაბერიძე; სამეცნიერო რედ. თინათინ ბოლქვაძე, გიორგი მელაშვილი; ყდის დიზაინი მარიამ გოგსაძე, მელანო კვირკველია | გამოცემა = I გამოცემა | ადგილი = თბილისი | გამომცემლობა = სეზანი | წელი = 2025 | გვერდები = | სულ გვერდები = 320 | isbn = 9789941874451 }} ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:კორეული დამწერლობა| ]] 87ibs5lffwhivoc76q07f7cui5b6581 5564158 5564153 2026-10-23T16:48:12Z DerFuchs 6187 /* ლიტერატურა */ 5564158 wikitext text/x-wiki {{ყოფილი რჩეული}} {{დამწერლობა |სახელი= კორეული დამწერლობა |ტიპი= [[ანბანი]] |დრო= [[1444]]-დან დღემდე |ენები= [[კორეული ენა]] |შემქმნელი= [[სეჯონ დიდი]] |ნიმუში=Chosungul or Hangul logo (New Type) at (Black Design).svg |image_size=150px |iso15924= Hang }} [[ფაილი:Hunmin jeong-eum.jpg|220px|thumb|ჰანგილზე დაწერილი გვერდი ჰუმნიმ ჯეონგ-ეუმიდან 나랏말ㅆ̖미-ს აქვს ტონური მახვილის ნიშანი]] '''კორეული დამწერლობა''', '''ჰანგილი''' ({{lang-ko|'''한글'''}}) ან '''ჩოსონგილი''' ({{lang-ko|'''조선글'''}}) — კორეული ენის ანბანი, რომელმაც [[კორეა]]ში [[ჩინეთი]]დან შემოსული არაანბანური [[ჰანჯა]] შეცვალა. ჰანგილი არის ფონეტიკური ანბანური დამწერლობა, მაგრამ მას მარცვლოვანი დამწერლობის გავლენაც ეტყობა, რაც ასოების მარცვლოვან ბლოკებში გაერთიანებაში გამოიხატება. ანბანი შედგება 14 თანხმოვნისგან და 10 ხმოვნისგან. ჰანგილი [[ფონეტიკური დამწერლობა]]ა, ანუ ყოველ ბგერას თითო ასო შეესაბამება. ასოთა მოხაზულობა შემუშავდა სხვა დამწერლობებისგან დამოუკიდებლად. == დასახელებები == * თანამედროვე დასახელება ''ჰანგილი'' შემოიტანა [[ჯუ შიგიონგი]]მ [[1912]] წელს. იგი ძველ კორეულად ნიშნავს დიდ დამწერლობას (დიდი 한 დამწერლობა 글) და ამავე დროს თანამედროვე კორეულად კორეულ დამწერლობას. * [[ჩრდილოეთი კორეა|ჩრდილოეთ კორეაში]] დამწერლობას ჩოსონგილს უწოდებენ, ჩრდილო კორეის თვითდასახელების შესაბამისად. * თავდაპირველად კი ანბანს ჰუნმინ ჯონგიმ ([[კორეული ენა|კორ.]] 훈민정음, 訓民正音) ეწოდებოდა. == ისტორია == ჰანგილი შექმნეს მეცნიერთა ჯგუფმა [[1443]] წელს [[ჯოსონი (დინასტია)|ჯოსონის]] დინასტიის მეოთხე მეფის [[სეჯონ დიდი]]ს დავალებით. მეფემ ახალი ანბანის საჭიროება იმით ახსნა, რომ კორეული ენა ძალიან განსხვავდებოდა [[ჩინური ენა|ჩინურისგან]] და უბრალო ხალხს უჭირდა [[იეროგლიფები]]ს შესწავლა. იმ დროს წერა-კითხვა მხოლოდ მცირერიცხოვანმა ელიტამ იცოდა, ახალი ანბანის სწავლა კი ყველასთვის ხელმისაწვდომი იქნებოდა. სიახლეს თავდაპირველად განათლებული ელიტა წინააღმდეგობით შეხვდა და მხოლოდ ჰანჯას ცნობდა. ანბანის შექმნის პროექტი დასრულდა [[1446]] წელს და გამოქვეყნდა დოკუმენტში სახელად „ჰუნმინ ჯონგიმ“, რაც ნიშნავს „ხალხისთვის ბგერების სწორად გამოყენებაზე“. სწორად ამ დოკუმენტის სახელიდან წარმოიშვა ანბანის სახელიც. [[სამხრეთი კორეა|სამხრეთ კორეაში]] ანბანის გამოსვლის დღედ [[9 ოქტომბერი]] ითვლება, ხოლო ჩრდილოეთ კორეაში [[15 იანვარი]]. ამ დღეს [[ჰანგილის დღე]]ს აღნიშნავენ. [[1940]] წელს ნაპოვნია 1446 წლის დოკუმენტი, სადაც ახსნილია ანბანის მოხაზულობის დიზაინი. თანხმოვნების მოხაზულობა ფონეტიკურ არტიკულაციას შეესაბამება, ხოლო ხმოვნების [[ინი და იანი|ინის და იანის]] იდეოლოგიის თანახმად. [[სეჯონგი]]ს გარდაცვალების შემდეგ ჰანგილმა ნელ-ნელა დაკარგა თავისი პოპულარობა. [[1504]] წელს იგი საერთოდ აიკრძალა ოფიციალურ დოკუმენტებში გამოსაყენებლად, ხოლო [[1506]] წელს მეფე [[ჯუნგჯონგი|ჯუნგჯონგმა]] საერთოდ გააუქმა ონმუნის (ანუ „სახალხო ანბანის“) სამინისტრო. ამ პერიოდიდან ჰანგილს მხოლოდ ქალები და ნაკლებად განათლებული ხალხი იყენებდა. ჰანგილის მეორე დაბადება [[XIX საუკუნე|XIX საუკუნის]] მეორე ნახევარში მოხდა, როდესაც კორეა სულ უფრო და უფრო ექცეოდა [[იაპონია|იაპონიის]] გავლენის ქვეშ, ჰანგილი გახდა კორეული ეროვნული მოძრაობის სიმბოლო. [[გაბოს რეფორმა|გაბოს რეფორმის]] (갑오 개혁) [[1894]] წელს შემდეგ ჰანგილის გამოყენება ოფიციალურ დოკუმენტებში აღდგა. [[1910]] წელს კორეის იაპონიის მიერ ანექსიის შემდეგ ჰანგილის სწავლება დაიწყო სკოლებში. ეს იაპონიის კულტურული ასიმილაციის პოლიტიკისთვის დაპირისპირების ფორმად იქცა. [[1933]] წელს მოხდა ჰანგილის სტანდარტიზაცია, ხოლო [[1940]] წელს სხვა ენებზე ტრანსკრიფცია. ამ პერიოდის კორეული დამწერლობა წარმოადგენდა ჰანგილის და ჰანჯის შენაზავს, ლექსიკური ფუძეები იწერებოდა ჰანჯაზე, ხოლო გრამატიკული ფორმები ჰანგილზე. [[1945]] წლიდან, როდესაც კორეა იაპონიისგან განთავისუფლდა, ჰანგილი გახდა ოფიციალური დამწერლობა. დღეს ჰანჯა სამხრეთ კორეაში გამოიყენება მხოლოდ დასახელებებში და ლოზუნგებში, ხოლო ჩრდილოეთ კორეაში საერთოდ აღარ გამოიყენება. == ანბანი == '''ჯამო''' ან '''ნასორი''' არის ჰანგილის შემადგენელი ნაწილები. ჯა ნიშნავს ასოს, ხოლო მო დედას. მთლიანად კი სიტყვა ნიშნავს ბლოკებს, რომლისგანაც შედგება სიტყვა. სულ არსებობს 51 ჯამო, აქედან 24 შეესაბამება ანბანის ასოებს, ხოლო დანარჩენი 27 ჯამო არის ორი ან სამი ასოს კომბინაცია ([[დიგრაფები]] და [[ტრიგრაფები]]). 24 მარტივი ჯამოდან 14 თანხმოვანია (კორ. ჯა-იმ 자음, 子音) და 10 ხმოვანი (მო-იმ 모음, 母音). 16 დიგრაფიდან 5 ძლიერი თანხმოვანი წარმოიქმნება გაორმაგებული უბრალო თანხმოვნებისგან, დანარჩენი 11 კი სხვადასხვა ასოებისგან წარმოიქმნება. ჯამოს 10 ხმოვანი ჯგუფდება 11 დიფტონგად. ამრიგად ჰანგილი ასე გამოიყურება: * 14 მარტივი თანხმოვანი: ㄱㄴㄷㄹㅁㅂㅅㅇㅈㅊㅋㅌㅍㅎ, მოძველებულები: ㅿㆁㆆㅱㅸㆄ * 5 ორმაგი თანხმოვანი: ㄲㄸㅃㅆㅉ, მოძველებულები: ㅥㆀㆅㅹ * 11 დიგრაფა: ㄳㄵㄶㄺㄻㄼㄽㄾㄿㅀㅄ, მოძველებულები: ㅦㅧㅨㅪㅬㅭㅮㅯㅰㅲㅳㅶㅷㅺㅻㅼㅽㅾㆂㆃ მოძველებული ტრიგრაფები: ㅩㅫㅴㅵ * 6 მარტივი ხმოვანი: ㅏㅓㅗㅜㅡㅣ, მოძველებულები: ㆍ * 4 დარბილებული ხმოვანი: ㅑㅕㅛㅠ * 11 დიფტონგი: ㅐㅒㅔㅖㅘㅙㅚㅝㅞㅟㅢ, მოძველებულები: ㆎㆇㆈㆉㆊㆋㆌ ===სია=== თანამედროვე კორეულ ანბანში გამოყენებული ასო-ნიშნების სია.{{sfn-2|მიქაბერიძე|2025}} ====თანხმოვნები==== {| class="wikitable" ! colspan="1" rowspan="1" |ასო ! colspan="1" rowspan="1" |ქართული შესატყვისი ! colspan="1" rowspan="1" |დახასიათება |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㄱ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''გ''' | colspan="1" rowspan="1" |მჟღერი, რბილსასისმიერი [ველარული] |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㄴ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''ნ''' | colspan="1" rowspan="1" |წინაენისმიერი სონანტი. |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㄷ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''დ''' | colspan="1" rowspan="1" |მჟღერი, კბილისმიერი [დენტალური] |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㄹ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''ლ/რ''' | colspan="1" rowspan="1" |მჟღერი, წინაენისმიერი, ნაპრალოვანი სონანტი. |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅁ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''მ''' | colspan="1" rowspan="1" |მჟღერი, წყვილბაგისმიერი [ბილაბიალური], ხშული, სონორი. |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅂ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''ბ''' | colspan="1" rowspan="1" |მჟღერი, წყვილბაგისმიერი [ბილაბიალური] |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅅ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''ს/შ''' | colspan="1" rowspan="1" |ყრუ, წინანუნისმიერი [წინაალვეოლარული] |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅇ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''ნგ''' | colspan="1" rowspan="1" |მჟღერი, უკანაენისმიერი სონანტი. ხშული, ცხვირისმიერი [ნაზალური]. |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅈ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''ჯ''' | colspan="1" rowspan="1" |მჟღერი, უკანანუნისმიერი [უკანაალვეოლარული] |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅊ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''ჩ''' | colspan="1" rowspan="1" |ფშვინვიერი, უკანანუნისმიერი [უკანაალვეოლარული] |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅋ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''ქ''' | colspan="1" rowspan="1" |ფშვინვიერი, რბილსასისმიერი [ველარული] |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅌ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''თ''' | colspan="1" rowspan="1" |ფშვინვიერი, კბილისმიერი [დენტალური] |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅍ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''ფ''' | colspan="1" rowspan="1" |ფშვინვიერი, წყვილბაგისმიერი [ბილაბიალური] |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅎ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''ჰ''' | colspan="1" rowspan="1" |ყრუ, ხახისმიერი [ლარინგალური] |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㄲ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''კ''' | colspan="1" rowspan="1" |მკვეთრი, რბილსასისმიერი [ველარული] |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㄸ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''ტ''' | colspan="1" rowspan="1" |მკვეთრი, კბილისმიერი [დენტალური] |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅃ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''პ''' | colspan="1" rowspan="1" |მკვეთრი, წყვილბაგისმიერი [ბილაბიალური] |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅆ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''ს''' | colspan="1" rowspan="1" |ყრუ, უკანანუნისმიერი [უკანაალვეოლარული] |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅉ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''ჭ''' | colspan="1" rowspan="1" |მკვეთრი, უკანანუნისმიერი [უკანაალვეოლარული] |} ==== ხმოვნები ==== {| class="wikitable" ! colspan="1" rowspan="1" |ასო ! colspan="1" rowspan="1" |ქართული შესატყვისი ! colspan="1" rowspan="1" |დახასიათება |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅏ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''ა''' | colspan="1" rowspan="1" |შუა რიგის, დაბალი აწეულობის, ყველაზე ღია ხმოვანი |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅑ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''ჲა''' | colspan="1" rowspan="1" |დიფთონგი |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅓ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''ო''' | colspan="1" rowspan="1" |შუა რიგის ხმოვანი |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅕ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''ჲო''' | colspan="1" rowspan="1" |დიფთონგი |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅗ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''ო''' | colspan="1" rowspan="1" |უკანა რიგის ხმოვანი, ბაგისმიერი [ლაბიალური] |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅛ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''ჲო''' | colspan="1" rowspan="1" |დიფთონგი |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅜ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''უ''' | colspan="1" rowspan="1" |უკანა რიგის ხმოვანი, ბაგისმიერი [ლაბიალური] |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅠ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''ჲუ''' | colspan="1" rowspan="1" |დიფთონგი |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅡ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''ი''' | colspan="1" rowspan="1" |მოკლე, მაგარი ი |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅣ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''ი''' | colspan="1" rowspan="1" |წინა რიგის, ვიწრო ხმოვანი მაღალი აწეულობის |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅐ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''ე''' | colspan="1" rowspan="1" |წინა რიგის ღია ხმოვანი მაღალი აწეულობის |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅒ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''ჲე''' | colspan="1" rowspan="1" |დიფთონგი |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅔ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''ე''' | colspan="1" rowspan="1" |წინა რიგის ნაწილობრივ ღია |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅖ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''ჲე''' | colspan="1" rowspan="1" |დიფთონგი |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅘ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''უა''' | colspan="1" rowspan="1" |დიფთონგი |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅙ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''უე''' | colspan="1" rowspan="1" |დიფთონგი |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅚ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''უე''' | colspan="1" rowspan="1" |დიფთონგი |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅝ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''უო''' | colspan="1" rowspan="1" |დიფთონგი |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅞ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''უე''' | colspan="1" rowspan="1" |დიფთონგი |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅟ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''უი''' | colspan="1" rowspan="1" |დიფთონგი |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅢ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''ი''' | colspan="1" rowspan="1" |წინა რიგის მაღალი აწეულობის, ნაწილობრივ მაგარი |} === ჯამოს მოხაზულობა === ჰანგილის იერსახე მეცნიერულად იყო დამუშავებული და, როგორც წესი, ყოველი ასოს წარმოთქმის ახსნა შეიძლება მოხაზულობის მიხედვით. მაგალითად ㅌ (წარმოითქმის როგორც '''თ''') აგებულია სამი ჰორიზონტალირი შტრიხისგან. ზედა შტრიხი მიუთითებს, რომ ㅌ ხშული ბგერაა, როგორც ㆆ -, ㄱ გ, ㄷ დ, ㅂ ბ, ㅈ ჯ, ყოველ მათგანს გააჩნია ზედა შტრიხი. შუა შტრიხი მიუთითებს, რომ ბგერა [[ფშვინვიერი ბგერები|ფშვინვიერია]], როგორც ㅎ ჰ, ㅋ ქ, ㅍ ფ, ㅊ ჩ. მრუდი ქვედა შტრიხი კი მიუთითებს, რომ ㅌ წინაენისმიერი ბგერაა, როგორც ㄴ ნ, ㄷ დ, და ㄹ ლ/რ. მოძველებულ თანხმოვნებს ᇰ და ᇢ-ს ორგვარი წაკითხვის წესი აქვთ და შედგებიან ორი ელემენტისგან და იწერებიან ერთი მეორეზე, წარმოითქმიან კი ასე: [ŋ]/ყრუ ᇰ-სთვის და [m]/[w] ᇢ-სთვის. ჯამოს ხმოვნებში კი მოკლე შტრიხი ერთვის მთავარ ხაზს, რაც მიუთითებს, რომ ასოს გააჩნია დარბილებული წყვილი. თუ კი შტრიხი ორია, მაშინ ბგერა იწყება მოკლე ი-თ (y). შტრიხის მდებარეობა მიუთითებს ინის და იანის რომელ საწყის მიეკუთვნება იგი, თუ შტრიხი ზემოთაა ან მარჯვნივ, მაშინ ბგერა ნათელ საწყისს მიეკუთვნება, ხოლო თუ ქვემოთ ან მარცხნივ, მაშინ ბნელს. თანამედროვე ჯამოში დამატებითი ვერტიკალური ხაზი აღნიშნავს უმლაუტს და ასხვავებს ㅐ [ε], ㅔ [e], ㅚ [ø], ㅟ [y] -ს ㅏ ([a]), ㅓ ([ʌ]), ㅗ ([o]), ㅜ ([u])-სგან. თუმცა შესაძლოა, რომ ეს არ არის წინასწარ განსაზღვრული დიზაინი, არამედ ㅣ([i])-ზე დამთავრებული დიფტონგების ბუნებრივმა ჩამოყალიბებამ მოიტანა. ჯამოს გარდა ჰანგილში გამოიყენება ე.წ. [[დიაკრიტიკული ნიშანი]], რომელიც გადმოსცემს ტონურ მახვილს. აღმავალი ტონური მახვილიანი ბგერის მარცხნივ (ვერტიკალურად წერისას) იწერებოდა ·, ხოლო დაღმავალი მახვილისას :. ახლა ეს ნიშნები აღარ გამოიყენება. ==== თანხმოვანი ჯამოს დაწერა ==== ასოები, რომლებიც თანხმოვან ბგერებს აღნიშნავენ, იყოფიან 5 ჯგუფად, ყოველ ჯგუფს აქვს თავისი საბაზისო ფორმა. დამატებითი შტროხების მეშვეობით ამ ბაზიდან ახალი ასოები წარმოიქმნება. ჰუნმინ ჯონგ-უმ ჰერიეში ბაზური ფორმები წარმოიქმნება [[ენა (ორგანო)|ენის]], [[ხახა|ხახის]], [[კბილი|კბილების]] და [[ყელი]]ს არტიკულაციით. {|border=1 cellpadding=3 class="infobox bordered" style="width:120px;" |მარტივი |ფშვინვადი |გაორმაგებული |---- |ㅈ |ㅊ |ㅉ |---- |ㄱ |ㅋ |ㄲ |---- |ㄷ |ㅌ |ㄸ |---- |ㅂ |ㅍ |ㅃ |---- |ㅅ | |ㅆ |---- |} ჯგუფების დასახელება ჩინური [[ფონეტიკა|ფონეტიკიდან]] არის აღებული: * უკანა სასისმიერი თანხმოვნები (아음, 牙音 აუმ - უკანა კბილის ბგერა): ** ㄱ (გ) ㅋ (ქ) ** ბაზური ფორმა: ㄱ გამოიყურება, როგორც ხახაზე მიდებული ენა, ㅋწარმოიქმნება ㄱ-სთვის შუაში კლაკნილი შტრიხის დამატებით, რაც მიუთითებს ფშვინვადობაზე. * წინაენისმიერი თანხმოვნები (설음, 舌音 სოლიმი - ენის ბგერა): ** ㄴ (ნ) , ㄷ (დ), ㅌ (თ), ㄹ (ლ/რ) ** ბაზური ფორმა: ㄴ გამოიყურება, როგორც ნუნებზე მიდებული ენა, ㄴ-სგან წარმოქმნილი ასოები მსგავსი არტიკულაციით წარმოითქმის. ㄷ-ში ზედა შტრიხი მიუთითებს ხშულობაზე, ㅌ-სი კლაკნილი შტრიხი - ფშვინვადობაზე, ხოლო ㄹ ასახავს ენის მოხრას ამ ბგერის წარმოთქმისას. * ბაგისმიერი თანხმოვნები (순음, 唇音 სუნუმი - ბაგის ბგერა): ** ㅁ (მ), ㅂ (ბ), ㅍ ([ფ]) ** ბაზური ფორმა: ㅁ ასახავს ერთმანეთთან კონტაქტისას ტუჩების ფორმას. ㅂ ასოს თავი მიუთითებს ბგერის ხშულობაზე, ხოლო ㅍ ასოში კლაკნილი - ფშვინვადობაზე. * სისინა ბგერები (치음, 齒音 ჩიუმი - კბილის ბგერა): ** ㅅ (ს), ㅈ (ჯ), ㅊ (ჩ) ** ბაზური ფორმა: ㅅ თავდაპირველად გამოიყურებოდა სოლისებრი ʌ-სავით, ეს გამოსახავს კბილს გვერდიდან. ㅈ ასოს ზედა შტრიხი მიუთითებს ბგერის ხშულობაზე, ხოლო ㅊ-ს კლაკნილი - ფშვინვადობაზე. * ხორხისმიერი ბგერები (후음, 喉音 ხუიმი - ყელის ბგერა): ** ㅇ ([ʔ, ŋ]), ㅎ (ჰ) ** ბაზური ფორმა: ㅇ ასახავს ყელს. თავდაპირველად ㅇ იწერებოდა ორ ასოდ - უბრალო რგოლი ㅇ, რაც სიჩუმეს ნიშნავს და ㆁ უკანაენისებრი ნ-ს აღსანიშნად. ამის გარდა ადრე არსებობდა ასო ㆆ, რომელიც ხორხისმიერ ბგერას აღნიშნავდა, ამ ასოსგან წარმოიქმნა ასო ㅎ, რომლის კლაკნილიც ფშვინვადობაზე მიუთითებს და გამოითქმის როგორც ჰ. ==== ხმოვანი ჯამოს დაწერა ==== ხმოვნების დაწერა სამი ელემენტისგან შედგება: * ჰორიზონტალური ხაზი, რომელიც ინ-ის საწყისის კვინტესენციას მიწას ასახავს. * მზის სიმბოლო წერტილი, როგორც იანის კვინტესენცია, ფუნჯით წერისას წერტილი მოკლე შტრიხად გარდაიქმნება. * ვერტიკალური ხაზი - ადამიანის სიმბოლო, როგორც მიწასა და ცის შორის არსებული. წერტილი, ახლა კი მოკლე შტრიხი ემატება მარტივ ჯამოს განსასხვავებლად: * მარტივი ხმოვნები: ** ჰორიზონტალური: უკანა და შუა რიგის ხმოვნები. *** ნათელი ㅗ (ო) *** ბნელი ㅜ (უ) *** ბნელი ㅡ ({{IPA|ɯ}}, არალაბიალიზებული ი) ** ვერტიკალური: წინა რიგის ხმოვნები. (ㅓ ო ენის განვითარების პროცესში უკანა რიგში გადავიდა). *** ნათელიㅏ (ა) *** ბნელი ㅓ (ღია ო) *** ნეიტრალური ㅣ (ი) * შედგებილი ჯამო. ო ან უ ა-ს ან ო-ს წინ იქცევა [w] ბგერად. შედგენილი ხმოვნების ასახვისას ხმოვანთა ჰარმონია უნდა იყოს დაცული: ** ㅘ = ㅗ + ㅏ ** ㅝ = ㅜ + ㅓ ** ㅙ = ㅗ + ㅐ ** ㅞ = ㅜ + ㅔ * შედგებილი ჯამო, ㅣ-ი-თ დამთავრებული, თავდაპირველად დიფტონგები იყვნენ, ხოლო შემდეგ დამოუკიდებელ ხმოვნებად იქცნენ: ** ㅐ = ㅏ + ㅣ ** ㅔ = ㅓ + ㅣ ** ㅙ = ㅘ + ㅣ ** ㅚ = ㅗ + ㅣ ** ㅞ = ㅝ + ㅣ ** ㅟ = ㅜ + ㅣ ** ㅢ = ㅡ + ㅣ * დარბილებული ხმოვნები: ასეთი ბგერები აისახება ასოზე დამატებითი შტრიხით. 7 ძირითადი ხმოვნიდან 4 რბილდება. {|border=1 cellpadding=3 class="infobox bordered" style="width:120px;" |მარტივი |დარბილებული |---- |ㅏ |ㅑ |---- |ㅓ |ㅕ |---- |ㅗ |ㅛ |---- |ㅜ |ㅠ |---- |ㅡ | |---- |ㅣ | |---- |} მარტივი დარბილებული ხმოვნები: ** ㅑ ჲა ㅏ ა-დან ** ㅕ ჲო ㅓ ღია ო-დან ** ㅛ ჲო ㅗ ო-დან ** ㅠ ჲუ ㅜ უ-დან დარბილებული დიფტონგები: ** ㅒ ჲე ㅐ ღია ე-დან ** ㅖ ჲე ㅔ ე-დან [[XV საუკუნე|XV საუკუნის]] კორეულ ენაში ხმოვნების ჰარმონია უფრო გამოიკვეთებოდა ვიდრე დღეს. გრამატიკულ მორფემებში ხმოვნები იცვლებოდა მიმდებარე ბგერების თანახმად და იყოფოდა ერთმანეთთან ჰარმონიულ ორ ჯგუფად. ამას გავლენა ჰქონდა ენის მორფოლოგიაზეც. კორეული ფონოლოგია ამ ორ ჯგუფს ინის და იანის პოზიციიდან ხსნიდა. თუ კი სიტყვის ფუძეში "ნათელი" (იან) ხმოვანი იყო, მაშინ ამ ფუძესთან გამოსაყენებელი სუფიქსების უმეტესობასაც "ნათელი" (იან) ხმოვანი უნდა ჰქონოდა და პირიქით. ასევე არსებობდა მესამე ნეიტრალური ჯგუფი, ასეთი ხმოვნების მქონე სიტყვას შეესაბამებოდა "ნათელი" (იან) და "ბნელი" (ინ) სუფიქრები. ნეიტრალური ხმოვანია ㅣ (ი). ინ-ხმოვნებია: ㅡㅜㅓ ({{IPA|ɯ}}, უ, ღია ო). იან-ხმოვნებია: ㆍㅗㅏ (ე, ო, ა). უწერტილო ასოები ㅡㆍㅣ ისე უნდა იყოს არჩეული, რომ აღნიშნავდეს ცას, მიწას და ადამიანს. (ასო ე ㆍახლა აღარ გამოიყენება.) === ჯამოს თანმიმდევრობა === ჰანგილში ჯამოს თანრიგში ხმოვნები და თანხმოვნები არაა არეული. თანამედროვე თანრიგი დააკანონა [[ჩოი სეჯინი|ჩოი სეჯინმა]] [[1527]] წელს. ეს მანამდე მოხდა სანამ ორმაგი თანხმოვნები წარმოიქმნებოდა და ㅇ და ㆁ არ იყო გაყოფილი, ამიტომ ჩრდილოეთ და სამხრეთ კორეული თანმიმდევრობა განსხვავდება. ==== სამხრეთკორეული თანრიგი ==== თანხმოვან ჯამოს სამხრეთკორეული თანრიგი: ㄱ ㄲ ㄴ ㄷ ㄸ ㄹ ㅁ ㅂ ㅃ ㅅ ㅆ ㅇ ㅈ ㅉ ㅊ ㅋ ㅌ ㅍ ㅎ ხმოვან ჯამოს სამხრეთკორეული თანრიგი: ㅏ ㅐ ㅑ ㅒ ㅓ ㅔ ㅕ ㅖ ㅗ ㅘ ㅙ ㅚ ㅛ ㅜ ㅝ ㅞ ㅟ ㅠ ㅡ ㅢ ㅣ ==== ჩრდილოეთკორეული თანრიგი ==== თანხმოვან ჯამოს ჩრდილოეთკორეული თანრიგი: ㄱ ㄴ ㄷ ㄹ ㅁ ㅂ ㅅ ㅇ ㅈ ㅊ ㅋ ㅌ ㅍ ㅎ ㄲ ㄸ ㅃ ㅆ ㅉ ㅇ ხმოვან ჯამოს ჩრდილოეთკორეული თანრიგი: ㅏ ㅑ ㅓ ㅕ ㅗ ㅛ ㅜ ㅠ ㅡ ㅣ ㅐ ㅒ ㅔ ㅖ ㅚ ㅟ ㅢ ㅘ ㅝ ㅙ ㅞ === ჯამოს სახელები === ჰანგილში ასოთა თანრიგს ეწოდება განადა (가나다 순) პირველი სამი ასოს სახელით. ჩრდილოეთ კორეაში სახელების სტანდარტიზაცია მოხდა, როდესაც ჰანგილი ოფიციალურ დამწერლობად აღიარეს. ==== თანხმოვანთა სახელები ==== თანამედროვე თანხმოვნების სახელები ორი მარცვლისგან შედგება. {| border=1 style="border-collapse: collapse" |- ! თანხმოვანი !! სახელი |- | ㄱ || ''გიჲოკ'' (기역), ან ''გიიკ'' (기윽) ჩრდილო კორეაში |- | ㄴ || ''ნიინ'' (니은) |- | ㄷ || ''დიგიტ'' (디귿) |- | ㄹ || ''რიილ'' (리을) |- | ㅁ || ''მიუმ'' (미음) |- | ㅂ || ''ბიიპ'' (비읍) |- | ㅅ || ''სიოტ'' (시옷) |- | ㅇ || ''იინგ'' (이응) |- | ㅈ || ''ჯიიტ'' (지읒) |- | ㅊ || ''ჩიიტ'' (치읓) |- | ㅋ || ''ქიიქ'' (키읔) |- | ㅌ || ''თიუთ'' (티읕) |- | ㅍ || ''ფიიფ'' (피읖) |- | ㅎ || ''ჰიიტ'' (히읗) |} ორმაგი ჯამოების დასახელება სამხრეთ კორეაში იწყება 쌍 -სსანგით, რაც ორმაგს ნიშნავს და ჩრდილოეთ კორეაში კი 된 ტვენით, რაც მაგარს ნიშნავს. {| border=1 style="border-collapse: collapse" |- ! ასო !! სამხრეთ კორეული სახელი !! ჩრდილოეთ კორეული სახელი |- | ㄲ || ''სსაბგგიიოკ'' (쌍기역) || ''დოენგიუკ'' (된기윽) |- | ㄸ || ''სსანგდიგუტ'' (쌍디귿) || ''დოენდიუტ'' (된디읃) |- | ㅃ || ''სსანგბიუპ'' (쌍비읍) || ''დოენბიუპ'' (된비읍) |- | ㅆ || ''სსანგსიოტ'' (쌍시옷) || ''დოენსიუტ'' (된시읏) |- | ㅉ || ''სსანგჯიუტ'' (쌍지읒) || ''დოენჯიუტ'' (된지읒) |} ჩრდილოეთ კორეაში ხანდახან დასახელების ალტერნატიული ვარიანტი გამოიყენება, პირველ ბგერას ემატება (არალაბიალიზებული) უ ㅡ, მაგალითად: 그 - კუ, 쓰 - სსი და ა.შ. ==== ხმოვანთა სახელები ==== ხმოვნების დასახელება შეიცავს თვით ხმოვანს და წინ ყრუ ㅇ ეწერება. {| ! ასო !! სახელი |- | ㅏ || ''ა'' (아) |- | ㅐ || ''ე'' (애) |- | ㅑ || ''ჲა'' (야) |- | ㅒ || ''ჲე'' (얘) |- | ㅓ || ''ო'' (어) |- | ㅔ || ''ე'' (에) |- | ㅕ || ''ჲო'' (여) |- | ㅖ || ''ჲე'' (예) |- | ㅗ || ''ო'' (오) |- | ㅘ || ''ვა'' (와) |- | ㅙ || ''ვე'' (왜) |- | ㅚ || ''ვე'' (외) |- | ㅛ || ''ჲო'' (요) |- | ㅜ || ''უ'' (우) |- | ㅝ || ''ვო'' (워) |- | ㅞ || ''ვე'' (웨) |- | ㅟ || ''ვი'' (위) |- | ㅠ || ''ჲუ'' (유) |- | ㅡ || ''ი'' (으) |- | ㅢ || ''ვი'' (의) |- | ㅣ || ''ი'' (이) |} === მოძველებული ჯამო === რიგი ჯამოები აღარ გამოიყენება. ზეგის ბგერა გაქრა კორეული ენიდან, ხოლო ზოგი ჩინურ ბგერებს აღნიშნავდა, რომლებიც კორეულში არადროს არ იყო. ყველაზე ხშირად შემდეგი მოძველებული ჯამოები გამოიყენებოდა: * ㆍ ან 丶 - (არეა-ა 아래아 „''დაბალი ა''“) გამოითქმის როგორც ყრუ ა ([ʌ] ან [ə]). **ㆎ - (არეა-აე) გამოითქმის როგორც აი. * ㅿ - (ბანსიოს 반시옷) - ზ * ㆆ - (იორინ ხიიტ 여린 히읗) ხორხისმიერი პაუზა,ㅎ-ს მაგვარი ბგერა * ㆁ - (იესიინ 옛이응) ყრუ [ŋ]-ს ბგერა, ახლა იწერება ㅇ-თი * ㅸ - (გაბიეოუნ ბიეუპ 가벼운 비읍) — გამოითქმის როგორც - ჶ [f]. შემდეგი სამი ასო ჩინურ ბგერებს აღნიშნავდა: * ㅱ - მოკლე უ * ㆄ - ფ * ㅹ - ფფ მოძველებული ორმაგი ჯამოები: * ㆅ - (სსანგხიიტ 쌍히읗) [ɣ̈ʲ] ან [ɣ̈]. * ㆀ - (სსანგიინ 쌍이응) - ჩინური ბგერა თავდაპირველად ხანგულში ყვეა ორმაგი ჯამო ჩინურ ბგერებს ასახავდა, მხოლოდ მოგვიანებით მიიღეს მათ თანამედროვე მნიშვნელობა. == მარცვლების ბლოკები == ჰანგილში ასოები ყოველთვის ჯგუფდებიან მარცვლებად. ყოველი მარცვალი აუცილებლად იწყება თანხმოვნით. მარცვალი შეიძლება შედგებოდეს 2, 3 ან იშვიათად 4 ჯამოსგან. პირველი თანხმოვანი არის '''საწყისი''' (초성, 初聲 ჩოსონგ), მას მოსდევს ხმოვანი ან დიფტონგი, რომელსაც '''შუა''' (중성, 中聲 ჯუნგსონგ) ეწოდება, ბოლოში შესაძლოა იყოს თანხმოვანი ან დიგრაფა, მას '''დამხურავი''' (종성, 終聲 ჯონგსონგ) ეწოდება. თუ მარცვალში არაა პირველი თანხმოვანი, იგი უნდა დაიწყოს ㅇ ყრუ ასოთი. ㅇ როგორც ცხვირისებრი გამოითქმის მხოლოდ მარცვლის ბოლოში. ყველა ორმაგი ასო (ᆻ-ს და ᆩ-ს გარდა) შეიძლება მხოლოდ მარცვლის თავში დაიწეროს. ასოს მდებარეობა მარცვალში განისაზღვრება ასოს მოხაზულობით. * რთული ჯამოების კომპონენტები, როგორებიცაა ㅄ, ㅝ ან მოძველებული ㅵ, ㆋ იწერება მარცხნიდან მარჯვნივ. * შუა ასოები იწერება საწყისი ასოების მარჯვნივ ან ქვეშ, ხოლო თუ დიფტონგია, შეუძლია მარჯვნივაც და ქვემოთაც იყოს: თუ შუა ასო ჰორიზონტალურია ㅡ, მაშინ იწერება საწყისის ქვეშ, თუ ვერტიკალური ㅣ, მაშინ მარჯვნივ, ხოლო თუ ორივე სტილს შეიცავს ㅢ მაშინ ქვემოდან და მარჯვნიდან ესაზღვრება. <table cellpadding=5> <tr><td> {| |-align=center |bgcolor=#ffaaaa width=30 height=60|საწყისი||bgcolor=#aaffaa width=30|შუა |} </td><td> {| |-align=center |bgcolor=#ffaaaa width=60 height=30|საწყისი |-align=center |bgcolor=#aaffaa height=30|შუა |} </td><td> {| |-align=center |bgcolor=#ffaaaa width=30 height=30|საწყისი |bgcolor=#aaffaa width=30 rowspan=2|შუა 2 |-align=center |bgcolor=#aaffaa height=30|შუა 1 |} </td></tr> </table> დამხურავი ჯამო, თუ იგი მარტოა, ყოველთვის ქვემოთ იწერება: <table cellpadding=5> <tr><td> {| |-align=center |bgcolor=#ffaaaa width=30 height=40|საწყისი |bgcolor=#aaffaa width=30|შუა |-align=center |bgcolor=#aaaaff height=20 colspan=2|დამხურავი |} </td><td> {| |-align=center |bgcolor=#ffaaaa width=60 height=20|საწყისი |-align=center |bgcolor=#aaffaa height=20|შუა |-align=center |bgcolor=#aaaaff height=20|დამხურავი |} </td><td> {| |-align=center |bgcolor=#ffaaaa width=30 height=20|საწყისი |bgcolor=#aaffaa width=30 rowspan=2|შუა 2 |-align=center |bgcolor=#aaffaa height=20|შუა 1 |-align=center |bgcolor=#aaaaff height=20 colspan=2|დამხურავი |} </td></tr> </table> მარცვლები ყოველთვის ფონეტიკური თანრიგით იწერება: საწყისი, შუა, დამხურავი. ამიტომ: * ჰორიზონტალური შუათი მარცვლები ზემოდან ქვემოთ იწერება: 읍 იპ * ვერტიკალური შუათი და მარტივი დამხურავით იწერება საათის ისრის მიხედვით: 쌍 სსანგ * ორმაგი შუათი ცვლიან დაწერის მიმართულებას: 된 ტვენ * დამხურავი დიგრაფით იწერება მარცხნიდან მარჯვნივ ზემოდან ქვემოთ: 밟 პალპ მოძველებული ჯამოების გამოკლებით ჰანგილში შესაძლოა 11 172 მარცვალი. == ორთოგრაფია == [[XX საუკუნე]]მდე ჰანგილს არ ჰქონდა ორთოგრაფიის წესები. დამხურავი თანხმოვნის შემდეგი სიტყვის საწყის ხმოვანთან გადაბმის, სხვადასხვა დიალექტებისა და რიგი მიზეზების გამო კორეულად სიტყვა შესაძლოა სხვადასხვანაერად დაიწეროს. მეფე სერჯონი ამჯობინებდა მორფოფონემიკურ გამოთქმას, თუმცა კორეულში ფონემიკური იყო გავრცელებული. დროთა განმავლობაში ორთოგრაფია ნაწილობრივ მორფოფონემიკური გახდა, ეს ჯერ არსებით სახელებს შეეხო, მოგვიანებით კი ზმნებს. * გამოთქმა და თარგმანი: :ადამიანი, რომელსაც არ შეუძლია ამის გაკეთება : {{IPA|[mo.tʰa.nɯn.sa.ɾa.mi]}} * ფონემიკური ორთოგრაფია: :모타는사라미 : {{IPA|/mo.tʰa.nɯn.sa.la.mi/}} * მორფოფონემიკური ორთოგრაფია: :못하는사람이 : {{IPA|<nowiki>|mos.ha.nɯn.sa.lam.i |</nowiki>}} [[1933]] წელს შემოიღეს მორფოფონემიკური ორთოგრაფია. == სტილი == ჰანგილზე წერა შესაძლოა როგორც ზემოდან ქვემოთ, ასევე მარცხნიდან მარჯვნივ. თავდაპირველად ჩინეთიდან შემოსული სტანდარტი იყო ზემოდან ქვემოთ წერა, ხოლო ჯუ სიგიონგმა შემოიტანა მარცხნიდან მარჯვნივ წერის სტილი, რაც დღეს პრაქტიკულად სტანდარტად იქცა. არსებობს ჰანგილის კალიგრაფიული სტილი, რომელიც ძალიან წააგავს ჩინურ კალიგრაფიას. კალიგრაფიული წერა გამოიყენება წიგნებსა და ჟურნალებში. არსებობს კორეული კალიგრაფიული კომპიუტერული შრიფტებიც. == რესურსები ინტერნეტში == * [http://www.langintro.com/kintro/toc.htm ჰანგილის გაკვეთილები] * [http://english.president.go.kr/warp/en/korea/language/what/ ჰანგილის აღწერა] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060614183545/http://english.president.go.kr/warp/en/korea/language/what/ |date=2006-06-14 }} * [http://www.omniglot.com/writing/korean.htm კორეული ანბანი და გამოთქმა] * [http://www.unicode.org/charts/PDF/U1100.pdf ჯამო უნიკოდში PDF] * [http://www.unicode.org/charts/PDF/UAC00.pdf მარცვლები უნიკოდში 7მბ PDF] * [http://www.languages-study.com/korean-alphabet.html ჰანგილის ისტორია] == ლიტერატურა == * {{წიგნი | გვარი1 = მიქაბერიძე | სახელი1 = ნანა | გვარი2 = ფირცხალავა | სახელი2 = რუსუდან | ავტორი3 = გიმ ჰი იონი | სათაური = კორეული ენა დამწყებთათვის: დონე I–III | პასუხისმგებელი = მთ. რედ. ნანა მიქაბერიძე; სამეცნიერო რედ. თინათინ ბოლქვაძე, გიორგი მელაშვილი; ყდის დიზაინი მარიამ გოგსაძე, მელანო კვირკველია | გამოცემა = I გამოცემა | ადგილი = თბილისი | გამომცემლობა = სეზანი | წელი = 2025 | გვერდები = | სულ გვერდები = 320 | isbn = 9789941874451 | ref =მიქაბერიძე }} ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:კორეული დამწერლობა| ]] ki68et4j4buurxmrfkpu89inpk769k1 5564159 5564158 2026-10-23T16:48:23Z DerFuchs 6187 /* ლიტერატურა */ 5564159 wikitext text/x-wiki {{ყოფილი რჩეული}} {{დამწერლობა |სახელი= კორეული დამწერლობა |ტიპი= [[ანბანი]] |დრო= [[1444]]-დან დღემდე |ენები= [[კორეული ენა]] |შემქმნელი= [[სეჯონ დიდი]] |ნიმუში=Chosungul or Hangul logo (New Type) at (Black Design).svg |image_size=150px |iso15924= Hang }} [[ფაილი:Hunmin jeong-eum.jpg|220px|thumb|ჰანგილზე დაწერილი გვერდი ჰუმნიმ ჯეონგ-ეუმიდან 나랏말ㅆ̖미-ს აქვს ტონური მახვილის ნიშანი]] '''კორეული დამწერლობა''', '''ჰანგილი''' ({{lang-ko|'''한글'''}}) ან '''ჩოსონგილი''' ({{lang-ko|'''조선글'''}}) — კორეული ენის ანბანი, რომელმაც [[კორეა]]ში [[ჩინეთი]]დან შემოსული არაანბანური [[ჰანჯა]] შეცვალა. ჰანგილი არის ფონეტიკური ანბანური დამწერლობა, მაგრამ მას მარცვლოვანი დამწერლობის გავლენაც ეტყობა, რაც ასოების მარცვლოვან ბლოკებში გაერთიანებაში გამოიხატება. ანბანი შედგება 14 თანხმოვნისგან და 10 ხმოვნისგან. ჰანგილი [[ფონეტიკური დამწერლობა]]ა, ანუ ყოველ ბგერას თითო ასო შეესაბამება. ასოთა მოხაზულობა შემუშავდა სხვა დამწერლობებისგან დამოუკიდებლად. == დასახელებები == * თანამედროვე დასახელება ''ჰანგილი'' შემოიტანა [[ჯუ შიგიონგი]]მ [[1912]] წელს. იგი ძველ კორეულად ნიშნავს დიდ დამწერლობას (დიდი 한 დამწერლობა 글) და ამავე დროს თანამედროვე კორეულად კორეულ დამწერლობას. * [[ჩრდილოეთი კორეა|ჩრდილოეთ კორეაში]] დამწერლობას ჩოსონგილს უწოდებენ, ჩრდილო კორეის თვითდასახელების შესაბამისად. * თავდაპირველად კი ანბანს ჰუნმინ ჯონგიმ ([[კორეული ენა|კორ.]] 훈민정음, 訓民正音) ეწოდებოდა. == ისტორია == ჰანგილი შექმნეს მეცნიერთა ჯგუფმა [[1443]] წელს [[ჯოსონი (დინასტია)|ჯოსონის]] დინასტიის მეოთხე მეფის [[სეჯონ დიდი]]ს დავალებით. მეფემ ახალი ანბანის საჭიროება იმით ახსნა, რომ კორეული ენა ძალიან განსხვავდებოდა [[ჩინური ენა|ჩინურისგან]] და უბრალო ხალხს უჭირდა [[იეროგლიფები]]ს შესწავლა. იმ დროს წერა-კითხვა მხოლოდ მცირერიცხოვანმა ელიტამ იცოდა, ახალი ანბანის სწავლა კი ყველასთვის ხელმისაწვდომი იქნებოდა. სიახლეს თავდაპირველად განათლებული ელიტა წინააღმდეგობით შეხვდა და მხოლოდ ჰანჯას ცნობდა. ანბანის შექმნის პროექტი დასრულდა [[1446]] წელს და გამოქვეყნდა დოკუმენტში სახელად „ჰუნმინ ჯონგიმ“, რაც ნიშნავს „ხალხისთვის ბგერების სწორად გამოყენებაზე“. სწორად ამ დოკუმენტის სახელიდან წარმოიშვა ანბანის სახელიც. [[სამხრეთი კორეა|სამხრეთ კორეაში]] ანბანის გამოსვლის დღედ [[9 ოქტომბერი]] ითვლება, ხოლო ჩრდილოეთ კორეაში [[15 იანვარი]]. ამ დღეს [[ჰანგილის დღე]]ს აღნიშნავენ. [[1940]] წელს ნაპოვნია 1446 წლის დოკუმენტი, სადაც ახსნილია ანბანის მოხაზულობის დიზაინი. თანხმოვნების მოხაზულობა ფონეტიკურ არტიკულაციას შეესაბამება, ხოლო ხმოვნების [[ინი და იანი|ინის და იანის]] იდეოლოგიის თანახმად. [[სეჯონგი]]ს გარდაცვალების შემდეგ ჰანგილმა ნელ-ნელა დაკარგა თავისი პოპულარობა. [[1504]] წელს იგი საერთოდ აიკრძალა ოფიციალურ დოკუმენტებში გამოსაყენებლად, ხოლო [[1506]] წელს მეფე [[ჯუნგჯონგი|ჯუნგჯონგმა]] საერთოდ გააუქმა ონმუნის (ანუ „სახალხო ანბანის“) სამინისტრო. ამ პერიოდიდან ჰანგილს მხოლოდ ქალები და ნაკლებად განათლებული ხალხი იყენებდა. ჰანგილის მეორე დაბადება [[XIX საუკუნე|XIX საუკუნის]] მეორე ნახევარში მოხდა, როდესაც კორეა სულ უფრო და უფრო ექცეოდა [[იაპონია|იაპონიის]] გავლენის ქვეშ, ჰანგილი გახდა კორეული ეროვნული მოძრაობის სიმბოლო. [[გაბოს რეფორმა|გაბოს რეფორმის]] (갑오 개혁) [[1894]] წელს შემდეგ ჰანგილის გამოყენება ოფიციალურ დოკუმენტებში აღდგა. [[1910]] წელს კორეის იაპონიის მიერ ანექსიის შემდეგ ჰანგილის სწავლება დაიწყო სკოლებში. ეს იაპონიის კულტურული ასიმილაციის პოლიტიკისთვის დაპირისპირების ფორმად იქცა. [[1933]] წელს მოხდა ჰანგილის სტანდარტიზაცია, ხოლო [[1940]] წელს სხვა ენებზე ტრანსკრიფცია. ამ პერიოდის კორეული დამწერლობა წარმოადგენდა ჰანგილის და ჰანჯის შენაზავს, ლექსიკური ფუძეები იწერებოდა ჰანჯაზე, ხოლო გრამატიკული ფორმები ჰანგილზე. [[1945]] წლიდან, როდესაც კორეა იაპონიისგან განთავისუფლდა, ჰანგილი გახდა ოფიციალური დამწერლობა. დღეს ჰანჯა სამხრეთ კორეაში გამოიყენება მხოლოდ დასახელებებში და ლოზუნგებში, ხოლო ჩრდილოეთ კორეაში საერთოდ აღარ გამოიყენება. == ანბანი == '''ჯამო''' ან '''ნასორი''' არის ჰანგილის შემადგენელი ნაწილები. ჯა ნიშნავს ასოს, ხოლო მო დედას. მთლიანად კი სიტყვა ნიშნავს ბლოკებს, რომლისგანაც შედგება სიტყვა. სულ არსებობს 51 ჯამო, აქედან 24 შეესაბამება ანბანის ასოებს, ხოლო დანარჩენი 27 ჯამო არის ორი ან სამი ასოს კომბინაცია ([[დიგრაფები]] და [[ტრიგრაფები]]). 24 მარტივი ჯამოდან 14 თანხმოვანია (კორ. ჯა-იმ 자음, 子音) და 10 ხმოვანი (მო-იმ 모음, 母音). 16 დიგრაფიდან 5 ძლიერი თანხმოვანი წარმოიქმნება გაორმაგებული უბრალო თანხმოვნებისგან, დანარჩენი 11 კი სხვადასხვა ასოებისგან წარმოიქმნება. ჯამოს 10 ხმოვანი ჯგუფდება 11 დიფტონგად. ამრიგად ჰანგილი ასე გამოიყურება: * 14 მარტივი თანხმოვანი: ㄱㄴㄷㄹㅁㅂㅅㅇㅈㅊㅋㅌㅍㅎ, მოძველებულები: ㅿㆁㆆㅱㅸㆄ * 5 ორმაგი თანხმოვანი: ㄲㄸㅃㅆㅉ, მოძველებულები: ㅥㆀㆅㅹ * 11 დიგრაფა: ㄳㄵㄶㄺㄻㄼㄽㄾㄿㅀㅄ, მოძველებულები: ㅦㅧㅨㅪㅬㅭㅮㅯㅰㅲㅳㅶㅷㅺㅻㅼㅽㅾㆂㆃ მოძველებული ტრიგრაფები: ㅩㅫㅴㅵ * 6 მარტივი ხმოვანი: ㅏㅓㅗㅜㅡㅣ, მოძველებულები: ㆍ * 4 დარბილებული ხმოვანი: ㅑㅕㅛㅠ * 11 დიფტონგი: ㅐㅒㅔㅖㅘㅙㅚㅝㅞㅟㅢ, მოძველებულები: ㆎㆇㆈㆉㆊㆋㆌ ===სია=== თანამედროვე კორეულ ანბანში გამოყენებული ასო-ნიშნების სია.{{sfn-2|მიქაბერიძე|2025}} ====თანხმოვნები==== {| class="wikitable" ! colspan="1" rowspan="1" |ასო ! colspan="1" rowspan="1" |ქართული შესატყვისი ! colspan="1" rowspan="1" |დახასიათება |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㄱ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''გ''' | colspan="1" rowspan="1" |მჟღერი, რბილსასისმიერი [ველარული] |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㄴ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''ნ''' | colspan="1" rowspan="1" |წინაენისმიერი სონანტი. |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㄷ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''დ''' | colspan="1" rowspan="1" |მჟღერი, კბილისმიერი [დენტალური] |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㄹ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''ლ/რ''' | colspan="1" rowspan="1" |მჟღერი, წინაენისმიერი, ნაპრალოვანი სონანტი. |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅁ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''მ''' | colspan="1" rowspan="1" |მჟღერი, წყვილბაგისმიერი [ბილაბიალური], ხშული, სონორი. |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅂ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''ბ''' | colspan="1" rowspan="1" |მჟღერი, წყვილბაგისმიერი [ბილაბიალური] |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅅ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''ს/შ''' | colspan="1" rowspan="1" |ყრუ, წინანუნისმიერი [წინაალვეოლარული] |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅇ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''ნგ''' | colspan="1" rowspan="1" |მჟღერი, უკანაენისმიერი სონანტი. ხშული, ცხვირისმიერი [ნაზალური]. |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅈ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''ჯ''' | colspan="1" rowspan="1" |მჟღერი, უკანანუნისმიერი [უკანაალვეოლარული] |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅊ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''ჩ''' | colspan="1" rowspan="1" |ფშვინვიერი, უკანანუნისმიერი [უკანაალვეოლარული] |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅋ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''ქ''' | colspan="1" rowspan="1" |ფშვინვიერი, რბილსასისმიერი [ველარული] |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅌ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''თ''' | colspan="1" rowspan="1" |ფშვინვიერი, კბილისმიერი [დენტალური] |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅍ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''ფ''' | colspan="1" rowspan="1" |ფშვინვიერი, წყვილბაგისმიერი [ბილაბიალური] |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅎ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''ჰ''' | colspan="1" rowspan="1" |ყრუ, ხახისმიერი [ლარინგალური] |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㄲ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''კ''' | colspan="1" rowspan="1" |მკვეთრი, რბილსასისმიერი [ველარული] |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㄸ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''ტ''' | colspan="1" rowspan="1" |მკვეთრი, კბილისმიერი [დენტალური] |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅃ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''პ''' | colspan="1" rowspan="1" |მკვეთრი, წყვილბაგისმიერი [ბილაბიალური] |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅆ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''ს''' | colspan="1" rowspan="1" |ყრუ, უკანანუნისმიერი [უკანაალვეოლარული] |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅉ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''ჭ''' | colspan="1" rowspan="1" |მკვეთრი, უკანანუნისმიერი [უკანაალვეოლარული] |} ==== ხმოვნები ==== {| class="wikitable" ! colspan="1" rowspan="1" |ასო ! colspan="1" rowspan="1" |ქართული შესატყვისი ! colspan="1" rowspan="1" |დახასიათება |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅏ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''ა''' | colspan="1" rowspan="1" |შუა რიგის, დაბალი აწეულობის, ყველაზე ღია ხმოვანი |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅑ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''ჲა''' | colspan="1" rowspan="1" |დიფთონგი |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅓ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''ო''' | colspan="1" rowspan="1" |შუა რიგის ხმოვანი |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅕ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''ჲო''' | colspan="1" rowspan="1" |დიფთონგი |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅗ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''ო''' | colspan="1" rowspan="1" |უკანა რიგის ხმოვანი, ბაგისმიერი [ლაბიალური] |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅛ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''ჲო''' | colspan="1" rowspan="1" |დიფთონგი |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅜ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''უ''' | colspan="1" rowspan="1" |უკანა რიგის ხმოვანი, ბაგისმიერი [ლაბიალური] |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅠ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''ჲუ''' | colspan="1" rowspan="1" |დიფთონგი |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅡ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''ი''' | colspan="1" rowspan="1" |მოკლე, მაგარი ი |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅣ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''ი''' | colspan="1" rowspan="1" |წინა რიგის, ვიწრო ხმოვანი მაღალი აწეულობის |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅐ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''ე''' | colspan="1" rowspan="1" |წინა რიგის ღია ხმოვანი მაღალი აწეულობის |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅒ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''ჲე''' | colspan="1" rowspan="1" |დიფთონგი |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅔ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''ე''' | colspan="1" rowspan="1" |წინა რიგის ნაწილობრივ ღია |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅖ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''ჲე''' | colspan="1" rowspan="1" |დიფთონგი |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅘ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''უა''' | colspan="1" rowspan="1" |დიფთონგი |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅙ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''უე''' | colspan="1" rowspan="1" |დიფთონგი |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅚ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''უე''' | colspan="1" rowspan="1" |დიფთონგი |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅝ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''უო''' | colspan="1" rowspan="1" |დიფთონგი |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅞ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''უე''' | colspan="1" rowspan="1" |დიფთონგი |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅟ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''უი''' | colspan="1" rowspan="1" |დიფთონგი |- | colspan="1" rowspan="1" |'''ㅢ''' | colspan="1" rowspan="1" |'''ი''' | colspan="1" rowspan="1" |წინა რიგის მაღალი აწეულობის, ნაწილობრივ მაგარი |} === ჯამოს მოხაზულობა === ჰანგილის იერსახე მეცნიერულად იყო დამუშავებული და, როგორც წესი, ყოველი ასოს წარმოთქმის ახსნა შეიძლება მოხაზულობის მიხედვით. მაგალითად ㅌ (წარმოითქმის როგორც '''თ''') აგებულია სამი ჰორიზონტალირი შტრიხისგან. ზედა შტრიხი მიუთითებს, რომ ㅌ ხშული ბგერაა, როგორც ㆆ -, ㄱ გ, ㄷ დ, ㅂ ბ, ㅈ ჯ, ყოველ მათგანს გააჩნია ზედა შტრიხი. შუა შტრიხი მიუთითებს, რომ ბგერა [[ფშვინვიერი ბგერები|ფშვინვიერია]], როგორც ㅎ ჰ, ㅋ ქ, ㅍ ფ, ㅊ ჩ. მრუდი ქვედა შტრიხი კი მიუთითებს, რომ ㅌ წინაენისმიერი ბგერაა, როგორც ㄴ ნ, ㄷ დ, და ㄹ ლ/რ. მოძველებულ თანხმოვნებს ᇰ და ᇢ-ს ორგვარი წაკითხვის წესი აქვთ და შედგებიან ორი ელემენტისგან და იწერებიან ერთი მეორეზე, წარმოითქმიან კი ასე: [ŋ]/ყრუ ᇰ-სთვის და [m]/[w] ᇢ-სთვის. ჯამოს ხმოვნებში კი მოკლე შტრიხი ერთვის მთავარ ხაზს, რაც მიუთითებს, რომ ასოს გააჩნია დარბილებული წყვილი. თუ კი შტრიხი ორია, მაშინ ბგერა იწყება მოკლე ი-თ (y). შტრიხის მდებარეობა მიუთითებს ინის და იანის რომელ საწყის მიეკუთვნება იგი, თუ შტრიხი ზემოთაა ან მარჯვნივ, მაშინ ბგერა ნათელ საწყისს მიეკუთვნება, ხოლო თუ ქვემოთ ან მარცხნივ, მაშინ ბნელს. თანამედროვე ჯამოში დამატებითი ვერტიკალური ხაზი აღნიშნავს უმლაუტს და ასხვავებს ㅐ [ε], ㅔ [e], ㅚ [ø], ㅟ [y] -ს ㅏ ([a]), ㅓ ([ʌ]), ㅗ ([o]), ㅜ ([u])-სგან. თუმცა შესაძლოა, რომ ეს არ არის წინასწარ განსაზღვრული დიზაინი, არამედ ㅣ([i])-ზე დამთავრებული დიფტონგების ბუნებრივმა ჩამოყალიბებამ მოიტანა. ჯამოს გარდა ჰანგილში გამოიყენება ე.წ. [[დიაკრიტიკული ნიშანი]], რომელიც გადმოსცემს ტონურ მახვილს. აღმავალი ტონური მახვილიანი ბგერის მარცხნივ (ვერტიკალურად წერისას) იწერებოდა ·, ხოლო დაღმავალი მახვილისას :. ახლა ეს ნიშნები აღარ გამოიყენება. ==== თანხმოვანი ჯამოს დაწერა ==== ასოები, რომლებიც თანხმოვან ბგერებს აღნიშნავენ, იყოფიან 5 ჯგუფად, ყოველ ჯგუფს აქვს თავისი საბაზისო ფორმა. დამატებითი შტროხების მეშვეობით ამ ბაზიდან ახალი ასოები წარმოიქმნება. ჰუნმინ ჯონგ-უმ ჰერიეში ბაზური ფორმები წარმოიქმნება [[ენა (ორგანო)|ენის]], [[ხახა|ხახის]], [[კბილი|კბილების]] და [[ყელი]]ს არტიკულაციით. {|border=1 cellpadding=3 class="infobox bordered" style="width:120px;" |მარტივი |ფშვინვადი |გაორმაგებული |---- |ㅈ |ㅊ |ㅉ |---- |ㄱ |ㅋ |ㄲ |---- |ㄷ |ㅌ |ㄸ |---- |ㅂ |ㅍ |ㅃ |---- |ㅅ | |ㅆ |---- |} ჯგუფების დასახელება ჩინური [[ფონეტიკა|ფონეტიკიდან]] არის აღებული: * უკანა სასისმიერი თანხმოვნები (아음, 牙音 აუმ - უკანა კბილის ბგერა): ** ㄱ (გ) ㅋ (ქ) ** ბაზური ფორმა: ㄱ გამოიყურება, როგორც ხახაზე მიდებული ენა, ㅋწარმოიქმნება ㄱ-სთვის შუაში კლაკნილი შტრიხის დამატებით, რაც მიუთითებს ფშვინვადობაზე. * წინაენისმიერი თანხმოვნები (설음, 舌音 სოლიმი - ენის ბგერა): ** ㄴ (ნ) , ㄷ (დ), ㅌ (თ), ㄹ (ლ/რ) ** ბაზური ფორმა: ㄴ გამოიყურება, როგორც ნუნებზე მიდებული ენა, ㄴ-სგან წარმოქმნილი ასოები მსგავსი არტიკულაციით წარმოითქმის. ㄷ-ში ზედა შტრიხი მიუთითებს ხშულობაზე, ㅌ-სი კლაკნილი შტრიხი - ფშვინვადობაზე, ხოლო ㄹ ასახავს ენის მოხრას ამ ბგერის წარმოთქმისას. * ბაგისმიერი თანხმოვნები (순음, 唇音 სუნუმი - ბაგის ბგერა): ** ㅁ (მ), ㅂ (ბ), ㅍ ([ფ]) ** ბაზური ფორმა: ㅁ ასახავს ერთმანეთთან კონტაქტისას ტუჩების ფორმას. ㅂ ასოს თავი მიუთითებს ბგერის ხშულობაზე, ხოლო ㅍ ასოში კლაკნილი - ფშვინვადობაზე. * სისინა ბგერები (치음, 齒音 ჩიუმი - კბილის ბგერა): ** ㅅ (ს), ㅈ (ჯ), ㅊ (ჩ) ** ბაზური ფორმა: ㅅ თავდაპირველად გამოიყურებოდა სოლისებრი ʌ-სავით, ეს გამოსახავს კბილს გვერდიდან. ㅈ ასოს ზედა შტრიხი მიუთითებს ბგერის ხშულობაზე, ხოლო ㅊ-ს კლაკნილი - ფშვინვადობაზე. * ხორხისმიერი ბგერები (후음, 喉音 ხუიმი - ყელის ბგერა): ** ㅇ ([ʔ, ŋ]), ㅎ (ჰ) ** ბაზური ფორმა: ㅇ ასახავს ყელს. თავდაპირველად ㅇ იწერებოდა ორ ასოდ - უბრალო რგოლი ㅇ, რაც სიჩუმეს ნიშნავს და ㆁ უკანაენისებრი ნ-ს აღსანიშნად. ამის გარდა ადრე არსებობდა ასო ㆆ, რომელიც ხორხისმიერ ბგერას აღნიშნავდა, ამ ასოსგან წარმოიქმნა ასო ㅎ, რომლის კლაკნილიც ფშვინვადობაზე მიუთითებს და გამოითქმის როგორც ჰ. ==== ხმოვანი ჯამოს დაწერა ==== ხმოვნების დაწერა სამი ელემენტისგან შედგება: * ჰორიზონტალური ხაზი, რომელიც ინ-ის საწყისის კვინტესენციას მიწას ასახავს. * მზის სიმბოლო წერტილი, როგორც იანის კვინტესენცია, ფუნჯით წერისას წერტილი მოკლე შტრიხად გარდაიქმნება. * ვერტიკალური ხაზი - ადამიანის სიმბოლო, როგორც მიწასა და ცის შორის არსებული. წერტილი, ახლა კი მოკლე შტრიხი ემატება მარტივ ჯამოს განსასხვავებლად: * მარტივი ხმოვნები: ** ჰორიზონტალური: უკანა და შუა რიგის ხმოვნები. *** ნათელი ㅗ (ო) *** ბნელი ㅜ (უ) *** ბნელი ㅡ ({{IPA|ɯ}}, არალაბიალიზებული ი) ** ვერტიკალური: წინა რიგის ხმოვნები. (ㅓ ო ენის განვითარების პროცესში უკანა რიგში გადავიდა). *** ნათელიㅏ (ა) *** ბნელი ㅓ (ღია ო) *** ნეიტრალური ㅣ (ი) * შედგებილი ჯამო. ო ან უ ა-ს ან ო-ს წინ იქცევა [w] ბგერად. შედგენილი ხმოვნების ასახვისას ხმოვანთა ჰარმონია უნდა იყოს დაცული: ** ㅘ = ㅗ + ㅏ ** ㅝ = ㅜ + ㅓ ** ㅙ = ㅗ + ㅐ ** ㅞ = ㅜ + ㅔ * შედგებილი ჯამო, ㅣ-ი-თ დამთავრებული, თავდაპირველად დიფტონგები იყვნენ, ხოლო შემდეგ დამოუკიდებელ ხმოვნებად იქცნენ: ** ㅐ = ㅏ + ㅣ ** ㅔ = ㅓ + ㅣ ** ㅙ = ㅘ + ㅣ ** ㅚ = ㅗ + ㅣ ** ㅞ = ㅝ + ㅣ ** ㅟ = ㅜ + ㅣ ** ㅢ = ㅡ + ㅣ * დარბილებული ხმოვნები: ასეთი ბგერები აისახება ასოზე დამატებითი შტრიხით. 7 ძირითადი ხმოვნიდან 4 რბილდება. {|border=1 cellpadding=3 class="infobox bordered" style="width:120px;" |მარტივი |დარბილებული |---- |ㅏ |ㅑ |---- |ㅓ |ㅕ |---- |ㅗ |ㅛ |---- |ㅜ |ㅠ |---- |ㅡ | |---- |ㅣ | |---- |} მარტივი დარბილებული ხმოვნები: ** ㅑ ჲა ㅏ ა-დან ** ㅕ ჲო ㅓ ღია ო-დან ** ㅛ ჲო ㅗ ო-დან ** ㅠ ჲუ ㅜ უ-დან დარბილებული დიფტონგები: ** ㅒ ჲე ㅐ ღია ე-დან ** ㅖ ჲე ㅔ ე-დან [[XV საუკუნე|XV საუკუნის]] კორეულ ენაში ხმოვნების ჰარმონია უფრო გამოიკვეთებოდა ვიდრე დღეს. გრამატიკულ მორფემებში ხმოვნები იცვლებოდა მიმდებარე ბგერების თანახმად და იყოფოდა ერთმანეთთან ჰარმონიულ ორ ჯგუფად. ამას გავლენა ჰქონდა ენის მორფოლოგიაზეც. კორეული ფონოლოგია ამ ორ ჯგუფს ინის და იანის პოზიციიდან ხსნიდა. თუ კი სიტყვის ფუძეში "ნათელი" (იან) ხმოვანი იყო, მაშინ ამ ფუძესთან გამოსაყენებელი სუფიქსების უმეტესობასაც "ნათელი" (იან) ხმოვანი უნდა ჰქონოდა და პირიქით. ასევე არსებობდა მესამე ნეიტრალური ჯგუფი, ასეთი ხმოვნების მქონე სიტყვას შეესაბამებოდა "ნათელი" (იან) და "ბნელი" (ინ) სუფიქრები. ნეიტრალური ხმოვანია ㅣ (ი). ინ-ხმოვნებია: ㅡㅜㅓ ({{IPA|ɯ}}, უ, ღია ო). იან-ხმოვნებია: ㆍㅗㅏ (ე, ო, ა). უწერტილო ასოები ㅡㆍㅣ ისე უნდა იყოს არჩეული, რომ აღნიშნავდეს ცას, მიწას და ადამიანს. (ასო ე ㆍახლა აღარ გამოიყენება.) === ჯამოს თანმიმდევრობა === ჰანგილში ჯამოს თანრიგში ხმოვნები და თანხმოვნები არაა არეული. თანამედროვე თანრიგი დააკანონა [[ჩოი სეჯინი|ჩოი სეჯინმა]] [[1527]] წელს. ეს მანამდე მოხდა სანამ ორმაგი თანხმოვნები წარმოიქმნებოდა და ㅇ და ㆁ არ იყო გაყოფილი, ამიტომ ჩრდილოეთ და სამხრეთ კორეული თანმიმდევრობა განსხვავდება. ==== სამხრეთკორეული თანრიგი ==== თანხმოვან ჯამოს სამხრეთკორეული თანრიგი: ㄱ ㄲ ㄴ ㄷ ㄸ ㄹ ㅁ ㅂ ㅃ ㅅ ㅆ ㅇ ㅈ ㅉ ㅊ ㅋ ㅌ ㅍ ㅎ ხმოვან ჯამოს სამხრეთკორეული თანრიგი: ㅏ ㅐ ㅑ ㅒ ㅓ ㅔ ㅕ ㅖ ㅗ ㅘ ㅙ ㅚ ㅛ ㅜ ㅝ ㅞ ㅟ ㅠ ㅡ ㅢ ㅣ ==== ჩრდილოეთკორეული თანრიგი ==== თანხმოვან ჯამოს ჩრდილოეთკორეული თანრიგი: ㄱ ㄴ ㄷ ㄹ ㅁ ㅂ ㅅ ㅇ ㅈ ㅊ ㅋ ㅌ ㅍ ㅎ ㄲ ㄸ ㅃ ㅆ ㅉ ㅇ ხმოვან ჯამოს ჩრდილოეთკორეული თანრიგი: ㅏ ㅑ ㅓ ㅕ ㅗ ㅛ ㅜ ㅠ ㅡ ㅣ ㅐ ㅒ ㅔ ㅖ ㅚ ㅟ ㅢ ㅘ ㅝ ㅙ ㅞ === ჯამოს სახელები === ჰანგილში ასოთა თანრიგს ეწოდება განადა (가나다 순) პირველი სამი ასოს სახელით. ჩრდილოეთ კორეაში სახელების სტანდარტიზაცია მოხდა, როდესაც ჰანგილი ოფიციალურ დამწერლობად აღიარეს. ==== თანხმოვანთა სახელები ==== თანამედროვე თანხმოვნების სახელები ორი მარცვლისგან შედგება. {| border=1 style="border-collapse: collapse" |- ! თანხმოვანი !! სახელი |- | ㄱ || ''გიჲოკ'' (기역), ან ''გიიკ'' (기윽) ჩრდილო კორეაში |- | ㄴ || ''ნიინ'' (니은) |- | ㄷ || ''დიგიტ'' (디귿) |- | ㄹ || ''რიილ'' (리을) |- | ㅁ || ''მიუმ'' (미음) |- | ㅂ || ''ბიიპ'' (비읍) |- | ㅅ || ''სიოტ'' (시옷) |- | ㅇ || ''იინგ'' (이응) |- | ㅈ || ''ჯიიტ'' (지읒) |- | ㅊ || ''ჩიიტ'' (치읓) |- | ㅋ || ''ქიიქ'' (키읔) |- | ㅌ || ''თიუთ'' (티읕) |- | ㅍ || ''ფიიფ'' (피읖) |- | ㅎ || ''ჰიიტ'' (히읗) |} ორმაგი ჯამოების დასახელება სამხრეთ კორეაში იწყება 쌍 -სსანგით, რაც ორმაგს ნიშნავს და ჩრდილოეთ კორეაში კი 된 ტვენით, რაც მაგარს ნიშნავს. {| border=1 style="border-collapse: collapse" |- ! ასო !! სამხრეთ კორეული სახელი !! ჩრდილოეთ კორეული სახელი |- | ㄲ || ''სსაბგგიიოკ'' (쌍기역) || ''დოენგიუკ'' (된기윽) |- | ㄸ || ''სსანგდიგუტ'' (쌍디귿) || ''დოენდიუტ'' (된디읃) |- | ㅃ || ''სსანგბიუპ'' (쌍비읍) || ''დოენბიუპ'' (된비읍) |- | ㅆ || ''სსანგსიოტ'' (쌍시옷) || ''დოენსიუტ'' (된시읏) |- | ㅉ || ''სსანგჯიუტ'' (쌍지읒) || ''დოენჯიუტ'' (된지읒) |} ჩრდილოეთ კორეაში ხანდახან დასახელების ალტერნატიული ვარიანტი გამოიყენება, პირველ ბგერას ემატება (არალაბიალიზებული) უ ㅡ, მაგალითად: 그 - კუ, 쓰 - სსი და ა.შ. ==== ხმოვანთა სახელები ==== ხმოვნების დასახელება შეიცავს თვით ხმოვანს და წინ ყრუ ㅇ ეწერება. {| ! ასო !! სახელი |- | ㅏ || ''ა'' (아) |- | ㅐ || ''ე'' (애) |- | ㅑ || ''ჲა'' (야) |- | ㅒ || ''ჲე'' (얘) |- | ㅓ || ''ო'' (어) |- | ㅔ || ''ე'' (에) |- | ㅕ || ''ჲო'' (여) |- | ㅖ || ''ჲე'' (예) |- | ㅗ || ''ო'' (오) |- | ㅘ || ''ვა'' (와) |- | ㅙ || ''ვე'' (왜) |- | ㅚ || ''ვე'' (외) |- | ㅛ || ''ჲო'' (요) |- | ㅜ || ''უ'' (우) |- | ㅝ || ''ვო'' (워) |- | ㅞ || ''ვე'' (웨) |- | ㅟ || ''ვი'' (위) |- | ㅠ || ''ჲუ'' (유) |- | ㅡ || ''ი'' (으) |- | ㅢ || ''ვი'' (의) |- | ㅣ || ''ი'' (이) |} === მოძველებული ჯამო === რიგი ჯამოები აღარ გამოიყენება. ზეგის ბგერა გაქრა კორეული ენიდან, ხოლო ზოგი ჩინურ ბგერებს აღნიშნავდა, რომლებიც კორეულში არადროს არ იყო. ყველაზე ხშირად შემდეგი მოძველებული ჯამოები გამოიყენებოდა: * ㆍ ან 丶 - (არეა-ა 아래아 „''დაბალი ა''“) გამოითქმის როგორც ყრუ ა ([ʌ] ან [ə]). **ㆎ - (არეა-აე) გამოითქმის როგორც აი. * ㅿ - (ბანსიოს 반시옷) - ზ * ㆆ - (იორინ ხიიტ 여린 히읗) ხორხისმიერი პაუზა,ㅎ-ს მაგვარი ბგერა * ㆁ - (იესიინ 옛이응) ყრუ [ŋ]-ს ბგერა, ახლა იწერება ㅇ-თი * ㅸ - (გაბიეოუნ ბიეუპ 가벼운 비읍) — გამოითქმის როგორც - ჶ [f]. შემდეგი სამი ასო ჩინურ ბგერებს აღნიშნავდა: * ㅱ - მოკლე უ * ㆄ - ფ * ㅹ - ფფ მოძველებული ორმაგი ჯამოები: * ㆅ - (სსანგხიიტ 쌍히읗) [ɣ̈ʲ] ან [ɣ̈]. * ㆀ - (სსანგიინ 쌍이응) - ჩინური ბგერა თავდაპირველად ხანგულში ყვეა ორმაგი ჯამო ჩინურ ბგერებს ასახავდა, მხოლოდ მოგვიანებით მიიღეს მათ თანამედროვე მნიშვნელობა. == მარცვლების ბლოკები == ჰანგილში ასოები ყოველთვის ჯგუფდებიან მარცვლებად. ყოველი მარცვალი აუცილებლად იწყება თანხმოვნით. მარცვალი შეიძლება შედგებოდეს 2, 3 ან იშვიათად 4 ჯამოსგან. პირველი თანხმოვანი არის '''საწყისი''' (초성, 初聲 ჩოსონგ), მას მოსდევს ხმოვანი ან დიფტონგი, რომელსაც '''შუა''' (중성, 中聲 ჯუნგსონგ) ეწოდება, ბოლოში შესაძლოა იყოს თანხმოვანი ან დიგრაფა, მას '''დამხურავი''' (종성, 終聲 ჯონგსონგ) ეწოდება. თუ მარცვალში არაა პირველი თანხმოვანი, იგი უნდა დაიწყოს ㅇ ყრუ ასოთი. ㅇ როგორც ცხვირისებრი გამოითქმის მხოლოდ მარცვლის ბოლოში. ყველა ორმაგი ასო (ᆻ-ს და ᆩ-ს გარდა) შეიძლება მხოლოდ მარცვლის თავში დაიწეროს. ასოს მდებარეობა მარცვალში განისაზღვრება ასოს მოხაზულობით. * რთული ჯამოების კომპონენტები, როგორებიცაა ㅄ, ㅝ ან მოძველებული ㅵ, ㆋ იწერება მარცხნიდან მარჯვნივ. * შუა ასოები იწერება საწყისი ასოების მარჯვნივ ან ქვეშ, ხოლო თუ დიფტონგია, შეუძლია მარჯვნივაც და ქვემოთაც იყოს: თუ შუა ასო ჰორიზონტალურია ㅡ, მაშინ იწერება საწყისის ქვეშ, თუ ვერტიკალური ㅣ, მაშინ მარჯვნივ, ხოლო თუ ორივე სტილს შეიცავს ㅢ მაშინ ქვემოდან და მარჯვნიდან ესაზღვრება. <table cellpadding=5> <tr><td> {| |-align=center |bgcolor=#ffaaaa width=30 height=60|საწყისი||bgcolor=#aaffaa width=30|შუა |} </td><td> {| |-align=center |bgcolor=#ffaaaa width=60 height=30|საწყისი |-align=center |bgcolor=#aaffaa height=30|შუა |} </td><td> {| |-align=center |bgcolor=#ffaaaa width=30 height=30|საწყისი |bgcolor=#aaffaa width=30 rowspan=2|შუა 2 |-align=center |bgcolor=#aaffaa height=30|შუა 1 |} </td></tr> </table> დამხურავი ჯამო, თუ იგი მარტოა, ყოველთვის ქვემოთ იწერება: <table cellpadding=5> <tr><td> {| |-align=center |bgcolor=#ffaaaa width=30 height=40|საწყისი |bgcolor=#aaffaa width=30|შუა |-align=center |bgcolor=#aaaaff height=20 colspan=2|დამხურავი |} </td><td> {| |-align=center |bgcolor=#ffaaaa width=60 height=20|საწყისი |-align=center |bgcolor=#aaffaa height=20|შუა |-align=center |bgcolor=#aaaaff height=20|დამხურავი |} </td><td> {| |-align=center |bgcolor=#ffaaaa width=30 height=20|საწყისი |bgcolor=#aaffaa width=30 rowspan=2|შუა 2 |-align=center |bgcolor=#aaffaa height=20|შუა 1 |-align=center |bgcolor=#aaaaff height=20 colspan=2|დამხურავი |} </td></tr> </table> მარცვლები ყოველთვის ფონეტიკური თანრიგით იწერება: საწყისი, შუა, დამხურავი. ამიტომ: * ჰორიზონტალური შუათი მარცვლები ზემოდან ქვემოთ იწერება: 읍 იპ * ვერტიკალური შუათი და მარტივი დამხურავით იწერება საათის ისრის მიხედვით: 쌍 სსანგ * ორმაგი შუათი ცვლიან დაწერის მიმართულებას: 된 ტვენ * დამხურავი დიგრაფით იწერება მარცხნიდან მარჯვნივ ზემოდან ქვემოთ: 밟 პალპ მოძველებული ჯამოების გამოკლებით ჰანგილში შესაძლოა 11 172 მარცვალი. == ორთოგრაფია == [[XX საუკუნე]]მდე ჰანგილს არ ჰქონდა ორთოგრაფიის წესები. დამხურავი თანხმოვნის შემდეგი სიტყვის საწყის ხმოვანთან გადაბმის, სხვადასხვა დიალექტებისა და რიგი მიზეზების გამო კორეულად სიტყვა შესაძლოა სხვადასხვანაერად დაიწეროს. მეფე სერჯონი ამჯობინებდა მორფოფონემიკურ გამოთქმას, თუმცა კორეულში ფონემიკური იყო გავრცელებული. დროთა განმავლობაში ორთოგრაფია ნაწილობრივ მორფოფონემიკური გახდა, ეს ჯერ არსებით სახელებს შეეხო, მოგვიანებით კი ზმნებს. * გამოთქმა და თარგმანი: :ადამიანი, რომელსაც არ შეუძლია ამის გაკეთება : {{IPA|[mo.tʰa.nɯn.sa.ɾa.mi]}} * ფონემიკური ორთოგრაფია: :모타는사라미 : {{IPA|/mo.tʰa.nɯn.sa.la.mi/}} * მორფოფონემიკური ორთოგრაფია: :못하는사람이 : {{IPA|<nowiki>|mos.ha.nɯn.sa.lam.i |</nowiki>}} [[1933]] წელს შემოიღეს მორფოფონემიკური ორთოგრაფია. == სტილი == ჰანგილზე წერა შესაძლოა როგორც ზემოდან ქვემოთ, ასევე მარცხნიდან მარჯვნივ. თავდაპირველად ჩინეთიდან შემოსული სტანდარტი იყო ზემოდან ქვემოთ წერა, ხოლო ჯუ სიგიონგმა შემოიტანა მარცხნიდან მარჯვნივ წერის სტილი, რაც დღეს პრაქტიკულად სტანდარტად იქცა. არსებობს ჰანგილის კალიგრაფიული სტილი, რომელიც ძალიან წააგავს ჩინურ კალიგრაფიას. კალიგრაფიული წერა გამოიყენება წიგნებსა და ჟურნალებში. არსებობს კორეული კალიგრაფიული კომპიუტერული შრიფტებიც. == რესურსები ინტერნეტში == * [http://www.langintro.com/kintro/toc.htm ჰანგილის გაკვეთილები] * [http://english.president.go.kr/warp/en/korea/language/what/ ჰანგილის აღწერა] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060614183545/http://english.president.go.kr/warp/en/korea/language/what/ |date=2006-06-14 }} * [http://www.omniglot.com/writing/korean.htm კორეული ანბანი და გამოთქმა] * [http://www.unicode.org/charts/PDF/U1100.pdf ჯამო უნიკოდში PDF] * [http://www.unicode.org/charts/PDF/UAC00.pdf მარცვლები უნიკოდში 7მბ PDF] * [http://www.languages-study.com/korean-alphabet.html ჰანგილის ისტორია] == ლიტერატურა == * {{წიგნი | გვარი1 = მიქაბერიძე | სახელი1 = ნანა | გვარი2 = ფირცხალავა | სახელი2 = რუსუდან | ავტორი3 = გიმ ჰი იონი | სათაური = კორეული ენა დამწყებთათვის: დონე I–III | პასუხისმგებელი = მთ. რედ. ნანა მიქაბერიძე; სამეცნიერო რედ. თინათინ ბოლქვაძე, გიორგი მელაშვილი; ყდის დიზაინი მარიამ გოგსაძე, მელანო კვირკველია | გამოცემა = I გამოცემა | ადგილი = თბილისი | გამომცემლობა = სეზანი | წელი = 2025 | გვერდები = | სულ გვერდები = 320 | isbn = 9789941874451 | ref =მიქაბერიძე2025 }} ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:კორეული დამწერლობა| ]] 3l89fg1rnal5acxj9fsvjulp7l2a5e6 0 37416 5564435 5422627 2026-10-24T04:32:34Z InternetArchiveBot 124291 დაარქივდა 2 წყარო და 0 წყარო მოინიშნა მკვდრად. #IABot (v2.0.9.6) 5564435 wikitext text/x-wiki {{რჩეული/2.0}}{{ინფოდაფა შენობა | სახელი = ბორობუდური | native_name = | სურათი = Borobudur-Nothwest-view.jpg | სურათის ზომა = 300 | image_alt = | წარწერა = ბორობუდური — [[იუნესკო]]ს [[მსოფლიო მემკვიდრეობა|მსოფლიო მემკვიდრეობის]] ძეგლი, ხედი ჩრდილო-დასავლეთიდან | former_names = | alternate_names = | map_type = ინდონეზია | map_alt = | map_caption = მდებარეობა ინდონეზიაში | building_type = | არქიტექტურული სტილი = [[სტუპა]] და [[ინდონეზიის კანდი|კანდი]] | structural_system = | cost = | მდებარეობა = [[მაგელანგი]]ს სიახლოვეს, ცენტრალური [[იავა]] | კლიენტი = [[საილენდრა]]ს დინასტია | owner = | current_tenants = | landlord = | ქვეყანა = ინდონეზია | latd = 7 | latm = 36 | lats = 37 | latNS = S | longd = 110 | longm = 12 | longs = 15 | longEW = E | altitude = | start_date = | დასრულდა = 825 | inauguration_date = | demolition_date = | height = | diameter = | other_dimensions = | floor_count = | floor_area = | main_contractor = | არქიტექტორი = [[გუანადჰარმა]] | structural_engineer = | services_engineer = | civil_engineer = | other_designers = | quantity_surveyor = | awards = | url = | references = }} '''ბორობუდური''' (ასევე '''ბარაბუდური''') — [[მაჰაიანა]] [[ბუდიზმი]]ს [[IX საუკუნე|IX საუკუნის]] მონუმენტი [[ინდონეზია|ინდონეზიის]] კუნძულ [[იავა|იავის]] ცენტრალურ ნაწილში, ქალაქ [[მაგელანგი]]ს სიახლოვეს. მონუმენტი შედგება ერთმანეთზე ნაგები ექვსი მართკუთხა და სამი წრიული პლატფორმისაგან და შემკულია 2672 რელიეფური პანელითა და [[ბუდა]]ს 504 ქანდაკებით. მთავარი გუმბათი მდებარეობს ზედა პლატფორმის ცენტრში. მას ირგვლივ გარს აკრავს მოჩუქურთმებული სტუპები, რომლებშიც განთავსებულია ფეხმორთხმული [[ბუდა]]ს 72 ქანდაკება. მონუმენტი მეუფე [[ბუდა]]ს უწმინდესი სალოცავი და ბუდისტ [[პილიგრიმი|პილიგრიმთა]] ერთ-ერთი უმთავრესი მოსალოცი ადგილია. პილიგრიმთა აღმასვლა იწყება მონუმენტის ძირიდან და მიჰყვება ბილიკს, რომელიც მის ირგვლივ შემოვლით ზემოთ მიიწევს ბუდისტური [[კოსმოლოგია|კოსმოლოგიის]] სამი დონის გავლით, სახელდობრ, ''კამადჰატუს'' (''Kāmadhātu'' —''სურვილის სამყარო''); ''რუპადჰატუს'' (''Rupadhatu'' —''ფორმების სამყარო'') და ''არუპადჰატუს'' (''Arupadhatu'' — ''უფორმო სამყარო''). მოგზაურობის განმავლობაში მონუმენტი პილიგრიმებს გზას მიანიშნებს საფეხურებისა და კორიდორების სისტემის მეშვეობით, რომელთა გასწვრივ კედლებსა და [[ბალუსტრადა|ბალუსტრადებზე]] 1460 რელიეფური პანელია. ისტორიული ცნობების თანახმად, ბორობუდური [[XIV საუკუნე]]ში იავაზე ბუდისტური და [[ინდუიზმი|ინდუისტური]] სამეფოების დაკნინების შემდეგ მიტოვებულ იქნა და იაველები [[ისლამი|ისლამზე]] მოექცნენ. [[მონუმენტი]] [[1814]] წელს აღმოაჩინა [[თომას რაფლზი|სერ თომას რაფლზმა]], [[იავა|იავის]] ბრიტანელმა მმართველმა, რომლის მდებარეოებაც მას ადგილობრივებმა მიანიშნეს. მას შემდეგ ნაგებობას რამდენიმე რესტავრაცია ჩაუტარდა. მათ შორის ყველაზე მასშტაბური იყო [[1975]] და [[1982]] წელს ჩატარებული ერთობლივი სამუშაოები [[ინდონეზია|ინდონეზიის]] მთავრობისა და [[იუნესკო]]ს მიერ, რის შემდეგაც მონუმენტი იუნესკომ [[მსოფლიო მემკვიდრეობა|მსოფლიო მემკვიდრეობის]] სიაში შეიტანა.<ref name="unesco-whc"> {{cite web | url=http://whc.unesco.org/en/list/592 | title=Borobudur Temple Compounds | publisher=[[UNESCO]] | work=UNESCO World Heritage Centre | accessdate=28 December 2008 }}</ref> ბორობუდური დღესაც პოპულარული ადგილია ბუდისტ პილიგრიმთათვის, სადაც წელიწადში ერთხელ ინდონეზიელი ბუდისტები „ვესაკს“ დღესასწაულობენ. მონუმენტი ამჟამად [[ინდონეზია|ინდონეზიის]] ყველაზე პოპულარული [[ტურიზმი|ტურისტული]] ღირსშესანიშნაობაა.<ref>{{cite book | last = | first = | authorlink = | coauthors = | title =Indonesia | publisher =Lonely Planet Publications Pty Ltd |date= November, 2003 | location =Melbourne | pages =[https://archive.org/details/indonesia0000unse_i2g4/page/211 211]–215 | url =https://archive.org/details/indonesia0000unse_i2g4| doi = | isbn = 1-74059-154-2 | author = Mark Elliott&nbsp;...}}</ref> ==ეტიმოლოგია== [[ფაილი:Borobudur 2008.JPG|მინი|250პქ|მარცხნივ|ბორობუდურის სტუპები]] [[ინდონეზიური ენა|ინდონეზიურ ენაში]], ძველ ტაძრებს ეწოდება ''კანდი'', აქედან გამომდინარე, ადგილობრივთათვის „ბორობუდურის ტაძარი“ წარმოითქმის, როგორც ''კანდი ბორობუდურ''. ტერმინი ''კანდი'' ასევე ფართოდაა გავრცელებული ნებისმიერი ძველი სტრუქტურის აღსანიშნავად, მაგალითად ჭიშკრების ან აბანოების სტრუქტურებისთვის. სახელ ''ბორობუდურის'' წარმოშობა უცნობია, ისევე როგორც უცნობია მრავალი ძველი ინდონეზიური ტაძრის თავდაპირველი სახელი. პირველად ეს სახელი [[1914]] წელს გამოიყენა იავის [[გუბერნატორი|გუბერნატორმა]] და მკვლევარმა, ბორობუდურის აღმომჩენმა [[თომას რაფლზი|თომას რაფლზმა]] თავის ნაშრომში „იავის ისტორია“.<ref name="Raffles1814">{{cite book|title=The History of Java|author=Thomas Stamford Raffles|year=1817|edition=1978|isbn=0-19-580347-7|publisher=Oxford University Press}}</ref> მართალია რაფლზმა ამ მონუმენტს ''ბორობუდური'' უწოდა, მაგრამ არ არსებობს არანაირი ძველი დოკუმენტი, რომელიც ამ სახელს გვთვაზობს.<ref name="Soekmono13">{{Cite|Soekmono|(1976)|გვ=13}}</ref> ერთადერთი ძველი იავური ხელნაწერი, რომელიც ამ მონუმნენტს გადაკვრით იხსენიებს და წმინდა ბუდისტურ სალოცავს უწოდებს, არის ნაგარაკრეტაგმა, რომელიც [[1365]] წელს [[მპუ პრაპანჩა]]მ დაწერა. სახელი ''ბორე-ბუდური'' და შემდეგ აქედან ''ბორობუდური'' ინგლისური გრამატიკის წიგნში შესულია რაფლზის წყალობით, ახლომდებარე სოფელ ბორეს აღსანიშნავად. უმრავლეს ''კანდის'' სახელი სწორედ მიმდებარე სოფლისგან აქვს მიღებული. ამის შემდეგ [[იავური ენა|იავურ ენაში]] მონუმენტრ ბუდურბორო ეწოდა. რაფლზი ასევე გვთავაზობდა, რომ „ბუდური“ შესაძლოა კავშირში ყოფილიყო თანამედროვე იავურ სიტყვა ''ბუდასთან'' („ძველი“) — შესაბამისად, ძველი ბორო. მიუხედავად ამისა, მეცნიერთა მეორე ნაწილი ვარაუდობს, რომ სახელის მეორე კომპონენტი (ბუდური) მომდინარეობს იავური სიტყვა ''ბჰუდჰარადან'' (მთა). მინიშნებები წმინდა ბუდისტური ნაგებობის მშენებლობისა და საზეიმოდ გასხნის შესახებ, რომელიც შესაძლოა ბორობუდური იყო, მოხსენიებულია ორ წარწერაში, რომლებიც აღმოჩენილია კენდუში, [[ტამანგუმგის მუნიციპალიტეტი|ტამანგუმგის მუნიციპალიტეტში]]. [[კარაგტენგაჰის წარწერა]] [[824]] წლით თარიღდება და ბუნდოვნად ახსენებს წმინდა შენობა ''ჯინალაიას'', რომელიც საზეიმოდ გახსნა დედოფალ პრამოდჰავარდჰანის ქალიშვილმა სამარატუნგამ. [[ტრი ტეპუსანის წარწერა]] [[842]] წლით თარიღდება და ახსენებს ''სიმა'' (გადასახადებისგან თავისუფალი) მიწებს, რომლებიც გამოყო პრამოდჰავარდჰანიმ, რათა დაეცვათ და შეენახათ ''კამულანი'' (''Kamūlān''), რომელსაც ''ბჰუმისამბჰარას'' (''Bhūmisambhāra'') უწოდებდნენ.<ref>{{cite book | author= Drs. R. Soekmono,| title= ''Pengantar Sejarah Kebudayaan Indonesia 2'', 2nd ed | publisher = Penerbit Kanisius | date= 1973, 5th reprint edition in 1988 | location =Yogyakarta| page =46 }}</ref> ''კამულანი'' მომდინარეობს სიტყვა ''მულადან'' და ნიშნავს „საწყის ადგილს“, წინაპრების სადიდებლად აგებულ წმინდა შენობას, სავარაუდოდ [[საილენდრა]]ს დინასტიის წინაპრების. ერთ-ერთი მეცნიერი კასპარისი ვარაუდობს, რომ ''ბჰუმი სამბჰარა ბჰუდჰარა'' (''Bhūmi Sambhāra Bhudhāra''), რაც სანსკრიტზე ნიშნავს „[[ბოდჰისატვა]]ს ათი ეტაპის ღირსებასთან გაერთიანებულ მთას“, ბორობუდურის თავდაპირველი სახელწოდება იყო.<ref>{{cite web|last=Walubi|first=|title=Borobudur: Candi Berbukit Kebajikan|publisher=|date=|url=http://www.walubi.or.id/waisak2004/Borobudur%20-%20Candi%20Berbukit%20Kebajikan.shtml|doi=|pages=|accessdate=2011-11-23|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130510142025/http://www.walubi.or.id/waisak2004/Borobudur%20-%20Candi%20Berbukit%20Kebajikan.shtml|archivedate=2013-05-10}}</ref> ==მდებარეობა== [[ფაილი:Borobudur Map ka.svg|მინი|380პქ|ბორობუდურის, პავონისა და მენდუტის ერთ სწორ ხაზზე მდებარეობა]] === სამი ტაძარი === ბორობუდური მდებარეობს ქალაქ [[ჯოკიაკარტა|ჯოკიაკარტიდან]] 40 კმ-ით ჩრდილოეთით, ორ ტყუპ [[ვულკანი|ვულკანსა]] ([[სუნდორო]]-[[სუმბინგი]] და [[მერბაბუ]]-[[მერაპი]]) და ორ მდინარეს (პროგო და ელო) შორის, შემაღლებულ ადგილას. ადგილობრივი მითის მიხედვით, არეალი, რომელსაც [[კედუს ვაკე]]ს უწოდებენ, იაველთათვის წმინდა ადგილია და „იავის ბაღს“ უწოდებენ, რაც მისი მაღალი ნაყოფიერებითაა გამოწვეული.<ref name="p1">{{Cite|Soekmono|(1976)|გვ=1}}</ref> გარდა ბორობუდურისა, ამ არეალში არსებობს ბუდისტური და [[ინდუიზმი|ინდუისტური]] სხვა ტაძრებიც, რომელთა შორისაცაა [[პრამბანანი]]. [[XX საუკუნე|XX საუკუნის]] ადრეულ წლებში მიმდინარე აღდგენითი სამუშაოების დროს, გაირკვა, რომ რეგიონის სამი ბუდისტური ტაძარი — ბორობუდური, [[პავონი]] და [[მენდუტი]] განლაგებულია ერთი სწორი ხაზის გასწვრივ.<ref name="krom">{{cite book| author=N. J. Krom| title=Borobudur, Archaeological Description| წელი=1927| publisher=Nijhoff| location=The Hague| url=http://www.borobudur.tv/mendut_borobudur.htm| accessdate=17 August 2008| archiveurl=https://web.archive.org/web/20080817055309/http://borobudur.tv/mendut_borobudur.htm| archivedate=17 აგვისტო 2008| access-date=26 ნოემბერი 2011| archive-url=https://web.archive.org/web/20080817055309/http://borobudur.tv/mendut_borobudur.htm| archive-date=17 აგვისტო 2008}}</ref> შესაძლოა ეს სრულებით შემთხვევითობაა, მაგრამ ტაძრების ასეთი სწორხაზოვნად ჩამწკრივება შესაბამისობაში მოდის ძველ, ადგილობრივ ხალხურ გადმოცემასთნ, რომ ბორობუდურიდან მენდუტისკენ მიემართებოდა აგურით მოპირკეთებული, ორივე მხარეს კდელებით ამოყვანილი გზა. ამ სამ ტაძარს (ბორობუდური, პავონი და მენდუტი) გააჩნია მსგავსი არქიტექტურა და ორნამენტები, რომლებიც ერთსა და იმავე დროს მიეკუთვნება, რაც იმაზე მიუთითებს, რომ ამ სამ ტაძარს რიტუალური ურთიერთობები აკავშირებდა, ისე რომ, ჰქონდათ წმინდა ერთობა, მიუხედავად იმისა, რომ ზუსტი რიტუალური პროცესები ჯერჯერობით უცნობია.<ref name="moens">{{cite journal |title=Barabudur, Mendut en Pawon en hun onderlinge samenhang (''Barabudur, Mendut and Pawon and their mutual relationship'') |author=J. L. Moens |year=1951 |quote=trans. by Mark Long |url=http://www.borobudur.tv/Barabudur_Mendut_Pawon.pdf |journal=Tijdschrift voor de Indische Taai-, Land- en Volkenkunde |publisher=Het Bataviaasch Genootschap van Kunsten en Wetenschappen |pages=326–386 |format=PDF |accessdate=2011-11-26 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20070810210020/http://www.borobudur.tv/Barabudur_Mendut_Pawon.pdf |archivedate=2007-08-10 |archive-date=2007-08-10 |access-date=2011-11-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070810210020/http://www.borobudur.tv/Barabudur_Mendut_Pawon.pdf }}</ref> === ძველი ტბა === სხვა ტაძრებისგან განსხვავებით, რომლებიც გაბრტყელებულ ზედაპირზეა აშენებული, ბორობუდური კლდოვან ბორცვზეა აღმართული, [[ზღვის დონე|ზღვის დონიდან]] 265 მეტრზე, დამშრალი, პალეოტბის ფსკერიდან 15 მეტრით მაღლა.<ref name="Murwanto">{{cite journal|author=Murwanto, H.; Gunnell, Y; Suharsono, S.; Sutikno, S. and Lavigne, F|title=Borobudur monument (Java, Indonesia) stood by a natural lake: chronostratigraphic evidence and historical implications|journal=The Holocene|issue=3|year=2004|pages=459–463|doi=10.1191/0959683604hl721rr|volume=14 |issn = 0959-6836 }}</ref> ამ [[ტბა|ტბის]] არსებობის საკითხი [[არქეოლოგია|არქეოლოგთა]] შორის განხილვის საგანი იყო [[XX საუკუნე]]ში. ბორობუდური ან ტბის ნაპირზე იყო აღმართული, ან პირდაპირ მის შუაგულში. [[1931]] წელს, ჰოლანდიელმა ხელოვანმა, [[ჰინდი]]სა და ბუდისტური არქიტექტურის სწავლულმა ნიევენკამპმა განავითარა თეორია, რომ კადუს ვაკე ერთ დროს ტბა იყო და ბორობუდური მასში მოტივტივე [[ლოტოსი]]ს ყვავილს განასახიერებდა.<ref name="casparis">J.G. de Casparis, "The Dual Nature of Barabudur", in Gómez and Woodward (1981), გვ. 70 და 83.</ref> ლოტოსის ყვავილი ფიგურირებს თითქმის ყველა ბუდისტურ ხელოვნების ნიმუშში, ხშირად განასახიერებს [[ბუდა]]ს ტახტს და [[სტუპა|სტუპის]] საყრდენს. ბორობუდურის არქიტექტურა თავის მხრივ გვთავაზობს ლოტოსის გამოსახულებას, რომელშიც ბუდა პოზირებს ბორობუდურში, რომელიც სიმბოლიზებულია ლოტოსის სუტრათი, რაც ხშირად გვხვდება [[მაჰაიანა]] [[ბუდიზმი]]ს ტექსტებში. მწვერვალზე არსებული სამი წრიული პლატფორმა ასევე განასახიერებს ლოტოსის ფოთლებს.<ref name="Murwanto" /> მიუხედავად ამისა, ნიევენკამპის თეორიას ეჭვქვეშ აყენებს მრავალი არქეოლოგი, რადგან მონუმენტის გარემომცველი არეალი მშრალ ხმელეთს წარმოადგენს. მეორე მხრივ, [[გეოლოგია|გეოლოგები]] მხარს უჭერენ ნიევენკამპის ხედვას, რასაც მათ ძეგლის სიახლოვეს აღმოჩენილი თიხის დანალექები აფიქრებინებს.<ref>R.W. van Bemmelen (1949). ''The geology of Indonesia, general geology of Indonesia and adjacent archipelago, vol 1A'', The Hague, Government Printing Office, Martinus Nijhoff. cited in Murwanto (2004).</ref> [[სტრატიგრაფია (გეოლოგია)|სტრატიგრაფიის]] სწავლების თანახმად, დანალექები და ყვავილის მტვრის ნიმუშები ადასტურებს ბორობუდურის სიახლოვეს პალეოტბის არსებობას,<ref name="Murwanto" /> რაც თანხვედრაში მოდის ნიევენკამპის თეორიასთან. ტბის არეალი დროსთან ერთად მერყეობდა და გამოკვლევებმა ასევე დაამტკიცა, რომ [[XIII საუკუნე|XIII]]-[[XIV საუკუნე]]ებში ბორობუდური ტბის სანაპიროს სიახლოვეს მდებარეობდა. მდინარეთა კალაპოტებით და [[ვულკანი|ვულკანური]] აქტივობებით ფორმირებული გარემომცველი [[ლანდშაფტი]] ასევე მოიცავს ტბას. პირდაპირ ბორობუდურის სიახლოვეს მდებარეობს [[ინდონეზია|ინდონეზიის]] ერთ-ერთი ყველაზე აქტიური ვულკანი [[მერაპი]], რომელიც ძალზედ აქტიურია [[პლეისტოცენი]]ს ხანიდან მოყოლებული.<ref>{{cite journal|author=Newhall C.G., Bronto S., Alloway B., Banks N.G., Bahar I., del Marmol M.A., Hadisantono R.D., Holcomb R.T., McGeehin J., Miksic J.N., Rubin M., Sayudi S.D., Sukhyar R., Andreastuti S., Tilling R.I., Torley R., Trimble D., and Wirakusumah A.D.| title= 10,000 Years of explosive eruptions of Merapi Volcano, Central Java: archaeological and modern implications|url=https://archive.org/details/sim_journal-of-volcanology-and-geothermal-research_2000-07_100_1-4/page/9| journal=Journal of Volcanology and Geothermal Research| volume=100| issue=1| year=2000| pages =9–50| doi=10.1016/S0377-0273(00)00132-3}}</ref> == ისტორია == === მშენებლობა === [[სურათი:Borobudur as Pilgrimage Site Painting by Hooijer c1910s.jpg|მინი|250პქ|გ.ბ. ჰუიჯერის ნახატი (1916—1919) — ბორობუდური მისი გახსნის დღეს]] არ არსებობს არანაირი წერილობითი დოკუმენტი იმის შესახებ, თუ ვინ ააშენა ბორობუდური ან რა იყო მისი დანიშნულება.<ref name="Soekmono9">{{Cite|Soekmono|(1976)|გვ=9}}</ref> მშენებლობის დრო ივარაუდება საძირკვლის რელიეფის ამონაკვეთებისა და [[VIII საუკუნე|VIII]]-[[XIX საუკუნე]]ების სამეფო სიგელების შედაგრების საფუძველზე.<ref name="Soekmono9" /> ბორობუდურ სავარაუდოდ დაახლოებით ახ. წ. 800 წლისკენ აშენდა. ეს კი შეესაბამება [[760]] — [[830]] წლებს შორის პერიოდს, საილენდრას დინასტიის პიკს ცენტრალურ იავაზე,<ref>{{Cite|Miksic|(1990)}}</ref> როდესაც ის [[შრივიჯაია|შრივიჯაიის]] იმპერიის გავლენის ქვეშ იყო. მშენებლობამ სავარაუდოდ 75 წელს გასტანა და დამთავრდა სამარატუნგას მმართველობის დროს, [[825]] წელს.<ref name="Dumarcay">{{Cite|Dumarçay|(1991)}}.</ref><ref>{{cite book|title=Early Kingdoms of the Indonesian Archipelago and the Malay Peninsula|url=https://archive.org/details/earlykingdomsofi0000muno| author=Paul Michel Munoz| publisher=Didier Millet| year=2007| isbn= 981-4155-67-5| page=[https://archive.org/details/earlykingdomsofi0000muno/page/143 143]| location=Singapore}}</ref> ამ პერიოდისთვის [[იავა]]ზე შეიმჩნევა [[ინდუიზმი|ინდუისტი]] და [[ბუდიზმი|ბუდისტი]] მმართველების ერთმანეთში არევა. როგორც ცნობილია, საილენდრას დინასტია გამოირჩეოდა ბუდიზმისადმი მგზნებარე თაყვანისცემით, მაგრამ სოჯემერტოსთან ნაპოვნი წარწერები იუწყება, რომ ისინი შესაძლოა ინდუიზმის მიმდევრები ყოფილიყვნენ.<ref name="Dumarcay" /> სწორედ ამ პერიოდში აშენდა მრავალი ბუდისტური და ინდუისტური მონუმენტი კედუს ვაკის მიმდებარე მთებსა და ვაკეებზე. ბუდისტური მონუმენტები, მათ შორის ბორობუდურიც, იმავე პერიოდში აშენდა, როდესაც აღიმართა ინდუისტური [[შივა]]ს [[პრამბანანი]]ს ტაძარი. [[732]] წელს, შივას მიმდევარი მეფე სანჯაიას თაოსნობით უკირის ბორცვზე, ბორობუდურისგან სულ რაღაც 10 კმ-ით აღმოსავლეთით აშენდა [[ლინგამი]]ს სალოცავი.<ref name="holing">{{cite journal |journal=Indonesia |title=In Search of "Ho-Ling" |author=W. J. van der Meulen |volume=23 |year=1977 |pages=87–112 |url=http://cip.cornell.edu/DPubS?service=UI&version=1.0&verb=Display&handle=seap.indo/1107118718 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160205132410/http://cip.cornell.edu/DPubS?service=UI&version=1.0&verb=Display&handle=seap.indo%2F1107118718 |archive-date=2016-02-05 |access-date=2011-12-03}}</ref> === მიტოვება === [[ფაილი:Borobudur Stupa Merapi.jpg|მინი|250პქ|[[მერაპი]]ს მთის ამოფრქვევა სავარაუდოდ ბორობუდურის მიტოვების მიზეზი გახდა]] საუკუნეთა განმავლობაში ბორობუდური [[ვულკანი|ვულკანური]] ფერფლის ფენებითა და გაზრდილი ჯუნგლებით დაიფარა. მისი მიტოვების მიღმა არსებული ფაქტები დღემდე გამოცანად რჩება. უცნობია როდის შეწყდა მონუმენტის გამოყენება და მისკენ მიმართული ბუდისტ პილიგრიმთა ნაკადები. დაახლოებით [[928]]—[[1006]] წლებში მეფე [[მპუ სინდოკი|მპუ სინდოკმა]] ვულკანურ ამოფრქვევათა სერიების შემდეგ [[მატარამის სამეფო]]ს დედაქალაქი აღმოსავლეთ [[იავა|იავის]] რეგიონში გადაიტანა. დაუდგენელია, იქონია თუ არა ამ ფაქტმა გავლენა ძეგლის მიტოვებაზე, მაგრამ რამდენიმე წყარო ამ მოვლენას მიტოვების ყველაზე სავარაუდო პერიოდად მიიჩნევს.<ref name="Murwanto" /><ref name="Soekmono4">{{Cite|Soekmono|(1976)|გვ=4}}</ref> [[1365]] წელს, [[მაჯაპაჰიტის სამეფო]]ს პერიოდში, [[მპუ პრაპანჩა]]ს მიერ დაწერილი პოემა ნაგარაკრეტაგამა ახსენებს „ბუდურის ვიჰარას“.<ref>{{Cite web |url=http://www.wacananusantara.org/2/379/candi-borobudur |title=Wacana Nusantara Borobudur |accessdate=2011-12-06 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20100307151805/http://www.wacananusantara.org/2/379/candi-borobudur |archivedate=2010-03-07 }}</ref> მეცნიერი სოეკმონო (1976) იზიარებს გავრცელებულ აზრს, რომ ტაძარი მიტოვებულ იქნა [[XV საუკუნე]]ში, მას შემდეგ, რაც მოსახლეობა [[ისლამი|ისლამზე]] გადავიდა.<ref name="Soekmono4" /> მონუმენტი ბოლომდე მაინც არ იქნა დავიწყებული, თუმცა ხალხურ გადმოცემებში მისი წარსული დიდება ჩაანაცვლა უფრო ცრურწმენებზე დამყარებულმა შეხედულებებმა, რომლებიც უიღბლობასა და უბედურებას უკავშირდებოდა. [[XVIII საუკუნე|XVIII საუკუნის]] ორი ძველი იავური ქრონიკა იხსენიებს უბედურ შემთხვევებს, რომლებიც მონუმენტს უკავშირდება. ''ბაბედ ტანაჰ ჯავის'' (Babad Tanah Jawi — იავის ისტორია) თანახმად, მონუმენტი საბედისწერო ფაქტორი გახდა მას დანასთვის — მეამბოხსითვის, რომელიც მატარამის მეფე (1709 წლისთვის) პაკუბუვონო I-ის წინააღმდეგ აჯანყდა.<ref name="Soekmono4"/> მოხსენიებულია, რომ „რედი ბორობუდურის“ ბორცვი ალყაშემორტყმულ იქნა, მეამბოხეები კი დამარცხდნენ, რომლებიც მეფემ სიკვდილით დასაჯა. ''ბაბედ მატარამში'' (Babad Mataram მატარამის სამეფოს ისტორია) მონუმენტი დაკავშირებული პრინც მონკონაგოროს უბედურებასთან, რომელიც [[1757]] წელს [[ჯოკიაკარტას სულთანატი]]ს ტახტის მემკვიდრე იყო.<ref name="p5">{{Cite|Soekmono|(1976)|გვ=5}}</ref> მიუხედავად მონუმენტის მონახულების აკრძალვისა, „მან წამოიღო ის, რაც აღწერილია ''როგორც გალიაში დამწყვდეული რაინდი'' (სტატუეტი ერთ-ერთ გამჭოლ სტუპაში)“. სახლში დაბრუნების შემდეგ, იგი ავად გახდა და ერთი დღის შემდეგ გარდაიცვალა. === ხელახლა აღმოჩენა === [[სურათი:Stupa Borobudur.jpg|right|thumb|250პქ|ბორობუდურის დღეისათვის ცარიელი მთავარი სტუპა, რომელიც აღმოჩენისას საიდუმლოებით იყო მოცული.]] [[სურათი:Borobudur photograph by van kinsbergen.jpg|right|thumb|250პქ|ბორობუდურის პირველი ფოტო (1973 წ)]] [[იავის ანგლო-ჰოლანდიური ომი]]ს მიმდინარეობისას, კუნძული ბრიტანელების მმართველობის ქვეშ იყო, [[1811]]—[[1816]] წლებში. დანიშნული მმართველი იყო ლეიტენანტი გენერალ-გუბერნატორი [[თომას რაფლზი|თომას სტამფორდ რაფლზი]], რომელიც დიდ ინტერესს იჩენდა იავის ისტორიის მიმართ. ის კუნძულზე ხშირად მოგზაურობდა და აგროვებდა იავის სიძველეებს, იწერდა თქმულებებს ადგილობრივი მაცხოვრებლებისაგან. [[1814]] წელს, სემარანგის ერთ-ერთი ინსპექტირების დროს, მას აცნობეს დიდი მონუმენტის შესახებ, რომელიც შუაგულ ჯუნგლებში მდებარეობდა სოფელ ბუმესიგოროს მახლობლად.<ref name="p5" /> მას არ შეეძლო ეს ძეგლი თავად მოეძებნა და გამოკვლევების მიზნით ჰოლანდიელი ინჟინერი კორნელიუსი გაგზავნა. ორ თვეში, თანმხლებ 200 კაცთან ერთად კორნელიუსმა გაჩეხა ხეები, გადაწვა მცენარეულობა, რათა მონუმენტამდე მიეღწია. მიწის ჩამოქცევების გამო, მონუმენტი სრულად არ ჩანდა. თავის აღმოჩენის შესახებ, რომელიც მხატვრობის მრავალ ნიმუშს შეიცავდა, მან რაფლზს აცნობა. მიუხედავად იმისა, რომ აღმოჩენის ცნობას სულ რამდენიმე წინადადებით გადასცემდა, რაფლზმა ყველაფერი იღონა მონუმენტის აღსადგენად, რადგან ფიქრობდა, რომ ეს მას მსოფლიო ყურადღებას მოუტანდა.<ref name="Raffles1814" /> კორნელიუსის სამუშაო კედუს რეგიონის ჰოლანდიელმა მმართველმა ჰარტმანმა განაგრძო და [[1835]] წლამდე მთლიანი კომპლექსი მიწაყრილისგან საბოლოოდ გაასუფთავა და გამოაჩინა. მისი ინტერესი ბორობუდურისადმი უფრო პირადული იყო, ვიდრე ოფიციალური. ჰარტმანი არ წერდა არანაირ მოხსენებებს თავის საქმიანობის შესახებ. არსებობს გადმოცემა, რომ მთავარ სტუპაში მან სავარაუდოდ ბუდას დიდი ქანდაკება აღმოაჩინა.<ref name="p6">{{Cite|Soekmono|(1976)|გვ=6}}</ref> [[1842]] წელს ჰარტმანმა გამოიკვლია ძირითადი გუმბათი, მიუხედავად ამისა, დღემდე უცნობია თუ რა აღმოაჩინა მან იქ, მაგრამ ცხადია, რომ მთავარი სტუპა ამჟამად ცარიელია. ამის შემდეგ, [[ჰოლანდიის ოსტინდოეთი]]ს მთავრობამ დააფინანსა ჰოლანდიელი ინჟინერი ვილსენი, რომელმაც მონუმენტი შეისწავლა და ასობით ბარელიეფის მონახაზი შექმნა. მონუმენტის შესასწავლად ასევე მოიწვიეს სწავლული ბრუმუნდი, რომელმაც სამუშაოები [[1859]] წელს დაასრულა. მთავრობამ განიზრახა გამოექვეყნებინა სტატია, რომელიც ბრუმუნდის გამოკვლევასა და ვილსენის ნახაზებზე იქნებოდა დაფუძნებული, მაგრამ ბრუმუნდმა თანამშრომლობაზე უარი თქვა. შედეგად, მთავრობამ ამჯერად სხვა სწავლული, ლიმენსი მოიწვია, რომელმაც ბრუმუნდისა და ვილსენის წყაროებზე დაყრდნობით მონოგრაფია შეადგინა. [[1873]] წელა გამოქვეყნდა ბორობუდურის შესწავლის პირველი დეტალური მონოგრაფია, რომელიც ერთი წლის შემდეგ ფრანგულადაც ითარგმნა.<ref name="p6" /> მონუმენტი ფოტოზე პირველად 1873 წელს ჰოლანდიელ-ფლამანდრიელმა გრავიორმა ისიდორე ვან კინსბერგენმა გადაიღო.<ref name="p42">{{Cite|Soekmono|(1976)|გვ=42}}</ref> ძეგლის შესახებ ცნობები ნელა ვრცელდებოდა. უფრო ხშირად ის ერთგავრ სუვენირების წყაროს როლს ასრულებდა და გარკვეული შემოსავლის წყარო იყო „სუვენირებზე მონადირეთათვის“ და ქურდებისთვის. [[1882]] წელს, კულტურული არტეფაქტების უფროსი ინსპექტორი იძლეოდა რეკომენდაციას, რომ მონუმენტის არამდგრადი პირობების გამო, ბორობუდურისთვის მთლიანად მოეცილებინთ რელიეფები და მუზეუმში გადაეტანათ.<ref name="p42"/> შედეგად, მთავრობამ მოიწვია [[არქეოლოგია|არქეოლოგი]] გროენველდტი, რომელსაც კომპლექსის სრული გამოკვლევა და არსებული პირობების შეფასება დაავალა. მისი დასკვნით, მსგავსი შიშები საფუძველს მოკლებული იყო და მონუმენტი ხელუხლებელი უნდა დარჩენილიყო. ===რეკონსტრუქცია=== {{ინფოდაფა მსოფლიოს მემკვიდრეობის ძეგლი |სახელი = ბორობუდური |სურათი = [[ფაილი:Borobudur 48.jpg|250პქ]] |სურათის წარწერა = |რუკა = |რუკის_წარწერა = |რუკის ზომა = |ქვეყანა = {{დროშა|ინდონეზია}} |ტიპი = კულტურული |კრიტერიუმი = i, ii, vi |ID = |ბმული = |რეგიონი = [[აზია]]-[[ოკეანეთი]] |კოორდინატები = {{coord|7|36|28|S|110|12|13|E|}} |წელი = 1991 |სესია = |ნომერი = 592 |საფრთხის ქვეშ = }} {{მსოფლიო მემკვიდრეობა|592}} ბორობუდურმა ყურადღება [[1885]] წელს მიიპყრო, როდესაც [[ჯოკიაკარტა|ჯოკიაკარტის]] არქეოლოგთა საზოგადოების თავმჯდომარე იზრმანმა ''დაფარული საძირკველი'' აღმოაჩინა. [[1890]]–[[1891]] წლებში ფოტოგრაფებმა დაფარული საძირკვლის ბარელიეფი ფირზე აღბეჭდეს.<ref name="p43">{{Cite|Soekmono|(1976)|გვ=43}}</ref> ამ აღმოჩენამ ჰოლანდიის ოსტ-ინდოეთის მთავრობას მონუმენტის დაცვისათვის სათანადო ზომების მიღებისკენ უბიძგა. [[1900]] წელს მთავრობამ მონუმენტის შესასწავლად კომისია მოიწვია, რომელიც სამი ოფიციალური პირისაგან შედგებოდა: ბრანდესი — ხელოვნების ისტორიკოსი, თეოდორ ვან ერპი — ჰოლანდიის არმიის ინჟინერ ოფიცერი და ვან დე კამერი — კონსტრუქტორ-ინჟინერი. [[1902]] წელს კომისიამ მთავრობას სამსაფეხურიანი გეგმა წარუდგინა. უპირველეს ყოვლისა, პირდაპირი საფრთხეები თავიდან უნდა აცილებულიყო მონუმენტის კუთხეების აღდგენით. უნდა მოცილებულიყო ქვები, რომლებიც საფრთხეს უქმნიდა მომიჯნავე ნაწილებს, უნდა გამაგრებულიყო [[ბალუსტრადა|ბალუსტრადები]] და აღდგენილიყო რამდენიმე ნიში, თაღის ქვეშ გასასვლელი, სტუპები და მთავარი გუმბათი. ამის შემდეგ, განსაზღვრული იყო ეზოს შემოღობვა, იატაკის აღდგენა და ჩამდინარე წყლებისგან დაცვა. ბოლოს, ყველა მოშვებული, დამახინჯებული ქვა უნდა მოხსნილიყო, მონუმენტი გასუფთავებულიყო ბალუსტრადებისგან და აღდგენილიყო მთავარი გუმბათი. ყოველივე ამის ღირებულება იმ დროისათვის 48 800 ჰოლანდიურ გულდენს შეადგენდა. შეზღუდული ბიუჯეტის გამო, რესტავრაცია უპირველესად მიმართული იყო სკულპტურების გასუფთავებისკენ, შესაბამისად, ვან ერპმა ვერ გადაჭრა ჩამდინარე წყლების პრობლემა. 15 წლის განმავლობაში, გალერეები დაზიანებულიყო და რელიეფებზე ახალი ნაპრალებიც გაჩნდა. ვან ერპმა გამოიყენა ბეტონი, კალციუმის ჰიდროქსიდი და მარილწყალი, რამაც გარკვეული პრობლემები გამოიწვია, რის შემდეგაც სამომავლოდ აუცილებელი გახდა ყოველმხრივი რესტავრაცია. ამის შემდეგ შესრულდა პატარა აღდგენითი სამუშაოები, მაგრამ ის არ იყო საკმარისი სრული რესტავრაციისთვის. 1960-იან წლებში [[ინდონეზიის მთავრობა]]მ მონუმენტის სრულად აღდგენისსთვის დახმარების თხოვნით საერთაშორისო საზოგადოებას მიმართა. [[1973]] წელს ბორობუდურის რესტავრაციის გენერალური გეგმა შეიქმნა.<ref name="1973restoration">{{cite journal|title=The Restoration and Conservation Project of Borobudur Temple, Indonesia. Planning: Research: Design|author=Caesar Voute|journal=Studies in Conservation|volume=18|issue=3|doi=10.2307/1505654|year=1973|pages=113–130|last2=Voute|first2=Caesar|jstor=1505654}}</ref> შედეგად, ინდონეზიის ხელისუფლებამ და [[იუნესკო]]მ მონუმენტის დიდი, ყოველმხრივი რესტავრაცია წამოიწყეს, რომელიც [[1975]] — [[1982]] წლებში მიმდინარეობდა. გამაგრდა საძირკველი და გასუფთავდა 1460 პანელი. რესტავრაციისას მოიხსნა ოთხი მართკუთხა პლატფორმის ჩანგრევის საფრთხე, ჩამდინარე წყლების პრობლემა მონუმენტის შიგნით აგებული წყლის არხებით მოგვარდა. დაემატა წყალგაუმტარი ფილტრები და შრეები. ამ კოლოსალურ პროექტში ჩართული იყო 600 ადამიანი და ის სულ 6 901 243 აშშ დოლარი დაჯდა.<ref>{{cite press release|publisher=[[UNESCO]]|title=Cultural heritage and partnership; 1999|url=http://unesdoc.unesco.org/images/0011/001163/116321Eo.pdf|archivedate=17 August 2008|format=PDF}}</ref> აღდგენითი სამუშაოების დასრულების შემდეგ, [[1991]] წელს [[იუნესკო]]მ ბორობუდური [[მსოფლიო მემკვიდრეობა|მსოფლიო მემკვიდრეობის]] ძეგლთა სიაში შეიტანა.<ref name="unesco-whc" /> ამ სიაში ბორობუდური რამდენიმე კულტურული კრიტერიუმით მოხვდა: (i) „ადამიანური შემოქმედების გენიის შედევრი“, (ii) „წარმოაჩენს ადამიანური ღირებულებების გაცვლას, დროის მცირე მონაკვეთში, მსოფლიოს კულტურული არეალის შიგნით, არქიტექტურისა თუ ტექნოლოგიების განვითარებით, მონუმენტური ხელოვნებით, ქალაქდაგეგმარებითა თუ ლანდშაფტური კონსტრუქციით“, (vi) „პირდაპირ ან ხელშესახებად დაკავშირებულია მოვლენებთან თუ ცხოვრების ტრადიციებთან, იდეებთან, რწმენებთან თვალსაჩინოდ უნივერსალური მნიშვნელობის ხელოვნებისა და ლიტარატურული სამუშაოებით“.<ref name="unesco-whc" /> === თანამედროვე მოვლენები === [[სურათი:Borobudur monks 1.jpg|thumb|right|250პქ|ბუდისტი პოლიგრიმების მედიტაცია პლატფორმაზე]] [[სურათი:Borobudur Tourism.jpg|upright|thumb|250პქ|ბუდისტები ბორობუდურში]] [[იუნესკო]]ს მიერ დაფინანსებული [[1973]] წლის მთავარი რესტავრაციის შემდეგ,<ref name="1973restoration" /> ბორობუდური კვლავ გამოიყენება პილიგრიმთა სალოცავ ადგილად. წელიწადში ერთხელ, სავსემთვარეობისას, [[მაისი|მაისსა]] ან [[ივნისი|ივნისში]], ინდონეზიელი [[ბუდიზმი|ბუდისტები]] აღნიშნავენ [[ვესაკი|ვესაკს]] ([[ინდონეზიური ენა|ინდონეზ]]. ''Waisak''), ესაა დღე, რომელიც ეძღვნება დაბადებასა და სიკვდილს, ასევე იმ დროს, როდესაც [[სიდჰართა გაუტამა]]მ მიაღწია უმაღლეს სიბრძნეს და გახდა ბუდა შაკიამუნი. ვესაკი [[ინდონეზია]]ში ოფიციალური დასვენების დღეა<ref>{{cite book|author=Vaisutis, Justine|year=2007|title=Indonesia|url=https://archive.org/details/indonesialonelyp00vais|publisher=Lonely Planet|isbn=1741044359|page=[https://archive.org/details/indonesialonelyp00vais/page/n427 856]}}</ref> და ცერემონიები იმართება სამ ბუდისტურ ტაძარში — [[მენდუტი|მენდუტში]], საიდანაც ფეხით [[პავონი|პავონში]] გადადიან და სულ ბოლოს გზას ბორობუდურში ამთავრებენ.<ref name="walubi-The_Meaning_of_Procession">{{cite web | title=The Meaning of Procession | publisher=Walubi (Buddhist Council of Indonesia) | work=Waisak | url=http://www.walubi.or.id/waisak/waisak_emakna_prosesi.shtml | accessdate=28 December 2008 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20090211113440/http://www.walubi.or.id/waisak/waisak_emakna_prosesi.shtml | archivedate=11 თებერვალი 2009 }}</ref> მონუმენტი ინდონეზიის ყველაზე მონახულებადი [[ტურიზმი|ტურისტული]] ღირსშესანიშნაობაა. [[1974]] წელს, მას ესტუმრა 260 000 ტურისტი, რომელთაგან 36 000 უცხოელი იყო.<ref name="Hampton2004">{{cite journal| author=Mark P. Hampton| title=Heritage, Local Communities and Economic Development| url=https://archive.org/details/sim_annals-of-tourism-research_2005-07_32_3/page/735| journal=Annals of Tourism Research| doi=10.1016/j.annals.2004.10.010| volume=32| issue=3| pages=735–759| year=2005}}</ref> [[აზიის ფინანსური კრიზისი 1997|ქვეყნის ეკონომიკურ კრიზისამდე]], 1990-იანი წლების შუამდე, მნახველების წლიური რიცხვი 2,5 მლნ-ს შეადგენდა, საიდანაც 80 % ადგილობრივი ტურისტი იყო.<ref name="Sedyawati1997">{{cite conference|author=E. Sedyawati| title=Potential and Challenges of Tourism: Managing the National Cultural Heritage of Indonesia| booktitle=Tourism and Heritage Management| editor=W. Nuryanti (ed.)| pages=25–35| publisher=Gajah Mada University Press| location=Yogyakarta| year=1997}}</ref> მიუხედავად ამისა, [[ტურიზმი]]ს განვითარებას თან ახლდა კრიტიკა, რადგან მასში არ იყო ჩართული ადგილობრივი საზოგადოება, რამაც ადგილობრივი კონფლიქტის წარმოშობის მიზეზი გახდა.<ref name="Hampton2004" /> [[2003]] წელს, ადგილობრივებმა და ბორობუდურის მიდამოებში არსებულმა რამდენიმე პატარა ბიზნეისი წამომადგენლებმა რამდენიმე მიტინგი და პოეტური პროტესტი გამოხატეს პროვინციული მთავრობის გეგმის წინააღმდეგ, რომელიც სამსართულიანი კომერციული კომპლექსის „იავის სამყაროს“ აშენებას ითვალისწინებდა.<ref>{{cite news| url=http://www.time.com/time/printout/0,8816,501030203-411454,00.html| accessdate=23 August 2008| title=Battle of Borobudur| author=Jamie James| date=27 January 2003| publisher=Time (magazine)| archiveurl=https://web.archive.org/web/20070930064236/http://www.time.com/time/printout/0,8816,501030203-411454,00.html| archivedate=30 სექტემბერი 2007}}</ref> [[1985]] წლის [[21 იანვარი|21 იანვარს]], ცხრა ბომბმა მძიმედ დააზიანა ბორობუდურის ცხრა სტუპა.<ref>{{cite news|title=1,100-Year-Old Buddhist Temple Wrecked By Bombs in Indonesia|publisher=The Miami Herald|date=22 January 1985|url=http://nl.newsbank.com/nl-search/we/Archives?p_product=MH&s_site=miami&p_multi=MH&p_theme=realcities&p_action=search&p_maxdocs=200&p_topdoc=1&p_text_direct-0=0EB3619008FD4B9F&p_field_direct-0=document_id&p_perpage=10&p_sort=YMD_date:D&s_trackval=GooglePM|accessdate=17 August 2008|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190331014119/http://nl.newsbank.com/nl-search/we/Archives?p_product=MH&s_site=miami&p_multi=MH&p_theme=realcities&p_action=search&p_maxdocs=200&p_topdoc=1&p_text_direct-0=0EB3619008FD4B9F&p_field_direct-0=document_id&p_perpage=10&p_sort=YMD_date:D&s_trackval=GooglePM|archivedate=31 მარტი 2019}}</ref> [[1991]] წელს, უსინათლო [[მუსლიმანობა|მუსლიმ]] მქადაგებელს, ჰუსეინ ალი ალ ჰაბსიიეს სამუდამო პატომრობა მიესაჯა 1980-იანი წლებში განხორციელებული აფეთქებების მართვისათვის, რომელთა შორის ბორობუდურზე თავდასხმაც იყო.<ref>{{cite journal|author=Harold Crouch|journal=Institute of Southeast Asian Studies|title=The Key Determinants of Indonesia's Political Future|url=http://www.iseas.edu.sg/72002.pdf|year=2002|issn=0219-3213|volume=7|format=PDF|accessdate=2011-12-12|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150320082726/http://www.iseas.edu.sg/72002.pdf|archivedate=2015-03-20}}</ref> მემარჯვენე ფრთის ექსტრემისტული დაჯგუფების ორ სხვა წევრს, რომლებმაც ასევე მიიღეს მონაწილეობა აფეთქებებში, [[1986]] წელს 20 წლიანი პატიმრობა შეეფარდათ, ერთ-ერთ სხვა მონაწილეს კი 13 წლიანი. [[2006]] წლის [[27 მაისი|27 მაისს]], ცენტრალური [[იავა|იავის]] სამხრეთ სანაპიროზე მოხდა [[მიწისძვრა]], რომლის სიმძლავრეც [[რიხტერის შკალა|რიხტერის შკალით]] 6,2 [[მაგნიტუდა|მაგნიტუდის]] იყო. ამ მოვლენამ მძიმედ დააზიანა რეგიონი და შეიწირა მრავალი ადამიანი ქალაქ [[ჯოკიაკარტა|ჯოკიაკარტის]] სიახლოვეს, მიუხედავად ამისა, ბორობუდური ხელხულებელი გადარჩა.<ref>{{cite news|url=http://www.smh.com.au/news/world/an-ancient-wonder-reduced-to-rubble/2006/05/29/1148754940170.html|title=An ancient wonder reduced to rubble|author=Sebastien Berger|date=30 May 2006|accessdate=23 August 2008|publisher=The Sydney Morning Herald}}</ref> [[სურათი:Trail of civilisations.jpg|thumb|left|250პქ|ბორობუდურთან გამართული „მაჰაკარია ბორობუდურის“ საბალეტო წარმოდგენა]] [[2006]] წლის [[28 აგვისტო]]ს, ცენტრალური იავის გუბერნატორისა და ინდონეზიის კულტურისა და ტურიზმის სამინისტროს მხარდაჭერით, ბორობუდურთან გაიმართა სიმპოზიუმი „ცივილიზაციის კვალი“, რომელსაც ესწრებოდნენ [[იუნესკო]]სა და [[სამხრეთ-აღმოსავლეთ აზია|სამხრეთ-აღმოსავლეთ აზიის]] ბუდისტური ერების წარმომადგენლები, მათ შორის [[ტაილანდი]]დან, [[მიანმარი|მიანმიდან]], [[ლაოსი]]დან, [[ვიეტნამი]]დან და [[კამბოჯა|კამბოჯიდან]]. ღონისძიების კულმინაცია იყო ტაძრის წინ გამართული საბალეტო წარმოდგენა „მაჰაკარია ბორობუდური“. იგი ქორეოგრაფიულად დადგმული იყო ტრადიციული იავური ცეკვებით, მუსიკითა და კოსტიუმებით და გადმოსცემდა ბორობუდურის მშენებლობის ისტორიას. სიმპოზიუმის შემდეგ, „მაჰაკარია ბორობუდურის“ საბალეტო წარმოდგენა კიდევ რამდენიმეჯერ იქნა შესრულებული, განსაკუთრებით ვესაკის ყოველწლიურ დღესასწაულზე, რომელსაც [[ინდონეზიის პრეზიდენტი]] ესწრება. [[იუნესკო]] ამჟამინდელი კონსერვაციის მდგომარეობის ქვეშ სამ ზრუნვის არეალს გამოარჩევს: (i) ვანდალიზმი ვიზიტორთა მხრიდან, (ii) [[ნიადაგი]]ს [[ეროზია]] ძეგლის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში, (iii) დაკარგული ელემენტების ანალიზი და რესტავრაცია.<ref name="UNESCO report"> {{cite web | title=Section II: Periodic Report on the State of Conservation | publisher=UNESCO World Heritage | work=State of Conservation of the World Heritage Properties in the Asia-Pacific Region | url=http://whc.unesco.org/archive/periodicreporting/apa/cycle01/section2/592.pdf | accessdate=23 February 2010 }}</ref> რბილი ნიადაგი, მრავალი [[მიწისძვრა]] და ძლიერი წვიმები სტრუქტურის დესტაბილიზაციას იწვევს. მათ შორის ლომის წვლილი მიწისძვრებზე მოდის, ვინაიდან არა მარტო ქვები ცვივა და თაღები იფხვნება, თავის მხრივ მიწაც გადაადგილდება ტალღისებურად, რაც სტრუქტურის განადგურებას უწყობს ხელს.<ref name="UNESCO report" /> სტუპების მზარდი პოპულარობა მრავალ მნახველს იზიდავს, რომელთა შორის უმრავლესი [[ინდონეზიელები|ინდონეზიელია]]. მიუხედავად ყველა დონეზე განთავსებული გამაფრთხილებელი ნიშნებისა, რომ არ შეეხონ არაფერს, ასევე რეგულარული გაფრთხილებებისა მიკროფონით და გვარდიის წარმომადგენლების ყოფნისა, ჩვეულებრივი მოვლენა და პრობლემაა ვანდალიზმი ბარელიეფებსა და სტატუეტებზე, რაც მათ წახდენას იწვევს. [[2009]] წლისათვის, არ არსებობდა რაიმე სისტემა, რომელიც რაიმე საზღვრებში ჩააყენებდა ყოველდღიურ მნახველთა რიცხვს ან წარმოადგენდა ტურებს მხოლოდ მანდატურების თანხლებით.<ref name="UNESCO report" /> === რეაბილიტაცია === ბორობუდური მძიმედ დაზიანდა [[მერაპი]]ს მთის ამოფრქვევისას [[2010]] წლის [[ოქტომბერი|ოქტომბერსა]] და [[ნოემბერი 2010|ნოემბერში]]. მერაპიდან წამოსული [[ვულკანური ფერფლი]] ტაძრის კომპლექსზე დაეფინა, რომელიც [[ვულკანური კრატერი|კრატერიდან]] 28 კმ-ით სამხრეთ-დასავლეთით მდებარეობს. 3—5 ნოემბრის ამოფრქვევებისას, ტაძრის სტატუეტებს 2,5 სმ სისქის ფერფლის ფენა დაედო<ref name=antara2983>{{cite web|author=| coauthors=| title = Covered in volcanic ash, Borobudur closed temporarily | url =http://antaranews.com/en/news/1289042983/covered-in-volcanic-ash-borobudur-closed-temporarily | publisher = from, Magelang, C Java (by ANTARA News) | date =6 November 2010 | accessdate =6 ნოემბერი 2010 }}</ref>, ასევე განადგურდა გარემომცველი მცენარეულობა, ექსპერტები შიშობდნენ, რომ მჟავურ ფერფლს ისტორიული ძეგლის დაზიანება შეეძლო. 5-დან 9 ნოემბრამდე კომპლექსი დაკეტილი იყო და მიმდინარეობდა ფერფლის ფენის მოშორება.<ref>{{cite web | title = Borobudur Temple Forced to Close While Workers Remove Merapi Ash | publisher = [[Jakarta Globe]] | date = 7 November 2010 | url = http://www.thejakartaglobe.com/home/borobudur-temple-forced-to-close-while-workers-remove-merapi-ash/405343 | accessdate =7 ნოემბერი 2010 }}</ref> <ref>{{cite web | title = Inilah Foto-foto Kerusakan Candi | language =Indonesian | publisher = Tribun News | date = 7 ნოემბერი 2010 | url = http://www.tribunnews.com/2010/11/07/inilah-foto-foto-kerusakan-candi-borobudur | accessdate =7 ნოემბერი 2010 }}</ref> [[მერაპი]]ს [[2010]] წლის ამოფრქვევის შემდგომი რეაბილიტაციისათვის, [[იუნესკო]]მ 3 მლნ [[აშშ დოლარი]] გამოყო. ტაძრის ქვებიდან [[ვულკანი|ვულკანური]] ნარჩენების მოშორებამ 6 თვეს გასტანა, რასაც შემდგომ ხეების დარგვა მოჰყვა, ტემპერატურის სტაბილიზაციის მიზნით.<ref>{{cite news|url=http://www.thejakartapost.com/news/2011/02/17/borobudur%E2%80%99s-postmerapi-eruption-rehabilitating-may-take-three-years-official.html|title=Borobudur’s post-Merapi eruption rehabilitating may take three years: Official|date=2011-02-17|access-date=2011-12-12|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110806062514/http://www.thejakartapost.com/news/2011/02/17/borobudur%E2%80%99s-postmerapi-eruption-rehabilitating-may-take-three-years-official.html|archivedate=2011-08-06}}</ref> სადრენაჟო სისტემის აღდგენის მიზნით, რომელიც წვიმის შემდეგ თიხით იყო დაბინძურებული, მოცილებულ იქნა ტაძრის სტრუქტურის 55 000-ზე მეტი ქვის ბლოკი. აღდგენითი სამუშაოები სავარაუდოდ [[2011]] წლის ნოემბერში უნდა დასრულებულიყო.<ref>{{cite web |url=http://www.thejakartapost.com/news/2011/06/28/borobudur-clean-finish-november.html |title= Borobudur clean-up to finish in November |author= Sri Wahyuni |publisher= The Jakarta Post |date= 28 ივნისი, 2011 |accessdate= 2012-01-05}}</ref> == არქიტექტურა == [[სურათი:Borobudur Mandala ka.svg|thumb|right|250პქ|ბორობუდურის მონახაზი [[მანდალა]]ს ფორმას იღებს]] [[ფაილი:Borobudur Architectural Model.jpg|მინი|250პქ|ბორობუდურის არქიტექტურული მაკეტი]] [[სურათი:Borobudur spout.jpg|thumb|upright|მინი|250პქ|წყლის სადრენაჟო გამოქანდაკებული გორგულია]] === გეგმა === ბორობუდური ნაგებია როგორც ერთი, ცალკეული დიდი [[სტუპა]]. მისი ხედი სიმაღლიდან [[ვაჯრაიანა]] ბუდიზმის გიგანტური [[მანდალა|მანდალის]] ფორმას იღებს, რაც ერთდროულად განასახიერებს ბუდისტურ კოსმოლიგიასა და აზროვნების ბუნებას.<ref>{{cite conference|author=A. Wayman| title=Reflections on the Theory of Barabudur as a Mandala| booktitle=Barabudu History and Significance of a Buddhist Monument| publisher=Asian Humanities Press| location=Berkeley| year=1981}}</ref> საძირკველი კვადრატულია, დაახლოებით 118 მეტრი ყოველ მხარეს. გააჩნია ცხრა პლატფორმა, რომელთაგან ქვედა ექვსი მართკუთხაა, ზედა სამი კი წრიული. ზედა პლატფორმებზე განლაგებულია ოცდაორი პატარა [[სტუპა]], რომლებიც გარს ერტყმიან ერთ დიდ ცენტრალურ სტუპას. თითოეული სტუპა სათუთად ნაკვეთია და გამოირჩევა მრავალი დეკორატიული ნახვრეტით. [[ბუდა]]ს სტატუეტები ჩამწკრივებულია გამოკვეთილი შესასვლელების მიღმა. მონუმენტის სამი დანაყოფი განასახიერებს ბუდისტური კოსმოლოგიის სამ „სამეფოს“, რომელთაც ეწოდებათ ''კამადჰატუ'' (სურვილების სამყარო), ''რუპადჰატუ'' (ფორმების სამყარო) და ბოლოს ''არუპადჰატუ'' (უფორმო სამყარო). ჩვეულებრივი შეგრძნებების ადამიანები ცხოვრობენ უდაბლეს დონეზე, სურვილების სამეფოში. მაგრამ, ვინც დაძლია ყველა სურვილი ცხოვრების გასაგრძელებლად, ტოვებს სურვილების სამყაროს და მარტო ცხოვრობს ფორმების სამყაროში: ისინი ხედავენ ფორმებს, მაგრამ არ შეუძლიათ მათი შეცვლა. სულ ბოლოს, სრული ბუდები მიდიან ფორმებს მიღმა, გამოსცდიან მათ რეალურ სიწმინდეს, ყველაზე ფუნდამენტურ დონეზე, ნირვანის უფორმო ოკეანეში.<ref>{{cite web|author=Tartakov, Gary Michael|work=Lecture notes for Asian Art and Architecture: Art & Design 382/582|publisher=Iowa State University|title=Lecture 17: Sherman Lee's History of Far Eastern Art (Indonesia and Cambodja)|url=http://www.public.iastate.edu/~tart/arth382/lecture17.html|accessdate=17 აგვისტო 2008|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150131214521/http://www.public.iastate.edu/~tart/arth382/lecture17.html|archivedate=2015-01-31}}</ref> სამსარის ციკლისგან გათავისუფლების შემდეგ, სადაც გასხივოსნებული სული სულ ცოტა ხნით ეხება მიწიერ ფორმებს, შეესაბამება შუნიატის გაგებას, სრულ არარაობას ან „მე“ს არარსებობას (ანატმანი). ''კამადჰატუ'' წარმოდგენილია საძირკვლით, ''რუპადჰატუ'' ხუთი მართკითხა პლატფორმით, ''არუპადჰატუ'' კი სამი წრიული პლატფორმითა და ყველაზე მაღალი სტუპით. არქიტექტურული მახასიათებლები ამ სამ სართულს შორის მეტაფორულად განსხვავდება. მაგალითად, ''რუპადჰატუზე'' არსებული კვადრატული და დეტალური დეკორაციები ''არუპადჰატუს'' წრიულ პლატფორმებზე უკვე უჩინარდება და განასახიერებს თუ როგორ გადადის ის ეტაპი, როდესაც ადამიანი კიდევ ეხება ფოემებისა და სახელების სამყაროს — უფორმო სამყაროში.<ref>{{Cite|Soekmono|(1976)|გვ=17}}</ref> ბორობუდურში პოლიგრიმობის ერთ-ერთი ფორმაა ჯგუფური ღვთისმსახურება. პოლიგრიმები მიუყვებიან კიბეებისა და კორიდორების სისტემას და მიიწევენ პლატფორმის მწვერვალისკენ. თითოეული პლატფორმა გასხივოსნების ერთ საფეხურს განასახიერებს. ბილიკი, რომელსაც პილიგრიმები მიუყვებიან, ისეა დაპროექტებული, რომ განასახიერებს [[ბუდისტური კოსმოლოგია|ბუდისტურ კოსმოლოგიას]].<ref name="Ferschin2004">{{cite conference|title=Architecture as Information Space|booktitle=8th Int. Conf. on Information Visualization|author=Peter Ferschin and Andreas Gramelhofer|doi=10.1109/IV.2004.1320142|page=181–186|year=2004|publisher=[[IEEE]]}}</ref> [[1885]] წელს, საძირკვლის ქვეშ შემთხვევით იქნა აღმოჩენილი დაფარული სტრუქტურა.<ref name="kompas">{{cite news|publisher=[[Kompas]]|title=Borobudur Pernah Salah Design?|language=Indonesian|url=http://www.kompas.com/kompas-cetak/0004/07/dikbud/boro09.htm|archiveurl=https://web.archive.org/web/20071226230646/http://www.kompas.com/kompas-cetak/0004/07/dikbud/boro09.htm|archivedate=26 დეკემბერი 2007|date=7 აპრილი 2000|accessdate=23 აგვისტო 2008}}</ref> „დამალული ფუძე“ შეიცავს რელიეფებს, რომელთაგან 160 აღწერს რეალურ ''კამადჰატუს''. დანარჩენი რელიეფები წარმოადგენს პანელებს მოკლე წარწერებით, რომლებიც ცხადად მიუთითებენ სკულპტორების შესახებ ცნობებზე, ასახავენ მათი ამოკვეთის სცენებს.<ref name="p18">{{Cite|Soekmono|(1976)|გვ=18}}</ref> რეალური საძირკველი დაფარულია გარე საძირკვლით, რისი მიზანიც დღემდე საიდუმლოდ რჩება. თავდაპირველად ფიქრობდნენ, რომ ნამდვილი საძირკვლის დაფარვის მიზანს წარმოადგენდა მონუმენტის დაწევის თავიდან აცილება.<ref name="p18" /> სხვა თეორიის თანახმად კი საძირკვლის დაფარვა გამოწვეულია იმ ფაქტით, რომ თავდაპირველი დაფარული ფუძე არასწორად იყო დაპროექტებული, რასაც მოწმობს [[ვასტუ-შასტრა]]ს დოქტრინა — უძველესი ინდური წიგნი არქიტექტურისა და ქალაქგეგმარების შესახებ.<ref name="kompas" /> მისი განზრახვისგან დამოუკიდებლად, დაფარული საძირკველი დეტალურად და დაწვრილმანებით აშენებულა, ესთეტიკითა და რელიგიური განხილვებით. === ნაგებობის სტრუქტურა === [[სურათი:Borobudur Cross Section ka.svg|thumb|left|275px|საძირკვლის, მთავარი და ზედა ნაწილების 4:6:9 სიმაღლის პროპორციის თითოეულის შესაბამისად]] [[სურათი:Borobudur Lion Guardian.jpg|thumb|upright|250პქ|შესასვლელის მცველი ლომი]] [[ფაილი:Lens Flare at Borobudur Stairs Kala Arches.JPG|მინი|250პქ|ბორობუდურის კიბეები კალას თაღის ქვეშ]] [[ფაილი:Borobudur mural.jpg|მინი|250პქ|ვიწრო კორიდორი და ბარელიეფები]] ბორობუდურის მშენებლობისათვის ახლომდებარე ქვის კარიერიდან 55 000 კუბური მეტრი [[ანდეზიტი]]ს ქვა.<ref name="Soekmono16" /> ქვები ზომებად დაიჭრა, შემდეგ გადაიტანეს მშენებლობის ადგილზე ერთმანეთზე დააწყვეს კირხსნარის გარეშე. ქვების შესაერთებლად გამოყენებულ იქნა კოპები, კბილანები და მაკრატელები. ბარელიეფები შეიქმნა მშენებლობის დასრულების შემდეგ, ადგილზე ({{lang-la|''in situ''}}). მონუმენტი აღჭურვილია კარგი სადრენაჟო სისტემით, რაც აუცილებელი იყო არეალის [[ატმოსფერული ნალექები]]ს მაღალი მაჩვენებლის გამო. დატბორვის თავიდან ასაცილებლად, ყველა კუთხესთან დაყენებულია 100 საწვეთური და თითოეული მათგანისთვის მიცემულია უნიკალური, გიგანტის ფორმის [[გორგულია]]. ბორობუდური თვის გენერალური გეგმით შესამჩნევად განსხვავდება ამავე დანიშნულების სხვა მონუმენტებისგან. ნაცვლად ბრტყელი ზედაპირისა, ბორობუდური აღმართულია ბუნებრივ ბორცვზე. მიუხედავად ამისა, მშენებლობის ტექნიკა [[იავა|იავის]] სხვა ტაძრების მსგავსია. სხვა ტაძრებისგან განსხვავებით, ბორობუდურს არ გააჩნია შიდა სივრცე და მისი გენერალური გეგმა [[პირამიდა (არქიტექტურა)|პირამიდის]] ფორმისაა, რის გამოც, უფრო სავარაუდოა, რომ მონუმენტის პირველადი ჩანაფიქრი იყო მისი გამოყენება ''სტუპად'' და არა ტაძრად.<ref name="Soekmono16">{{Cite|Soekmono|(1976)|გვ=16}}</ref> სტუპა წარმოადგენს ბუდასადმი სამლოცველოს. ზოგჯერ, სტუპები შენდებოდა როგორც მხოლოდ [[ბუდიზმი]]ს განდიდების სიმბოლოები. მეორე მხრივ, ტაძარი გამოიყენება ღვთისმსახურებისათვის. ტაძრის გეგმის ზედმიწევნითი კომპლექსურობა კი უფრო სავარაუდოს ხდის, რომ ბორობუდური სწორედ ტაძარია. ცოტა რამაა ცნობილი კომპლექსის არქიტექტორის — გუნადჰარმას შესახებ.<ref name="Long">{{cite book| title=Borobudur: Pyramid of the Cosmic Buddha| author=Caesar Voûte and Mark Long| publisher=D.K. Printworld Ltd| url=http://www.borobudur.tv/book_promo.htm| accessdate=17 აგვისტო 2008| archiveurl=https://web.archive.org/web/20080608070829/http://www.borobudur.tv/book_promo.htm| archivedate=2008-06-08| access-date=2011-12-15| archive-url=https://web.archive.org/web/20080608070829/http://www.borobudur.tv/book_promo.htm| archive-date=2008-06-08}}</ref> მისი სახელი უფრო იავურ ხალხურ გადმოცემებშია შემონახული, ვიდრე წარწერებში. მშენებლობისას მთავარ საზომ ერთეულად გამოიყენებოდა ''ტალა'', რაც აღნიშნავდა მანძილს ადამიანის შუბლის თმის ხაზიდან ნიკაპის წვერამდე ან მანძილს ცერა თითის წვერიდან მის შუამდე.<ref name="Atmadi1988">{{Cite|Atmadi|(1988)}}</ref> მიუხედავად იმისა, რომ ასე გაზომვა ინდივიდუალურობასთან არის დაკავშირებული, მონუმენტის ზომები ზუსტია. მისმა გამოკვლევებმა, რომელიც [[1977]] წელს მიმდინარეობდა, გამოააშკარავა ხშირი პროპორციები 4:6:9. ზომების სიზუსტისთვის ბორობუდურის გეგმაში არქიტექტორს გამოყენებული აქვს [[ფრაქტალი]]სა და თვითმსგავსი გეომეტრიის ფორმულა.<ref name="Atmadi1988" /><ref name="fraktal">{{cite journal| title=Borobudur Was Built Algorithmically |author=H. Situngkir |year=2010 |url=http://papers.ssrn.com/sol3/papers.cfm?abstract_id=1672522| journal=BFI Working Paper Series WP-9-2010 |publisher=Bandung Fe Institute}}</ref> ეს პროპორცია ასევე აღმოჩენილია ბორობუდურის მეზობელ ტაძრებში, [[მენდუტი|მენდუტსა]] და [[პავონი|პავონში]]. [[არქეოლოგია|არქეოლოგები]] ვარაუდობენ, რომ პროპორცია 4:6:9-ს და ''ტალას'' [[კალენდარი|კალენდარული]], [[ასტრონომია|ასტრონომიული]] და [[კოსმოლოგია|კოსმოლოგიური]] მნიშვნელობა აქვს, რადგან ისინი ასევე გამოყენებულია [[კამბოჯა]]ში მდებარე [[ანგკორ-ვატი|ანგკორ-ვატის ტაძარში]].<ref name="Long" /> მთავარი სტრუქტურა შეიძლება დაიყოს სამ კომპონენტად: საძირკვლად, მთავარ ნაწილად და ზედა ნაწილად.<ref name="Long" /> საძირკვლის ზომებია 123×123 მ და 4 მეტრიანი კედლები.<ref name="Soekmono16" /> მთავარი ნაწილი შედგება ხუთი მართკუთხა პლატფორმისგან, რომელთაგან თითოეულის სიმაღლე თანდათან მცირდება. პირველი ტერასა საძირკვლის კიდეს 7 მეტრითაა დაცილებული. ყოველი მომდევნო ტერასა წინას კიდეს 2 მეტრით შორდება, რაც თითოეულ სართულზე ვიწრო კორიდორს ტოვებს. ზედა ნაწილი შედგება სამი წრიული პლატფორმისგან, რომელთაგან თითოეულ ეტაპზე კონცენტრულ წრეებად ჩამწკრივებულია სტუპები. ცენტრში აღმართულია მთავარი გუმბათი, რომელიც მონუმენტის უმაღლესი მწვერვალია და მიწის ზედაპირიდან 35 მეტრ სიმაღლეზეა. ოთხივე მხირდან, მწვერვალისკენ მიემართება კიბეები, რამდენიმე თაღოვანი შესასვლელითა და აღმართული ლომის 32 ქანდაკებებით. შესასვლელების წვერზე გამოქანდაკებულია კალას თავები(''კალა — ინდუიზმის მითოლოგიის პერსონაჟი'') ქანდაკებებით, გვერდებზე კი მიცემული აქვს მაკარას (''ინდუიზმის მითოლოგიის პერსონაჟი, გიგანტი'') ფორმები. კალა-მაკარას მოტივი ბოლო დროს აღმოჩენილია [[იავა|იავის]] სხვა ტაძრებშიც. მთავარი შესასვლელი აღმოსავლეთ მხარეს მდებარეობს, წარწერებიან რელიეფებთან ერთად. ბორცვის ფერდობებზე არსებული კიბეები მონუმენტს ასევე აკავშირებს შედარებით დაბლა არსებულ [[ვაკე (გეოგრაფია)|ვაკე]]სთან. == ბარელიეფები == ბორობუდური იმგვარადაა ნაშენი, რომ ის წარმოსახავს ტერასების სხვადასხვაგვარ დონეებს, წარმოსახავს ჩახლართულ არქიტექტურას, რომელიც დატვირთულია ორნამენტებითა და საძირკვლის ბარელიეფებით, რომლებიც გამოკვეთილია ''არუპადჰატუს'' დონის წრიულ ტერასებზე.<ref>{{Cite web | url = http://www.buddhistravel.com/index.php?id=86,377,0,0,1,0 | title = Borobudur | accessdate = 2011-11-11 | author = | last = | first = | authorlink = | coauthors = | date = , 2008| work = | publisher = Buddhist Travel | pages = | format = | quote = | archiveurl = | archivedate = }} </ref> პირველი ოთხი ტერასის კედლები გამოფენს ბარელიეფურ სკულპტურებს. ისინი საუკეთესო, ჩინებული ნიმუშებია და მიჩნეულია ყველაზე გრაციოზულად და დახვეწილად ძველ ბუდისტურ სამყაროში.<ref>{{Cite web | url = http://www.buddhistchannel.tv/index.php?id=58,6456,0,0,1,0 | title = Temple of enlightenment | accessdate = 2011-11-11 | author = Tom Cockrem, Sydney Morening Herald, May 18, 2008 | last = | first = | authorlink = | coauthors = | date = , 2008| work = | publisher = The Buddhist Channel.tv | pages = | format = | quote = | archiveurl = | archivedate = }} </ref> [[ფაილი:Borobudur Reliefs Position ka.svg|მინი|250პქ|მარცხნივ|წარწერებიანი ბარელიეფების მდებარეობა ბორობუდურის კედელზე]] ბორობუდურის ბარელიეფები ასახავენ ეპიზოდებს [[VIII საუკუნე|VIII საუკუნის]] იავის ყოველდღიური ცხოვრებიდან, იქნება ეს საცერემონიო სასახლის, ტყეში მცხოვრები განდეგილებისა თუ სოფლის უბრალო ხალხის სცენები. ასევე გამოსახულია ტაძარი, ბაზრობა, მრავალგვარი [[ფლორა (მცენარეები)|ფლორა]] და [[ფაუნა]], ადგილობრივების სახალხო არქიტექტურა. გამოსახულ ადამიანთა შორის არიან მეფეები, დედოფლები, პრონცები, დიდებულები, სამეფო კარისკაცები, ჯარისკაცები, მსახურები, მდაბიოები, მღვდლები და განდეგილები. გამოსახულებათა შორის გვხვდება ასევე ბუდისტური რწმენების მითური, სპირიტუალური არსებები, მაგალითად [[ასურა (ბუდიზმი)|ასურები]], ღმერთები, [[ბოდჰისატვა|ბოდჰისატვები]], [[კინარი|კინარები]], [[განდჰარვა|განდჰარვები]], [[აპსარა|აპსარები]]. ამ ბარელიეფებში ასახული სურათები ისტორიკოსებს ხშირად მნიშვნელოვანი თემების კვლევაში ეხმარება, მაგალითად არქიტექტურის, შეიარაღების, ეკონომიკისა და მოდის შესწავლაში, ასევე მათი დახმარებით იკვლევენ VIII საუკუნის [[სამხრეთ-აღმოსავლეთ აზია|სამხრეთ-აღმოსავლეთ აზიის]] საწყლოსნო გადაადგილების საშუალებებს. ამ პერიოდის ერთ-ერთი ყველაზე ცნობილი ნიმუშია ორმაგი აუტრიგერი ნავი (ერთგვარი ნიჩბიანი ნავი, რომელსაც ნიჩბის პალოები გარედან აქვს), რომელიც [[ბორობუდურის ნავი]]ს სახელწოდებითაა ცნობილი.<ref>{{Cite web | url = http://www.borobudurpark.co.id/en/borobudur-temple-menu/the-cinnamon-route.html | title = The Cinnamon Route | accessdate = 2011-12-14 | author = | last = | first = | authorlink = | coauthors = | date = | date = , | work = | publisher = Borobudur Park | pages = | format = | language = english | quote = | archiveurl = https://web.archive.org/web/20100925152758/http://www.borobudurpark.co.id/en/borobudur-temple-menu/the-cinnamon-route.html | archivedate = 2010-09-25 }}</ref> დღეისათვის, ბორობუდურის ნავის რეალური ზომების ხომალდი, რომლითაც [[2004]] წელს [[ინდონეზია|ინდონეზიიდან]] [[აფრიკა]]მდე გასცურეს, სამუდრა რაკსას მუზეუმშია გამოფენილი, ბორობუდურიდან სულ რამდენიმე ასეული მეტრით ჩრდილოეთით.<ref>{{Cite web | url = http://www.borobudurshipexpedition.com/index.htm | title = The Borobudur Ship Expedition, Indonesia to Africa 2003-2004 | accessdate = 2011-12-14 | author = | last = | first = | authorlink = | coauthors = | date = 2004 | date = , | work = | publisher = The Borobudur Ship Expedition | pages = | format = | language = english | quote = | archiveurl = | archivedate = }} </ref> ბორობუდურის ბარელიეფები ასევე დიდ ყურადღებას უთმობს ინდური [[ესთეტიკა|ესთეტიკის]] დისციპლინას, მაგალითად პოზას და ჟესტიკულაციას, რაც შეიცავს ძირითდ მნიშვნელობებს და [[ესთეტიკა|ესთეტიკურ]] ღირებულებას. დიდგვაროვნების, მეფეების ან ისეთი ღვთაებების ბარელიეფები, როგორებიცა არიან [[აპსარა|აპსარები]], [[ტარა (ბუდიზმი)|ტარები]] და [[ბოდჰისატვა|ბოდჰისატვები]] როგორც წესი, გამოსახულნი არიან [[ტრიბჰანგა]]ს პოზაში. ესაა სამად მოკეცილი პოზა კისერზე, თეძოებსა და მუხლებზე, ერთი ფეხი ჩვეულებრივ დგას და მეორე სხეულის სიმძიმეს უდგას. ეს პოზა მიჩნეულია ყველაზე გრაციოზულად. ასეთივე პოზაა გამოსახული სურასუნდარის ფუგურაში, რომელსაც ლოტოსი უჭირავს.<ref>{{Cite web | url = http://www.art-and-archaeology.com/indonesia/borobudur/bor05.html | title = Surasundari | accessdate = 2011-11-11 | author = | last = | first = | authorlink = | coauthors = | date = | date = , | work = | publisher = Art and Archaeology.com | pages = | quote = | archiveurl = | archivedate = }} </ref> ბორობუდური შეიცავს დაახლოებით 2670 [[ბარელიეფი|ბარელიეფს]] (1460 წარწერებიანი და 1212 დეკორატიული პანელი), რომლებიც ფასადს და [[ბალუსტრადა|ბალუსტრადებს]] ფარავენ. რელიეფების მთლიანი ფართობი 2500 მ²-ია და გადანაწილებულია საძირკველსა (''კამადჰატუ'') და ხუთ კვადრატულ პლატფორმაზე (''რუპადჰატუ'').<ref name="p20" /> წარწერებიანი პანელები, რომლებიც [[სუდჰანა]]სა და [[მანოჰარა]]ს ამბებს აღწერენ,<ref>{{cite journal|last= Jaini|first=P.S.|title=The Story of Sudhana and Manohara: An Analysis of the Texts and the Borobudur Reliefs|journal=Bulletin of the School of Oriental and African Studies|volume=29|issue=3|year=1966|pages=533–558|doi= 10.1017/S0041977X00073407|jstor=611473|issn= 0041977X}}</ref> დაჯგუფებულია 11 მწკრივად და გარს ერტყმიან მონუმენტს. მათი მთლიანი სიგრძე 3 000 მეტრია. საძირკველი შეიცავს რელიეფების პირველ რიგს წარწერებიანი 160 პანელით, დარჩენილი 10 რიგი გადანაწილებულია მთელს კედლებსა და ბალუსტრადებზე ოთხ გალერეად, რომლებიც აღმოსავლეთ შესასვლელი კიბის მარცხნივ იწყება. კდელებზე არსებული წარწერებიანი პანელები მარჯვნიდან მარცხნივ იკითხება, მაშინ, როდესაც ბალუსტრადებზე არსებულები პირიქით — მარცხნიდან მარჯვნივ. ეს კი შეესაბამება პრადაკსინას — წრის შემოვლის რიტუალს, რომელსაც ასრულებდნენ პილიგრიმები, რომლებიც საათის ისრის მიმართულებით მოძრაობდნენ, ტაძარს კი თავიანთგან მარცხნივ ტოვებდნენ.<ref name="p21">{{Cite|Soekmono|(1976)|გვ=21}}</ref> საძირკვლის ბარელიეფები ასახავს [[კარმა (ბუდიზმი)|კარმის]] კანონებზე მუშაობას. პირველი გალერეის კედლებზე ასახულია რელიეფების ორი მწკრივი, რომელთაგან თითოეული 120 პანელს შეიცავს. კედლის ზედა ნაწილი [[ბუდა]]ს ბიოგრაფიას ასახავს; ქვედა ნაწილი, [[ბალუსტრადა|ბალუსტრადები]], ასევე პირველი და მეორე გალერეები კი ბუდას ყოფილ ცხოვრებებს.<ref name="p20">{{Cite|Soekmono|(1976)|გვ=20}}</ref> დანარჩენი პანელები მიძღვნილია მისი მაძებარი სუდჰანასადმი და მთავრდება მის მიერ სრულყოფილი სიბრძნის ([[პრაჯნიაპარამიტა]]) დაუფლებით. [[ფაილი:Queen Maya, Borobudur.jpg|მინი|250პქ|პრინც [[სიდჰართა გაუტამა]]ს საშობად [[ლუმბინი]]სკენ ეტლით მიმავალი [[მაია (ბუდას დედა)|დედოფალი მაია]]]] ; კარმის კანონები (კარმავიბჰაბგა) 160 დაფარული პანელი ვერ აღწერს თანმიმდევრულ, უწყვეტ ამბავს, მაგრამ თითოეულ პანელზე ასახულია მიზეზებისა და შედეგების სრული ილუსტრაციები.<ref name="p20"/> დახატულია დამნაშავეთა ქმედებები, დაწყებული ჭორაობიდან მკვლელობით დასრულებული; იქვე ასახულია მათი შესაბამისი სასჯელიც. ასევე მოხატულია ქების ღირსი საქმიანობების სცენები, მაგალითად ისეთის, როგორიცაა ქველმოქმედება და ტაძრების მოლოცვა, მათ გვერდით კი ამ საქმიანობებისათვის მიზღვული ჯილდოებია გამოსახული. იქვე ილუსტრირებულია ჯოჯოხეთის ტანჯვა და სამოთხის სიტკბოება; ყოველდღიური ცხოვრების სცენები, რაც [[სამსარა|სამსარის]] (''დაბადებისა და სიკვდილის დაუსრულებელი ციკლი'') მთლიანი პანორამით სრულდება. ; ამბავი პრინც სიდჰართასა და ბუდას დაბადების შესახებ (ლალიტავისტარა) ამბავი იწყება მეუფე ბუდას [[ტუშიტა]]ს სამოთხედან წარმოშობით და მთავრდება მისი პირველი ქადაგებით ქალაქ ირმების პარკში, [[ვარანასი]]ს სიახლოვეს.<ref name="p21" /> ბარელიეფები ასახავს ბუდას, როგორც პრინც [[სიდჰართა გაუტამა|სიდჰართა]]ს, [[კაპილავასტუ]]ს (თანამედროვე [[ნეპალი]]) მეფე [[სუდჰოდანა]]სა და დედოფალ [[მაია (ბუდას დედა)|მაია]]ს ვაჟის დაბადებას. [[ფაილი:Siddharta Gautama Borobudur.jpg|მინი|მარცხნივ|250პქ|პრინცი [[სიდჰართა გაუტამა]] [[ასკეტიზმი|ასკეტური]] განდეგილი ხდება]] ამ ისტორიას წინ უძღვის 27 პანელი, რომლებიც სხვადასხვაგვარ მზადებებს ასახავს, სამოთხეში და დედამიწაზე, ბოლოს კი ესალმება [[ბოდჰისატვა]]ს საბოლოო [[ინკარნაცია]]ს. ტუშიტას სამოთხიდან ჩამოსვლამდე, ბოდჰისატვამ თავის გვირგვინი მის მემკვიდრეს, მომავალ ბუდა [[მაიტრეია]]ს დაუტოვა. დედამიწაზე ის ექვსეშვიანი თეთრი სპილოს ფორმით ჩამობრძანდა და დედოფალ მაიას მარჯვენა საშვილოსნოში შეაღწია. ამ მოვლენის შესახებ დედოფალ მაიას ძილში ესიზმრა, რაც ისე ახსნეს, რომ მისი ვაჟი ან მონარქი გახდებოდა, ან ბუდა. როდესაც დედოფალმა მაიამ იგრძნო, რომ დაბადების დრო დადგა, ის [[ლუმბინი]]ს პარკში გაემგზავრა, ქალაქ კაპილავასტუს გარეთ. იგი პლაკსას ხის ქვეშ გაჩერდა, მის ტოტს ჩაეჭიდა მარჯვენა ხელით და სულ მალე ვაჟიც შვა, პრინცი [[სიდჰართა გაუტამა|სიდჰართა]]. ეს ისტორია პანელებზე გრძელდება მანამ, სანამ პრინცი ბუდა გახდება. ; ამბავი ბუდას წინა ცხოვრებებზე (ჯაკატა) და სხვა ლეგენდარულ პირებზე (ავადანა) ჯაკატები ისტორიებია ბუდას შესახებ, სანამ ის დაიბადებოდა როგორც პირნცი სიდჰათა.<ref name="Soekmono26">{{Cite|Soekmono|(1976)|გვ=26}}</ref> ეს ამბები მოგვითხრობს ბუდას წინა ცხოვრებებზე, მისი როგორც ადამიანის, ისე ცხოველის ფორმით. მომავალი ბუდა შეიძლებოდა მოვლენილიყო როგორც მეფე, უსახლკარო, ღმერთი, სპილო, მაგრამ ნებისმიერ ფორმაში ის ინარჩუნებდა გარკვეულ ღირსებებს.<ref> {{Cite web | url = http://www.britannica.com/EBchecked/topic/301580/Jataka | title = Jataka | accessdate = 2011-12-04 | author = | last = | first = | authorlink = | coauthors = | date = | date = , | work = | publisher = Encyclopaedia Britannica | pages = | format = | quote = | archiveurl = | archivedate = }} </ref> ავადანები ჯაკატების მსგავსია, მაგრამ მთავარი ფიგურა აქ თავად [[ბოდჰისატვა]] არაა. წმინდა მოქმედებები ავანადებში დაკავშირებულია სხვა ლეგენდარულ პერსონებთან. ჯაკატები და ავადანები ნორობუდურის ბარელიეფების ერთსა და იმავე მწკრივშია განთავსებული. კედლის პირველი ქვედა 20 პანელის პირველი გალერეა ასახავს ''სუდჰანაკუმარავადანას'' ანუ სუდჰანას წმინდა საქმიანობებს. ბალუსტრადებზე არსებული ზედა პირველი 135 პანელის იგივე გალერეა მიძღვნილია ჯატაკის 34 ლეგენდისადმი.<ref name="Soekmono29">{{Cite|Soekmono|(1976)|გვ=29}}</ref> დარჩენილი 237 პანელი კი მეორე გალერეის ქვედა რიგების და პანელების მსგავსასდ, ასახავს ისტორიებს სხვა წყაროებიდან. ჯაკატის ზოგიერთი ამბები ორჯერაა გამოსახული, მაგალითად ამბავი მეფე სიბჰის ([[რამა]]ს წინაპარი) შესახებ. ;სუდჰანას მიერ საბოლოო ჭეშმარიტების ძიება (განდავიუჰა) განდავიუჰა [[ავატამსაკა-სუტრა]]ს საბოლოო თავია განდავიუჰას ისტორიის შესახებ, რომელიც აღწერს [[სუდჰანა]]ს დაუღალავ ხეტიალს უმაღლესი, სრულყოფილი სიბრძნის ძიებაში. იგი ორ გალერეას მოიცავს (მესამე და მეოთხე), ასევე მეორე გალერეის ნახევარს, სულ 460 პანელს.<ref name="Soekmono32">{{Cite|Soekmono|(1976)|გვ=32}}</ref> ამბის მთავარი მოქმედი პირია სუდჰანა — უკიდურესად მდიდარი იაველი ვაჭრის ვაჟი; იგი მე-16 პანელზე ჩნდება. სასწაულების ამბის პროლოგის წინა 15 პანელი ეძღვნება [[ბუდა]]ს სამადჰის ჯეტას ბაღში, [[ინდოეთი]]ს ქალაქ [[სრავასტი]]ს სიახლოვეს. ძიების პროცესში, სუდჰანამ 30-მდე მასწავლებელს მიმართა, მაგრამ ვერც ერთი მათგანისგან ვერ მიიღო სრულად დამაკმაყოფილებელი პასუხი. ამის შემდეგ მას მანჯუსრი ასწავლიდა, რათა ბერ მეგასდარის შეხვედროდა, სადაც მას პირველი დოქტრინა გადაეცა. მოგზაურობის გაგრძელებისას, სუდჰანა შეხვდა სუპრატისთჰითას, ფიზიკოს მეგჰას (ცოდნის სული), ბანკირ მუკტაკას, ბერ სარადჰვაჯას, [[უპასაკა]]ს ასას(უმაღლესი განბრძნილობის სული), ბჰისმოტარანნირგჰოსას, [[ბრაჰმანი (ვარნა)|ბრაჰმან]] ჯაიოსმაიატნას, პრინცესა მაიტრაიანის, ბერ სუდარსანას, ბიჭს სახელად ინდრიესვარას, უპასაკა პრაბჰუტას, ბანკირ რატნაჩუდას, მეფე [[ანალა]]ს, ღმერთ [[შივა]]ს, [[მაია (ბუდას დედა)|დედოფალ მაიას]], [[ბოდჰისატვა]] [[მაიტრეია]]ს, ამის შემდეგ კი უკან, მანჯუსრიში დაბრუნდა. თითოეულთან შეხვედრისას, სუდჰანას გადაეცემოდა სპეციფიკური დოქტრინა, ცოდნა და სიბრძნე. ეს შეხვედრები მესამე გალერეაშია ნაჩვენები. მანჯუსრისთან ბოლო შეხვედრის შემდეგ, სუდჰანა ბოდჰისატვა [[სამანტაბჰადრა]]ს საცხოვრებლისკენ გაემართა, რაც მეოთხე გალერეაშია ასახული. მეოთე გალერეის მთლიანი რიგი სამანდაბჰატრას სწავლისადმია მიძღვნილი. ბოლოს, წარწერებიანი პანელები მთავრდება სუდჰანას მიერ უზენაესი ცოდნისა და საბოლოო ჭეშმარიტების დაუფლებით.<ref name="p35">{{Cite|Soekmono|(1976)|გვ=35}}</ref> == ბუდას სკულპტურები == [[სურათი:Buddha in the Stupa Borobudur.jpg|thumb|upright|250პქ|ბუდას სკულპტურა სტუპის შიგნით]] [[სურათი:Borobudur-perfect-buddha.jpg|thumb|left|250პქ|upright|ბუდას სკულპტურა ხელების [[დჰარმაჩაკრა]]ს პოზიციით]] ქვებზე გამოკვეთილი [[ბუდისტური კოსმოლოგია|ბუდისტური კოსმოლოგიის]] ამბების გარდა, ბორობუდურში [[ბუდა]]ს ბევრი, მრავალგვარი სკულპტურაა. ფეხებგადაჯვარედინებული ბუდები [[ლოტოსის პოზა]]ში სხედან და გადანაწილებული არიან ოთხ მართკუთხა პლატფორმაზე (''რუპადჰატუს'' დონე), ისევე როგორც ზედა პლატფორმაზე (''არუპადჰატუს'' დონე). ბუდას სკულპტურები ''რუპადჰატუს'' დონეზე ნიშებშია, რიგებადაა ჩამწკრივებული ბალუსტრადების მეორე მხარეს. ქანდაკებების რიცხვი ზედა პლატფორმების პროგრესულად შემცირებასთან ერთად მცირდება. პირველ [[ბალუსტრადა|ბალუსტრადებზე]] 104 ნიშია, მეორეზე 104, მესამეზე 88, მეოთხეზე 72 და მეხუთეზე 64. ''რუპადჰატუს'' დონეზე სულ 432 სკულპტურაა განთავსებული.<ref name="p35-36">{{Cite|Soekmono|(1976)|გვ=35–36}}</ref> ''არუპადჰატუს'' დონეზე (სამი წრიული პლატფორმა) ბუდას სკულპტურები განთავსებულია ნახვრეტებიან სტუპებში. პირველ წლიურ პლატფორმაზე 32 სტუპაა, მეორეზე 24, მესამეზე 16, საერთო ჯამში კი მათი რიცხვი 72-ს შეადგენს.<ref name="p35-36" /> ბუდას თავდაპირველი 504 ქანდაკებიდან 300-ზე მეტი დაზიანებულია (ძირითადად უთავოებია), 43 კი დაკარგულია (მონუმენტის აღმოჩენის დღიდან, თავები ძირითადად კოლექციებისათვის მოიპარეს, უმეტესად დასავლურმა მუზეუმებმა).<ref>{{cite journal| title=Acquisition | url=https://archive.org/details/sim_critical-inquiry_winter-1979_6_2/page/291 |journal=Critical Inquiry |author=Hiram W. Woodward Jr. |volume=6 |issue=2 |year=1979 |pages=291–303| doi=10.1086/448048}}</ref> ერთი შეხედვით, ბუდას ყველა სკულპტურა ერთმანეთის მსგავსია, მაგრამ მათ შორის მაინც არსებობს უჩინარი განსხვავება [[მუდრა]]ში, ანუ ხელების ადგილმდებარეობაში. არსებობს მუდრას ხუთი ჯგუფი: ჩრდილოეთი, აღმოსავლეთი, სამხრეთი, დასავლეთი და ზენიტი, რომლებიც განასახიერებს [[მაჰაიანა]]ს ხუთ კარდინალურ მიღწეულ წერტილს. პირველ ოთხ ბალუსტრადზე გვხვდება პირველი ოთხი ''მუდრა'':ჩრდილოეთი, აღმოსავლეთი, სამხრეთი და დასავლეთი, რომელთაგანაც ბუდას ქანდაკებები, რომლებსაც სახე წრიული მიმართულებით აქვთ, ''მუდრას'' შეესაბამებიან. მეხუთე ბალუსტრადსა და პლატფორმის წვერზე, 72 სტუპაში მოთავსებულ ქანდაკებებს ''მუდრას'' ზენიტის ჯგუფი ახასიათებთ. თითოეული მუდრა წარმოადგენს ერთ-ერთს ბუდას ხუთი დჰიანიდან, თითოეულ მათგანს კი გააჩნია საკუთარი სიმბოლიზმი.<ref>{{cite book|title=The Twilight Language: Explorations in Buddhist Meditation and Symbolism|author= Roderick S. Bucknell and Martin Stuart-Fox|publisher= Routledge|location=UK|year=1995|isbn=0-7007-0234-2}}</ref> პრადაკშინას (საათის ისრის მიმართულებით განლაგება) მოცემული ცხრილი იწყება აღმოსავლეთიდან, ჩამოთვლილია ბორობუდურის ბუდას სკულპტურების [[მუდრა|მუდრები]]: <center> {| class="wikitable sortable" style="width:60%;" |- ! style="width:70px;"|სკულპტურა ! style="width:70px;"|მუდრა ! style="width:140px;"|სიმბოლური მნიშვნელობა ! style="width:80px;"|დჰიანი ბუდა ! style="width:60px;"|კარდინალური წერტილი ! style="width:100px;"|სკულპტურის მდებარეობა |- |[[ფაილი:COLLECTIE TROPENMUSEUM Boeddhabeeld van de Borobudur TMnr 10016277.jpg|70px]] |''ბჰუმისპარსა მუდრა'' |მოწმედ იხმობს დედამიწას |[[აკსობჰია]] |აღმოსავლეთი |''რუპადჰატუს'' ნიშები აღმოსავლეთის პირველ ოთხ ბალუსტრადზე |- |[[File:COLLECTIE TROPENMUSEUM Boeddhabeeld van de Borobudur TMnr 60013976.jpg|70px]] |''ვარა მუდრა'' |ქველმოქმედება, მოწყალების გაღება |[[რატნასამბჰავა]] |სამხრეთი |''რუპადჰატუს'' ნიშები სამხრეთის პირველ ოთხ ბალუსტრადზე |- |[[ფაილი:COLLECTIE TROPENMUSEUM Boeddhabeeld van de Borobudur voorstellende Dhyani Boeddha Amitabha TMnr 10016276.jpg|70px]] |''დჰიანა მუდრა'' |კონცენტრაცია და მედიტაცია |[[ამიტაბჰა]] |დასავლეთი |''რუპადჰატუს'' ნიშები დასავლეთის პირველ ოთხ ბალუსტრადზე |- |[[ფაილი:COLLECTIE TROPENMUSEUM Boeddhabeeld van de Borobudur voorstellende Dhyani Boeddha Amogasiddha TMnr 10016274.jpg|70px]] |''აბჰაია'' |სიმამაცე, გაბედულობა |[[ამოგჰასიდჰი]] |ჩრდილოეთი |''რუპადჰატუს'' ჩრდილოეთის ნიშები დასავლეთის პირველ ოთხ ბალუსტრადზე |- |[[ფაილი:COLLECTIE TROPENMUSEUM Boeddhabeeld van de Borobudur voorstellende Dhyani Boeddha Vairocana TMnr 10015947.jpg|70px]] |''ვიტარკა მუდრა'' |აზროვნება და სათნოება |[[ვაიროჩანა]] |ზენიტი |''რუპადჰატუს'' ნიშები ყევლა მიმართულებით მეხუთე (ყველაზე ზედა) ბალუსტრადზე |- |[[ფაილი:COLLECTIE TROPENMUSEUM Boeddhabeeld van de Borobudur TMnr 60019836.jpg|70px]] |''დჰარამაჩაკრა მუდრა'' |''დჰარმას'' (კანონი) გზის მოსახვევი |[[ვაიროჩანა]] |ზენიტი |''არიპადჰატუს'' ნახვრეტებიანი 72 სტუპა სამ მომრგვალებულ პლატფორმაზე |} </center> ==ბარელიეფების გალერეა== <gallery> File:Borobudur ship.JPG|<small>ბორობუდურის ნავის ბარელიეფის პანელი.</small> File:Musician Borobudur.jpg|<small>მუსიკალური ანსამბლი, სავარაუდოდ [[გამელანი]]ს ადრეული ფორმა.</small> File:Apsara Borobudur.jpg|<small>ბორობუდურის [[აპსარა]].</small> File:Sailendra King and Queen, Borobudur.jpg|<small>მეფისა და დედოფლის სცენა მორჩილებითურთ.</small> File:Borobudur relief 3.jpg|<small>კორიდორის ერთ-ერთი კედლის რელიეფი.</small> File:Borobudur Keris.jpg|<small>იარაღი, სავარაუდოდ [[კრისი]]ს ადრეული ფორმა.</small> File:Borobodur2.jpg|<small>დეტალურად გამოკვეთილი ქვის ბარელიეფი.</small> </gallery> == იხილეთ აგრეთვე == * [[მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია აზიასა და ოკეანეთში]] == ლიტერატურა == * {{cite book |ref=CITEREFAtmadi(1988)|author=Parmono Atmadi|title=Some Architectural Design Principles of Temples in Java: A study through the buildings projection on the reliefs of Borobudur temple|publisher=Gajah Mada University Press|location=Yogyakarta|year=1988|isbn=979-420-085-9}} * {{cite book |ref=CITEREFDumarçay(1991) |author=Jacques Dumarçay|title=Borobudur|others=trans. and ed. by Michael Smithies|edition=2nd|location=Singapore|publisher=Oxford University Press|year=1991|isbn=0-19-588550-3}} * {{cite book |author=Luis O. Gómez and Hiram W. Woodward, Jr. |title=Barabudur: History and Significance of a Buddhist Monument |url=https://archive.org/details/barabuurhistorys0000unse |location=Berkeley |year=1981 |isbn=0-89581-151-0|publisher=Univ. of California}} * {{cite book |ref=CITEREFMiksic(1990)|author=John Miksic|title=Borobudur: Golden Tales of the Buddhas|isbn=0-87773-906-4|year=1990|publisher=[[Shambhala Publications]]|location=Boston}} * {{cite journal |ref=CITEREFSoekmono(1976)|title=Chandi Borobudur – A Monument of Mankind|author=Soekmono|publisher=The Unesco Press, Paris|year=1976|url=http://unesdoc.unesco.org/images/0002/000200/020097E.pdf#search=%22soekmono%20chandi%20borobudur%22| accessdate=2008-08-17}} * {{cite book | author = R. Soekmono, J.G. de Casparis, J. Dumarçay, P. Amranand and P. Schoppert| title = Borobudur: A Prayer in Stone| publisher = Archipelago Press| year = 1990| location = Singapore| isbn = 2-87868-004-9}} * {{cite book|author=Luis O. Gomez and Hiram W. Woodward|title=Barabudur, history and significance of a Buddhist monument|url=https://archive.org/details/barabuurhistorys0000unse|location=Berkeley|publisher=Asian Humanities Press|year=1981|isbn=0-89581-151-0|others=presented at the Int. Conf. on Borobudur, Univ. of Michigan, 16–17 May 1974}} * {{cite book|author=August J.B. Kempers|title=Ageless Borobudur: Buddhist mystery in stone, decay and restoration, Mendut and Pawon, folklife in ancient Java|url=https://archive.org/details/agelessborobudur0000bern|publisher=Servire|location=Wassenaar|year=1976|isbn=90-6077-553-8}} * {{cite book|author=John Miksic|title=The Mysteries of Borobudur|url=https://archive.org/details/mysteriesofborob00john|year=1999|isbn=962-593-198-8|publisher= Periplus| location=Hongkong}} * {{cite book|author=Adrian Snodgrass|title=The symbolism of the stupa|url=https://archive.org/details/symbolismofstupa0000snod|location=Ithaca, N.Y.|others=Southeast Asia Program|publisher=Cornell University|year=1985|isbn=0-87727-700-1}} == რესურსები ინტერნეტში == {{Commons|Borobudur}} * [https://web.archive.org/web/20141023001559/http://www.borobudurpark.com/ ოფიციალური საიტი] * [http://whc.unesco.org/en/list/592 იუნესკოს საიტი] * [http://unesdoc.unesco.org/images/0002/000200/020097e.pdf კანდი ბორობუდური] * [[wikivoyage:Borobudur|ბორობუდურის ტურისტული გზამკვლევი]] * [http://www.borobudur.tv/ ბორობუდურის არქეოლოგია და არქიტექტურა] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20040608114124/http://www.borobudur.tv/ |date=2004-06-08 }} * [http://rubens.anu.edu.au/htdocs/bycountry/indonesia/borobudur/ ავსტრალიის ეროვნული უნივერსიტეტის ბორობუდურის კვლევის პროექტი] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140718090136/http://rubens.anu.edu.au/htdocs/bycountry/indonesia/borobudur/ |date=2014-07-18 }} * [http://masterpieces.asemus.museum/borobudur/ ბორობუდურის დაფარული საძირკვლის ანალიზი] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141228053135/http://masterpieces.asemus.museum/borobudur/ |date=2014-12-28 }} ==სქოლიო== {{სქოლიო|2}} {{მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები ინდონეზიაში}} [[კატეგორია:ინდონეზია]] [[კატეგორია:ბუდიზმი]] [[კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები ინდონეზიაში]] lta0cppjo9gnvos66zzdzthsasov6u7 0 57143 5564289 5554243 2026-10-23T19:22:22Z InternetArchiveBot 124291 დაარქივდა 1 წყარო და 0 წყარო მოინიშნა მკვდრად.) #IABot (v2.0.9.6 5564289 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ლიდერი | სახელი = ბარაკ ობამა<br/>Barack Obama | სურათი = President Barack Obama.jpg | სურათის ზომა = 250px | ხელმოწერა = Barack Obama signature.svg | თანამდებობა დაიკავა = [[20 იანვარი]], [[2009]] | თანამდებობა დატოვა = [[20 იანვარი]], [[2017]] | ვიცე-პრეზიდენტი = [[ჯო ბაიდენი]] | წინამორბედი = [[ჯორჯ უოკერ ბუში]] | მემკვიდრე = [[დონალდ ტრამპი]] | დაბადების თარიღი = [[4 აგვისტო]], [[1961]] | დაბადების ადგილი = [[ჰონოლულუ]], [[ჰავაის შტატი|ჰავაი]] | გარდაცვალების თარიღი = | გარდაცვალების ადგილი = | მოქალაქეობა = | ეროვნება = [[ამერიკელები|ამერიკელი]] | საარჩევნო ოლქი = | მეუღლე = [[მიშელ ობამა]] | პროფესია = [[იურისტი]] | რელიგია = [[პროტესტანტიზმი|პროტესტანტი]] | პარტია = [[დემოკრატიული პარტია (აშშ)|დემოკრატიული პარტია]] |ჯილდოები = {{ნობელის მედალი}} [[ნობელის პრემიის ლაურეატები მშვიდობის განმტკიცების დარგში|ნობელის მშვიდობის პრემია]], [[2009]] | რიგი = [[აშშ]]-ის [[აშშ-ის პრეზიდენტების სია|44-ე პრეზიდენტი]] | რიგი2 = [[აშშ-ის სენატი|სენატორი]] [[ილინოისი]]დან | თანამდებობა დაიკავა2 = [[3 იანვარი]], [[2005]] | თანამდებობა დატოვა2 = [[16 ნოემბერი]], [[2008]] | წინამორბედი2 = [[პიტერ ფიცჯერალდი]] | მემკვიდრე2 = [[როლანდ ბურისი]] | პრეზიდენტი2 = | რიგი3 = ილინოისის სენატის წევრი მე-13 ოლქიდან | თანამდებობა დაიკავა3 = [[8 იანვარი]], [[1997]] | თანამდებობა დატოვა3 = [[4 ნოემბერი]], [[2004]] | წინამორბედი3 = [[ალის პალმერი]] | მემკვიდრე3 = [[ქუამ რაოული]] | პრეზიდენტი3 = | რიგი4 = | თანამდებობა დაიკავა4 = | თანამდებობა დატოვა4 = | წინამორბედი4 = | მემკვიდრე4 = | პრეზიდენტი4 = | რიგი5 = | თანამდებობა დაიკავა5 = | თანამდებობა დატოვა5 = | წინამორბედი5 = | მემკვიდრე5 = | პრეზიდენტი5 = }} '''ბარაკ ჰუსეინ ობამა''' II ({{lang-en|Barack Hussein Obama II}}; დ. [[4 აგვისტო]], [[1961]], [[ჰონოლულუ]], [[ჰავაის შტატი|ჰავაი]], [[აშშ]]) — ამერიკელი იურისტი და [[პოლიტიკოსი]]-[[დემოკრატიული პარტია (აშშ)|დემოკრატი]], [[აშშ]]-ის [[აშშ-ის პრეზიდენტი|44-ე]] პრეზიდენტი 2009–2017 წლებში. პირველი [[აფრო-ამერიკელები|აფრო-ამერიკელი]], რომელიც აშშ-ის პრეზიდენტად აირჩიეს. პრეზიდენტობამდე, წარმოადგენდა [[ილინოისი]]ს შტატს [[აშშ-ის სენატი|აშშ-ის სენატში]] 2005–2008 წლებში. ობამა დაიბადა ქალაქ [[ჰონოლულუ]]ში, [[ჰავაის შტატი|ჰავაის შტატში]]. 1983 წელს დაამთავრა [[კოლუმბიის უნივერსიტეტი]], რის შემდეგაც მუშაობდა ჩიკაგოში ადგილობრივი მოსახლეობის ინტერესების დამცველად. 1988 წელს, ჩაირიცხა [[ჰარვარდის უნივერსიტეტი]]ს იურიდიულ ფაკულტეტზე, იყო გაზეთ „Harvard Law Review“-ის პირველი შავკანიანი პრეზიდენტი. ჰარვარდის დამთავრების შემდეგ, გახდა სამოქალაქო უფლებების დამცველი ადვოკატი, ასწავლიდა [[ჩიკაგოს უნივერსიტეტი]]ს იურიდიულ ფაკულტეტზე კონსტიტუციურ კანონებს. წარმოადგენდა მე-13 ოლქს შტატ [[ილინოისი]]ს სენატში 1997–2004 წლებში, სანამ აირჩევდნენ აშშ-ის სენატში. მიიღო მთელი ქვეყნის ყურადღება 2004 წლის მარტში პრაიმერის გამარჯვების შემდეგ, კვლავ მიიქცია ყურადრება 2004 წლის ივლისში დემოკრატიული პარტიის ნაციონალური კონვენციაზე გამოსვლით და ნოემბერში არჩევნებში გამარჯვებით. 2008 წელს, გახდა დემოკრატიული პარტიის კანდიდატი საპრეზიდენტო არჩევნებზე, მას შემდეგ რაც ერთწლიანი დაძაბული ბრძოლის შემდეგ პრაიმერში დაამარცხა [[ჰილარი კლინტონი]]. ნოემბერში, უკან ჩამოიტოვა რესპუბლიკელთა კანდიდატი [[ჯონ სიდნი მაკ-კეინი]] და აირჩა აშშ-ს პრეზიდენტად; მისი ინაუგურაცია ჩატარდა 2009 წლის 20 იანვარს. ცხრა თვის შემდეგ, დასახელდა ნობელის მშვიდობის პრემიის ლაურეატად. თანამდებობაზე ყოფნის პირველი ორი წლის განმავლობაში, ობამა ხელი მოაწერა არაერთ მნიშვნელოვან კანონპროექტს: [[პაციენტთა დაცვისა და ხელმისაწვდომი ჯანდაცვის აქტი|პაციენტთა დაცვისა და ხელმისაწვდომი ჯანდაცვის]] (ხშირად მოხსენიებული როგორც „Obamacare“ ან „ხელმისაწვდომი ჯანდაცვის აქტი“), [[დოდ–ფრენკის უოლ სტრიტის რეფორმის და მომხმარებელთა დაცვის აქტი|დოდ–ფრენკის უოლ სტრიტის რეფორმის და მომხმარებელთა დაცვის აქტებს]] და მხარი დაუჭირა [[Don't Ask, Don't Tell]]-ის პოლიტიკის გაუქმებას. ხელი მოაწერა [[ამერიკის აღორძინებისა და რეინვესტირების აქტი (2009)|ამერიკის გამოჯანმრთელებისა და რეინვესტირების]], საგადასახადო ტვირთის შემსუბუქების აქტს, უმუშევრობის დაზღვევის რეავტორიზაციას და სამუშაო ადგილების შექმნის 2010 წლის აქტს. ეროვნული ვალის ლიმიტებთან დაკავშირებით ხანგრძლივი დებატების შემდეგ, ხელი მოაწერა ბიუჯეტის კონტროლის და ამერიკელ გადასახადების გადამხდელთა ტვირთის შემსუბუქების აქტებს. საგარეო პოლიტიკაში, გაზარდა ამერიკული კონტინგენტი [[ავღანეთი|ავღანეთში]], [[რუსეთი|რუსეთთან]] ერთად შეამცირა ბირთვული იარაღის რაოდენობა და გამოიყვანა ამერიკული ჯარი [[ერაყი]]დან. ამასთან ერთად, გასცა ლიბიის მმართველის, [[მუამარ კადაფი]]ს წინააღმდეგ სამხედრო ოპერაციების ჩატარების ბრძანება. მისივე ბრძანებებით ჩატარდა სამხედრო ოპერაციები, რომელთა შედეგადაც შედგა [[ოსამა ბინ ლადენი]]ს და [[ალ-ქაიდა]]ს სასარგებლოდ ოპერატიულ მუშაობაში [[ანვარ ალ-ავლაკი]]ს ლიკვიდაცია. ობამამ მინაწილეობა მიიღო [[აშშ-ის საპრეზიდენტო არჩევნები (2012)|2012 წლის აშშ-ის საპრეზიდენტო არჩევნებში]], დაამარცხა რესპუბლიკელთა კანდიდატი [[მიტ რომნი]]; მისი მეორე ინაუგურაცია შედგა 2013 წლის 20 იანვარს. მეორე საპრეზიდენტო ვადის დროს, ობამა აქტიურად ცდილობდა ლგბტ-საზოგადოების უფლებების დაცვას. მისი ადმინისტრაცია ურჩევდა აშშ-ის უზენაეს სასამართლოს, არაკონსტიტუციურად ეცნო ერთსქესიანთა ქორწინების აკრძალვა. უზენაესმა სასამართლომ ობერგფელისა და ჰოდჯის საქმის განხილვის შემდეგ, არაკონსტიტუციურად ცნო ერთსქესიანთა ქორწინების აკრძალვა. ობამა მხარს უჭერდა ცეცხლსასროლი იარაღის კონტროლს სენდი ჰუქის სკოლაში სროლის საპასუხოდ. ობამამ აგრეთვე გამოსცა რამდენიმე აღმასრულებელი ბრძანება, რომლებიც ძირითადად ეხებოდა კლიმატის ცვლილებასა და იმიგრაციას. საგარეო პოლიტიკაში, ობამამ კვლავ გასცა ერაყში სამხედროების დისლოცირების ბრძანება, განაგრძო ავღანეთში აშშ-ის ოპერაციების დასრულების პროცესი, მონაწილეობა მიიღო პარიზის შეთანხმების შექმნა-გავრცელებაში, წამოაყენა ყირიმსა და უკრაინაში ინტერვენციის გამო რუსეთის წინააღმდეგ სანქციების შემოღების ინიციატივა, მოახდინა [[კუბა]]სთან ურთიერთობების ნორმალიზაცია. მისი პრეზიდენტობის დროს, აშშ-ის რეპუტაცია მსოფლიოს მასშტაბით საკმაოდ გაუმჯობესდა.<ref>{{cite web|url=https://www.washingtonpost.com/graphics/national/obama-legacy/global-approval-rating.html|title=Most of the world doesn't actually see America the way Trump said it did|author1=Wan, William|author2=Scott Clement|website=The Washington Post|date=18 ნოემბერი, 2016}}</ref> მის პრეზიდენტობას ისტორიკოსები და საზოგადოება ძირითადად დადებითად აფასებენ. ობამამ პრეზიდენტის თანამდებობა დატოვა 2017 წლის 20 იანვარს, [[დონალდ ტრამპი]]ს ინაუგურაციის შემდეგ და ამჟამად ცხოვრობს აშშ-ის დედაქალაქში, [[ვაშინგტონი (კოლუმბიის ოლქი)|ვაშინგტონიში]].<ref>{{Cite news|url=http://news.gallup.com/poll/226994/obama-first-retrospective-job-approval-rating.aspx|title=Obama's First Retrospective Job Approval Rating Is 63%|last=Jones|first=Jeffrey M.|work=Gallup.com|date=15 თებერვალი, 2018|access-date=5 აპრილი, 2018|language=en-us}}</ref> 2018 წლის დეკემბერში, „Gallup“-ის გამოკითხვამ აჩვენა, რომ ობამა 11 წლის განმავლობაში ამერიკაში ყველაზე აღტაცებული მამაკაცი იყო.<ref>{{cite web|url=https://www.businessinsider.com/barack-and-michelle-obama-most-admired-men-women-gallup-2018-12|title=Barack and Michelle Obama top Gallup's list of most-admired men and women in the world, trouncing the Trumps|first=Jacob Shamsian|last=INSIDER|website=Business Insider|accessdate=2 იანვარი, 2019}}</ref> == ადრეული ცხოვრება == ბარაკ ობამა დაიბადა 1961 წლის 4 აგვისტოს<ref name="biography">{{cite web |year = 2008 |title = President Barack Obama |publisher = The White House |url = http://www.whitehouse.gov/administration/president-obama |accessdate = December 12, 2008 |url-status=dead | archiveurl=https://web.archive.org/web/20091026043047/http://www.whitehouse.gov/administration/president-obama |archivedate=October 26, 2009 }}</ref>, ქალებისა და ბავშვების კაპიოლანის სამედიცინო ცენტრში ქალაქ [[ჰონოლულუ]]ში, [[ჰავაის შტატი|ჰავაი]].<ref name="birth-certificate">{{cite web |date = April 27, 2011 |title = Certificate of Live Birth: Barack Hussein Obama II, August 4, 1961, 7:24 pm, Honolulu |url=https://obamawhitehouse.archives.gov/sites/default/files/rss_viewer/birth-certificate-long-form.pdf |access-date = March 11, 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170303062746/https://obamawhitehouse.archives.gov/sites/default/files/rss_viewer/birth-certificate-long-form.pdf |via = [[NARA|National Archives]] |work = [[whitehouse.gov]] |archive-date = March 3, 2017 }}</ref><ref name="maraniss">{{cite news |author = Maraniss, David |date = August 24, 2008 |title = Though Obama had to leave to find himself, it is Hawaii that made his rise possible |newspaper = The Washington Post |page = A22 |url = https://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2008/08/23/AR2008082301620.html |accessdate = October 28, 2008 }}</ref><ref>{{cite news |author = Nakaso, Dan |date = December 22, 2008 |title = Twin sisters, Obama on parallel paths for years |newspaper = [[The Honolulu Advertiser]] |page = B1 |url = http://the.honoluluadvertiser.com/article/2008/Dec/22/ln/hawaii812220320.html |accessdate = January 22, 2011 }}</ref> იგი არის ერთადერთი პრეზიდენტი, რომელიც 48 კონტინენტური შტატის გარეთ დაიბადა.<ref name="BarretoO'Bryant2013">{{cite book|last1=Barreto|first1=Amílcar Antonio|author2=Richard L. O'Bryant|title=American Identity in the Age of Obama|chapter-url=https://books.google.com/books?id=5VQVAgAAQBAJ&pg=PT18|accessdate=May 8, 2017|date=November 12, 2013|publisher=Taylor & Francis|isbn=978-1-317-93715-9|pages=18–19|chapter=Introduction}}</ref> ობამას დედა იყო თეთრკანიანი, ხოლო მამა — შავკანიანი. დედამისი, [[ენ დანემი]] (1942–1995) დაიბარდა ქალაქ უიჩიტაში, [[კანზასი]]ს შტატში. მისი წინაპრები ძირითადად იყვნენ ინგლისიდან<ref>Obama (1995, 2004), p. 12.</ref>, თუმცა, მასში აგრეთვე ირეოდა ცოტაოდენი გერმანული, ირლანდიული, შოტლანდიური, შვეიცარიული და უელსური სისხლი.<ref>{{cite journal |author=Smolenyak, Megan Smolenyak |date=November–December 2008 |title=The quest for Obama's Irish roots |journal=Ancestry |volume=26 |issue=6 |pages=46–47, 49 |issn=1075-475X |url=https://books.google.com/books?id=ITgEAAAAMBAJ&pg=PA46 |accessdate=December 20, 2011 }} * {{cite news |author=Smolenyak, Megan |date=May 9, 2011 |title=Tracing Barack Obama's Roots to Moneygall |url=http://www.huffingtonpost.com/megan-smolenyak-smolenyak/tracing-barack-obamas-roo_b_859151.html |work=[[HuffPost]] |accessdate=May 19, 2011 }} * {{cite news |author=Rising, David |author2=Noelting, Christoph |agency=Associated Press |date=June 4, 2009 |title=Researchers: Obama has German roots |work=USA Today |url=https://www.usatoday.com/news/washington/2009-06-04-obama-roots_N.htm |accessdate=May 13, 2010 }} * {{cite news |last=Hutton |first=Brian |agency=Press Association of Ireland |last2=Nickerson |first2=Matthew |date=May 3, 2007 |title=For sure, Obama's South Side Irish; One of his roots traces back to small village |newspaper=Chicago Sun-Times |page=3 |format=paid archive |url=http://nl.newsbank.com/nl-search/we/Archives?p_product=CSTB&p_theme=cstb&p_action=search&p_maxdocs=200&s_dispstring=%28For%20sure%29%20%28%20Obama%27s%20South%20Side%20Irish%29%20AND%20date%28all%29&p_field_advanced-0=&p_text_advanced-0=%28For%20sure%29%20%28%20Obama%27s%20South%20Side%20Irish%29%C3%8Al_numdocs%3D20&p_perpage=10&p_sort=YMD_date%3AD%C3%8Al_useweights%3Dno |accessdate=November 24, 2008 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20181121192628/http://nl.newsbank.com/nl-search/we/Archives?p_product=CSTB&p_theme=cstb&p_action=search&p_maxdocs=200&s_dispstring=%28For%20sure%29%20%28%20Obama%27s%20South%20Side%20Irish%29%20AND%20date%28all%29&p_field_advanced-0=&p_text_advanced-0=%28For%20sure%29%20%28%20Obama%27s%20South%20Side%20Irish%29%C3%8Al_numdocs%3D20&p_perpage=10&p_sort=YMD_date%3AD%C3%8Al_useweights%3Dno |archivedate=ნოემბერი 21, 2018 }} * {{cite news |author=Jordon, Mary |date=May 13, 2007 |title=Tiny Irish village is latest place to claim Obama as its own |newspaper=The Washington Post |page=A14 |url=https://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2007/05/12/AR2007051201551.html |accessdate=May 13, 2007 }} * {{cite news |author=David Williamson |date=July 5, 2008 |url=http://www.walesonline.co.uk/news/welsh-politics/welsh-politics-news/2008/07/05/genealogists-discover-a-red-dragon-breathing-fire-in-us-presidential-candidate-s-past-91466-21266440/ |title=Wales link in US presidential candidate's past |publisher=walesonline.co.uk |accessdate=April 30, 2011 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110521140204/http://www.walesonline.co.uk/news/welsh-politics/welsh-politics-news/2008/07/05/genealogists-discover-a-red-dragon-breathing-fire-in-us-presidential-candidate-s-past-91466-21266440/ |archivedate=May 21, 2011 |url-status=dead |df= }}</ref> ობამას მამა, ბარაკ ობამა უფროსი (1936–1982) იყო [[კენია|კენიიდან]]. ის და ენ დანემი შეხვდნენ 1960 წელს, რუსული ენის გაკვეთილზე [[ჰავაისუნივერსიტეტი]]ს მანოას ფილიალში, სადაც ობამა უფროსი უცხოელი სტუდენტის სტატუსით სწავლობდა.<ref name="Jones 2007">{{cite news |author = Jones, Tim |date = March 27, 2007 |title = Barack Obama: Mother not just a girl from Kansas; Stanley Ann Dunham shaped a future senator |newspaper = [[Chicago Tribune]] |page = 1 (Tempo) |url = http://gbppr.dyndns.org/~gbpprorg/obama/barack.mother.txt |url-status = dead |archiveurl = https://web.archive.org/web/20170207112933/http://gbppr.dyndns.org/~gbpprorg/obama/barack.mother.txt |archivedate = February 7, 2017 |df = mdy-all }}</ref><ref name="Obama 1995, 2004, pp. 9–10">Obama (1995, 2004), pp. 9–10. * Scott (2011), pp. 80–86. * Jacobs (2011), pp. 115–118. * Maraniss (2012), pp. 154–160.</ref> წყვილი დაქორწინდა ქალაქ ვაილიკუში (ჰავაის შტატი) 1961 წლის 2 თებერვალს, ობამას დაბადებამდე ექვსი თვით ადრე.<ref name="Ripley 2008">{{cite news |author = Ripley, Amanda |date = April 9, 2008 |title = The story of Barack Obama's mother |work = [[Time (magazine)|Time]] |url = http://content.time.com/time/magazine/article/0,9171,1729685,00.html |accessdate = April 9, 2007 |archiveurl = https://web.archive.org/web/20130828141021/http://content.time.com/time/magazine/article/0,9171,1729685,00.html |archivedate = აგვისტო 28, 2013 }}</ref><ref>Scott (2011), p. 86. * Jacobs (2011), pp. 125–127. * Maraniss (2012), pp. 160–163.</ref> 1961 წლის აგვისტოს ბოლოში (ობამას დაბადებიდან რამდენიმე კვირის შემდეგ), დედასთან ერთად პატარა ობამა გადაბარგდნენ [[სიეტლი|სიეტლში]], [[ვაშინგტონის შტატი|ვაშინგტონის შტატში]], სადაც ენ დანემი [[ვაშინგტონის უნივერსიტეტი|ვაშინგტონის უნივერსიტეტში]] სწავლობდა; დედა-შვილმა სიეტლსი ერთი წელი გაატარეს. ამავე დროს, ობამა უფროსმა 1962 წლის ივნისში დაამთავრა სწავლა ჰავაის უნივერსიტეტში და დატოვა ჰავაი [[ჰარვარდის უნივერსიტეტი|ჰავრვარდის უნივერსიტეტში]] სასწავლებლად, სადაც მიიღო მაგისტრის ხარისხი ეკონომიკაში. ის და ენ დანემი 1964 წლის მარტში განქორწინდნენ.<ref>Scott (2011), pp. 87–93. * Jacobs (2011), pp. 115–118, 125–127, 133–161. * Maraniss (2012), pp. 170–183, 188–189.</ref> იმავე წელს, ობამა უფროსი დაბრუნდა [[კენია]]ში, სადაც მესამეჯერ დაქორწინდა და დაიწყო მუშაობა უფროს ეკონომიკურ ანალიტიკოსად კენიის ფინანსთა სამინისტროში.<ref>Obama "Dreams from My Father a Story of Race and Inheritance"</ref> ობამა უმცროსი მან მხოლოდ ერთხელ, 1971 წელს, შობის დროს ინახულა.<ref>Scott (2011), pp. 142–144. * Jacobs (2011), pp. 161–177, 227–230. * Maraniss (2012), pp. 190–194, 201–209, 227–230.</ref> დაიღუპა 1982 წელს, ავტოკატასტროფაში, როცა უმცროსი ობამა 21 წლის იყო.<ref>{{cite news |author = Ochieng, Philip |date = November 1, 2004 |title = From home squared to the US Senate: how Barack Obama was lost and found |newspaper = [[The EastAfrican]] |location = Nairobi |url = http://www.nationmedia.com/EastAfrican/01112004/Features/PA2-11.html |archivedate = September 27, 2007 |archiveurl = https://web.archive.org/web/20070927223905/http://www.nationmedia.com/EastAfrican/01112004/Features/PA2-11.html }} * {{cite news |author = Merida, Kevin |date = December 14, 2007 |title = The ghost of a father |newspaper = The Washington Post |page = A12 |url = https://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/story/2007/12/13/ST2007121301893.html |accessdate = June 25, 2008 }} * Jacobs (2011), pp. 251–255. * Maraniss (2012), pp. 411–417.</ref> ბავშვობაზე საუბრისას, ობამამ გაიხსენა: „მამაჩემი არ ჰგავდა ხალხს, ჩემ გვერდით რომ ტრიალებდა. ის იყო კუპრივით შავი, ხოლო დედაჩემი რძესავით თეთრი. ეს გონებაში ჩამიბეჭდდა“.<ref name="Obama 1995, 2004, pp. 9–10" /> ობამამ დაამატა, რომ ახალგაზრდობაში უჭირდა დაეძლია საზოგადოებრივი წარმოდგენები მულტიკულტურულ დედ-მამასთან დაკავშირებით.<ref>{{cite news |author = Serrano, Richard A. |date = March 11, 2007 |title = Obama's peers didn't see his angst |newspaper = Los Angeles Times |page = A20 |url = http://www.latimes.com/news/politics/la-na-obamahawaii11-2007mar11,0,199085,full.story |accessdate = March 13, 2007 |url-status = dead |archiveurl = https://web.archive.org/web/20081108080115/http://www.latimes.com/news/politics/la-na-obamahawaii11-2007mar11,0,199085,full.story |archivedate = November 8, 2008 |df = mdy-all }} * Obama (1995, 2004), Chapters 4 and 5.</ref> 1963 წელს, დანემი შეხვდა ლოლო სოეტოროს კვლავ ჰავაის უნივერსიტეტში; სოეტორო იყო ინდონეზიელი გეოგრაფი. წყვილი დაქორწინდა 1965 წლი 15 მარტს, მოლოკაიში.<ref>Scott (2011), pp. 97–103. * Maraniss (2012), pp. 195–201, 225–230.</ref> სოეოტორომ ორჯერ, ერთწლიანი ვადით გაახანგრძლივა თავისი ვიზა, ხოლო 1966 წელს [[ინდონეზია]]ში დაბრუნდა. მისი მეუღლე და გერი ინდონეზიაში თექვსმეტი თვის შემდეგ ჩავიდნენ, 1967 წელს. თავიდან ისინი ცხოვრობდნენ სამხერთ ჯაკარტას მენტენგ დალამის რაიონში, ხოლო 1970 წლიდან მოყოლებული მათი რეზიდენციის ადგილი ცენტრალური ჯაკარტის შეძლებული უბანი იყო.<ref>Maraniss (2012), pp. 195–201, 209–223, 230–244.</ref> === განათლება === სამიდან ხუთ წლამდე ობამა სწავლობდა წმინდა ფრანსისკეს სკოლაში, ხოლო ექვსიდან ათ წლამდე სწავლობდა ადგილობრივ ინდონეზიურ სკოლებში: ჯერ, ორი წლის განმავლობაში წმინდა ფრანსისკეს სახელობის დაწყებით სკოლაში, ხოლო შემდეგ ადგილობრივ საჯარო დაწყებით სკოლაში. სახლში, ობამას დედა [[ინგლისური ენა|ინგლისურ ენაზე]] ასწავლიდა.<ref>Maraniss (2012), pp. 216, 221, 230, 234–244.</ref><ref>{{cite web |url = http://www.calverteducation.com/calvert/barack-obama-calvert-homeschooler |title = Barack Obama: Calvert Homeschooler? – Calvert Education Blog |publisher = calverteducation.com |accessdate = November 25, 2015 |date = January 25, 2014 }}</ref> [[ჯაკარტა]]ში გატარებული ოთხი წლის ხარჯზე, ობამას თავისუფლად შეეძლო [[ინდონეზიური ენა|ინდონეზიურ ენაზე]] საუბარი.<ref>{{cite web |url = https://www.youtube.com/watch?v=JYIK9QtNu3w |title = Wawancara Eksklusif RCTI dengan Barack Obama (Part 2) |date = March 2010 |website = YouTube |accessdate = February 12, 2018}}</ref><ref name="in Jakarta">{{cite web |title = Obama's Indonesian Redux |url=http://languagelog.ldc.upenn.edu/nll/?p=1025 |author = Zimmer, Benjamin |year = 2009 |access-date = March 12, 2009 |publisher = Language Log |archive-url=https://web.archive.org/web/20090303094040/http://languagelog.ldc.upenn.edu/nll/?p=1025 |archive-date = March 3, 2009 |url-status=live }} * {{cite news |url=http://cetak.kompas.com/read/xml/2008/11/26/00223862/obama.saya.kangen.nasi.goreng.bakso.dan.rambutan |title = Obama: Saya Kangen Nasi Goreng, Bakso, dan Rambutan |work = [[Kompas]] |date = November 26, 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081203010718/http://cetak.kompas.com/read/xml/2008/11/26/00223862/obama.saya.kangen.nasi.goreng.bakso.dan.rambutan |archive-date = December 3, 2008 |language = id }}</ref><ref name="in Jakarta2">{{cite web |title = Obama's Indonesian pleasantries: the video |url = http://languagelog.ldc.upenn.edu/nll/?p=1052 |author = Zimmer, Benjamin |date = January 23, 2009 |accessdate = October 7, 2012 |website = Language Log |publisher = [[University of Pennsylvania]] }}</ref> [[ინდონეზია]]ში ყოფნისას, ობამას მამინაცვალმა მას „ასწავლა, თუ როგორ იყო მოწყობილი სამყარო“.<ref>{{Cite news |url=http://www.newsweek.com/what-barack-obama-learned-his-father-88011 |title=What Barack Obama Learned from His Father |last=Meacham |first=Jon |date=August 22, 2008 |newspaper=Newsweek |archive-url=https://www.webcitation.org/6nNaxJYJG?url=http://www.newsweek.com/what-barack-obama-learned-his-father-88011?rx=us |archive-date=January 9, 2017 |url-status=live |access-date=January 9, 2017 |df= }}</ref> 1971 წელს, ობამა დაბრუნდა [[ჰონოლულუ]]ში და დაიწყო ცხოვრება ბებია-ბაბუასთან, მადელინ და სტენლი დანემებთან. ჰავაიში ის სწავლობდა პუნაჰოუს სკოლაში, რომელიც მან 1979 წელს დაამთავრა.<ref>{{cite news |author = Serafin, Peter |date = March 21, 2004 |title = Punahou grad stirs up Illinois politics |newspaper = [[Honolulu Star-Bulletin]] |url = http://archives.starbulletin.com/2004/03/21/news/story4.html |accessdate = March 20, 2008 }} * {{cite news |author = Scott, Janny |date = March 14, 2008 |title = A free-spirited wanderer who set Obama's path |work = The New York Times |page = A1 |url = https://www.nytimes.com/2008/03/14/us/politics/14obama.html |accessdate = November 18, 2011 }} * Obama (1995, 2004), Chapters 3 and 4. * Scott (2012), pp. 131–134. * Maraniss (2012), pp. 264–269.</ref> ახალგაზრდობაში, ობამას ფსევდონიმი იყო „ბარი“ ({{lang-en|Barry}}).<ref>{{cite web |url = http://www.newsweek.com/when-barry-became-barack-84255 |title = When Barry Became Barack |last = Wolffe |first = Richard |date = March 22, 2008 |accessdate = March 21, 2016 |website = [[Newsweek]] }}</ref> 192–1975 წლებში, ობამა დედასთან და ნახევარდასთან ერთად ცხოვრობდა ჰავაიში. ამ პერიოდში, დედამისი სწავლობდა ანთროპოლოგიის ჰავაის უნივერსიტეტში.<ref>Scott (2011), pp. 139–157. * Maraniss (2012), pp. 279–281.</ref> 1975 წელს ენ დანემი თავის ქალიშვილთან ერთად ინდონეზიაში დაბრუნდა, ობამამ კი ამჯობინა დარჩენილიყო ჰავაის კუნძულებზე, რათა სკოლაში სწავლა დაემთავრებინა.<ref>Scott (2011), pp. 157–194. * Maraniss (2012), pp. 279–281, 324–326.</ref> ენ დანემმა მომდევნო ოცი წელი ძირითადად ინდონეზიაში გაატარა. 1980 წელს ის მეორე მეუღლეს, ლოლოს გაეყარა და 1992 წელს მეცნიერებათა დოქტორის ხარისხი მიიღო. 1995 წელს კიბოთი გარდაიცვალა.<ref>Scott (2011), pp. 214, 294, 317–346.</ref> მოგვიანებით, ობამამ გაიხსენა ჰონოლულუში გატარებული წლები და დაწერა: „შესაძლებლობები, რომლებსაც ჰავაი მთავაზობდა, ანუ, კულუტურათა მრავალფეროვნება ურთიერთპატივისცემის ატმოსფეროში გახდა ჩემი მსოფლთმხედველობის მნიშვნელოვანი ნაწილი და ნიადაგი იმ ღირებულებებისთვის, რომლებიც მე მწამს“.<ref>{{cite news |author = Reyes, B.J. |date = February 8, 2007 |title = Punahou left lasting impression on Obama |newspaper = Honolulu Star-Bulletin |url = http://archives.starbulletin.com/2007/02/08/news/story02.html |accessdate = February 10, 2007 |quote = As a teenager, Obama went to parties and sometimes sought out gatherings on military bases or at the University of Hawaii that were mostly attended by blacks. }}</ref> ობამამ აგრეთვე დაწერა, რომ ახალგაზრდობაში იღებდა [[ალკოჰოლი|ალკოჰოლს]], [[მარიხუანა]]ს და [[კოკაინი|კოკაინს]] „რათა გაენდევნა გონებიდან კითხვები, თუ ვინ იყო“.<ref>{{cite news|author=Elliott, Philip |agency=Associated Press |date=November 21, 2007 |title=Obama gets blunt with N.H. students |newspaper=[[Boston Globe]] |page=8A |url=http://articles.boston.com/2007-11-21/news/29233371_1_barack-obama-education-plan-campaign-trail |accessdate=May 18, 2012 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120407214401/http://articles.boston.com/2007-11-21/news/29233371_1_barack-obama-education-plan-campaign-trail |archivedate=April 7, 2012 |df= }}</ref> ობამა ასევე იყო ჯგუფ „choom gang“-ის წევრი. ჯგუფში გაერთიანებულნი იყვნენ მეგობრები, რომლებიც ერთად ატარებდნენ დროს და ზოგჯერ [[მარიხუანა]]ს ეწეოდნენ.<ref>{{cite news |author = Karl, Jonathan |publisher = ABC News |date = May 25, 2012 |title = Obama and his pot-smoking "choom gang" |url = http://abcnews.go.com/blogs/politics/2012/05/obama-and-his-pot-smoking-choom-gang/ |accessdate = May 25, 2012 }} * {{cite book |first = Barack |last = Obama |year = 2004 |orig-year = 1995 |url = https://books.google.com/books?id=HRCHJp-V0QUC&pg=PA93 |title = Dreams from My Father: A Story of Race and Inheritance |pages = 93–94 |accessdate = June 3, 2016 |isbn = 9780307394125 }} * {{cite book |first = David |last = Maraniss |year = 2012 |url = https://books.google.com/?id=Wnna9CLtblAC&q=choom |title = Barack Obama: The Story |at = pages with "choom gang" |accessdate = June 3, 2016 |isbn = 9781439167533 }} * for analysis of the political impact of the quote and Obama's more recent admission that he smoked marijuana as a teenager ("When I was a kid, I inhaled"), see: * {{cite news |author = Seelye, Katharine Q. |date = October 24, 2006 |title = Obama offers more variations from the norm |newspaper = The New York Times |page = A21 |url = https://query.nytimes.com/gst/fullpage.html?res=9D07E2DB173FF937A15753C1A9609C8B63 |accessdate = October 29, 2006 }} * {{cite news |author = Romano, Lois |date = January 3, 2007 |title = Effect of Obama's candor remains to be seen |newspaper = The Washington Post |page = A1 |url = https://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2007/01/02/AR2007010201359.html |accessdate = January 14, 2007 }}</ref><ref>{{cite web |url = http://video.pbs.org/video/2288869682/ |title = FRONTLINE The Choice 2012 |publisher = PBS |date = October 9, 2012 |accessdate = October 29, 2012 |archiveurl = https://web.archive.org/web/20121031235938/http://video.pbs.org/video/2288869682 |archivedate = ოქტომბერი 31, 2012 }}</ref> 1979 წელს სკოლის დამთავრების შემდეგ, ობამა გადავიდა [[ლოს ანჯელესი|ლოს ანჯელესში]] და დაიწყო სწავლო ოქსიდენტალის კოლიჯში და 1981 წლის თებერვალში პირველად გამოვიდა სიტყვით, სადაც მოუწოდა კოლეჯის ხელმძღვანელობას [[სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკა|სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკის]] [[აპარტეიდი]]ს სახელმწიფო პოლიტიკის საპასუხოდ ქვეყნიდან დეინვესტიციის პროცესში მიიღო მონაწილეობა.<ref name="Occidental">{{cite news |last=Gordon |first=Larry |date=January 29, 2007 |title=Occidental recalls 'Barry' Obama |newspaper=Los Angeles Times |page=B1 |url=https://articles.latimes.com/2007/jan/29/local/me-oxy29 |access-date=May 12, 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100524102944/http://articles.latimes.com/2007/jan/29/local/me-oxy29 |archive-date=May 24, 2010 }} * {{cite news |last=Possley |first=Maurice |date=March 30, 2007 |title=Activism blossomed in college |newspaper=Chicago Tribune |page=20 |url=https://www.chicagotribune.com/news/nationworld/chi-0703291042mar30-archive,0,1533921.story |access-date=May 12, 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101009204342/http://www.chicagotribune.com/news/nationworld/chi-0703291042mar30-archive%2C0%2C1533921.story |archive-date=October 9, 2010 |url-status=live }} * {{cite news |last=Kovaleski |first=Serge F. |date=February 9, 2008 |title=Old friends say drugs played bit part in Obama's young life |newspaper=The New York Times |page=A1 |url=https://www.nytimes.com/2008/02/09/us/politics/09obama.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20080211095352/http://www.nytimes.com/2008/02/09/us/politics/09obama.html |archive-date=February 11, 2008 |url-access=limited |url-status=live |access-date=May 12, 2010 }} * {{cite news |last=Rohter |first=Larry |date=April 10, 2008 |title=Obama says real-life experience trumps rivals' foreign policy credits |newspaper=The New York Times |page=A18 |url=https://www.nytimes.com/2008/04/10/us/politics/10obama.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20080411041927/http://www.nytimes.com/2008/04/10/us/politics/10obama.html |archive-date=April 11, 2008 |url-access=limited |url-status=live |access-date=May 12, 2010 }} * {{cite news |author=Goldman, Adam |first2=Robert |last2=Tanner |agency=Associated Press |date=May 15, 2008 |title=Old friends recall Obama's years in LA, NYC |work=USA Today |url=https://www.usatoday.com/news/politics/2008-05-15-3144401415_x.htm |access-date=May 12, 2010 }} * {{cite news |last=Helman |first=Scott |date=August 25, 2008 |title=Small college awakened future senator to service (subscription archive) |newspaper=The Boston Globe |page=1A |url=https://www.boston.com/news/politics/2008/articles/2008/08/25/small_college_awakened_future_senator_to_service/?page=full |access-date=May 12, 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100513141302/http://www.boston.com/news/politics/2008/articles/2008/08/25/small_college_awakened_future_senator_to_service/?page=full |archive-date=მაისი 13, 2010 }} * {{cite news |last=Jackson |first=Brooks |date=June 5, 2009 |title=More 'birther' nonsense: Obama's 1981 Pakistan trip |publisher=FactCheck.org |url=http://www.factcheck.org/2009/06/more-birther-nonsense-obamas-1981-pakistan-trip |access-date=May 12, 2010 }} * {{cite book |last = Remnick |first = David |year = 2010 |title = The Bridge: The Life and Rise of Barack Obama |place = New York |publisher = Alfred A. Knopf |pages = [https://archive.org/details/bridgelifeand00remn/page/98 98–112] |isbn = 978-1-4000-4360-6 |title-link = The Bridge: The Life and Rise of Barack Obama }} * Obama (1995, 2004), pp. 92–112. * Mendell (2007), pp. 55–62.</ref> 1981 წლის შუა პერიოდში, ობამა ჩავიდა [[ინდონეზია]]შა, მოინახულა და და დედა, ხოლო შემდეგ გაემგზავრა [[პაკისტანი|პაკისტანსა]] და [[ინდოეთი|ინდოეთში]], სადაც თანაკურსელების ოჯახებს ესტუმრა.<ref name="Occidental" /> 1981 წლის ბოლოში, ობამა გადავიდა სასწავლებლად [[კოლუმბიის უნივერსიტეტი|კოლუმბიის უნივერსიტეტში]], სადაც სწავლობდა პოლიტიკურ მეცნიერებას საერთაშორისო ურთიერთობებისა<ref>{{cite news |author = Boss-Bicak, Shira |date = January 2005 |title = Barack Obama '83 |magazine = Columbia College Today |issn = 0572-7820 |url = http://www.college.columbia.edu/cct_archive/jan05/cover.php |accessdate = October 1, 2006 |url-status = dead |df = mdy-all |archiveurl = https://web.archive.org/web/20080905121815/http://www.college.columbia.edu/cct_archive/jan05/cover.php |archivedate = სექტემბერი 5, 2008 }}</ref> და ინგლისური ლიტერატურის განხრით.<ref>{{Cite news|url=https://www.whitehouse.gov/the-press-office/2014/06/26/remarks-president-town-hall|title=Remarks by the President in Town Hall|date=June 26, 2014|publisher=White House|access-date=October 15, 2016}}</ref> ცხოვრობდა ქალაქ [[ნიუ-იორკი|ნიუ-იორკში]], 109-ე ქუჩის დასავლეთ ნაწილში.<ref>{{cite news |url = http://nymag.com/arts/all/approvalmatrix/approval-matrix-2012-8-27/ |title = The Approval Matrix |date = August 27, 2012 |work = New York }}</ref> სწავლა ობამამ 1983 წელს, ბაკალავრის ხარისხით დაამთავრა და დაახლოებით ერთი წელი იმუშავა „ბიზნესის საერთაშორისო კორპორაციაში“ ფინანსურ მკვლევარად და მწერლად,<ref>{{Cite web |url=https://www.npr.org/templates/story/story.php?storyId=92337754 |title=Obama's Early Brush With Financial Markets |last=Horsley |first=Scott |date=July 9, 2008 |publisher=[[NPR]] |language=en |access-date=July 17, 2017}}</ref><ref>{{cite web |author = Obama, Barack |year = 1998 |title = Curriculum vitae |publisher = The University of Chicago Law School |url = http://www.law.uchicago.edu/faculty/obama/cv.html |archivedate = May 9, 2001 |archiveurl = https://web.archive.org/web/20010509024017/http://www.law.uchicago.edu/faculty/obama/cv.html |accessdate = October 1, 2006 }} * {{cite news |author = Issenberg, Sasha |date = August 6, 2008 |title = Obama shows hints of his year in global finance; Tied markets to social aid |newspaper = Boston Globe |page = 1A |url = http://www.boston.com/news/nation/articles/2008/08/06/obama_shows_hints_of_his_year_in_global_finance/ |accessdate = August 6, 2008 |archiveurl = https://web.archive.org/web/20091107145054/http://www.boston.com/news/nation/articles/2008/08/06/obama_shows_hints_of_his_year_in_global_finance?page=full |archivedate = November 7, 2009 |url-status = dead |df = mdy-all }}</ref> ხოლო შემდეგ, 1985 წელს, სამი თვის განმავლობაში, „New York Public Interest Research Group“-ის მიერ ორგანიზებული პროექტის კოორდინაატორი იყო.<ref>{{cite news |author = Scott, Janny |date = July 30, 2007 |title = Obama's account of New York often differs from what others say |newspaper = The New York Times |page = B1 |url = https://www.nytimes.com/2007/10/30/us/politics/30obama.html |accessdate = July 31, 2007 }} * Obama (1995, 2004), pp. 133–140. * Mendell (2007), pp. 62–63.</ref><ref name="Who's Who 2008">{{cite book |editor = Chassie, Karen |year = 2007 |title = Who's Who in America, 2008 |url = https://archive.org/details/whoswhoinamerica62edunse |page = 3468 |place = New Providence, NJ |publisher = Marquis Who's Who |isbn = 978-0-8379-7011-0 }}</ref><ref>{{cite news |url = http://www.newsday.com/news/new-york/obama-stood-out-even-during-brief-1985-nypirg-job-1.885513 |title = Obama stood out, even during brief 1985 NYPIRG job |date = November 9, 2008 |newspaper = Newsday |first = Jason |last = Fink |archive-url = https://web.archive.org/web/20110506062005/http://www.newsday.com/news/new-york/obama-stood-out-even-during-brief-1985-nypirg-job-1.885513 |archive-date = მაისი 6, 2011 |access-date = მარტი 10, 2019 }}</ref> === ოჯახი და პირადი ცხოვრება === [[ფაილი:Obama family portrait in the Green Room.jpg|thumb|ობამა ოჯახთან ერთად თეთრი სახლის მწვანე ოთახში, 2009]] 2006 წელს მიცემულ ინტერვიუში, ობამამ აღნიშნა მისი ოჯახის მრავალფეროვნება: „ეს მინი [[გაერო]]ს წააგვს“; „მე მყავს ნათესავები, რომლებიც ჰგვანან [[ბერნი მაქი|ბერნი მაქს]] და ნათესავები, რომლებიც ჰგვანან [[მარგარეტ ტეტჩერი|მარგარეტ ტეტჩერს]].<ref>{{cite web |url = http://www.oprah.com/slideshow/oprahshow/oprahshow1_ss_20061018/10 |title = Keeping Hope Alive: Barack Obama Puts Family First |date = October 18, 2006|website = The Oprah Winfrey Show |accessdate = June 24, 2008}}</ref> ობამას ჰყავს ნახევარდა, რომელთანაც ერთად [[ინდონეზია]]ში იზრდებოდა და შვიდი სიბლინგი კენიელი მამისგან, რომელთაგანაც ექვსია ცოცხალი.<ref>{{cite news |first=Scott |last=Fornek |title=Half Siblings: 'A Complicated Family' |date=September 9, 2007 |url=http://www.suntimes.com/news/politics/obama/familytree/545462,BSX-News-wotrees09.stng |archiveurl=https://www.webcitation.org/5msGZ6sKn?url=http://www.suntimes.com/news/politics/obama/familytree/545462,BSX-News-wotrees09.stng |archivedate=January 18, 2010 |work=Chicago Sun-Times |accessdate=June 24, 2008 |url-status=dead}} See also: {{cite news |url=http://www.suntimes.com/images/cds/special/family_tree.html |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080703042659/http://www.suntimes.com/images/cds/special/family_tree.html |archivedate=July 3, 2008 |title=Interactive Family Tree |date=September 9, 2007 |work=Chicago Sun-Times |accessdate=June 24, 2008 }}</ref> ობამას დედა გარდაიცვალა 1995 წელს,<ref>{{cite news |first=Scott |last=Fornek |title=Madelyn Payne Dunham: 'A Trailblazer' |date=September 9, 2007 |url=http://www.suntimes.com/news/politics/obama/familytree/545449,BSX-News-wotreeee09.stng |archiveurl=https://www.webcitation.org/5gm7oJqn9?url=http://www.suntimes.com/news/politics/obama/familytree/545449,BSX-News-wotreeee09.article |archivedate=May 14, 2009 |work=Chicago Sun-Times |accessdate=June 24, 2008 |url-status=live}}</ref> ხოლო ბებია, მადელინ დანემი ამ ქვეყნიდან წავიდა 2008 წლის 2 ნოემბერს,<ref>{{cite news |url = http://www.cnn.com/2008/POLITICS/11/03/obama.grandma/index.html |title = Obama's grandmother dies after battle with cancer |publisher = CNN |accessdate = November 4, 2008 |date = November 3, 2008 |archiveurl = https://web.archive.org/web/20081103235343/http://www.cnn.com/2008/POLITICS/11/03/obama.grandma/index.html |archivedate = November 3, 2008 |url-status = live }}</ref> შვილიშვილის პრეზიდენტად არჩევამდე ორი დღით ადრე. ობამას ასევე ჰყავს ნათესავები [[ირლანდია]]ში, რომლებსაც ის 2011 წლის მაისში შეხვდა.<ref>{{cite news |url = http://www.huffingtonpost.com/megan-smolenyak-smolenyak/tracing-barack-obamas-roo_b_859151.html |title = Tracing Barack Obama's Roots to Moneygall |date = May 9, 2011 |work = HuffPost |first = Megan |last = Smolenyak }}</ref> თავის წიგნში, ობამა წერს, რომ დედამისის ოჯახს აქვს ნათესაობრივი კავშირები ინდიელ ამერიკელებთან და [[ჯეფერსონ დეივისი|ჯეფერსონ დეივისთან]], [[აშშ-ის სამოქალაქო ომი]]ს დროს [[აშშ-ის კონფედერაციული შტატები|კონფედერაციის]] პრეზიდენტთან. აღსანიშნავია, რომ ობამას და პრეზიდენტის თანამდებობაზე მის წინამორბედს, [[ჯორჯ უოკერ ბუში|ჯორჯ უოკერ ბუშს]] და ყოფილ ვიცე-პრეზიდენტ [[დიკ ჩეინი]]ს საერთო წინაპრები ჰყავთ.<ref>Obama (1995, 2004), p. 13. ობამას გენეოლოგიის და სხვა მონაცემების სანახავად, იხილეთ:{{cite news|first=David |last=Nitkin |author2=Harry Merritt |title=A New Twist to an Intriguing Family History |date=March 2, 2007 |url=http://www.baltimoresun.com/news/nationworld/politics/bal-te.obama02mar02,0,3453027.story |archiveurl=https://web.archive.org/web/20070930033339/http://www.baltimoresun.com/news/nationworld/politics/bal-te.obama02mar02%2C0%2C3453027.story |archivedate=September 30, 2007 |work=The Baltimore Sun |accessdate=June 24, 2008 |url-status=dead |df= }}{{cite news|first=Mary |last=Jordan |title=Tiny Irish Village Is Latest Place to Claim Obama as Its Own |date=May 13, 2007 |url=https://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2007/05/12/AR2007051201551.html |work=The Washington Post |accessdate=June 24, 2008 }}{{cite news|title=Obama's Family Tree Has a Few Surprises |date=September 8, 2007 |publisher=CBS 2 (Chicago) |url=http://cbs2chicago.com/topstories/Barack.Obama.family.2.339709.html |agency=Associated Press |accessdate=June 24, 2008 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080602215833/http://cbs2chicago.com/topstories/Barack.Obama.family.2.339709.html |archivedate=June 2, 2008 }}</ref> [[ფაილი:BlackhawksWhiteHouse2010.jpg|thumb|ობამა ჯონათან თოუზთან და სტენლის თასის გამარჯვებულ „Chicago Blackhawks“-სთან ერთად, 2010]] ობამა მხარს უჭერს [[ბეისბოლი]]ს გუნდ „ჩიკაგო უაით სოქსს“. 2005 წელს, ჯერ კიდევ სენატორობისას, ამერიკის ბეისბოლის ჩემპიონატზე ობამამ „პირველი ბურთი“<ref group="კომ.">ჟესტი, როდესაც მოწვეული სტუმარი ბურთს ისვრის მატჩის დაწყებამდე არსებული ცერემონიული ნაწილის დასრულების აღსანიშნავად.</ref> ისროლა.<ref>{{cite news |title = Barack Obama: White Sox 'serious' ball |date = August 25, 2008 |first = Mark |last = Silva |work = Chicago Tribune |url = http://www.swamppolitics.com/news/politics/blog/2008/08/barack_obama_white_sox_serious.html |archiveurl = https://web.archive.org/web/20080829134235/http://www.swamppolitics.com/news/politics/blog/2008/08/barack_obama_white_sox_serious.html |archivedate = August 29, 2008 }}</ref> 2009 წელს, ყველა ვარვსკვლავის თამაშის დროს, ობამამ „პირველი ბურთი“ საყვარელი გუნდის მაისურში ჩაცმულმა ისროლა.<ref>{{cite web |title = Barack Obama Explains White Sox Jacket, Talks Nats in All-Star Booth Visit |date = July 14, 2009 |publisher = MLB Fanhouse |url = http://www.yardbarker.com/all_sports/articles/barack_obama_explains_white_sox_jacket_talks_nats_in_all_star_booth_visit/803700 |accessdate = December 6, 2009 |archiveurl = https://web.archive.org/web/20120704194211/http://www.yardbarker.com/all_sports/articles/barack_obama_explains_white_sox_jacket_talks_nats_in_all_star_booth_visit/803700 |archivedate = ივლისი 4, 2012 }}</ref> ფეხბურთის ეროვნულ ლიგაში, ობამა მხარს უჭერს „Chicago Bears“-ს, თუმცა, ადრე იყო „Pittsburgh Steelers“-ის გულშემატკივარი და მხარს უჭერდა ამ გუნდს მათ გამარჯვებამდე „Super Bowl“-ში გამარჯვებამდე 2009 წელს.<ref name="Steelers">{{cite news |last = Branigin |first = William |title = Steelers Win Obama's Approval |newspaper = The Washington Post |date = January 30, 2009 |url = https://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2009/01/29/AR2009012903196.html |quote = But other than the Bears, the Steelers are probably the team that's closest to my heart. }}</ref> 2011 წელს, ობამამ [[თეთრი სახლი|თეთრ სახლში]] მიიწვია „Chicago Bears“-ს 1985 წლის შემადგენლობა, რომლებიც 1986 წელს „Super Bowl“-ში გამარჯვების შემდეგ ვერ ეწვიენ თეთრ სახლს კოსმოსური შატლის „Challenger“-ის კატასტროფის შემდეგ.<ref>{{cite web |last = Mayer |first = Larry |url = http://www.chicagobears.com/news/article-1/85-Bears-honored-by-President-Obama-at-White-House/A3C494F7-6681-44BB-850A-61EEE18315E4 |title = 1985 Bears honored by President Obama |publisher = [[Chicago Bears]] |date = October 7, 2011 |accessdate = November 4, 2012 |archive-url = https://web.archive.org/web/20130507094538/http://www.chicagobears.com/news/article-1/85-Bears-honored-by-President-Obama-at-White-House/A3C494F7-6681-44BB-850A-61EEE18315E4 |archive-date = May 7, 2013 |url-status = dead |df = mdy-all |archiveurl = https://web.archive.org/web/20130507094538/http://www.chicagobears.com/news/article-1/85-Bears-honored-by-President-Obama-at-White-House/A3C494F7-6681-44BB-850A-61EEE18315E4 |archivedate = მაისი 7, 2013 }}</ref> ობამა ცაციაა;<ref>{{cite news |url = https://www.nytimes.com/2009/01/22/us/politics/22obama.html |title = On First Day, Obama Quickly Sets a New Tone |last = Stolberg |first = Sheryl Gay |author2 = Kirkpatrick, David D. |author3 = Shane, Scott |date = January 22, 2009 |work = The New York Times |page = 1 |accessdate = September 7, 2012 }}</ref> თამაშობს კალათბურთს, რომლის მოყვარულიც ჯერ კიდევ სკოლაში იყო.<ref>{{cite news |first = Jodi |last = Kantor |title = One Place Where Obama Goes Elbow to Elbow |date = June 1, 2007 |url = https://www.nytimes.com/2007/06/01/us/politics/01hoops.html |work = The New York Times |accessdate = April 28, 2008 |archiveurl = https://web.archive.org/web/20090401222632/http://www.nytimes.com/2007/06/01/us/politics/01hoops.html|archivedate=April 1, 2009 |url-status = live }} See also: {{cite news |title = The Love of the Game |format = video |date = April 15, 2008 |work = Real Sports with Bryant Gumbel |publisher = HBO |url = http://www.hbo.com/real-sports-with-bryant-gumbel/episodes#/real-sports-with-bryant-gumbel/episodes/0/133-april-15-2008/index.html |accessdate = October 12, 2011 }}</ref> [[File:Barack Obama playing basketball with members of Congress and Cabinet secretaries 2.jpg|thumb|upright|left|ობამა თამაშობს კალათბურთს თეთრი სახლის კალათბურთის მოედანზე, 2009]] 1980-იან წლებში ობამა ხვდებოდა ანთროპოლოგისტ მიოში ჯაგერს,<ref name="theindependentbeforemichelle">{{cite news|last1=Hosie|first1=Rachel|title=BEFORE MICHELLE: THE STORY OF BARACK OBAMA'S PROPOSAL TO SHEILA MIYOSHI JAGER|url=https://www.independent.co.uk/life-style/before-michelle-barack-obama-sheila-miyoshi-jager-engagement-chicago-us-president-david-j-garrow-a7714771.html|accessdate=May 11, 2017|work=The Independent|date=May 3, 2017}}</ref> რომელსაც მან ორჯერ სთხოვა ხელი, თუმცა, ორჯერვე უარი მიიღო ჯაგერისგან და მისი მშობლებისგან.<ref name="theindependentbeforemichelle" /><ref name="tobiasoberlincollegeprofessor">{{cite news|last1=Tobias|first1=Andrew J.|title=Oberlin College professor received unsuccessful marriage proposal from Barack Obama in 1980s, new biography reveals|url=http://www.cleveland.com/politics/index.ssf/2017/05/oberlin_college_professor_rece.html|accessdate=May 11, 2017|work=The Plain Dealer|date=May 3, 2017}}</ref> ამ ურთიერთობის შესახებ საზოგადოებისთვის ცნობილი მხოლოდ 2017 წლის მაისში, ობამას პრეზიდენტობის დასრულების შემდეგ გახდა ცნობილი.<ref name="tobiasoberlincollegeprofessor" /> 1989 წლის ივნისში, ობამამ გაიცნო [[მიშელ ობამა|მიშელ რობინსონი]], როცა ბარაკი ჩიკაგოს იურიდიულ ფირმა „Sidley Austin“-ში მუშაობდა.<ref>Obama (2006), pp. 327–332. See also: {{cite news |first = Sarah |last = Brown |title = Obama '85 masters balancing act |work = The Daily Princetonian |url = http://www.dailyprincetonian.com/2005/12/07/14049 |date = December 7, 2005 |accessdate = February 9, 2009 |archiveurl = https://web.archive.org/web/20090220165725/http://www.dailyprincetonian.com/2005/12/07/14049/ |archivedate = February 20, 2009 }}</ref> მიშელ რობინსონი ფირმაში ობამას მრჩევლად დაინიშნა და მართალია, მასთან ერთად რაღაც ღონისძიებებს ესწრებოდა, თუმცა თავიდან უარს ამბობდა პაემანზე წასვლაზე.<ref>Obama (2006), p. 329.</ref> ობამასა და რობინსონის რომანი 1989 წლის ზაფხულის მიწურულს დაიწყო. 1991 წელს ისინი დაინიშნენ, ხოლო 1992 წლის 3 ოქტომბერს დაქორწინდნენ კიდეც.<ref>{{cite news |author=Fornek, Scott |title=Michelle Obama: 'He Swept Me Off My Feet' |date=October 3, 2007 |url=http://www.suntimes.com/news/politics/obama/585261,CST-NWS-wedding03.stng |archiveurl=https://www.webcitation.org/5msGZDbMO?url=http://www.suntimes.com/news/politics/obama/585261,CST-NWS-wedding03.stng |archivedate=January 18, 2010 |work=Chicago Sun-Times |accessdate=April 28, 2008 |url-status=dead}}</ref> წყვილს პირველი შვილი მალია ენი 1998 წელს გაუჩნდა,<ref>{{cite web |url = http://www.politico.com/blogs/jonathanmartin/0708/Born_on_the_4th_of_July.html |title = Born on the 4th of July |date = July 4, 2008 |accessdate = July 10, 2008 |website = Politico |author = Martin, Jonathan |archiveurl = https://web.archive.org/web/20080710073536/http://www.politico.com/blogs/jonathanmartin/0708/Born_on_the_4th_of_July.html |archivedate = July 10, 2008 |url-status = live }}</ref> ხოლო მეორე ქალიშვილი, ნატაშა („საშა“) 2001 წელს დაიბადა.<ref>Obama (1995, 2004), p. 440, and Obama (2006), pp. 339–340. იხილეთ აგრეთვე: {{cite web |title = Election 2008 Information Center: Barack Obama |url = http://www.gannettnewsservice.com/?cat=153 |publisher = Gannett News Service |accessdate = April 28, 2008 }}</ref> გოგონები თავიდან ჩიკაგოს უნივერსიტეტის სკოლაში სწავლობდნენ, ხოლო ქვეყნის დედაქალაქში გადასვლის შემდეგ სწავლა განაგრძეს „სიდუელის მეგობრების სკოლაში“.<ref>{{cite web |url = http://iht.com/articles/ap/2008/11/22/america/Obama-School.php |archiveurl = https://web.archive.org/web/20090129194323/http://iht.com/articles/ap/2008/11/22/america/Obama-School.php |title = Obamas choose private Sidwell Friends School |website = International Herald Tribune |date = November 22, 2008 |accessdate = July 2, 2015 |archivedate = January 29, 2009 }}</ref> ობამებს ჰყავთ ორი ძაღლი. პირველი, სახელად ბო, მათ საჩუქრად სენატორ [[ტედ კენედი]]სგან მიიღეს,<ref name="Cooper">{{cite news |url = https://www.nytimes.com/2009/04/13/us/politics/13obama.html |title = One Obama Search Ends With a Puppy Named Bo |work = The New York Times |date = April 13, 2009 |accessdate = December 22, 2010 |first = Helene |last = Cooper }}</ref> ხოლო მეორე, სანი, 2013 წელს მოიყვანეს.<ref name="Cooper"/> [[File:DIG13623-230.jpg|thumb|upright|ბარაკ და მიშელ ობამები სამოქალაქო უფლებების სამიტზე ლინდონ ჯონსონის საპრეზიდენტო ბიბლიოთეკაში, 2014]] 2005 წელს, ბარაკის მიერ დაწერილი წიგნის გაყიდვების შემოსავლით, ოჯახმა შეიძინა 1,6 მილიონი [[აშშ დოლარი]]ს (2018 წლისთვის, 2,1 მილიონი დოლარის ეკვივალენტი) ღირებულების სახლი კენვუდის რაიონში, ქალაქ [[ჩიკაგო]]ში.<ref>{{cite news |first=Jeff |last=Zeleny |title=The first time around: Sen. Obama's freshman year |date=December 24, 2005 |url=http://www.chicagotribune.com/news/local/chi-051224obama,0,1779783,full.story |work=Chicago Tribune |accessdate=April 28, 2008 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110513214525/http://www.chicagotribune.com/news/local/chi-051224obama%2C0%2C1779783%2Cfull.story |archivedate=May 13, 2011 |url-status=dead |df= }}</ref> ობამას მიერ მიწის ნაკვეთის შეძენამ და ამ ნაკვეთის ნაწილის მისდამი მიყიდვა [[ტონი როცკო]]ს ცოლის მიერ მედიის ყურადღების მიზეზი გახდა. როცკო, ობამას საარჩევნო კამპანიის შემომწირველი და მისი მეგობარი პოლიტიკური კორუფციის ბრალდებით გაასამართლეს, თუმცა, ამ ბრალდებებს ობამასთან საერთო არ ჰქონდათ.<ref name="corruption charges">{{cite news |url=https://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2006/12/16/AR2006121600729.html |title = Obama says he regrets land deal with fundraiser |newspaper = The Washington Post |date = December 17, 2006 |access-date = June 10, 2008 |last = Slevin |first = Peter }} * {{cite news |url=https://www.nbcnews.com/id/24973282 |title = Rezko found guilty in corruption case |access-date = June 24, 2008 |date = June 4, 2008 |agency = Associated Press |publisher = NBC News |last = Robinson |first = Mike }}</ref> 2007 წლის დეკემბერში, „Money Magazine“-მა ობამას ქონება 1,3 მილიონ [[აშშ დოლარი|აშშ დოლარად]] შეაფასა (2018 წლისთვის, 1,6 მილიონის ეკვივალენტი).<ref>{{cite news |title = Obama's Money |date = December 7, 2007 |url = http://money.cnn.com/galleries/2007/moneymag/0712/gallery.candidates.moneymag/5.html |publisher = CNNMoney.com |accessdate = April 28, 2008 |first = Marlys |last = Harris |archiveurl = https://web.archive.org/web/20080424113420/http://money.cnn.com/galleries/2007/moneymag/0712/gallery.candidates.moneymag/5.html |archivedate = April 24, 2008 |url-status = live }}<br />იხილეთ აგრეთვე:{{cite news |first = Zachary A |last = Goldfarb |title = Measuring Wealth of the '08 Candidates |date = March 24, 2007 |url = https://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2007/03/24/AR2007032400305.html |work = The Washington Post |accessdate = April 28, 2008 }}</ref> 2009 წლის საგადასახო ანგარიშში, ობამების ოჯახის შემოსავალმა შეადგინა 5,5 მილიონი აშშ დოლარი, რომლის დიდი ნაწილიც წყვილმა გამოიმუშავა 2007 და 2005 წლებში, წიგნების გაყიდვის გზით.<ref>{{cite news |first = Jeff |last = Zeleny |title = Book Sales Lifted Obamas' Income in 2007 to a Total of $4.2&nbsp;Million |url = https://www.nytimes.com/2008/04/17/us/politics/17obama.html |date = April 17, 2008 |work = The New York Times |accessdate = April 28, 2008 |archiveurl = https://web.archive.org/web/20090416015848/http://www.nytimes.com/2008/04/17/us/politics/17obama.html|archivedate=April 16, 2009 |url-status = live }}</ref><ref>{{cite news |url = https://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2010/04/15/AR2010041504485.html |title = Obamas report $5.5&nbsp;million in income on 2009 tax return |work = The Washington Post |date = April 16, 2010 |accessdate = December 22, 2010 |first1 = Michael D. |last1 = Shear |first2 = David S. |last2 = Hilzenrath }}</ref> 2010 წელს, ობამამ შემოსავლის სახით მიიღო 1,7 მილიონი დოლარი, რისი 14% არაკომერციულ ფონდებს შესწირა. 131,000 დოლარი ერგო „Fisher House Foundation“-ს, საქველმოქმედო ორგანიზაციას, რომელიც დაჭრილი ვეტერანების ოჯახებს ეხმარება დაიწყონ ცხოვრება ადგილებში, რომლებიც ახლოსაა ვეტერანების სამედიცინო ცენტრებთან.<ref>{{cite news |url = https://www.pbs.org/newshour/businessdesk/2011/04/how-much-did-president-obama-m.html |date = April 18, 2011 |title = How Much Did President Obama Make in 2010? |work = [[PBS NewsHour]] |first = Paul |last = Solman |accessdate = January 27, 2012 |archiveurl = https://web.archive.org/web/20110502113725/http://www.pbs.org/newshour/businessdesk/2011/04/how-much-did-president-obama-m.html |archivedate = მაისი 2, 2011 }}</ref><ref>{{cite news |url = https://www.pbs.org/newshour/rundown/2011/04/the-obamas-gave-131000-to-the-fisher-house-foundation-last-year-what-is-it.html |date = April 27, 2011 |title = The Obamas Gave $131,000 to Fisher House Foundation in 2010; What Is It? |work = [[PBS NewsHour]] |first = Paul |last = Solman |accessdate = January 27, 2012 |archiveurl = https://web.archive.org/web/20140129072652/http://www.pbs.org/newshour/rundown/2011/04/the-obamas-gave-131000-to-the-fisher-house-foundation-last-year-what-is-it.html |archivedate = იანვარი 29, 2014 }}</ref> 2012 წლის ანგარიშის თანახმად, ობამას ქონება შეიძლება დაახლოებით 10 მილიონ დოლარად შეფასდეს.<ref name="networth12">{{cite news |url = http://content.usatoday.com/communities/theoval/post/2012/05/obama-worth-as-much-as-10-million/1 |title = Obama worth as much as $10&nbsp;million |last = Wolf |first = Richard |date = May 16, 2012 |work = [[USA Today]] |accessdate = June 16, 2012 }}</ref> 2010 წლის დასაწყისში, მიშელ ობამამ განაცხადა, რომ მის მეუღლე ყოფილი მწეველი იყო.<ref name="reuters-smoking">Elsner, Alan (December 7, 2008). [https://www.reuters.com/article/2008/12/07/us-usa-obama-smoking-idUSTRE4B61GF20081207 Obama says he won't be smoking in White House"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151106233517/http://www.reuters.com/article/2008/12/07/us-usa-obama-smoking-idUSTRE4B61GF20081207 |date=2015-11-06 }}. Reuters. Retrieved February 28, 2010.</ref><ref>Zengerle, Patricia (February 8, 2011). [https://www.reuters.com/article/2011/02/08/us-obama-smoking-idUSTRE7176EL20110208 "Yes, he did: first lady says Obama quit smoking"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151106233522/http://www.reuters.com/article/2011/02/08/us-obama-smoking-idUSTRE7176EL20110208 |date=2015-11-06 }}. Reuters. Retrieved May 9, 2011.</ref> 2016 წლის 4 აგვისტოს, თავის 55-ე დაბადების დღეზე, ობამამ დაწერა ესე ჟურნალ „Glamour“-ში, სადაც აღწერა, თუ როგორ გახდა [[ფემინიზმი|ფემინისტი]] ქალიშვილებისა და პრეზიდენტობის გავლენით.<ref>{{cite news |url=http://www.glamour.com/story/glamour-exclusive-president-barack-obama-says-this-is-what-a-feminist-looks-like |title=Glamour Exclusive: President Barack Obama Says, "This Is What a Feminist Looks Like" |work=Glamour |date=August 4, 2016 |first=Barack |last=Obama |accessdate=August 5, 2016}}</ref><ref>{{cite news |url=https://www.nytimes.com/2016/08/05/us/obama-writes-feminist-essay-in-glamour.html |title=Obama Writes Feminist Essay in Glamour |work=The New York Times |date=August 4, 2016 |first=Daniel |last=Victor |accessdate=August 5, 2016}}</ref><ref>{{cite news |url=https://www.usatoday.com/story/life/entertainthis/2016/08/04/president-obama-glamour-s-important-sasha-and-malias-dad-feminist/88061556/ |title=President Obama in 'Glamour': It's important Sasha and Malia's dad is a feminist |work=USA Today |date=August 4, 2016 |first=Cara |last=Kelly |accessdate=August 5, 2016}}</ref> ==== რელიგიური შეხედულებები ==== ობამა პროტესტანტი ქრისტიანი; მისი რელიგიური შეხედულებები ჩამოყალიბდა ზრდასრულ ცხოვრებაში.<ref name="Christian">{{cite web |year=2009 |title=American President: Barack Obama |publisher=Miller Center of Public Affairs, University of Virginia |url=http://millercenter.org/academic/americanpresident/obama |access-date=January 23, 2009 |quote=Religion: Christian |archive-url=https://web.archive.org/web/20090123091100/http://millercenter.org/academic/americanpresident/obama |archive-date=January 23, 2009 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20090123091100/http://millercenter.org/academic/americanpresident/obama |archivedate=იანვარი 23, 2009 }} * {{cite web |title=The Truth about Barack's Faith |publisher=Obama for America |url=http://www.fightthesmears.com/file_download/2/baracksfaith.pdf |access-date=July 1, 2012 |archive-date=January 5, 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110105040018/http://www.fightthesmears.com/file_download/2/baracksfaith.pdf |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110105040018/http://www.fightthesmears.com/file_download/2/baracksfaith.pdf |archivedate=იანვარი 5, 2011 }} * {{cite news |last=Miller |first=Lisa |date=July 18, 2008 |title=Finding his faith |work=Newsweek |url=http://www.newsweek.com/id/145971 |access-date=February 4, 2010 |quote=He is now a Christian, having been baptized in the early 1990s at Trinity United Church of Christ in Chicago. |archive-url=https://web.archive.org/web/20100206163704/http://www.newsweek.com/id/145971 |archive-date=February 6, 2010 |url-status=live }} * {{cite news |last=Barakat |first=Matthew |agency=Associated Press |date=November 17, 2008 |title=Obama's church choice likely to be scrutinized; D.C. churches have started extending invitations to Obama and his family |work=NBC News |url=https://www.nbcnews.com/id/27775757 |access-date=January 20, 2009 |quote=The United Church of Christ, the denomination from which Obama resigned when he left Wright's church, issued a written invitation to join a UCC denomination in Washington and resume his connections to the church. }} * {{cite web |date=January 20, 2009 |title=Barack Obama, long time UCC member, inaugurated forty-fourth U.S. President |publisher=United Church of Christ |url=http://www.ucc.org/news/obama-inauguration.html |access-date=January 21, 2009 |quote=Barack Obama, who spent more than 20 years as a UCC member, is the forty-fourth President of the United States. |archive-url=https://web.archive.org/web/20090125002304/http://www.ucc.org/news/obama-inauguration.html |archive-date=January 25, 2009 |url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20090125002304/http://www.ucc.org/news/obama-inauguration.html |archivedate=იანვარი 25, 2009 }} * {{cite news |last=Sullivan |first=Amy |date=June 29, 2009 |title=The Obama's find a church home—away from home |magazine=Time |url=http://www.time.com/time/nation/article/0,8599,1907610,00.html |access-date=February 5, 2010 |quote=instead of joining a congregation in Washington, D.C., he will follow in George W. Bush's footsteps and make his primary place of worship Evergreen Chapel, the nondenominational church at Camp David. |archive-date=April 4, 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100404153523/http://www.time.com/time/nation/article/0,8599,1907610,00.html |url-status=dead }} * {{cite news |last=Kornblut |first=Anne E. |date=February 4, 2010 |title=Obama's spirituality is largely private, but it's influential, advisers say |newspaper=The Washington Post |page=A6 |url=https://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2010/02/03/AR2010020303619.html |access-date=February 5, 2010 |quote=Obama prays privately{{spaces}}... And when he takes his family to Camp David on the weekends, a Navy chaplain ministers to them, with the daughters attending a form of Sunday school there. }}</ref> თავის წიგნში მანდ დაწერა, რომ „არ იყო აღზრდილი რელიგიურ ოჯახში. ობამა აგრეთვე წერდა, რომ დედამისი, აღზრდილი არარელიგიური მშობლების მიერ და რელიგიისან შორს მყოფი, „ბევრ ასპექტში იყო სულიერად ყველაზე საღი ადამიანი, რომელსაც მე ოდესმე ვიცნობდი“. ენ დანემის ცოლად მოყვანისას, მამამისი, ობამას თქმით, „ნაღდი ათეისტი“ იყო, ხოლო მისი მამინაცვალი აღწერა როგორც „კაცი, რომელიც რელიგიას უსარგებლოდ მიიჩნევდა“. ობამა წერდა, რომ ახალგაზრდობაში, მოსახლეობის ინტერესების დაცვისას, შავკანიანთა ეკლესიებთან ჰქონდა შეხება და გააცნობიერა, რომ „აფრო-ამერიკული რელიგიური ტრადიციების ძალა სტიმულირებდა სოციალურ ცვლილებებს“.<ref name="social change">Obama (2006), pp. 202–208. Portions excerpted in: {{cite news|first=Barack |last=Obama |title=My Spiritual Journey |date=October 16, 2006 |url=http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,1546579,00.html |magazine=Time |access-date=April 28, 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080430051154/http://www.time.com/time/magazine/article/0%2C9171%2C1546579%2C00.html |archive-date=April 30, 2008 |url-status=dead }} * {{cite web|url=http://obama.senate.gov/speech/060628-call_to_renewal/ |title='Call to Renewal' Keynote Address |access-date=June 16, 2008 |last=Obama |first=Barack |date=June 28, 2006 |publisher=Barack Obama: U.S. Senator for Illinois |archive-url=https://web.archive.org/web/20090104231501/http://obama.senate.gov/speech/060628-call_to_renewal/ |archive-date=January 4, 2009 }}</ref> [[ფაილი:Obamas at church on Inauguration Day 2013.jpg|thumb|ობამები ეკლესიაში, 2013 წლის იანვარი; ვაშინგტონი, კოლუმბიის ოლქი]] 2008 წლის იანვარში ობამამ განაცხადა: „მე ქრისტიანი ვარ, თავგამოდებით მორწმუნე ქრისტიანი. მწამს გამოსასყიდი სიკვდილის და [[იესო ქრისტე]]ს აღდგომის. მწამს, რომ მრწმენა მაძლევს საშუალებას, ვიპოვო ცოდვებისგან გათავისუფლების გზა და სამუდამოდ ვიცხოვრო“.<ref>{{cite news |last1 = Pulliam |first1 = Sarah |last2 = Olsen |first2 = Ted |url = http://www.christianitytoday.com/ct/2008/januaryweb-only/104-32.0.html?start=2 |title = Q&A: Barack Obama |work = Christianity Today |date = January 23, 2008 |accessdate = January 4, 2013 }}</ref> 2010 წლის 27 სექტემბერს ობამამ თავის რელიგიურ შეხედულებებთან დაკავშირებით განცხადება გაავრცელა: „მე ვარ ქრისტიანი, არჩევანით. ჩემი ოჯახი ქრისტიანული რწმენის მიმდევარი არ ყოფილა. ისინი არ იყვნენ ადამიანები, რომლებიც ყოველ კვირა დღეს ეკლესიაში დადიოდნენ. დედაჩემი იყო სულიერად ყველაზე საღი ადამიანი, რომელსაც ვიცნობდი, მაგრამ მან ეკლესიაში კი არ გამზარდა. ქრისტიანულ რწმენამდე ჩემით, მოგვიანებით მივედი. ეს მოხდა იმიტომ, რომ იესო ქრისტეს მცნებები შეესაბამებოდა იმას, რაც მე მინდოდა ჩემი ცხოვრების ნაწილი ყოფილიყო — ვყოფილიყავი ჩემი ძმებისა და დების დამცველი, მოვქცეოდი სხვებს ისე, როგორც მინდოდა, რომ მე მომქცეოდნენ“.<ref name="APbychoice">{{cite news|url=http://www.huffingtonpost.com/2010/09/28/obama-christian-by-choice_n_742124.html |title=Obama 'Christian By Choice': President Responds To Questioner |author=Charles Babington |author2=Darlene Superville |agency=Associated Press |date=September 28, 2010 |work=HuffPost |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110511232554/http://www.huffingtonpost.com/2010/09/28/obama-christian-by-choice_n_742124.html |archivedate=May 11, 2011 }}</ref><ref name="ABCVideobychoice">{{cite web|url=http://blogs.abcnews.com/politicalpunch/2010/09/president-obama-i-am-a-christian-by-choicethe-precepts-of-jesus-spoke-to-me.html|title=President Obama: 'I am a Christian By Choice...The Precepts of Jesus Spoke to Me'|publisher=[[ABC News]]|date=September 29, 2010|accessdate=December 27, 2016}}</ref> 1987 წლის ოქტომბერში, ობამამ გაიცნო ქრისტეს გაერთიანებული სამების ეკლესიის მღვდელს ჯერემია რაიტს და გახდა ეკლესიის მრევლის წევრი 1992 წელს.<ref name="Trinity">{{cite news|last1=Garrett|first1=Major|last2=Obama|first2=Barack|date=March 14, 2008|title=Obama talks to Major Garrett on 'Hannity & Colmes'|publisher=RealClearPolitics|url=http://www.realclearpolitics.com/articles/2008/03/obama_talks_to_major_garrett_o.html|access-date=November 10, 2012|quote=Major Garrett, Fox News correspondent: So the first question, how long have you been a member in good standing of that church? Sen. Barack Obama (D-IL), presidential candidate: You know, I've been a member since 1991 or '92. And—but I have known Trinity even before then when I was a community organizer on the South Side, helping steel workers find jobs{{spaces}}... Garrett: As a member in good standing, were you a regular attendee of Sunday services? Obama: You know, I won't say that I was a perfect attendee. I was regular in spurts, because there was times when, for example, our child had just been born, our first child. And so we didn't go as regularly then.}} * {{cite news|date=April 29, 2008|title=Obama strongly denounces former pastor|publisher=NBC News|agency=Associated Press|url=https://www.nbcnews.com/id/24371827|access-date=November 10, 2012|quote=I have been a member of Trinity United Church of Christ since 1992, and have known Reverend Wright for 20 years. The person I saw yesterday was not the person [whom] I met 20 years ago.}} * {{cite news|last=Miller|first=Lisa|date=July 11, 2008|title=Finding his faith|work=Newsweek|url=http://www.thedailybeast.com/newsweek/2008/07/11/finding-his-faith.html|url-status=dead|access-date=November 10, 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20130720055213/http://www.thedailybeast.com/newsweek/2008/07/11/finding-his-faith.html|archive-date=July 20, 2013|quote=He is now a Christian, having been baptized in the early 1990s at Trinity United Church of Christ in Chicago.}} * {{cite book|last=Remnick|first=David|year=2010|title=The Bridge: The Life and Rise of Barack Obama|location=New York|publisher=Alfred A. Knopf|page=[https://archive.org/details/bridgelifeand00remn/page/177 177]|isbn=978-1-4000-4360-6|quote=In late October 1987, his third year as an organizer, Obama went with Kellman to a conference on the black church and social justice at the Harvard Divinity School.|title-link=The Bridge: The Life and Rise of Barack Obama}} * Maraniss (2012), <span class="plainlinks">[https://books.google.com/books?id=Wnna9CLtblAC&pg=PT887 p. 557]</span>: It would take time for Obama to join and become fully engaged in Wright's church, a place where he would be baptized and married; that would not happen until later, during his second time around in Chicago, but the process started then, in October 1987{{spaces}}... Jerry Kellman: "He wasn't a member of the church during those first three years, but he was drawn to Jeremiah." * {{Cite book|first=Baker|last=Peter|author-link=Peter Baker (author)|year=2017|title=Obama: The Call of History|url=https://archive.org/details/obamacallofhisto0000bake|location=New York|publisher=[[The New York Times Company]]/Callaway|isbn=978-0-935112-90-0|oclc=1002264033}}</ref> ობამას პირველი საპრეზიდენტო კამპანიის დროს, 2008 წლის მაისში, ობამამ დატოვა ზემოთხსენებული ეკლესიის მრევლი მას შემდეგ, რაც რაიტის ზოგიერთი განცხადება კრიტიკის მიზეზი გახდა.<ref>{{cite news |agency = Associated Press |date = November 17, 2008 |title = Obama's church choice likely to be scrutinized |publisher = MSNBC |url = http://www.msnbc.msn.com/id/27775757/ |accessdate = January 20, 2009 |archive-url = https://web.archive.org/web/20121122052512/http://www.msnbc.msn.com/id/27775757 |archive-date = ნოემბერი 22, 2012 }}</ref> [[აშშ]]-ის დედაქალაქში, [[ვაშინგტონი|ვაშინგტონში]] გადასვლის შემდეგ ობამათა ოჯახი დადიოდა სხვადასხვა პროტესტანტულ ეკლესიებში, თუმცა ოჯახის არც ერთი წევრი ეკლესიაში რეგულარულად არ დადიოდა.<ref>Parker, Ashley. "[https://www.nytimes.com/2013/12/29/us/as-the-obamas-celebrate-christmas-rituals-of-faith-stay-on-the-sidelines.html As the Obamas Celebrate Christmas, Rituals of Faith Become Less Visible]," ''The New York Times'', December 28, 2013. Retrieved January 15, 2017.</ref><ref>Gilgoff, Dan. "[https://www.usnews.com/news/blogs/god-and-country/2009/06/30/time-report-white-house-reaction-raise-more-questions-about-obamas-church-hunt TIME Report, White House Reaction Raise More Questions About Obama's Church Hunt]," ''U.S. News & World Report'', June 30, 2009. Retrieved January 15, 2017.</ref><ref>"[http://washington.cbslocal.com/2014/04/22/first-lady-we-use-sundays-for-naps-if-were-not-going-to-church/ "First Lady: We Use Sundays For Naps If We're Not Going To Church"], CBS DC, April 22, 2014. Retrieved January 15, 2017.</ref> ==== ილინოისის შტატის სენატორი (1997–2004) ==== [[File:Obamamiltondavis1.jpg|thumb|right|შტატის სენატორი ობამა სხვებთან ერთად ზეიმობს „ShoreBank“-ის თანადამფუძნებლის, მილტონ დეივისის პატივსაცემად ქუჩის დარქმევას. 1998.]] [[ილინოისი]]ს შტატის სენატში ობამა 1996 წელს აირჩიეს, დემოკრატი ალის პალმერის მემკვიდრედ. ობამა აირჩიეს მე-13 ოლქიდან, რომელიც იმ დროს მოიცავდა ჩიკაგოს სამხრეთ ნაწილის უბნებს.<ref>{{cite news |first=David |last=Jackson |author2=Ray Long |title=Obama Knows His Way Around a Ballot |date=April 3, 2007 |url=http://www.chicagotribune.com/news/politics/obama/chi-070403obama-ballot-archive,0,5693903.story |archiveurl=https://web.archive.org/web/20081011054057/http://www.chicagotribune.com/news/politics/obama/chi-070403obama-ballot-archive%2C0%2C5693903.story |work=Chicago Tribune |accessdate=May 18, 2012 |archivedate=October 11, 2008 |url-status=dead |df= }} * {{cite book |author = [[Jesse White (politician)|White, Jesse]] |year = 2001 |chapter = Legislative Districts of Cook County, 1991 Reapportionment |chapterurl = https://web.archive.org/web/20080226221919/http://www.sos.state.il.us/publications/02bluebook/legislative_branch/legdistrictmaps.pdf |title = Illinois Blue Book 2001–2002 |place = Springfield |publisher = [[Illinois Secretary of State]] |page = 65 |accessdate = July 16, 2011 |deadurl = bot: unknown |archiveurl = https://web.archive.org/web/20080226221919/http://www.sos.state.il.us/publications/02bluebook/legislative_branch/legdistrictmaps.pdf |archivedate = February 26, 2008 |df = mdy-all |url = http://www.sos.state.il.us/publications/02bluebook/legislative_branch/legdistrictmaps.pdf |access-date = მარტი 11, 2019 |archive-url = https://web.archive.org/web/20080226221919/http://www.sos.state.il.us/publications/02bluebook/legislative_branch/legdistrictmaps.pdf |archive-date = თებერვალი 26, 2008 }} {{Cite web |url=http://www.chicagotribune.com/news/politics/obama/chi-070403obama-ballot-archive,0,5693903.story |title=დაარქივებული ასლი |accessdate=მარტი 11, 2019 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130130072621/http://www.chicagotribune.com/news/politics/obama/chi-070403obama-ballot-archive,0,5693903.story |archivedate=იანვარი 30, 2013 }} State Sen. District 13 = State Rep. Districts 25 & 26.</ref> არჩევის შემდეგ, ობამამ მოიპოვა ორივე პარტის მხარდაჭერა მისი კანონპროექტებისთვის, რომლებიზ მიზნად ისახავდა ეთიკასთან და ჯანდაცვასთან დაკავშირებული კანონების რეფორმაციას.<ref>{{cite news|first=Peter |last=Slevin |title=Obama Forged Political Mettle in Illinois Capitol |date=February 9, 2007 |url=https://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2007/02/08/AR2007020802262.html |work=The Washington Post |accessdate=April 20, 2008 }}{{cite news|first=Scott |last=Helman |title=In Illinois, Obama dealt with Lobbyists |date=September 23, 2007 |url=http://www.boston.com/news/nation/articles/2007/09/23/in_illinois_obama_dealt_with_lobbyists/ |work=Boston Globe |accessdate=April 20, 2008 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080416235513/http://www.boston.com/news/nation/articles/2007/09/23/in_illinois_obama_dealt_with_lobbyists/ |archivedate=April 16, 2008 |url-status=live |df= }} იხილეთ აგრეთვე:{{cite news|title=Obama Record May Be Gold Mine for Critics |date=January 17, 2007 |publisher=CBS News |url=http://www.cbsnews.com/stories/2007/01/17/politics/main2369157.shtml |agency=Associated Press |accessdate=April 20, 2008 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080412223055/http://www.cbsnews.com/stories/2007/01/17/politics/main2369157.shtml |archivedate=April 12, 2008 |url-status=live }}</ref> ობამა იყო თანაავტორი კანონპროექტისა, რომელმაც გაზარდა საგადასახდო კრედიტები მწირშემოსავლიანი ოჯახებისთვის და მიიღო მონაწილეობა სოციალურ პროგრამებთან დაკავშირებულ მოლაპარაკებებში. ობამა აგრეთვე მხარს უჭერდა გაზრდილ სუბსიდიებს ბავშვთა ჯანდაცვის პროგრამისთვის.<ref name="Scott20070730">{{cite news |first = Janny |last = Scott |title = In Illinois, Obama Proved Pragmatic and Shrewd |date = July 30, 2007 |url = https://www.nytimes.com/2007/07/30/us/politics/30obama.html |work = The New York Times |accessdate = April 20, 2008 |archiveurl = https://web.archive.org/web/20081210135903/http://www.nytimes.com/2007/07/30/us/politics/30obama.html|archivedate=December 10, 2008 |url-status = live }}</ref> 2001 წელს, როგორც ორპარტიული ადმინისტრაციული წესების კომიტეტის თანათავმჯდომარემ, ობამამ მხარი დაუჭირა შტატის რესპუბლიკელი გუბერნატორის, რაიანის რეგულაციებს ფინანსურ სექტორზე.<ref>{{cite news |author=Allison, Melissa |date=December 15, 2000 |title=State takes on predatory lending; Rules would halt single-premium life insurance financing |url=https://pqasb.pqarchiver.com/chicagotribune/access/65214450.html?dids=65214450:65214450&FMT=ABS&FMTS=ABS:FT |format=paid archive |work=Chicago Tribune |page=1 (Business) |accessdate=June 1, 2008 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080617151154/https://pqasb.pqarchiver.com/chicagotribune/access/65214450.html?dids=65214450%3A65214450&FMT=ABS&FMTS=ABS%3AFT |archivedate=June 17, 2008 |url-status=live |df= }}{{cite news |author=Ray Long |author2=Melissa Allison |date=April 18, 2001 |title=Illinois OKs predatory loan curbs; State aims to avert home foreclosures |url=https://pqasb.pqarchiver.com/chicagotribune/access/71459393.html?dids=71459393:71459393&FMT=ABS&FMTS=ABS:FT |format=paid archive |work=Chicago Tribune |page=1 |accessdate=June 1, 2008 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20081218011718/http://pqasb.pqarchiver.com/chicagotribune/access/71459393.html?dids=71459393:71459393&FMT=ABS&FMTS=ABS:FT |archivedate=დეკემბერი 18, 2008 }}</ref> ობამა კიდევ ერთი ვადით აირჩიეს სენატში 1998 და 2002 წლებში.<ref>{{cite web |url = http://www.senatedem.state.il.us/obama/index.html |title = 13th District: Barack Obama |accessdate = April 20, 2008 |date = August 24, 2000 |publisher = Illinois State Senate Democrats |archiveurl = https://web.archive.org/web/20000824102110/http://www.senatedem.state.il.us/obama/index.html |archivedate = April 12, 2000 }}{{cite web |url = http://www.senatedem.state.il.us/obama/index.html |title = 13th District: Barack Obama |accessdate = April 20, 2008 |date = October 9, 2004 |publisher = Illinois State Senate Democrats |archiveurl = https://web.archive.org/web/20040802233730/http://www.senatedem.state.il.us/obama/index.html |archivedate = August 2, 2004 }}</ref> 2000 წელს, იგი მონაწილეობას იღებდა დემოკრატთა პრაიმერში ილინოისის პირველი საარჩევნო ოლქის კონგრესში წარმოდგენის უფლებისთვის, მაგრამ, დამარცხდა მოქმედ კონგრესმენ [[ბობი რაში|ბობი რაშთან]].<ref name="Democratic primary">{{cite web |url=http://www.fec.gov/pubrec/fe2000/ilh.htm |title=Federal Elections 2000: U.S. House Results—Illinois |publisher=[[Federal Election Commission]] |access-date=April 24, 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080328011936/http://www.fec.gov/pubrec/fe2000/ilh.htm |archive-date=March 28, 2008 |url-status=live }} * {{cite news |url=https://www.npr.org/templates/story/story.php?storyId=14502364 |title=Obama's Loss May Have Aided White House Bid |last=Gonyea |first=Dan |date=September 19, 2007 |publisher=NPR |archive-url=https://web.archive.org/web/20110218211819/http://www.npr.org/templates/story/story.php?storyId=14502364 |archive-date=February 18, 2011 }} * {{cite news |first=Janny |last=Scott |title=A Streetwise Veteran Schooled Young Obama |date=September 9, 2007 |url=https://www.nytimes.com/2007/09/09/us/politics/09obama.html |work=The New York Times |access-date=April 20, 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080321122541/http://www.nytimes.com/2007/09/09/us/politics/09obama.html |archive-date=March 21, 2008 |url-status=live }} * {{cite news |first=Edward |last=McClelland |title=How Obama Learned to Be a Natural |date=February 12, 2007 |url=http://www.salon.com/news/feature/2007/02/12/obama_natural/ |work=Salon |access-date=April 20, 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080308133402/http://www.salon.com/news/feature/2007/02/12/obama_natural/ |archive-date=March 8, 2008 |url-status=live }} * {{cite news |first1=Richard |last1=Wolffe |last2=Briscoe |first2=Daren |title=Across the Divide |date=July 16, 2007 |work=Newsweek |url=http://www.newsweek.com/id/33156 |access-date=April 20, 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080418014600/http://www.newsweek.com/id/33156 |archive-date=April 18, 2008 |url-status=live }} * {{cite news |first=Scott |last=Helman |title=Early Defeat Launched a Rapid Political Climb |date=October 12, 2007 |url=https://www.boston.com/news/nation/articles/2007/10/12/early_defeat_launched_a_rapid_political_climb/ |work=The Boston Globe |access-date=April 20, 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071012215244/http://boston.com/news/nation/articles/2007/10/12/early_defeat_launched_a_rapid_political_climb/ |archive-date=ოქტომბერი 12, 2007 }} * {{cite news |url=https://www.usatoday.com/news/politics/2007-10-24-3157940059_x.htm |title=Obama learned from failed Congress run |work=USA Today |last=Wills |first=Christopher |date=October 24, 2007 |access-date=November 15, 2010 }}</ref> 2003 წლის იანვარში, ობამა გახდა ილინოისის სენატის ჯანდაცვის და სოციალური სერვისების კომიტეტის თავმჯდომარე მას შემდეგ, რაც ათწლიანი უმცირესობის შემდეგ, დემოკრატებმა საკანონმდებლო ორგანოში უმრავლესობა მოიპოვეს.<ref>{{cite news|first=Jackie |last=Calmes |title=Statehouse Yields Clues to Obama |date=February 23, 2007 |url=https://www.wsj.com/public/article/SB117219748197216894-Sn6oV_4KLQHp_xz7CjYLuyjv3Jg_20070324.html |work=The Wall Street Journal |accessdate=April 20, 2008 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080918032039/http://online.wsj.com/public/article/SB117219748197216894-Sn6oV_4KLQHp_xz7CjYLuyjv3Jg_20070324.html |archivedate=September 18, 2008 }}</ref> მისი და ორივე პარტიის მხარდაჭერით, მიიღეს კანონები, რომლის თანახმადაც პოლიციელებს უნდა ჩაეწერათ რასობრივი კუთვნილება მძღოლებისა, რომლებსაც დააკავებდნენ. ილინოისი აგრეთვე გახდა პირველი შტატი, რომელმაც მოითხოვა პოლიციისგან, გადაეღო ვიდეოები სახლებში იმ შეჭრისა, რომლებსაც შეიძლებოდა ეჭვმიტანილის მკვლელობა მოჰყოლოდა.<ref name="Scott20070730" /><ref>{{cite news |author=Tavella, Anne Marie |date=April 14, 2003 |title=Profiling, taping plans pass Senate |url=http://nl.newsbank.com/nl-search/we/Archives?p_product=ADHB&p_theme=adhb&p_action=search&p_maxdocs=200&p_text_search-0=Profiling,%20AND%20taping%20AND%20plans%20AND%20pass%20AND%20Senate&s_dispstring=Profiling,%20taping%20plans%20pass%20Senate%20AND%20date(April_4,_2003%20to%204/4/2003)&p_field_date-0=YMD_date&p_params_date-0=date:B,E&p_text_date-0=4_April_2003%20to%204/4/2003Êl_numdocs=20&p_perpage=10&p_sort=YMD_date:DÊl_useweights=no |format=paid archive |work=Daily Herald |page=17 |accessdate=June 1, 2008 }}{{cite news |author=Haynes, V. Dion |date=June 29, 2003 |title=Fight racial profiling at local level, lawmaker says; U.S. guidelines get mixed review |url=https://pqasb.pqarchiver.com/chicagotribune/access/352884461.html?dids=352884461:352884461&FMT=ABS&FMTS=ABS:FT |format=paid archive |work=Chicago Tribune |page=8 |accessdate=June 1, 2008 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080617150449/https://pqasb.pqarchiver.com/chicagotribune/access/352884461.html?dids=352884461%3A352884461&FMT=ABS&FMTS=ABS%3AFT |archivedate=June 17, 2008 |url-status=live |df= }}{{cite news |author=Pearson, Rick |date=July 17, 2003 |title=Taped confessions to be law; State will be 1st to pass legislation |url=https://pqasb.pqarchiver.com/chicagotribune/access/370136121.html?dids=370136121:370136121&FMT=ABS&FMTS=ABS:FT |format=paid archive |work=Chicago Tribune |page=1 (Metro) |accessdate=June 1, 2008 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20081218011706/http://pqasb.pqarchiver.com/chicagotribune/access/370136121.html?dids=370136121:370136121&FMT=ABS&FMTS=ABS:FT |archivedate=დეკემბერი 18, 2008 }}</ref> აშშ-ის სენატში ასარჩევად 2004 წლის არჩევნების დროს, პოლიციის წარმომადგენლებმა შეაქეს ობამა მისი მუშაობისვის საპოლიციო ორგანიზაციებთან სიკვდილით დასჯის რეფორმაციის საქმეში.<ref>{{cite news |first = Sam |last = Youngman |author2 = Aaron Blake |title = Obama's Crime Votes Are Fodder for Rivals |date = March 14, 2007 |url = http://thehill.com/homenews/news/11316-obamas-crime-votes-are-fodder-for-rivals |work = The Hill |accessdate = May 18, 2012 }} იხილეთ აგრეთვე: {{cite news |title = US Presidential Candidate Obama Cites Work on State Death Penalty Reforms |date = November 12, 2007 |work = International Herald Tribune |url = http://www.iht.com/articles/ap/2007/11/12/america/NA-POL-US-Obama-Death-Penalty.php |archiveurl = https://web.archive.org/web/20080607111231/http://www.iht.com/articles/ap/2007/11/12/america/NA-POL-US-Obama-Death-Penalty.php |agency = Associated Press |accessdate = May 18, 2012 |archivedate = June 7, 2008 }}</ref> ობამა გადადგა შტატის სენატორის პოსტიდან 2004 წელს, აშშ-ის სენატში არჩევის შემდეგ.<ref>{{cite news|first=Melanie |last=Coffee |title=Attorney Chosen to Fill Obama's State Senate Seat |date=November 6, 2004 |publisher=HPKCC |url=http://www.hydepark.org/hpkccnews/raoul.htm#ap |agency=Associated Press |accessdate=April 20, 2008 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080516174431/http://www.hydepark.org/hpkccnews/raoul.htm |archivedate=May 16, 2008 |url-status=dead |df= }}</ref> ==== არჩევნები აშშ-ის სენატში (2004) ==== [[File:Illinois Senate Election Results by County, 2004.svg|upright=.5|thumb|არჩევნების შედეგები რაიონების მიხედვით. ლურჯად ნაჩვენებია რაიონები, სადაც ობამამ გაიმარჯვა.]] 2002 წლის მაისში, ობამას დაკვეთით ჩატარდა გამოკითხვა იმის გასაგებად, თუ როგორ მიიღებდა საზოგადოება მის კანდიდატურას 2004 წლის არჩევნებზე [[აშშ]]-ის [[აშშ-ის სენატი|სენატში]]. ობამამ შექმნა კამპანიის კომიტეტი, დაიწყო თანხების მოგროვება და 2002 წლის აგვისტოსთვის დაიქირავა პოლიტიკური კონსულტანტი დეივიდ აქსელროდი, ხოლო 2003 წელს იანვარში ფორმალურად გამოაცხადა თავისი კანდიდატურის შესახებ.<ref>{{cite news |author = Helman, Scott |date = October 12, 2007 |title = Early defeat launched a rapid political climb |newspaper = [[Boston Globe]] |page = 1A |url = http://www.boston.com/news/nation/articles/2007/10/12/early_defeat_launched_a_rapid_political_climb |accessdate = April 13, 2008 |archive-url = https://web.archive.org/web/20071012215244/http://boston.com/news/nation/articles/2007/10/12/early_defeat_launched_a_rapid_political_climb/ |archive-date = ოქტომბერი 12, 2007 }}</ref> ობამა თავიდანვე ეწინააღმდეგებოდა [[ჯორჯ უოკერ ბუში]]ს ადმინისტრაციის შეჭრას ერაყში 2003 წელს.<ref>{{cite news |author = Strausberg, Chinta |date = September 26, 2002 |title = Opposition to war mounts |newspaper = Chicago Defender |page = 1 |url = http://www.highbeam.com/doc/1P3-220062931.html |url-status = dead |format = paid archive |accessdate = February 3, 2008 |archiveurl = https://web.archive.org/web/20091014113726/http://www.highbeam.com/doc/1P3-220062931.html |archivedate = ოქტომბერი 14, 2009 }}</ref> 2002 წლის 2 ოქტომბერს, როდესაც კონგრესმა ნება მისცა ბუშს, ერაყის წინააღმდეგ ომი წამოეწყო,<ref name="Rose Garden">{{cite web |author = Office of the Press Secretary |date = October 2, 2002 |title = President, House leadership agree on Iraq resolution |url = https://georgewbush-whitehouse.archives.gov/news/releases/2002/10/20021002-7.html |via = [[NARA|National Archives]] |work = [[whitehouse.gov]] |access-date = February 18, 2008 }} * {{cite news |last = Tackett |first = Michael |date = October 3, 2002 |title = Bush, House OK Iraq deal; Congress marches with Bush |newspaper = Chicago Tribune |page = 1 |url = https://pqasb.pqarchiver.com/chicagotribune/access/203569641.html?dids=203569641:203569641&FMT=ABS&FMTS=ABS:FT |access-date = February 3, 2008 |archive-date = July 26, 2013 |archive-url = https://web.archive.org/web/20130726235124/http://pqasb.pqarchiver.com/chicagotribune/access/203569641.html?dids=203569641:203569641&FMT=ABS&FMTS=ABS:FT |url-status = dead }}{{subscription required}}</ref> ობამა სიტყვით გამოვიდა [[ჩიკაგო]]ში ანტი-საომარ ყრილობაზე<ref name="Federal Plaza">{{cite news |last = Glauber |first = Bill |date = October 3, 2003 |title = War protesters gentler, but passion still burns |newspaper = Chicago Tribune |page = 1 |url = https://pqasb.pqarchiver.com/chicagotribune/access/203569621.html?dids=203569621:203569621&FMT=ABS&FMTS=ABS:FT |access-date = February 3, 2008 |archive-date = June 17, 2008 |archive-url = https://web.archive.org/web/20080617150444/http://pqasb.pqarchiver.com/chicagotribune/access/203569621.html?dids=203569621:203569621&FMT=ABS&FMTS=ABS:FT |url-status = dead }}{{subscription required}} * {{cite news |last = Strausberg |first = Chinta |date = October 3, 2002 |title = War with Iraq undermines U.N |newspaper = Chicago Defender |page = 1 |url = http://www.highbeam.com/doc/1P3-220379051.html |quote = Photo caption: Left Photo: Sen. Barack Obama along with Rev. Jesse Jackson spoke to nearly 3,000 anti-war protestors (below) during a rally at Federal Plaza Wednesday. |access-date = October 28, 2008 |archive-url = https://web.archive.org/web/20091014211715/http://www.highbeam.com/doc/1P3-220379051.html |archive-date = October 14, 2009 |url-status = dead }} * {{cite web |last = Katz |first = Marilyn |date = October 2, 2007 |title = Five years since our first action |publisher = Chicagoans Against War & Injustice |url = http://www.noiraqwar-chicago.org/?p=127 |access-date = February 18, 2008 |archive-url = https://web.archive.org/web/20110721192331/http://www.noiraqwar-chicago.org/?p=127 |archive-date = July 21, 2011 |archiveurl = https://web.archive.org/web/20110721192331/http://www.noiraqwar-chicago.org/?p=127 |archivedate = ივლისი 21, 2011 }} * {{cite news |last1 = Bryant |first1 = Greg |last2 = Vaughn |first2 = Jane B. |date = October 3, 2002 |title = 300 attend rally against Iraq war |newspaper = Daily Herald |page = 8 |url = http://nl.newsbank.com/nl-search/we/Archives?p_product=ADHB&p_theme=adhb&p_action=search&p_maxdocs=200&p_text_search-0=300%20AND%20attend%20AND%20rally%20AND%20against%20AND%20Iraq%20AND%20war&s_dispstring=300%20attend%20rally%20against%20Iraq%20war%20AND%20date(10/3/2002%20to%2010/3/2002)&p_field_date-0=YMD_date&p_params_date-0=date:B,E&p_text_date-0=10/3/2002%20to%2010/3/2002)Êl_numdocs=20&p_perpage=10&p_sort=YMD_date:DÊl_useweights=no |access-date = October 28, 2008 }}{{subscription required}} * Mendell (2007), pp. 172–177.</ref> და ომის წინააღმდეგ საკუთარი პოზიცია დააფიქსირა.<ref name="spoke out">{{cite web |last = Obama |first = Barack |date = October 2, 2002 |title = Remarks of Illinois State Sen. Barack Obama against going to war with Iraq |url = http://www.barackobama.com/2002/10/02/remarks_of_illinois_state_sen.php |archive-url = https://web.archive.org/web/20080130204029/http://www.barackobama.com/2002/10/02/remarks_of_illinois_state_sen.php |archive-date = January 30, 2008 |publisher = Barack Obama |access-date = February 3, 2008 |archiveurl = https://web.archive.org/web/20080130204029/http://www.barackobama.com/2002/10/02/remarks_of_illinois_state_sen.php |archivedate = იანვარი 30, 2008 }} * {{cite news |last = McCormick |first = John |date = October 3, 2007 |title = Obama marks '02 war speech; Contender highlights his early opposition in an effort to distinguish him from his rivals |newspaper = Chicago Tribune |page = 7 |url = https://pqasb.pqarchiver.com/chicagotribune/access/1351610621.html?dids=1351610621:1351610621&FMT=ABS&FMTS=ABS:FT |quote = The top strategist for Sen. Barack Obama has just 14 seconds of video of what is one of the most pivotal moments of the presidential candidate's political career. The video, obtained from a Chicago TV station, is of Obama's 2002 speech in opposition to the impending Iraq invasion. |access-date = October 28, 2008 |archive-date = December 18, 2008 |archive-url = https://web.archive.org/web/20081218011609/http://pqasb.pqarchiver.com/chicagotribune/access/1351610621.html?dids=1351610621:1351610621&FMT=ABS&FMTS=ABS:FT |url-status = dead }}{{Subscription required}} * {{cite news |last = Pallasch |first = Abdon M. |date = October 3, 2007 |title = Obama touts anti-war cred; Kicks off tour 5 years after speech critical of going to Iraq |newspaper = Chicago Sun-Times |page = 26 |url = http://nl.newsbank.com/nl-search/we/Archives?p_product=CSTB&p_theme=cstb&p_action=search&p_maxdocs=200&s_dispstring=headline(Obama%20touts%20anti-war%20cred)%20AND%20date(all)&p_field_advanced-0=title&p_text_advanced-0=(Obama%20touts%20anti-war%20cred)Êl_numdocs=20&p_perpage=10&p_sort=YMD_date:DÊl_useweights=no |access-date = October 28, 2008 }}{{subscription required}}</ref> 2003 წლის მარტში, მან კვლავ მიიღო მონაწილეობა ანტი-საომარ ყრილობაზე და უთხრა შეკრებილ საზოგადოებას, რომ ომის შესაჩერებლად „ჯერ კიდევ არ იყო გვიანი“.<ref name="stop the war">{{cite news |last = Ritter |first = Jim |date = March 17, 2003 |newspaper = Chicago Sun-Times |page = 3 |title = Anti-war rally here draws thousands |url=http://nl.newsbank.com/nl-search/we/Archives?p_product=CSTB&p_theme=cstb&p_action=search&p_maxdocs=200&s_dispstring=headline(Anti-war%20rally%20here%20draws%20thousands)%20AND%20date(all)&p_field_advanced-0=title&p_text_advanced-0=(Anti-war%20rally%20here%20draws%20thousands)Êl_numdocs=20&p_perpage=10&p_sort=YMD_date:DÊl_useweights=no |access-date = February 3, 2008 }} {{subscription required}} * {{cite press release |author = Office of the Press Secretary |date = March 16, 2003 |title = President Bush: Monday 'moment of truth' for world on Iraq |url=https://georgewbush-whitehouse.archives.gov/news/releases/2003/03/20030316-3.html |via = [[NARA|National Archives]] |work = [[whitehouse.gov]] |access-date = February 18, 2008 }}</ref> მოქმედმა სენატორმა, რესპუბლიკელმა [[პიტერ ფიცჯერალდი|პიტერ ფიცჯერალდმა]] და პოსტზე მისმა წინამორბედმა, [[კეროლ მოსლი ბრაუნი|კეროლ მოსლი ბრაუნმა]] გადაწყვიტეს არჩევნებში მონაწილეობა არ მიეღოთ, რის გამოც რესპუბლიკელთა და დემოკრატთა პრაიმერში მთლიანობაში 15 კანდიდატი იყრიდა კენჭს.<ref>{{cite news |author = Davey, Monica |date = March 7, 2004 |title = Closely watched Illinois Senate race attracts 7 candidates in millionaire range |url = https://www.nytimes.com/2004/03/07/politics/campaign/07ILLI.html |archiveurl = https://web.archive.org/web/20090416015834/http://www.nytimes.com/2004/03/07/politics/campaign/07ILLI.html|archivedate=April 16, 2009 |newspaper = [[The New York Times]] |page = 19 |accessdate = April 13, 2008 }}</ref> 2004 წლის მარტში, ობამამ მოულოდნელად გაიმარჯვა, რის გამოც დაიწყო საუბარი მასზე, როგორც დემოკრატიული პარტიის ამომავალ ვარვსკვლავზე და შესაძლო მომავალ პრეზიდენტობაზე. მეორედ გამოიცა მისი წიგნი „ოცნებები მამაჩემისგან“.<ref name="future">{{cite news |last = Mendell |first = David |date = March 17, 2004 |title = Obama routs Democratic foes; Ryan tops crowded GOP field; Hynes, Hull fall far short across state |newspaper = Chicago Tribune |page = 1 |url = http://articles.chicagotribune.com/2004-03-17/news/0403170332_1_blair-hull-gery-chico-blacks-and-liberal-whites |access-date = March 1, 2009 |archiveurl = https://web.archive.org/web/20100906201017/http://articles.chicagotribune.com/2004-03-17/news/0403170332_1_blair-hull-gery-chico-blacks-and-liberal-whites |archivedate = სექტემბერი 6, 2010 }} * {{cite news |last = Davey |first = Monica |date = March 18, 2004 |title = As quickly as overnight, a Democratic star is born |newspaper = The New York Times |page = A20 |url = https://www.nytimes.com/2004/03/18/us/as-quickly-as-overnight-a-democratic-star-is-born.html |archive-url = https://web.archive.org/web/20090506195833/http://www.nytimes.com/2004/03/18/us/as-quickly-as-overnight-a-democratic-star-is-born.html |archive-date = May 6, 2009 |url-access = limited |url-status = live |access-date = March 1, 2009 }} * {{cite news |last = Howlett |first = Debbie |date = March 19, 2004 |title = Dems see a rising star in Illinois Senate candidate |newspaper = USA Today |page = A04 |url = https://www.usatoday.com/news/politicselections/nation/2004-03-18-obama-usat_x.htm |access-date = March 1, 2009 }} * {{cite news |last = Scheiber |first = Noam |date = May 31, 2004 |title = Race against history. Barack Obama's miraculous campaign |magazine = The New Republic |volume = 230 |issue = 20 |pages = 21–22, 24–26 (cover story) |url = http://www.tnr.com/article/race-against-history-0 |access-date = March 24, 2009 }} * {{cite news |last = Finnegan |first = William |date = May 31, 2004 |title = The Candidate. How far can Barack Obama go? |magazine = [[The New Yorker]] |volume = 20 |issue = 14 |pages = 32–38 |url = https://www.newyorker.com/archive/2004/05/31/040531fa_fact1?currentPage=all |access-date = March 24, 2009 }} * {{cite news |last = Dionne |first = E.J. Jr. |date = June 25, 2004 |title = In Illinois, a star prepares |newspaper = The Washington Post |page = A29 |url = https://www.washingtonpost.com/wp-dyn/articles/A4062-2004Jun24.html |access-date = March 24, 2009 }} * {{cite news |last = Scott |first = Janny |date = May 18, 2008 |title = The story of Obama, written by Obama |newspaper = The New York Times |page = A1 |url = https://www.nytimes.com/2008/05/18/us/politics/18memoirs.html |access-date = January 9, 2010 }} * Mendell (2007), pp. 235–259.</ref> 2004 წლის ივლისში, ობამა სიტყვით გამოვიდა 2004 წლის დემოკრატთა ნაციონალურ კონვენციაზე,<ref>{{cite news |author = Bernstein, David |date = June 2007 |title = The Speech |magazine = Chicago Magazine |url = http://www.chicagomag.com/Chicago-Magazine/June-2007/The-Speech |accessdate = April 13, 2008 }}</ref> რაც 9,1 მილიონმა ადამიანმა იხილა. ობამას გამოსვლას დადებითი გამოხმაურება მოჰყვა დემოკრატიულ პარტიაში.<ref name="status">{{cite news |date=August 2, 2004 |title=Star Power. Showtime: Some are on the rise; others have long been fixtures in the firmament. A galaxy of bright Democratic lights |work=Newsweek |pages=48–51 |url=http://www.newsweek.com/id/54728/output/print |access-date=November 15, 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081218014146/http://www.newsweek.com/id/54728/output/print |archive-date=December 18, 2008 |url-status=live }} * {{cite news |last=Samuel |first=Terence |date=August 2, 2004 |title=A shining star named Obama. How a most unlikely politician became a darling of the Democrats |work=U.S. News & World Report |page=25 |url=https://www.usnews.com/usnews/news/articles/040802/2obama.htm |access-date=November 15, 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081206100640/http://www.usnews.com/usnews/news/articles/040802/2obama.htm |archive-date=December 6, 2008 |url-status=dead}} * {{cite news |last=Lizza |first=Ryan |date=September 2004 |title=Why is Barack Obama generating more excitement among Democrats than John Kerry? |work=The Atlantic Monthly |pages=30, 33 |url=https://www.theatlantic.com/doc/200409/lizza |access-date=November 15, 2008 }} * {{cite news |last=Davey |first=Monica |date=July 26, 2004 |title=A surprise Senate contender reaches his biggest stage yet |newspaper=The New York Times |page=A1 |url=https://www.nytimes.com/2004/07/26/us/the-speaker-a-surprise-senate-contender-reaches-his-biggest-stage-yet.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20090507095649/http://www.nytimes.com/2004/07/26/us/the-speaker-a-surprise-senate-contender-reaches-his-biggest-stage-yet.html |archive-date=May 7, 2009 |url-access=limited |url-status=live |access-date=November 25, 2010 }} * {{cite news |last=Leibovich |first=Mark |date=July 27, 2004 |title=The other man of the hour |newspaper=The Washington Post |page=C1 |url=https://www.washingtonpost.com/wp-dyn/articles/A16606-2004Jul26.html |access-date=November 15, 2008 }} * {{cite news |last=Milligan |first=Susan |date=July 27, 2004 |title=In Obama, Democrats see their future |work=The Boston Globe |page=B8 |url=https://www.boston.com/news/local/articles/2004/07/27/in_obama_democrats_see_their_future/ |access-date=November 15, 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081218181835/http://www.boston.com/news/local/articles/2004/07/27/in_obama_democrats_see_their_future/ |archive-date=December 18, 2008 |url-status=live }} * {{cite news |last=Seelye |first=Katharine Q. |date=July 28, 2004 |title=Illinois Senate nominee speaks of encompassing unity |newspaper=The New York Times |page=A1 |url=https://www.nytimes.com/2004/07/28/politics/campaign/28blacks.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20060624052131/http://www.nytimes.com/2004/07/28/politics/campaign/28blacks.html |archive-date=June 24, 2006}} * {{cite news |last=Broder |first=David S. |date=July 28, 2004 |title=Democrats focus on healing divisions; Addressing convention, newcomers set themes |newspaper=The Washington Post |page=A1 |url=https://www.washingtonpost.com/wp-dyn/articles/A17865-2004Jul27.html |access-date=November 15, 2008}} * {{cite news |last1=Bing |first1=Jonathan |last2=McClintock |first2=Pamela |date=July 29, 2004 |title=Auds resist charms of Dem stars |work=Variety |page=1 |url=https://www.variety.com/article/VR1117908388.html |access-date=November 15, 2008}} {{Dead link|date=სექტემბერი 2026 |bot=InternetArchiveBot }} * Mendell (2007), pp. 272–285.</ref> ობამას ოპონენტი უშუალოდ სენატის არჩევნებში რესპუბლიკელი [[ჯეკ რაიანი]] უნდა ყოფილიყო, თუმცა იგი არჩევნებს საკუთარი ნებით 2004 წლის ივნისში გამოეთიშა.<ref>{{cite news |date = June 25, 2004 |title = Ryan drops out of Senate race in Illinois |publisher = CNN |url = http://www.cnn.com/2004/ALLPOLITICS/06/25/il.ryan/ |accessdate = May 18, 2012 }} * Mendell (2007), pp. 260–271.</ref> ექვსი კვირის შემდეგ, დიპლომატმა [[ალან ქეისი|ალან ქეისმა]] რაიანი ჩაანაცვლა.<ref>{{cite news |author = Lannan, Maura Kelly |agency = Associated Press |date = August 9, 2004 |title = Alan Keyes enters U.S. Senate race in Illinois against rising Democratic star |newspaper = Union-Tribune |url = http://legacy.signonsandiego.com/news/politics/20040809-0849-illinoissenate.html |accessdate = April 13, 2008 |archiveurl = https://web.archive.org/web/20111214115053/http://legacy.signonsandiego.com/news/politics/20040809-0849-illinoissenate.html |archivedate = დეკემბერი 14, 2011 }}</ref> 2004 წლის ნოემბრის არჩევნებში, ობამამ ხმათა 70 პროცენტით გაიმარჯვა.<ref name="margin">{{cite news |year = 2005 |title = America Votes 2004: U.S. Senate / Illinois |publisher = CNN |url=http://www.cnn.com/ELECTION/2004/pages/results/states/IL/S/01/index.html |access-date = April 13, 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080416061340/http://www.cnn.com/ELECTION/2004//pages/results/states/IL/S/01/index.html |archive-date = April 16, 2008 |url-status=live }} * {{cite news |last = Slevin |first = Peter |date = November 13, 2007 |title = For Obama, a handsome payoff in political gambles |newspaper = The Washington Post |page = A3 |url=https://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2007/11/12/AR2007111201945.html |access-date = April 13, 2008 }} * {{cite news |last1 = Chase |first1 = John |last2 = Mendell |first2 = David |date = November 3, 2004 |title = Obama scores a record landslide |newspaper = Chicago Tribune |page = 1 |url=http://www.noticiasdot.com/publicaciones/2004/1104/0311/noticias031104/presidenciales-usa/images/usa/chicago_tribune/chicago_tribune_031104.pdf |access-date = April 3, 2009 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110513095857/http://www.noticiasdot.com/publicaciones/2004/1104/0311/noticias031104/presidenciales-usa/images/usa/chicago_tribune/chicago_tribune_031104.pdf |archive-date = May 13, 2011 }} * {{cite news |last = Fornek |first = Scott |date = November 3, 2004 |title = Obama takes Senate seat in a landslide |newspaper = Chicago Sun-Times |page = 6 |url=http://www.highbeam.com/doc/1P2-1553596.html |access-date = April 3, 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130510061848/http://www.highbeam.com/doc/1P2-1553596.html |archive-date = May 10, 2013 |url-status=dead }}</ref> ==== აშშ-ის სენატორი ილინოისიდან (2005–2008) ==== [[File:BarackObamaportrait.jpg|thumb|left|upright|ბარაკ ობამას, როგორც სენატორის ოფიციალური ფოტო.]] სენატორ ობამას ინაუგურაცია შედგა 2005 წლის 3 იანვარს.<ref>{{CongBio|o000167|inline=1|date=October 12, 2011}}</ref> ის გახდა სენატის ერთადერთი წევრი, რომელიც შედიოდა „კონგრესის შავკანიანთა კონფერენციაში“.<ref>{{cite web |title = Member Info |url = http://www.house.gov/kilpatrick/cbc/member_info.html |archiveurl = https://web.archive.org/web/20080709114659/http://www.house.gov/kilpatrick/cbc/member_info.html |archivedate = July 9, 2008 |publisher = Congressional Black Caucus |accessdate = June 25, 2008 }}</ref> 2005–2007 წლებში ობამას ხმისმიცემის ანალიზზე დაყრდნობით, ჟურნალ „CQ Weekly“-მ დაახასიათა ის, როგორც „ერთგული დემოკრატი“. 2008 წლის 13 ნოემბერს, ობამამ განაცხადა, რომ გადადგებოდა სენატორის პოსტიდან იმავე წლის 16 ნოემბერს, რათა მეტი დრო დაეთმო ხელისუფლების გადაცემის პროცესისთვის.<ref name="transition period">{{cite news |url=https://www.reuters.com/article/politicsNews/idUSTRE4AF1MJ20081116 |title = Obama resigns Senate seat, thanks Illinois |access-date = March 10, 2009 |date = November 16, 2008 |work = [[Reuters]] |last = Mason |first = Jeff }}</ref> 2018 წელს, გამოქვეყნდა ობამას ფოტო „ისლამის ერის“ ლიდერთან, სკანდალებით მოცულ [[ლუის ფარაკჰანი|ლუის ფარაკჰანთან]], რომელიც 2005 წელს, ობამას სენატორობის დროს გადაიღეს.<ref>"[http://www.newsweek.com/nation-islam-barack-obama-791832 What Is the Nation of Islam? Barack Obama Photo With Group's Leader Emerges 13 Years Later]".'' Newsweek''. January 26, 2018.</ref> 2008 წლის არჩევნებში, ფარაკჰანმა მხარი ობამას დაუჭირა.<ref>"[http://articles.chicagotribune.com/2008-02-25/news/0802240188_1_minister-louis-farrakhan-senator-obama-saviours-day-convention Louis Farrakhan backs Obama for president at Nation of Islam convention in Chicago] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180906215837/http://articles.chicagotribune.com/2008-02-25/news/0802240188_1_minister-louis-farrakhan-senator-obama-saviours-day-convention |date=2018-09-06 }}". ''Chicago Tribune''. February 25, 2008.</ref><ref>"[http://politicalticker.blogs.cnn.com/2008/02/27/clinton-hits-obama-over-farrakhan-support/ Clinton hits Obama over Farrakhan] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181108063009/http://politicalticker.blogs.cnn.com/2008/02/27/clinton-hits-obama-over-farrakhan-support/ |date=2018-11-08 }}". CNN. February 27, 2008.</ref> ===== საკანონმდებლო ინიციატივები ===== ობამა იყო „ამერიკის დაცვისა და მოწესრიგებული იმიგრაციის“ აქტის ერთ-ერთი თანაავტორი.<ref>{{cite web |first = 109th Congress, 1st Session |last = U.S. Senate |title = S. 1033, Secure America and Orderly Immigration Act |date = May 12, 2005 |url = https://www.congress.gov/bill/109th-congress/senate-bill/1033/cosponsors |publisher = Library of Congress |accessdate = February 25, 2017}}</ref> მის მიერ ინიცირებული ორი კანონპროექტი მის სახელს ატარებს: ლუგარ-ობამას აქტი, რომელმაცგააფართოვა ადრე მიღებული „ნუნ-ლუგარის საფრთხის შემცირების კოოპერაცია“ ჩვეულებრივ იარაღზეც;<ref>{{cite web |url = http://obama.senate.gov/press/070111-lugar-obama_non/ |title = Lugar–Obama Nonproliferation Legislation Signed into Law by the President |date = January 11, 2007 |publisher = Richard Lugar U.S. Senate Office |accessdate = April 27, 2008 |archiveurl = https://web.archive.org/web/20081218154746/http://obama.senate.gov/press/070111-lugar-obama_non/ |archivedate = December 18, 2008 }} See also: {{cite news |first = Richard G. |last = Lugar |author2 = Barack Obama |title = Junkyard Dogs of War |date = December 3, 2005 |url = https://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2005/12/02/AR2005120201509.html |work = The Washington Post |accessdate = April 27, 2008 }}</ref> „ფედერალური დაფინანსების პასუხისმგებლობის და გამჭვირვალობის აქტი (2006)“, რის შედეგადაც შეიქმნა ინტერნეტ-პორტალი „USAspending.gov“, სადაც შესაძლებელი იყო ფედერალური დანახარჯის ნახვა.<ref>{{cite news |first = John |last = McCormack |title = Google Government Gone Viral |date = December 21, 2007 |url = http://www.weeklystandard.com/Content/Public/Articles/000/000/014/502njiqx.asp |work = Weekly Standard |accessdate = April 27, 2008 |archiveurl = https://web.archive.org/web/20080423235240/http://www.weeklystandard.com/Content/Public/Articles/000/000/014/502njiqx.asp |archivedate = April 23, 2008 |url-status = live }} იხილეთ აგრეთვე: {{cite web |title = President Bush Signs Coburn–Obama Transparency Act |date = September 26, 2006 |url = http://coburn.senate.gov/ffm/index.cfm?FuseAction=LegislativeFloorAction.Home&ContentRecord_id=eb582f19-802a-23ad-41db-7a7cb464cfdb |archiveurl = https://web.archive.org/web/20080501233103/http://coburn.senate.gov/ffm/index.cfm?FuseAction=LegislativeFloorAction.Home&ContentRecord_id=eb582f19-802a-23ad-41db-7a7cb464cfdb |archivedate = May 1, 2008 |publisher = Tom Coburn U.S. Senate Office |accessdate = April 27, 2008 }}</ref> 2008 წლის 3 ივნისს, სენატორებმა ბარაკ ობამამ, [[ტომ კარპერი|ტომ კარპერმა]], [[ტომ კობურნი|ტომ კობურნმა]] და [[ჯონ მაკ-კეინი|ჯონ მაკ-კეინმა]] წარმოადგინეს „ფედერალური დანახარჯის გამჭვირვალობისა და პასუხისმგებლობის გაძლიერება (2008)“.<ref>{{cite web |url = http://www.govtrack.us/congress/bills/110/s3077 |title = S. 3077: Strengthening Transparency and Accountability in Federal Spending Act of 2008: 2007–2008 (110th Congress) |publisher = Govtrack.us |date = June 3, 2008 |accessdate = May 18, 2012 }}</ref> ობამა იყო თანაავტორი კანონპროექტისა, რომელიც მიზნად ისახავდა, მოეთხოვა ბირთვული ობიექტების მფლობელებისგან, შეეტყობინებინათ ადგილობრივი ხელისუფლება რადიოაქტიური გაჟონვების შესახებ. კანონპროექტი ვერ „გავიდა“ საბოლოო ხმისმიცემაზე კომიტეტში მიღებული მნიშვნელოვანი ცვლილებების მიუხედავად.<ref>{{cite news |last = McIntire |first = Mike |url = https://www.nytimes.com/2008/02/03/us/politics/03exelon.html |title = Nuclear Leaks and Response Tested Obama in Senate |date = February 3, 2008 |work = The New York Times |accessdate = April 27, 2008 |archiveurl = https://web.archive.org/web/20081209065950/http://www.nytimes.com/2008/02/03/us/politics/03exelon.html|archivedate=December 9, 2008 |url-status = live }}</ref> ობამამ მხარი დაუჭირა „[[კოლექტიურ მოქმედებათა სამართლიანობის აქტი (2005)|კოლექტიურ მოქმედებათა სამართლიანობის აქტს (2005)]]“ და „[[FISA-ს ცვლილებების აქტი (2008)|FISA-ს ცვლილებების აქტს (2008)]]“.<ref name="Fisher">{{cite news |url = https://www.forbes.com/2008/08/08/obama-mccain-torts-biz-beltway-cz_df_0811torts.html |title = November Election A Lawyer's Delight |author = Fisher, Daniel |work = Forbes |date = August 11, 2008 |accessdate = January 11, 2009 }}</ref> [[File:Lugar-Obama.jpg|thumb|left|ობამა და სენატორი [[რიჩარდ ლუგარი]] რუსეთში რაკეტების დემონტაჟის პროცესს ესწრებიან (აგვისტო, 2005)<ref>{{cite web |title = Nunn–Lugar Report |date = August 2005 |publisher = Richard Lugar U.S. Senate Office |url = http://lugar.senate.gov/nunnlugar/pdf/trip_report_2005.pdf |archiveurl = https://web.archive.org/web/20080501002134/http://lugar.senate.gov/nunnlugar/pdf/trip_report_2005.pdf |archivedate = May 1, 2008 |accessdate = April 30, 2008 }}</ref>]] 2006 წლის დეკემბერში, პრეზიდენტმა [[ჯორჯ უოკერ ბუში|ბუშმა]] ხელი მოაწერა „კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკის დახმარების, უსაფრთხოების და დემოკრატიის განვითარების აქტს“, რის შედეგადაც ძალაში შევიდა პირველი ფედერალური კანონი, რომლის ავტორიც ობამა იყო.<ref>{{cite web |title = Democratic Republic of the Congo |date = April 2006 |url = http://www.usccb.org/sdwp/international/drc0406.shtml |publisher = United States Conference of Catholic Bishops |accessdate = January 26, 2012 |archiveurl = https://web.archive.org/web/20110108193726/http://www.usccb.org/sdwp/international/drc0406.shtml |archivedate = January 8, 2011 }}{{cite web |title = The IRC Welcomes New U.S. Law on Congo |date = January 5, 2007 |url = http://www.theirc.org/news/the-irc-welcomes-new-us-law.html |publisher = International Rescue Committee |accessdate = April 27, 2008 |archiveurl = https://web.archive.org/web/20110807061958/http://www.rescue.org/news/the-irc-welcomes-new-us-law.html |archivedate = August 7, 2011 }}</ref> 2007 წლის იანვარში, ობამამ და სენატორმა [[რას ფაინგოლდი|ფაინგოლდმა]] შეიტანეს ცვლილებები „პატიოსანი ხელმძღვანელობის და ღია მთავრობის აქტში“ კორპორატიულ თვითმფრინავებთან დაკავშირებით. აქტი ძალაში შევიდა 2007 წლის სექტემბერში.<ref>{{cite news|first=Nathaniel |last=Weixel |title=Feingold, Obama Go After Corporate Jet Travel |date=November 15, 2007 |url=http://thehill.com/leading-the-news/feingold-obama-go-after-corporate-jet-travel-2007-11-15.html |work=The Hill |accessdate=April 27, 2008 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080515201902/http://thehill.com/leading-the-news/feingold-obama-go-after-corporate-jet-travel-2007-11-15.html |archivedate=May 15, 2008 |url-status=live }}{{cite news|first=Nathaniel |last=Weixel |title=Lawmakers Press FEC on Bundling Regulation |date=December 5, 2007 |url=http://thehill.com/leading-the-news/lawmakers-press-fec-on-bundling-regulation-2007-12-05.html |work=The Hill |accessdate=April 27, 2008 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080416162108/http://thehill.com/leading-the-news/lawmakers-press-fec-on-bundling-regulation-2007-12-05.html |archivedate=April 16, 2008 |url-status=live }} იხილეთ აგრეთვე: {{cite news|title=Federal Election Commission Announces Plans to Issue New Regulations to Implement the Honest Leadership and Open Government Act of 2007 |date=September 24, 2007 |publisher=Federal Election Commission |url=http://www.fec.gov/press/press2007/20070924travel.shtml |accessdate=April 27, 2008 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080411220016/http://www.fec.gov/press/press2007/20070924travel.shtml |archivedate=April 11, 2008 |url-status=dead }}</ref> ობამა აგრეთვე წარმოადგინა რამდენიმე კანონპროექტი, რომელიც ძალაში ვერ შევიდა.<ref>{{cite news |first = Seth |last = Stern |title = Obama–Schumer Bill Proposal Would Criminalize Voter Intimidation |date = January 31, 2007 |publisher = CQPolitics.com |url = https://www.nytimes.com/cq/2007/01/31/cq_2213.html |accessdate = April 27, 2008 |archiveurl = https://web.archive.org/web/20080516104256/http://www.nytimes.com/cq/2007/01/31/cq_2213.html |archivedate = May 16, 2008 |url-status = live }}{{cite web |first = 110th Congress, 1st Session |last = U.S. Senate |title = S. 453, Deceptive Practices and Voter Intimidation Prevention Act of 2007 |date = January 31, 2007 |url = https://www.congress.gov/bill/110th-congress/senate-bill/453 |publisher = Library of Congress |accessdate = February 25, 2017}} See also: {{cite news |title = Honesty in Elections |date = January 31, 2007 |url = https://www.nytimes.com/2007/01/31/opinion/31wed1.html |work = The New York Times |format = editorial |accessdate = April 27, 2008 }}</ref> მათ შორის იყო „ერაყის ომის დე-ესკალაციის აქტი (2007)“.<ref>{{cite news |first = E. Kasak |last = Krystin |title = Obama Introduces Measure to Bring Troops Home |date = February 7, 2007 |publisher = Medill News Service |url = http://www.nwitimes.com/news/local/article_c7147a5d-31bc-5497-abdd-a99c0cd6c189.html |accessdate = April 27, 2008 |archive-url = https://web.archive.org/web/20260103234041/http://www.nwitimes.com/news/local/article_c7147a5d-31bc-5497-abdd-a99c0cd6c189.html |archive-date = იანვარი 3, 2026 }}</ref> 2007 წელს, ობამა იყო „თავდაცვის ავტორიზაციის აქტში“ შეტანილი ცვლილებების,<ref>{{cite web |title = Obama, Bond Hail New Safeguards on Military Personality Disorder Discharges, Urge Further Action |date = October 1, 2007 |url = http://bond.senate.gov/public/index.cfm?FuseAction=PressRoom.NewsReleases&ContentRecord_id=5C1EBFEB-1321-0E36-BA7D-04630AEFAD31 |publisher = Kit Bond U.S. Senate Office |accessdate = April 27, 2008 |archiveurl = https://web.archive.org/web/20101205075008/http://bond.senate.gov/public/index.cfm?FuseAction=PressRoom.NewsReleases&ContentRecord_id=5C1EBFEB-1321-0E36-BA7D-04630AEFAD31 |archivedate = December 5, 2010 }}</ref> რომელსაც სენატის სრულმა შემადგენლობამ მხარი 2008 წლის გაზაფხულზე დაუჭირა.<ref>{{cite web |title = Obama, Bond Applaud Senate Passage of Amendment to Expedite the Review of Personality Disorder Discharge Cases |url = http://obama.senate.gov/press/080314-obama_bond_appl/ |archiveurl = https://web.archive.org/web/20081218154824/http://obama.senate.gov/press/080314-obama_bond_appl/ |archivedate = December 18, 2008 |date = March 14, 2008 }}</ref> ობამამ აგრეთვე მხარი დაუჭირა „ირანის წინააღმდეგ სანქციების შემოღების აქტს“, რომელიც ითვალისწინებდა შტატების საპენსიო ფონდის აქტივების გამოტანას ირანის ნავთობისა და გაზის ინდუსტრიისგან. აქტი ძალაში არ შესულა, მაგრამ მოგვიანებით ის ჩართეს „ირანის წინააღმდეგ ყოვლისმომცველი სანქციების, პასუხისმგებლობის და დეინვესტიციის აქტში (2010)“<ref>{{Cite web|url=https://www.govtrack.us/congress/bills/111/s1065|title=Iran Sanctions Enabling Act of 2009 (2009 – S. 1065)|website=GovTrack.us|language=en|access-date=August 27, 2018}}</ref> და იყო თანაავტორი კანონპროექტისა, რომელიც მიზნად ისახავდა ბირთვული ტერორიზმის რისკების შემცირებას.<ref name="nuclear terrorism">{{cite press release |title = Obama, Schiff Provision to Create Nuclear Threat Reduction Plan Approved |date = December 20, 2007 |url=http://obama.senate.gov/press/071220-obama_schiff_pr/ |publisher = Barack Obama U.S. Senate Office |archive-url=https://web.archive.org/web/20081218154751/http://obama.senate.gov/press/071220-obama_schiff_pr/ |archive-date = December 18, 2008 }}</ref> ობამა აგრეთვე იყო „შტატების ბავშვთა ჯანმრთელობის დაზღვევის პროგრამის“ ცვლილებების თანაავტორი, რომლის თანახმადაც ბრძოლაში დაჭრილი ჯარისკაცებზე მზრუნველი ოჯახის წევრები სამუშაო ადგილის ერთწლიან დაცვას მიიღებდნენ.<ref>{{cite web |title = Senate Passes Obama, McCaskill Legislation to Provide Safety Net for Families of Wounded Service Members |date = August 2, 2007 |url = http://obama.senate.gov/press/070802-senate_passes_o_1/ |publisher = Barack Obama U.S. Senate Office |accessdate = April 27, 2008 |archiveurl = https://web.archive.org/web/20081218154819/http://obama.senate.gov/press/070802-senate_passes_o_1/ |archivedate = December 18, 2008 }}</ref> ===== კომიტეტები ===== [[ფაილი:Barack Obama Iraq 2006.jpg|thumb|ობამა ესაუბრება ერაყში დისლოცირებულ ჯარისკაცს, 2006]] ობამა იყო სენატის საგარეო ურთიერთობების, გარემოსა და საზოგადოებრივი სამსახურის, ვეტერანთა საქმეების კომიტეტების წევრი 2006 წლის დეკემბრისთვის.<ref>{{cite web |url = http://obama.senate.gov/committees/ |date = December 9, 2006 |title = Committee Assignments |accessdate = April 27, 2008 |publisher = Barack Obama U.S. Senate Office |archiveurl = https://web.archive.org/web/20061209190827/http://obama.senate.gov/committees/ |archivedate = December 9, 2006 }}</ref> 2007 წლის იანვარს, მან დატოვა გარემოსა და საზოგადოებრივი სამსახურის კომიტეტი, ხოლო სამაგიეროდ დაიკავა ადგილი ჯანდაცვის, განათლების, შრომისა და პენსიების და სამშობლოს უსაფრთხოების და სახელმწიფო საქმეთა კომიტეტებში.<ref>{{cite news |title = Obama Gets New Committee Assignments |date = November 15, 2006 |publisher = Barack Obama U.S. Senate Office |url = http://obama.senate.gov/news/061115-obama_gets_new/ |agency = Associated Press |accessdate = April 27, 2008 |archiveurl = https://web.archive.org/web/20081218154741/http://obama.senate.gov/news/061115-obama_gets_new/ |archivedate = December 18, 2008 }}</ref> იგი აგრეთვე გახდა საგარეო ურთიერთობების ევროპულ საქმეთა ქვეკომიტეტის თავმჯდომარე.<ref>{{cite news |first = Tom |last = Baldwin |title = Stay-At-Home Barack Obama Comes Under Fire for a Lack of Foreign Experience |date = December 21, 2007 |url = http://www.timesonline.co.uk/tol/news/world/us_and_americas/article3080794.ece |work = Sunday Times (UK) |accessdate = April 27, 2008 |archiveurl = https://web.archive.org/web/20110510014332/http://www.timesonline.co.uk/tol/news/world/us_and_americas/article3080794.ece |archivedate = მაისი 10, 2011 }}</ref> როგორც სენატის საგარეო ურთიერთობების კომიტეტის წევრი, ობამა ოფიციალური ვიზიტებით ესტუმრა აღმოსავლეთ ევროპას, ახლო აღმოსავლეთს, ცენტრალურ აზიასა და აფრიკას. იგი აგრეთვე შეხვდა [[მაჰმუდ აბასი|მაჰმუდ აბასს]], სანამ ის [[პალესტინა|პალესტინის]] პრეზიდენტი გახდებოდა. ობამა აგრეთვე სიტყვით გამოვიდა ნაირობის უნივერსიტეტში, სადაც დაგმო კენიის მთავრობაში არსებული [[კორუფცია]].<ref name="Kenyan">{{cite news |first=Christina |last=Larson |title=Hoosier Daddy: What Rising Democratic Star Barack Obama Can Learn from an Old Lion of the GOP |date=September 2006 |url=http://www.washingtonmonthly.com/features/2006/0609.larson.html |work=Washington Monthly |access-date=April 27, 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080430232404/http://www.washingtonmonthly.com/features/2006/0609.larson.html |archive-date=April 30, 2008 |url-status=dead }} * {{cite news |first=Chuck |last=Goudie |title=Obama Meets with Arafat's Successor |date=January 12, 2006 |url=http://a.abclocal.go.com/wls/story?section=news/local&id=3806933 |publisher=[[WLS-TV]] |location=Chicago |access-date=April 27, 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141103231711/http://a.abclocal.go.com/wls/story?section=news%2Flocal&id=3806933 |archive-date=November 3, 2014 |url-status=dead }} * {{cite news |title=Obama Slates Kenya for Fraud |date=August 28, 2006 |url=http://www.news24.com/News24/Africa/News/0,,2-11-1447_1989646,00.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20080605213213/http://www.news24.com/News24/Africa/News/0%2C%2C2-11-1447_1989646%2C00.html |archive-date=June 5, 2008 |publisher=News24 |location=Cape Town |access-date=April 27, 2008 |url-status=dead }} * {{cite news |first=Chris |last=Wamalwa |title=Envoy Hits at Obama Over Graft Remark |date=September 2, 2006 |url=http://www.eastandard.net/archives/cl/hm_news/news.php?articleid=1143957666 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071010050740/http://www.eastandard.net/archives/cl/hm_news/news.php?articleid=1143957666 |archive-date=October 10, 2007 |work=The Standard (Nairobi) |access-date=April 27, 2008}} * {{cite news |first1=Vincent |last1=Moracha |first2=Mangoa |last2=Mosota |title=Leaders Support Obama on Graft Claims |date=September 4, 2006 |url=http://www.eastandard.net/archives/cl/hm_news/news.php?articleid=1143957752 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071007115436/http://www.eastandard.net/archives/cl/hm_news/news.php?articleid=1143957752 |archive-date=October 7, 2007 |work=The Standard |location=Nairobi }}</ref> == საპრეზიდენტო კამპანიები == === 2008 === [[File:Flickr Obama Springfield 01.jpg|thumb|ობამა ცოლ-შვილთან ერთად, საკუთარი კანდიდატურის გამოცხადებამდე. სპრინგფილდი, ილინოისი, 2007 წლის 10 თებერვალი.]] 2007 წლის 10 თებერვალს, ილინოისის შტატში, ქალაქ სპრინგფილდში, ძველი კაპიტოლიუმის შენობის წინ ობამამ გამოაცხადა, რომ მონაწილეობას მიიღებდა 2008 წლის საპრეზიდენტო არჩევნებში.<ref name="ChicagoTribune_Pearson_20070210">{{cite news|url=http://www.chicagotribune.com/news/politics/chi-070210obama-pearson1-story,0,3768114.story |title=Obama: I'm running for president |work=Chicago Tribune |author=Pearson, Rick |author2=Long, Ray |date=February 10, 2007 |accessdate=September 20, 2008 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20070813115846/http://www.chicagotribune.com/news/politics/chi-070210obama-pearson1-story%2C0%2C3768114.story |archivedate=August 13, 2007 |url-status=live |df= }}</ref><ref name="BBC20070210">{{cite news |title = Obama Launches Presidential Bid |date = February 10, 2007 |url = http://news.bbc.co.uk/2/hi/americas/6349081.stm |publisher = BBC News |accessdate = January 14, 2008 |archiveurl = https://web.archive.org/web/20080202060802/http://news.bbc.co.uk/2/hi/americas/6349081.stm |archivedate = February 2, 2008 |url-status = live }}</ref> ობამას მიერ ამ ადგილის შერჩევამ განაპირობა, რომ საზოგადოების ნაწილმა ამაში სიმბოლური მნიშვნელობა დაინახა, რადგანაც ზუსტად აქ, 1858 წელს, ისტორიული სიტყვით, „სახლი გაყოფილია“ გამოვიდა აშშ-ის მე-16 პრეზიდენტი [[აბრაჰამ ლინკოლნი]].<ref name="ChicagoTribune_Pearson_20070210" /><ref name="ChicagoTribune_Parsons20070210">{{cite news |url = http://www.highbeam.com/doc/1G1-159132539.html |url-status = dead |title = Obama's launch site: Symbolic Springfield: Announcement venue evokes Lincoln legacy |last = Parsons |first = Christi |date = February 10, 2007 |work = Chicago Tribune |accessdate = June 12, 2009 |archiveurl = https://web.archive.org/web/20110511195905/http://www.highbeam.com/doc/1G1-159132539.html |archivedate = მაისი 11, 2011 }}</ref> ობამამ ყურადღება გაამახვილა [[ერაყის ომი]]ს სწრაფ დამთავრებაზე, ენერგეტიკული დამოუკიდებლობის გაზრდაზე და ჯანდაცვის სისტემის რეფორმაციაზე.<ref>{{cite news|title=Barack Obama on the Issues: What Would Be Your Top Three Overall Priorities If Elected? |url=http://projects.washingtonpost.com/2008-presidential-candidates/issues/candidates/barack-obama/#top-priorities |work=The Washington Post |accessdate=April 14, 2008 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080509140350/http://projects.washingtonpost.com/2008-presidential-candidates/issues/candidates/barack-obama/ |archivedate=May 9, 2008 |url-status=dead |df= }} იხილეთ აგრეთვე: * {{cite book |author = [[Evan Thomas|Thomas, Evan]] |title = A Long Time Coming |url = https://archive.org/details/alongtimecominge00thom|publisher = [[PublicAffairs]] |year = 2009 |location = New York |page = [https://archive.org/details/alongtimecominge00thom/page/74 74] |isbn = 978-1586486075 }} * {{cite news|first=Michael |last=Falcone |title=Obama's 'One Thing' |date=December 21, 2007 |url=http://thecaucus.blogs.nytimes.com/2007/12/21/obamas-one-thing/ |work=The New York Times |accessdate=April 14, 2008 }}</ref> ობამას კამპანია აგრეთვე დიდ ყურადრებას უთმობდა იმედსა და ცვლილებებს.<ref>{{cite news |url = https://www.independent.co.uk/opinion/leading-articles/leading-article-the-obama-promise-of-hope-and-change-981761.html |title = The Obama promise of hope and change |work = The Independent |location = London |date = November 1, 2008 |archiveurl = https://web.archive.org/web/20110515091856/http://www.independent.co.uk/opinion/leading-articles/leading-article-the-obama-promise-of-hope-and-change-981761.html |archivedate = May 15, 2011 }}</ref> დემოკრატიული პარტიის პრაიმერში რამდენიმე კანდიდატმა მიიღო მონაწილეობა, თუმცა მალევე, მხოლოდ ორი, ბარაკ ობამა და [[ჰილარი კლინტონი]] დარჩნენ. ობამამ კლინტონს, სხვადასხვა ფატორების გავლენით, აჯობა და მოაგროვა დელეგატთა საკმარისი რაოდენობა პარტიის კანდიდატად გახდომისთვის.<ref name="allocation">{{cite news|url=http://www.time.com/time/politics/article/0,8599,1738331,00.html |title=The Five Mistakes Clinton Made |author=Tumulty, Karen |author-link=Karen Tumulty |magazine=Time |date=May 8, 2008 |access-date=November 11, 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081211125310/http://www.time.com/time/politics/article/0%2C8599%2C1738331%2C00.html |archive-date=December 11, 2008 |url-status=dead }} * {{cite news|url=https://www.nytimes.com/2008/06/08/us/politics/08recon.html |title=The Long Road to a Clinton Exit |first1=Peter |last1=Baker |first2=Jim |last2=Rutenberg |work=The New York Times |date=June 8, 2008 |access-date=November 29, 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081209030041/http://www.nytimes.com/2008/06/08/us/politics/08recon.html |archive-date=December 9, 2008 |url-status=live }}</ref> 2008 წლის 7 ივნისს, კლინტონმა დაასრულა თავისი კამპანია და ობამას დაუჭირა მხარი.<ref>{{cite news |last = Nagourney |first = Adam |first2 = Jeff |last2 = Zeleny |title = Clinton to End Bid and Endorse Obama |url = https://www.nytimes.com/2008/06/05/us/politics/04cnd-campaign.html |work = The New York Times |date = June 5, 2008 |accessdate = November 20, 2010 }}</ref> [[File:President George W. Bush and Barack Obama meet in Oval Office.jpg|thumb|left|პრეზიდენტი [[ჯორჯ უოკერ ბუში]] ხვდება არჩეულ პრეზიდენტ ბარაკ ობამას ოვალურ კაბინეტში, 2008 წლის 10 ნოემბერი]] 23 აგვისტოს, ობამამ გამოაცხადა, რომ მასთან ერთად ვიცე-პრეზიდენტობაზე კენჭს იყრიდა სენატორი [[დელავერი]]ს შტატიდან, [[ჯო ბაიდენი]].<ref name=nagourney>{{cite news |accessdate = September 20, 2008 |url = https://www.nytimes.com/2008/08/24/us/politics/24biden.html |last = Nagourney |first = Adam |first2 = Jeff |last2 = Zeleny |work = The New York Times |date = August 23, 2008 |title = Obama Chooses Biden as Running Mate |archiveurl = https://web.archive.org/web/20090401222653/http://www.nytimes.com/2008/08/24/us/politics/24biden.html|archivedate=April 1, 2009 |url-status = live }}</ref> ბაიდენის გარდა, ვიცე-პრეზიდენტობის კანდიდატებად განიხილებოდნენ [[ინდიანა]]ს ყოფილი გუბერნატორი და სენატორი [[ევან ბეი]] და [[ვირჯინია]]ს გუბერნატორი [[ტიმ კეინი]].<ref name=nagourney/> [[კოლორადო (შტატი)|კოლორადოში]], ქალაქ [[დენვერი|დენვერში]] ჩატარებულ კონვენციაზე, ჰილარი კლინტონმა კიდევ ერთხელ აღნიშნა, რომ ობამას უჭერდა მხარს და მოუწოდა თავის მხარდამჭერებს, ხმა მისთვის მიეცათ. ობამას მხარდასაჭერი სიტყვით გამოვიდა ყოფილი პრეზიდენტი [[ბილ კლინტონი]]ც. თავად ობამა სიტყვით გამოვიდა არა კონვენციის ჩატარების ადგილას, არამედ ინვესქოს მინდვრებში, სადაც დაახლოებით 84,000 ადამიანი იმყოფებოდა. ობამას გამოსვლა მთელი მსოფლიოს მასშტაბით დაახლოებით 38-მა მილიონმა ადამიანმა იხილა.<ref name="npr1409">{{cite news |url = https://www.npr.org/templates/story/story.php?storyId=92301409 |title = Obama To Accept Nomination at Mile High Stadium |publisher = NPR |date = July 7, 2008 |accessdate = December 22, 2010 |author = Mara Liasson, Mara |author2 = Michele Norris }}</ref><ref name="acceptance">{{cite news |title = Obama accepts Democrat nomination |url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/americas/7586375.stm |publisher= BBC News |date = August 29, 2008 |access-date = August 29, 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080828234350/http://news.bbc.co.uk/2/hi/americas/7586375.stm |archive-date = August 28, 2008 |url-status=live }} * {{cite news |url=http://www.csmonitor.com/USA/Politics/2008/0829/soaring-speech-from-obama-plus-some-specifics |title = Soaring speech from Obama, plus some specifics |work = The Christian Science Monitor |author = Marks, Alexandra |date = August 29, 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100314121702/http://www.csmonitor.com/USA/Politics/2008/0829/soaring-speech-from-obama-plus-some-specifics |archive-date = March 14, 2010 }}</ref><ref>{{cite news |url=http://www.latimes.com/entertainment/news/la-na-tvcritic29-2008aug29,0,3593116.story|title=Barack Obama, Al Gore Raise the Roof at Invesco Field|newspaper=[[Los Angeles Times]]|first=Robert|last=Lloyd|date=August 29, 2008|accessdate=August 29, 2008}}</ref> პრაიმერის და შემდეგ უკვე ნოემბრის არჩევნების პროცესში, ობამას კამპანიამ რამდენიმე რეკორდი დაამყარა თანხის მოგროვებაში. კერძოდ, პატარა დონაციების<ref group="კომ.">იგულისხმება 200 ამერიკულ დოლარზე მცირე გადარიცხვები.</ref> რიცხვშიც.<ref name="small donations">{{cite news|first=Jim |last=Malone |title=Obama Fundraising Suggests Close Race for Party Nomination |date=July 2, 2007 |url=http://www.voanews.com/english/archive/2007-07/2007-07-02-voa52.cfm |archive-url=https://web.archive.org/web/20070914032004/http://voanews.com/english/archive/2007-07/2007-07-02-voa52.cfm |archive-date=September 14, 2007 |publisher=Voice of America }} * {{cite news|first=Jeanne |last=Cummings |title=Small Donors Rewrite Fundraising Handbook |date=September 26, 2007 |url=http://dyn.politico.com/printstory.cfm?uuid=3ECB3515-3048-5C12-004D622CB6F4E214 |work=Politico |access-date=January 14, 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080201140941/http://dyn.politico.com/printstory.cfm?uuid=3ECB3515-3048-5C12-004D622CB6F4E214 |archive-date=February 1, 2008 |url-status=dead }} * {{cite news|first=Emily |last=Cadei |title=Obama Outshines Other Candidates in January Fundraising |date=February 21, 2008 |url=http://www.cqpolitics.com/wmspage.cfm?docID=news-000002674309 |publisher=CQ Politics |archive-url=https://web.archive.org/web/20080613213513/http://www.cqpolitics.com/wmspage.cfm?docID=news-000002674309 |archive-date=June 13, 2008 }}</ref> 2008 წლის 19 ივნისს, ობამა გახდა პირველი კანდიდატი მნიშვნელოვანი პოლიტიკური პარტიიდან<ref group="კომ.">იგულისხმება [[დემოკრატიული პარტია (აშშ)|დემოკრატიული]] და [[რესპუბლიკური პარტია (აშშ)|რესპუბლიკური]].</ref>, რომელმაც უარი თქვა კამპანიის საზოგადოებრივ დაფინანსებაზე.<ref name="Bloomberg_Salant_20080619">{{cite news |author = Salant, Jonathan D. |title = Obama Won't Accept Public Money in Election Campaign |url = https://article.wn.com/view/2008/06/19/Obama_Wont_Accept_Public_Money_in_Election_Campaign/ |publisher = [[Bloomberg L.P.|Bloomberg]] |date = June 19, 2008 |accessdate = June 19, 2008}}</ref> [[File:ElectoralCollege2008.svg|thumb|upright=1.25|2008 წლის არჩევნების შედეგები შტატების მიხედვით.]] [[რესპუბლიკური პარტია (აშშ)|რესპუბლიკელთა]] კანდიდატი იყო [[ჯონ მაკ-კეინი]], ხოლო ვიცე-პრეზიდენტობაზე კენჭს იყრიდა [[ალასკა|ალასკის]] გუბერნატორი [[სარა პეილინი]]. მაკ-კეინმა და ობამამ 2008 წლის სექტემბერ-ოქტომბერში სამ საპრეზიდენტო დებატში მიიღეს მონაწილეობა.<ref name="presidential debates">{{cite press release |url=http://www.debates.org/pages/news_111907.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20080706070658/http://www.debates.org/pages/news_111907.html |archive-date = July 6, 2008 |title = Commission on Presidential Debates Announces Sites, Dates, Formats and Candidate Selection Criteria for 2008 General Election |publisher = [[Commission on Presidential Debates]] |date = November 19, 2007 }} * {{cite news |access-date = July 6, 2008 |url=http://www.courant.com/topic/ |title = Gun Ruling Reverberates |work = [[Hartford Courant]] |date = June 27, 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080705225819/http://www.courant.com/topic/ |archive-date = July 5, 2008 |url-status=live }}</ref> 4 ნოემბერს, არჩევნების დღეს, ობამამ მოიპოვა 365 ხმოსნის ხმა, ხოლო მაკ-კეინმა — 173.<ref name="electoral votes">{{cite news |work = NBC News |access-date = February 20, 2009 |date = November 4, 2008 |url=https://www.nbcnews.com/id/27531033 |title = Barack Obama elected 44th president |author = Johnson, Alex }} * {{cite news |url=http://www.cnn.com/ELECTION/2008/results/president/ |title = CNN Electoral Map Calculator—Election Center 2008 |publisher = CNN |year = 2008 |access-date = December 14, 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081212014309/http://www.cnn.com/ELECTION/2008/results/president/ |archive-date = December 12, 2008 |url-status=live }}</ref> არჩევნებზე მისული ამომრჩევლიდან 52,9 პროცენტმა მხარი დაუჭირა ობამას, ხოლო 45,7 პროცენტმა მაკ-კეინი ამჯობინა.<ref>{{cite web |url = http://www.realclearpolitics.com/epolls/2008/president/us/general_election_mccain_vs_obama-225.html |title = General Election: McCain vs. Obama |accessdate = February 20, 2009 |publisher = Real Clear Politics |archiveurl = https://web.archive.org/web/20090217083055/http://www.realclearpolitics.com//epolls//2008//president//us//general_election_mccain_vs_obama-225.html |archivedate = February 17, 2009 |url-status = live }}</ref> ობამა გახდა პირველი [[აფრო-ამერიკელები|აფრო-ამერიკელი]], რომელიც აშშ-ის პრეზიდენტად აირჩიეს.<ref>{{cite news |url = http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/americas/us_elections_2008/7709978.stm |title = Obama wins historic US election |publisher = BBC News |date = November 5, 2008 |accessdate = November 5, 2008 |archiveurl = https://web.archive.org/web/20081218083153/http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/americas/us_elections_2008/7709978.stm |archivedate = December 18, 2008 |url-status = live }} * {{cite news |accessdate = November 5, 2008 |url = https://www.nytimes.com/2008/11/05/us/politics/05elect.html |title = Obama Elected President as Racial Barrier Falls |first = Adam |last = Nagourney |date = November 4, 2008 |work = The New York Times |archiveurl = https://web.archive.org/web/20081209071842/http://www.nytimes.com/2008/11/05/us/politics/05elect.html |archivedate = December 9, 2008 |url-status = live }} * {{cite news |accessdate = November 5, 2008 |url = http://www.cnn.com/2008/POLITICS/11/04/election.president/index.html |title = Obama: 'This is your victory' |publisher = CNN |date = November 5, 2008 |archiveurl = https://web.archive.org/web/20081104231227/http://www.cnn.com/2008/POLITICS/11/04/election.president/index.html |archivedate = November 4, 2008 |url-status = live }}</ref> გამარჯვების შემდეგ, ობამა სიტყვით გამოვიდა [[ჩიკაგო]]ში, გრანტ პარკში.<ref name="independent1">{{cite news |accessdate = November 5, 2008 |url = https://www.independent.co.uk/news/world/americas/change-has-come-says-presidentelect-obama-992930.html |title = Change has come, says President-elect Obama |work = The Independent |location = London |date = November 5, 2008 |last = Johnson |first = Wesley |archiveurl = https://web.archive.org/web/20081209055411/http://www.independent.co.uk/news/world/americas/change-has-come-says-presidentelect-obama-992930.html |archivedate = December 9, 2008 |url-status = live }}</ref> === 2012 === [[File:P112912PS-0444 - President Barack Obama and Mitt Romney in the Oval Office - crop.jpg|thumb|left|ობამა ესალმება [[მიტ რომნი]]ს ოვალურ კაბინეტში, 2012 წლის 29 ნოემბერს, არჩევნების შემდეგ მათ პირველ შეხვედრაზე.]] 2011 წლის 4 აპრილს, ობამამ თავის ვებ-საიტზე განათავსა ვიდეო „It Begins with Us“ სადაც განაცხადა, რომ მონაწილეობას მიიღებდა 2012 წლის საპრეზიდენტო არჩევნებში.<ref>{{cite news |title = Obama Begins Re-Election Facing New Political Challenges |url = http://thecaucus.blogs.nytimes.com/2011/04/04/obama-launches-re-election-facing-new-political-challenges/ |date = April 4, 2011 |first = Michael D. |last = Shear |work = The New York Times (blog) |archiveurl = https://web.archive.org/web/20110405205656/http://thecaucus.blogs.nytimes.com/2011/04/04/obama-launches-re-election-facing-new-political-challenges/ |archivedate = April 5, 2011 }}</ref><ref>{{cite news |title = Obama announces re-election bid |url = http://www.upi.com/Top_News/US/2011/04/04/Obama-announces-re-election-bid/UPI-95081301905800/?dailybrief |date = April 4, 2011 |agency = [[United Press International]] |archiveurl = https://web.archive.org/web/20110510011832/http://www.upi.com/Top_News/US/2011/04/04/Obama-announces-re-election-bid/UPI-95081301905800/?dailybrief |archivedate = May 10, 2011 }}</ref><ref>{{cite news |title = Obama Opens 2012 Campaign, With Eye on Money and Independent Voters |url = https://www.nytimes.com/2011/04/05/us/politics/05obama.html |date = April 4, 2011 |first = Jeff |last = Zeleny |work = The New York Times |first2 = Jackie |last2 = Calmes |lastauthoramp = yes |accessdate = April 5, 2011 |archiveurl = https://web.archive.org/web/20121115021431/http://www.nytimes.com/2011/04/05/us/politics/05obama.html|archivedate=November 15, 2012 }}</ref> როგორც მოქმედმა პრეზიდენტმა, მან ადვილად მოიგო დემოკრატიული პარტიის პრაიმერი, რომელშიც მას კონკურენტიც კი არ ჰყოლია.<ref name="CNN-clinch1">{{cite news |url = http://politicalticker.blogs.cnn.com/2012/04/03/leading-presidential-candidate-to-clinch-nomination-tuesday/ |title = Leading presidential candidate to clinch nomination Tuesday |publisher = CNN (blog) |author = Yoon, Robert |date = April 3, 2012 |accessdate = May 2, 2012 |archiveurl = https://web.archive.org/web/20120426082004/http://politicalticker.blogs.cnn.com/2012/04/03/leading-presidential-candidate-to-clinch-nomination-tuesday/ |archivedate = აპრილი 26, 2012 }}</ref> 2012 წლის 3 აპრილს, ობამას უკვე ჰყავდა კონვენციის 2778 დელეგატი — საკმარისი პარტიის კანდიდატად გახდომისთვის.<ref name="CNN-clinch2">{{cite news |url = http://politicalticker.blogs.cnn.com/2012/04/03/breaking-obama-clinches-democratic-nomination/ |title = Obama clinches Democratic nomination |publisher = CNN (blog) |date = April 3, 2012 |accessdate = April 3, 2012 |archiveurl = https://web.archive.org/web/20120404203415/http://politicalticker.blogs.cnn.com/2012/04/03/breaking-obama-clinches-democratic-nomination/ |archivedate = აპრილი 4, 2012 }}</ref> [[File:ElectoralCollege2012.svg|thumb|upright=1.25|2012 წლის არჩევნების შედეგები შტატების მიხედვით]] დემოკრატიული პარტიის ნაციონალურ კონვენციაზე, ქალაქ შარლოტში, [[ჩრდილოეთ კაროლინა]]ს შტატში, ობამა და [[ჯო ბაიდენი]] პარტიამ და ყოფილმა პრეზიდენტმა [[ბილ კლინტონი|ბილ კლინტონმა]] წარადგინეს პრეზიდენტობის და ვიცე-პრეზიდენტობის კანდიდატებად. მათი ოპონენტები [[რესპუბლიკური პარტია (აშშ)|რესპუბლიკელთა]] რიგებიდან იყვნენ [[მასაჩუსეტსი]]ს ყოფილი გუბერნატორი [[მიტ რომნი]] და [[უისკონსინი]]ს პირველი საარჩევნო ოლქის წარმომადგენელი კონგრესში [[პოლ დეივის რაიანი]].<ref>{{cite news |last = Cohen |first = Tom |title = Clinton says Obama offers a better path forward for America |url = http://edition.cnn.com/2012/09/05/politics/democratic-convention-wrap/index.html |publisher = CNN |date = September 6, 2012 |accessdate = July 5, 2015 }}</ref> 2012 წლის 6 ნოემბერს, ობამამ მიიღო ხმოსანთა 332 ხმა, მეტი საჭირო 270-ზე.<ref>{{cite news|last=Lauter |first=David |title=Romney campaign gives up in Florida |url=http://www.chicagotribune.com/news/la-pn-romney-concedes-florida-election-20121108,0,415187.story |archiveurl=https://web.archive.org/web/20121109020204/http://www.chicagotribune.com/news/la-pn-romney-concedes-florida-election-20121108%2C0%2C415187.story |archivedate=November 9, 2012 |newspaper=Chicago Tribune |date=November 8, 2012 |accessdate=July 5, 2015 |url-status=dead |df= }}</ref><ref>{{cite news |last = Barnes |first = Robert |title = Obama wins a second term as U.S. president |url = https://www.washingtonpost.com/politics/decision2012/after-grueling-campaign-polls-open-for-election-day-2012/2012/11/06/d1c24c98-2802-11e2-b4e0-346287b7e56c_story.html |newspaper = The Washington Post |date = November 6, 2012 |accessdate = July 5, 2015 }}</ref><ref>{{cite news |last = Welch |first = William M. |last2 = Strauss |first2 = Gary |title = With win in critical battleground states, Obama wins second term |url = https://www.usatoday.com/story/news/politics/2012/11/06/election-day-obama-romney/1680933/ |newspaper = USA Today |date = November 7, 2012 |accessdate = July 5, 2015 }}</ref> არჩევნებზე მისული ამომრჩევლის 51,1 პროცენტმა მხარი ობამას დაუჭირა.<ref name="FEC">{{cite web |url = http://www.fec.gov/pubrec/fe2012/federalelections2012.pdf |title = Election Results for the U.S. President, the U.S. Senate and the U.S. House of Representatives |publisher = [[Federal Elections Commission]] |author = FEC |date = July 2013 |accessdate = August 20, 2013 |page = 5 }}</ref> [[ფრანკლინ დელანო რუზველტი]]ს შემდეგ, ობამა გახდა პირველი დემოკრატი პრეზიდენტი, რომელმაც ამომრჩეველთა ხმების უმრავლესობა ორჯერ მიიღო.<ref>{{cite news |last = Brownstein |first = Ronald |title = The U.S. has reached a demographic milestone&nbsp;– and it's not turning back |url = http://www.nationaljournal.com/thenextamerica/demographics/the-u-s-has-reached-a-demographic-milestone-and-it-s-not-turning-back-20121109 |newspaper = National Journal |date = November 9, 2012 |archive-url = https://web.archive.org/web/20121111231854/http://www.nationaljournal.com/thenextamerica/demographics/the-u-s-has-reached-a-demographic-milestone-and-it-s-not-turning-back-20121109 |archive-date = November 11, 2012 |accessdate = July 5, 2015 }}</ref><ref>{{cite news |url = http://www.thenation.com/blog/171178/obama-has-great-big-mandate-and-he-must-use-it |title = Obama's 3 Million Vote, Electoral College Landslide, Majority of States Mandate |last = Nichols |first = John |date = November 9, 2012 |work = The Nation |accessdate = November 18, 2012 }}</ref> გამარჯვების შემდეგ, მან მიმართა მხარდაჭერებს: „დღეს თქვენ ხმა მიეცით მოქმედებას, არა პოლიტიკას. აგვირჩიეთ, რომ ყურადღება გავამახვილოთ თქვენს სამუშაოზე, არა ჩვენსაზე. მომავალ კვირებსა და თვეებში, ველი მუშაობის დაწყებას ორივე პარტიის ლიდერებთან“.<ref>{{cite news|last=Lee|first=Kristen A.|title=Election 2012: President Obama gives victory speech in front of thousands in Chicago, 'I have never been more hopeful about America{{'-}}|url=http://www.nydailynews.com/news/politics/president-obama-victory-speech-hopeful-america-article-1.1197895|accessdate=November 8, 2012|newspaper=Daily News|location=New York|date=November 7, 2012}}</ref><ref name="NYT20130121">{{cite news| url=https://www.nytimes.com/2013/01/22/us/politics/obama-inauguration-draws-hundreds-of-thousands.html|title=Obama Offers Liberal Vision: 'We Must Act{{'-}}|newspaper=[[The New York Times]]|first=Michael|last=Shear|date=January 21, 2013|accessdate=July 10, 2013}}</ref> == პრეზიდენტობა (2009–2017) == === პირველი 100 დღე === [[File:US President Barack Obama taking his Oath of Office - 2009Jan20.jpg|thumb|ბარაკ ობამა დებს ფიცს. 2009 წლის 20 იანვარი.]] ბარაკ ობამას, როგორც აშშ-ის 44-ე პრეზიდენტის ინაუგურაცია შედგა 2009 წლის 20 იანვარს. თანამდებობაზე ყოფნის პირველივე დღეებში, ობამამ გამოსცა აღმასრულებელი ბრძანება და საპრეზიდენტო მემორანდუმი, სადაც დაავალა აშშ-ის სამხედრო ძალებს მოემზადებინათ [[ერაყი]]დან ამერიკული ჯარის გამოსვლის გეგმები.<ref>{{cite news |title = Obama asks Pentagon for responsible Iraq drawdown |date = January 23, 2009 |url = http://www.chinadaily.com.cn/world/2009-01/23/content_7423535.htm |work = China Daily |accessdate = September 4, 2009 }}</ref> მან აგრეთვე ბრძანა [[გუანტანანამოს ციხე|გუანტანამოს ციხის]] დახურვა,<ref>{{cite news |url = https://www.nytimes.com/2009/01/22/washington/22gitmo.html |title = Obama Orders Halt to Prosecutions at Guantánamo |last = Glaberson |first = William |date = January 21, 2009 |work = The New York Times |accessdate = February 3, 2009 |archiveurl = https://web.archive.org/web/20090416015909/http://www.nytimes.com/2009/01/22/washington/22gitmo.html|archivedate=April 16, 2009 }}</ref> თუმცა, ეს ვერ მოხდა გამომდინარე იქიდან, რომ კონგრესმა ამის შესასრულებლად თანხა არ გამოყო<ref>{{cite news |title = Senate blocks transfer of Gitmo detainees |url = http://www.msnbc.msn.com/id/30826649/ns/politics-capitol_hill/ |date = May 20, 2009 |publisher = [[MSNBC]] |agency = Associated Press |mode = cs2 |accessdate = March 22, 2011 |archive-url = https://web.archive.org/web/20110411043255/http://www.msnbc.msn.com/id/30826649/ns/politics-capitol_hill/ |archive-date = აპრილი 11, 2011 }}</ref><ref>{{cite web |title = Presidential Memorandum&nbsp;– Closure of Detention Facilities at the Guantanamo Bay Naval Base |url = http://www.whitehouse.gov/the-press-office/presidential-memorandum-closure-dentention-facilities-guantanamo-bay-naval-base |date = December 15, 2009 |first = Barack |last = Obama |publisher = [[White House]] |mode = cs2 |accessdate = March 22, 2011 |archiveurl = https://web.archive.org/web/20110315000624/http://www.whitehouse.gov/the-press-office/presidential-memorandum-closure-dentention-facilities-guantanamo-bay-naval-base |archivedate = March 15, 2011 }}</ref><ref>{{cite news |title = Obama signs Defense authorization bill |url = http://federalnewsradio.com/congress/2011/01/obama-signs-defense-authorization-bill/ |date = January 7, 2011 |first = Jared |last = Serbu |publisher = [[Federal News Radio]] |mode = cs2 |accessdate = March 22, 2011 }}</ref> და დაბლოკა გუანტანამოს ნებისმიერი პატიმრის სხვა ციხეში გადაყვანა.<ref>{{cite news |url = https://www.npr.org/2013/01/23/169922171/obamas-promise-to-close-guantanamo-prison-falls-short |title = Obama's Promise To Close Guantanamo Prison Falls Short |author = Northam, Jackie |date = January 23, 2013 |accessdate = April 22, 2013 |publisher = [[NPR]] }}</ref> ობამამ აგრეთვე შეამცირა საპრეზიდენტო დოკუმენტების გასაიდუმლოების შემთხვევები<ref>{{cite web|url=http://www.whitehouse.gov/the_press_office/ExecutiveOrderPresidentialRecords/ |title=Executive Order&nbsp;– Presidential Records |accessdate=January 22, 2009 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20090122234307/http://www.whitehouse.gov/the_press_office/ExecutiveOrderPresidentialRecords/ |archivedate=January 22, 2009 |url-status=dead |df= }}</ref> და გააუქმა [[ჯორჯ უოკერ ბუში]]ს მიერ აღდგენილი „მეხიკო სიტის პოლიტიკა“ (რომელიც ჯერ კიდევ [[რონალდ რეიგანი|რონალდ რეიგანმა]] შემოიღო), რომლის თანახმადაც ფედერალური ბიუჯეტი არ დაეხმარებოდა საერთაშორისო ორგანიზაციებს, რომელთა მოღვაწეობის ნუსხაშიც აბორტის ჩატარება ან მასთან დაკავშირებული რჩევების გაცემა შედიოდა.<ref>{{cite web |last = Obama |first = Barack |date = January 23, 2009 |title = Mexico City Policy and assistance for voluntary population planning (Presidential memorandum) |publisher = The White House |url = https://www.gpo.gov/fdsys/pkg/CFR-2010-title3-vol1/pdf/CFR-2010-title3-vol1-other-id197.pdf |accessdate = September 21, 2012}} * {{cite news |last = Meckler |first = Laura |date = January 24, 2009 |title = Obama lifts 'gag rule' on family-planning groups |newspaper = The Wall Street Journal |page = A3 |url = https://www.wsj.com/articles/SB123272364299610287 |accessdate = September 21, 2012 }} * {{cite news |last1 = Stein |first1 = Rob |last2 = Shear |first2 = Michael |date = January 24, 2009 |title = Funding restored to groups that perform abortions, other care |newspaper = The Washington Post |page = A3 |url = https://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2009/01/23/AR2009012302814.html |accessdate = September 21, 2012 |quote = Lifting the Mexico City Policy would not permit U.S. tax dollars to be used for abortions, but it would allow funding to resume to groups that provide other services, including counseling about abortions. }}</ref> === შიდა პოლიტიკა === პირველი კანონპროექტი, რომელსაც ობამამ ხელი მოაწერა, იყო [[ლილი ლედბეტერის სამართლიანი ანაზღაურების აქტი (2009)|ლილი ლედბეტერის სამართლიანი ანაზღაურების აქტი]], რომელიც ხსნიდა გარკვეულ შეზღუდვებს თანაბარ ანაზღაურებთან დაკავშირებული სარჩელებისთვის.<ref>{{cite news |title = Obama Signs Equal-Pay Legislation |work = The New York Times |first=Sheryl Gay|last=Stolberg|url = https://www.nytimes.com/2009/01/30/us/politics/30ledbetter-web.html |accessdate = June 15, 2009 |date = January 30, 2009 }}</ref> ხუთი დღის შემდეგ, მან ხელი მოაწერა შტატთა ბავშვების ჯანმრთელობის დაზღვევის პროგრამის რეავტორიზაციას, რის შედეგადაც კიდევ 4 მილიონი ბავშვი, რომელსაც იქამდე დაზღვევა არ ჰქონდა, დაზღვეული გახდა.<ref>{{cite news|title=Obama signs into law expansion of SCHIP health care program for children |work=Chicago Tribune |url=http://www.chicagotribune.com/news/nationworld/chi-kids-health-care_thufeb05,0,30310.story |accessdate=June 15, 2009 |first=Noam N. |last=Levey |archiveurl=https://web.archive.org/web/20090430194400/http://www.chicagotribune.com/news/nationworld/chi-kids-health-care_thufeb05%2C0%2C30310.story |archivedate=April 30, 2009 |url-status=dead |df= }}</ref> 2009 წლის მარტში, ობამამ გააუქმა ბუშის ადმინისტრაციის დროინდელი წესი, რომელიც ზღუდავდა ემბრიონული ღეროვანი უჯრედების კვლევას.<ref>{{cite news |url = http://www.cnn.com/2009/POLITICS/03/09/obama.stem.cells/index.html |title = Obama overturns Bush policy on stem cells |publisher = CNN |date = March 9, 2009 |accessdate = April 18, 2010 |archiveurl = https://web.archive.org/web/20100330183125/http://www.cnn.com/2009/POLITICS/03/09/obama.stem.cells/index.html |archivedate = March 30, 2010 }}</ref> [[File:Barack Obama addresses joint session of Congress 2009-02-24.jpg|thumb|left|ობამა მიმართავს კონგრესის ორივე პალატას, 24 თებერვალი, 2009. უკანა ფონზე — ვიცე-პრეზიდენტი [[ჯო ბაიდენი]] და წარმომადგენელთა პალატის სპიკერი [[ნენსი პელოსი]].]] პრეზიდენტობის პირველი ორი წლის განმავლობაში, ობამამ ორი ქალი დანიშნა [[აშშ-ის უზენაესი სასამართლო|აშშ-ის უზენაეს სასამართლოში]]. პირველი იყო [[სონია სოტომაიორი]], რომელმაც მოსამართლე [[დეივიდ სოუტერი]] ჩაანაცვლა; სენატმა მისი კანდიდატურა 2009 წლის 6 აგვისტოს დაამტკიცა.<ref>{{cite news |title = Senate confirms Sotomayor for Supreme Court |url = http://www.cnn.com/2009/POLITICS/08/06/sonia.sotomayor/ |date = August 6, 2009 |publisher = CNN |accessdate = August 6, 2009 }}</ref> სოტომაიორი გახდა უზენაესი სასამართლოს პირველი ესპანური წარმოშობის მქონე მოსამართლე.<ref>{{cite news |url = http://www.cnn.com/2009/POLITICS/05/26/supreme.court/index.html |title = Obama nominates Sotomayor to Supreme Court |accessdate = September 13, 2014 }}</ref> 2010 წლის 5 აგვისტოს, სენატმა მოსამართლედ დაამტკიცა [[ელენა კაგანი]], რომელიც [[ჯონ პოლ სტივენსი]]ს მემკვიდრე გახდა. შედეგად, პირველად აშშ-ის ისტორიაში, უზენაეს სასამართლოში 3 ქალი მოსამართლე მსახურობდა.<ref>{{cite news |url = http://www.theledger.com/article/20101004/news/10045042 |title = New Era Begins on High Court: Kagan Takes Place as Third Woman |last = Sherman |first = Mark |date = October 4, 2010 |agency = Associated Press |accessdate = November 13, 2010 }}</ref> 2010 წლის 30 მარტს, ობამამ ხელი მოაწერა კანონს ჯანდაცვისა და განათლების შესახებ, რომელმაც დაასრულა ფედერალური მთავრობის მიერ კერძო ბანკეი~ბის სუბსიდირება, გაზარდა პელის გრანტით გათვალისწინებული თანხა და შეიტანა ცვლილებები პაციენტთა დაცვისა და ხელმისაწვდომი ჯანდაცვის აქტში.<ref>{{cite news |last = Parsons |first = Christi |url = http://articles.latimes.com/2010/mar/30/nation/la-na-obama-college31-2010mar31 |title = Obama signs student loan reforms into law |work = Los Angeles Times |date = March 30, 2010 |accessdate = April 18, 2010 |archiveurl = https://web.archive.org/web/20100419024047/http://articles.latimes.com/2010/mar/30/nation/la-na-obama-college31-2010mar31 |archivedate = April 19, 2010 }}</ref><ref>{{cite news |url = http://voices.washingtonpost.com/44/2010/03/obama-signs-higher-education-m.html |work = The Washington Post |accessdate = April 12, 2010 |title = Obama signs higher-education measure into law |last = Branigin |first = William |archiveurl = https://web.archive.org/web/20120111164121/http://voices.washingtonpost.com/44/2010/03/obama-signs-higher-education-m.html |archivedate = იანვარი 11, 2012 }}</ref> [[File:Obama cabinet meeting 2009-11.jpg|thumb|ობამა და მისი მინისიტრთა კაბინეტი. 23 ნოემბერი, 2009.]] 2010 წლის აპრილში, ობამამ გამოაცხადა, რომ გეგმავდა ცვლილებებს ეროვნული კოსმოსური სააგენტოს საქმიანობაშიც. კერძოდ, მთვარეზე კიდევ ერთი მისიის გაშვების მაგივრად, ობამამ დაავალა სააგენტოს, ემუშავა რაკეტების ახალი ტიპის შექმნაზე, დაეწყო [[მარსი|მარსზე]] გასაფრენად მზადება და ყურადღება გაემახვილებინა მიმდინარე მისიებზე საერთაშორისო კოსმოსურ სადგურზე.<ref>{{cite news |author = Robert Block, Robert |author2 = Mark K. Matthews |url = http://articles.latimes.com/2010/jan/27/nation/la-na-nasa-budget27-2010jan27 |title = White House won't fund NASA moon program |quote = President Obama's budget proposal includes no money for the Ares I and Ares V rocket or Constellation program. Instead, NASA would be asked to monitor climate change and develop a new rocket |date = January 27, 2010 |work = Los Angeles Times |accessdate = January 30, 2011 }}</ref> 2011 წელს, კონგრესის ორივე პალატის წინაშე გამოსვლისას, ობამამ ფოკუსირება მოახდინა განათლებასა და ონივაციებზე. მან ხაზი გაუსვა ინოვაციური ეკონომიკის მნიშვნელობას, რომელსაც, მისი აზრით, აშშ გლობალურ დონეზე უფრო კონკურენტუნარიანი უნდა გაეხადა. ობამამ აგრეთვე განაცხადა, რომ ხუთი წლის განმავლობაში, აღარ გაიზრდებოდა შიდა ხარჯები, გაუქმდებოდა საგადასახადო ტვირთის შემსუბუქება ნავთობ-კომპანიებზე და ყველაზე მდიდარი ამერიკელებისთვის. ობამამ აგრეთვე ისაუბრა ჯანდაცვის მომსახურებებზე ფასის დაწევაზე. მან ასევე დადო პირობა, რომ 2015 წლისთვის აშშ-ში 1 მილიონი ელექტრომობილი იქნებოდა, რომელთა 80 პროცენტიც „სუფთა“ ელექტროენერგიით მომარაგდებოდა.<ref>{{cite news |title = Obama Pushes Innovation in Tech-Heavy State of the Union |work = PC Magazine |date = January 25, 2011 |first = Chloe |last = Albanesius |url = https://www.pcmag.com/article2/0,2817,2376242,00.asp |accessdate = May 17, 2011 }}</ref><ref>{{cite news |first = Anne E. |last = Kornblut |author2 = Wilson, Scott |title = State of the Union 2011: 'Win the future,' Obama says |url = https://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2011/01/25/AR2011012504068.html |date = January 26, 2011 |work = The Washington Post |accessdate = May 18, 2011 }}</ref> ==== ლგბტ საზოგადოების უფლებები ==== 2009 წლის 8 ოქტომბერს, ობამამ ხელი მოაწერა [[მეტიუ შეპარდი]]ს და [[ჯეიმზ ბიორდი]]ს ზიზღის ნიადაგზე ჩადენილი დანაშაულების პრევენციის აქტს, რომელმაც გააფართოვა 1969 წელს მიღებული აშშ-ის ფედერალური კანონი ზიზღის ნიადაგზე ჩადენილ დანაშაულებთან დაკავშირებით და ნიადაგთა ნუსხაში შეიყვანა სქესი, სექსუალური ორიენტაცია, გენდერული იდენტობა ან ინვალიდობა.<ref>{{cite news |url=http://edition.cnn.com/2009/POLITICS/10/28/hate.crimes/ |title=Obama signs hate crimes bill into law |publisher=CNN |date=October 28, 2009 |accessdate=October 12, 2011 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20190308014835/http://edition.cnn.com/2009/POLITICS/10/28/hate.crimes/ |archivedate=მარტი 8, 2019 }}</ref> 2009 წლის 30 ოქტომბერს, ობამამ მოხსნა აკრძალვა, რომლის თანახმადაც აივ-ინფექციით დაავადებულებს ეკრძალებოდათ აშშ-ში მოგზაურობა.<ref>Preston, Julia (October 30, 2009),[https://www.nytimes.com/2009/10/31/us/politics/31travel.html "Obama Lifts a Ban on Entry Into U.S. by H.I.V.-Positive People"], ''The New York Times''. Retrieved February 8, 2017.</ref> 2010 წლის 22 დეკემბერს, ობამამ ხელი მოაწერა „Don't Ask, Don'Tell“-ის პოლიტიკის გაუქმების აქტს. პოლიტიკა, მიღებული 1993 წელს, ითვალისწინებს, რომ ლესბოსელებს და გეებს არ ჰქონდათ უფლება აშშ-ის შეიარაღებულ ძალებში ღიად ემსახურათ.<ref>{{cite web |author = Lee, Jesse |url = http://www.whitehouse.gov/blog/2010/12/22/president-signs-repeal-dont-ask-dont-tell-out-many-we-are-one |title = The President Signs Repeal of "Don't Ask Don't Tell": "Out of Many, We Are One" |publisher = The White House |accessdate = December 22, 2010 |archiveurl = https://web.archive.org/web/20101225051110/http://www.whitehouse.gov/blog/2010/12/22/president-signs-repeal-dont-ask-dont-tell-out-many-we-are-one |archivedate = December 25, 2010 |date = December 22, 2010 }}</ref> „Don't Ask, Don'Tell“-ის გაუქმება ობამას 2008 წლის კამპანიის ერთ-ერთი დაპირება იყო.<ref>{{cite news |url = https://www.theguardian.com/world/2010/dec/22/obama-repeals-dont-ask-dont-tell |title = 'Don't ask, don't tell' repealed as Obama signs landmark law |work = The Guardian |location = London |date = December 22, 2010 |accessdate = June 2, 2018 |<!--archiveurl = https://web.archive.org/web/20101223060037/http://www.guardian.co.uk/world/2010/dec/22/obama-repeals-dont-ask-dont-tell |archivedate = December 23, 2010--> }}</ref><ref>{{cite news |url = http://www.washingtontimes.com/news/2008/nov/21/obama-to-delay-repeal-of-dont-ask-dont-tell/ |title = Obama to delay 'don't ask, don't tell' repeal |first= Rowan|last= Scarborough|work = The Washington Times |date = November 21, 2008 |accessdate = December 22, 2010 |archiveurl = https://web.archive.org/web/20110125182154/http://www.washingtontimes.com/news/2008/nov/21/obama-to-delay-repeal-of-dont-ask-dont-tell/ |archivedate = January 25, 2011 }}</ref> 2016 წელს, პენტაგონმა აგრეთვე მოხსნა აკრძალვა, რომელიც ჯარში ღიად მსახურობის უფლებას [[ტრანსგენდერები|ტრანსგენდერებს]] არ აძლევდა.<ref name=TransBan1>{{cite news|url=https://www.theguardian.com/us-news/2016/jun/30/us-military-ends-ban-transgender-service-members|title=US military ends ban on transgender service members|work=The Guardian|date=June 30, 2016}}</ref> 1996 წელს, ილინოისის სენატში მისთვის პირველი არჩევნების დროს, ობამამ განაცხადა, რომ ემხრობოდა ერთსქესიანთა ქორწინების ლეგალიზაციას.<ref name="WCT0114">{{cite news |last = Baim |first = Tracy |title = Windy City Times exclusive: Obama's Marriage Views Changed. WCT Examines His Step Back |url = http://www.windycitymediagroup.com/lgbt/Windy-City-Times-exclusive-Obamas-Marriage-Views-Changed-WCT-Examines-His-Step-Back/20524.html |accessdate = May 10, 2012 |newspaper = Windy City Times |date = January 14, 2009 }}</ref> 2004 წელს, უკვე აშშ-ის სენატში კენჭის ყრისას, ობამამ განაცხადა, რომ მართებულად მიაჩნდა სამოქალაქო კავშირები და შიდა პარტნიორობა, მაგრამ არა ქორწინება.<ref name="WCT0204">{{cite news |last = Baim |first = Tracy |title = Obama Seeks U.S. Senate seat |url = http://www.windycitymediagroup.com/gay/lesbian/news/ARTICLE.php?AID=3931 |accessdate = May 10, 2012 |newspaper = Windy City Times |date = February 4, 2004 |archiveurl = https://web.archive.org/web/20120514034445/http://www.windycitymediagroup.com/gay/lesbian/news/ARTICLE.php?AID=3931 |archivedate = მაისი 14, 2012 }}</ref> 2008 წელს, უკვე საპრეზიდენტო კამპანიის დროს, ობამამ განაცხადა: „მჯერა, რომ ქორწინება კაცსა და ქალს შორის არის. ერთსქესიანთა ქორწინებას მხარს არ ვუჭერ“.<ref>{{Cite news|url=https://www.politifact.com/truth-o-meter/statements/2012/may/11/barack-obama/president-barack-obamas-shift-gay-marriage/|title=President Barack Obama's shifting stance on gay marriage|work=@politifact|access-date=November 28, 2018|language=en}}</ref> 2012 წლის 9 მაისს, უკვე მეორე საპრეზიდენტო კამპანიის დროს, ობამამ განაცხადა, რომ მისი შეხედულებები შეიცვალა და ის უკვე მხარს უჭერდა ერთსქესიანთა ქორწინებას. ამგვარად, ობამა გახდა აშშ-ის პირველი მოქმედი პრეზიდენტი, რომელიც ერთსქესიანთა ქორწინებას ემხრობოდა.<ref>{{cite news |url = http://www.cbsnews.com/8301-503544_162-57431122-503544/obama-backs-same-sex-marriage/ |title = Obama backs same-sex marriage |publisher = [[CBS News]] |date = May 9, 2012 |accessdate = May 9, 2012 }}</ref><ref name="The Huffington Post">{{cite news |url = http://www.huffingtonpost.com/2012/05/09/obama-gay-marriage_n_1503245.html |title = Obama Backs Gay Marriage |author = Stein, Sam |date = May 9, 2012 |work = HuffPost |publisher = AOL Inc |accessdate = July 5, 2015 }}</ref> [[File:Celebrating a new America -lovewins 58242 (18588276403).jpg|thumb|თეთრი სახლი განათებული ცისარტყელას ფერებში უზენაესი სასამართლოს გადაწყვეტილების შემდეგ. 26 ივნისი, 2015.]] მისი მეორე ინაუგურაციის დროს, ობამა გახდა პირველი მოქმედი პრეზიდენტი,<ref name="NYT20130121" /> რომელმაც ლგბტ ამერიკელების თანასწორობა ახსენა: „ჩვენი გზა ვერ იქნება სრული მანამ, სანამ ჩვენ ჰომოსექსუალ ძმებს და დებს კანონი ყველა სხვის მსგავსად არ ექცევა — თუ ჩვენ მართლაც თანასწორნი ვართ შექმნილი, მაშინ სიყვარული, რომელიც სხვის მიმართ გვაქვს, ასევე თანასწორი უნდა იყოს“. ეს იყო პირველი შემთხვევა, როდესაც პრეზიდენტმა საინაუგურაციო მიმართვაში სიტყვა „ჰომოსექსუალი“ ან ჰომოსექსუალთა უფლებები მოიხსენია.<ref>{{cite news |last = Robillard |first = Kevin |title = First inaugural use of the word 'gay' |url = http://www.politico.com/story/2013/01/first-inaugural-use-of-the-word-gay-86499.html |accessdate = January 21, 2013 |publisher = Politico |date = January 21, 2013 }}</ref><ref>{{cite news |title = Obama Inauguration Speech Makes History With Mention of Gay Rights Struggle, Stonewall Uprising |url = http://www.huffingtonpost.com/2013/01/21/obama-inauguration-speech-stonewall-gays_n_2520962.html |work = HuffPost |accessdate = January 21, 2013 |first = Noah |last = Michelson |date = January 21, 2013 }}</ref> 2013 წელს, ობამას ადმინისტრაციამ მოუწოდა აშშ-ის უზენაეს სასამართლოს, სხვადასხვა საქმეებში ერთსექსიანი წყვილების სასარგებლოდ მიეღო გადაწყვეტილება (ჰოლინგსუორტი პერის წინააღმდეგ<ref name="huffpo-amicus">{{cite news |url = http://www.huffingtonpost.com/2013/02/28/obama-gay-marriage_n_2783912.html |title = Obama Administration: Gay Marriage Ban Unconstitutional In Prop. 8 Supreme Court Case |last = Reilly |first = Ryan J. |date = February 28, 2013 |work = [[HuffPost]] |accessdate = April 21, 2013 }}</ref> და აშშ უინძორის წინააღმდეგ<ref name="cnn-amicus">{{cite news |url = http://www.cnn.com/2013/02/22/politics/supreme-court-marriage |title = Obama administration weighs in on defense of marriage law |last = Mears |first = Bill |date = February 27, 2013 |publisher = CNN |accessdate = April 21, 2013 }}</ref>). 2015 წელს, მას შემდეგ რაც უზენაესმა სასამართლომ მიიღო გადაწყვეტილება, რომ ერთსქესიანთა ქორწინება ფუნდამენტური უფლება იყო (ობერგფელი ჰოდჯის წინააღმდეგ), ობამამ განაცხადა: „ეს გადაწყვეტილება მხოლოდ აძლიერებს რწმენას, რომელიც მილიონობით ამერიკელს აქვს გულში: როდესაც ყველა ამერიკელს თანასწორად ექცევიან, ყველა ჩვენთაგანი უფრო თავისუფალია“.<ref name="remarksDecision">{{cite web |url = https://www.whitehouse.gov/the-press-office/2015/06/26/remarks-president-supreme-court-decision-marriage-equality |title = Remarks by the President on the Supreme Court Decision on Marriage Equality |publisher = The White House |accessdate = October 25, 2015 |date = June 26, 2015 }}</ref> 2015 წლის 30 ივლისს, თეთრმა სახლმა შეცვალა პოლიტიკა შიდსთან მიმართებაში. კერძოდ, დაავადება ოფიციალურ დონეზე მიება ჯანდაცვას.<ref>[http://www.hrc.org/press/obama-administration-releases-revised-national-hiv-and-aids-strategy "Obama Administration Releases Revised National HIV and AIDS Strategy"], Human Rights Campaign. July 30, 2015. Retrieved February 8, 2017</ref> ==== თეთრი სახლის მრჩეველთა ჯგუფები ==== 2009 წლის 11 მარტს, ობამამ შექმნა თეთრი სახლის საბჭო ქალთა და გოგონათა საკითხებში. საბჭო შეიქმნა აღმასრულებელი ბრძანება 13506-ით.<ref name="Executive">''Executive Order 13506'', Washington, DC: President Barack Obama, The White House, March 11, 2009, Obama, B.. Retrieved January 27, 2014.</ref> საბჭოს თავმჯდომარედ დაინიშნა ობამას უფროსი მრჩეველი [[ვალერი ჯარეტი]].<ref name="Sexualassault">{{cite web |url = http://www.whitehouse.gov/blog/2014/01/22/renewed-call-action-end-rape-and-sexual-assault |title = A renewed call to action to end rape and sexual assault |accessdate = September 13, 2014 |date = January 23, 2014 }}</ref> ობამას ინიციატივით, შეიქმნა თეთრი სახლის ოპერატიული ჯგუფი, რომელიც მიზნად ისახავდა მოსწავლეთა და სტუდენტების დაცვას სექსუალური შევიწროებისგან. შესაბამის მემორანდუმს ობამამ ხელი 2014 წლის 22 იანვარს მოაწერა.<ref name="Sexualassault" /><ref name="Memo">{{cite web |url = http://www.whitehouse.gov/the-press-office/2014/01/22/memorandum-establishing-white-house-task-force-protect-students-sexual-a |title = Memorandum: Establishing White House Task Force to Protect Students from Sexual Assault |accessdate = September 13, 2014 |date = January 22, 2014 }}</ref><ref name="Freedom">{{cite web |url = http://www.msnbc.com/morning-joe/obama-we-have-power-end-sexual-assaults |title = Obama admin: Freedom from sexual assault a basic human right |publisher = MSNBC |accessdate = September 13, 2014 |date = January 22, 2014 }}</ref> ჯგუფის თანათავმჯდომარეები იყვნენ ვიცე-პრეზიდენტი [[ჯო ბაიდენი]] და კვლავ ვალერი ჯარეტი.<ref name="Memo" /> ჯგუფის შექმნის იდეა მოდიოდა ქალთა და გოგონათა საკითხების თეთრი სახლის საბჭოსგან და ვიცე-პრეზიდენტის ადმინისტრაციისგან.<ref name="Report">[http://www.sapr.mil/public/docs/research/201401_WhiteHouse_CouncilonWomenandGirls_RapeandSexualAssault.pdf "Rape and sexual assault: A renewed call to action"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140402015447/http://www.sapr.mil/public/docs/research/201401_WhiteHouse_CouncilonWomenandGirls_RapeandSexualAssault.pdf |date=2014-04-02 }}, ''White House Council on Women and Girls'', Washington, D.C.: White House Council on Women and Girls & Office of the Vice President, January 2014. Retrieved June 10, 2014.</ref> ==== ეკონომიკური პოლიტიკა ==== [[File:20090124 WeeklyAddress.ogv|thumbtime=1:3|thumb|ობამა პირველი საპრეზიდენტო მიმართვა, რომელშიც ის ეკონომიკაზე საუბრობს. 2009 წლის 24 იანვარი.]] 2009 წლის 17 თებერვალს, ობამამ ხელი მოაწერა [[ამერიკის აღორძინებისა და რეინვესტირების აქტი (2009)|ამერიკის აღორძინებისა და რეინვესტირების აქტს]], 787 მილიარდი დოლარის მოცულობის ეკონომიკური სტიმულირების კანონპროექტს, რომლის მიზანიც იყო აშშ-ის ეკონომოკის აღორძინება მსოფლიო რეცესიის შემდეგ.<ref>{{cite news |url = http://www.cnn.com/2009/POLITICS/02/13/stimulus/index.html |title = Stimulus package en route to Obama's desk |accessdate = March 29, 2009 |publisher = CNN |date = February 14, 2009 |archiveurl = https://web.archive.org/web/20090330094958/http://www.cnn.com/2009/POLITICS/02/13/stimulus/index.html |archivedate = March 30, 2009 |url-status = live }}</ref> კანონპროექტით გათვალისწინებული იყო ფედერალური ხარჯების ზრდა ჯანდაცვაზე, ინფრასტრუქტურაზე, განათლებაზე, სხვადასხვა საგადასახადო შემცირებაზე, შემაგულიანებელ ნაბიჯებზე და კონკრეტული პირების პირდაპირ დახმარებაზე.<ref name="direct assistance">{{cite news |url=http://www.cnn.com/2009/POLITICS/02/17/obama.stimulus.remarks/ |title = Obama's remarks on signing the stimulus plan |access-date = February 17, 2009 |publisher = CNN |date = February 17, 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090220074825/http://www.cnn.com/2009/POLITICS/02/17/obama.stimulus.remarks/ |archive-date = February 20, 2009 |url-status=live }}</ref> [[File:U.S. Total Deficits vs. National Debt Increases 2001-2010.png|thumb|აშშ-ის ფედეერალური ბიუჯეტის დეფიციტები და ეროვნული ვალის ზრდა, 2001–16.]] მარტში, ობამას ფინანსთა მინისტრმა, [[ტიმოთი გეითნერი|ტიმოთი გეითნერმა]] გადადგა სხვა ნაბიჯები ფინანსურ კრიზისთან გასამკლავებლად.<ref name="markets opened">{{cite news |title = U.S. Expands Plan to Buy Banks' Troubled Assets |date = March 23, 2009 |work = The New York Times |url=https://www.nytimes.com/2009/03/24/business/economy/24bailout.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20090325043723/http://www.nytimes.com/2009/03/24/business/economy/24bailout.html |archive-date=March 25, 2009 |url-access=limited |url-status=live |first1 = Edmund L. |last1 = Andrews |first2 = Eric |last2 = Dash |access-date = April 12, 2010 }} * {{cite news |title = Wall Street soars 7% on bank plan debut |date = March 23, 2009 |work = Reuters |url=https://www.reuters.com/article/businessNews/idUSTRE52H2FA20090323 }}</ref> ობამა ჩაერია აუტოინდუსტრიის პრობლემებში და 2009 წლის მარტში,<ref>{{cite news|title=White House questions viability of GM, Chrysler |date=March 30, 2009 |work=HuffPost |url=http://www.huffingtonpost.com/2009/03/30/obama-denies-bailout-fund_n_180563.html |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20090407010806/http://www.huffingtonpost.com/2009/03/30/obama-denies-bailout-fund_n_180563.html |archivedate=April 7, 2009 }}</ref> გაუხანგრძლივა სესხები „[[General Motors]]“-ს და „[[Chrysler]]“-ს. მომავალი თვეების განმავლობაში, თეთრმა სახლმა დაადგინა პირობები ორივე ფირმის ბანკროტად გამოცხადებისთვის. ადმინისტრაცია ჩაერია „[[Chrysler]]“-ის მიყიდვაში „[[Fiat]]“-სთვის<ref>{{cite news |title = Chrysler and Union Agree to Deal Before Federal Deadline |url = https://www.nytimes.com/2009/04/27/business/27chrysler.html |work = The New York Times |first1 = Nick |last1 = Bunkley |first2 = Bill |last2 = Vlasic |date = April 27, 2009 |accessdate = April 12, 2010 }}</ref> და „[[General Motors]]“-ის რეორგანიზაციაში, რის სედეგადაც აშშ-ის მთავრობამ ფირმის აქციების 60% მიიღო, ხოლო კანადის მთავრობამ — 12%.<ref>{{cite web|title=GM Begins Bankruptcy Process With Filing for Affiliate |first1=John |last1=Hughes |first2=Caroline |last2=Salas |first3=Jeff |last3=Green |first4=Bob |last4=Van Voris |url=http://bloomberg.com/apps/news?pid=20601087&sid=aw4F_L7E4xYg |website=[[Bloomberg News]] |date=June 1, 2009 |accessdate=July 5, 2015 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20100613163056/http://www.bloomberg.com/apps/news?pid=20601087 |archivedate=June 13, 2010 }}</ref> 2009 წლის ივნისში, ობამა უკმაყოფილო იყო ეკონომიკური აღორძინების სიჩქარით და მოუწოდა მინისტრთა კაბინეტს, ზრდისთვის და ინვესტიციების გაზრდისთვის აუცილებელი ზომები მიეღო.<ref name="Christopher Conkey and Louise Radnofsky">{{cite news |title = Obama Presses Cabinet to Speed Stimulus Spending |date = June 9, 2009 |work = The Wall Street Journal |publisher = News Corp |url = https://www.wsj.com/articles/SB124445867883193821 |first1 = Christopher |last1 = Conkey |first2 = Louise |last2 = Radnofsky |accessdate = July 5, 2015 |archiveurl = https://web.archive.org/web/20130726203047/http://online.wsj.com/article/SB124445867883193821.html |archivedate = ივლისი 26, 2013 }}</ref> მან ასევე ხელი მოაწერა მანქანებზე ფასდაკლების სისტემის კანონს, რომელმაც დროებითი პოზიტიური გავლენა იქონია ეკონომიკაზე.<ref>{{cite news |url = https://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2009/08/20/AR2009082002699.html |title = U.S. Says 'Cash for Clunkers' Program Will End on Monday |author = Dana Hedgpeth |work = The Washington Post |date = August 21, 2009 |accessdate = March 26, 2010 }}</ref><ref>{{cite news |url = http://www.time.com/time/business/article/0,8599,1918692,00.html |title = Was Cash for Clunkers a Success? |author = Joseph R. Szczesny |work = Time |date = August 26, 2009 |accessdate = March 26, 2010 |archiveurl = https://web.archive.org/web/20100512154635/http://www.time.com/time/business/article/0,8599,1918692,00.html |archivedate = მაისი 12, 2010 }}</ref><ref>{{cite journal |last1 = Mian |first1 = Atif R. |first2 = Amir |last2 = Sufi |title = The Effects of Fiscal Stimulus: Evidence from the 2009 'Cash for Clunkers' Program |date = September 1, 2010 |ssrn = 1670759 |doi = 10.2139/ssrn.1670759 |issn = 1556-5068}}</ref> ობამასა და [[ჯორჯ უოკერ ბუში|ბუშის]] ადმინისტრაციებმა, [[აშშ-ის ფინანსთა სამინისტრო|ფინანსთა სამინისტროს]] და [[აშშ-ის ფედერალური სარეზერვო სისტემა|ფედერალური რეზერვის]] სესხების გარანტიებიეს ხარჯზე, მოახდინეს ხარჯვის ავტორიზაცია. ეს გარანტიები მოიცავდნენ დაახლოებით 11,5 ტრილიონ [[აშშ დოლარი|ამერიკულ დოლარს]], თუმცა, 2009 წლის ნოემბერში მხოლოდ 3 ტრილიონი იყო დახარჯული.<ref>{{cite news |title = CNNMoney.com's bailout tracker |publisher = CNNMoney |page = 20 |volume = 06 |url = http://money.cnn.com/news/storysupplement/economy/bailouttracker/ |accessdate = March 26, 2010 |author = Goldman, David |date = April 6, 2009 |archiveurl = https://web.archive.org/web/20190407090433/https://money.cnn.com/news/storysupplement/economy/bailouttracker/ |archivedate = აპრილი 7, 2019 }}</ref> ობამასა და კონგრესის საბიუჯეტო სამსახურის მონაცემებით, 2010 წლის ფისკალური წლის საბიუჯეტო დეფიციტი იქნებოდა 1,5 ტრილიონი დოლარი, ანუ [[მთლიანი შიდა პროდუქტი]]ს (მშპ) 10,6 პროცენტს. 2009 წელს, დეფიციტი შეადგენდა 1,4 ტრილიონ დოლარს, ანუ მთლიანი შიდა პროდუქტის (მშპ) 9,9 პროცენტს.<ref>{{cite news |last = Montgomery |first = Lori |title = Federal budget deficit to exceed $1.4&nbsp;trillion in 2010 and 2011 |url = https://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2010/07/23/AR2010072304101.html |work = The Washington Post |accessdate = July 29, 2010 |date = July 24, 2010 }}</ref><ref>{{cite news |first2 = Jeff |last2 = Mason |first = Alister |last = Bull |title = Obama's 2010 budget: deficit soars amid job spending |url = https://www.reuters.com/article/idUSTRE60U00220100201 |agency = Reuters |accessdate = July 29, 2010 |date = February 1, 2010 }}</ref> 2011 წლისთვის, ადმინისტრაციის პროგნოზებით, დეფიციტი შემცირდებოდა 1,34 ტრილიონ დოლარამდე, ხოლო ათწლიანი დეფიციტი მთლიანობაში იქნებოდა 8,53 ტრილიონი დოლარი, ანუ მშპ-ის 90%.<ref>{{cite news |last = Dickson |first = David M. |title = CBO report: Debt will rise to 90% of GDP |url = http://www.washingtontimes.com/news/2010/mar/26/cbos-2020-vision-debt-will-rise-to-90-of-gdp/?page=1 |work = The Washington Times |agency = Associated Press |accessdate = July 29, 2010 |date = March 26, 2010 }}</ref> 2014 წლის თებერვალში, გაიზარდა აშშ-ის ეროვნული ვალის ლიმიტი 17,2 ტრილიონ ამერიკულ დოლარამდე.<ref>{{cite news |last = Sahadi |first = Jeanne |title = Where's the debt ceiling now? |url = http://money.cnn.com/2014/02/11/news/economy/debt-ceiling-reset/ |accessdate = March 21, 2014 |publisher = CNN |date = February 12, 2014 |archiveurl = https://web.archive.org/web/20140322013805/http://money.cnn.com/2014/02/11/news/economy/debt-ceiling-reset/ |archivedate = მარტი 22, 2014 }}</ref> 2011 წლის 2 აგვისტოს, კონგრესში ხანგრძლივი კამათს შემდეგ, ობამამ ხელი მოაწერა ორივე პარტიის მიერ მხარდაჭერილ კანონს ბიუჯეტის კონტროლის შესახებ. კანონმა დააწესა შეზღუდვები დისკრეციონალურ ხარჯვაზე 2021 წლამდე, დააწესა პროცედურა ვალის ლიმიტის გაზრდის შესახებ, შექმნა კონგრესის ორივე პალატის არჩევითი კომიტეტი დეფიციტის შემცირებაზე.<ref>{{cite web |author = NBC's Sylvie Stein |url = http://firstread.msnbc.msn.com/_news/2011/08/02/7231805-a-breakdown-of-the-debt-limit-legislation |archiveurl = https://web.archive.org/web/20120114001916/http://firstread.msnbc.msn.com/_news/2011/08/02/7231805-a-breakdown-of-the-debt-limit-legislation |archivedate = January 14, 2012 |title = First Read&nbsp;– A breakdown of the debt-limit legislation |publisher = MSNBC |accessdate = August 3, 2011 }}</ref> კანონპროექტის მიღების შედეგად, ამერიკის მთავრობამ მოახერხა, არ გამოეცხადებინა დეფოლტი თავის მოვალეობებზე.<ref>{{cite web |url = http://www.msnbc.msn.com/id/43967924/ns/politics-capitol_hill/ |title = House passes debt ceiling bill |publisher = MSNBC |date = March 8, 2011 |accessdate = August 3, 2011 |archive-url = https://web.archive.org/web/20110802015008/http://www.msnbc.msn.com/id/43967924/ns/politics-capitol_hill/ |archive-date = აგვისტო 2, 2011 }}</ref> == კომენტარები == {{Reflist|group=კომ.|30em}} == რესურსები ინტერნეტში == * {{Instagram}} * {{Facebook}} * [https://www.britannica.com/biography/Barack-Obama ენციკლოპედია „ბრიტანიკა“] * {{imdb|1682433}} * [https://web.archive.org/web/20090122102439/http://www.whitehouse.gov/administration/president_obama/ აშშ-ის პრეზიდენტ ბარაკ ობამას ბიოგრაფია] == სქოლიო == {{სქოლიო}} {{აშშ-ის პრეზიდენტები}} {{ობამას კაბინეტი}} {{ნობელის პრემია 2009}} {{ნობელის პრემია მშვიდობის განმტკიცებაში}} {{ავტორიტეტული წყაროები}} {{DEFAULTSORT:ობამა, ბარაკ}} [[კატეგორია:დაბადებული 4 აგვისტო]] [[კატეგორია:დაბადებული 1961]] [[კატეგორია:აშშ-ის პრეზიდენტები]] [[კატეგორია:აშშ-ის სენატორები]] [[კატეგორია:ნობელის პრემიის ლაურეატები მშვიდობის განმტკიცებაში]] [[კატეგორია:ამერიკელი ნობელის პრემიის ლაურეატები]] [[კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები]] [[კატეგორია:ამერიკელი პროტესტანტები]] [[კატეგორია:ჰარვარდის სამართლის სკოლის კურსდამთავრებულები]] [[კატეგორია:გრემის ჯილდოს მფლობელები]] 2q740ejhf6k2l3kfnz7v2yv4c8cj9fv 0 59069 5564094 5513326 2026-10-23T14:15:24Z Ziv 166415 ([[c:GR|GR]]) [[File:François Clouet 004.jpg]] → [[File:François Clouet - Portrait of King Charles IX of France, full portrait.jpg]] [[c:COM:FR#FR2|Criterion 2]] · Artist's name and exact description 5564094 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა მმართველი |სახელი = ეკატერინე მედიჩი |ორიგინალური სახელი = Catherine de Médicis |სურათი = Catherine-de-medici.jpg |წარწერა = <!-- პირველი თანამდებობა --> |ქვეყანა = [[საფრანგეთი]]ს |თანამდებობა = [[საფრანგეთის დედოფლების სია|დედოფალი]] |რიგი = |კორონაცია =[[10 ივნისი]] [[1549]] |მმართველობის დასაწყისი = [[31 მარტი]] [[1547]] |მმართველობის დასასრული = [[10 ივლისი]] [[1559]] |პრეზიდენტი = |ვიცე-პრეზიდენტი = |წინამორბედი = [[ელეონორ ავსტრიელი]] |მემკვიდრე = [[მარია სტიუარტი]] |ქვეყანა2 = [[მადამ დოფინი|საფრანგეთის მადამ დოფინი]] |მმართველობის დასაწყისი2 = [[10 აგვისტო]], [[1536]] |მმართველობის დასასრული2 = [[31 მარტი]], [[1547]] |წინამორბედი2 = [[შარლოტა სავოიელი]] |მემკვიდრე2 = [[მარია სტიუარტი]] |ქვეყანა3 = [[ბრეტანი|ბრეტანის ჰერცოგინია]] |მმართველობის დასაწყისი3 = [[10 აგვისტო]], [[1536]] |მმართველობის დასასრული3 = [[31 მარტი]], [[1547]] |წინამორბედი3 = [[მარგარიტა დე ფუა]] |მემკვიდრე3 = შეუერთდა დომენს |ქვეყანა4 = [[ორლეანი|ორლეანის ჰერცოგინია]] |მმართველობის დასაწყისი4 = [[28 ოქტომბერი]], [[1533]] |მმართველობის დასასრული4 = [[10 აგვისტო]], [[1536]] |წინამორბედი4 = [[ჟანა დე ვალუა]] |მემკვიდრე4 = [[მარი დე ბურბონი]] |ქვეყანა5 = [[ოვერნი|ოვერნის გრაფინია]] |მმართველობის დასაწყისი5 = [[16 ივნისი]], [[1524]] |მმართველობის დასასრული5 = [[5 იანვარი]], [[1589]] |წინამორბედი5 = ანა დე ლა ტურდე |მემკვიდრე5 = [[შარლ III ლოთარინგიელი]] |ქვეყანა6 = ლორაგუას გრაფინია |მმართველობის დასაწყისი6 = [[28 აპრილი]], [[1519]] |მმართველობის დასასრული6 = [[5 იანვარი]], [[1589]] |წინამორბედი6 = [[მადლენ დე ლა ტურდე]] |მემკვიდრე6 = [[მარგარიტა დე ვალუა]] <!-- პირადი მონაცემები --> |სხვა წოდებები = |პარტია = |დაბადების თარიღი = [[13 აპრილი]] [[1519]] |დაბადების ადგილი = [[ფლორენცია]], [[იტალია]] |გარდაცვალების თარიღი = [[5 იანვარი]] [[1589]] (69 წლის) |გარდაცვალების ადგილი = ბლუის სასახლე, [[საფრანგეთი]] |ქორწინება = [[ანრი II (საფრანგეთი)|ანრი II ვალუა]] |შვილები =[[ფრანსუა II (საფრანგეთი)|ფრანსუა II, საფრანგეთის მეფე ]]<br />[[ელიზაბეტა ვალუა|ელიზაბეტა, ესპანეთის დედოფალი]]<br />[[კლაუდია ვალუა|კლაუდია, ლოთარინგიის ჰერცოგინია]]<br />ლუი ვალუა<br />[[შარლ IX|შარლ IX, საფრანგეთის მეფე]]<br />[[ანრი III ვალუა|ანრი III, საფრანგეთის მეფე]]<br />[[მარგარიტა დე ვალუა|მარგარიტა, საფრანგეთის დედოფალი]]<br />[[ფრანსუა დე ვალუა|ფრანსუა, ალანსონის ჰერცოგი]]<br />ჟანა ვალუა<br /> ვიქტორია ვალუა |სრული სახელი =ეკატერინე მარია რომოლა დი ლორენცო დე მედიჩი |დინასტია =[[მედიჩები]] |მამა = [[ლორენცო II მედიჩი]] |დედა = [[მადლენ დე ლა ტურდე]] |რელიგია =[[კათოლიციზმი]] |ხელმოწერა = <!-- სამხედრო კარიერა --> |მეტსახელი =შავი დედოფალი |ეროვნება = |კუთვნილება = |სამხედრო წლები = |წოდება = |ჯარის სახეობა = |მეთაურობდა = |ნაწილი = |ბრძოლები/ომები = |ჯილდოები = |კავშირი = |სამსახურიდან გადადგომა = }} '''ეკატერინე მედიჩი''' ([[ფრანგ.]] Catherine de Médicis) ანუ '''ეკატერინე მარია რომოლა დი ლორენცო დე მედიჩი''' ([[იტალ.]] Caterina Maria Romola di Lorenzo de' Medici) (დ. [[13 აპრილი]] [[1519]], [[ფლორენცია]] — გ. [[5 იანვარი]] [[1589]], [[ბლუა]]) — [[მედიჩი (დინასტია)|მედიჩის დინასტიის]] წარმომადგენელი. [[ურბინო|ურბინოს]], [[ფლორენცია|ფლორენციისა]] და [[ბოლონია|ბოლონიის]] ჰერცოგ [[ლორენცო II მედიჩი|ლორენცო II]]-ისა და მისი ცოლის, ჰერცოგინია [[მადლენ დე ლა ტურდე|მადლენ დე ლა ტურდეს]] ერთადერთი შვილი. [[საფრანგეთის დედოფლების სია|საფრანგეთის დედოფალი]] 1547-1559 წლებში როგორც [[ანრი II (საფრანგეთი)|ანრი II]]-ის მეუღლე. საფრანგეთის სამი მეფის [[ფრანსუა II (საფრანგეთი)|ფრანსუა II]]-ის, [[შარლ IX (საფრანგეთი)|შარლ IX]]-ისა და [[ანრი III ვალუა|ანრი III]]-ის დედა. როგორც მეფის დედა იგი ერეოდა საფრანგეთის პოლიტიკაში და დიდ გავლენასაც ახდენდა მასზე. იგი 1552, 1560-63 და 1574-75 წლებში იყო [[რეგენტი]] და თავად მართავდა ქვეყანას. 1533 წელს 14 წლის ეკატერინე დააქორწინეს საფრანგეთის მეფე [[ფრანსუა I (საფრანგეთი)|ფრანსუა I]]-ის ვაჟ [[ანრი II (საფრანგეთი)|ანრი დე ვალუაზე]], რომელიც ორლეანის ჰერცოგი იყო. ქორწინებიდან მალევე ანრიმ გაიჩინა საყვარელი [[დიანა დე პუატიე|დიანა დე პუატიეს]] სახით, რომელიც სიკვდილამდე გვერდით ჰყავდა. 1559 წელს ანრი გარდაიცვალა მისი და ეკატერინეს უფროსი ქალიშვილის, პრინცესა [[ელიზაბეტა ვალუა|ელიზაბეტას]] და ესპანეთის მეფე [[ფილიპე II (ესპანეთი)|ფილიპე II]]-ის ქორწილში, საზეიმოდ გამართულ ტურნირზე. ტახტზე ავიდა ეკატერინეს ვაჟი [[ფრანსუა II (საფრანგეთი)|ფრანსუა II]], რომელიც 1560 წელს გარდაიცვალა. ამის შემდეგ მეფე ხდება ეკატერინეს 10 წლის ვაჟი [[შარლ IX (საფრანგეთი)|შარლ IX]], ხოლო ეკატერინე მისი რეგენტი ხდება. მისი მმართველობისას ეკატერინეს უზარმაზარი ძალაუფლება ჰქონდა. იგი ძლიერ ებრძოდა [[ჰუგენოტები|ჰუგენოტებს]], 1572 წლის 24 აგვისტოს ეკატერინეს თაოსნობით მოეწყო [[წმინდა ბართლომეს ღამე|წმინდა ბართლომეს ღამის]] სახელით ცნობილი ჰუგენოტების მასობრივი ხოცვა. 1574 წელს შარლი უძეოდ გარდაიცვალა, ამიტომაც ტახტს ეკატერინეს კიდევ ერთი ვაჟი [[ანრი III ვალუა|ანრი III]] იკავებს. ანრი მთლიანად დედის გავლენის ქვეშ იყო მოქცეული, რამაც ეკატერინეს ძალაუფლება კიდევ უფრო გაზარდა. თუმცა მას შემდეგ რაც ანრის ცოლს მუცელი მოეშალა, იგი აღარავის უსმენდა, მათ შორის აღარც ეკატერინეს. ეკატერინეს სამივე ვაჟის მმართველობისას საფრანგეთში სამოქალაქო ომები იყო გამეფებული. სწორედ ამ პერიოდში მიმდინარეობდა [[საფრანგეთის რელიგიური ომები]] და გარდა ამისა საფრანგეთის ტახტზე პრეტენზიას აცხადებდნენ [[ბურბონთა დინასტია|ბურბონთა]] და [[გიზი (დინასტია)|გიზების]] დინასტიები. თავიდან ეკატერინე ცდილობდა ჰუგენოტებისადმი რბილი და დამთმობი პოლიტიკა გაეტარებინა, თუმცა სულ მალე მან უმკაცრესი პოლიტიკის გატარება დაიწყო. ზოგიერთი ისტორიკოსი ამის გამო მას ცუდ მონარქსა და დაუნდობელს უწოდებს. თუმცა ასევე გასათვალისწინებელია ისიც, რომ მისი მმართველობისას სამოქალაქო ომი მძვინვარებდა და ეს მხოლოდ სასოწარკვეთილი ქალის ქმედებები იყო, რათა გადაერჩინა [[ვალუას დინასტია]] და საფრანგეთში [[კათოლიციზმი]] შეენარჩუნებინა. მისი მმართველობისას ასევე აღორძინდა ხელოვნება და კულინარია. იგი პატრონობდა ხელოვნებას და ხელს უწყობდა საფრანგეთში მის გაფურჩქვნას. აგრეთვე მისი ჩატანილია საფრანგეთში უამრავი კერძის რეცეპტი და ინგრედიენტი. ეკატერინეს გარეშე სავარაუდოა, რომ მისი ვაჟების მმართველობას დაამხობდნენ, რაც ასეც მოხდა მისი გარდაცვალებიდან 6 თვეში. მისი სამი ვაჟის მმართველობა ისტორიაში შესულია როგორც „ ეკატერინე მედიჩის ხანა “. ეკატერინე ითვლება მეთექვსმეტე საუკუნის ევროპის ერთ-ერთ უძლიერეს ქალად. == დაბადება და აღზრდა (1519-1530) == ეკატერინე დაიბადა 1519 წლის 13 აპრილს [[ფლორენცია|ფლორენციაში]]. იგი იყო [[ურბინო|ურბინოს]], [[ფლორენცია|ფლორენციისა]] და [[ბოლონია|ბოლონიის]] ჰერცოგ [[ლორენცო II მედიჩი|ლორენცო II მედიჩისა]] და მისი ცოლის, ჰერცოგინია [[მადლენ დე ლა ტურდე|მადლენ დე ლა ტურდეს]] ერთადერთი შვილი. მისი მშობლების ქორწინება იყო ალიანსი, ლორენცო წარმოადგენდა რომის პაპ [[ლეო X]]-ის მხარეს ხოლო მადლენი საფრანგეთის მეფე [[ფრანსუა I (საფრანგეთი)|ფრანსუა I]]-ის მხარეს, რაც სიმბოლური გამოხატულება იყო საფრანგეთისა და რომის პაპის ალიანსისა, რომელიც მიმართული იყო [[საღვთო რომის იმპერატორთა სია|საღვთო რომის იმპერატორ]] [[მაქსიმილიან I (სრი)|მაქსიმილიან I]]-ის წინააღმდეგ. მემატიანეების გადმოცემით, მისი დაბადების შემდეგ მისმა მშობლებმა განაცხადეს „ მოხარულები ვიქნებოდით, ის რომ ვაჟი ყოფილიყო“. ეკატერინეს დაბადებიდან სულ რაღაც ერთ თვეში მისი ორივე მშობელი დაიღუპა. 1519 წლის 28 აპრილს ცხელებით გარდაიცვალა მადლენ დე ლა ტურდე, ხოლო 4 მაისს ჭირისგან გარდაიცვალა ლორენცო II. სწორედ ამ დროს ურბინოს საჰერცოგოს დაეუფლა [[ფრანჩესკო მარია I დელა როვერე]]. საფრანგეთის მეფე ფრანსუა I-ს სურდა ეკატერინე თავის ვაჟზე დაექორწინებინა, თუმცა რომის პაპს სულ სხვა გეგმები ჰქონდა მისთვის. [[ფაილი:Sebastiano del Piombo (Italian) - Pope Clement VII - Google Art Project.jpg|მარცხნივ|მინი|229x229პქ|რომის პაპი [[კლემენტ VII|კლემენტე VII]]]] ეკატერინეზე თავიდან ზრუნავდა ბებიამისი (მამის დედა), [[ალფონსინა ორსინი]]. თუმცა 1520 წელს ალფონსინა გარდაიცვალა, რის შემდეგაც მასზე ზრუნვა მამიდამისმა, [[კლარიჩე დე’ მედიჩი|კლარისა მედიჩიმ]] იკისრა. კლარისა ახლად დაქვრივებული იყო და შვილებითურთ დაბრუნდა სამშობლოში და ძმის შვილის აღზრდა დაიწყო. 1521 წელს გარდაიცვალა რომის პაპი [[ლეო X|ლეო X,]] რამაც ძლიერ დაასუსტა [[მედიჩი (დინასტია)|მედიჩების]] ძალაუფლება (ვინაიდან ლეოც მედიჩი იყო). თუმცა მედიჩებმა ძალაუფლება მალევე აღიდგინეს, ვინაიდან 1523 წელს რომის პაპად აირჩიეს [[კლემენტ VII|კლემენტე VII]], იგივე ჯულიო მედიჩი. პაპად არჩევამდე იგი ეკატერინესთან ერთად ერთ სასახლეში ცხოვრობდა. წამოიზარდა თუ არა ეკატერინე, მან პრეტენზია განაცხადა ურბინოს საჰერცოგოზე, რის გამოც ფლორენციელებმა მას ''Duchessina'', ანუ პატარა ჰერცოგინია შეარქვეს. თუმცა ურბინოს საჰერცოგოზე მისი პრეტენზიები არავინ აღიარა. მთელი ამ დროის მანძილზე ფლორენციას მართავდა ტირანი კარდინალი [[სილვიო პასერინი]]. მისი მმართველობით გატანჯულმა ფლორენციელებმა 1527 წელს დაამხეს მედიჩების მმართველობა ფლორენციაში. ფლორენციელებმა მოკლეს სილვიო, კლარისა მედიჩი და მისი შვილები, ხოლო პატარა ეკატერინე ტყვედ აიყვანეს და მისთვის ზიანის მიყენებით მედიჩების დამცირება განიზრახეს. საბოლოოდ ფლორენციელებმა პატარა ეკატერინეს ბორდელში გაყიდვა მოისურვეს. პაპ კლემენტეს სხვა გზა აღარ დარჩა და შველა საღვთო რომის იმპერატორ [[კარლ V]]-ს სთხოვა. 1529 წლის ოქტომბერში იმპერატორის ჯარებმა ალყა შემოარტყეს ფლორენციას. ზოგიერთი ისტორიკოსი ვარაუდობს, რომ ამ დროს ეკატერინე ფლორენციელმა ჯარისკაცებმა გააუპატიურეს, თუმცა ამის დამადასტურებელი ცნობები არ არსებობს. 1530 წლის 12 აგვისტოს ფლორენცია იმპერატორის ჯარებს ჩაბარდა. იმპერატორის ბრძანებით ეკატერინე რომში გაგზავნეს პაპ კლემენტესთან. როდესაც ისინი ერთმანეთს შეხვდნენ, აცრემლებულები გადაეხვივნენ. ამის შემდეგ რომის პაპმა მისთვის საქმროს ძებნა დაიწყო. == ქორწინება (1531-1559) == [[ფაილი:Henri & Catherine.jpg|მინი|ეკატერინე მედიჩისა და [[ანრი II (საფრანგეთი)|ანრი ვალუას]] ქორწინება. ჯვარს სწერთ პაპი [[კლემენტ VII|კლემენტე VII]]. ]] ეკატერინეს რომში ვიზიტის დროს, ვენეციური დელეგაცია ამგვარად აღწერს: "ის არის დაბალი, არის გამხდარი, აქვს დახვეწილი ნაქუთები და ასევე დახვეწილი მანერები, არის წითური და აქვს მედიჩებისათვის დამახასიათებელი მრავლისმეტყველი თვალები". ეკატერინეზე დაქორწინება რამდენიმე ევროპელმა მონარქმა მოისურვა. [[შოტლანდიის სამეფო|შოტლანდიის]] მეფე [[ჯეიმზ V (შოტლანდია)|ჯეიმზ V]]-მ 1530 წლის აპრილში რომში ალბანის ჰერცოგი გაგზავნა რათა მისი ხელი ეთხოვა და საქორწინო მოლაპარაკებები ეწარმოებინა, თუმცა 1530 წლის ნოემბერში მას უარი უთხრეს ქორწინებაზე. სულ მალე წამოვიდა ქორწინების მეორე შესაძლებლობა. ამჯერად მის ხელს ითხოვდა საფრანგეთის მეფე [[ფრანსუა I (საფრანგეთი)|ფრანსუა I-]]<nowiki/>ის შუათანა ვაჟი, ორლეანის ჰერცოგი [[ანრი II (საფრანგეთი)|ანრი ვალუა]]. ანრი ეკატერინესათვის ნამდვილი პრიზი იყო მისი წარმომავლობიდან გამომდინარე, ხოლო ანრის მასზე ქორწინება მხოლოდ იმიტომ სურდა, რომ ხელში ჩაეგდო მედიჩების უზარმაზარი ქონება, რასაც ეკატერინე ფლობდა. 1533 წლის 28 ოქტომბერს ეკატერინე მედიჩი და ანრი ვალუა ქალაქ [[მარსელი|მარსელის]] წმინდა ფეროელ ავგუსტინელის სახელობის ტაძარში დაქორწინდნენ. მათ ჯვარი თვით რომის პაპმა [[კლემენტ VII|კლემენტე VII]]-მ დასწერათ, რაც უდიდესი პატივი იყო. მათი ქორწილი იყო საოცრად ექსტრავაგანტური და პომპეზური. ცნობილია, რომ სწორედ მათ ქორწილში დამზადდა საფრანგეთის ისტორიაში პირველი [[ნაყინი]]. ასევე მათი ქორწილისთვის დაუმზადეს ისტორიაში პირველი მაღალქუსლიანი ფეხსაცმელი ეკატერინეს, რადგან იგი ანრისთან შედარებით ძალიან დაბალი იყო. ქორწილი რამდენიმე კვირა გაგრძელდა და ყოველდღიურად ანახლებდნენ სუფრას. პრინცმა ანრიმ ეკატერინესთან რამდენჯერმე იცეკვა. 14 წლის წყვილმა ქორწილი შუა ღამისას დატოვა ცოლ-ქმრული მოვალეობის შესასრულებლად. საძინებლამდე ანრი ფრანსუა I-მა ხოლო ეკატერინე კლემენტე VII-მ მიაცილა. პაპმა დალოცა მათი საწოლი და გამრავლება უსურვათ, შემდეგ კი წყვილი მარტო დატოვეს. ქორწინების პირველი წელი ანრი ეკატერინეს ერთგული იყო, თუმცა სამეფო კარის ლამაზმანები არ ისვენებდნენ. ამასთან ეკატერინეს ფრანგულად მეტყველებაც უჭირდა. მან ვერ ისწავლა მახვილების სწორად დასმა, ამიტომაც მთელი სიცოცხლის მანძილზე საუბრობდა ფრანგულად, მაგრამ იტალიური აქცენტით. თუმცა, მიუხედავად ამისა, იგი ყველას ხიბლავდა თავისი ინტელექტით და ქარიზმით. 1534 წლის 25 სექტემბერს პაპი კლემენტეს გარდაცვალებამ მნიშვნელოვნად შეარყია ეკატერინეს მდგომარეობა საფრანგეთის სამეფო კარზე. ახალმა პაპმა [[პავლე III (პაპი)|პავლე III]]-მ დაარღვია საფრანგეთთან ალიანსი და ესპანეთის მოკავშირე გახდა. ამასთან ეკატერინეს მზითვებიც არ იყო ისეთი როგორსაც ფრანგები მოელოდნენ, ამიტომაც ერთხელად მეფე ფრანსუამ ეკატერინეს წამოაძახა: "გოგონა მოვიდა ჩემთან თითქმის შიშველი". პრინც ანრის თავისი ახალგაზრდა ცოლი სულაც არ აინტერესებდა. ამას ისიც ემატებოდა, რომ ქორწინების პირველი ათი წლის მანძილზე ეკატერინე ბავშვს ვერ აჩენდა. 1537 წელს კი ანრის ერთ-ერთ საყვარელთან, ფილიპინა დუჩთან შეეძინა გოგონა, სახელად დიანა, რაც იმის მანიშნებელი იყო, რომ უნაყოფობა მხოლოდ ეკატერინეს ბრალი იყო. სწორედ ამ პერიოდში ანრიმ გაიჩინა ახალი საყვარელი [[დიანა დე პუატიე|დიანა დე პუატიეს]] სახით, რომელიც მთელი ცხოვრება გვერდით ჰყავდა. ეკატერინეზე, როგორც უნაყოფოზე ზეწოლა კი თანდათან უფრო ძლიერდებოდა. === მადამ დოფინი (1536-1547) === [[ფაილი:KatharinavonMedici.jpg|მინი|395x395პქ|დოფინი ეკატერინე მედიჩი]] საფრანგეთში ჩასვლიდანვე ეკატერინეს ჰქონდა იმის ამბიცია, რომ დედოფალი გამხდარიყო. თუმცა ეს შეუძლებელი იყო მანამ, სანამ მისი უფროსი მაზლი, საფრანგეთის დოფინი [[ფრანსუა დე ვალუა (1518-1536)|ფრანსუა დე ვალუა]] ცოცხალი იყო, ასეთ შემთხვევაში ეკატერინეს მთელი ცხოვრების მანძილზე ორლეანის ჰერცოგინიად ყოფნა მოუწევდა, რაც დიდად არ ხიბლავდა მას. 1536 წლის 10 აგვისტოს ფრანსუა ჩოგბურთს თამაშობდა, რის შემდეგაც სულის მოსათქმელად წყალი ითხოვა, მისი დალევის შემდეგ კი უგონოდ დაეცა და სულ მალე გარდაიცვალა. როგორც აღმოჩნდა წყალი მოწამლული იყო და თანაც ვინც წყალი მიაწოდა, იყო ეკატერინეს მოკავშირე იტალიელი გრაფი. ამის შემდგომ დაიწყო სერიოზული ეჭვები იმის შესახებ, რომ ფრანსუა ეკატერინემ მოწამლა. გრაფი რომელმაც დოფინს მოწამლული წყალი მიართვა სასტიკად აწამეს, რათა ამის ორგანიზატორი დაესახელებინა თუმცა ამაოდ, ამის შემდეგ კი მას თავი მოჰკვეთეს. ამის შემდეგ ეკატერინე საფრანგეთის დოფინი და მაშასადამე მომავალი დედოფალი გახდა. რეალურად ყველამ იცოდა, რომ ფრანსუა ეკატერინეს დაკვეთით მოწამლეს, თუმცა ვერაფრით დაუმტკიცეს და ამიტომაც იგი არავის დაუსჯია. თუმცა იქიდან მოყოლებული, რაც ის დოფინი გახდა, მისი მდგომარეობა გაუარესდა. მეფეს ბევრი ადამიანი ურჩევდა ანრი და ეკატერინე გაეყარა და ანრისთვის ვინმე „ნაყოფიერი“ ქალი შეერთო უფრო მაღალი წრიდან. ცხადია მომავალ დედოფალს ბავშვის გაჩენა უნდა შესძლებოდა, რადგან დინასტია არ შემწყდარიყო. სასოწარკვეთილებაში ჩავარდნილმა ეკატერინემ ყველა ნაცნობი ხერხი სცადა, რათა როგორმე დაორსულებულიყო. სცადა შელოცვები, ჭამდა გრუნტიდან ამოყვანილ ჭიებს, სვამდა ვირის შარდსა და ე.წ. „სიცოცხლის წყაროს“. საბოლოოდ, როგორც იქნა, 1544 წლის 19 იანვარს ეკატერინემ გააჩინა თავისი პირველი შვილი, ვაჟი, რომელსაც მეფის პატივსაცემად [[ფრანსუა II (საფრანგეთი)|ფრანსუა]] დაარქვეს. ამის შემდეგ, მთელი შემდეგი წლები ეკატერინე ბავშვებს აჩენდა. ეკატერინემ ანრის კიდევ ცხრა შვილი გაუჩინა, რომელთაგან მხოლოდ ექვსმა მიაღწია სრულწლოვანებამდე — [[ელიზაბეტა ვალუა|ელიზაბეტა]] (1545-1568), [[კლაუდია ვალუა|კლაუდია]] (1547-1575), ლუი (1549), [[შარლ IX (საფრანგეთი)|შარლი]] (1550-1574), [[ანრი III ვალუა|ანრი]] (1551-1589), [[მარგარიტა დე ვალუა|მარგარიტა]] (1553-1615), [[ფრანსუა დე ვალუა|ფრანსუა]] (1555-1584), ჟანა (1556) და ვიქტორია (1556). მიუხედავად ამისა მისი შვილები უკანასკნელი ვალუები იყვნენ, ვინაიდან მისი ხუთი ვაჟიდან ვერცერთმა შეძლო მემკვიდრის დატოვება. მიუხედავად იმისა, რომ ეკატერინემ არაერთი ბავშვის გაჩენა შეძლო, ამან ვერ უშველა მისი და ანრის ქორწინებას. 1534 წლიდან ანრიმ თავისზე ოცი წლით უფროსი ქალი, [[დიანა დე პუატიე]] გაიჩინა საყვარლად და მისი ერთგული იყო, ეკატერინესთან კი მხოლოდ მოვალეობის გამო იყო. თუმცა დიანა პატივს სცემდა ეკატერინეს როგორც ტიტულით მასზე მაღლა მდგარ პიროვნებას. 1547 წლის 31 მარტს [[ფრანსუა I (საფრანგეთი)|ფრანსუა I]] გარდაიცვალა. მეფე [[ანრი II (საფრანგეთი)|ანრი II]] გახდა ხოლო დედოფალი ეკატერინე მედიჩი. ფრანსუას ქვრივი, ელეონორ ავსტრიელი, რომელიც ანრის დედინაცვალი იყო, მშობლიურ ესპანეთში დააბრუნეს. === საფრანგეთის დედოფალი (1547-1559) === [[ფაილი:Claude Catherine de Clermont-Tonnerre by François Quesnel.jpg|მარცხნივ|მინი|263x263პქ|დედოფალი ეკატერინე მედიჩი]] საფრანგეთის დედოფლობის დროს ეკატერინეს პოლიტიკაზე გავლენა თითქმის საერთოდ არ ჰქონია. მიუხედავად იმისა, რომ იგი 1552 წელს რეგენტი იყო, ანრი მკაცრად აკონტროლებდა, რომ ეკატერინეს პოლიტიკასთან შეხება არ ჰქონოდა. ანრიმ შატო დე შენონსი, რომელიც ეკატერინეს თავისთვის უნდოდა, დიანა დე პუატიეს აჩუქა. სწორედ ეს იყო იმის გამოხატულება, რომ დიანა უგვირგვინო დედოფალი იყო. საღვთო რომის იმპერიის ელჩმა განაცხადა, რომ სტუმრების თანდასწრებით ანრიმ დიანა გვერდით დაისვა და მთელი საღამო ან მის მკერდს უყურებდა, ან პოლიტიკაზე ესაუბრებოდა. დიანას არასოდეს ეშინოდა ეკატერინესი. პირიქით, იგი ანრის მოუწოდებდა, რომ ეკატერინესთან უფრო მეტი დრო გაეტარებინა რათა უფრო მეტი ბავშვი გაჩენილიყო. 1556 წელს ეკატერინემ ტყუპი გოგონები გააჩინა, ჟანა და ვიქტორია. მშობიარობა იმდენად გაურთულდა, რომ ჟანა მშობიარობისას ქირურგებმა ძლივს გამოიყვანეს, რის შემდეგაც პატარა რამდენიმე წუთში გარდაიცვალა, ხოლო ვიქტორია დაბადებიდან შვიდ კვირაში დაიღუპა. ამ მშობიარობის შემდეგ ეკატერინემ კინაღამ დაკარგა სიარულის უნარი დაკარგა, რის შემდეგაც ექიმებმა სასტიკად გააფრთხილეს ეკატერინე, რომ აღარასდროს დაფეხმძიმებულიყო. ამის ერთადერთი გამოსავალი კი ის იყო, რომ ანრისა და ეკატერინეს ცოლ-ქმრული მოვალეობის შესრულებისაგან სამუდამოდ განთავისუფლდნენ, ამან კი ანრი სამუდამოდ ჩაუგდო ხელში დიანას. ამის შემდეგ ეკატერინეს შვილები აღარ გაუჩენია. [[ფაილი:Arms of Catherina de' Medici.svg|მინი|ეკატერინე მედიჩის გერბი]] ანრის მმართველობისას განსაკუთრებით გაძლიერდა [[გიზი (დინასტია)|დე გიზების დინასტია]]. [[შარლ დე გიზი]] კარდინალი გახდა, [[ფრანსუა დე გიზი]] ჰერცოგი, ხოლო მათი და, [[მარია დე გიზი]] შოტლანდიის დედოფალი გახდა. სწორედ მარია დე გიზის ქალიშვილი იყო ეკატერინეს უფროსი ვაჟის ფრასუას ცოლის [[მარიამ სტიუარტი|მარია სტიუარტის]] დედა. მარია და ფრანსუა 1548 წელს დანიშნეს ფრანკო-შოტლანდიური ალიანსის განსამტკიცებლად. როდესაც ისინი დანიშნეს მარია მხოლოდ ხუთი წლის იყო, ხოლო ფრანსუა სამის. ახალგაზრდა შოტლანდიელი დოფინი საფრანგეთის სამეფო კარზე იზრდებოდა ფრანსუას დებთან ერთად. პატარა მარია სტიუარტი უკვე შოტლანდიის დედოფალი იყო, რომელსაც დედამისი, რეგენტი მარია დე გიზი მართავდა. [[ფაილი:Catarina de medici.jpg|მარცხნივ|მინი|დედოფალი ეკატერინე]] 1559 წლის დასაწყისში ანრიმ ხელი მოაწერა [[კატო-კამბრეზის ზავი|კატო-კამბრეზეს ზავს]], რითაც იგი დაუზავდა ესპანეთს და მისი მოკავშირე გახდა. სწორედ ამ ზავით დასრულდა [[იტალიური ომები|იტალიური ომები,]] რომელიც 1498 წლიდან მოყოლებული მიმდინარეობდა. ამ ხელშეკრულების განსამტკიცებლად, ანრიმ გადაწყვიტა უფროსი ქალიშვილი, 14 წლის პრინცესა [[ელიზაბეტა ვალუა|ელიზაბეტა]] მიეთხოვებინა ესპანეთის უკვე მეორედ დაქვრივებულ 32 წლის მეფე [[ფილიპე II (ესპანეთი)|ფილიპე II]]-ისათვის. 1559 წლის 22 ივნისს პარიზში, [[ნოტრ-დამი|ნოტრ-დამის]] კათედრალში ელიზაბეტა და ფილიპე დაქორწინდნენ. ქორწილი რამდენიმე კვირის მანძილზე აღინიშნებოდა. გაიმართა დიდი ნადიმი, ზეიმი, მასკარადები და ტურნირები. მეფე ანრიმ თავის საყვარელ დიანა დე პუატიეზე შთაბეჭდილების მოსახდენად ტურნირში მონაწილეობა თავადაც მიიღო. ანრი შეერკინა შოტლანდიელ გვარდიელს, ლორდ [[გაბრიელ მონტგომერი|გაბრიელ მონტგომერის]]. მოულოდნელად გაბრიელმა ანრი ცხენიდან გადმოაგდო. ანრი წამოდგა და კვლავ მასთან შერკინებას ითხოვდა. მეფეს უარი არ უთხრეს და ტურნირი გაგრძელდა. ამჯერად მონტგომერიმ მეფეს შუბი თვალში გაუყარა და ცხენიდან გადმოაგდო. ჰენრის მთელი სახე სისხლიანი ჰქონდა. ეკატერინე, დიანა და დოფინი ფრანსუა სასწრაფოდ ანრისთან გაიქცნენ. მეფე სასახლეში გადაიყვანეს და სასწრაფოდ მოიწვიეს საფრანგეთის საუკეთესო ექიმი. ანრის შუბის ნამსხვრევები არა მხოლოდ თვალში არამედ ტვინშიც ჰქონდა. მან მხედველობა მალევე დაკარგა, თუმცა სიცოცხლეს მაინც ეპოტინებოდა. ეკატერინე მთელი დღეები ანრის საწოლის გვერდით იჯდა, დიანა კი არსად ჩანდა. მას ეშინოდა, რომ ეკატერინე შურს იძიებდა და სასახლიდან გააძევებდა, ამიტომაც ცდილობდა მას თვალში არ მოხვედროდა. მომდევნო ათი დღის მანძილზე ანრი სახელმწიფოს მართვას მაინც ახერხებდა. იგი პასუხობდა წერილებს და უსმენდა მუსიკას. საბოლოოდ ანრი II 1559 წლის 10 ივლისს გარდაიცვალა 40 წლის ასაკში. სწორედ ამ დროს ეკატერინემ განაცხადა "''lacrymae hinc, hinc dolor''", რაც ფრანგულად ნიშნავს: "აქედან მოვიდა ჩემი ტკივილი და ცრემლი". აქედან მოყოლებული ეკატერინემ გლოვის ნიშნად ჩაიცვა შავი სამოსი, რომელიც სიკვდილამდე არ გაუხდია ანრის ხსოვნის პატივსაცემად. == დედა დედოფალი (1559-1589) == === ფრანსუა II-ის მეფობა (1559-1560) === [[ფაილი:Francois Second Mary Stuart.jpg|მინი|[[ფრანსუა II (საფრანგეთი)|ფრანსუა II]] და მისი ცოლი, შოტლანდიის დედოფალი [[მარია სტიუარტი]]]] როდესაც [[ფრანსუა II (საფრანგეთი)|ფრანსუა II]] საფრანგეთის მეფე გახდა 15 წლის იყო. მისი გამეფებიდან მალევე [[ლოთარინგიის საჰერცოგო|ლოთარინგიის]] კარდინალმა [[შარლ დე გიზმა]], რომელიც დედოფალ [[მარია სტიუარტი|მარია სტიუარტის]] ბიძა იყო, სახელმწიფო გადატრიალების მოწყობა სცადა. მართალია კარდინალის გეგმა ჩავარდა, თუმცა სამეფო ოჯახი უსაფრთხოების მიზნით [[ლუვრი|ლუვრის სასახლეში]] გადასახლდა. სწორედ ამ მოვლენასთან დაკავშირებით ინგლისის ელჩმა განაცხადა: "გიზის დინასტია მართავს საფრანგეთსაც და მეფესაც". სწორედ ამ მომენტში, ეკატერინე მიხვდა, რომ დრო იყო ქვეყნის მართვაში მონაწილეობა მიეღო. იგი მუშაობდა გიზების დინასტიის, განსაკუთრებით კი [[ფრანსუა დე გიზი|ფრანსუა დე გიზის]] წინააღმდეგ. ფრანსუა დე გიზსა და ეკატერინე მედიჩის შორის საიდუმლო ბრძოლა იყო, ოფიციალურად კი თავი ისე მოჰქონდათ, თითქოს კარგი ურთიერთობა ჰქონდათ. თუმცა ეკატერინემ თავისი ძალაუფლება პირველად სწორედ თავისი უპირველესი კონკურენტის [[დიანა დე პუატიე|დიანა დე პუატიეს]] გასანადგურებლად გამოიყენა. მან დიანა გააძევა სამეფო სასახლიდან, ჩამოართვა მთელი ძვირფასეულობა და სამკაულები რაც მას ანრიმ აჩუქა, ასევე ჩამოართვა შატო დე შენონსიც. ამრიგად ეკატერინემ დიანას ყველაფერი წაართვა და საბოლოოდ პარიზიდან ძალიან შორს, შატო დე ანეტში გადაასახლა. ამასობაში ძმებმა დე გიზებმა საფრანგეთში [[ჰუგენოტები|ჰუგენოტების]] სასტიკი დევნა დაიწყეს. ეკატერინე ჰუგენოტებთან მიმართებისას მაინც ზომიერ პოზიციას იჭერდა, თუმცა მათ დევნას და ხოცვას არ კრძალავდა. ამიტომაც ჰუგენოტებმა დაიწყეს ასევე ჰუგენოტის ძებნა მაღალ წრეში. მათ მალევე იპოვნეს კიდევაც, ეს იყო [[ნავარის სამეფო|ნავარის]] მეფე-კონსორტი [[ანტუან დე ბურბონი]] და მისი ძმა, კონდეს პრინცი [[პრინცი კონდე|ლუი დე ბურბონი]]. ძმები ბურბონები ვერ იტანდნენ დე გიზებს და მათი ხელისუფლებიდან მოცილება სურდათ. მალევე ბურბონებმა გიზების წინააღმდეგ ამბოხება მოაწყვეს, რომელშიც თავადვე დამარცხდნენ, გიზებმა კი მათი ხალხის დიდი ნაწილი ტყვედ აიყვანეს და ზოგი მდინარეში დაახრჩეს, ზოგი კი ტყეში ჩამოახრჩეს. სამეფო ოჯახი და ეკატერინე მედიჩი ამას შორიდან უყრებდა. 1560 წელს საფრანგეთის მთავარ კანცლერად დაინიშნა მიშელ დე ლ'ოპიტალი. იგი ცდილობდა როგორმე დაეშოშმინებინა საფრანგეთში არსებული დაპირისპირებული ძალები და ასევე თანამშრობლობდა ეკატერინესთანაც. მიშელმა ეკატერინეს შესთავაზა ახალი კანონის შემოღება, რომლის მიხედვითაც ქვეყანაში ჰუგენოტების დევნა იკრძალებოდა. 1560 წლის 20 აგვისტოს [[ფონტენბლოს სასახლე|ფონტენბლოში]] დედა დედოფლის ბრძანებით ამ კანონს ხელი თითქმის ყველა დიდგვაროვანმა მოაწერა, რითაც ის ძალაში შევიდა. ამ კანონის მიუხედავად შიდა არეულობა გრძელდებოდა. პრინცმა კონდემ დიდი არმია შეაგროვა და საფრანგეთის სამხრეთ ქალაქები დაიპყრო. მალევე ეკატერინემ დიდი არმია დაძრა ქალაქების დასაბრუნებლად და კონდეს დასასჯელად. ნოემბერში ეკატერინემ კონდე ტყვედ ჩაიგდო და სამეფო კარზე ჩაიყვანა. იქ კონდე გაასამართლეს და ღალატისთვის თავის მოკვეთა მიუსაჯეს, თუმცა 1560 წლის 5 დეკემბერს [[ფრანსუა II (საფრანგეთი)|ფრანსუა II]] გარდაიცვალა, რამაც კონდეს სიცოცხლე იხსნა. როდესაც ეკატერინემ დაინახა, რომ მისი ვაჟი სიკვდილის პირას იყო, ანტუან დე ბურბონთან წერილი გაგზავნა, სადაც ეწერა, რომ თუ ახალ მეფეს (იგულისხმება მცირეწლოვანი შარლ IX) ერთგულებას შეჰფიცავდა და საფრანგეთის ტახტზე თავის პრეტენზიებს უარყოფდა მის ძმას სახსალამათს დაუბრუნებდა. ამით შეიძლება ითქვას, რომ ეკატერინემ შარლს ტახტი შეუნარჩუნა. ანტუანი დათანხმდა და კონდე ნავარაში დააბრუნეს. სწორედ ამ დროს ეკატერინემ ახალი მოკავშირეების შეძენა გადაწყვიტა. ამ მისიით [[პორტუგალია|პორტუგალიაში]] თავისი ელჩი [[ჟან ნიკო]] გააგზავნა რათა მოლაპარაკებები ეწარმოებინა პორტუგალიის მეფე [[სებასტიან I]]-ისა და ეკატერინეს ქალიშვილ [[მარგარიტა დე ვალუა|მარგარიტა ვალუას]] ქორწინებასთან დაკავშირებით. მართალია [[ჟან ნიკო|ჟან ნიკომ]] ვერ შეძლო მარგარიტასა და სებასტიანის დაქორწინება, თუმცა სწორედ ამ დროს ეკატერინეს პორტუგალიიდან გაუგზავნა [[თამბაქო|თამბაქოს]] დიდი პარტია რათა დედოფალი [[შაკიკი|შაკიკისგან]] განკურნებულიყო. ეკატერინეს მართლაც მოჰგვარა შვება მისმა გამოყენებამ, სწორედ ამიტომ მან ამ მცენარეს მის პატივსაცემად უწოდა [[ნიკოტინი]] და ხელი შეუწყო მის გავრცელებას, ვინაიდან ღრმად სჯეროდა, რომ ნიკოტინი თავის ტკივილთან გამკლავების საუკეთესო საშუალება იყო. როდესაც ეკატერინემ გაიგო, რომ მარგარიტა პორტუგალიაში ვერ გათხოვდებოდა, გადაწყვიტა უკვე გათხოვილი ქალიშვილისათვის მიემართა დახმარებით. სწორედ ამ მიზნით ეკატერინემ თავის ქალიშვილს, [[ესპანეთი|ესპანეთის]] დედოფალ [[ელიზაბეტა ვალუა|ელიზაბეტა ვალუას]] წერილი მისწერა, სადაც ამგვარი რამ ეწერა: " ჩემი მთავარი მიზანია, სანამ ჩემი თვალები ანათებენ შევუნარჩუნო შენი და შენი და-ძმების სამშობლოს ღვთის ჭეშმარიტი რწმენა, შევინარჩუნო ჩემი ძალაუფლება, არა ჩემთვის, არამედ ამ სამეფოსათვის, ღმერთისთვის და შენი ძმების კეთილდღეობისთვის". === შარლ IX-ის მეფობა (1560-1574) === [[ფაილი:François Clouet - Portrait of King Charles IX of France, full portrait.jpg|მარცხნივ|მინი|351x351პქ|[[შარლ IX (საფრანგეთი)|შარლ IX]]]] საფრანგეთი მეტად რთულ მდგომარეობაში ჩავარდა. მეფე გახდა 10 წლის ბიჭი რომელმაც საკუთარ კორონაციაზე იტირა. საჭირო გახდა საფრანგეთი რეგენტს ემართა სანამ მეფე გაიზრდებოდა. ფრანგმა დიდგვაროვნებმა რეგენტად ეკატერინე მედიჩი აირჩიეს. ეკატერინე თავჯდომარეობდა საფრანგეთის სამეფო საბჭოს, იგი აკონტროლებდა ყველაფერს, თავის ნებაზე მართავდა შიდა და გარე პოლიტიკას, პატრონობდა ხელოვნებას და მართავდა ბიზნესს. თუმცა რეალურად, იგი თავს ვერ ართმევდა ქვეყნის მართვას, საფრანგეთი სამოქალაქო ომის ზღვარზე იდგა. საფრანგეთის ბევრ ნაწილში ადგილობრივ დიდგვაროვნებს უფრო მეტი გავლენა ჰქონდათ ვიდრე მეფეს. ხშირად ფრანგები უკმაყოფილებას გამოთქვავდნენ ეკატერინეს, როგორც უცხოელის მმართველობასთან დაკავშირებით. ეკატერინემ მოიწვია სასულიერო პირები ორივე მხრიდან, როგორც კათოლიკეები, ისე ჰუგენოტები. მან მოუსმინა ორივე მათგანს და გაეცნო მათი უთანხმოების მიზეზებს. მიუხედავად ამისა მალე მხარეებს შორის დაპირისპირება ჩამოვარდა და კრება 1561 წლის 13 ოქტომბერს მისი ნებართვის გარეშე დაიშალა. ეკატერინე მიხვდა, რომ ეს რელიგიური დავა არა მხოლოდ სასულიერო, არამედ პოლიტიკური მხრითაც გახლეჩდა საფრანგეთს. 1562 წელს ეკატერინემ გამოსცა სენ-ჟერმენის ედიქტი, რითაც ჰუგენოტებს გარკვეული უფლებები მიანიჭათ. მიუხედავად ამისა, 1562 წლის 1 მარტს კათოლიკეები ქალაქ ვასში შეიჭრნენ ჰუგენოტების სამლოცველოში და დაარბიეს ისინი, მოკლული იქნა 74, ხოლო მძიმედ დაშავდა 104 ჰუგენოტი. ამის ორგანიზატორი ჰერცოგი დე გიზი იყო, რომელმაც ამ სისასტიკეს უბედური შემთხვევა უწოდა. კათოლიკეების თვალში გიზი გმირი იყო, თუმცა ამგვარმა ქმედებამ ჰუგენოტები შურისძიების წყურვილით აღავსო. ამას მოჰყვა საფრანგეთის რელიგიური ომების დაწყება, რომელიც მომდევნო ოცდაათი წლის მანძილზე მძვინვარებდა საფრანგეთში. ამ ამბიდან 1 თვეში პრინცმა კონდემ და ადმირალმა გასპარ დე კოლინიმ 1 800 კაციანი ჰუგენოტების არმია შექმნეს. მათ კავშირი შექმნეს ინგლისის ასევე პროტესტანტ დედოფალ [[ელისაბედ I]]-თან, რომელმაც ისინი დააფინანსა. სულ მალე კონდემ საფრანგეთში რამდენიმე ქალაქი აიღო. ეკატერინე კოლინთან მოლაპარაკებაზე წავიდა და შესთავაზა უბრძოლველად დაეთმო დაკავებული ქალაქები, რაზეც უარი მიიღო. ამ დროს ეკატერინე გაცეცხლდა და მიუგო: "თქვენ გვაჩვენეთ რაც შეგიძლიათ, ახლა კი ჩვენ გაჩვენებთ რაც შეგვიძლია !". სამეფო არმია თავს მოულოდნელად დაატყდა ჰუგენოტებს და დაიბრუნეს დაკარგული ქალაქები. სწორედ ამ ბრძოლისას დაიღუპა [[ანტუან დე ბურბონი]]. როდესაც ეკატერინემ გაიგო, რომ ანტუანი სასიკვდილოდ იყო დაჭრილი მასთან შეხვედრა მოისურვა. იგი გაემგზავრა ანტუანთან და სასიკვდილო სარეცელზე მწოლიარე ანტუანს უთხრა: "ჩემი გამბედაობა, ისეთივე დიდია როგორიც შენი". კათოლიკეებმა მალე აიღეს ქალაქი [[რუანი|რუანიც]], თუმცა მათი ტრიუმფი ხანმოკლე იყო. სულ მალე, 1563 წლის 18 თებერვალს შეთქმულმა ჰუგენოტებმა [[ფრანსუა დე გიზი]] მოკლეს. თუმცა უნდა ითქვას, რომ ეკატერინეს ეს ამბავი გაუხარდა. მან ერთ-ერთი ვიზიტისას ვენეციის ელჩს განუცხადა: "მისიე დე გიზი უფრო ადრე რომ დაღუპულიყო, მშვიდობის დამყარება უფრო ადვილი იქნებოდა და უფრო სწრაფადაც მოხერხდებოდა". 1563 წლის 19 მარტს ამბუაზში დაიდო ედიქტი, რომლის მიხედვითაც ომი დროებით დასრულდა. ეკატერინემ ასევე [[ჰავრი|ჰავრში]] შეაჩერა ინგლისელები, როდესაც ისინი ჰუგენოტებისთვის იარაღისა და ფულის გადაცემას აპირებდნენ. [[ფაილი:Catherine de Médicis et ses enfants.jpg|მინი|ეკატერინე მედიჩი და მისი შვილები, ბიჭი რომელზეც ხელი აქვს გადახვეული არის [[შარლ IX (საფრანგეთი)|შარლ IX]], მის გვერდით მდგარი ბიჭი არის ანჟუს ჰერცოგი [[ანრი III ვალუა|ანრი ვალუა]], მათ უკან მდგარი გოგონა არის პრინცესა [[მარგარიტა დე ვალუა|მარგარიტა]], ხოლო კუთხეში მდგარი პატარა ბიჭი არის ალანსონის ჰერცოგი [[ფრანსუა დე ვალუა|ფრანსუა ვალუა]]]] ==== ჰუგენოტები (1563-1572) ==== [[ფაილი:Isabel de Valois2..jpg|მარცხნივ|მინი|260x260პქ|[[ელიზაბეტა ვალუა]]]] 1563 წლის 17 აგვისტოს [[შარლ IX (საფრანგეთი)|შარლ IX]] სრულწლოვანი გახდა, რის გამოც ეკატერინეს რეგენტის სტატუსი ჩამოერთვა. თუმცა შარლს ქვეყნის მართვა სულაც არ აინტერესებდა, ამიტომაც ძალაუფლება კვლავ ეკატერინეს დარჩა. ეკატერინემ განიზრახა ერთხელ და სამუდამოდ აღმოეფხვრა ქვეყანაში არსებული დაპირისპირება, სწორედ ამ მიზნით მან 1564-65 წლებში მოლაპარაკებები დაიწყო ნავარის დედოფალ [[ჟანა დ’ალბრე|ჟანა დ'ალბრესთან]] (ანტუან დე ბურბონის ქვრივთან). 1565 წელს იგი ასევე შეხვდა თავის ქალიშვილს, ესპანეთის დედოფალ [[ელიზაბეტა ვალუა|ელიზაბეტა ვალუას]], რომელმაც სამშობლოს მონახულება მოისურვა. ელიზაბეტას ჩასვლის აღსანიშნავად ესპანეთის საზღვართან ახლოს დიდი ზეიმი გაიმართა. სწორედ ამ ზეიმისას მოულოდნელად ჩავიდა მეფე [[ფილიპე II (ესპანეთი)|ფილიპე II]]-ც (ელიზაბეტას ქმარი), რომელსაც სურდა სიდედრს დალაპარაკებოდა საფრანგეთში არსებულ ერესთან დაკავშირებით. ფილიპე ფანატიკოსი კათოლიკე იყო და შიშობდა ერეტიკოსები მეზობელი საფრანგეთიდან ესპანეთშიც არ გავრცელებულიყვნენ. ყოველივე ამის შემდეგ ფილიპე და ელიზაბეტა კვლავ ესპანეთში დაბრუნდნენ. 1566 წელს შარლმა და ეკატერინემ განაახლეს ფრანკო-ოსმალური ალიანსი. მათ [[ოსმალეთის იმპერია|ოსმალეთის]] სულთან [[სულეიმან I]]-თან ელჩი გაგზავნეს და შესთავაზეს ფრანგი ჰუგენოტების ოსმალეთის კუთვნილ [[მოლდოვეთი|მოლდავეთში]] გადასახლებას და მათი ჰაბსბურგების წინააღმდეგ ბრძოლაში გამოყენებას, თუმცა სულთანმა უარი განაცხადა, რადგან ოსმალეთი ისედაც რელიგიურად ჭრელი სახელმწიფო იყო და იქ კიდევ ერთი რელიგიის გავრცელება არ სურდა. 1567 წლის 27 სექტემბერს ჰუგენოტებმა სახელმწიფო გადატრიალების მოწყობა სცადეს, რასაც რელიგიური ომების განახლება მოჰყვა. 1568 წლის 23 მარტს ეკატერინემ ომის დასრულება შეძლო, თუმცა არსებული დაპირისპირება და სისხლის ღვრა გრძელდებოდა. მალე ეკატერინემ ჰუგენოტებისადმი რეპრესიული პოლიტიკა შეწყვიტა. 1568 წლის ივნისში მან ვენეციის ელჩთან შეაქო ჰერცოგი ალბა, რომელმაც [[ნიდერლანდები|ნიდერლანდებში]] პროტესტანტიზმის აღმოსაფხვრელად ათასობით ადამიანი მოკლა და საბოლოოდ მიზანს მიაღწია. [[ფაილი:Château de Beauregard - Jeanne III d'Albret.jpg|მარცხნივ|მინი|232x232პქ|ნავარის დედოფალი [[ჟანა დ’ალბრე|ჟანა დ'ალბრე]]]] ჰუგენოტები საფრნგეთის დასავლეთ სანაპიროზე არსებულ [[ლა-როშელი|ლა-როშელის]] ციხესიმაგრეში გამაგრდნენ. მათ შეუერთდნენ ნავარის დედოფალი ჟანა დ'ალბრე და მისი 15 წლის ვაჟი [[ანრი IV (საფრანგეთი)|ანრი დე ბურბონი]]. ჟანამ იქ მყოფი ჰუგენოტები გაამხნევა და ეკატერინეს მისწერა: "სანამ აქ ვარ, დავიცავ ჩემს ღმერთს !". ეკატერინე ჟანას ამტყუნებდა და აჯანყების წამოწყების გამო მას "უსინდისო ქალბატონი" უწოდა. 1570 წელს ხელი მოეწერა ხელშეკრულებას, რომლის მიხედვითაც ჰუგენოტებს იმდენი უფლება მიენიჭათ რამდენიც აქამდე არასდროს ჰქონიათ. 1568 წელს გარდაიცვალა ეკატერინეს ქალიშვილი, ესპანეთის დედოფალი ელიზაბეტა ვალუა, იგი მშობიარობას გადაჰყვა. ასეთ სიტუაცაიაში საფრანგეთისთვის კათოლიკურ ესპანეთთან კავშირის შესუსტება წარმოუდგენელი იყო, ამიტომაც ეკატერინემ ფილიპე II-ს შესთავაზა, რომ მისი უმცროსი ქალიშვილი, პრინცესა [[მარგარიტა დე ვალუა|მარგარიტა]] შეერთო ცოლად, თუმცა ფილიპემ უარი განაცხადა. ეკატერინემ სასწრაფოდ დაიწყო ახალი კათოლიკე მოკავშირის ძებნა და იპოვნა კიდეც. 1570 წელს შარლ IX დააქორწინა საღვთო რომის იმპერატორის ასულ [[ელიზაბეთ ავსტრიელი (1554-1592)|ელიზაბეთ ავსტრიელზე]], რომელიც ფილიპე II-ს დის შვილად ერგებოდა. გარდა ამისა, ეკატერინეს დიდი სურვილი ჰქონდა, რომ მისი ორი ვაჟიდან ერთ-ერთს მაინც შეერთო ცოლად ინგლისის დედოფალი [[ელისაბედ I]]. იგი თავიდან ცდილობდა თავისი ვაჟი, ანრი და ელისაბედი დაექორწინებინა, რაზეც ანრიმ სასტიკი უარი განაცხადა (ვინაიდან ელისაბედი მასზე ორჯერ უფროსი იყო), ხოლო ამის შემდეგ ეკატერინე ცდილობდა როგორმე თავისი ნაბოლარა ვაჟი ფრანსუა და ელისაბედი დაექორწინებინა, რაზეც ამჯერად ელისაბედმა თქვა უარი. ამიტომ ეკატერინემ ამჯერად მარგარიტას გათხოვება მოისურვა. მან გადაწყვიტა მარგარიტა მიეთხოვებინა ნავარის მეფე ანრი III-თვის (ჟანა დ'ალბრესა და ანტუან ბურბონის ვაჟი). თუმცა როგორც აღმოჩნდა მარგარიტას რომანი ჰქონდა [[ანრი I დე გიზი|ანრი დე გიზთან]], გარდაცვლილი ფრანსუა დე გიზის ვაჟთან. ეს რომ ეკატერინემ და შარლმა გაიგეს საშინლად გაცეცხდნენ. შუაღამისას შევიდნენ მარგარიტას საძინებელში, საწოლიდან გადმოათრიეს, სცემეს, საღამური შემოახიეს და თმით ათრიეს. ამის შემდეგ ეკატერინემ ჟანას საფრანგეთის სამეფო კარზე ჩასვლა და ქორწინებასთან დაკავშირებით მოლაპარაკება სთხოვა. ამის საპასუხოდ ჟანამ ეკატერინეს ამგვარი რამ მისწერა: " ბოდიშს გიხდით, თუ ამას კითხულობთ, რადგან სიცილი მინდა, თქვენ ითხოვთ ჩემივე ხელით ჩაგაბაროთ ჩემი ვაჟი, მე კი ამას არასოდეს გავაკეთებ. მე ამაში დარწმუნებული არ ვარ, თუმცა ამბობენ, რომ თქვენ ჭამთ პატარა ბავშვებს ". თუმცა საბოლოოდ მოლაპარაკება შედგა და ჟანა ვაჟთან ერთად საფრანგეთის სამეფო კარზე ჩავიდა. ჟანა დათანხმდა მისი ვაჟის ქორწინებას მარგარიტაზე, იმ შემთხვევაში, თუ ანრი კვლავ ჰუგენოტი იქნებოდა. როდესაც ჟანა კვლავ ჩავიდა პარიზში მარგარიტას საქორწინო კაბის სანახავად, მას ეკატერინემ უძვირფასესი ხელთათმანები აჩუქა, რომელიც მოწამლული იყო და ჟანა ადგილზევე გარდაიცვალა. ამგვარად გადაუხადა ეკატერინემ სამაგიერო ამბოხებისათვის. მიუხედავად ამისა ანრიმ მარგარიტაზე ქორწინებაზე უარი არ თქვა, თუმცა იცოდა, რომ დედამისი მომავალმა სიდედრმა მოწამლა. 1572 წლის 18 აგვისტოს ნოტრ-დამის კათედრალში მარგარიტა ვალუა და ანრი III დაქორწინდნენ. ამ ქორწილზე უამრავმა ჰუგენოტმა მოიყარა თავი. ყველა ზეიმობდა, რადგან ხალხი ფიქრობდა, რომ ამ ქორწინებით რელიგიური ომები დასრულდა, რეალურად კი ყველაფერი წინ იყო. [[ფაილი:Debat-Ponsan-matin-Louvre.jpg|მინი|258x258პქ|ეკატერინე და სამეფო ოჯახის წევრები ათვალიერებენ წმინდა ბართლომეს ღამით მოკლული ჰუგენოტების გვამებს]] ==== წმინდა ბართლომეს ღამე (1572-1574) ==== სამი დღის შემდეგ ადმირალი კოლინის მოკვლა სცადეს, ცხადია ეკატერინეს დაკვეთით, თუმცა მკვლელმა ააცილა და კოლინი მხარში დაიჭრა. ამრიგად ყველა მიხვდა, რომ კათოლიკეები ჰუგენოტებს არასდროს დაუმეგობრდებოდნენ. ეკატერინემ კოლინის მკვლელობა იმიტომ დაუკვეთა, რომ იგი მეფე შარლს აქეზებდა, რომ ესპანეთთან ომი დაეწყო, რაც ნამდვილად დაღუპავდა საფრანგეთს, ვინაიდან ესპანეთი იმ დროის უძლიერესი ქვეყანა იყო. ამ ამბიდან ორ დღეში, 1572 წლის 24 აგვისტოს დაიწყო [[წმინდა ბართლომეს ღამე|წმინდა ბართლომეს ღამის]] სახელით ცნობილი ჰუგენოტების მასობრივი ხოცვა, რომლის მოთავეც თავად ეკატერინე მედიჩი, ხოლო აღმასრულებელი ჰერცოგი დე გიზი და სხვა კათოლიკეები იყვნენ. ამ ღამეს შეეწირა 10 000-ზე მეტი ჰუგენოტი. ცხადია ეკატერინე მეფის ნებართვის გარეშე ამგვარ ქმედებას ვერ ჩაიდენდა. მან ერთი დღით ადრე, 23 აგვისტოს ეკატერინე შარლის დარწმუნებას ცდილობდა, როდესაც მოულოდნელად შარლმა დაიყვირა: "მაშინ მოკალით ყველა !, მოკალით ყველა !". ამ ღამეს ემსხვერპლა კოლინიც, იგი ანრი დე გიზმა მოკლა და ფანჯრიდან გადმოაგდო. ანრი ბურბონმა კათოლიკობა მიიღო და ასე უშველა თავს. პარიზში ხოცვა თითქმის მთელი კვირა გაგრძელდა და მოედო საფრანგეთის სხვა პროვინციებსა. საბოლოოდ ჰუგენოტების ხოცვამ ოქტომბრის დამდეგამდე გასტანა და მოედო მთელს სამეფოს. სწორედ ამიტომ, ცნობილი ისტორიკოსი [[ჟიულ მიშლე]] ამბობდა: "წმინდა ბართლომეს ღამე არ იყო მხოლოდ ერთი დღე, ეს იყო მთელი სეზონი". ამ დღის შემდეგ ეკატერინე ელჩებს შეხვდა საკმაოდ კარგ გუნებაზე და იცინოდა კიდეც. სწორედ ამ დღიდან მიეკერა მის სახელს ტირანი და შავი დედოფალი. როგორც თავად ამბობდა, მოწყალება გაიღო და ამ ხოცვისას მოკლული ყველა ადამიანი ერთ ორმოში ჩაყარა და მიწა მიაყარა. ამისათვის მას რომის პაპმა კათოლიკობის დამცველი უწოდა და მედალიც კი უბოძა. === ანრი III-ის მეფობა (1574-1589) === [[ფაილი:Anjou 1570louvre.jpg|მარცხნივ|მინი|228x228პქ|[[ანრი III ვალუა|ანრი III]]]] წმინდა ბართლომეს ღამიდან ორ წელიწადში, [[შარლ IX (საფრანგეთი)|შარლ IX]] გარდაიცვალა, 23 წლის ასაკში. სიკვდილის წინ მან ბურტყუნით წარმოთქვა: "ოჰ, დედაჩემი...". თავის გარდაცვალებამდე ერთი დღით ადრე ეკატერინე რეგენტად დაასახელა, რადგან შარლს ვაჟი არ ჰყავდა ხოლო მისი უმცროსი ძმა, ანრი [[რეჩ პოსპოლიტა|რეჩ-პოსპოლიტას]] მეფე იყო და [[პოლონეთი|პოლონეთში]] ცხოვრობდა, საფრანგეთი კი მის ნაცვლად ვინმე სხვას უნდა ემართა. ეკატერინემ სასწრაფოდ შეატყობინა ანრის რომ მისი ძმა გარდაიცვალა და მას საფრანგეთის ტახტი ელოდა. ანრი რეჩ-პოსპოლიტან მეფედ სულ 3 თვით იყო, რის შემდეგაც ტახტი მიატოვა და საფრანგეთში გასამეფებლად დაბრუნდა. ეკატერინემ ანრის შარლის გარდაცვალების შემდეგ ამგვარი რამ მისწერა:"მე წარმოუდგენელ ტკივილს ვგრძნობ, და ის სცენა რაც მან გარდაცვალებამდე გააკეთა, მან საოცარი სიყვარული გამოამჟღავნა ჩემს მიმართ და... საბოლოო ჯამში, ჩემი ერთად-ერთი ნუგეში ისაა, რომ გიხილავ აქ, საფრანგეთის მეფედ, კარგი ჯანმრთელობით, და მე თუ შენც დაგკარგავ, თვითონ დავიმარხავ თავს შენს გვერდით". ანრი ეკატერინეს უსაყვარლესი შვილი იყო. მისი ძმებისაგან განსხვავებით, იგი ზრდასრული და ჯანმრთელი იყო, რის გამოც ეკატერინეს ნაკლებად შეეძლო ქვეყნის მართვაში ჩარევა. მიუხედავად ამისა, ანრის სუსტი ფილტვები ჰქონდა და მუდმივ დაღლილობას განიცდიდა. მას ნაკლებად ჰქონდა ინტერესი ქვეყნის მართვასთან დაკავშირებულ საკითხებთან დაკავშირებით, მაგრამ იგი მაინც ბეჯითად და ნაყოფიერად მართავდა სახელმწიფოს. მან ეკატერინე ჩამოაცილა ქვეყნის მართვის სადავეებს, ამასთან ხშირად უმალავდა სამომავლო გეგმებსა და ქვეყანაში მიმდინარე მოვლენებს. [[ფაილი:François de France, duc d'Alençon + 1584.jpg|მინი|ეკატერინეს ნაბოლარა ვაჟი, ალანსონის ჰერცოგი [[ფრანსუა დე ვალუა]]]] კორონაციიდან ორ დღეში, 1575 წლის თებერვალში ანრი დაქორწინდა [[ლუიზა დე ლორენ-ვედემონი|ლუიზა დე ლორენ-ვედემონზე]]. მისი ამგვარი ქმედების გამო ეკატერინეს ყველა გეგმა ჩაეშალა ანრის ქორწინებასთან დაკავშირებით. თუმცა ანრი უფროსი ძმების მსგავსად მემკვიდრის დატოვების საკითხში უუნარო აღმოჩნდა. მართალია დედოფალი ლუიზა დაფეხმძიმდა, მაგრამ მუცელი მალევე მოეშალა. პაპის ნუნციომ სალვატიმ განაცხადა: " ეს არის მხოლოდ სირთულე, ჩვენ არ შეგვიძლია წარმოვიდგინოთ, რომ მას ეყოლება შთამომავლობა... ექიმები, ვინც კარგად იცნობენ მის ფიზიკურობას, ამბობენ რომ მას არ შეუძლია მემკვიდრე დატოვოს და ის თავადაც ვერ იცოცხლებს დიდ ხანს". აქედან გამომდინარე, ანრის გარდაცვალების შემთხვევაში მის მემკვიდრედ განიხილებოდა ეკატერინეს კიდევ ერთი ვაჟი, ალანსონის ჰერცოგი [[ფრანსუა დე ვალუა]]. თუმცა ფრანსუა არასანდო იყო, ვინაიდან მას ჰქონდა გადახრები ჰუგენოტებისაკენ და ასევე ახასიათებდა მეამბოხეობა. ფრანსუა ქვეყნიდან ქვეყანაში დადიოდა და მოკავშირეებს ეძებდა. ეკატერინემ ყველა ღონე იხმარა, რომ როგორმე ფრანსუა პარიზში დაებრუნებინა. [[ფაილი:Reine Marguerite de Valois.jpg|მარცხნივ|მინი|230x230პქ|[[მარგარიტა დე ვალუა|მარგარიტა ვალუა]]]] 1576 წელს ფრანსუა ჰუგენოტების მხარეზე გადავიდა და ანრის ტახტიდან ჩამოგდება მოისურვა. თუმცა ეკატერინემ ჰუგენოტებს გარკვეული პრივილეგიები უბოძათ, რითაც ჰუგენოტებმა ფრანსუა მარტო დატოვეს, ამის გამო კი იგი ოჯახს დაუბრუნდა და პატიება ითხოვა. 1584 წელს ფრანსუა უშვილოდ გარდაიცვალა. მეორე დღეს ეკატერინემ განაცხადა: " იმდენად უვარგისად ვიცხოვრე, რომ უამრავი ადამიანი დაიღუპა ჩემს გამო, თუმცა ახლა მივხვდი, რომ ღვთის ნებას უნდა დაემორჩილო, რომ ის ფლობს ყველაფერს, რომ ის ბავშვებს მხოლოდ მათ აძლევს ვინც მოსწონს, ამას რომ ადრე მივხვედრილიყავი, იქნებ ჩვენთვისაც მოეცა მსგავსი წყალობა". ეკატერინეს კოშმარი ახდა, [[სალიკური სამართალი|სალიკური კანონით]] საფრანგეთის ტახტზე ასვლა მხოლოდ მამაკაცს შეეძლო, ვინაიდან ფრანსუა გარდაიცვალა, ხოლო ანრის შვილი არ უჩნდებოდა, ტახტის მემკვიდრეები მისი სიძეები გამოდიოდნენ. თუმცა ყველაზე ახლოს ტახტთან მარგარიტას ქმარი, ანრი დე ბურბონი იდგა, ვინაიდან მარგარიტა ცოცხალი იყო, მისი ორი და კი უკვე გარდაცვლილი, თუმცა ტახტზე პრეტენზიები ჰქონდათ ელიზაბეტას ქმარს ფილიპე II-ს და მის უფროს ქალიშვილს [[ისაბელ კლარა ეუხენია|ისაბელ კლარა ეუხენიას]]. თუმცა ეკატერინეს იმაზე მეტად არაფერი აშინებდა, რომ საფრანგეთის ტახტზე ჰუგენოტი ანრი დაჯდებოდა. ეკატერინეს კონტაქტი ჰქონდა თავის უკანასკნელ ცოცხალ ქალიშვილ მარგარიტასთან, ნავარაში. მარგარეტი ფრანსუას მსგავსად ჰუგენოტების მხარეს იყო. 1582 წელს ქმრის გარეშე, ნავარის დედოფალი მარგარიტა საფრანგეთის სამეფო კარს ესტუმრა. ხმები დადიოდა, რომ მარგარიტას ნავარაში, ქმრის მსგავსად უამრავი საყვარელი ჰყავდა. ამის გამო ეკატერინე მას საშინლად გაუწყრა და გამგმირავად უყვირა. მალე მან მარგარიტას ნავარაში დაბრუნებისთვის დაიწყო მზადება. 1585 წელს მარგარიტა ნავარიდან ისევ გაიქცა. ის ვერ იტანდა ამ ქვეყანას და არ შეეძლო იქ გაჩერება. საფრანგეთში დაბრუნებულმა ეკატერინეს ფული სთხოვა, მან კი მხოლოდ იმდენი გაუგზავნა, რომ მაგიდაზე ცოტაოდენი საჭმელი დაელაგებინა. მარგარიტა შარლატის ციხესიმაგრეში დაბინავდა სადაც თავის საყვარელ ობიაკს შეხვდა. ეკატერინემ ანრის უთხრა, რომ სანამ მისი და მათ შეარცხვენდა, რამდე ეღონა. 1586 წელს მარგარიტა შატო დე უსონში გამოკეტეს. ამის შემდეგ ეკატერინეს ქალიშვილზე გული აუცრუვდა და ის აღარასოდეს უნახავს. ეკატერინე ვერ აკონტროლებდა ანრის. ანრის როლი მთავრობასა და სახელმწიფოში გახდა აღმასრულებელი. იგი მოგზაურობდა მთელი საფრანგეთის მასშტაბით და ხვდებოდა მოსახლეობას, ხოლო საჭიროების შემთხვევაში ჯარის სარდლობასაც ითავსებდა. 1578 წელს მან იმოგზაურა სამხრეთ საფრანგეთში სადაც ჰუგენოტების ლიდერებს შეხვდა. 1579 წელს, პარიზში დაბრუნებულ მეფეს ანონიმური წერილი მისწერეს სადაც ეწერა: "თქვენ ამბოხების ზღვარზე ხართ, ყველა ვინც სხვა რამეს გეუბნებათ მატყუარაა". ==== კათოლიკური ლიგა (1584-1587) ==== [[ფაილი:Guise.jpg|მინი|245x245პქ|[[ანრი I დე გიზი|ანრი დე გიზი]]]] საფრანგეთში რელიგიური ომებისას, ანრი დე გიზის თაოსნობით ჩამოყალიბდა კათოლიკური ლიგა, რომელსაც მიზნად ესახა კათოლიციზმის დაცვა. 1584 წელს კათოლიკური ლიგის მეთაურმა, ანრი დე გიზმა, ფრანსუას სიკვდილის შემდეგ მეფე ანრი III აიძულა შემოეღო კანონი, რომლის მიხედვითაც კაცი ვერ გახდებოდა საფრანგეთის მეფე თუ კათოლიკე არ იყო. ამ გზით მან ტახტზე უფლებები წაართვა ანრი დე ბურბონს. ანრი III-ს არ შეეძლო არც მეამბოხე ჰუგენოტებთან და არც თავს გასულ კათოლიკეებთან ბრძოლა, ვინაიდან ორივე დაჯგუფება მეტად ძლიერი იყო. ამ დროისათვის რელიგიური ომები ევროპის თითქმის ყველა სახელმწიფოში მძვინვარებდა. 1587 წლის 8 თებერვალს დედოფალმა ელისაბედ I-მა თავი მოჰკვეთა ეკატერინეს ყოფილ რძალს, დედოფალ [[მარიამ სტიუარტი|მარია სტიუარტს]], კათოლიკე ქალს. ამან კათოლიკური სამყაროს აღშფოთება და განრისხება გამოიწვია. ესპანეთის მეფე ფილიპე II-მ ელისაბედის დასასჯელად უდიდესი სამხედრო ფლოტი შექმნა სახელწოდებით "[[უძლეველი არმადა]]". მას მიზნად ჰქონდა ელისაბედის დასჯა, ტახტიდან ჩამოგდება, ინგლისის კვლავ კათოლიკობაზე მოქცევა და მის ტახტზე თავისი ქალიშვილის ისაბელ კლარა ეუხენიას დასმა, რომელიც ეკატერინეს შვილიშვილი იყო. ამ ბრძოლაში ესპანელებს ფრანგებიც დაეხმარნენ, მაგრამ ელისაბედმა გაიმარჯვა. ამის შემდეგ ესპანეთისა და კათოლიკური ლიგის ძლიერება დაეცა. ==== უკანასკნელი თვეები, გარდაცვალება და დაკრძალვა (1588-1589) ==== [[ფაილი:François Clouet - Portrait of Catherine de' Medici - Walters 37415.jpg|მარცხნივ|მინი|241x241პქ|ეკატერინე მედიჩი ]] ანრიმ პარიზის დასაცავად შვეიცარიელები დაიქირავა. თუმცა პარიზელები აცხადებდნენ, რომ თავს თვიცონაც დაიცავდნენ. 1588 წლის 12 მაისს ანრი დე გიზმა პარიზი აიღო, სამეფო ოჯახი კი ბლუაში გაიქცა. ანრი იძულებული იყო დაეკმაყოფილებინა გიზის ყველა მოთხოვნა. იმავე წლის 23 დეკემბერს გიზის ჰერცოგი ჩავიდა ბლუას სასახლეში, სადაც მას ელოდებოდა თავისი ძმა ლუი II, გიზის კარდინალი. ჰერცოგს უთხრეს, რომ მას პირადად ელოდებოდა მეფე სამეფო საძინებელში, სადაც მცველებმა მოკლეს ჯერ ჰერცოგი, შემდეგ კარდინალი. იმისათვის, რათა სამეფო გვირგვინის მოცილე არ გამოსჩენოდა, მეფემ ჰერცოგის შვილი დააპატიმრებინა. გიზის ჰერცოგი ხალხში დიდი პოპულარობით სარგებლობდა. მისმა მკვლელობამ კი მოქალაქეები ანრის წინააღმდეგ განაწყო. პარლამენტმა კრიმინალში დაადანაშაულა მეფე, რომელმაც დატოვა პარიზი, რათა შეერთებოდა ანრი ნავარელის ჯარს. ამ დროს უკვე ავადმყოფი ეკატერინე საწოლში იწვა და ოთახიდან ვერ გამოდიოდა. [[ფაილი:Catherine de Medicis Henri II gisants basilique-Saint-Denis.jpg|მინი|272x272პქ|ეკატერინე მედიჩისა და [[ანრი II (საფრანგეთი)|ანრი II]]-ის საფლავი]] თავისი სიცოცხლის ბოლო ეტაპზე ეკატერინე ერთობ ხშირად ავადმყოფობდა, რის გამოც იგი ყოველდღე სიკვდილს ელოდა. სწორედ ამიტომ მან მიიღო გადაწყვეტილება, რომ შეხვედროდა ცნობილ წინასწარმეტყველ [[ნოსტრადამუსი|ნოსტრადამუსს]] და მისგან გაეგო თავის აღსასრულის დრო. ეკატერინემ მას ჰკითხა თუ როდის გარდაიცვლებოდა, ნოსტრადამუსმა კი მიუგო: "მაშინ, როდესაც სენ-ჟერმენს იხილავთ". ამის შემდეგ დედოფალ სენ-ჟერმენის სასახლეში ფეხი აღარ დაუდგამს, მეტიც საცხოვრებლად შორს გადავიდა რომ არც კი დაენახა, თუმცა ამას მისი ჯანმრთელობის გაუმჯობესება არ მოჰყოლია. ეკატერინე მედიჩის დაავადება სულ უფრო პროგრესირებდა, ამიტომაც ანრიმ მასთან სახელგანთქმული ექიმი მიიყვანა. დედა დედოფალმა ახლად გაცნობილ ექიმს სახელი ჰკითხა. საინტერესოა ის გარემოება, რომ მისდა სავალალოდ და ბედის ირონიით, ექიმის სახელი სწორედ ნოსტრადამუსის მიერ ნახსენები სახელი - სენ-ჟერმენი იყო. ამ სახელის გაგონებამ დედოფალზე იმდენად ცუდად იმოქმედა, რომ ეკატერინეს ინფარქტი განუვითარდა და 1589 წლის 5 იანვარს, 69 წლის ასაკში გარდაიცვალა. საინტერესოა ის გარემოებაც, რომ როდესაც ბლუადან ეკატერინეს ცხედარი პარიზში, ანრი II-ის გვერდით დასაკრძალად მიჰქონდათ, პარიზელებმა გვამი არ შეატანინეს. ამის მიზეზი ის იყო რომ ხალხს ეკატერინე ეზიზღებოდა მისი ტირანული პოლიტიკის გამო. ხოლო როცა ხალხის დარბევა სცადეს ისინი დაემუქრნენ, რომ თუ მას პარიზში დაკრძალავდნენ მის გვამს ამოთხრიდნენ და სენაში გადააგდებდნენ. ამიტომ ეკატერინე ბლუაში დაკრძალეს. მოგვიანებით, 1610 წელს, მისმა სიძემ, უკვე საფრანგეთის მეფე [[ანრი IV (საფრანგეთი)|ანრი IV]]-მ ეკატერინეს ნეშტი გადაასვენა და პარიზში, ანრი II-ის გვერდით დაკრძალა სენ-დენის ბაზილიკაში. == შვილები == {| class="wikitable" |+ !სახელი !პორტრეტი !დაიბადა !გარდაიცვალა !ზოგადი ცნობები |- |[[ფრანსუა II (საფრანგეთი)|ფრანსუა II]] |[[ფაილი:Francois II de france.jpg|frameless|164x164პქ]] |19 იანვარი, 1544 პარიზი, საფრანგეთი |5 დეკემბერი, 1560 ორლეანი, საფრანგეთი (16 წლის) |საფრანგეთის მეფე 1559 წლიდან. შოტლანდიის მეფე-კონსორტი 1558 წლიდან. დედოფალ [[მარიამ სტიუარტი|მერი I სტიუარტის]] პირველი ქმარი. გარდაიცვალა უშვილო. |- |[[ელიზაბეტ დე ვალუა|ელიზაბეტი]] |[[ფაილი:Antonis Mor (1512-1516-c.1576) (after) - Elisabeth of Valois - M.62 - Fitzwilliam Museum.jpg|frameless|157x157პქ]] |2 აპრილი, 1545 პარიზი, საფრანგეთი |3 ოქტომბერი, 1568 მადრიდი, ესპანეთი (23 წლის) |ცოლად გაჰყვა ესპანეთის მეფე [[ფილიპე II (ესპანეთი)|ფილიპე II]]-ს, რომელთანაც შეეძინა ორი გოგონა: ნიდერლანდების მმართველი [[ისაბელ კლარა ეუხენია]] და სავოიის ჰერცოგინია [[კატალინა მიკაელა ჰაბსბურგი|კატალინა მიკაელა]]. გარდაიცვალა მშობიარობისას. |- |[[კლაუდია ვალუა|კლაუდია]] |[[ფაილი:François Clouet (Werkstatt) - Herzogin Claudia, Tochter Heinrichs II. von Frankreich - 1489 - Bavarian State Painting Collections.jpg|frameless|162x162პქ]] |12 ნოემბერი, 1547 პარიზი, საფრანგეთი |21 თებერვალი, 1575 ნანსი, საფრანგეთი (27 წლის) |ცოლად გაჰყვა ლოთარინგიის ჰერცოგ [[შარლ III ლოთარინგიელი|შარლ III]]-ს, რომელთანაც შეეძინა შვილები: ლოთარინგიის ჰერცოგები [[ანრი II ლოთარინგიელი|ანრი II]] და [[ფრანსუა II ლოთარინგიელი|ფრანსუა II]], ტოსკანის დიდი ჰერცოგინია [[კრისტინა ლოთარინგიელი|კრისტინა]], სტრასბურგის ეპისკოპოსი [[შარლ ლოთარინგიელი|შარლი]], იულიხ-კლევ-ბერგის ჰერცოგინია [[ანტუანეტ ლოთარინგიელი|ანტუანეტა]] და ბავარიის კურფიურსტი [[ელიზაბეთ ლოთარინგიელი|ელიზაბეთი]]. გარდაიცვალა მშობიარობისას. |- |ლუი |[[ფაილი:D2ed0a7b2a.jpg|frameless|194x194პქ]] |3 თებერვალი, 1549 პარიზი, საფრანგეთი |24 ოქტომბერი, 1550 მანტი, საფრანგეთი (1 წლის) |ორლეანის ჰერცოგი. გარდაიცვალა მცირეწლოვანი, გაციებისაგან. |- |[[შარლ IX (საფრანგეთი)|შარლ IX]] |[[ფაილი:(Agen) Portrait de Charles IX - François Clouet - Musée des Beaux-Arts d'Agen.jpg |frameless|164x164პქ]] |27 ივნისი, 1550 პარიზი, საფრანგეთი |30 მაისი, 1574 ვინსენე, საფრანგეთი (23 წლის) |საფრანგეთის მეფე 1560 წლიდან. ცოლად შეირთო საღვთო რომის იმპერატორ [[მაქსიმილიან II (სრი)|მაქსიმილიან II]]-ის ასული [[ელიზაბეთ ავსტრიელი (1554-1592)|ელიზაბეთ ავსტრიელი]], რომელთანაც შეეძინა ერთი გოგონა, [[მარი ელიზაბეტ დე ვალუა|მარი ელიზაბეტი]]. |- |[[ანრი III ვალუა|ანრი III]] |[[ფაილი:Anjou 1570louvre.jpg|frameless|154x154პქ]] |19 სექტემბერი, 1551 პარიზი, საფრანგეთი |2 აგვისტო, 1589 სენ-კლოდი, საფრანგეთი (37 წლის) |პოლონეთ-ლიტვის მეფე 1572-1575 წლებში. საფრანგეთის მეფე 1574 წლიდან. ცოლად შეირთო [[ლუიზა დე ლორენ-ვედემონი]], მაგრამ შვილები არ ჰყოლია. მოკლა ფანატიკოსმა კათოლიკემ, რითაც შეწყდა ვალუას დინასტია. |- |[[მარგარიტა დე ვალუა|მარგარიტა]] |[[ფაილი:Margot 001.jpg|frameless|157x157პქ]] |14 მაისი, 1553 პარიზი, საფრანგეთი |27 მაისი, 1615 პარიზი, საფრანგეთი (61 წლის) |ცოლად გაჰყვა საფრანგეთისა და ნავარის მეფე [[ანრი IV (საფრანგეთი)|ანრი IV]]-ს, რომელსაც მოგვიანებით გაეყარა. გარდაიცვალა უშვილოდ. |- |[[ფრანსუა დე ვალუა|ფრანსუა]] |[[ფაილი:Jean Decourt - Portrait François-Hercule de Valois, duc d’Alençon c. 1576.png|frameless|159x159პქ]] |18 მარტი, 1555 პარიზი, საფრანგეთი |10 ივნისი, 1584 ტიერი, საფრანგეთი (29 წლის) |ანჟუსა და ალანსონის ჰერცოგი. განიხილებოდა ინგლისის დედოფალ ელისაბედ I-ის საქმროდ. გარდაიცვალა დაუქორწინებელი და უშვილო, მალარიით. |- |ვიქტორია | rowspan="2" |[[ფაილი:Livre d'heures de Catherine de Medicis 04.1.jpg|frameless|121x121პქ]] | rowspan="2" |24 ივნისი, 1556 პარიზი, საფრანგეთი |აგვისტო, 1556 პარიზი, საფრანგეთი |გარდაიცვალა ჩვილობაში. |- |ჟანა | colspan="2" |დაიბადა მკვდარი |} == ტიტულები == {| class="wikitable" |+ !ქვეყნის გერბი !ქვეყანა და თანამდებობა !წინამორბედი !მმართ. დასაწყისი !მმართ. დასასრული !მემკვიდრე |- |[[ფაილი:Auvergne Boulogne.svg|frameless|77x77პქ]] |[[ოვერნი|ოვერნის]] [[ჰერცოგინია]] |[[ანა დე ლა ტურდე]] |1524 |5 იანვარი 1589 |[[შარლ III ლოთარინგიელი|შარლ III]] [[შარლ III ლოთარინგიელი|ლოთარინგიელი]] |- |[[ფაილი:Arms of the Dukes of Orléans.svg|frameless|81x81პქ]] |[[ორლეანი|ორლეანის]] [[ჰერცოგინია]] |[[ჟანა დე ვალუა]] |28 ოქტომბერი 1533 |10 აგვისტო 1536 |[[მარი დე ბურბონი]] |- |[[ფაილი:Blason province fr Dauphine.svg|frameless|77x77პქ]] |[[მადამ დოფინი|საფრანგეთის]] [[მადამ დოფინი|დოფინი]] |[[შარლოტა სავოიელი]] | rowspan="2" |10 აგვისტო 1536 | rowspan="2" |31 მარტი 1547 |[[მარია სტიუარტი]] |- |[[ფაილი:Armoiries Bretagne - Arms of Brittany.svg|frameless|76x76პქ]] |[[ბრეტანი|ბრეტანის]] [[ჰერცოგინია]] |[[მარგარიტა დე ფუა]] |შეუერთდა [[დომენი|დომენს]] |- |[[ფაილი:Arms of the Kingdom of France.svg|frameless|137x137პქ]] |[[საფრანგეთი|საფრანგეთის]] [[საფრანგეთის დედოფლების სია|დედოფალი]] |[[ელეონორ ავსტრიელი]] |31 მარტი 1547 |10 ივლისი 1559 |[[მარია სტიუარტი]] |} == წინაპრები == {{Ahnentafel-compact5|1. ეკატერინე მედიჩი|2. [[ლორენცო II მედიჩი|ლორენცო II, ურბინოს ჰერცოგი]]|3. [[მადლენ დე ლა ტურდე]]|4. [[პიერო მედიჩი (1472-1503)|პიერო მედიჩი]]|5. [[ალფონსინა ორსინი]]|6. [[ჟან III, ოვერნის ჰერცოგი]]|7. [[ჟანა დე ბურბონი]]|8. [[ლორენცო მედიჩი]]|9. [[კლარისა ორსინი]]|10. რობერტო ორსინი, ბრასიანოს კონტი|11. კატერინა სანსევერინო|12. ბერტრანდ VI, ოვერნის ჰერცოგი|13. ლუიზა დე ლა ტრემუალი|14. ჟან VIII, ვანდომის ჰერცოგი|15. ისაბელა ბურგუნდიელი|16. [[პიერო მედიჩი]]|17. [[ლუკრეცია ტორნაბუონი]]|18. ჯაკომო ორსინი, მონტეროტონდოს ლორდი|19. მადალენა ორსინი|20. კარლო ორსინი, ბრასიანოს ლორდი|21. პაოლა ორსინი|22. ამერიგო სანსევერინო, კაპასიოს კონტი|23. მარგერიტა სანსევერინო|24. ბერტრანდ V, ოვერნის ჰერცოგი|25. ჟაკლინ დიუ პესჩინი|26. ჟორჟ I დე ლა ტრემუალი|27. კატრინ დე ლ'ისლე-ბუშარდი|28. ლუი, ვანდომის გრაფი|29. ჟანა დე ლავალი|30. ლუი, ანჟუს კონტი|31. მარგარიტა დე შამბრი|[[ ]] შინაარსი=<center>|border=1|boxstyle=padding-top: 0; padding-bottom: 0;|boxstyle_1=background-color: #fcc;|boxstyle_2=background-color: #fb9;|boxstyle_3=background-color: #ffc;|boxstyle_4=background-color: #bfc;|boxstyle_5=background-color: #9fe;|style=font-size: 90%; line-height: 110%;}} ==ლიტერატურა== * ''ნ. ქოთორნი''. ტირანები, გვ. 68 — თბილისი, „კლიო“, 2011. * Babelon, Jean-Pierre. "The Louvre: Royal Residence and Temple of the Arts". Realms of Memory: The Construction of the French Past. Vol. III: Symbols. Edited by Pierre Nora. English language edition translated by Arthur Goldhammer, edited by Lawrence D. Kritzman. New York: Columbia University Press, 1998. * Blunt, Anthony. Art and Architecture in France: 1500–1700. New Haven, Connecticut: Yale University Press, 1999. * Brantôme, Pierre de Bourdeille. Illustrious Dames of the Court of the Valois Kings. Translated by Katharine Prescott Wormeley. New York: Lamb, 1912. * Bryson, David M. Queen Jeanne and the Promised Land: Dynasty, Homeland, Religion and Violence in Sixteenth-century France. Leiden and Boston, Massachusetts: Brill Academic, 1999. * Carroll, Stuart. Noble Power During the French Wars of Religion: The Guise Affinity and the Catholic Cause in Normandy. Cambridge: Cambridge University Press, 2005. * Dimier, L. French Painting in the XVI Century. Translated by Harold Child. London: Duckworth, 1904. * Frieda, Leonie. Catherine de Medici. London: Phoenix, 2005. * Guy, John. My Heart Is My Own: The Life of Mary Queen of Scots. London: Fourth Estate, 2004. * Hearn, Karen, ed. Dynasties: Painting in Tudor and Jacobean England, 1530–1630. New York: Rizzoli, 1995. * Heller, Henry. Anti-Italianism in Sixteenth-century France. Toronto: University of Toronto Press, 2003. * Heritier, Jean. Catherine de' Medici. Translated by Charlotte Haldane. London: George Allen and Unwin, 1963. * Holt, Mack P. The French Wars of Religion, 1562–1629. Cambridge: Cambridge University Press, 2005. * Hoogvliet, Margriet. "Princely Culture and Catherine de Médicis". In Princes and Princely Culture, 1450–1650. Edited by Martin Gosman, Alasdair A. MacDonald, and Arie Johan Vanderjagt. Leiden and Boston, Massachusetts: Brill Academic, 2003. * Jollet, Etienne. Jean et François Clouet. Translated by Deke Dusinberre. Paris: Lagune, 1997. * Knecht, R. J. ''Catherine de' Medici.'' London and New York: Longman, 1998. * Knecht, R. J. The Rise and Fall of Renaissance France, 1483–1610. Oxford: Blackwell, 2001. * Lee, Carol. Ballet in Western Culture: A History of Its Origins and Evolution. London: Routledge, 2002. * Manetsch, Scott Michael. Theodore Beza and the Quest for Peace in France, 1572–1598. Leiden and Boston, Massachusetts : Brill Academic, 2000. * Morris, T. A. Europe and England in the Sixteenth Century. London and New York: Routledge, 1998. * Neale, J. E. The Age of Catherine de Medici. London: Jonathan Cape, 1943. * Pettegree, Andrew. Europe in the Sixteenth Century. Oxford: Blackwell, 2002. * Strage, Mark. Women of Power: The Life and Times of Catherine de' Medici. New York and London: Harcourt, Brace Jovanovich, 1976. * Sutherland, N. M. Catherine de Medici and the Ancien Régime. London: Historical Association, 1966. * Sutherland, N. M. The French Secretaries of State in the Age of Catherine de Medici. London: Athlone Press, 1962. * Sutherland, N. M. The Massacre of St Bartholomew and the European Conflict, 1559–1572. London: Macmillan, 1973. * Sutherland, N. M. Princes, Politics and Religion: 1547–1589. London: Hambledon Press, 1984. * Strong, Roy. Art and Power: Renaissance Festivals, 1450–1650. Woodbridge, UK: Boydell Press, 1984. * Thomson, David. Renaissance Paris: Architecture and Growth, 1475–1600. Berkeley: University of California Press, 1984. * Tomas, Natalie R. The Medici Women: Gender and Power in Renaissance Florence. Aldershot, UK: Ashgate, 2003. * Whale, Winifred Stephens (1914). The La Trémoille family. Boston: Houghton Mifflin. * Wilson, Ian. Nostradamus: The Evidence. London: Orion, 2003. * Wood, James B. The King's Army: Warfare, Soldiers and Society during the Wars of Religion in France, 1562–76. Cambridge: Cambridge University Press, 1996. * Yates, Frances. The Valois Tapestries. 1959. London: Routledge & Kegan Paul, 1999. * Zerner, Henri. Renaissance Art in France. The Invention of Classicism. Translated by Deke Dusinberre, Scott Wilson, and Rachel Zerner. Paris: Flammarion, 2003. * Zvereva, Alexandra. Les Clouet de Catherine de Médicis. Paris: Somogy, Éditions d'Art; Musée Condé, Château de Chantilly, 2002. * Young, G.F. The Medici: Volume II. 1920. London: John Murray. == რესურსები ინტერნეტში == * http://genia.ge/?p=22192#more-22192 * http://genia.ge/?p=5357 * http://www.themedicifamily.com/Catherine-de-Medici-Queen-of-France.html * http://derniersvalois.canalblog.com/archives/catherine_de_medicis/index.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110222005506/http://derniersvalois.canalblog.com/archives/catherine_de_medicis/index.html |date=2011-02-22 }} * http://www.gutenberg.org/etext/3841 * https://en.wikisource.org/wiki/1911_Encyclop%C3%A6dia_Britannica/Catherine_de%27_Medici * https://en.wikisource.org/wiki/The_New_International_Encyclop%C3%A6dia/Catharine_de%27_Medici * http://www.bbc.co.uk/history/historic_figures/de_medici_catherine.shtml {{საფრანგეთის კონსორტები}}{{საფრანგეთის მადამ დოფინები}}{{ორლეანის ჰერცოგინიები}}{{ეკატერინე მედიჩი}} {{ავტორიტეტული წყაროები}} [[კატეგორია:დაბადებული 13 აპრილი]] [[კატეგორია:დაბადებული 1519]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 5 იანვარი]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 1589]] [[კატეგორია:მედიჩები]] [[კატეგორია:საფრანგეთის დედოფლები]] [[კატეგორია:ორლეანის ჰერცოგინიები]] [[კატეგორია:ქალი რეგენტები]] [[კატეგორია:საფრანგეთის მადამ დოფინები]] [[კატეგორია:დედა დედოფლები]] [[კატეგორია:სენ-დენის ბაზილიკაში დაკრძალულები]] [[კატეგორია:საფრანგეთის რეგენტები]] [[კატეგორია:ფრანგი კათოლიკეები]] 4nl6u8i279zps2ms96adlcoqqhl1u9m 0 76795 5564487 5544788 2026-10-24T10:46:04Z InternetArchiveBot 124291 დაარქივდა 2 წყარო და 0 წყარო მოინიშნა მკვდრად. #IABot (v2.0.9.6) 5564487 wikitext text/x-wiki {{რჩეული/2.0}}[[ფაილი:NGC 4414 (NASA-med).jpg|thumb|300px|NGC 4414 - ტიპური სპირალური გალაქტიკა [[ბერენიკეს თმები]]ს [[თანავარსკვლავედები|თანავარსკვლავედში]]. მისი [[დიამეტრი]], დაახლოებით, 55 000 [[სინათლის წელიწადი]]ა და დედამიწიდან 60 მილიონი სინათლის წლითაა დაშორებული.]] '''გალაქტიკა''' — [[გრავიტაცია|გრავიტაციულად]] დაკავშირებული მატერიის მასიური სისტემა, რომელიც შეიცავს [[ვარსკვლავი|ვარსკვლავებს]], [[ზეახალი ვარსკვლავის ნარჩენი|ვარსკვლავურ ნარჩენებს]], გაზისა და მტვრის [[ვარსკვლავთშორისი სივრცე|ვარსკვლავთშორის სივრცესა]] და [[ბნელი მატერია|ბნელ მატერიას]] — მნიშვნელოვან, მაგრამ თითქმის უცნობ კომპონენტს.<ref name="sparkegallagher2000"/><ref name=nasa060812/> სიტყვა გალაქტიკა [[ბერძნული ენა|ბერძნულიდანაა]] წარმოებული „γαλαξίας“ (იკითხება გალაქსია) და ნიშნავს „რძიანს“. ამიტომაც ინგლისურად [[ირმის ნახტომი|ჩვენს გალაქტიკას]] „რძიან გზას“ უწოდებენ, ხოლო ქართულში მას, ძირითადად, „[[ირმის ნახტომის სახელების სია|ირმის ნახტომად]]“ მოიხსენიებენ. გალაქტიკების მრავალფეროვნება იწყება ჯუჯებით, რომლებიც 10 მილიონამდე (10⁷) [[ვარსკვლავი|ვარსკვლავს]] შეიცავს,<ref name=eso000503/> და მთავრდება გიგანტებით, რომელთა შემადგენლობაში 100 ტრილიონი (10¹⁴) [[ვარსკვლავი]] შედის.<ref name=science250_4980_539/> თითოეული ვარსკვლავი საკუთარი გალაქტიკის მასის ცენტრის ირგვლის მოძრაობს. გალაქტიკები [[პლანეტა|პლანეტების]], [[ვარსკვლავი|ვარსკვლავების]], [[ვარსკვლავთგროვა|ვარსკვლავთგროვებისა]] და გარკვეული ტიპის [[ვარსკვლავთშორისი ღრუბელი|ვარსკვლავთშორისი ღრუბლების]] სხვადასხვა რაოდენობას შეიცავს. ამ ობიექტებს შორის არის [[კოსმოსური სხივები]]ს, გაზისა და მტვრის მეჩხერი [[ვარსკვლავთშორისი სივრცე]]. უმეტეს გალაქტიკათა ცენტრში ზემასიური [[შავი ხვრელი]] ბინადრობს. თანამედროვე მოსაზრების მიხედვით, ზემასიური შავი ხვრელი [[გალაქტიკის აქტიური ბირთვი]]ს ძირითადი მომმარაგებელია. ცნობილია, რომ „ირმის ნახტომი“ სულ ცოტა ერთ [[მშვილდოსანი A*|ასეთ ობიექტს]] შეიცავს.<ref name="smbh"/> ისტორიულად, გალაქტიკები კატეგორიებად იყო დაყოფილი მათი ხილული ფორმების მიხედვით, რომელსაც ჩვეულებრივ ვიზუალურ მორფოლოგიას უწოდებენ. გავრცელებული ფორმა არის [[ელიფსური გალაქტიკა]],<ref name=uf030616/> რომელსაც [[ელიფსი]]ს ფორმის სინათლის მოხაზულობა აქვს. [[სპირალური გალაქტიკები]] დისკოს ფორმისაა მტვრიანი, მრუდე მკლავებით. უჩვეულო ფორმისა და უსწორომასწორო გალაქტკებს [[არაწესიერი გალაქტიკები]] ეწოდება<ref name="IRatlas"/> და ჩვეულებრივ წარმოიქმნება მეზობელი გალაქტიკების [[გრავიტაცია|გრავიტაციული მიზიდულობის]] შეწყვეტით. ასეთი ურთიერთქმედება ერთმანეთთან ახლოს მდებარე გალაქტიკებს შორის, რომელიც საბოლოოდ შეჯახებით მთავრდება, ზოგჯერ იწვევს ვარსკვლავების წარმოქმნის შესამჩნევად ზრდად შემთხვევებს. ხილულ [[სამყარო]]ში 170 მილიარდზე მეტი გალაქტიკაა.<ref>{{cite book|author=Deutsch, David |title=The Fabric of Reality|url=http://books.google.com/books?id=Z7uFxViR19oC&pg=PT234|year=2011|publisher=Penguin Books Limited|isbn=978-0-14-196961-9|pages=234–}}</ref> გალაქტიკათა უმეტესობის [[დიამეტრი]] 1000-დან 100 000 [[პარსეკი|პარსეკამდეა]] და ერთმანეთისგან მილიონობით პარსეკის (ან მეგაპარსეკი) მანძილითაა დაშორებული. გალაქტიკათშორის სივრცეში (სივრცე გალაქტიკებს შორის) გათხელებული გაზია, რომლის საშუალო სიმჭიდროვე კუბურ მეტრზე ერთი [[ატომი]]ა. გალაქტიკათა უმეტესობა არც სრულიად შემთხვევითაა დალაგებული, არც სრულიად განსაზღვრული წყობათა ერთობლიობით, რომელსაც გალაქტიკათა ჯგუფები ან გროვები ეწოდება, რომელიც, მეორე მხრივ, უფრო დიდ ზეგროვებს წარმოქმნის. უდიდეს მასშტაბებზე ეს გაერთიანებები დალაგებულია ფილამენტებად და ქსოვილებად, რომლებიც გარშემორტყმულია უზარმაზარი [[ვოიდი (ასტრონომია)|ვოიდებით]] (სიცარიელით).<ref name=camb_lss/> ==ეტიმოლოგია== [[სურათი:A Milky Arc Over Paranal.jpg|thumb|„ირმის ნახტომის“ რკალი [[პარანალის ობსერვატორია|პარანალის ობსერვატორიის]] თავზე.<ref>{{cite news|title=A Milky Arc Over Paranal|url=http://www.eso.org/public/images/potw1411a/|accessdate=10 April 2014|newspaper=ESO Picture of the Week}}</ref> ]] სიტყვა „გალაქტიკა“ [[ბერძნული ენა|ბერძნულიდანაა]] წარმოებული [[ირმის ნახტომი|ჩვენი გალაქტიკისთვის]]: „γαλαξίας“ („რძიანი“) ან kyklos ("წრე") galaktikos („რძიანი“).<ref name=oed/> რასაკვირველია, ეს სახელი მისი გარეგნობის გამო შეერქვა. [[ბერძნული მითოლოგია|ბერძნულ მითოლოგიაში]], მოკვდავი ქალისგან შეძენილი ვაჟი — ჩვილი ჰერაკლე ზევსმა მძინარე ჰერას მკერდზე მიუწვინა, რა დროსაც ჩვილმა მისი ღვთიური რძე დალია, რის შედეგადაც იგი უკვდავი გახდა. ჰერას მაშინ გამოეღვიძა, როდესაც ჰერაკლე მის ძუძუს წოვდა; ჰერა მიხვდა, რომ საკუთარი რძით ის უცნობ ბავშვს კვებავდა. მან ჩვილი სასწრაფოდ მოიშორა მკერდიდან, რა დროსაც მისი რძის შხეფები ღამის ცას შეესხა, რამაც ბუნდოვანი სინათლის ზოლები წარმოქმნა, რომელსაც „რძიანი გზა“ უწოდეს.<ref name=waller_hodge2003/><ref name=konean2006/> ასტრონომიულ ლიტერატურაში დიდ ასოზე დაწყებული სიტყვა „Galaxy“ ჩვენი გალაქტიკის, „ირმის ნახტომის“, აღსანიშნად გამოიყენება, რათა არ აგვერიოს სხვა მილიარდობით გალაქტიკაში. ინგლისური ტერმინი „Milky Way“ ჩოსერის ერთ მოთხრობას უკავშირდება: "See yonder, lo, the Galaxyë<br />&nbsp;Which men clepeth the Milky Wey,<br />&nbsp;For hit is whyt." <br /> — [[ჯეფრი ჩოსერი]]. ''[[დიდების სახლი]]'', 1380.<ref name=oed/> როცა [[უილიამ ჰერშელი|უილიამ ჰერშელმა]] 1786 შექმნა ღრმა ციური სხეულების კატალოგი, მან გამოიყენა სახელი „[[სპირალური ნისლეული]]“ გარკვეული ობიექტებისთვის, როგორიცაა [[ანდრომედას გალაქტიკა|M31]] (ანდრომედას გალაქტიკა). შემდეგ ეს აღიარებულ იქნა, როგორც ვარსკვლავების უზარმაზარი თავმოყრა, როცა ამ ობიექტებამდე ნამდვილი მანძილის დადგენა დააფასეს, შემდეგ ის მოიხსენიეს, როგორც კუნძულისებრი სამყაროები. თუმცა, იმ დროს სიტყვა „სამყაროს“ მნიშვნელობა ესმოდათ, როგორც არსებობის მთლიანობა, ამიტომ ეს გამოთქმა ხმარებიდან გამოვიდა და ამის ნაცვლად ამ ობიექტებს გალაქტიკები დაერქვა.<ref name=rao2005/> ==ნომენკლატურა== [[სურათი:NASA-HS201427a-HubbleUltraDeepField2014-20140603.jpg|thumb|200px|right|[[ჰაბლის უკიდურესად ღრმა ხედი]]ს ფოტო (2014 წლის ივნისი).<ref name="NASA-20140603">{{cite web |last=Harrington |first=J.D. |last2=Jenkins |first2=Ann |last3=Villard |first3=Ray |title=NASA RELEASE 14-151 - Hubble Team Unveils Most Colorful View of Universe Captured by Space Telescope |url=http://www.nasa.gov/press/2014/june/hubble-team-unveils-most-colorful-view-of-universe-captured-by-space-telescope/ |date=3 June 2014 |work=[[NASA]] |accessdate=4 June 2014 }}</ref>]] ათობით ათასი გალაქტიკა კატალოგშია შეტანილი. მხოლოდ მათმა მცირე რიცხვმა მიიღო განსაკუთრებული სახელი, როგორიცაა [[ანდრომედეს გალაქტიკა]], [[მაგელანის დიდი ნისლეული]], [[მორევის გალაქტიკა]] და [[სომბრეროს გალაქტიკა]]. ასტრონომები რამდენიმე გარკვეულ კატალოგზე მუშაობენ: [[მესიეს კატალოგი]], NGC ([[ახალი საერთო კატალოგი]] — New General Catalogue), IC ([[ინდექსკატალოგი]] — Index Catalogue), CGCG ([[გალაქტიკებისა და გალაქტიკების გროვების კატალოგი]] — Catalogue of Galaxies and of Clusters of Galaxies), MCG ([[გალაქტიკების მორფოლოგიური კატალოგი]] — Morphological Catalogue of Galaxies) და UGC ([[უფსალას გალაქტიკების საერთო კატალოგი]]). ყველა კარგად ნაცნობი გალაქტიკა ერთ ან მეტ კატალოგში ჩნდება, ოღონდ სხვადასხვა სახელებით. მაგალითად, „[[მესიე 109]]“ სპირალური სისტემაა, რომელსაც ნომერი 109 აქვს მესიეს კატალოგში. ასევე აქვს სხვა კოდებიც: NCG3992, UGC6937, CGCG 269-023, MCG +09-20-044 და PGC 37617. [[სურათი:Abell 2744.jpg|thumb|left|200px|შორეული გალაქტიკა [[აბელ 2744]], რომელიც გადაღებულია [[ჰაბლის კოსმოსური ტელესკოპი]]თ.<ref>{{cite news|title=Distant galaxy in Hubble Frontier Field Abell 2744|url=http://www.spacetelescope.org/images/opo1417a/|accessdate=11 February 2014|newspaper=ESA/Hubble}}</ref> ]] მეცნიერებაში ყველაზე სწავლებად ობიექტებზე სახელების დარქმევა აუცილებელია, ყველაზე პატარებზეც კი. ბელგიელმა ასტროფიზიკოსმა [[ჯერარდ ბოდიფე]]მ და კლასიკოსმა [[მიშელ ბერგერი|მიშელ ბერგერმა]] შექმნეს ახალი კატალოგი (CNG — Catalogue of Named Galaxies — [[სახელდარქმეული გალაქტიკების კატალოგი]]),<ref>{{Cite web|url=http://www.bodifee.be/acms/acmsdata/document/9/184_CNG%20catalogue.pdf|title=CNG-Catalogue of Named Galaxies |author=Bodifée G. & Berger M.|year=2010|accessdate=2014-01-17}}</ref> რომელშიც კარგად ცნობილი ათასობით გალაქტიკა ლათინურადაა მოცემული მრავალმნიშვნელოვანი, თვალსაჩინო სახელებით<ref>{{cite web |title=Contemporary Latin |url=http://www.isnare.com/encyclopedia/Contemporary_Latin#In_science |accessdate=22 January 2014 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140202094308/http://www.isnare.com/encyclopedia/Contemporary_Latin#In_science |archivedate=2 თებერვალი 2014 }}</ref> ბინომიალურ ნომენკლატურასთან შეთანხმებით, რომელიც გამოიყენება სხვა მეცნიერებებში, როგორებიცაა [[ბიოლოგია]], [[ანატომია]], [[პალეონტოლოგია]] და [[ასტრონომია|ასტრონომიის]] სხვადასხვა დარგი, მაგალითად [[მარსი]]ს [[გეოგრაფია]]. ამის გაკეთების ერთ-ერთი არგუმენტი ისაა, რომ ეს მიმზიდველი ობიექტები უფრო მეტს იმსახურებს, ვიდრე რთულ და მოსაწყენ კოდებს. მაგალითად, ბოდიფემ და ბერგერმა არაფორმალური, თვალსაჩინო სახელი „Callimorphus Ursae Majoris“ დახურული გალაქტიკა „მესიე 109-ის“ აღსანიშნად, რომელიც [[დიდი დათვის თანავარსკვლავედი|დიდი დათვის]] (Ursa Major) [[თანავარსკვლავედები|თანავარსკვლავედში]] მდებარეობს. ==დაკვირვებათა ისტორია== იმის გააზრება, რომ გალაქტიკაში ვცხოვრობთ და, ფაქტობრივად, რომ კიდევ მრავალი სხვა გალაქტიკაა სამყაროში, პარალელს ავლებს აღმოჩენებზე, რომლებიც „ირმის ნახტომსა“ და ღამის ცაზე არსებულ სხვა [[ნისლეული|ნისლეულებზე]] გაკეთდა. ===ირმის ნახტომი=== {{მთავარი|ირმის ნახტომი}} [[სურათი:ირმის ნახტომი (დავით დვალის მიერ).jpg|[[ირმის ნახტომი]]ს გალაქტიკის ცენტრი. <small>(''ავტორი: [[დავით დვალი]], ფოტო გადაღებულია [[საგურამო]]დან''</small>)|thumb|300პქ]] ბერძენმა ფილოსოფოსმა [[დემოკრიტე]]მ (ძვ.წ. 450-370) ივარაუდა, რომ ღამის ცაზე არსებული კაშკაშა რკალი, რომელსაც „რძიანი გზა“ ეწოდება, შეიძლება შორეულ [[ვარსკვლავი|ვარსკვლავებს]] შეიცავდეს.<ref name="Plutarch">{{cite book | title=The Complete Works Volume 3: Essays and Miscellanies | publisher=Echo Library | author=პლუტარქე | authorlink=პლუტარქე| year=2006 | location=Chapter 3 | pages=66 | isbn=978-1-4068-3224-2}}</ref> თუმცა, [[არისტოტელე]]ს (ძვ.წ. 384-322) სჯეროდა, რომ „რძიანი გზის“ გამომწვევი მიზეზი იყო „ზოგიერთი [[ვარსკვლავი]]ს ცეცხლოვანი ღრმად ამოსუნთქვის აალება, რომლებიც უზარმაზარი, ურიცხვი და ერთმანეთთან ახლოს მყოფი იყო“ და რომ “აალება ატმოსფეროს ზედა ნაწილში ხდება - მსოფლიოს რეგიონში, რომელიც უწყვეტია ზეციური მოძრაობებით“.<ref name=Montada> {{cite web | last1=Montada |first1=J. P. | date=2007-09-28 | title=Ibn Bajja | work=Stanford Encyclopedia of Philosophy | url=http://plato.stanford.edu/entries/ibn-bajja | accessdate=2008-07-11 }}</ref> [[ნეოპლატონიზმი|ნეოპლატონისტ]] ფილოსოფოსი [[ოლიმპიოდორ უმცროსი]] (495-570 ახ.წ.) მეცნიერულად კრიტიკულად უყურებდა ამ შეხედულებას. მისი თქმით, თუ „რძიანი გზა“ სუბლუნარული ([[მთვარე]]სა და [[დედამიწა]]ს შორის მოთავსებული) იყო, მაშინ ის უნდა გამოჩენულიყო განსხვავებულად სხვადასხვა დროსა და ადგილიდან, და მას უნდა ჰქონოდა [[პარალაქსი]], რომელიც სინამდვილეში არ აქვს. მისი შეხედულებით, „რძიანი გზა“ ღვთაებრივი იყო. ეს მოსაზრება მოგვიანებით [[ისლამი|ისლამურ]] სამყაროში ძალზე გავლენიანი გახდა.<ref name=heidarzadeh23/> [[სურათი:The Milky Way above the antennas of ALMA.jpg|thumb|left|„[[ირმის ნახტომი]]“ [[ატაკამას დიდი მილიმეტრული მასივი]]ს თავზე.<ref>{{cite news|title=ALMA Centre of Expertise in Portugal|url=http://www.eso.org/public/announcements/ann14037/|accessdate=15 May 2014|newspaper=ESO Announcement}}</ref>]] [[მოჰანი მოჰამედი]]ს თანახმად, არაბმა ასტრონომმა [[ალჰაზენი|ალჰაზენმა]] (965-1037) პირველად სცადა, დაკვირვებოდა და გაეზომა „რძიანი გზის“ პარალაქსი<ref name=mohamed/> და მან, აქედან გამომდინარე, „დაასკვნა, რომ რადგანაც „რძიან გზას“ არ აქვს პარალაქსი, ის ძალიან შორს იყო დედამიწიდან და არ ეკუთვნოდა ატმოსფეროს“.<ref> {{cite web | last1=Bouali |first1=H.-E. | last2=Zghal |first2=M. | last3=Lakhdar |first3=Z. B. | year=2005 | title=Popularisation of Optical Phenomena: Establishing the First Ibn Al-Haytham Workshop on Photography | publisher=The Education and Training in Optics and Photonics Conference | url=http://spie.org/etop/ETOP2005_080.pdf | accessdate=2008-07-08 }}</ref> [[სპარსეთი|სპარსელმა]] ასტონომმა [[ალ-ბირუნი|ალ-ბირუნიმ]] (973-1048) ივარაუდა, რომ „ირმის ნახტომის“ გალაქტიკა იყო “ბუნდოვანი [[ვარსკვლავი|ვარსკვლავების]] უთვალავი ბუნების ფრაგმენტის გროვა“.<ref>O'Connor, John J., Robertson, Edmund F., [http://www-history.mcs.st-andrews.ac.uk/Biographies/Al-Biruni.html|Abu Rayhan Muhammad ibn Ahmad al-Biruni]{{Dead link|date=სექტემბერი 2021 |bot=InternetArchiveBot }}, MacTutor History of Mathematics archive, University of St Andrews.</ref><ref name=al_biruni/> [[ანდალუზია|ანდალუზიელმა]] ასტრონომმა იბნ ბაჯაჰმა კი ივარაუდა, რომ „ირმის ნახტომი“ შედგებოდა მრავალი [[ვარსკვლავი]]სგან, რომლებიც თითქმის ერთმანეთს ეხება და უწყვეტ სურათად ჩანს სუბლუნარული მატერიისგან<ref name="heidarzadeh25"/> გამოწვეული გარდატეხის ეფექტის გამო. თავისი დაკვირვების დასამოწმებლად კი მტკიცებულებად მოიყვანა [[იუპიტერი]]სა და [[მარსი]]ს შეერთება ღამის ცაზე. ეს ხდება მაშინ, როცა ეს ობიექტები ერთმანეთთან ახლოსაა.<ref name=Montada/> XIV საუკუნეში [[სირია]]ში დაბადებულმა იბნ ქაიიმ ივარაუდა, რომ „ირმის ნახტომი“ იყო „პაწაწინა ვარსკვლავების უთვალავი რაოდენობა, რომელიც თავმოყრილია ერთად უძრავი ვარსკვლავების სფეროში“.<ref name=Livingston> {{cite journal |last1=Livingston |first1=J. W. |year=1971 |title=Ibn Qayyim al-Jawziyyah: A Fourteenth Century Defense against Astrological Divination and Alchemical Transmutation |journal=Journal of the American Oriental Society |volume=91 |issue=1 |pages=96–103 [99] |doi=10.2307/600445 |jstor=600445 | issn=0003-0279 }}</ref> [[სურათი:Herschel-Galaxy.png|thumb|.„ირმის ნახტომის ფორმა, რომელიც უილიამ ჰერშელმა დაასკვნა ვარსკვლავების დათვლით 1785 წელს; [[მზის სისტემა]] ცენტრთან ახლოს იყო.]] ის ფაქტი, რომ „[[ირმის ნახტომი]]“ უამრავ [[ვარსკვლავი|ვარსკვლავს]] შეიცავს, [[გალილეო გალილეი]]მ დაამტკიცა 1610 წელს, როცა მან გამოიყენა [[ტელესკოპი]] ჩვენი გალაქტიკის შესასწავლად და აღმოაჩინა, რომ მასში ურიცხვი რაოდენობის მკრთალი [[ვარსკვლავი]] შედის.<ref>Galileo Galilei, ''Sidereus Nuncius'' (Venice, (Italy): Thomas Baglioni, 1610), [https://archive.org/stream/Sidereusnuncius00Gali#page/n37/mode/2up pages 15 and 16.]<br> English translation: Galileo Galilei with Edward Stafford Carlos, trans., ''The Sidereal Messenger'' (London, England: Rivingtons, 1880), [https://archive.org/stream/siderealmessenge80gali#page/42/mode/2up/ pages 42 and 43.]</ref><ref>{{cite web |last1=O'Connor |first1=J. J. |last2=Robertson |first2=E. F. |date=November 2002 |title=Galileo Galilei |url=http://www-gap.dcs.st-and.ac.uk/~history/Biographies/Galileo.html |publisher=University of St. Andrews |accessdate=2007-01-08 |archiveurl=https://archive.today/20120530/http://www-gap.dcs.st-and.ac.uk/~history/Biographies/Galileo.html |archivedate=2012-05-30 }}</ref> [[ინგლისელები|ინგლისელმა]] ასტრონომმა [[თომას რაითი|თომას რაითმა]] 1750 წელს თავის გამოცემაში, სახელად „''სამყაროს თავდაპირველი თეორია ან ახალი ჰიპოთეზა''“, ივარაუდა (სწორად), რომ გალაქტიკა შეიძლება ყოფილიყო უამრავი [[ვარსკვლავი]]ს, რომლებიც ერთმანეთთან გრავიტაციულადაა დაკავშირებული, მბრუნავი სხეული, [[მზის სისტემა|მზის სისტემის]] მონათესავე, ოღონდ ბევრად დიდ მასშტაბებზე. წარმოქმნილი [[ვარსკვლავი|ვარსკვლავების]] დისკოს დანახვა ჩვენი გადმოსახედიდან (დისკოს შიგნით) შესაძლებელია, როგორც ზონარი ცაზე.<ref>Thomas Wright, ''An Original Theory or New Hypothesis of the Universe'' … (London, England: H. Chapelle, 1750). [http://books.google.com/books?id=80VZAAAAcAAJ&pg=PA48#v=onepage&q&f=false From p.48:] " … the stars are not infinitely dispersed and distributed in a promiscuous manner throughout all the mundane space, without order or design, … this phænomenon [is] no other than a certain effect arising from the observer's situation, … To a spectator placed in an indefinite space, … it [i.e., the Milky Way (''Via Lactea'')] [is] a vast ring of stars … "<br> [http://books.google.com/books?id=80VZAAAAcAAJ&pg=PA73#v=onepage&q&f=false On page 73], Wright called the Milky Way the ''Vortex Magnus'' (the great whirlpool) and estimated its diameter at 8.64×10¹² miles (13.9×10¹² km).</ref><ref name="our_galaxy"/> 1755 წელს ტრაქტატში [[იმანუელ კანტი|იმანუელ კანტმა]] გულმოდგინედ დაამუშავა რაითის იდეა „ირმის ნახტომის“ სტრუქტურის შესახებ.<ref>Immanuel Kant, [http://books.google.com/books?id=nCcaAQAAMAAJ&pg=PP9#v=onepage&q&f=false ''Allgemeine Naturgeschichte und Theorie des Himmels'' …] [Universal Natural History and Theory of the Heavens … ], (Koenigsberg and Leipzig, (Germany): Johann Friederich Petersen, 1755).<br>Available in English translation by Ian Johnston at: [http://records.viu.ca/~johnstoi/kant/kant2e.htm Vancouver Island University, British Columbia, Canada] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140829071546/http://records.viu.ca/~johnstoi/kant/kant2e.htm |date=2014-08-29 }}</ref> „ირმის ნახტომის“ ფორმისა და მასში ჩვენი [[მზე|მზის]] ადგილმდებარეობის განსაზღვრა პირველად [[უილიამ ჰერშელი|უილიამ ჰერშელმა]] სცადა 1785 წელს. მან დიდი სიზუსტითა და სიფრთილით დათვალა [[ვარსკვლავი|ვარსკვლავების]] რაოდენობა ცის სხვადასხვა რეგიონში. მან შექმნა გალაქტიკის ფორმის დიაგრამა, სადაც [[მზის სისტემა]] ცენტრთან ახლოს იყო..<ref>William Herschel (1785) "On the Construction of the Heavens," ''Philosophical Transactions of the Royal Society of London'', '''75''' : 213-266. Herschel's diagram of the galaxy appears immediately after the article's last page. See: * [http://books.google.com/books?id=IU9FAAAAcAAJ&pg=PA213#v=onepage&q&f=false Google Books] * [http://rstl.royalsocietypublishing.org/content/75/213.full.pdf+html The Royal Society of London]</ref><ref name=paul1993/> დახვეწილი მიდგომით აკობ კაპტეინმა 1920 წელს მიიღო სურათი პატარა (დიამეტრი 15 [[პარსეკი|კილოპარსეკი]]) ელიფსური გალაქტიკისა, სადაც [[მზე]] ცენტრთან ახლოს იყო. განსხვავებული მეთოდი [[ჰარლოუ შაპლი]]მ გამოიყენა, რომელიც დაფუძნებული იყო [[სფერული გროვა|სფერული გროვების]] დაკატალოგებაზე. ამან კი რადიკალურად განსხვავებული სურათი მიაღებინა: ბრტყელი დისკო დიამეტრით 70 კილოპარსეკი და მზე ცენტრიდან ძალიან შორს.<ref name="our_galaxy" /> ორივე ანალიზი შეცდა იმაში, რომ უგულებელყვეს [[სინათლე|სინათლის]] შთანთქმა ვარსკვლავთშორისი მტვრის მიერ, რომელიც გალაქტიკურ სიბრტყეზე მდებარეობს, მაგრამ მას შემდეგ, რაც რობერტ იულიუს ტრამპლერმა გაზომა ეს ეფექტი 1930 წელს ღია გროვების შესწავლით, „ირმის ნახტომის“ თანამედროვე სურათი მივიღეთ.<ref> {{cite journal |last1=Trimble |first1=V. |year=1999 |title=Robert Trumpler and the (Non)transparency of Space |journal=Bulletin of the American Astronomical Society |volume=31 |issue=31 |pages=1479 |bibcode=1999AAS...195.7409T }}</ref> ===სხვა ნისლეულებისგან გარჩევა=== მეათე საუკუნეში სპარსელმა ასტრონომი [[ალ-სუფი]]მ [[ანდრომედას გალაქტიკა|ანდრომედას გალაქტიკის]] ყველაზე ადრეული კვლევები ჩაატარა და იგი აღწერა, როგორც „პატარა ღრუბელი“.<ref name="NSOG"/> ალ-სუფიმ, რომელმაც კვლევები თავის „''უძრავი ვარსკვლავების წიგნში''“ გამოაქვეყნა, ასევე, აღმოაჩინა [[მაგელანის დიდი ნისლეული]], რომელიც ხილულია [[იემენი]]დან, თუმცა არა [[ისპაჰანი]]დან. [[მაგელანის დიდი ნისლეული]] ევროპელებმა XVI საუკუნეში [[ფერნანდო მაგელანი|მაგელანის]] ვოიაჟამდე ვერ დაინახეს.<ref name="obspm"> {{cite web |title=Abd-al-Rahman Al Sufi (December 7, 903&nbsp;– May 25, 986 A.D.) |url=http://messier.obspm.fr/xtra/Bios/alsufi.html |publisher=Observatoire de Paris |accessdate=2007-04-19 }}</ref><ref name="obspm2"> {{cite web |title=The Large Magellanic Cloud, LMC |url=http://messier.obspm.fr/xtra/ngc/lmc.html |publisher=Observatoire de Paris |accessdate=2007-04-19 }}</ref> [[საიმონ მარიუსი|საიმონ მარიუსმა]] [[ანდრომედას გალაქტიკა]] ხელახლა აღმოაჩინა დამოუკიდებლად 1612 წელს.<ref name="NSOG"/> ესენი მხოლოდ ის გალაქტიკებია, რომლებიც ადვილად შესამჩნევია შეუიარაღებელი თვალით, ამიტომ ისინი დედამიწიდან შესწავლილი პირველი გალაქტიკები იყო. თომას რაითმა 1750 წელს თავის პუბლიკაციაში, სახელად „''სამყაროს თავდაპირველი თეორია ან ახალი ჰიპოთეზა''“, ივარაუდა (სწორად), რომ „რძიანი გზა“ იყო ვარსკვალვების გაბრტყელებული დისკო და რომ ზოგიერთი [[ნისლეული]], რომელიც ღამის ცაზე ჩანს, შეიძლება განცალკევებული „რძიანი გზები“ იყოს.<ref name="our_galaxy">{{cite web |last1=Evans |first1=J. C. |date=1998-11-24 |title=Our Galaxy |url=http://physics.gmu.edu/~jevans/astr103/CourseNotes/ECText/ch20_txt.htm |publisher=George Mason University |accessdate=2007-01-04 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160414004141/http://physics.gmu.edu/~jevans/astr103/CourseNotes/ECText/ch20_txt.htm |archivedate=2016-04-14 }}</ref><ref>See text quoted from Wright's ''An original theory or new hypothesis of the Universe'' in {{Cite book |last1=Dyson |first1=F. |year=1979 |title=Disturbing the Universe |url=https://archive.org/details/disturbinguniver0000dyso_x9c5 |page=[https://archive.org/details/disturbinguniver0000dyso_x9c5/page/245 245] |publisher=Pan Books |isbn=0-330-26324-2 }}</ref> 1755 წელს იმანუელ კანტმა გამოიყენა ტერმინი „კუნძულისებრი სამყარო“ ამ შორეული ნისლეულების აღსაწერად. [[სურათი:Pic iroberts1.jpg|thumb|left|„უზარმაზარი ანდრომედას ნისლეულის“ სურათი 1899 წელს გადაღებული. შემდგომში ეს [[ანდრომედას გალაქტიკა]] გახდა.]] XVIII საუკუნის დასასრულს [[ჩარლზ მესიე]]მ შეადგინა კატალოგი, რომელიც 109 ყველაზე კაშკაშა ნისლეულს (ციური სხეულები ღრუბლისებრი გარეგნობით) შეიცავდა, მის შემდეგ კი უფრო დიდი კატალოგი, რომელიც 5000 ნისლეულს შეიცავდა, უილიამ ჰერშელმა შექმნა.<ref name="our_galaxy" /> 1845 წელს [[ლორდ როზე]]მ ააგო ახალი [[ტელესკოპი]], რამაც საშუალება მისცა, გაერჩია ელიფსური და სპირალური ნისლეულები. მან, ასევე, შეძლო ამ ნისლეულოებში ცალკეული წერტილოვანი რეგიონების დადგენა, რითაც გაამყარა კანტისეული ვარაუდი.<ref>{{cite web |last1=Abbey |first1=L. |title=The Earl of Rosse and the Leviathan of Parsontown |url=http://labbey.com/Telescopes/Parsontown.html |accessdate=2007-01-04 |archiveurl=https://archive.today/20120604/http://labbey.com/Telescopes/Parsontown.html |archivedate=2012-06-04 }}</ref> 1912 წელს [[ვესტო სლიფერი|ვესტო სლიფერმა]] ყველაზე კაშკაშა სპირალური ნისლეულების სპექტროგრაფიული კვლევები ჩაატარა, რათა განესაზღვრა, იყო თუ არა ისინი შედგენილი იმ ქიმიური ელემენტებით, რაც მოსალოდნელი იყო პლანეტარულ სისტემაში. თუმცა, სლიფერმა აღმოაჩინა, რომ სპირალურ ნისლეულებს მაღალი [[წითელი ძვრა|წითელი წანაცვლება]] ჰქონდა, რაც იმაზე მიუთითებდა, რომ ნისლეულები იმ სიჩქარეზე სწრაფად მოძრაობდა, ვიდრე „ირმის ნახტომის“ [[გრავიტაცია|გრავიტაციისგან]] თავის დასაღწევადაა საჭირო (კოსმოსური სიჩქარე; მაგალითად, დედამიწის გრავიტაციული ველისგან თავის დასაღწევად საჭიროა 8 კმ/წმ, ხოლო [[შავი ხვრელი|შავი ხვრელიდან]] - [[სინათლის სიჩქარე]]ც კი არაა საკმარისი). აქედან გამომდინარე, ეს ნისლეულები „ირმის ნახტომთან“ გრავიტაციულად არ იყო დაკავშირებული და შეუძლებელი იყო, გალაქტიკის ნაწილი ყოფილიყო.<ref> {{cite journal |last1=Slipher |first1=V. M. |year=1913 |title=The radial velocity of the Andromeda Nebula |journal=Lowell Observatory Bulletin |volume=1 |pages=56–57 |bibcode=1913LowOB...2...56S }}</ref><ref> {{cite journal |last1=Slipher |first1=V. M. |year=1915 |title=Spectrographic Observations of Nebulae |url=https://archive.org/details/sim_popular-astronomy_1915-01_23_1/page/21 |journal=Popular Astronomy |volume=23 |pages=21–24 |bibcode=1915PA.....23...21S }}</ref> [[File:M51Sketch.jpg|thumb|right|1845 წელს ლორდ როზეს მიერ გაკეთებული „[[მორევის გალაქტიკა|მესიე 51-ის]]“ მონახაზი. მას შემდეგ „მორევის გალაქტიკა“ ეწოდა.]] 1917 წელს [[ჰებერ კარტისი|ჰებერ კარტისმა]] [[ზეახალი ვარსკვლავი|ზეახალი]] [[S Andromedae]] დააფიქსირა „უზარმაზარ ანდრომედას ნისლეულში“. ფოტოგრაფიული ჩანაწერების თვალიერებისას მან კიდევ 11 ზეახალი იპოვა. კარტისმა შენიშნა, რომ ეს ზეახლები, საშუალოდ, 10 [[ვარსკვლავიერი სიდიდე|ვარსკვლავიერი სიდიდით]] მკრთალი იყო, ვიდრე ისინი, რომლებიც ჩვენ გალაქტიკაში ხდებოდა. შედეგად, მან წამოაყენა ვარაუდი, რომ მანძილი 150 000 [[პარსეკი]] იყო. ის გახდა ე.წ. „კუნძულისებრი სამყაროების“ დამცველი, რომლის მიხედვითაც [[სპირალური გალაქტიკები]] სინამდვილეში დამოუკიდებელი გალაქტიკებია.<ref> {{cite journal |last=Curtis |first1=H. D. |year=1988 |title=Novae in Spiral Nebulae and the Island Universe Theory |journal=Publications of the Astronomical Society of the Pacific |volume=100 |pages=6 |bibcode=1988PASP..100....6C |doi=10.1086/132128 }}</ref> 1920 წელს ე.წ. „დიდი დებატები“ გაიმართა [[ჰარლოუ შაპლი]]სა და ჰებერ კარტისს შორის „ირმის ნახტომის“, სპირალური ნისლეულებისა და [[სამყარო]]ს განზომილებების ბუნების შესახებ. თავისი განცხადების მხარდასაჭერად, რომ „უზარმაზარი ანდრომედას ნისლეული“ გარეშე გალაქტიკა იყო, კარტისმა აღნიშნა, რომ ბნელი ბილიკების გარეგნობა „ირმის ნახტომში“ არსებულ მტვრის ღრუბლებს წააგავს, ასევე შესამჩნევი [[დოპლერის ეფექტი|დოპლერის წანაცვლება]].<ref> {{cite web |last1=Weaver |first1=H. F. |title=Robert Julius Trumpler |url=http://www.nap.edu/readingroom/books/biomems/rtrumpler.html |publisher=US National Academy of Sciences |accessdate=2007-01-05 }}</ref> საკითხი საბოლოოდ 1920-იან წლებში გადაწყდა. 1922 წელს ესტონელმა ასტრონომმა [[ერნესტ იოპიკი|ერნესტ იოპიკმა]] მანძილის გაზომვის ახალი მეთოდი შემოიტანა, რითაც მხარი დაუჭირა თეორიას, რომ ანდრომედას ნისლეული სინამდვილეში შორეული გალაქტიკა იყო.<ref> {{cite journal |last1=Öpik |first1=E. |year=1922 |title=An estimate of the distance of the Andromeda Nebula |url=https://archive.org/details/sim_astrophysical-journal_1922-06_55_5/page/406 |journal=Astrophysical Journal |volume=55 |pages=406 |bibcode=1922ApJ....55..406O |doi=10.1086/142680 }}</ref> [[უილსონის მთა|უილსონის მთაზე]] არსებული 100 ინჩიანი (250 სმ.) ტელესკოპით [[ედუინ ჰაბლი|ედუინ ჰაბლმა]] შეძლო, დაენახა ზოგიერთი სპირალური ნისლეულის გარე ნაწილები, როგორც ცალკეული [[ვარსკვლავი|ვარსკვლავების]] შეჯგუფება და, ასევე, აღმოაჩინა რამდენიმე ცვალებადი ცეფეიდი, აქედან გამომდინარე, ამან საშუალება მისცა მას, მანძილი განესაზღვრა ნისლეულებამდე: ისინი ზედმეტად შორს იყო იმისათვის, რომ „ირმის ნახტომის“ ნაწილი ყოფილიყო.<ref> {{cite journal |last1=Hubble |first1=E. P. |year=1929 |title=A spiral nebula as a stellar system, Messier 31 |url=https://archive.org/details/sim_astrophysical-journal_1929-03_69_2/page/103 |journal=Astrophysical Journal |volume=69 |pages=103–158 |bibcode=1929ApJ....69..103H |doi=10.1086/143167 }}</ref> 1936 წელს ჰაბლმა შექმნა გალაქტიკების კლასიფიკაციის სისტემა, რომელიც დღესაც გამოიყენება. მას [[ჰაბლის მიმდევრობა]] ეწოდება..<ref> {{cite journal |last1=Sandage |first1=A. |year=1989 |title=Edwin Hubble, 1889–1953 |journal=Journal of the Royal Astronomical Society of Canada |volume=83 |issue=6 |pages=351–362 |url=http://antwrp.gsfc.nasa.gov/diamond_jubilee/1996/sandage_hubble.html |accessdate=2007-01-08 |bibcode = 1989JRASC..83..351S }}</ref> ===თანამედროვე კვლევა=== [[სურათი:ბრუნვითი სიმრუდე.png|thumb|left|200px|ტიპური სპირალური გალაქტიკის [[გალაქტიკის ბრუნვითი სიმრუდე|ბრუნვითი სიმრუდე]]: ნაწინასწარმეტყველებია ხილულ მატერიასა (A) და დაკვირვებულზე (B) დაფუძნებით. მანძილი არის გალაქტიკის ბირთვიდან.]] 1944 წელს [[ჰენდრიკ ვან დე ჰულსტი|ჰენდრიკ ვან დე ჰულსტმა]] იწინასწარმეტყველა [[ელექტრომაგნიტური გამოსხივება|მიკროტალღური გამოსხივება]] [[წყალბადის ხაზი|21 სმ-ის სიგრძის ტალღაში]], რომელიც მიიღება ვარსკვლავთსორისი ატომური წყალბადის გაზისგან.<ref>{{cite web |last1=Tenn |first1=J. |title=Hendrik Christoffel van de Hulst |url=http://www.phys-astro.sonoma.edu/BruceMedalists/vandeHulst/ |publisher=Sonoma State University |accessdate=2007-01-05 |archiveurl=https://archive.today/20120529/http://www.phys-astro.sonoma.edu/BruceMedalists/vandeHulst/ |archivedate=2012-05-29 }}</ref> ეს გამოსხივება 1951 წელს იქნა შესწავლილი. გამოსხივებამ უზრუნველყო „ირმის ნახტომის“ გაუმჯობესებული შესწავლა, რადგანაც მასზე მტვრის შთანთქმა არ ახდენს გავლენას და მისი [[დოპლერის ეფექტი|დოპლერის წანაცვლების]] გამოყენება შესაძლებელია გალაქტიკაში არსებული გაზის მოძრაობის ტრაექტორიის განსაზღვრა. ამ დაკვირვებებმა გალაქტიკის ცენტრში მბრუნავი ბარის სტრუქტურის პოსტულაცია წარმოქმნა.<ref> {{cite journal |last1=López-Corredoira |first1=M. |author2=et al. |year=2001 |title=Searching for the in-plane Galactic bar and ring in DENIS |journal=Astronomy and Astrophysics |volume=373 |issue=1 |pages=139–152 |bibcode=2001A&A...373..139L |doi=10.1051/0004-6361:20010560 |arxiv = astro-ph/0104307 }}</ref> გაუმჯობესებული [[რადიოტელესკოპი|რადიოტელესკოპებით]] [[წყალბადი]]ს გაზის კვალის დაფიქსირება სხვა გალაქტიკებშიცაა შესაძლებელი. [[სურათი:UDFy-38135539.jpg|thumb|right|200px|მეორე ყველაზე შორეული გალაქტიკა: [[UDFy-38135539]]]] 1970-იანებში გალაქტიკებში არსებულ გაზის ბრუნვითი სიჩქარის კვლევაში, რომელიც [[ვერა რუბინი|ვერა რუბინს]] ეკუთვნოდა, აღმოჩნა, რომ მთლიანი ხილული [[მასა]] ([[ვარსკვლავი|ვარსკვლავებიდან]] და გაზებიდან) ზუსტად არ ემთხვევა მბრუნავი გაზის სიჩქარეს. გალაქტიკის მოძრაობის ეს პრობლემა იხსნება დიდი რაოდენობით უხილავი [[ბნელი მატერია|ბნელი მატერიის]] არსებობით.<ref> {{cite journal |last1=Rubin |first1=V. C. |year=1983 |title=Dark matter in spiral galaxies |url=https://archive.org/details/sim_scientific-american_1983-06_248_6/page/96 |journal=Scientific American |volume=248 |issue=6 |pages=96–106 |bibcode=1983SciAm.248...96R |doi=10.1038/scientificamerican0683-96 }}</ref><ref> {{cite journal |last1=Rubin |first1=V. C. |year=2000 |title=One Hundred Years of Rotating Galaxies |url=https://archive.org/details/sim_astronomical-society-of-the-pacific-publications_2000-06_112_772/page/747 |journal=Publications of the Astronomical Society of the Pacific |volume=112 |issue=772 |pages=747–750 |bibcode=2000PASP..112..747R |doi=10.1086/316573 }}</ref> 1990-იანების დასაწყისში [[ჰაბლის კოსმოსური ტელესკოპი|ჰაბლის კოსმოსურმა ტელესკოპმა]] გაუმჯობესებული დაკვირვებები დაიწყო. სხვა მრავალთა შორის, მან დაამტკიცა, რომ ჩვენს გალაქტიკაში დაკარგული [[ბნელი მატერია]] (არსებითად) შეუძლებელი იქნებოდა, რომ მკრთალ და პატარა ზომის [[ვარსკვლავი|ვარსკვლავებში]] ყოფილიყო.<ref> {{cite news |title=Hubble Rules Out a Leading Explanation for Dark Matter |publisher=Hubble News Desk |date=1994-10-17 |url=http://hubblesite.org/newscenter/archive/releases/1994/41/text/ |accessdate=2007-01-08 }}</ref> [[ჰაბლის ღრმა ხედი|ჰაბლის ღრმა ხედმა]] - ცის შედარებით ცარიელი ნაწილის უკიდურესად დიდი დაყოვნებით მიღებული ფოტო - უზრუნველყო მტკიცებულება, რომ 125 მილიარდზე მეტი გალაქტიკა არსებობს სამყაროში.<ref> {{cite web |date=2002-11-27 |title=How many galaxies are there? |url=http://imagine.gsfc.nasa.gov/docs/ask_astro/answers/021127a.html |publisher=[[NASA]] |accessdate=2007-01-08 }}</ref> გაუმჯობესებულმა ტექნოლოგიამ, რომელიც ადამიანის თვალისთვის უხილავ სპექტრში ხედავს (რადიოტელესკოპები, ინფრაწითელი კამერები და რენტგენის ტელესკოპები), მეცნიერებს საშუალება მისცა, აღმოეჩინათ ის გალაქტიკები, რომელთაც ჰაბლი ვერ ამჩნევდა. გალაქტიკურმა დაკვირვებებმა მრავალი ახალი გალაქტიკა აღმოაჩინა „[[გაუქმების ზონაში]]“ - ცის რეგიონი, რომელიც „ირმის ნახტომის“ მიერაა დაბლოკილი.<ref> {{cite journal |last1=Kraan-Korteweg |first1=R. C. |last2=Juraszek |first2=S. |year=2000 |title=Mapping the hidden Universe: The galaxy distribution in the Zone of Avoidance |journal=Publications of the Astronomical Society of Australia |volume=17 |issue=1 |pages=6–12 |bibcode=1999astro.ph.10572K |arxiv = astro-ph/9910572 |doi=10.1071/AS00006 }}</ref> ==ტიპები და მორფოლოგია== [[სურათი:Hubble sequence photo.png|thumb|360px|გალაქტიკათა ტიპები ჰაბლის კლასიფიკაციის სქემის მიხედვით. ''E'' ნიშნავს ელიფსური ტიპის გალაქტიკას; S სპირალია; SB დახურული სპირალური გალაქტიკაა. <ref>ჰაბლის კლასიფიკაციის გალაქტიკებს, რომლებიც მარცხენა მხარეს მდებარეობს, ზოგჯერ „ადრეული ტიპის“ გალაქტიკა ეწოდება, ხოლო მარჯვნივ მდებარეებს - „გვიანდელი ტიპის“.</ref>]] არსებობს გალაქტიკათა სამი ძირითადი ტიპი: ელიფსური, სპირალური და არაწესიერი. გალაქტიკათა ტიპების ოდნავ უფრო ფართო აღწერა, რომელიც დაფუძნებულია მათ გარეგნობაზე, „ჰაბლის მიმდევრობით“ არის მოცემული. რადგანაც „ჰაბლის მიმდევრობა“ მთლიანად დაფუძნებულია ვიზუალურ მორფოლოგიურ ტიპზე, ის არ ითვალისწინებს გალაქტიკათა გარკვეულ მნიშვნელოვან მახასიათებლებს, როგორიცაა ვარსკვლავთწარმოქმნის ტემპი ([[მაღალი ტემპის ვარსკვლავთწარმოქმნადობის გალაქტიკები|მაღალი ტემპის ვარსკვლავთწარმოქმნადობის გალაქტიკებში]]) და აქტიურობა ბირთვში ([[აქტიური გალაქტიკები|აქტიურ გალაქტიკებში]]).<ref name="IRatlas" /> ===ელიფსური=== ჰაბლის კლასიფიკაციის სისტემა ელიფსურ გალაქტიკებს მათ ელიფსურობაზე დაფუძნებით აფასებს: დაწყებული EO-თი, რომელიც თითქმის სფერულია, და დამთავრებული E7-ით, რომელიც ძალიან წაგრძელებულია. ამ გალაქტიკებს [[ელიფსოიდი|ელიფსოიდური]] მოხაზულობა აქვს, რის გამოც მათი გარეგნობა ელიფსურია, ხედვის კუთხის მიუხედავად. მათი გარეგნობა მცირე სტრუქტურას გვიჩვენებს და მათ ჩვეულებისამებრ შედარებით მცირე ვარსკვლავთშორისი მატერია აქვს. ამ გალაქტიკებს, ასევე, აქვს ღია გროვების მცირე ნაწილი და ახალი ვარსკვლავების წარმოქმნის შემცირებული ტემპი. სამაგიეროდ ასეთი ტიპის გალაქტიკებში დომინანტობს ხნიერი, უფრო განვითარებული [[ვარსკვლავი|ვარსკვლავები]], რომლებიც [[გრავიტაცია|გრავიტაციის]] საერთო ცენტრის გარშემო მოძრაობს შემთხვევითი მიმართულებებით. ეს [[ვარსკვლავი|ვარსკვლავები]] მძიმე ელემენტებს მცირე რაოდენობით შეიცავს, რადგან ვარსკვლავთწარმომქმნელი პროცესები წყდება თავდაპირველი ანთებისას. ამ თვალსაზრისით მათ რაღაც მსგავსება აქვს ბევრად პატარა სფერულ გროვებთან.<ref name="elliptical">{{cite web |last1=Barstow |first1=M. A. |year=2005 |title=Elliptical Galaxies |url=http://www.star.le.ac.uk/edu/Elliptical.shtml |publisher=Leicester University Physics Department |accessdate=2006-06-08 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120729081504/http://www.star.le.ac.uk/edu/Elliptical.shtml |archivedate=2012-07-29 }}</ref> უდიდესი გალაქტიკები გიგანტური ელიფსურებია. თანამედროვე წარმოდგენით, მრავალი ელიფსური გალაქტიკა წარმოიქმნება გალაქტიკების ურთიერთქმედებით, რის შედეგადაც ხდება შეჯახება და შერწყმა. მათ უზარმაზარ ზომამადე შეუძლიათ გაზრდა (მაგალითად, სპირალურ გალაქტიკებთან შედარებით) და გიგანტური გალაქტიკები ხშირად უზარმაზარი [[გალაქტიკათა გროვები]]ს ბირთვთან დაიმზირება.<ref> {{cite web |date=2005-10-20 |title=Galaxies |url=http://curious.astro.cornell.edu/galaxies.php |publisher=Cornell University |accessdate=2006-08-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140629115612/http://curious.astro.cornell.edu/galaxies.php |archive-date=2014-06-29 }}</ref> მაღალი ტემპის ვარსკვლავთწარმოქმნადობის გალაქტიკები ასეთი გალაქტიკური შეჯახების შედეგია, რომელიც შედეგად იძლევა ელიფსური გალაქტიკის ფორმირებას.<ref name="elliptical" /> ===სპირალური=== [[სურათი:Messier51 sRGB.jpg|thumb|[[მორევის გალაქტიკა]] (მარცხნივ) - ღია სპირალური გალაქტიკის ნათელი მაგალითი.]] სპირალური არის ის გალაქტიკა, რომლის ხილული [[ვარსკვლავი|ვარსკვლავები]] სპირალურად ეხვევა ტრიალას ფორმით. მიუხედავად იმისა, რომ ასეთ გალაქტიკებში მოთავსებული [[ვარსკვლავი|ვარსკვლავები]] და სხვა ხილული მატერია ძირითადად სიბრტყეზე მდებარეობს, სპირალური გალაქტიკის მასის უმეტესობა [[ბნელი მატერია|ბნელი მატერიის]] სფერულ [[გალაქტიკის ჰალო|ჰალოზე]] მოდის, რომელიც ხილული ნაწილის გაღმა იშლება.<ref name="Williams2009">{{cite doi|10.1111/j.1365-2966.2009.15582.x}}</ref> სპირალური გალაქტიკები მოიცავს [[ვარსკვლავი|ვარსკვლავების]] მბრუნავ დისკოსა და [[ვარსკვლავთშორისი სივრცე|ვარსკვლავთშორის სივრცეს]], უმეტესად ხნიერი ვარსკვლავების ცენტრალური [[გალაქტიკის ბალჯი|ბალჯით]] (ამოზნექილობა). ბალჯიდან გარეთ მიმართული მკლავები შედარებით კაშკაშაა. ჰაბლის კლასიფიკაციის სქემაში სპირალური გალაქტიკები დაჯგუფებულია ''S'' ტიპად, რომელსაც ასო (''a, b'' ან ''c'') მოსდევს. ეს კი მიუთითებს სპირალური მკლავების სიმჭიდროვესა და ცენტრალური ბალჯის ზომაზე. ''Sa'' ტიპის გალაქტიკას მჭიდრო „ჭრილობა“ აქვს, უხეიროდ გამოკვეთილი მკლავები და შედარებით დიდი ბირთვის რეგიონს ფლობს. მეორე უკიდურესობაა ''Sc'' გალაქტიკა, რომელსაც აქვს ღია, კარგად გამოკვეთილი მკლავები და პატარა ბირთვის რეგიონი.<ref> {{cite web |last1=Smith |first1=G. |date=2000-03-06 |url=http://casswww.ucsd.edu/public/tutorial/Galaxies.html |title=Galaxies&nbsp;— The Spiral Nebulae |publisher=University of California, San Diego Center for Astrophysics & Space Sciences |accessdate=2006-11-30 }}</ref> უხეიროდ გამოკვეთილი მკლავების მქონე გალაქტიკას ზოგჯერ „ფლოკულენტულ სპირალურ გალაქტიკას“ უწოდებენ.<ref name=bergh1998/> ზოგი სპირალური გალაქტიკა სქელი და ბალჯიანია, ხოლო ზოგი კი ბრტყელი დისკოა, რადგან ასეთი ობიექტები ძალიან სწრაფად ბრუნავს.<ref>http://phys.org/news/2014-02-fat-flat-galaxies.html</ref> [[სურათი:Hubble2005-01-barred-spiral-galaxy-NGC1300.jpg|left|thumb|300px|[[NGC 1300]] - დახურული სპირალური გალაქტიკის ნათელი მაგალითი.]] სპირალურ გალაქტიკებში სპირალურ მკლავებს მიახლოებითი [[ლოგარითმული სპირალები]]ს ფორმა აქვს - ფორმა, რომლის თეორიულად ჩვენება შეიძლება ვარსკვლავების ერთფეროვნად მბრუნავი მასის აგზნებით. [[ვარსკვლავი|ვარსკვლავების]] მსგავსად სპირალური მკლავებიც ცენტრის გარშემო ბრუნავს, მაგრამ ისინი მუდმივი [[კუთხური სიჩქარე|კუთხური სიჩქარით]] ბრუნავს. მეცნიერთა ვარაუდით, სპირალური მკლავები მაღალი [[სიმკვრივე|სიმკვრივის]] მატერიის ადგილია, ამას კი ზოგჯერ „სიმკვრივის ტალღებს“ უწოდებენ.<ref name=bertin_lin1996/> რადგანაც [[ვარსკვლავი|ვარსკვლავები]] მკლავის გავლით მოძრაობს, თითოეული ვარსკვლავური სისტემის [[სიჩქარე]] მაღალი სიმკვრივის რეგიონის [[გრავიტაცია|გრავიტაციული ძალის]] გავლენით იცვლება (სიჩქარე ჩვეულებრივ მაშინ უბრუნდება, როცა ვარსკვლავები მკლავის სხვა მხარეს გადავა). ეს ეფექტი ჰგავს მოძრაობის შენელების „ტალღას“ მოძრავი მანქანებით სავსე გზატკეცილზე. ეს მკლავები ხილულია, რადგან მაღალი სიმკვრივე ვარსკლავთწარმომქმნელ პროცესებს აადვილებს და, აქედან გამომდინარე, ასეთ რეგიონებში უამრავი კაშკაშა და ახალგაზრდა [[ვარსკვლავი]]ა.<ref name=belkora355/> [[სურათი:Hoag's object.jpg|right|thumb|230px|[[ჰოაგის ობიექტი]] - [[რგოლისებრი გალაქტიკა|რგოლისებრი გალაქტიკის]] მაგალითი.]] [[სურათი:Ngc5866 hst big.png|right|thumb|230px|[[NGC 5866]] - [[ლინზისებრი გალაქტიკა|ლინზისებრი გალაქტიკის]] მაგალითი.]] ჩვენი „[[ირმის ნახტომი]]ს“ გალაქტიკის ჩათვლით, სპირალური გალაქტიკების უმეტესობას სწორხაზოვანი, ვარსკვლავების ძელაკის ფორმის ჯგუფი აქვს, რომელიც იჭიმება ბირთვის ორივე მხრიდან გარეთკენ, შემდეგ ერწყმება სპირალური მკლავის სტრუქტურას.<ref> {{cite journal |last1=Eskridge |first1=P. B. |last2=Frogel |first2=J. A. |year=1999 |title=What is the True Fraction of Barred Spiral Galaxies? |journal=Astrophysics and Space Science |volume=269/270 |pages=427–430 |bibcode=1999Ap&SS.269..427E |doi=10.1023/A:1017025820201 }}</ref> ჰაბლის კლასიფიკაციის სქემაში ასეთები აღნიშნულია ''SB''-თი, რომელსაც ასოები (''a, b'' ან ''c'') მოსდევს. ეს კი მიუთითებს სპირალური მკლავების ფორმაზე (იმავე წესით, როგორც ნორმალური სპირალური გალაქტიკების კატეგორიებად დაყოფისას). ნავარაუდევია, რომ [[გალაქტიკის ბარი]] დროებითი სტრუქტურაა, რომლის გამომწვევი მიზეზი „სიმკვრივის ტალღის“ ბირთვიდან გარეთკენ გამოსხივებაა ან სულაც სხვა გალაქტიკასთან გრავიტაციული ურთიერთქმედება.<ref> {{cite journal |last1=Bournaud |first1=F. |last2=Combes |first2=F. |year=2002 |title=Gas accretion on spiral galaxies: Bar formation and renewal |journal=Astronomy and Astrophysics |volume=392 |issue=1 |pages=83–102 |bibcode=2002A&A...392...83B |doi=10.1051/0004-6361:20020920 |arxiv = astro-ph/0206273 }}</ref> დახურული სპირალური გალაქტიკები აქტიურია, სავარაუდოდ იმიტომ, რომ გაზი ჩაედინება ბირთვში მკლავების გასწვრივ.<ref> {{cite journal |last1=Knapen |first1=J. H. |last2=Perez-Ramirez |first2=D. |last3=Laine |first3=S. |year=2002 |title=Circumnuclear regions in barred spiral galaxies&nbsp;— II. Relations to host galaxies |journal=Monthly Notices of the Royal Astronomical Society |volume=337 |issue=3 |pages=808–828 |bibcode=2002MNRAS.337..808K |doi=10.1046/j.1365-8711.2002.05840.x |arxiv = astro-ph/0207258 }}</ref> ჩვენი გალაქტიკა „ირმის ნახტომი“ არის დიდი დისკოს ფორმის დახურული სპირალური გალაქტიკა,<ref> {{cite journal |last1=Alard |first1=C. |year=2001 |title=Another bar in the Bulge |journal=Astronomy and Astrophysics Letters |volume=379 |issue=2 |pages=L44–L47 |bibcode=2001A&A...379L..44A |doi=10.1051/0004-6361:20011487 |arxiv = astro-ph/0110491 }}</ref> რომლის დიამეტრი 30 [[პარსეკი|კილოპარსეკია]], ხოლო სისქე - 1 კილოპარსეკი. ის შეიცავს, დაახლოებით, 200 მილიარდ (2×10¹¹)<ref> {{cite news |last1=Sanders |first1=R. |date=2006-01-09 |title=Milky Way galaxy is warped and vibrating like a drum |publisher=UCBerkeley News |url=http://www.berkeley.edu/news/media/releases/2006/01/09_warp.shtml |accessdate=2006-05-24 }}</ref> [[ვარსკვლავი|ვარსკვლავს]] და მისი [[მასა]] 600 მილიარდი (6×10¹¹) [[მზის მასა|მზის მასის]] ტოლია.<ref> {{cite journal |last1=Bell |first1=G. R. |last2=Levine |first2=S. E. |year=1997 |title=Mass of the Milky Way and Dwarf Spheroidal Stream Membership |journal=Bulletin of the American Astronomical Society |volume=29 |issue=2 |pages=1384 |bibcode=1997AAS...19110806B }}</ref> ===სხვა მორფოლოგიები=== [[უჩვეულო გალაქტიკები]] არის გალაქტიკური წარმონაქმნები, რომლებიც უცნაურ ნიშან-თვისებებს ივითარებენ სხვა გალაქტიკებთან [[გრავიტაცია|გრავიტაციული]] ურთიერქმედების გამო. ამის მაგალითი არის [[რგოლისებრი გალაქტიკა]], რომელსაც აქვს [[ვარსკვლავი|ვარსკვლავებისა]] და ვარსკვლავთშორისი სივრცის რგოლისებრი სტრუქტურა, რომელიც გარს აკრავს მოშიშვლებულ ბირთვს. მეცნიერთა ვარაუდით, რგოლისებრი გალაქტიკა მაშინ წარმოიქმნება, როცა შედარებით პატარა გალაქტიკა სპირალური გალაქტიკის ბირთვისკენ ჩაივლის.<ref> {{cite journal |last1=Gerber |first1=R. A. |last2=Lamb |first2=S. A. |last3=Balsara |first3=D. S. |year=1994 |title=Ring Galaxy Evolution as a Function of "Intruder" Mass |journal=Bulletin of the American Astronomical Society |volume=26 |pages=911 |bibcode=1994AAS...184.3204G }}</ref> ასეთმა მოვლენამ შესაძლოა [[ანდრომედას გალაქტიკა]]ზე მოახდინა გავლენა, რადგან მას [[ინფრაწითელი გამოსხივება|ინფრაწითელ]] დიაპაზონში მრავალრგოლიანი სტრუქტურის მსგავსი ფორმა აქვს.<ref>{{cite press release |publisher=European Space Agency |date=1998-10-14 |title=ISO unveils the hidden rings of Andromeda |url=http://www.iso.vilspa.esa.es/outreach/esa_pr/andromed.htm |accessdate=2006-05-24 |archiveurl=https://archive.today/19990828194420/http://www.iso.vilspa.esa.es/outreach/esa_pr/andromed.htm |archivedate=1999-08-28 }}</ref> [[ლინზისებრი გალაქტიკა]] შუალედური ფორმაა, რომელსაც ელიფსურისა და სპირალური გალაქტიკების თვისებები აქვს. ჰაბლის კლასიფიკაციით, ასეთი ობიექტების ტიპი არის ''S0'' და მათ არასრულყოფილად გამოკვეთილი მკლავები აქვს ვარსკვლავების ელიფსური ჰალოთი (დახურულმა ლინზისებრმა გალაქტიკებმა ჰაბლის კლასიფიკაციით ''SB0'' ტიპი მიიღო).<ref> {{cite web |date=2004-05-31 |title=Spitzer Reveals What Edwin Hubble Missed |url=http://www.cfa.harvard.edu/press/pr0419.html |publisher=Harvard-Smithsonian Center for Astrophysics |accessdate=2006-12-06 }}</ref> ზემოთ ხსენებული კლასიფიკაციების დამატებით, არსებობს გალაქტიკების გარკვეული რაოდენობა, რომლის ადვილად კლასიფიცირება ელიფსურად ან სპირალურად შეუძლებელია. ასეთი ტიპის ობიექტებს არაწესიერი გალაქტიკები ეწოდება. ''Irr-I'' ტიპის გალაქტიკას რაღაც სტრუქტურა გააჩნია, მაგრამ სუფთად არ ეწყობა ჰაბლის კლასიფიკაციის სქემას. ''Irr-II'' ტიპის გალაქტიკას არანაირი არ გააჩნია სტრუქტურა, რომელიც ჰაბლის კლასიფიკაციას ჰგავს, და შეიძლება დანგრეულიც იყოს.<ref>{{cite web |last1=Barstow |first1=M. A. |year=2005 |title=Irregular Galaxies |url=http://www.star.le.ac.uk/edu/Irregular.shtml |publisher=University of Leicester |accessdate=2006-12-05 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120227172628/http://www.star.le.ac.uk/edu/Irregular.shtml |archivedate=2012-02-27 }}</ref> არაწესიერი (ჯუჯა) გალაქტიკების უახლოესი მაგალითებია მაგელანის ნისლეულები (იხ. [[მაგელანის დიდი ნისლეული]]) ===ჯუჯა=== მიუხედავად იმისა, რომ უზარმაზარი ელიფსური და სპირალური გალაქტიკები მნიშვნელოვანია, გალაქტიკათა უმეტესობა [[სამყარო]]ში ჯუჯაა. ეს გალაქტიკები შედარებით პატარა ზომისაა სხვა დიდ გალაქტიკურ წარმონაქმნებთან შედარებით - „ირმის ნახტომის“ დაახლოებით 1/100, რომელიც რამდენიმე მილიარდ [[ვარსკვლავი|ვარსკვლავს]] შეიცავს. ულტრაკომპაქტური ჯუჯა გალაქტიკები ახლახან აღმოაჩინეს, რომელთა [[დიამეტრი]] სულ რაღაც 100 პარსეკია.<ref> {{cite journal |last1=Phillipps |first1=S. |last2=Drinkwater |first2=M. J. |last3=Gregg |first3=M. D. |last4=Jones |first4=J. B. |year=2001 |title=Ultracompact Dwarf Galaxies in the Fornax Cluster |url=https://archive.org/details/sim_astrophysical-journal_2001-10-10_560_1/page/200 |journal=Astrophysical Journal |volume=560 |issue=1 |pages=201–206 |bibcode=2001ApJ...560..201P |doi=10.1086/322517 |arxiv = astro-ph/0106377 }}</ref> უამრავი ჯუჯა გალაქტიკა უფრო დიდი გალაქტიკის გარშემო ბრუნავს. „ირმის ნახტომს“ [[მაგელანის დიდი ნისლეული|ასეთი თანამგზავრი]], სულ ცოტა, 12 ცალი ჰყავს, ხოლო მეცნიერთა შეფასებით, 300-500 კიდევ აღმოსაჩენია.<ref>{{cite news |last1=Groshong |first1=K. |date=2006-04-24 |title=Strange satellite galaxies revealed around Milky Way |publisher=New Scientist |url=http://space.newscientist.com/article/dn9043 |accessdate=2007-01-10 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20061115010736/http://space.newscientist.com/article/dn9043 |archivedate=2006-11-15 }}</ref> ჯუჯა გალაქტიკების კლასიფიცირება შეიძლება ელიფსურებად, სპირალურებად ან არაწესიერებად. რადგანაც ჯუჯა ელიფსურ გალაქტიკებს მცირე მსგავსება აქვს დიდ ელიფსურ გალაქტიკებთან, მათ ხშირად მოიხსენიებენ, როგორც ჯუჯა სფეროიდული გალაქტიკები. „ირმის ნახტომის“ 27 მეზობელზე ჩატარებული კვლევებით დადგინა, რომ ყველა ჯუჯა გალაქტიკაში ცენტრალური მასა 10 მილიონი [[მზის მასა]]ა, მიუხედავად იმისა, შეიცავს თუ არა იგი ათასობით ან მილიონობით [[ვარსკვლავი|ვარსკვლავს]]. ამან კი წარმოშვა ვარაუდი, რომ გალაქტიკების წარმოქმნაში დიდი წვლილი [[ბნელი მატერია|ბნელ მატერიას]] მიუძღვის, და რომ მინიმალური ზომა მიუთითებს თბილი ბნელი მატერიის ფორმაზე, რომელსაც არ შეუძლია გრავიტაციული გაერთიანება უფრო მცირე მასშტაბებზე..<ref>{{cite web |last1=Schirber |first1=M. |date=2008-08-27 |url=http://sciencenow.sciencemag.org/cgi/content/full/2008/827/3 |title=No Slimming Down for Dwarf Galaxies |publisher=ScienceNOW |accessdate=2008-08-27 |archiveurl=https://archive.today/20120713/http://sciencenow.sciencemag.org/cgi/content/full/2008/827/3 |archivedate=2012-07-13 }}</ref> ==უჩვეულო დინამიკა და აქტივობები== ===ურთიერთქმედება=== [[სურათი:Antennae galaxies xl.jpg|thumb|right|200px|[[ანტენების გალაქტიკები]] განიცდიან შეჯახებას, რომელიც საბოლოოდ მათ შთანთქმას გამოიწვევს]] გალაქტიკებს შორის ურთიერქმედება შედარებით ხშირია და უდიდეს როლს თამაშობს მათ ევოლუციაში. გალაქტიკების ერთმანეთთან ახლოს ჩავლის (და აცდენის) შემთხვევები იწვევს მათ დეფორმაციასა და დამახინჯებას [[გრავიტაცია|გრავიტაციული ურთიერთქმედებების]] გამო და გაზსა და მტვერს უცვლიან ერთმანეთს.<ref name="umda">{{cite web |url=http://www.astro.umd.edu/education/astro/gal/interact.html |title=Galaxy Interactions |publisher=University of Maryland Department of Astronomy |accessdate=2006-12-19 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20060509074300/http://www.astro.umd.edu/education/astro/gal/interact.html |archivedate=2006-05-09 }}</ref><ref name="suia">{{cite web |title=Interacting Galaxies |url=http://Cosmos.swin.edu.au/entries/interactinggalaxies/interactinggalaxies.html?e=1 |publisher=Swinburne University |accessdate=2006-12-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230418184032/https://astronomy.swin.edu.au/cosmos/I/Interacting+Galaxies |archive-date=2023-04-18 }}</ref> შეჯახებები ხდება მაშინ, როცა ორი გალაქტიკა ერთმანეთში გაივლის და აქვს საკმარისი ფარდობითი [[ინერცია]], რომ არ შთანქონ ერთმანეთს. ამ ურთიერთქმედ გალაქტიკებში არსებული [[ვარსკვლავი|ვარსკვლავები]] ჩვეულებრივ შეჯახების გარეშე ჩაუვლის ერთმანეთს. თუმცა, გაზი და მტვერი ორ ფორმაში იურთერქმედებს. ეს კი გამოიწვევს ვარსკვლავთწარმომქმნელი პროცესების დაწყებას, რადგან [[ვარსკვლავთშორისი სივრცე]] გარღვეული და შეკუმშული ხდება. შეჯახებას ძალუძს საგრძნობლად დაამახინჯოს ერთი ან ორივე გალაქტიკა და წარმოქმნას ბარები, რგოლები ან კუდის მსგავსი სტრუქტურები.<ref name="umda" /><ref name="suia" /> ურთიერთქმედების უკიდურესი ფორმა გალაქტიკური შთანთქმაა. ამ შემთხვევაში ორი გალაქტიკის ფარდობითი ინერცია არასაკმარისია იმისათვის, რომ გალაქტიკებმა ერთმანეთში უპრობლემოდ გაიარონ. ამის ნაცვლად ისინი თანდათანობით შთაინთქმებიან და ერთ, უფრო დიდ გალაქტიკას წარმოქმნიან. შთანთქმები შესამჩნევ ცვლილებას იწვევს მორფოლოგიაში თავდაპირველ გალაქტიკასთან შედარებით. იმ შემთხვევაში, თუ ერთი გალაქტიკა ბევრად მასიურია, ვიდრე მეორე, შედეგს კანიბალიზმი ეწოდება. ამ შემთხვევაში დიდი გალაქტიკა შთანთქმის შედეგად შედარებით დაუმახინჯებელი დარჩება, ხოლო მცირე გალაქტიკა ნაწილებად დაქუცმაცდება. „[[ირმის ნახტომი]]“ ამჟამად „[[მშვილდოსანის ჯუჯა ელიფსური გალაქტიკა|მშვილდოსანის ჯუჯა ელიფსურ გალაქტიკას]]“ და „[[დიდი ქოფაკის ჯუჯა გალაქტიკა]]ს“ შთანთქავს, ანუ ამ გალაქტიკების კანიბალიზმის პროცესშია.<ref name="umda" /><ref name="suia" /> ===ვარსკვლავთწარმოქმნა=== [[სურათი:M82 HST ACS 2006-14-a-large web.jpg|thumb|left|200px|[[მესიე 82|M82]], მაღალი ტემპის ვარსკვლავთწარმოქმნადობის გალაქტიკა, რომელშიც 10-ჯერ უფრო სწრაფად წარმოიქმნება ვარსკვლავები, ვიდრე „ჩვეულებრივ“ გალაქტიკაში.<ref> {{cite web |date=2006-04-24 |url=http://hubblesite.org/newscenter/archive/releases/2006/14/image/a |title=Happy Sweet Sixteen, Hubble Telescope! |publisher=[[NASA]] |accessdate=2006-08-10 }}</ref>]] [[ვარსკვლავი|ვარსკვლავები]] წარმოიქმნება გალაქტიკებში არსებული ცივი გაზის რეზერვისგან, რომელიც გიგანტურ [[მოლეკულური ღრუბელი|მოლეკულურ ღრუბლებში]] ფორმირდება. დაკვირვებებმა აჩვენა, რომ ზოგიერთ გალაქტიკაში [[ვარსკვლავი|ვარსკვლავები]] განსაკუთრებული ტემპით ფორმირდება. ასეთ გალაქტიკებს [[მაღალი ტემპის ვარსკვლავთწარმოქმნადობის გალაქტიკები]] ეწოდება. თუმცა, ასე თუ გააგრძელებენ, ისინი მოიხმარენ გაზის მთელ მარაგს უფრო მცირე დროში, ვიდრე გალაქტიკის სიცოცხლის ხანგრძლივობაა. აქედან გამომდინარე, ვარსკვლავთწარმომქმნელი აქტივობა ჩვეულებრივ 10 მილიონი წელიწადი გრძელდება - შედარებით მოკლე პერიოდი გალაქტიკის ისტორიაში.<ref name="chandra"> {{cite web |date=2006-08-29 |url=http://chandra.harvard.edu/xray_sources/starburst.html |title=Starburst Galaxies |publisher=Harvard-Smithsonian Center for Astrophysics |accessdate=2006-08-10 }}</ref> მაღალი ტემპის ვარსკვლავთწარმოქმნადობის გალაქტიკები უფრო გავრცელებული იყო [[სამყარო]]ს ადრეულ ისტორიაში და ახლაც დიდი წვლილი შეაქვს (დაახ. 15 %) ვარსკვლავების წარმოქმნის ტემპში.<ref> {{cite conference |last1=Kennicutt Jr. |first1=R. C. |author2=et al. |year=2005 |title=Demographics and Host Galaxies of Starbursts |booktitle=Starbursts: From 30 Doradus to Lyman Break Galaxies |page=187 |publisher=Springer |bibcode=2005sdlb.proc..187K }}</ref> მაღალი ტემპის ვარსკვლავთწარმოქმნადობის გალაქტიკები ხასიათდება გაზის მტვრიანი კონცენტრაციითა და ახლად წარმოქმნილი ვარსკვლავებს გარეგნობით, რომელიც მოიცავს მასიურ ვარსკვლავებს. ეს უკანასკნელნი კი იონიზაციას უკეთებს გარშემორტყმულ ღრუბელს და ქმნის [[H II რეგიონი|H II რეგიონებს]].<ref> {{cite web |last1=Smith |first1=G. |date=2006-07-13 |title=Starbursts & Colliding Galaxies |url=http://casswww.ucsd.edu/public/tutorial/Starbursts.html |publisher=University of California, San Diego Center for Astrophysics & Space Sciences |accessdate=2006-08-10 }}</ref> ეს მასიური [[ვარსკვლავი|ვარსკვლავები]] წარმოიქმნის [[ზეახალი ვარსკვლავი|ზეახალ ანთებებს]], შედეგად კი წარმოქმნის გაფართოებად ნარჩენებს, რომლებიც ძლიერად ურთიერთქმედებს გარშემორტმულ გაზთან. ეს აფეთქებები იწვევს [[ვარსკვლავი]]ს წარმოქმნის ჯაჭვურ რეაქციებს, რომლებიც ვრცელდება მთელ გაზურ რეგიონში. როცა ხელმისაწვდოი გაზი თითქმის ამოიწურება ან განიბნევა, მხოლოდ მაშინ წყდება ვარსკვლავთწარმოქმნელი პროცესები.<ref name="chandra" /> ვარსკვლავთწარმოქმნა ხშირად ახასიათებს შთანქმად ან ურთიერთქმედ გალაქტიკებს. ვარსკვლავთწარმომქმნელი ურთიერთქმედების ასეთი პროტოტიპული მაგალითია M82, რომელმაც ახლო შეჯახება გადაიტანა უფრო დიდ M81-თან. არაწესიერ გალაქტიკებში ხშირად შეინიშნება ვარსკვლავთწარმომქმნელი აქტივობების შუალედური კვანძები.<ref> {{cite web |last1=Keel |first1=B. |date=September 2006 |title=Starburst Galaxies |url=http://www.astr.ua.edu/keel/galaxies/starburst.html |publisher=University of Alabama |accessdate=2006-12-11 }}</ref> ===აქტიური ბირთვი=== [[სურათი:M87 jet.jpg|thumb|right|200px|ელიფსური რადიოგალაქტიკა [[მესიე 87|M87-დან]] გამოსხივებული ნაწილაკების ჭავლი.]] ჩვენ მიერ დაკვირვებადი გალაქტიკების ნაწილი კლასიფიცირებულია, როგორც აქტიური. [[გალაქტიკის აქტიური ბირთვი]]ს სტანდარტული მოდელი დაფუძნებულია აკრეციულ დისკოზე, რომელიც ზემასიური [[შავი ხვრელი]]ს ირგვლივ წარმოიქმნება (ბირთვის რეგიონში). გალაქტიკის აქტიური ბირთვიდან გამოსხივება მიიღება მატერიის გრავიტაციული ენერგიით, როცა ის ეცემა დისკოდან შავ ხვრელში.<ref name="keel"> {{cite web |last1=Keel |first1=W. C. |year=2000 |url=http://www.astr.ua.edu/keel/galaxies/agnintro.html |title=Introducing Active Galactic Nuclei |publisher=University of Alabama |accessdate=2006-12-06 }}</ref> ასეთი ობიექტების 10 %-ში ენერგეტიკული ჭავლების დიამეტრულად საწინააღმდეგო წყვილი გამოტყორცნის ნაწილაკებს ბირთვიდან [[სინათლის სიჩქარე]]სთან მიახლოებული სიჩქარით. ამ ჭავლების წარმოქმნის მექანიზმი ჯერ კიდევ არ არის კარგად გაგებული.<ref name="monster"> {{cite web |last1=Lochner |first1=J. |last2=Gibb |first2=M. |title=A Monster in the Middle |url=http://imagine.gsfc.nasa.gov/docs/science/know_l2/active_galaxies.html |publisher=[[NASA]] |accessdate=2006-12-20 }}</ref> აქტიურ გალაქტიკებს, რომლებიც მაღალი ენერგიის რადიაციას ასხივებენ რენტგენის სახით, [[სეიფერტის გალაქტიკები]] ან [[კვაზარი|კვაზარები]] ეწოდება, რომელიც დამოკიდებულია სიკაშკაშეზე. მიჩნეულია, რომ [[ბლაზარი|ბლაზარები]] არის აქტიური გალაქტიკები რელატივისტური ჭავლით, რომელიც დედამიწის მიმართულებითაა მომართული. რადიოგალაქტიკა რადიოსიხშირეებს ასხივებს რელატივისტური ჭავლებიდან. ასეთი ტიპის აქტიური გალაქტიკების ერთიანი მოდელი ხსნის მათ სხვაობას, რომელიც დაფუძლებულია დამკვირვებლის ხედვის კუთხეზე.<ref name="monster" /> გალაქტიკის აქტიურ ბირთვთან შეძლებისამებრ დაკავშირებული (ასევე ვარსკვლავთწარმოქმნის რეგიონები) არის დაბალი იონიზაციის ბირთვული ემისიური ხაზების რეგიონი (დიბეხრ-ები). გამოსხივებას დიბეხრ-ის ტიპის გალაქტიკებში მართავს სუსტად [[იონიზაცია|იონიზირებული]] ელემენტები.<ref name="heckman1980"> {{cite journal |last1=Heckman |first1=T. M. |year=1980 |title=An optical and radio survey of the nuclei of bright galaxies&nbsp;— Activity in normal galactic nuclei |journal=Astronomy and Astrophysics |volume=87 |pages=152–164 |bibcode=1980A&A....87..152H }}</ref> უახლოესი გალაქტიკების დაახლოებით 1/3 კლასიფიცირებულია ისეთ კატეგორიებად, რომლებიც შეიცავს დიბერხ ბირთვს.<ref name="keel" /><ref name="heckman1980" /><ref name="hoetal1997b"> {{cite journal |last1=Ho |first1=L. C. |last2=Filippenko |first2=A. V. |last3=Sargent |first3=W. L. W. |year=1997 |title=A Search for "Dwarf" Seyfert Nuclei. V. Demographics of Nuclear Activity in Nearby Galaxies |url=https://archive.org/details/sim_astrophysical-journal_1997-10-01_487_2/page/568 |journal=Astrophysical Journal |volume=487 |issue=2 |pages=568–578 |bibcode=1997ApJ...487..568H |doi=10.1086/304638 |arxiv = astro-ph/9704108 }}</ref> ==წარმოქმნა და ევოლუცია== გალაქტიკის წარმოქმნისა და ევოლუციის კვლევა ცდილობს, რომ უპასუხოს შეკითხვებს იმის შესახებ, თუ როგორ წარმოიქმნა გალაქტიკები და მათი ევოლუციური გზა სამყაროს ისტორიის მანძილზე. ამ სფეროში ზოგი თეორია ფართოდ აღიარებული გახდა, თუმცა ეს კვლავ აქტიური სფეროა [[ასტროფიზიკა]]ში. ===წარმოქმნა=== ადრეული [[სამყარო]]ს მიმდინარე კოსმოლოგიური მოდელები დაფუძნებულია [[დიდი აფეთქების თეორია]]ზე. ამ მოვლენიდან დაახლოებით 300 000 წლის შემდეგ, [[წყალბადი]]სა და [[ჰელიუმი]]ს [[ატომი|ატომებმა]] წარმოქმნა დაიწყეს პროცესში, რომელსაც [[რეკომბინაცია]] (ხელახალი გაერთიანება) ეწოდება. თითქმის მთელი წყალბადი ნეიტრალური იყო ([[იონიზაცია|არაიონიზირებული]]) და ადვილად შთანთქავდა [[სინათლე]]ს. ამ დროს კი [[ვარსკვლავი|ვარსკვლავები]] ჯერ არ იყო წარმოქმნილი. შედეგად ამ პერიოდს „[[ბნელი წლები]]“ დაერქვა. ამ თავდაპირველ მატერიაში სიმკვრივის ფლუქტუაციებიდან (ან [[ანიზოტროპია|ანიზტროპული არათანაბრობა]]) შედარებით დიდი სტრუქტურები გამოჩნდა. შედეგად ბარიონული მატერიის მასები კონდენსირდა [[ცივი ბნელი მატერია|ცივი ბნელი მატერიის]] ჰალოებში.<ref name="hqrdvj"> {{cite web |date=1999-11-18 |title=Search for Submillimeter Protogalaxies |url=http://cfa-www.harvard.edu/~aas/tenmeter/proto.htm |publisher=Harvard-Smithsonian Center for Astrophysics |accessdate=2007-01-10 }}</ref><ref name=rmaa17_107/> ეს თავდაპირველი სტრუქტურები საბოლოოდ გახდა ის გალაქტიკები, რომელთაც ჩვენ დღეს ვხედავთ. [[სურათი:Young Galaxy Accreting Material.jpg|thumb|left|200pxახალგაზრდა გალაქტიკის აკრეციული მატერია (მხატვრის წარმოსახვა).]] გალაქტიკების ადრეული გამოჩენის მტკიცებულება 2006 წელს იპოვეს, როდესაც აღმოჩნდა, რომ გალაქტიკა [[IOK-1]]-ს უჩვეულოდ მაღალი [[წითელი ძვრა|წითელი წანაცვლება]] ჰქონდა - 6,96, რაც იმაზე მეტყველებს, რომ ის [[დიდი აფეთქების თეორია|დიდი აფეთქებიდან]] სულ რაღაც 750 მილიონი წლის შემდეგ ჩამოყალიბდა და გახდა ყველაზე შორეული და თავდაპირველი გალაქტიკა, რაც კი ოდესმე უნახავთ.<ref> {{cite journal |last1=McMahon |first1=R. |year=2006 |title=Journey to the birth of the Universe |url=https://archive.org/details/sim_nature-uk_2006-09-14_443_7108/page/150 |journal=Nature |volume=443 |issue=7108 |pages=151–2 |doi=10.1038/443151a |pmid=16971933 |bibcode = 2006Natur.443..151M }}</ref> მიუხედავად იმისა, რომ მეცნიერთა ნაწილი აცხადებს, სხვა ობიექტებს (როგორიცაა „[[Abell 1835 IR1916]]“) უფრო მაღალი წითელი წანაცვლება აქვს (აქედან გამომდინარე, სამყაროს ევოლუციის უფრო ადრეულ ეტაპზეა დანახული), IOK-1-ის ასაკი და შედგენილობა ბევრად საიმედოდაა დამტკიცებული. თუმცა, 2012 წლის დეკემბერში ასტრონომებმა განაცხადეს, რომ გალაქტიკა [[UDFj-39546284]] ყველაზე შორეული გალაქტიკაა და წითელი წანაცვლების მაჩვენებელი 11,9-ია. გალაქტიკა, რომელიც, მეცნიერთა შეფასებით, დიდი აფეთქებიდან 380 მილიონი წლის<ref name="Space-20121212">{{cite web |last=Wall |first=Mike |title=Ancient Galaxy May Be Most Distant Ever Seen |url=http://www.space.com/18879-hubble-most-distant-galaxy.html |date=December 12, 2012 |publisher=Space.com |accessdate=December 12, 2012 }}</ref> შემდეგ არსებობდა (ანუ 13,8 მილიარდი წლის წინ),<ref name="Cosmic Detectives">{{cite web |last = |first = |title = Cosmic Detectives |url=http://www.esa.int/Our_Activities/Space_Science/Cosmic_detectives |authorlink = |work = |publisher = The European Space Agency (ESA) |date = 2013-04-02 |doi = |accessdate = 2013-04-15}}</ref> 13,42 მილიარდი სინათლის წლითაა დაშორებული. ასეთი ადრეული პროტოგალაქტიკის არსებობა მეტყველებს იმაზე, რომ ისინი უნდა გაზრდილიყვნენ ზომაში ე.წ. [[ბნელი წლები|ბნელ წლებში]].<ref name="hqrdvj"/> დეტალური პროცესი, რომლითაც ასეთი ადრეული გალაქტიკა წარმოიქმნა, მთავარი ამოცანაა [[ასტრონომია]]ში. თეორიები ორ კატეგორიად იყოფა: ზედა-ქვედა და ძირეული-ზედა. ზედა-ქვედა თეორიებში (როგორიცაა „ეგენ-ლინდენ-ბელ-სანდეჯის (ელს) მოდელი) პროტოგალაქტიკები წარმოიქმნა მასშტაბური ერთდროული კოლაფსით, რომელიც დაახლოებით 100 მილიონი წელიწადი გრძელდება.<ref> {{cite journal |last1=Eggen |first1=O. J. |last2=Lynden-Bell |first2=D. |last3=Sandage |first3=A. R. |year=1962 |title=Evidence from the motions of old stars that the Galaxy collapsed |journal=Reports on Progress in Physics |volume=136 |pages=748 |bibcode=1962ApJ...136..748E |doi=10.1086/147433 }}</ref> ძირეულ-ზედა თეორიებში (როგორიცაა სირლ-ზინის (სზ) მოდელი) პატარა სტრუქტურები, როგორიცაა [[სფერული გროვა|სფერული გროვები]], თავდაპირველად წარმოიქმნება და შემდეგ ასეთი სხეულების გარკვეული რაოდენობა შეგროვდება და წარმოიქმნება უფრო დიდი ობიექტი - გალაქტიკა.<ref> {{cite journal |last1=Searle |first1=L. |last2=Zinn |first2=R. |year=1978 |title=Compositions of halo clusters and the formation of the galactic halo |journal=Astrophysical Journal |volume=225 |issue=1 |pages=357–379 |bibcode=1978ApJ...225..357S |doi=10.1086/156499 }}</ref> როგორც კი პროტოგალაქტიკები წარმოქმნასა და შეკუმშვას დაიწყებს, მათში ჩნდება პირველი ჰალოს [[ვარსკვლავი|ვარსკვლავები]] ([[III პოპულაციის ვარსკვლავები]]). ისინი თითქმის მთლიანად [[წყალბადი]]თა და [[ჰელიუმი]]თ იყო გაჯერებული და, შესაძლოა, მაისურიც. თუ ასეა, ეს უზარმაზარი [[ვარსკვლავი|ვარსკვლავები]] სწრაფად მოიხმარდა თავიანთ საწვავს და [[ზეახალი ვარსკვლავი|ზეახალი ვარსკვლავები]] გახდებოდა, რის შედეგადაც მძიმე ელემენტებს გამოტყორცნიდა ვარსკვლავთშორის სივრცეში.<ref> {{cite journal |last1=Heger |first1=A. |last2=Woosley |first2=S. E. |year=2002 |title=The Nucleosynthetic Signature of Population III |url=https://archive.org/details/sim_astrophysical-journal_2002-03-01_567_1/page/532 |journal=Astrophysical Journal |volume=567 |issue=1 |pages=532–543 |bibcode=2002ApJ...567..532H |doi=10.1086/338487 |arxiv = astro-ph/0107037 }}</ref> ამ [[ვარსკვლავი|ვარსკვლავების]] პირველმა თაობამ ხელახალი [[იონიზაცია]] გაუკეთა გარშემორტყმულ ნეიტრალურ წყალბადს და სივრცის გაფართოებადი ბუშტები შექმნა, რომელშიც [[სინათლე]]ს უკვე თავისუფლად შეეძლო გავლა.<ref> {{cite journal |last1=Barkana |first1=R. |last2=Loeb |first2=A. |year=1999 |title=In the beginning: the first sources of light and the reionization of the Universe |journal=Physics Reports |volume=349 |issue=2 |pages=125–238 |bibcode=2001PhR...349..125B | arxiv = astro-ph/0010468 |doi=10.1016/S0370-1573(01)00019-9 }}</ref> ===ევოლუცია=== გალაქტიკის წარმოქმნიდან მილიარდ წელიწადში მთავარი სტრუქტურები ჩნდება: [[სფერული გროვა|სფერული გროვების]], ცენტრალური [[ზემასიური შავი ხვრელი]]სა და მეტალით ღარიბი [[II პოპულაციის ვარსკვლავები]]ს გალაქტიკური ბალჯი წარმოიქმნება. ზემასიური შავი ხვრელის წარმოქმნა უდიდეს როლს თამაშობს გალაქტიკების აქტიურად რეგულირებად ზრდაში.<ref>{{cite news |date=2005-02-09 |title=Simulations Show How Growing Black Holes Regulate Galaxy Formation |url=http://www.cmu.edu/PR/releases05/050209_blackhole.html |publisher=Carnegie Mellon University |accessdate=2007-01-07 |archiveurl=https://archive.today/20120604/http://www.cmu.edu/PR/releases05/050209_blackhole.html |archivedate=2012-06-04 }}</ref> ამ ადრეულ ეპოქაში გალაქტიკები განიცდიან [[ვარსკვლავთწარმოქმნელი პროცესები]]ს მთავარ ეტაპს.<ref> {{cite news |last1=Massey |first1=R. |date=2007-04-21 |title=Caught in the act; forming galaxies captured in the young Universe |url=http://www.ras.org.uk/index.php?option=com_content&task=view&id=1190&Itemid=2 |publisher=Royal Astronomical Society |accessdate=2007-04-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110716073704/http://www.ras.org.uk/index.php?option=com_content&task=view&id=1190&Itemid=2 |archive-date=2011-07-16 }}</ref> მომდევნო ორი მილიარდი წლის განმავლობაში მოგროვებული მატერია გალაქტიკურ დისკოში თავსდება.<ref> {{cite journal |last=Noguchi |first=M. |year=1999 |title=Early Evolution of Disk Galaxies: Formation of Bulges in Clumpy Young Galactic Disks |url=https://archive.org/details/sim_astrophysical-journal_1999-03-20_514_1/page/76 |journal=Astrophysical Journal |volume=514 |issue=1 |pages=77–95 |bibcode=1999ApJ...514...77N |doi=10.1086/306932 |arxiv = astro-ph/9806355 }}</ref> გალაქტიკა მთელი თავისი სიცოცხლე გააგრძელებს მატერიის შთანთქმას მაღალი სიჩქარის მქონე ღრუბლებიდან და ჯუჯა გალაქტიკებიდან.<ref> {{cite web |last1=Baugh |first1=C. |last2=Frenk |first2=C. |date=May 1999 |url=http://physicsweb.org/articles/world/12/5/9 |title=How are galaxies made? |publisher=PhysicsWeb |accessdate=2007-01-16 }}</ref> ეს მატერია უმეტესად [[წყალბადი]] და [[ჰელიუმი]]ა. [[ვარსკვლავი|ვარსკვლავების]] დაბადებისა და სიკვდილის ციკლი ნელი ტემპით ზრდის მძიმე ელემენტების რაოდენობას, რაც კი საბოლოოდ [[პლანეტა|პლანეტების]] წარმოქმნას უწყობს ხელს.<ref> {{cite conference |last1=Gonzalez |first1=G. |year=1998 |title=The Stellar Metallicity&nbsp;— Planet Connection |booktitle=Proceedings of a workshop on brown dwarfs and extrasolar planets |pages=431 |bibcode=1998bdep.conf..431G }}</ref> {{მრავალი სურათი |მიმართულება=vertical |ზონა=right |სიგანე=200 |ფაილი1=ჰაბლის უკიდურესად ღრმა ფოტო - შედარება.jpeg|ფაილი2=Constellation Fornax, EXtreme Deep Field.jpg |ფაილი3=ჰაბლის უკიდურესად ღრმა ფოტო - დანაწილებული.jpeg |წარწერა1=''„ჰაბლის უკიდურესად ღრმა ხედის“'' ზომა შედარებულია მთვარის ზომასთან - რამდენიმე ათასი გალაქტიკა, თითოში მილიარდობით [[ვარსკვლავი]] შედის, ამ პატარა ფოტოში ჩანს. |წარწერა2=„ჰაბლის უკიდურესად ღრმა ხედი“ (2012) - თითოეული სინათლის ლაქა გალაქტიკაა. ზოგიერთი მათგანი 13,2 მილიარდი წლისაა.<ref name="Space-20120925">{{cite web |last=Moskowitz |first=Clara |title=Hubble Telescope Reveals Farthest View Into Universe Ever|url=http://www.space.com/17755-farthest-universe-view-hubble-space-telescope.html|date=September 25, 2012 |publisher=Space.com |accessdate=September 26, 2012}}</ref> მეცნიერთა შეფასებით, ხილული სამყარო 200 მილიარდ გალაქტიკას მოიცავს. |წარწერა3=„ჰაბლის უკიდურესად ღრმა ფოტო“ გვიჩვენებს სრულად მომწიფებულ გალაქტიკებს წინა პლანზე - თითქმის მომწიფებული გალაქტიკები 5-9 მილიარდი წლის წინ - პროტოგალაქტიკები კაშკაშა ახალგაზრდა ვარსკვლავებით, 9 მილიარდი წლის წინ. |სათაური=''[[ჰაბლის უკიდურესად ღრმა ხედი]]'' }} გალაქტიკების ევოლუციაზე დიდ გავლენას ურთიერთქმედებები და შეჯახებები ახდენს. გალაქტიკების შთანთქმა გავრცელებული იყო ადრეულ ეპოქაში და მათი უმეტესობა მორფოლოგიაში უცნაური იყო.<ref name="sa296"> {{cite journal |last1=Conselice |first1=C. J. |date=February 2007 |title=The Universe's Invisible Hand |url=https://archive.org/details/sim_scientific-american_2007-02_296_2/page/35 |journal=Scientific American |volume=296 |issue=2 |pages=35–41 |doi=10.1038/scientificamerican0207-34 }}</ref> [[ვარსკვლავი|ვარსკვლავებს]] შორის ამ მანძილებში შეჯახებად გალაქტიკებში ვარსკვლავური სისტემების უმრავლესობა დაუზიანებელი დარჩება. თუმცა, [[გრავიტაცია|გრავიტაციული გავლენა]] ვარსკვლავური გაზისა და მტვრისა, რომლებიც სპირალური მკლავების შედგენილობაშია, წარმოქმნის ვარსკვლავების გრძელ მატარებელს, რომელსაც მიქცევა-მოქცევის კუდები ეწოდება. ამ წარმონაქმნების მაგალითების ხილვა შესაძლებელია [[NGC 4676]]-ში<ref> {{cite news |last1=Ford |first1=H. |display-authors=et al. |date=2002-04-30 |title=Hubble's New Camera Delivers Breathtaking Views of the Universe |url=http://hubblesite.org/newscenter/archive/releases/2002/11/image/d |publisher=Hubble News Desk |accessdate=2007-05-08 }}</ref> ან „[[ანტენების გალაქტიკები|ანტენების გალაქტიკებში]]“.<ref> {{cite journal |last1=Struck |first1=C. |year=1999 |title=Galaxy Collisions |url=https://archive.org/details/sim_physics-reports_1999-11_321_1-3/page/n9 |doi=10.1016/S0370-1573(99)00030-7 |journal=Physics Reports |volume=321 |pages=1 |arxiv=astro-ph/9908269 |bibcode = 1999PhR...321....1S }}</ref> ამ ურთიერთქმედების მაგალითია „[[ირმის ნახტომი]]“ და მეზობელი [[ანდრომედას გალაქტიკა]], რომლებიც ერთმანეთის მიმართულებით მოძრაობს 130 კმ/წმ სიჩქარით და - დამოკიდებული ჰორიზონტალურ მოძრაობაზე - 5 ან 6 მილიარდ წელიწადში ერთმანეთს შეეჯახება. თუმცა, „ირმის ნახტომი“ არასოდეს შეჯახებია ანდრომედას სიდიდის გალაქტიკას, მაგრამ მტკიცებულებათა რიცხვი იმაზე, რომ ჩვენი გალაქტიკა ჯუჯა გალაქტიკებს წარსულში შეეჯახა, იზრდება.<ref>{{cite news |last1=Wong |first1=J. |date=2000-04-14 |title=Astrophysicist maps out our own galaxy's end |url=http://www.news.utoronto.ca/bin/000414b.asp |publisher=University of Toronto |accessdate=2007-01-11 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20070108183824/http://www.news.utoronto.ca/bin/000414b.asp |archivedate=2007-01-08 }}</ref> ასეთი მასშტაბური ურთიერთქმედებები იშვიათია. რაც დრო გადის, თანაბარი ზომის ორი სისტემის შთანთქმა უფრო ნაკლებად ხდება. კაშკაშა გალაქტიკათა უმეტესობა ფუნდამენტურად უცვლელი დარჩა უკანასკნელი რამდენიმე მილიარდი წლის მანძილზე და ვარსკვლავთწარმომქმნელი პროცესების ტემპმა პიკს დაახლოებით 10 მილიარდი წლის წინ მიაღწია.<ref> {{cite journal |last1=Panter |first1=B. |last2=Jimenez |first2=R. |last3=Heavens |first3=A. F. |last4=Charlot |first4=S. |year=2007 |title=The star formation histories of galaxies in the Sloan Digital Sky Survey |journal=Monthly Notices of the Royal Astronomical Society |volume=378 |issue=4 |pages=1550–1564 |arxiv=astro-ph/0608531 |doi=10.1111/j.1365-2966.2007.11909.x |bibcode=2007MNRAS.378.1550P }}</ref> ===მომავალი=== ამჟამად ვარსკლავთწარმომქმნელი პროცესების უმეტესობა უფრო მცირე ზომის გალაქტიკებში ხდება, სადაც გრილი გაზი ძალიან არაა გამოლეული. სპირალური გალაქტიკები, „[[ირმის ნახტომი]]ს“ მსგავსად, [[ვარსკვლავი|ვარსკვლავების]] ახალ თაობას წარმოქმნიან მანამდე, სანამ აქვს ვარსკვლავთშორისი [[წყალბადი]]ს მკვრივი მოლეკულური ღრუბელი სპირალურ მკლავებში.<ref> {{cite journal |last1=Kennicutt Jr. |first1=R. C. |last2=Tamblyn |first2=P. |last3=Congdon |first3=C. E. |year=1994 |title=Past and future star formation in disk galaxies |url=https://archive.org/details/sim_astrophysical-journal_1994-11-01_435_1/page/22 |journal=Astrophysical Journal |volume=435 |issue=1 |pages=22–36 |bibcode=1994ApJ...435...22K |doi=10.1086/174790 }}</ref> ელიფსური გალაქტიკები უკვე ძალიან განიცდიან ამ გაზის ნაკლებობას და, აქედან გამომდინარე, ახალი [[ვარსკვლავი|ვარსკვლავები]] ვერ წარმოიქმნება.<ref> {{cite book |last1=Knapp |first1=G. R. |year=1999 |title=Star Formation in Early Type Galaxies |url=https://archive.org/details/isbn_9781886733848 |publisher=Astronomical Society of the Pacific |bibcode=1998astro.ph..8266K |oclc=41302839 |isbn=1-886733-84-8 }}</ref> ვარსკვლავების წარმომქმნელი მატერიის მარაგი სასრულია: როგორც კი ვარსკვლავები [[წყალბადი]]ს არსებულ მარაგს გადააქცევს მძიმე ელემენტებად, ახალი ვარსკვლავების წარმოქმნა შეწყდება.<ref name="cosmic_battle">{{cite web |last1=Adams |first1=Fred |last2=Laughlin |first2=Greg |date=2006-07-13 |title=The Great Cosmic Battle |url=http://www.astrosociety.org/pubs/mercury/0001/cosmic.html |publisher=Astronomical Society of the Pacific |accessdate=2007-01-16 |archiveurl=https://archive.today/20120731/http://www.astrosociety.org/pubs/mercury/0001/cosmic.html |archivedate=2012-07-31 }}</ref> [[ვარსკვლავი|ვარსკვლავების]] წარმოქმნის მიმდინარე ეპოქა 100 მილიარდი წელი გაგრძელდება. შემდეგ კი „ვარსკვლავური ხანა“ საბოლოოდ დამთავრდება 10-დან 100 ტრილიონამდე წელიწადში (10¹³-10¹⁴ წელიწადი), რადგან ყველაზე პატარა, ხანგრძლივი ვარსკვალვები ჩვენს ასტროსფეროში, პაწაწინა [[წითელი ჯუჯა|წითელი ჯუჯები]], კვდომას დაიწყებს. „ვარსკვლავური ხანის“ დასასრულს, გალაქტიკების შემადგენლობაში კომპაქტური ობიექტები შევა: [[ყავისფერი ჯუჯა|ყავისფერი ჯუჯები]], [[თეთრი ჯუჯა|თეთრი ჯუჯები]], რომლებიც გაგრილების პროცესშია ან ცივია („[[შავი ჯუჯა|შავი ჯუჯები]]“), [[ნეიტრონული ვარსკვლავი|ნეიტრონული ვარსკვლავები]] და [[შავი ხვრელი|შავი ხვრელები]]. საბოლოოდ, გრავიტაციული შესუსტების შედეგად ყველა ვარსკვლავი ან ცენტრალურ [[ზემასიური შავი ხვრელი|ზემასიურ შავ ხვრელში]] შთაინთქმება, ან შეჯახებების შედეგად გალაქტიკათშორის სივრცეში გაიტყორცნება.<ref name="cosmic_battle" /><ref>{{cite web |last1=Pobojewski |first1=S. |date=1997-01-21 |title=Physics offers glimpse into the dark side of the Universe |url=http://www.umich.edu/~urecord/9697/Jan21_97/artcl17.htm |publisher=University of Michigan |accessdate=2007-01-13 |archiveurl=https://archive.today/20120604/http://www.umich.edu/~urecord/9697/Jan21_97/artcl17.htm |archivedate=2012-06-04 }}</ref> ==უფრო დიდი სტრუქტურები== ცის სიღრმისეულად დაკვირვებების მიხედვით, გალაქტიკები ხშირად სხვა გალაქტიკებთან შედარებით ახლო გაერთიანებებში ცხოვრობს. მარტოხელა გალაქტიკები,<ref>ტერმინი field galaxy ზოგჯერ იზოლირებულ გალაქტიკას ნიშნავს, თუმცა იგივე ტერმინი ასევე გამოიყენება იმ გალაქტიკების აღსაწერად, რომლებიც არ ეკუთვნის გროვას, მაგრამ შეიძლება გალაქტიკათა ჯგუფის წევრი იყოს.</ref> რომელთაც ურთიერთქმედება არ ჰქონიათ სხვა გალაქტიკასთან გასული მილიარდობით წლების განმავლობაში, შედარებით იშვიათია. გამოკვლეულ გალაქტიკათა მხოლოდ 5 %-ია ნამდვილად იზოლირებული. თუმცა, ამ იზოლირებულ წარმონაქმნებს შესაძლებელია წარსულში ურთიერთქმედება ჰქონდათ და შთაინთქმნენ კიდეც სხვა გალაქტიკებთან, და ისიც შესაძლებელია, რომ მათ ორბიტას პატარა, თანამგზავრული გალაქტიკები მართავდეს. იზოლირებულ გალაქტიკებს [[ვარსკვლავი|ვარსკვლავების]] წარმოქმნა უფრო მაღალი ტემპით შეუძლია, ვიდრე ჩვეულებრივს, რადგან მათში არსებულ გაზს სხვა გალაქტიკები არ იპარავს.<ref>{{cite web |last1=McKee |first1=M. |date=2005-06-07 |title=Galactic loners produce more stars |url=http://www.newscientist.com/article.ns?id=dn7478 |publisher=New Scientist |accessdate=2007-01-15 |archiveurl=https://archive.today/20120911/http://www.newscientist.com/article.ns?id=dn7478 |archivedate=2012-09-11 }}</ref> უდიდეს მასშტაბებზე [[სამყარო]] განუწყვეტლივ ფართოვდება. ეს კი შედეგად ცალკეულ გალაქტიკებს შორის დაშორების საშუალო ზრდას იწვევს (იხ. [[ჰაბლის კანონი]]). გალაქტიკათა გაერთიანებებს ამ გაფართოების დაჯაბნა შეუძლია თავიანთი საერთო [[გრავიტაცია|გრავიტაციული მიზიდულობის]] დახმარებით. ეს გაერთიანებები ადრეულ სამყაროში წარმოიქმნა, როცა [[ბნელი მატერია|ბნელი მატერიის]] გროვებმა თავიანთი შესაბამისი გალაქტიკები გააერთიანეს. უახლოესი ჯგუფები მოგვიანებით ერთმანეთს შეერწყა და წარმოიქმნა უფრო დიდი მასშტაბის გროვები. შთანთქმის ეს მოქმედი პროცესი (ისევე, როგორც ვარდნადი გაზის შენაკადი) ათბობს გროვაში არსებულ გალაქტიკათშორის გაზს ძალიან მაღალ [[ტემპერატურა]]მდე, რომელიც 30-100 [[კელვინი|მეგაკელვინს]] აღწევს.<ref> {{cite web |url=http://chandra.harvard.edu/xray_sources/galaxy_clusters.html |title=Groups & Clusters of Galaxies |publisher=[[NASA]]/Chandra |accessdate=2007-01-15 }}</ref> გროვაში არსებული [[მასა|მასის]] 70-80 % ბნელი მატერიის ფორმითაა, ხოლო 10-30 % ამ გამთბარ გაზს შეიცავს, მატერიის დანარჩენი რამდენიმე პროცენტი კი გალაქტიკის სახითაა.<ref>{{cite web |last1=Ricker |first1=P. |title=When Galaxy Clusters Collide |url=http://www.sdsc.edu/pub/envision/v15.2/ricker.html |publisher=San Diego Supercomputer Center |accessdate=2008-08-27 |archiveurl=https://archive.today/20120805/http://www.sdsc.edu/pub/envision/v15.2/ricker.html |archivedate=2012-08-05 }}</ref> [[სურათი:Seyfert Sextet full.jpg|thumb|left|[[სეიფერტის სიქსტეტი]] კომპაქტური გალაქტიკური ჯგუფის მაგალითია]] სამყაროში არსებულ გალაქტიკათა უმეტესობა გრავიტაციულად დაკავშირებულია გარკვეული რაოდენობის სხვა გალაქტიკებთან. ამის შედეგად წარმოიქმნება [[ფრაქტალი]]ს<ref>ფრაქტალი - (გეომეტრიული ობიექტი არასწორი, ტეხილი ან ფრაგმენტული ფორმით, რომელიც წარმოქმნილია განმეორებადი სტრუქტურით, როგორც წესი, იტერაციის პროცესში)</ref> მსგავსი ჯგუფური სტრუქტურები. ასეთი ტიპის ყველაზე პატარა გაერთიანებას ჯგუფი ეწოდება. გალაქტიკათა ჯგუფები გალაქტიკათგროვების ყველაზე გავრცელებული ტიპია და ეს წარმონაქმნები სამყაროში არსებულ გალაქტიკათა უმეტესობას შეიცავს (ისევე, როგორც ბარიონული მასის უმეტეს ნაწილს).<ref>{{cite web |last1=Dahlem |first1=M. |date=2006-11-24 |title=Optical and radio survey of Southern Compact Groups of galaxies |url=http://www.atnf.csiro.au/people/mdahlem/sci/SCGs.html |publisher=University of Birmingham Astrophysics and Space Research Group |accessdate=2007-01-15 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20070613151936/http://www.atnf.csiro.au/people/mdahlem/sci/SCGs.html |archivedate=2007-06-13 }}</ref><ref>{{cite web |last1=Ponman |first1=T. |date=2005-02-25 |title=Galaxy Systems: Groups |url=http://www.sr.bham.ac.uk/research/groups.html |publisher=University of Birmingham Astrophysics and Space Research Group |accessdate=2007-01-15 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20090215023446/http://www.sr.bham.ac.uk/research/groups.html |archivedate=2009-02-15 }}</ref> ამ ჯგუფთან [[გრავიტაცია|გრავიტაციულად]] დაკავშირებული რომ დარჩეს, თითოეულ წევრ გალაქტიკას უნდა ჰქონდეს საკმარისად დაბალი [[სიჩქარე]], რომ ვერ „გაიქცეს“. თუმცა, თუ არასაკმარისი [[კინეტიკური ენერგია]]ა, ჯგუფი შეიძლება განვითარდეს უფრო პატარა გალაქტიკებად შთანთქმების შედეგად.<ref> {{cite journal |last1=Girardi |first1=M. |last2=Giuricin |first2=G. |year=2000 |title=The Observational Mass Function of Loose Galaxy Groups |url=https://archive.org/details/sim_astrophysical-journal_2000-09-01_540_1/page/44 |journal=The Astrophysical Journal |volume=540 |issue=1 |pages=45–56 |bibcode=2000ApJ...540...45G |doi=10.1086/309314 |arxiv = astro-ph/0004149 }}</ref> დიდ სტრუქტურებს, რომლებიც ათასობით გალაქტიკას შეიცავს იმ სივრცეში, რომელიც რამდენიმე [[პარსეკი|მეგაპარსეკზეა]] გადაჭიმული, გროვები ეწოდება. გალაქტიკათგროვებს ხშირად ერთი გიგანტური ელიფსური გალაქტიკა აკონტროლებს, რომელსაც გროვის ყველაზე კაშკაშა გალაქტიკა ეწოდება, რომელიც, დროთა განმავლობაში, გრავიტაციული ზემოქმედებით ანადგურებს მის თანამგზავრ გალაქტიკებს და მათ [[მასა]]ს თავისას ამატებს.<ref>{{cite journal |last=Dubinski |first=J. |year=1998 |title=The Origin of the Brightest Cluster Galaxies |url=http://www.cita.utoronto.ca/~dubinski/bcg/ |journal=Astrophysical Journal |volume=502 |issue=2 |pages=141–149 |doi=10.1086/305901 |bibcode=1998ApJ...502..141D |arxiv=astro-ph/9709102 |accessdate=2014-08-25 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110514155953/http://www.cita.utoronto.ca/~dubinski/bcg/ |archivedate=2011-05-14 |archive-date=2011-05-14 |access-date=2014-08-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110514155953/http://www.cita.utoronto.ca/~dubinski/bcg/ }}</ref> ზეგროვები ათობით ათას გალაქტიკას შეიცავს, რომლებიც ნაპოვნია გროვებში, ჯგუფებსა და, ზოგჯერ, ცალკეულადაც. ზეგროვების მასშტაბზე, გალაქტიკები დალაგებულია ფენებად და ბოჭკოებად (ფილამენტებად), რომელთაც გარს აკრავს უკიდეგანო ცარიელი [[ვოიდი|ვოიდები]].<ref> {{cite journal |last1=Bahcall |first1=N. A. |year=1988 |title=Large-scale structure in the Universe indicated by galaxy clusters |journal=Annual Review of Astronomy and Astrophysics |volume=26 |issue=1 |pages=631–686 |bibcode=1988ARA&A..26..631B |doi=10.1146/annurev.aa.26.090188.003215 }}</ref> ამ მასშტაბს ზემოთ სამყარო ერთნაირია ყველა მიმართულებით ([[იზოტროპია|იზოტროპული]] და [[ერთგვაროვნება|ერთგვაროვანი]]).<ref> {{cite journal |last1=Mandolesi |first1=N. |author2=et al. |year=1986 |title=Large-scale homogeneity of the Universe measured by the microwave background |url=https://archive.org/details/sim_nature-uk_1986-02-27_319_6056/page/751 |journal=Letters to Nature |volume=319 |issue=6056 |pages=751–753 |doi=10.1038/319751a0 |bibcode = 1986Natur.319..751M }}</ref> „[[ირმის ნახტომი]]“ [[ადგილობრივი ჯგუფი]]ს წევრია - გალაქტიკათა შედარებით მცირე ჯგუფი, რომლის [[დიამეტრი]], დაახლოებით, 1 მეგა[[პარსეკი]]ა. „ირმის ნახტომი“ და [[ანდრომედას გალაქტიკა]] ორი ყველაზე კაშკაშა გალაქტიკაა ჯგუფში. სხვა მრავალი წევრი ჯუჯა გალაქტიკა ამ ორი გალაქტიკის კომპანიონია.<ref> {{cite journal |last1=van den Bergh |first1=S. |year=2000 |title=Updated Information on the Local Group |url=https://archive.org/details/sim_astronomical-society-of-the-pacific-publications_2000-04_112_770/page/529 |journal=Publications of the Astronomical Society of the Pacific |volume=112 |issue=770 |pages=529–536 |bibcode=2000PASP..112..529V |doi=10.1086/316548 |arxiv = astro-ph/0001040 }}</ref> [[ადგილობრივი ჯგუფი]], თავის მხრივ, ღრუბლის მსგავსი სტრუქტურის ნაწილია [[ქალწულის ზეგროვა]]ში - გალაქტიკების ჯგუფებისა და გროვების დიდი, ფართოდ გადაჭიმული სტრუქტურა, რომლის ცენტრში [[ქალწულის გროვა]]ა.<ref name="tully1982"> {{cite journal |last1=Tully |first1=R. B. |year=1982 |title=The Local Supercluster |url=https://archive.org/details/sim_astrophysical-journal_1982-06-01_257_1/page/n391 |journal=Astrophysical Journal |volume=257 |pages=389–422 |bibcode=1982ApJ...257..389T |doi=10.1086/159999 }}</ref> თავის მხრივ, ქალწულის ზეგროვა ნაწილია [[ვეშაპი-თევზების ზეგროვის კომპლექსი]]სა - გიგანტური [[გალაქტიკური ფილამენტი]]. {{wide image|სამყაროს მასშტაბები.jpg|2000px|დიაგრამა, რომელიც ნათლად ასახავს ჩვენს ადგილმდებარეობას ხილულ სამყაროში. ფოტო კარგად მეტყველებს სამყაროს ზომებზე.}} {{wide image|გიგაგალაქტიკური ზუმი - ქართ.jpg|1077px|გიგაგალაქტიკური „ზუმი“ - სხვადასხვა ობიექტების განხილვა და ზოგადი ინფორმაცია}} ==დაკვირვება სხვადასხვა დიაპაზონებში== [[სურათი:Andromeda galaxy.jpg|thumb|right|[[ანდრომედას გალაქტიკა|ანდრომედას გალაქტიკის]] ეს ულტრაიისფერი ფოტო გვიჩვენებს ლურჯ რეგიონებს, რომლებიც ახალგაზრდა და მასიურ [[ვარსკვლავი|ვარსკვლავებს]] შეიცავს.]] მას შემდეგ, რაც დამტკიცა, რომ „[[ირმის ნახტომი]]ს“ გარდა სხვა გალაქტიკებიც არსებობს, თავდაპირველი დაკვირვებები, ძირითადად, [[ხილული სინათლე|ხილული სინათლის]] გამოყენებით მიმდინარეობდა. უმეტესი [[ვარსკვლავი]]ს გამოსხივების პიკი ამ დიაპაზონშია, ამიტომ [[ვარსკვლავი|ვარსკვლავების]] შესწავლა, რომლებიც გალაქტიკებს წარმოქმნის, [[ოპტიკური ასტრონომია|ოპტიკური ასტრონომიის]] მთავარი კომპონენტი გახდა. ის, ასევე, იმ სპექტრის ხელსაყრელი ნაწილი გახდა, რითაც [[იონიზაცია|იონიზირებული]] [[H II რეგიონი]]ს შესწავლა შეიძლება და მტვრიანი მკლავების გავრცელების განსაზღვრა. ვარსკვლავთშორის სივრცეში არსებული მტვერი ხილული სინათლისთვის გაუმჭვირვალეა. ის ბევრად გამჭვირვალეა შორეული [[ინფრაწითელი]]სთვის, რომელიც გამოიყენება გალაქტიკის ბირთვებისა და გიგანტური მოლეკულური ღრუბლების შინაგანი ნაწილების დეტალური კვლევისთვის.<ref>− {{cite web |title=Near, Mid & Far Infrared |url=http://www.ipac.caltech.edu/Outreach/Edu/Regions/irregions.html |publisher=IPAC/[[NASA]] |accessdate=2007-01-02 |archiveurl=https://archive.today/20120529/http://www.ipac.caltech.edu/Outreach/Edu/Regions/irregions.html |archivedate=2012-05-29 }}</ref> ინფრაწითელი, ასევე, გამოიყენება შორეული, დიდი [[წითელი ძვრა|წითელი წანაცვლების]] მქონე გალაქტიკების შესწავლისათვის, რომლებიც [[სამყარო]]ს ადრეულ ისტორიაში ჩამოყალიბდა. წყლის [[ორთქლი]] და [[ნახშირორჟანგი]] ინფრაწითელი სპექტრის სასარგებლო ნაწილებს შთანთქავს, ამიტომ [[ინფრაწითელი ასტრონომია|ინფრაწითელი ასტრონომიისთვის]] მაღალ ადგილზე მდებარე ან კოსმოსური ტელესკოპები გამოიყენება. გალაქტიკების პირველი არავიზუალური კვლევა, კონკრეტულად კი აქტიური გალაქტიკების, რადიოსიხშირეების გამოყენებით ჩატარდა. ატმოსფერო თითქმის გამჭვირვალეა რადიოტალღებისთვის 5 [[ჰერცი|მჰ-სა]] და 30 გჰ-ს შორის ([[იონოსფერო]] ბლოკავს სიგნალებს ამ ზღვარს ქვემოთ).<ref>{{cite web |title=The Effects of Earth's Upper Atmosphere on Radio Signals |url=http://radiojove.gsfc.nasa.gov/education/educ/radio/tran-rec/exerc/iono.htm |publisher=[[NASA]] |accessdate=2006-08-10 |archiveurl=https://archive.today/20120529/http://radiojove.gsfc.nasa.gov/education/educ/radio/tran-rec/exerc/iono.htm |archivedate=2012-05-29 }}</ref> დიდი რადიო [[ინტერფერომეტრი|ინტერფერომეტრების]] გამოყენებით მეცნიერებმა შეძლეს აქტიური ბირთვიდან გამოსხივებული აქტიური ჭავლების რუკა შედგენა. [[რადიოტელესკოპი|რადიოტელესკოპების]] გამოყენება შეიძლება ნეიტრალური [[წყალბადი]]ს დასაკვირვებლად, არაიონიზირებული მატერიის ჩათვლით, რომელიც ადრეულ [[სამყარო]]ში არსებობდა და მოგვიანებით გალაქტიკები ჩამოაყალიბა.<ref> {{cite news |title=Giant Radio Telescope Imaging Could Make Dark Matter Visible |url=http://www.sciencedaily.com/releases/2006/12/061214135537.htm |publisher=ScienceDaily |date=2006-12-14 |accessdate=2007-01-02 }}</ref> [[ულტრაიისფერი გამოსხივება|ულტრაიისფერ]] და [[რენტგენული გამოსხივება|რენტგენულ]] ტელესკოპებს მაღალი ენერგიების გალაქტიკური ფენომენების შესასწავლად იყენებენ. ულტრაიისფერი ანთება მაშინ დაფიქსირდა, როცა შორეულ გალაქტიკაში [[ვარსკვლავი]] [[შავი ხვრელი|შავმა ხვრელმა]] ნაწილებად გახლიჩა.<ref>{{cite news |title=NASA Telescope Sees Black Hole Munch on a Star |url=http://www.nasa.gov/mission_pages/galex/galex-20061205.html |publisher=[[NASA]] |date=2006-12-05 |accessdate=2007-01-02 |archiveurl=https://archive.today/20120604/http://www.nasa.gov/mission_pages/galex/galex-20061205.html |archivedate=2012-06-04 }}</ref> გალაქტიკურ გროვებში ცხელი გაზის გავრცელების რუკის შედგენა რენტგენის სხივების საშუალებითაა შესაძლებელი. [[ზემასიური შავი ხვრელი|ზემასიური შავი ხვრელების]] არსებობა გალაქტიკების ბირთვებში [[რენტგენული ასტრონომია|რენტგენული ასტრონომიის]] საშუალებით დამტკიცდა.<ref>{{cite web |last1=Dunn |first1=R. |title=An Introduction to X-ray Astronomy |url=http://www-xray.ast.cam.ac.uk/xray_introduction/ |publisher=Institute of Astronomy X-Ray Group |accessdate=2007-01-02 }}</ref> ==სქოლიო== <div style="height:250px; overflow:auto; padding:3px; border:1px solid #aaa;" class="scrollbox"> {{Reflist|colwidth=30em|refs= <ref name="sparkegallagher2000">{{harvnb|Sparke|Gallagher III|2000|p=i}}</ref> <ref name="heidarzadeh23">{{harvnb|Heidarzadeh|2008|pp=23–25}}</ref> <ref name="heidarzadeh25">{{harvnb|Heidarzadeh|2008|p=25, Table 2.1}}</ref> <ref name=paul1993>{{harvnb|Paul|1993|pp=16–18}}</ref> <ref name=al_biruni>{{harvnb|Al-Biruni|2004|p=87}}</ref> <ref name=mohamed>{{harvnb|Mohamed|2000|pp=49–50}}</ref> <ref name="NSOG">{{harvnb|Kepple|Sanner|1998|p=18}}</ref> <ref name=bergh1998>{{harvnb|Van den Bergh|1998|p=17}}</ref> <ref name=waller_hodge2003>{{harvnb|Waller|Hodge|2003|p=91}}</ref> <ref name=bertin_lin1996>{{harvnb|Bertin|Lin|1996|pp=65–85}}</ref> <ref name=belkora355>{{harvnb|Belkora|2003|p=355}}</ref> <ref name=nasa060812>{{cite web |last1=Hupp |first1=E. |last2=Roy |first2=S. |last3=Watzke |first3=M. |date=2006-08-12 |title=NASA Finds Direct Proof of Dark Matter |url=http://www.nasa.gov/home/hqnews/2006/aug/HQ_06297_CHANDRA_Dark_Matter.html |publisher=[[NASA]] |accessdate=2007-04-17 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200328193824/https://www.nasa.gov/home/hqnews/2006/aug/HQ_06297_CHANDRA_Dark_Matter.html |archivedate=2020-03-28 }}</ref> </div> <ref name=eso000503>{{cite web |date=2000-05-03 |title=Unveiling the Secret of a Virgo Dwarf Galaxy |url=http://www.eso.org/outreach/press-rel/pr-2000/pr-12-00.html |publisher=[[ESO]] |accessdate=2007-01-03 |archiveurl=https://archive.today/20120729/http://www.eso.org/outreach/press-rel/pr-2000/pr-12-00.html |archivedate=2012-07-29 }}</ref> <ref name=science250_4980_539> {{cite journal |last1=Uson |first1=J. M. |last2=Boughn |first2=S. P. |last3=Kuhn |first3=J. R. |year=1990 |title=The central galaxy in Abell 2029&nbsp;– An old supergiant |url=https://archive.org/details/sim_science_1990-10-26_250_4980/page/n83 |journal=Science |volume=250 |issue=4980 |pages=539–540 |bibcode=1990Sci...250..539U |doi=10.1126/science.250.4980.539 }}</ref> <ref name=uf030616>{{cite news |last1=Hoover |first1=A. |date=2003-06-16 |title=UF Astronomers: Universe Slightly Simpler Than Expected |url=http://news.ufl.edu/2003/06/16/galaxies/ |publisher=Hubble News Desk |accessdate=2011-03-04 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110720083835/http://news.ufl.edu/2003/06/16/galaxies/ |archivedate=2011-07-20 }} Based upon: *{{Cite journal |last1=Graham |first1=A. W. |last2=Guzman |first2=R. |year=2003 |title=HST Photometry of Dwarf Elliptical Galaxies in Coma, and an Explanation for the Alleged Structural Dichotomy between Dwarf and Bright Elliptical Galaxies |url=https://archive.org/details/sim_astronomical-journal_2003-06_125_6/page/2936 |journal=Astronomical Journal |volume=125 |issue=6 |pages=2936–2950 |bibcode=2003AJ....125.2936G |doi=10.1086/374992 |arxiv = astro-ph/0303391 }}</ref> <ref name="IRatlas"> {{cite web |last1=Jarrett |first1=T. H. |title=Near-Infrared Galaxy Morphology Atlas |url=http://www.ipac.caltech.edu/2mass/gallery/galmorph/ |publisher=[[კალიფორნიის ტექნოლოგიის ინსტიტუტი]] |accessdate=2007-01-09 }}</ref> <ref name=camb_lss> {{cite web |title=Galaxy Clusters and Large-Scale Structure |url=http://www.damtp.cam.ac.uk/user/gr/public/gal_lss.html |publisher=[[კემბრიჯის უნივერსიტეტი]] |accessdate=2007-01-15 }}</ref> <ref name="smbh"> {{cite web |last1=Finley |first1=D. |last2=Aguilar |first2=D. |date=2005-11-02 |title=Astronomers Get Closest Look Yet At Milky Way's Mysterious Core |url=http://www.nrao.edu/pr/2005/sagastar/ |publisher=National Radio Astronomy Observatory |accessdate=2006-08-10 }}</ref> <ref name=rmaa17_107> {{cite journal |last1=Firmani |first1=C. |last2=Avila-Reese |first2=V. |year=2003 |title=Physical processes behind the morphological Hubble sequence |journal=Revista Mexicana de Astronomía y Astrofísica |volume=17 |pages=107–120 |bibcode=2003RMxAC..17..107F |arxiv = astro-ph/0303543 }}</ref> <ref name=konean2006>{{cite web |last1=Koneãn˘ |first1=Lubomír |url=http://www.udu.cas.cz/collegium/tintoretto.pdf |title=Emblematics, Agriculture, and Mythography in The Origin of the Milky Way |publisher=Academy of Sciences of the Czech Republic |accessdate=2007-01-05 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20060720204104/http://www.udu.cas.cz/collegium/tintoretto.pdf |archivedate=2006-07-20 }}</ref> <ref name=oed> {{cite web |last1=Harper |first1=D. |url=http://www.etymonline.com/index.php?term=galaxy |title=galaxy|work=Online Etymology Dictionary |accessdate=2011-11-11 }}</ref> <ref name=rao2005> {{cite web |last1=Rao |first1=J. |date=2005-09-02 |title=Explore the Archer's Realm |url=http://www.space.com/spacewatch/050902_teapot.html |publisher=Space.com |accessdate=2007-01-03 }}</ref> <!-- Unused citations <ref name=apj624_2> {{cite journal |last1=Gott III |first1=J. R. |year=2005 |author2=et al. |title=A Map of the Universe |url=https://archive.org/details/sim_astrophysical-journal_2005-05-10_624_2/page/462 |journal=Astrophysical Journal |volume=624 |issue=2 |pages=463–484 |bibcode=2005ApJ...624..463G |doi=10.1086/428890 |arxiv = astro-ph/0310571 }}</ref> <ref name="M101"> {{cite web |date=2006-02-28 |title=Hubble's Largest Galaxy Portrait Offers a New High-Definition View |url=http://www.nasa.gov/mission_pages/hubble/science/hst_spiral_m10.html |publisher=[[NASA]] |accessdate=2007-01-03 }}</ref> <ref name=kackie020201> {{cite web |last1=Mackie |first1=G. |date=2002-02-01 |title=To see the Universe in a Grain of Taranaki Sand |url=http://astronomy.swin.edu.au/~gmackie/billions.html |publisher=[[Swinburne University]] |accessdate=2006-12-20 }}</ref> <ref name=gilman_ch4> {{cite web |last1=Gilman |first1=D. |title=The Galaxies: Islands of Stars |url=http://www.hq.nasa.gov/office/pao/History/EP-177/ch4-7.html |publisher=[[NASA]]/[[WMAP]] |accessdate=2006-08-10 }}</ref> --> }} [[კატეგორია:გალაქტიკები|*]] 6z1znwead2pjqw0svqrndmxdcy8ru4w 0 83409 5564022 4848179 2026-10-23T12:17:45Z Otogi 27089 5564022 wikitext text/x-wiki [[ფაილი:Southern District in Israel.svg|thumb|right|170px]] '''სამხრეთი რაიონი''' ([[ივრ.]] מחוז הדרום‎ მეჰოზ ჰადარომ) – [[ისრაელი]]ს ექვსი რაიონიდან ერთ-ერთი. ფართობით იგი ისრაელის უდიდესი რაიონია, თუმცა ყველაზე მეჩხრადაა დასახლებული. იგი თითქმის სრულიად მოიცავს [[ნეგევის უდაბნო]]ს და [[არავას ველი|არავას ველს]]. რაიონის მოსახლეობა 1 002 400 ადამიანია, რომელთაგანაც 86% ებრაელია და 14% არაბი (უმეტესად მუსლიმი. რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრი [[ბეერ-შევა]]ა, თუმცა უდიდესი ქალაქი [[აშდოდი]]ა. == ქალაქები == * [[არადი (ისრაელი)|არადი]] * [[აშდოდი]] * [[აშკელონი]] * [[ბეერ-შევა]] * [[დიმონა]] * [[ეილათი]] * [[კირიათ-გათი]] * [[კირიათ-მალახი]] * [[ნეთივოთი]] * [[ოფაკიმი]] * [[რაჰატი]] * [[სდეროთი]] {{ისრაელის რაიონები}} {{სამხრეთი რაიონი (ისრაელი)}} {{coord|30|40|N|34|50|E|display=title|region:IL_type:adm1st_source:GNS-enwiki}} [[კატეგორია:ისრაელის რაიონები]] 2jm1tm2oqz75j71pr7akis5twdasl6a 5564023 5564022 2026-10-23T12:18:26Z Otogi 27089 5564023 wikitext text/x-wiki [[ფაილი:Southern District in Israel.svg|thumb|right|170px]] '''სამხრეთი რაიონი''' ([[ივრ.]] מחוז הדרום‎ მეჰოზ ჰადარომ) – [[ისრაელი]]ს ექვსი რაიონიდან ერთ-ერთი. ფართობით იგი ისრაელის უდიდესი რაიონია, თუმცა ყველაზე მეჩხრადაა დასახლებული. იგი თითქმის სრულიად მოიცავს [[ნეგევის უდაბნო]]ს და [[არავას ველი|არავას ველს]]. რაიონის მოსახლეობა 1 002 400 ადამიანია, რომელთაგანაც 86% ებრაელია და 14% არაბი (უმეტესად მუსლიმი. ადმინისტრაციული ცენტრი [[ბეერ-შევა]], უდიდესი ქალაქი [[აშდოდი]]. == ქალაქები == * [[არადი (ისრაელი)|არადი]] * [[აშდოდი]] * [[აშკელონი]] * [[ბეერ-შევა]] * [[დიმონა]] * [[ეილათი]] * [[კირიათ-გათი]] * [[კირიათ-მალახი]] * [[ნეთივოთი]] * [[ოფაკიმი]] * [[რაჰატი]] * [[სდეროთი]] {{ისრაელის რაიონები}} {{სამხრეთი რაიონი (ისრაელი)}} {{coord|30|40|N|34|50|E|display=title|region:IL_type:adm1st_source:GNS-enwiki}} [[კატეგორია:ისრაელის რაიონები]] d9co7z2iluk12id69d84joyfrx794up 5564024 5564023 2026-10-23T12:19:02Z Otogi 27089 5564024 wikitext text/x-wiki [[ფაილი:Southern District in Israel.svg|thumb|right|170px]] '''სამხრეთი რაიონი''' ([[ივრ.]] מחוז הדרום‎ მეჰოზ ჰადარომ) – [[ისრაელი]]ს ექვსი რაიონიდან ერთ-ერთი. ფართობით იგი ისრაელის უდიდესი რაიონია, თუმცა ყველაზე მეჩხრადაა დასახლებული. იგი თითქმის სრულიად მოიცავს [[ნეგევის უდაბნო]]ს და [[არავას ველი|არავას ველს]]. რაიონის მოსახლეობა 1 002 400 ადამიანია, რომელთაგანაც 86% ებრაელია და 14% არაბი (უმეტესად მუსლიმი. ადმინისტრაციული ცენტრი [[ბეერ-შევა]], უდიდესი ქალაქი [[აშდოდი]]. == ქალაქები == * [[არადი (ისრაელი)|არადი]] * [[აშდოდი]] * [[აშკელონი]] * [[ბეერ-შევა]] * [[დიმონა]] * [[ეილათი]] * [[კირიათ-გათი]] * [[კირიათ-მალახი]] * [[ნეთივოთი]] * [[ოფაკიმი]] * [[რაჰატი]] * [[სდეროთი]] {{ისრაელის რაიონები}} {{სამხრეთი რაიონი (ისრაელი)}} [[კატეგორია:ისრაელის რაიონები]] gcsij80tfh1t23dcj6eh470t73eq597 5564028 5564024 2026-10-23T12:21:55Z Otogi 27089 5564028 wikitext text/x-wiki [[ფაილი:Southern District in Israel.svg|thumb|right|170px]] '''სამხრეთი რაიონი''' ([[ივრ.]] מחוז הדרום‎ მეჰოზ ჰადარომ) – [[ისრაელი]]ს ექვსი რაიონიდან ერთ-ერთი. ფართობით იგი ისრაელის უდიდესი რაიონია, თუმცა ყველაზე მეჩხრადაა დასახლებული. იგი თითქმის სრულიად მოიცავს [[ნეგევის უდაბნო]]ს და [[არაბა|არაბის ხეობას]]. რაიონის მოსახლეობა 1 002 400 ადამიანია, რომელთაგანაც 86% ებრაელია და 14% არაბი (უმეტესად მუსლიმი. ადმინისტრაციული ცენტრი [[ბეერ-შევა]], უდიდესი ქალაქი [[აშდოდი]]. == ქალაქები == * [[არადი (ისრაელი)|არადი]] * [[აშდოდი]] * [[აშკელონი]] * [[ბეერ-შევა]] * [[დიმონა]] * [[ეილათი]] * [[კირიათ-გათი]] * [[კირიათ-მალახი]] * [[ნეთივოთი]] * [[ოფაკიმი]] * [[რაჰატი]] * [[სდეროთი]] {{ისრაელის რაიონები}} {{სამხრეთი რაიონი (ისრაელი)}} [[კატეგორია:ისრაელის რაიონები]] 2oiarcqlyxnja40e68ix0ykr55woxlh 5564029 5564028 2026-10-23T12:24:20Z Otogi 27089 5564029 wikitext text/x-wiki [[ფაილი:Southern District in Israel.svg|thumb|right|170px]] '''სამხრეთი რაიონი''' ([[ივრ.]] מחוז הדרום‎ მეჰოზ ჰადარომ) – [[ისრაელი]]ს ექვსი რაიონიდან ერთ-ერთი. ფართობით იგი ისრაელის უდიდესი რაიონია, თუმცა ყველაზე მეჩხრადაა დასახლებული. იგი თითქმის სრულიად მოიცავს [[ნეგევის უდაბნო]]ს და [[არაბა|არაბის ხეობას]]. რაიონის მოსახლეობა 1 002 400 ადამიანია, რომელთაგანაც 86% ებრაელია და 14% არაბი (უმეტესად მუსლიმი).<ref>[http://www.cbs.gov.il/shnaton63/download/st01_01.xls Area of Districts, Sub-Districts, Natural Regions and Lakes]. Israel Central Bureau of Statistics</ref> ადმინისტრაციული ცენტრი [[ბეერ-შევა]], უდიდესი ქალაქი [[აშდოდი]]. == ქალაქები == * [[არადი (ისრაელი)|არადი]] * [[აშდოდი]] * [[აშკელონი]] * [[ბეერ-შევა]] * [[დიმონა]] * [[ეილათი]] * [[კირიათ-გათი]] * [[კირიათ-მალახი]] * [[ნეთივოთი]] * [[ოფაკიმი]] * [[რაჰატი]] * [[სდეროთი]] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{ისრაელის რაიონები}} {{სამხრეთი რაიონი (ისრაელი)}} [[კატეგორია:ისრაელის რაიონები]] 48ywkgiercocrjxoc2dqhfhlnk3zjv6 0 86161 5564021 4919687 2026-10-23T12:14:11Z Otogi 27089 5564021 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა საიდენტიფიკაციო დოკუმენტი |დოკუმენტის სახელი = საქართველოს მოქალაქის პასპორტი |სურათი = Georgian passport.jpg |სურათის ზომა = |სურათის სიგანე = |ალტ სურათი = |სურათის წარწერა = საქართველოს მოქალაქის ბიომეტრიული [[პასპორტი]]<br /> [[ფაილი:EPassport logo.svg|20px]] |სურათი2 = |სურათის ზომა2 = |სურათის სიგანე2 = |ალტ სურათი2 = |სურათის წარწერა2 = |გამოშვების თარიღი = [[15 აპრილი]] [[2010]] |გამცემი = {{დროშა|საქართველო}} |მომედების იურისდიქცია = |დოკუმენტის ტიპი = ბიომეტრიული [[პასპორტი]]<ref>[http://www.justice.gov.ge/News/Detail?newsId=3220 საქართველოში პირველი ბიომეტრული პასპორტი გაიცა]</ref> |დანიშნულება = იდენტიფიკაცია |მოთხოვნები = [[საქართველო]]ს მოქალაქეობა |მომედების ვადა = 10 წელი |ღირებულება = 150 ₾ }} '''საქართველოს პასპორტი''' — [[პასპორტი]]ს ბუკლეტი, რომელსაც გასცემს [[საქართველოს იუსტიციის სამინისტრო]] [[საქართველოს მოქალაქე]]ებზე. პასპორტი საზღვარგარეთ მოგზაურობის საშუალებას აძლევს მათ მფლობელებს. საქართველოს პასპორტი პასუხობს [[საერთაშორისო სამოქალაქო ავიაციის ორგანიზაცია|საერთაშორისო სამოქალაქო ავიაციის ორგანიზაციის]] რეკომენდებულ სტანდარტებს (მაგ. ზომა, შემადგენლობა, ფორმა, ტექნოლოგია და მისთ.). ==სავიზო მოთხოვნები== {{მთავარი|სავიზო მოთხოვნები საქართველოს მოქალაქეებისთვის}} 2017 წლის მდგომარეობით საქართველოს მოქალაქეებს უვიზოდ ან ვიზის ქვეყნის საზღვარზე მიღებით 103 ქვეყანაში შეუძლიათ მოგზაურობა.<ref>[http://www.staralliance.com/en/travellers/tools_services/health_visa_form.html IATA/Star Alliance საიტის ცნობით]</ref> ==გალერეა== <gallery> Georgian service passport.jpg|საქართველოს სამსახურებრივი პასპორტი </gallery> ==იხილეთ აგრეთვე== *[[პასპორტების სია]] * [[სუამი]] - ორგანიზაცია დემოკრატიისა და ეკონომიკის განვითარებისათვის [http://guam-organization.org/en/node] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140409023257/http://guam-organization.org/en/node |date=2014-04-09 }} * 2008 წლის საერთაშორისო სავალუტო ფონდის მოხსენება საქართველოს შესახებ [http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2008/02/weodata/weorept.aspx?sy=2005&ey=2008&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=.&br=1&c=915&s=NGDPD%2CNGDPDPC%2CPPPGDP%2CPPPPC%2CLP&grp=0&a=&pr.x=56&pr.y=6] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:პასპორტები ქვეყნების მიხედვით]] [[კატეგორია:საქართველოს საგარეო ურთიერთობები]] c6hym6adr36ybpkhunor5p5ebeyl7z9 0 99853 5564432 5559587 2026-10-24T04:25:25Z InternetArchiveBot 124291 დაარქივდა 1 წყარო და 0 წყარო მოინიშნა მკვდრად. #IABot (v2.0.9.6) 5564432 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ფეხბურთელის ბიოგრაფია |სახელი = ბორის პაიჭაძე |სურათი = Boris Paichadze (1915–1990).png |სურათის ზომა = |წარწერა = |სრული სახელი = ბორის სოლომონის ძე პაიჭაძე |დაბადების თარიღი = {{დაბადების თარიღი|1915|2|3}}<ref>[https://mygoals.ge/kaci-romelic-gulma-dainaxa/ კაცი, რომელიც გულმა დაინახა]. ''mygoals.ge''</ref> |დაბადების ადგილი = [[ონჭიქეთი]]<br/>[[ოზურგეთის მაზრა]],<br/>[[ქუთაისის გუბერნია]],<br/>[[რუსეთის იმპერია]] |გარდაცვალების თარიღი = {{გარდაცვალების თარიღი და ასაკი|1990|10|9|1915|2|3}} |გარდაცვალების ადგილი = [[თბილისი]],<br/>[[საქართველოს საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკა|საქართველოს სსრ]],<br/>[[საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკების კავშირი|სსრ კავშირი]] |სიმაღლე = 170 [[სანტიმეტრი|სმ]] |პოზიცია = [[თავდამსხმელი (ფეხბურთი)|თავდამსხმელი]] |ახალგაზრდული წელი1 = 1934–1935 |ახალგაზრდული კლუბი1 = ზიი თბილისი |ეროვნული ნაკრები = |წელი1 = 1936–1951 |კლუბი1 = [[დინამო თბილისი (საფეხბურთო კლუბი)|დინამო თბ.]] |მატჩი1 = 195 |გოლი1 = 111 |სულ მატჩი = |სულ გოლი = |მედლის თარგები = {{სსრკ სპორტის დამსახურებული ოსტატი|14.07.1944}} |გაწვრთნის წელი1 = 1953–1954 |გაწვრთნილი კლუბი1 = [[დინამო თბილისი (საფეხბურთო კლუბი)|დინამო თბილისი]] }} '''ბორის პაიჭაძე''' (დ. [[3 თებერვალი]], [[1915]], [[ონჭიქეთი]], [[ოზურგეთის მაზრა]], [[რუსეთის იმპერია]] — გ. [[9 ოქტომბერი]], [[1990]], [[თბილისი]], [[საქართველოს საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკა|საქართველოს სსრ]], [[საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკების კავშირი|საბჭოთა კავშირი]]) — [[ქართველები|ქართველი]] და [[საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკების კავშირი|საბჭოთა]] [[ფეხბურთელი]], [[თავდამსხმელი (ფეხბურთი)|თავდამსხმელი]]. [[საბჭოთა კავშირის სპორტის დამსახურებული ოსტატი]], საქართველოს ფიზკულტურისა და სპორტის დამსახურებული მოღვაწე, [[თბილისის საპატიო მოქალაქეები|თბილისის საპატიო მოქალაქე]], [[საპატიო ნიშანი|საპატიო ნიშნის]], [[შრომის წითელი დროშის ორდენი|შრომის წითელი დროშისა]] და [[ვახტანგ გორგასლის ორდენი|ვახტანგ გორგასლის I ხარისხის ორდენის]] კავალერი. ყველა დროის ერთ-ერთ უდიდესი ქართველი ფეხბურთელი.{{sfn-2|Винокуров В. И.|1972|გვ=334}}{{sfn-2|Соскин А. М.|1972|გვ=334.}}{{sfn-2|ბერიშვილი, ე.|2013|გვ=186.}}{{sfn-2|ტორაძე, გ.|1987|გვ=4–19.}} == ბიოგრაფია == ===ადრეული წლები=== ბორის პაიჭაძე 1915 წლის 3 თებერვალს, სოფელ ონჭიქეთში, სოლომონ პაიჭაძისა და ოლღა ტუღუშის მრავალშვილიან ოჯახში დაიბადა.{{sfn-2|გაგუა, ო.|1975|გვ=13–14.}}<ref group="კომ.">სოლომონ პაიჭაძეს და ოლღა ტუღუშს 6 შვილი ჰყავდათ — ოთხი ქალიშვილი და ორი ვაჟი. ბორისი 5 წლის იყო, მისი ოჯახი ფოთში რომ დასახლდა. სოლომონი პორტში მტვირთავთა ბრიგადირად მუშაობდა.</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20180710101934/http://www.sazogadoeba.ge/index.php?post_id=1006 ბორის პაიჭაძე — ფეხბურთის კარუზო]. ''sazogadoeba.ge''</ref><ref group="კომ.">თბილისის „დინამოს“ პირველი თაობის თვალსაჩინო წარმომადგენელი ბორის სოლომონის ძე პაიჭაძე დაიბადა 1915 წლის 3 თებერვალს ჩოხატაურის რაიონის სოფელ ონჭიკეთში და არა, როგორც ამბობენ, ფოთში (ინფორმაციას ამის შესახებ სპორტული ჟურნალისტი ოთარ გაგუა ავრცელებს). მომავალი ფეხბურთელი ქალაქ ფოთში 5 წლის ასაკში ექვს და-ძმასთან ერთად გადასახლდა.</ref> რამდენიმე წლის შემდეგ ოჯახი საცხოვრებლად ონჭიქეთიდან [[ფოთი|ფოთში]] გადადის, სადაც 7 წლის ბორისი ფოთის ოთხკლასიან სკოლაში შეჰყავთ სასწავლებლად. იმ პერიოდის საქართველოს დანარჩენი კუთხეებისგან განსხვავებით ფოთში ფეხბურთი უკვე საკმაოდ დიდი პოპულარობით სარგებლობს, რადგან სპორტის ეს სახეობა [[ინგლისელები|ინგლისელ]] მეზღვაურებს პირველად სწორედ აქ შემოაქვთ და [[დინამო თბილისი (საფეხბურთო კლუბი)|„დინამოს“]] მომავალი კაპიტნის საფეხბურთო ოდისეაც ამ ზღვისპირა ქალაქიდან იწყება. ფეხბურთისადმი ადგილობრივი მოსახლეობის განსაკუთრებული ინტერესი თანდათან შეუქცევად ხასიათს იღებს და მალევე არღვევს სათამაშო აზარტისა თუ სიახლისადმი ცნობისმოყვარეობის პირობით საზღვრებს. ტყავის ბურთის წინ და უკან თუ აქეთ-იქით გორება მოკლე დროში სპორტული საქმიანობის იერსახეს იძენს და ქალაქში ერთიმეორის მიყოლებით იქმნება სამოყვარულო საფეხბურთო გუნდები, მათ შორის: ნავსადგურის მუშათა გუნდი, გემთშემკეთებელი ქარხნის გუნდი, რკინიგზელთა გუნდი, „რემედასი“, „ურანი“, მოგვიანებით — ფოთის პირველი და მეორე საფეხბურთო ნაკრები, რომელთა რიგებშიც იმ დროის კვალობაზე საკმაოდ კარგი მონაცემების ახალგაზრდა, ძლიერი და ტექნიკური მოთამაშეები გამოდიან და თვითმხილველებისა და ფეხბურთის ისტორიკოსების გადმოცემით ხშირად ტოლს არ უდებენ „საერთაშორისო ამხანაგურ შეხვედრებში“ მათზე ბევრად გამოცდილ [[ბრიტანელები|ბრიტანელ]] თუ სხვა უცხოელ „კოლეგებს“.{{sfn-2|გაგუა, ო.|1975|გვ=15–16.}}<ref group="კომ.">ქალაქის პირველ ნაკრებში თამაშობდნენ: მეკარე შალვა დარჩია, რუბენ ალხაზოვი, გიორგი ღოღობერიძე, შალიკო პაიჭაძე, ვანია მიქაძე, ჯორჯი ნიკოლაიშვილი, ძმები გოგი და კოლია გოგინავები, ეფრემ ლაითაძე, იონა ყურუა, გრიშა ხორავა და სხვები. მეორე ნაკრების შემადგენლობაში იყვნენ: დუშა ვეკუა, მიტრო ასათიანი (მაკტარელას განთქმული ოსტატი), პანაი კურჩიდი, კაკო აფხაზავა, კოტე გუნია, ფედია სეროპინასი, ფანტი კვანტალიანი, მაყა ხორავა და სხვები. „ურანის“ გუნდში თამაშობდნენ: ედვარდ ნიკოლაიშვილი, ცაგუ ჭითანავა, მიშა ანთაძე, აკაკი ჟღენტი, ვალოდია შუბლაძე, მიშა ზიმლიცკი, ვასიკო შუბლაძე, საშა ალიმონაკი, გიგა ლეჟავა, გრიშა იმნაძე, ანდრო გაბუნია, ვალია პაიჭაძე და სხვები.</ref> ბორის პაიჭაძეს სხვადასხვა ინტერვიუსა თუ საუბარში არაერთხელ აღუნიშნავს, რომ ის და მისი თანატოლები თითქმის არცერთ თამაშს არ აცდენდნენ და მისივე სიტყვებით — ერთად იზიარებდნენ ადგილობრივი საფეხბურთო ციებ-ცხელებით გამოწვეულ ემოციებსა თუ შთაბეჭდილებებს.{{sfn-2|გაგუა, ო.|1975|გვ=17–20.}} 16 წლის ბორის პაიჭაძე ფოთის გემთშემკეთებელი ქარხნის გუნდში იწყებს თამაშს, სადაც 1934 წლამდე გამოდის. ამის შემდეგ, მომდევნო ორი წელი ამიერკავკასიის ინდუსტრიული ინსტიტუტის<ref group="კომ.">ამიერკავკასიის ინდუსტრიული ინსტიტუტი ({{lang-ru|Закавказский индустриальный институт}}).</ref> გუნდის რიგებშია, რომელიც სასწავლებლის რუსული სახელწოდების აბრევიატურის მიხედვით თბილისის ზიი-ს<ref group="კომ.">თბილისის ზიი ({{lang-ru|ЗИИ Тбилиси}}).</ref> სახელით ასპარეზობს.<ref>[http://dspace.nplg.gov.ge/handle/1234/77954 ამიერკავკასიის ინდუსტრიული ინსტიტუტის საფეხბურთო გუნდი (ЗИИ)]</ref><ref group="კომ.">დგანან (მარცხნიდან მარჯვნივ): ნ. ლარიონოვი (არბიტრი), მიხეილ მინაევი, აკაკი ყალიჩავა, [[გიორგი ჭუმბურიძე (ფეხბურთელი)|გიორგი ჭუმბურიძე]], იური კასრაძე, ვალენტინ (ვალია) კოძისი, გერმან კირილოვი, ბორის პაიჭაძე, ვახტანგ რამიშვილი, სერგო სიხარულიძე, მიხეილ ბოლოტინი, [[ვლადიმერ ჯორბენაძე]], [[არჩილ კიკნაძე (ფეხბურთელი)|არჩილ კიკნაძე]], ვალიკო არსენიშვილი, ა. ქოიავა.</ref> თავიდან ინსტიტუტის მეორე გუნდში იწყებს თამაშს, სადაც მასთან ერთად [[არჩილ კიკნაძე (ფეხბურთელი)|არჩილ კიკნაძე]], მიშა ცენტერაძე, ვალიკო არსენიშვილი, ლევან ღუდუშაური და სხვები გამოდიოდნენ. მომდევნო 1935 წლიდან უკვე ინსტიტუტის პირველ გუნდშია, რომელიც ერთ-ერთ უძლიერეს გუნდად ითვლებოდა საქართველოში. მასთან ერთად პირველ გუნდში თამაშობდნენ: იურა კასრაძე, [[ვლადიმერ ჯორბენაძე|გვაჩი ჯორბენაძე]], [[გიორგი ჭუმბურიძე (ფეხბურთელი)|გიორგი ჭუმბურიძე]], მიშა მინაევი, ვალია კოძისი, გერმან კირილოვი, მიშა ბოლოტინი, სერგო სიხარულიძე, კაკო ყალიჩავა, ვახტანგ (დუკა) რამიშვილი და სხვები.{{sfn-2|გაგუა, ო.|1975|გვ=38.}} ინსტიტუტის პირველ გუნდში თამაშის ამ პერიოდს თავად ბორის პაიჭაძე ასე იხსენებს: {{ციტატა|...მე, როგორც მარცხენა შუამარბს, კვლავაც ჩემს ადგილზე თამაში მაძლევდა ხელს, მაგრამ მაშინ სერგო სიხარულიძეს უნდა დაეთმო თავისი მაისური, რაზედაც მან კატეგორიული უარი განაცხადა. სხვა რა გზა იყო, იძულებული ვიყავი შემეცვალა როლი. ასე გავხდი ცენტრალური თავდამსხმელი.}} იმ წელს თბილისის პირველობაზე ოთხი გუნდი მონაწილეობდა: „დინამო“, ზიი, ტსპო და ცეკავშირი: დინამოელთა რიგები ასე გამოიყურებოდა: ნ. ანიკინი, მ. ასლამაზოვი, ბ. ბერძენიშვილი, მ. ბერძენიშვილი, ვ. ბერძენიშვილი, გ. გაგუა, ა. დოროხოვი, ლ. კინწურაშვილი, ე. ნიკოლაიშვილი, ა. პანინი, ნ. სომოვი, შ. შავგულიძე. ტსპო-ს გუნდში გამოდიოდნენ: გ. აფრიდონიძე, ბ. ვორონინი, ბ. კიკვაძე, ს. შუდრა, ნ. ჩხატარაშვილი, შ. ჩხატარაშვილი და სხვები. თბილისის ჩემპიონის წოდება ზიი-მ მას შემდეგ მოიპოვა, რაც ქალაქის პირველობის ბოლო შეხვედრაში „დინამო“ ანგარიშით 4–2 დაამარცხა.{{sfn-2|გაგუა, ო.|1975|გვ=39.}} ===თბილისის „დინამო“=== გამორჩეული საფეხბურთო მონაცემების ახალგაზრდა შეუმჩნეველი არ რჩებათ დედაქალაქის მთავარი გუნდის მესვეურებს და 1936 წელს მას [[დინამო თბილისი (საფეხბურთო კლუბი)|თბილისის „დინამოში“]] იწვევენ. [[დინამო თბილისი (საფეხბურთო კლუბი)|დინამოელები]] იმ დროს საბჭოთა კავშირის ჩემპიონატის მეორე ანუ „ბ“ ჯგუფში გამოდიან. [[დინამო თბილისი (საფეხბურთო კლუბი)|თბილისელთა]] მაისურით ბორის პაიჭაძე პირველად იმავე წლის 6 ივნისს — დნეპროპეტროვსკის „დინამოს“ წინააღმდეგ გამოდის მოედანზე და პირველივე შეხვედრაში ახერხებს მეტოქის კარის აღებას. მატჩი, რომელსაც 7 ათასი მაყურებელი დაესწრო,<ref group="კომ.">სხვა წყაროების მიხედვით შეხვედრას 15 ათასი მაყურებელი დაესწრო. ''ციტატა:'' „...შეხვედრამ დიდი სპორტული ინტერესი გამოიწვია. სტადიონზე თავი მოიყარა 15 000 მაყურებელმა.“ იხ. სტატია „ორი „დინამოს“ ფეხბურთელების შეხვედრა“ // [[კომუნისტი (გაზეთი)|„კომუნისტი“]], 08.06.1936, № 131 (4590), გვ. 4.</ref> თბილისში, „დინამოს“ სტადიონზე გაიმართა და მასპინძელთა გამარჯვებით (5–0) დასრულდა. თბილისელთა გუნდის ღირსებას იცავდნენ: [[ალექსანდრე დოროხოვი]], [[შოთა შავგულიძე]], ედუარდ ნიკოლაიშვილი, ნიკოლოზ ანიკინი, ბუკა ბერძენიშვილი, [[გრიგოლ გაგუა]], ილია პანინი, [[მიხეილ ბერძენიშვილი]], ბორის პაიჭაძე, [[მიხეილ ასლამაზოვი]] და ნიკოლოზ სომოვი.<ref>«Динамо» Тифлис 5–0 «Динамо» Днепропетровск / [https://footballfacts.ru/match/36449-dinamotiflisdinamodnepropetrovsk50 Группа «Б». 06.06.1936] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220430111940/https://footballfacts.ru/match/36449-dinamotiflisdinamodnepropetrovsk50 |date=30.04.2022 }}.</ref><ref>«Динамо» Тифлис 5–0 «Динамо» Днепропетровск / [https://fc-dynamo.ru/1d/prot.php?id=19360110 ''fc-dynamo.ru'']</ref><ref group="კომ.">პაიჭაძის გარდა {{გოლი|57}} ბურთები გაიტანეს მიხეილ ასლამაზოვმა {{გოლი|48}}, ვლადიმერ ბერძენიშვილმა {{გოლი|78}} და მიხეილ ბერძენიშვილმა {{გოლი|75}}, {{გოლი|81}}.</ref><ref>[https://dspace.nplg.gov.ge/bitstream/1234/337935/1/Komunisti_1936_N131.pdf ორი „დინამოს“ ფეხბურთელების შეხვედრა] // [[კომუნისტი (გაზეთი)|„კომ.“]], 08.06.1936, № 131, გვ. 4.</ref><ref>[https://fc-dynamo.ru/1d/rezult.php?gd=1936%E2&vk=%C4%E8%ED%E0%EC%EE%20(%D2%E1%E8%EB%E8%F1%E8) Протоколы чемпионата 1936в Динамо (Тбилиси)]. ''fc-dynamo.ru''</ref> 1936 წლის შემოდგომაზე [[დინამო თბილისი (საფეხბურთო კლუბი)|თბილისის „დინამო“]] [[საბჭოთა კავშირის საფეხბურთო ჩემპიონატი|საკავშირო პირველობის]] „ა“ ჯგუფში ანუ უმაღლეს ლიგაში ინაცვლებს. თბილისის „დინამოში“ თამაშის ამ პერიოდს ბორის პაიჭაძე ასე იხსენებს: {{ციტატა|...ჩემპიონატი „დინამომ“ უჩემოდ დაიწყო. პირველი შეხვედრა მოსკოვის „სტალინეცთან“ გვქონდა და ფრედ 1:1 დავამთავრეთ. დასაწყისისათვის ცუდი შედეგი როდი გახლდათ, მაგრამ ტურნირში მონაწილე გუნდების რიცხვი და გათამაშების ფორმულა, რის მიხედვითაც უმაღლეს საფეხურზე ასვლა მხოლოდ პირველ ადგილზე გამოსულ კოლექტივს შეეძლო, ართულებდა მდგომარეობას. საჭირო იყო ქულათა მაქსიმალური რაოდენობის დაგროვება, თორემ თამაშგარე მდგომარეობაში აღმოვჩნდებოდით. მეორე მატჩში დნეპროპეტროვსკელები დიდი ანგარიშით — 5:0 დავამარცხეთ. ამჯერად დინამოელთა რიგებში ცენტრალური თავდამსხმელის ფუნქციას მე ვასრულებდი. დამაჯერებლად მოვიგეთ დანარჩენი 4 შეხვედრა და, როგორც ქვეჯგუფში გამარჯვებულებმა, სხვა 7 გუნდთან ერთად სსრ კავშირის უმაღლესი საფეხბურთო ტიტულისათვის ბრძოლის უფლება მოვიპოვეთ.}} თბილისის „დინამოს“ ისტორიაში [[საბჭოთა კავშირის საფეხბურთო ჩემპიონატი|საკავშირო პირველობის]] უმაღლესი ლიგის პირველ შეხვედრას 1936 წლის 7 სექტემბერს,{{sfn-2|მამულაშვილი, ვ.|1957|გვ=16–18.}} თბილისის „დინამოს“ სტადიონი მასპინძლობს. თბილისელები [[დინამო კიევი (საფეხბურთო კლუბი)|კიევის „დინამოს“]] უპირისპირდებიან. შეხვედრას 10 ათასი მაყურებელი ესწრება. ამ ისტორიულ მატჩში თბილისელთა გუნდის ღირსებას იცავდნენ: [[ალექსანდრე დოროხოვი]], [[შოთა შავგულიძე]],<ref group="კომ.">შეხვედრის მეოთხე წუთზე შოთა შავგულიძე ედუარდ ნიკოლაიშვილმა შეცვალა.</ref> ბუკა ბერძენიშვილი, ნიკოლოზ ანიკინი, [[ვლადიმერ ჯორბენაძე]], [[გრიგოლ გაგუა]], ილია პანინი, [[მიხეილ ბერძენიშვილი]], ბორის პაიჭაძე, [[მიხეილ ასლამაზოვი]] და ნიკოლოზ სომოვი. ანგარიშს მატჩის მე-3 წუთზე სტუმრები ხსნიან, ბურთი შჩეგოცკის გააქვს (0–1). მე-17 წუთზე თბილისელთა თავდამსხმელი ნიკოლაი სომოვი ანგარიშის გაქვითვას ახერხებს (1–1).<ref>[https://dspace.nplg.gov.ge/bitstream/1234/219011/1/Lelo_1996_N54.pdf ზუსტად 60 წლის წინ] // „ლელო“, 7 სექტემბერი, 1996, № 54 (11014), გვ. 1, 4.</ref> პირველი ტაიმის მიწურულს პაიჭაძე კვლავ აწინაურებს თავის გუნდს (2–1). შეხვედრის მეორე ნახევარი გარდამავალი უპირატესობით აღინიშნა. თუმცა მატჩის დამთავრებამდე სამიოდე წუთით ადრე მსაჯი ვასილიევი თბილისელთა კარში ნიშნავს [[პენალტი (ფეხბურთი)|თერთმეტმეტრიანს]], კიეველთა ნახევარმცველი ვლადიმერ გრებერი ზუსტი დარტყმით ანგარიშს ათანაბრებს და შეხვედრაც ფრედ (2–2) მთავრდება. ამ ისტორიული მატჩის შემდეგ ბორის პაიჭაძე საბოლოოდ იმკვიდრებს თავის ადგილს [[დინამო თბილისი (საფეხბურთო კლუბი)|თბილისის „დინამოს“]] ძირითად შემადგენლობაში.<ref>«Динамо» Тб. 2–2 «Динамо» Киев / [https://footballfakts.ru/match/21014 Чемпионат СССР 1936 (о). Группа «А»]</ref><ref>{{cite web |url = https://fc-dynamo.ru/champ/prot.php?id=2400 |title = Динамо (Тб.) 2–2 Динамо (Киев) |work = fc-dynamo.ru }}</ref><ref>Динамо (Тб.) 2–2 Динамо (Киев) / [https://footballfacts.ru/match/21014-dinamotbilisidinamokiev22 07.09.1936. Тбилиси. Стадион «Динамо»] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220102143626/https://footballfacts.ru/match/21014-dinamotbilisidinamokiev22 |date=02.01.2022 }}</ref><ref group="კომ.">სხვა წყაროების მიხედვით [[პენალტი (ფეხბურთი)|პენალტი]] თბილისელთა კარში გაიტანა არა ვლადიმერ გრებერმა, არამედ კონსტანტინე შჩეგოცკიმ. იხ. გაზ. „ფიზკულტურელი“, 07.09.1936 // ''ციტატა:''„... За три минуты до конца игры судья тов. Васильев назначает штрафной удар пенальти в ворота Тбилиси, успешно реализованный Щегодским. Счет 2–2 не меняется до конца игры. Таким образом, свой первый матч по группе «А» тбилисцы закончили вничью получив 2 очка из 3 возможных.“.</ref> თბილისის „დინამოს“ მაისურით [[საბჭოთა კავშირის საფეხბურთო ჩემპიონატი|საბჭოთა კავშირის ჩემპიონატის]] ფარგლებში ბოლოჯერ 1951 წლის 31 აგვისტოს, საკავშირო ჩემპიონატის 26-ე ტურის კალენდარულ მატჩში, [[სპარტაკი მოსკოვი (საფეხბურთო კლუბი)|მოსკოვის „სპარტაკის“]] წინააღმდეგ ითამაშა. თბილისელთა შემადგენლობაში თამაშობდნენ: [[ვლადიმერ მარღანია]], ჯუმბერ რუსაძე, [[ვიქტორ პანიუკოვი]], [[ვლადიმერ ელოშვილი]], გივი ჯავახაძე, არჩილ კილაძე, კონსტანტინე გაგნიძე, [[გიორგი ანთაძე|გოგი ანთაძე]], ბორის პაიჭაძე,<ref group="კომ.">მატჩის მსვლელობისას ბორის პაიჭაძე [[იური ვარდიმიადი]]მ შეცვალა.</ref> [[ავთანდილ ღოღობერიძე]] და [[ავთანდილ ჭკუასელი]]. მატჩი, რომელსაც 70 ათასი მაყურებელი დაესწრო, მოსკოვში, „დინამოს“ ცენტრალურ სტადიონზე გაიმართა და მასპინძელთა გამარჯვებით (4–2) დასრულდა. თბილისელთაგან ბურთები ჭკუასელმა და ღოღობერიძემ გაიტანეს.<ref>«Спартак» Москва 4–2 «Динамо» Тбилиси / [https://footballfakts.ru/match/9260 26-й тур. 31.08.1951. Москва]</ref> იყო [[საბჭოთა კავშირის საფეხბურთო ჩემპიონატი|საბჭოთა კავშირის]] ორგზის ვიცე-ჩემპიონი (1939, 1940), ოთხგზის ბრინჯაოს პრიზიორი (1936, 1946, 1947, 1950) და [[საბჭოთა კავშირის საფეხბურთო თასი|საბჭოთა კავშირის თასის]] სამგზის ფინალისტი. == თამაშის სტილი და შეფასებები == ქართველ ფეხბურთელებზე მრავალი სტატიისა და ნარკვევის ავტორის, საქართველოს სსრ ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწის, პროფესორ [[გულბათ ტორაძე|გულბათ ტორაძის]] ერთ-ერთ ნარკვევში წარმოდგენილია როგორც ფეხბურთელებისა და ფეხბურთის მწვრთნელების, ასევე ბორის პაიჭაძის თამაშის თვითმხილველთა და გულშემატკივართა შეფასებები მისი თამაშის სტილსა და თავისებურებებზე, როგორც სპეციალისტთა ექსპერტული ანალიზის, ასევე ემოციურ შთაბეჭდილებათა თვალსაზრისით. ცნობილი საბჭოთა ფეხბურთელი და ფეხბურთის მწვრთნელი ბორის არკადიევი (1899–1986) გაზეთ „ფუტბოლ-ჰოკეიში“ 1975 წელს გამოქვეყნებულ სტატიაში ასე აფასებდა ბორის პაიჭაძეს: „იგი სწრაფი და ამტანი იყო, ფლობდა ბურთის დამუშავების მაღალ ტექნიკას, მისი დარტყმა ძლიერი და ზუსტი იყო, ხოლო მუდამ წინ წარმართული ფინტების ხელოვნება, ტრიბუნების აღტაცებას და ერთსულოვან მოწონებას იწვევდა.“{{sfn-2|ტორაძე, გ.|1987|გვ=5.}}<ref name="Lelo_2010_N26" /> [[ფაილი:Boris Paichadze (1915–1990) FC Dinamo Tbilisi Forward (1936–1951).jpg|thumb|left|200პქ|ბორის პაიჭაძე]] ფეხბურთის ცნობილი თეორეტიკოსისა და ჟურნალისტის მარტინ მერჟანოვის თქმით, ბორის პაიჭაძემ საბჭოთა კავშირში პირველმა დაარღვია ინგლისელთა მიერ დადგენილი საფეხბურთო სქემა (ე. წ. „დუბლვე“)<ref group="კომ.">იმ პერიოდში ინგლისელების მიერ დამკვიდრებული „დუბლვეს“ სისტემა მკაცრად განსაზღვრავდა მოედანზე თავდამსხმელთა სათამაშო პოზიციას და მაგალითად, ცენტრფორვარდს გარემარბის ადგილზე თამაშს უკრძალავდა და პირიქით.</ref> და ადგილის სისტემური მონაცვლეობით მთელი თავდასხმის მანევრულ თამაშს მისცა დასაბამი: „უკანასკნელ წლებში შემთხვევა მომეცა მენახა დასავლეთ ევროპის ფეხბურთელთა გუნდების უძლიერესი თავდამსხმელების თამაში. ვნახე უნგრელი ჰიდეგკუტი, ავსტრიელი დინსტი, რუმინელი ენე, შვედი ნორდალი, გერმანელი ვალტერი, ინგლისელი კევანი, დაბოლოს, სახელგანთქმული ფრანგი კოპა. მათგან მხოლოდ ერთმა — [[რაიმონ კოპა]]მ მომაგონა პაიჭაძის თამაში. სანამ იარსებებს ფეხბურთი, თაობიდან თაობას გადაეცემა ლეგენდა „მოხეტიალე ფორვარდის“ — ბორის პაიჭაძის შესახებ.“ ანდრეი სტაროსტინი: „არის სახელები, რომელთა გარეშეც წარმოუდგენელია საბჭოთა ფეხბურთის კორიფეთა სია. ასეთი სახელების რიგს განეკუთვნება ბორის პაიჭაძე.“{{sfn-2|ტორაძე, გ.|1987|გვ=5.}} გრიგორი ფედოტოვი: „ბორის პაიჭაძე უნიკალური მოვლენაა ჩვენს ფეხბურთში, — ეს სპორტსმენი განუმეორებელია, ისევე როგორც განუმეორებელი და არაპროგნოზირებადია მისი მოქმედებები თამაშში. ეს არის ნათელი და თვითმყოფადი ნიჭი.“<ref>[http://www.biograph.ru/index.php/whoiswho/2/2133-paychadze Пайчадзе Борис Соломонович (1915–1990)]</ref> [[ანდრო ჟორდანია]]: „ეს იყო ისეთი თანდაყოლილი ნიჭით დაჯილდოებული ფეხბურთელი, იმდენი რამის გაკეთება შეეძლო, რომ თითქმის არ სჭირდებოდა ეგრეთ წოდებული საფეხბურთო ეშმაკობანი. მას ყველაფერი ჰქონდა მომადლებული: განსაცვიფრებელი ტექნიკა, ზუსტი და ძლიერი დარტყმა, ფიზიკური ძალა, გემოვნება, პლასტიკა, უმდიდრესი ფანტაზია. ერთი სიტყვით, ეს იყო უდიდესი ფეხბურთელი.{{sfn-2|გოგელია, არჩილ|1986|გვ=136–137.}} ჩვენს დროში იგი არანაკლებ დიდებას მოიმკიდა, ვიდრე [[ალფრედო დი სტეფანო|დი სტეფანო]] ან [[პელე]].“<ref name="Lelo_2010_N26" /> ლევ კასილი: „თუ კაცს ფეხბურთი უყვარს და მწვანე მოედანზე ერთხელ მაინც ჰყავს ნანახი ბორის პაიჭაძე, იგი ვეღარ დაივიწყებს ამ ფეხბურთელს. პაიჭაძე არა მარტო იწყებდა კომბინაციებს, არამედ თვითონაც სწრაფად იცვლიდა ადგილს, ზედმიწევნით ზუსტად ირჩევდა ხელსაყრელ პოზიციას და ყოველთვის იქ აღმოჩნდებოდა ხოლმე, საიდანაც „კვანძის გახსნა“ — მოწინააღმდეგის კარის აღება იყო მოსალოდნელი. დაუცხრომელი ენერგია, ტექნიკურ საშუალებათა მდიდარი არსენალი, ბურთის დამუშავებისა და ტარების უბადლო ოსტატობა, თამაშის ღრმად თავისებური სტილი და საკუთარი მოქმედების მკაცრად დაქვემდებარება, ორიგინალურად შერწყმა გუნდის მთელ თამაშთან, რომლის ჩანაფიქრსაც ხშირად თვითონვე ახორციელებდა მოედანზე — აი, თვისებები, რომელთაც მწვანე მინდორზე საყოველთაო აღიარება და ერთსულოვანი სიმპათია მოუპოვეს ამ საუცხოო ფეხბურთელს. ბორის პაიჭაძეები არ მეორდებიან. მათი ყოველი ნაბიჯი ისტორიის კუთვნილებაა.“{{sfn-2|გაგუა, ო.|1975|გვ=3–4.}}<ref name="Lelo_2010_N26" /> გულბათ ტორაძე: „ჩემთვის, ბორის პაიჭაძე ქართველი ფეხბურთელების თანავარსკვლავედში უცილობელ ლიდერს, ფლაგმანსა და სიმბოლოს წარმოადგენს. მეტსაც ვიტყვი — იგი ქართული ფეხბურთის [[გენერალისიმუსი]]ა. მთელი თავისი კარიერის განმავლობაში ბორის პაიჭაძემ ქართველ ხალხს უდიდესი სპორტული, ფსიქოლოგიური და ესთეტიკური სიხარული მიანიჭა. თაობათა გმირი იყო, სათაყვანებელი კერპი, — აღტაცებულ სტრიქონებს არა მხოლოდ სპორტული ჟურნალისტები, პოეტებიც რომ უძღვნიდნენ. დღეს, როცა საშუალება გვაქვს დამშვიდებით გავაანალიზოთ ჩვენი დაკვირვებები და შთაბეჭდილებები, იმ დასკვნამდე მივდივართ, რომ ბორის პაიჭაძე არაფრით ჩამოუვარდებოდა ტყავის ბურთის აღიარებულ დიდოსტატებს და ბევრ მათგანზე მაღლაც კი იდგა თავისი ხალასი სპორტული ინდივიდუალობით.“<ref name="Lelo_2010_N26" />{{sfn-2|ტორაძე, გ.|1987|გვ=4.}} ცნობილი საბჭოთა ფეხბურთელი, [[საბჭოთა კავშირის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები|საბჭოთა კავშირის ნაკრების]] შემადგენლობაში [[ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატი 1960|1960 წლის ევროპის თასის]] მფლობელი, ამასთან ფინალში გამარჯვების მომტანი „ოქროს გოლის“ ავტორი ვიქტორ პონედელნიკი მიიჩნევდა, რომ სწორედ ბორის პაიჭაძემ განსაზღვრა ქართული ფეხბურთის სტილი: „პაიჭაძე ჩემთვის გამორჩეული, დიდი ფეხბურთელის ეტალონად იქცა. რა გვიზიდავდა მის თამაშში, — უპირველესად ის, რომ იგი იყო ორგანიზატორი, მიუძღვოდა მთელ გუნდს როგორც კაპიტანი, და ასეთად დარჩა მეხსიერებაში — ელვარე ნიჭისა და დაუოკებელი ენერგიის მქონე ფეხბურთელად, რომელიც უმაღლეს საფეხბურთო ტექნიკას ფლობდა.“ ==მიღწევები== ===საკლუბო=== ; {{დროშანიშანი|საქართველოს სსრ}} [[დინამო თბილისი (საფეხბურთო კლუბი)|დინამო თბილისი]] ; [[საბჭოთა კავშირის საფეხბურთო ჩემპიონატი|საბჭოთა კავშირის ჩემპიონატი]] * {{Silver2}} ვიცე-ჩემპიონი: [[საბჭოთა კავშირის საფეხბურთო ჩემპიონატი 1939|1939]], [[საბჭოთა კავშირის საფეხბურთო ჩემპიონატი 1940|1940]] * {{Bronze3}} ბრინჯაოს პრიზიორი: [[საბჭოთა კავშირის საფეხბურთო ჩემპიონატი 1936 (შემოდგომა)|1936 (შ.)]], [[საბჭოთა კავშირის საფეხბურთო ჩემპიონატი 1946|1946]], [[საბჭოთა კავშირის საფეხბურთო ჩემპიონატი 1947|1947]], [[საბჭოთა კავშირის საფეხბურთო ჩემპიონატი 1950|1950]] ; [[საბჭოთა კავშირის საფეხბურთო თასი|საბჭოთა კავშირის თასი]] * [[File:Cup Finalist.png]] ფინალისტი: 1936, 1937, 1946<ref>«Спартак» Москва 3–2 «Динамо» Тбилиси / [http://footballfacts.ru/matches/162399-spartak-moskva-dinamo-tbilisi-3-2 Кубок СССР 1946] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190114163211/http://footballfacts.ru/matches/162399-spartak-moskva-dinamo-tbilisi-3-2 |date=2019-01-14 }}</ref> ===ინდივიდუალური=== * საბჭოთა კავშირის ჩემპიონატის საუკეთესო ბომბარდირი: [[საბჭოთა კავშირის საფეხბურთო ჩემპიონატი 1937 (ჯგუფი „А“)|1937]]<ref group="კომ.">ვასილი სმირნოვთან („დინამო“ მოსკოვი) და ლეონიდ რუმიანცევთან („სპარტაკი“ მოსკოვი) ერთად.</ref> * გრიგორი ფედოტოვის სახელობის „ასიანთა კლუბის“ წევრი: 136 გოლი{{sfn-2|Черневич Г. Л.; Школьников Е. А.|2003|გვ=335}}<ref>[http://klubfedotova.ru/tablica/ Борис Пайчадзе – Клуб Григория Федотова] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170610100712/http://klubfedotova.ru/tablica/ |date=2017-06-10 }}. ''klubfedotova.ru''</ref> * საქართველოს XX საუკუნის სიმბოლური ნაკრების წევრი: 1998<ref>[http://msy.gov.ge/index.php?sec_id=571&lang_id=GEO საქართველოს XX საუკუნის ნაკრები]. ''msy.gov.ge''</ref> ==ფაქტები== [[ფაილი:Stamps of Georgia, 2004-12.jpg|thumb|left|200პქ|ბორის პაიჭაძე [[საბჭოთა კავშირის სპორტის დამსახურებული ოსტატი#სპორტის დამსახურებული ოსტატები ფეხბურთში|№ 253]] <br /> {{ვახტანგ გორგასლის I ხარისხის ორდენი}} {{შრომის წითელი დროშის ორდენი|1957}} {{წითელი ვარსკვლავის ორდენი|1946}} {{საპატიო ნიშნის ორდენი|1941}}]] [[1937]] წლის [[24 ივლისი|24 ივლისს]] მონაწილეობა მიიღო თბილისის „დინამოს“ პირველ საერთაშორისო შეხვედრაში ბასკეთის საფეხბურთო ნაკრების წინააღმდეგ.<ref>[https://web.archive.org/web/20220125230255/https://www.madatovi.com.ge/2020/08/Tbilisis-dinamos-pirveli-saerTaSoriso-matCi.html თბილისის „დინამოს“ პირველი საერთაშორისო მატჩი]. ''madatovi.com.ge''</ref> 1941 წლის 24 თებერვალს დაჯილდოვდა [[საპატიო ნიშანი|საპატიო ნიშნის]] ორდენით. 1944 წლის 14 ივლისს მიენიჭა [[საბჭოთა კავშირის სპორტის დამსახურებული ოსტატი#სპორტის დამსახურებული ოსტატები ფეხბურთში|საბჭოთა კავშირის სპორტის დამსახურებული ოსტატის]] წოდება. „ფეხბურთის კარუზო“ — ბორის პაიჭაძეს ეს სახელი [[რუმინეთი|რუმინეთში]], 1945 წლის დეკემბერში თბილისის „დინამოს“ საერთაშორისო ამხანაგური მატჩების ფარგლებში გამართული ტურნეს დროს ადგილობრივმა პრესამ უწოდა.{{sfn-2|გოგელია, არჩილ.|1986|გვ=134.}}<ref>[https://web.archive.org/web/20211105212541/http://www.dinamo-tbilisi.ru/statistika/mezhdunarodnye-tovarishheskie/turne-v-rumyniyu-v-1945-godu/ Турне в Румынию в 1945 году]. ''dinamo-tbilisi.ru''</ref> 1947 წლის 2 მაისს საკავშირო პირველობის პირველი ტურის მატჩში მოსკოვის „კრილია სოვეტოვის“ წინააღმდეგ თბილისის „დინამოს“ სტადიონზე სტუმართა კარში დინამოელთა ისტორიაში<ref group="კომ.">იგულისხმება საკავშირო ჩემპიონატების უმაღლესი ლიგის ფარგლებში ჩატარებულ შეხვედრებში გატანილი გოლები.</ref>მესამასე საიუბილეო გოლი გაიტანა.<ref>[https://dspace.nplg.gov.ge/bitstream/1234/362515/1/Sarbieli_1996_N130.pdf „დინამოს“ საიუბილეო გოლები] // „[[სარბიელი]]“, 07.12.1996, № 130 (355), გვ. 6.</ref><ref>[http://www.dinamo-tbilisi.ru/statistika/chempionat-sssr/chempionat-sssr-1947-goda/1947-dinamo-tbilisi-krylya-sovetov-moskva-21-21/ «Динамо» (Тбилиси) 2–1 «Крылья Советов» (Москва)]. ''dinamo-tbilisi.ru''</ref> [[1950]] წლის 18 ივნისს საკავშირო პირველობის მე-15 ტურის მატჩში თბილისის „დინამო“ [[სპარტაკი თბილისი (საფეხბურთო კლუბი)|თბილისის „სპარტაკს“]] დაუპირისპირდა. შეხვედრა დინამოელთა გამარჯვებით 3–1 დამთავრდა. ოთხივე ბურთი ძმებმა პაიჭაძეებმა გაიტანეს — დინამოელთაგან სამივე ბორისმა შეაგდო, ხოლო სპარტაკელთაგან — [[ავთანდილ პაიჭაძე|ავთო პაიჭაძემ]].<ref>«Спартак» Тбилиси 3–1 «Динамо» Тбилиси / [https://footballfakts.ru/match/8683 Класс «А». 18.06.1950]</ref><ref name="Lelo_2010_N26">[https://dspace.nplg.gov.ge/bitstream/1234/275636/1/Lelo_2010_N26.pdf „ლელო“, 3 თებერვალი, 2010, № 26 (13014), გვ. 5.]</ref> ამ დრომდე არსებული სტატისტიკური მონაცემების მიხედვით სათამაშო კარიერის განმავლობაში ჩატარებულ ოფიციალურ შეხვედრებში ბორის პაიჭაძეს მსაჯთაგან არცერთი გაფრთხილება არ მიუღია.<ref>[https://footballfacts.ru/person/games/31948-paychadzeborissolomonovich Пайчадзе Борис Соломонович. Игры] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220429231841/https://footballfacts.ru/person/games/31948-paychadzeborissolomonovich |date=2022-04-29 }}. ''footballfacts.ru''</ref>{{sfn-2|ტორაძე, გ.|1987|გვ=10.}}<ref name="Lelo_2010_N26" /> ბორის პაიჭაძემ სათამაშო კარიერის განმავლობაში სულ 8 ჰეთ-თრიკი შეასრულა და საბჭოთა ფეხბურთის ისტორიაში ამ მაჩვენებლით, უკრაინელ ოლეგ პროტასოვთან ერთად, მეოთხე-მეხუთე ადგილებს იყოფს. მას მხოლოდ გრიგორი ფედოტოვი (12 ჰეთ-თრიქი), ალექსანდრე პონომარიოვი (10) და [[ნიკიტა სიმონიანი]] (9) უსწრებენ.<ref name="fexburti">[https://sportall.ge/fexburti/qarthuli-fekhburthi/skhvadaskhva/74632-ratom-ithamasha-boris-paitcadzem-thurqethis-nakrebshi.html რატომ ითამაშა ბორის პაიჭაძემ თურქეთის ნაკრებში?]</ref> [[1956]] წლის დეკემბერში ფოთის „ვოდნიკის“ სტადიონზე გაიმართა მატჩი ადგილობრივ ნაკრებ გუნდსა და ქალაქის ვეტერან ფეხბურთელებს შორის, რომლებიც წინათ რესპუბლიკის წამყვან გუნდებში თამაშობდნენ. შეხვედრამ დიდი ინტერესი გამოწვია. გულშემატკივართა შორის იყვნენ ძველი ფეხბურთელები, რომლებიც თავის დროზე ფოთის სპორტულ პრესტიჟს იცავდნენ ინგლისელ მეზღვაურებთან შეხვედრებში.<ref group="კომ.">ი. ყურუა, ძმები გოგინავები, ა. თურქიანი, გ. ხორავა, მ. გვალია და სხვ.</ref>მატჩის სანახავად მოვიდა ფეხბურთის გულშემატკივარი 1908 წლიდან ლ. განგია. ვეტერანთა შემადგენლობაში იყვნენ [[ვლადიმერ ჯორბენაძე]], ვ. კინწურაშვილი, ოთარ კინწურეიშვილი, ლუარსაბ ლოლაძე, ბორის პაიჭაძე, ავთანდილ პაიჭაძე, აკაკი ყალიჩავა, [[გიორგი ანთაძე]] და სხვები.<ref group="კომ.">სხვადასხვა მიზეზების გამო თამაშზე ვერ ჩამოვიდნენ ცნობილი ფოთელი ფეხბურთელები — გრიგოლ გაგუა, ასლან ხარბედია, აკაკი ელიავა, ვლადიმერ ბერძენიშვილი, ჯანსუღ კინწურეიშვილი და ტიტე ჯორჯიკია.</ref> თამაში დამთავრდა ანგარიშით 5–2 ვეტერანთა სასარგებლოდ.<ref>[https://web.archive.org/web/20231115111433/https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEj6FsasMFyYwYLb_xA3rj2e6aTzq3lMQRxi-4syzDgcOmmwlkjbKp_UUY_ynoUmgQXYp5qEqTW2IRZrsYlIlOtcZCue93sr1ORHoPUj6iq9tnrc8VkImO1OCDgjC9T_euop-OnvfCpO3vJ6xxzbDiPoLdHAJ1ooMeqImeKOkTYc7kbTiLzeYIa-7_ov/s1600/Lelo_1956_N101-2B.jpg თამაშობენ „მოხუცები“] // „ლელო“, 16 დეკემბერი, 1956, № 101 (1011), გვ. 4.</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20231115111432/https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEhVzMh46fT-GsvIZW9QJEmGoypXZMp310PIS1fVxOmKc6_NkTKlfQSBUfQFAPb8d6qormhswFFpmb_Kb1Q-oDZ2IG0bpfkZIwg1NFq9K4r5OB52BHatNwap1TTUmHh3fGSu18fP2ISvyaww7Tzh7iSo0Z7X4dBW7qv6fIgUP6mwrVyjzgHFP_sK4sza/s1600/Lelo_1956_N101-2.jpg თამაშობენ „მოხუცები“] // „ლელო“, 16 დეკემბერი, 1956, № 101 (1011), გვ. 4.</ref> 1957 წელს დაჯილდოვდა [[შრომის წითელი დროშის ორდენი]]თ. 1963–1985 წლებში იყო თბილისის [[ბორის პაიჭაძის ეროვნული სტადიონი|„დინამოს“ სტადიონის]] დირექტორი. [[1968]] წელს თბილისის „დინამოს“ სტადიონის რადიორედაქციამ გამოაცხადა კონკურსი-კითხვარი, რომელსაც უნდა გამოევლინა საქართველოს ფეხბურთელთა სიმბოლური ნაკრები 1921 წლიდან 1968 წლამდე. რადიორედაქციამ მიიღო 780 საკონსკურსო წერილი. მიღებული წერილების საფუძველზე ბორის პაიჭაძე 765 ხმით აღნიშნული სიმბოლური ნაკრების შემადგენლობაში მოხვდა. გამოკითხვის შედეგად, საქართველოს 1921–1968 წლების სიმბოლურ ნაკრებში შევიდნენ: მეკარე: [[ვლადიმერ მარღანია]]; მცველები: [[ვლადიმერ ელოშვილი]], [[ნიაზ ძიაპშიპა]], [[მურთაზ ხურცილავა]], [[გივი ჩოხელი]]; ნახევარმცველები: [[გიორგი სიჭინავა]], [[შოთა იამანიძე]]; თავდამსხმელები: [[სლავა მეტრეველი]], ბორის პაიჭაძე, [[ავთანდილ ღოღობერიძე]], [[მიხეილ მესხი]].<ref>{{სტატია |სათაური = პაიჭაძე და ძმანი მისნი... |ბმული = https://dspace.nplg.gov.ge/bitstream/1234/182266/1/Lelo_1968_N95.pdf |გამოცემა = [[ლელო (გაზეთი)|„ლელო“]] |წელი = 16 მაისი, 1968 |ნომერი = 95 (3579) |გვერდები = 2–3 }}</ref><ref>{{cite web |url = https://mygoals.ge/1921-1968-saqartvelos-nakrebi/ |title = 1921–1968: საქართველოს ნაკრები |work = mygoals.ge |accessdate = 2022-04-11 |archiveurl = https://archive.today/20220301124537/https://mygoals.ge/1921-1968-saqartvelos-nakrebi/ |archivedate = 2022-03-01 }}</ref> 1974 წელს მიენიჭა საქართველოს ფიზკულტურისა და სპორტის დამსახურებული მოღვაწის წოდება. 1975 წელს კინოეკრანებზე გამოვიდა კინოსტუდია „[[ქართული ფილმი]]ს“ ნაწარმოები, რეჟისორ [[ნანა მჭედლიძე|ნანა მჭედლიძის]] კომედიური ჟანრის მხატვრული ფილმი „[[პირველი მერცხალი]]“, რომელიც საქართველოში ფეხბურთის პირველ ენთუზიასტებზე მოგვითხრობს. ფილმში ერთ-ერთ ეპიზოდურ როლს [[ვასილ ჩხაიძე]]სთან (ელიზბარი) ერთად ბორის პაიჭაძე (ბორისი) ასრულებს.<ref>[https://georgian-cinema.ge/index.php/ge/2015-03-27-12-14-46/493-1975-3 პირველი მერცხალი (1975)]. ''georgian-cinema.ge''</ref><ref group="კომ.">ცნობილმა ქართველმა ფეხბურთელმა ბორის პაიჭაძემ ერთ-ერთი დასამახსოვრებელი როლი შეასრულა მხატვრულ ფილმში „პირველი მერცხალი“. მის შესახებ მსახიობი [[დიმიტრი ჯაიანი|დიმა ჯაიანი]] შემდეგს იხსენებდა: „ბორის პაიჭაძე ძალიან არტისტული ადამიანი იყო. მთელი ევროპა „კარუზოს“ ეძახდა. მის თამაშს სამწუხაროდ ვერ მოვესწარი. აბა, მოუყევი ბიჭებს რამეო — ეტყოდა [[დოდო აბაშიძე]] და ისიც გვიამბობდა საინტერესო ეპიზოდებს. ჩვენც გატრუნულნი ვუსმენდით. მაშინ ამბობდნენ, ბორის პაიჭაძეს მარჯვენა ფეხი „დალუქული“ ჰქონდა, ამ ფეხით ვერ დაარტყამდა კარშიო. ნეტავ ვინ იგონებს ამგვარ ამბებსო, — იცინოდა. — ერთადერთი, რუმინეთში იყო, ბურთს დავარტყი და კარის ძელი გავტეხეო. ეს მომენტი ფილმში შეიტანა ქალბატონმა ნანამ. როცა ტელევიზიით ფეხბურთს ვუყურებდით, ხმას ჩაუწევდა ხოლმე. კომენტატორი ან [[ეროსი მანჯგალაძე|ეროსი]] უნდა ყოფილიყო, ან [[კოტე მახარაძე]], რომ ხმა არ ჩაეწია. სულით და გულით გვავარჯიშებდა ფეხბურთში. ყველას ჰგონია, ფილმში ჩვენი ფეხები არ არის და პროფესიონალი ფეხბურთელებია გადაღებული. ასე არ არის, ჩვენ ვართ. ამის მისაღწევად არაადამიანურად გვაშრომებდა ბატონი ბორისი. დილის რვა საათზე გვაღვიძებდა და რამდენიმე საათის განმავლობაში მინდორზე გვარბენინებდა. ყველაზე მონდომებული ბატონი დოდო აბაშიძე იყო, გვჯობდა კიდეც სირბილში“.</ref><ref>[https://fortuna.ge/fortuna/post/pirveli-merckhali-rogor-iqca-ubralo-sportuli-ambavi-eris-istoriuli-ckhovrebis-alegoriad პირველი მერცხალი: ერის ისტორიული ცხოვრების ალეგორია]. ''fortuna.ge''</ref> [[1988]] წელს თბილისის წინაშე გაწეული განსაკუთრებული დამსახურებისათვის, ქვეყნის აღმშენებლობის საქმეში ხანგრძლივი და უმწიკვლო სამსახურისა და მაღალი პროფესიული ოსტატობისათვის ბორის პაიჭაძეს [[თბილისის საპატიო მოქალაქეები|თბილისის საპატიო მოქალაქის]] წოდება მიენიჭა.<ref group="კომ.">მასთან ერთად ამავე წელს თბილისის საპატიო მოქალაქის წოდება მიენიჭათ: [[ვიქტორ გოცირიძე]]ს, [[ალექსანდრე დათაშვილი|ალექსანდრე დათაშვილს]], [[მარიამ ლორთქიფანიძე]]ს, [[მელორ სტურუა]]ს და [[მედეა ჯაფარიძე]]ს.</ref><ref>[https://tbilisi.gov.ge/page/3187 თბილისის საპატიო მოქალაქეები. 1988 წელი]. tbilisi.gov.ge.</ref><ref>[https://dspace.nplg.gov.ge/handle/1234/9092 საპატიო თბილისელები]. ''ეროვნული ფოტომატიანე''</ref> 1995 წლის 29 მარტს [[ბორის პაიჭაძის ეროვნული სტადიონი|ბორის პაიჭაძის სახელობის სტადიონზე]] საზეიმოდ გაიხსნა ლეგენდარული ფეხბურთელის ძეგლი.<ref name="Lelo_2010_N26" /> გაზეთ „[[სარბიელი]]ს“ ინიციატივით, [[1998]] წელს გულშემატკივრებმა<ref group="კომ.">გამოკითხვაში მონაწილეობა მიიღო 837-მა მკითხველმა.</ref> საქართველოს [[XX საუკუნე|XX საუკუნის]] საუკეთესო ფეხბურთელი, მწვრთნელი და სიმბოლური ნაკრები დაასახელეს. გამოკითხვის შედეგად ბორის პაიჭაძე საქართველოს XX საუკუნის მეორე საუკეთესო ფეხბურთელად დასახელდა.<ref name="XX საუკუნის რჩეულები">{{cite web | title = XX საუკუნის რჩეულები | url = https://mygoals.ge/xx-saukunis-rcheulebi/ | work = mygoals.ge | accessdate = 2022-04-11 | archiveurl = https://archive.today/20211121023227/https://mygoals.ge/xx-saukunis-rcheulebi/ | archivedate = 2021-11-21 }}</ref><ref>{{სტატია |სათაური = საუკეთესონი |ბმული = https://dspace.nplg.gov.ge/bitstream/1234/365270/1/Sarbieli_1998_N238.pdf |გამოცემა = „[[სარბიელი]]“ |წელი = 26 დეკემბერი, 1998 |ნომერი = 238 (773) |გვერდები = 6–7 }}</ref> მის სახელს ატარებს მთავარი და ყველაზე დიდი [[ბორის პაიჭაძის ეროვნული სტადიონი|საფეხბურთო სტადიონი]] [[საქართველო]]ში, რომელიც [[დინამო თბილისი (საფეხბურთო კლუბი)|თბილისის „დინამოს“]] საშინაო მოედანია.<ref>[http://fcdinamo.ge/ge/club/stadium ბორის პაიჭაძის სახელობის დინამო არენა — ისტორია] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181128230339/http://www.fcdinamo.ge/ge/club/stadium |date=2018-11-28 }}. ''fcdinamo.ge''</ref><ref group="კომ.">არქიტექტორები: გია ქურდიანი, არჩილ ქურდიანი; ტევადობა: 54 139; საფარი: ბუნებრივსაფარიანი მოედანი; ფაქტები: გახსნა — 1936, რეკონსტრუქცია — 1976, რეკონსტრუქცია — 2006, რეკონსტრუქცია — 2015. 2011 წლიდან მოიხსენიება როგორც ბორის პაიჭაძის სახელობის დინამო არენა.</ref> [[2001]] წლის 26 მარტს სპეციალურმა კომისიამ ბორის პაიჭაძე XX საუკუნის საქართველოს საუკეთესო ფეხბურთელად აღიარა.<ref name="uyidA" /><ref group="კომ.">2001 წლის 26 მარტს, სპეციალურმა კომისიამ (ფეხბურთის სპეციალისტები, ჟურნალისტები, ვეტერანები) თბილისის ფილარმონიაში გამართულ საზეიმო გალა-დაჯილდოებაზე ბორის პაიჭაძე საქართველოს XX საუკუნის საუკეთესო ფეხბურთელად აღიარა.</ref><ref>{{Cite web |url=https://reportiori.ge/old/?menuid=41&id=77990 |title=„ფეხბურთის კარუზო“ — ბორის პაიჭაძე 9 ოქტომბერს გარდაიცვალა |accessdate=2022-04-30 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230604033522/https://reportiori.ge/old/?menuid=41&id=77990 |archivedate=2023-06-04 }}</ref> [[2015]] წლის 3 თებერვალს რუსთავში, ბორის პაიჭაძის ასი წლის იუბილესთან დაკავშირებით, საქართველოს ფეხბურთის ფედერაციის საფეხბურთო აკადემიაში ბორის პაიჭაძის მემორიალური დაფა გაიხსნა, ხოლო აკადემიას ბორის პაიჭაძის სახელი მიენიჭა.<ref group="კომ.">ფეხბურთის ფედერაციის გადაწყვეტილებით, აკადემიას ბორის პაიჭაძის სახელი ეწოდა. ფედერაციის პრეზიდენტმა და რუსთავის მერმა მემორიალური დაფა გახსნეს, რომელიც ამიერიდან ყველას აუწყებს, რომ საქართველოს ფეხბურთის ფედერაციის საფეხბურთო აკადემია ლეგენდარული ბორის პაიჭაძის სახელს ატარებს. ღონისძებას ესწრებოდნენ: სფფ-ის ხელმძღვანელები, აკადემიის კურატორი უეფადან – ჟან-ფრანსუა დომერგი, ქალაქ რუსთავის მერი – დავით ჯიქია, საქართველოს ეროვნული ნაკრების მთავარი მწვრთნელი – კახა ცხადაძე, ვეტერანი ფეხბურთელები, სფფ-ის საფეხბურთო აკადემიის ფეხბურთელები და მათი მწვრთნელები, ბორის პაიჭაძის ოჯახის წევრები.</ref> იუბილესადმი მიძღვნილი ღონისძიებები [[მერაბ ბერძენიშვილი]]ს კულტურის საერთაშორისო ცენტრ „მუზაში“ გაგრძელდა, სადაც დემიკო ლოლაძისა და ოთარ გაგუას ავტორობით შექმნილი წიგნის — „ბორის პაიჭაძე“ პრეზენტაცია და ფოტოგამოფენა გაიმართა. ღონისძიებას დაესწრნენ ბორის პაიჭაძის ოჯახის წევრები, სფფ-ის ხელმძღვანელები, ვეტერანი ფეხბურთელები და გულშემატკივრები, ოლიმპიური კომიტეტის ხელმძღვანელები, პარლამენტის სპორტის კომიტეტისა და სპორტის სამინისტროს წარმომადგენლები.<ref name="uyidA">{{Cite web |url=https://www.gff.ge/ge/media/news/7687 |title=სფფ-ის საფეხბურთო აკადემიას ბორის პაიჭაძის სახელი ეწოდა |access-date=2022-04-29 |archive-date=2022-04-29 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20220429161953/https://www.gff.ge/ge/media/news/7687 }}</ref> [[2015]] წლის 3 თებერვალს თბილისში, [[რუსთაველის თეატრი|შოთა რუსთაველის თეატრის]] მცირე დარბაზში, ბორის პაიჭაძის ასი წლისთავისადმი მიძღვნილი საიუბილეო საღამო გაიმართა. საიუბილეო საღამოს ბორის პაიჭაძის ოჯახის წევრები, ვეტერანი ფეხბურთელები, ოფიციალური პირები, სპორტისა და ახალგაზრდობის საქმეთა მინისტრი ლევან ყიფიანი, თბილისის და ფოთის მერიისა და საკრებულოს წარმომადგენლები დაესწრნენ.<ref>[https://old.newposts.ge/?newsid=63951-პაიჭაძე,იუბილე დღეს ბორის პაიჭაძის 100 წლის იუბილე აღინიშნება]. ''old.newposts.ge''</ref><ref>{{Cite web |url=https://sputnik-georgia.ru/20150203/217340561.html |title=В Тбилиси отметят юбилей легендарного Бориса Пайчадзе |accessdate=2022-05-15 |archiveurl=https://archive.today/20220427120150/https://sputnik-georgia.ru/20150203/217340561.html |archivedate=2022-04-27 }}</ref><ref>[https://mygoals.ge/boris-paichadze-100-iubile-rustavelis-teatrshi/ ბორის პაიჭაძე — 100: იუბილე რუსთაველის თეატრში]. ''mygoals.ge''</ref> [[2015]] წლის 3 თებერვალს [[საქართველოს ფეხბურთის ფედერაცია|საქართველოს ფეხბურთის ფედერაციის]] ინიციატივით დაწესდა ბორის პაიჭაძის სახელობის პრიზი [[ეროვნული ლიგა|ეროვნული ჩემპიონატის]] საუკეთესო ბომბარდირისათვის.<ref>{{Cite web |url=http://old.1tv.ge/ge/news/view/85011.html |title=ბორის პაიჭაძის საიუბილეო ღონისძიებები თბილისსა და რუსთავში |access-date=2018-11-27 |archive-date=2023-06-04 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230604051114/https://old.1tv.ge/ge/news/view/85011.html }}</ref><ref group="კომ.">გასული საუკუნის საუკეთესო ქართველი ფეხბურთელის სახელი დღეიდან ფეხბურთის ფედერაციის აკადემიას ოფიციალურად მიენიჭა. მაისში კი ეროვნული ჩემპიონატის საუკეთესო ბომბარდირს ბორის პაიჭაძის სახელობის სპეციალური პრიზი გადაეცემა.</ref><ref>{{Cite web |url=http://worldsport.ge/ge/page/111860_sauketeso-bombardiristvis-paichadzis-saxelobis-prizi-dawesda |title=საუკეთესო ბომბარდირისთვის პაიჭაძის სახ. პრიზი დაწესდა |access-date=2015-02-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160305100215/http://worldsport.ge/ge/page/111860_sauketeso-bombardiristvis-paichadzis-saxelobis-prizi-dawesda |archive-date=2016-03-05}}</ref><ref group="კომ.">მიმდინარე სეზონიდან (2015) საქართველოს საფეხბურთო ეროვნული ჩემპიონატის საუკეთესო ბომბარდირს ბორის პაიჭაძის სახელობის პრიზი გადაეცემა.</ref><ref group="კომ.">საქართველოს ფეხბურთის ფედერაციის ინიციატივით დაინერგება – ბორის პაიჭაძის სახელობის პრიზი. ამიერიდან, საქართველოს ეროვნული ჩემპიონატის ბომბარდირს, ყველა სეზონის ბოლოს, ფეხბურთის ფედერაციისგან გადაეცემა ლეგენდარული ქართველი ფეხბურთელის სახელობის პრიზი.</ref> 2015 წელს ბორის პაიჭაძის ასი წლის იუბილესთან დაკავშირებით, საქართველოს სპორტულ ჟურნალისტთა ასოციაციამ, საგამომცემლო პროექტის — „ქართული სპორტის დიდი სახელები“ — ფარგლებში (პროექტის ავტ. და რედ. გიორგი გორგოძე) გამოსცა წიგნი სახელწოდებით — „ბორის პაიჭაძე 100“. წიგნზე მუშაობდნენ: ზაზა ასანიშვილი, ილია ბაბუნაშვილი, თამაზ მიგრიაული. წიგნში გამოყენებულია ბორის პაიჭაძის საარქივო ფოტოები.<ref>[https://web.archive.org/web/20220501172635/http://www.nplg.gov.ge/ec/en/cart/search.html?cmd=search&sf=simple&qs%5B0%5D%5Bf%5D=700&qs%5B0%5D%5Bq%5D=&qs%5B1%5D%5Bf%5D=200&qs%5B1%5D%5Bq%5D=%E1%83%91%E1%83%9D%E1%83%A0%E1%83%98%E1%83%A1+%E1%83%9E%E1%83%90%E1%83%98%E1%83%AD%E1%83%90%E1%83%AB%E1%83%94+100&qs%5B2%5D%5Bf%5D=212&qs%5B2%5D%5Bq%5D=&qs%5B3%5D%5Bf%5D=213&qs%5B3%5D%5Bq%5D=&qs%5B4%5D%5Bf%5D=606&qs%5B4%5D%5Bq%5D=&pft=biblio&rnum=10&kbd=en&submit_btn=Search ბორის პაიჭაძე 100]. ''საქართველოს ეროვნული ბიბლიოგრაფია''</ref> „ქართული ფეხბურთის ბერმუხა“ — [[ანდრო ჟორდანია]]ს მსგავსად, ამ სახელით დარჩა ქართული სპორტის ისტორიაში ბორის პაიჭაძეც. ათეულობით წლების განმავლობაში ფეხბურთის, თბილისის „დინამოსა“ თუ ბორის პაიჭაძისადმი მიძღვნილ მრავალრიცხოვან სტატიებში, ნარკვევებსა თუ წიგნებში, მისი თანამედროვე თუ მომდევნო თაობების ჟურნალისტები, პუბლიცისტები და ფეხბურთის მკვლევრები მას ყველა დროის უპირველეს ქართველ ფეხბურთელად მიიჩნევენ და ერთსულოვნად აღნიშნავენ მის განსაკუთრებულ დამსახურებას ქართული ფეხბურთის წინაშე.<ref group="კომ.">''ციტატა:'' „...მართალი გითხრათ, ჯერ არ შემხვედრია ფეხბურთის პატივისმცემელი და გათვითცნობიერებული კაცი, რომელსაც პაიჭაძის პირველობაში ეჭვი შეჰპარვოდეს. პირველი ადგილი ჩვენი ფეხბურთის ისტორიაში ყველა თაობამ მას მიაკუთვნა. ასეთივეა თვით ფეხბურთელების, სპეციალისტების აზრიც.“ იხ. ''გოგელია, არჩილ.,'' ასეთია სპორტული ცხოვრება // 1986. — გვ. 134.</ref>{{sfn-2|გოგელია, არჩილ.|1986|გვ=134.}} საყოველთაოდ აღიარებულია ყველა დროის ერთ-ერთ უდიდეს ქართველ ფეხბურთელად.{{sfn-2|ტორაძე, გ.|1987|გვ=4–19.}}<ref name="ტოპ 20 ყველა დროის საუკეთესო ქართველი ფეხბურთელი">[https://web.archive.org/web/20200102044207/https://goal.ge/news/82073-top-20-yvela-drois-sauketeso-qartveli-fexburteli.html ტოპ 20 ყველა დროის საუკეთესო ქართველი ფეხბურთელი]. ''goal.ge''</ref><ref>[https://archive.today/20191220122000/https://www.worldsport.ge/ge/page/111839_boris-paichadze-bermuxa-karuzo-raindi-moxetiale-forvardi ბორის პაიჭაძე — „ბერმუხა“, „კარუზო“, „რაინდი“, „მოხეტიალე ფორვარდი“]</ref><ref group="კომ.">ჩვენი ფეხბურთის განვითარებაში შეტანილი წვლილისთვის, ბორის პაიჭაძეს, რომლის დაბადებიდან 3 თებერვალს 100 წელი შესრულდა, სამართლიანად უწოდეს „ქართული ფეხბურთის ბერმუხა“. დაარქივებულია [http://www.worldsport.ge/ge/page/111839_boris-paichadze-bermuxa-karuzo-raindi-moxetiale-forvardi ორიგინალიდან]. </ref><ref>[https://web.archive.org/web/20201029142434/http://msy.gov.ge/index.php?lang_id=GEO&sec_id=1338 კარიერა ფრაზებში: ბორის პაიჭაძე] // ''03.02.2015, msy.gov.ge''</ref><ref group="კომ.">ბორის პაიჭაძე პირველია, ვისი სახელიც ოქროს ასოებით ჩაიწერა ჩვენი ფეხბურთის ისტორიაში. დაარქივებულია [http://msy.gov.ge/index.php?lang_id=GEO&sec_id=1338 ორიგინალიდან].</ref><ref>[http://sputnik-georgia.com/reviews/20180203/239164864/boris-paiWaZe.html ბ. პაიჭაძე — ქართული ფეხბურთის პატრიარქი „დიდი ურუგვაელი“]</ref><ref group="კომ.">ბევრი სპეციალისტის აზრით, საქართველოში ფეხბურთი მასზე უკეთ არავის უთამაშია. 1945 წელს, მეორე მსოფლიო ომის დასრულების შემდეგ, ევროპაში მისი თამაში პირველად რომ ნახეს, „ფეხბურთის კარუზო“ შეარქვეს.</ref> დაკრძალულია თბილისში, საბურთალოს სასაფლაოზე, მეუღლის — მარგარიტა გვეტაძის და შვილების — ოთარ (1941–1967) და რამაზ (1939–2012) პაიჭაძეების გვერდით.<ref>[https://web.archive.org/web/20220705030847/https://www.geonecropol.com/441188953 ბორის პაიჭაძე (1915–1990)]. ''geonecropol.com''</ref> ==გალერეა== <gallery mode="packed"> Boris paichadze. stamps 2015.jpg|საიუბილეო [[საფოსტო მარკა|მარკა]]<ref group="კომ.">ბორის პაიჭაძე. საიუბილეო მარკა. 2015 წელი ავტ. გ. ქართველიშვილი.</ref> ბორის პაიჭაძე-Boris paichadze.jpg|<ref group="კომ.">ბორის პაიჭაძის ქანდაკება მისივე სახელობის სტადიონის შესასვლელთან.</ref> Left to right - Mikhail Yakushin, Boris Paichadze, David Tsomaia, Anatoly Akimov, Vakhtang Ramishvili, Sergo Sikharulidze.jpg|პაიჭაძე კოლეგებთან<ref group="კომ.">მარცხნიდან: მიხეილ იაკუშინი, ბორის პაიჭაძე, დავით ცომაია, ანატოლი აკიმოვი, ვახტანგ რამიშვილი და სერგო სიხარულიძე, 1966 წელს ინგლისში. </ref> Paichadze statue.JPG|<ref group="კომ.">ბორის პაიჭაძის ბიუსტი მისივე სახელობის სტადიონის ეზოში.</ref> Stamps of Georgia, 2004-12.jpg|<ref group="კომ.">საიუბილეო [[საფოსტო მარკა|მარკა]], ბორის პაიჭაძე. ფიფა-ს 100 წელი.</ref><ref>[https://archive.today/20220503001311/https://colnect.com/en/stamps/stamp/292913-Boris_Paichadze-Centenary_of_FIFA-Georgia Stamp. Boris Paichadze] ''20 Georgian tetri. Stamp № GE 344''. ''colnect.com''</ref> </gallery> ==ლიტერატურა== {{Refbegin}} * {{წიგნი |ავტორი = ბერიშვილი, ელგუჯა |ნაწილი = |სათაური = ქართული სპორტის ოქროს წიგნი |ორიგინალი = |ბმული = https://archive.today/20200101050101/https://evergreen.tsu.ge/eg/opac/record/163020 |გამოცემა = |პასუხისმგებელი = |ადგილი = თბ. |გამომცემლობა = პალიტრა L |წელი = 2013 |ტომი = |გვერდები = 195 |გვერდნი = 371 |isbn = |ref = ბერიშვილი, ე. }} * {{წიგნი |ავტორი = გაგუა, ოთარ |სათაური = ბორის პაიჭაძე |ბმული = |პასუხისმგებელი = კასილი, ლევ. (შესავ. წერილის ავტ.) |ადგილი = თბ. |გამომცემლობა = საბჭ. საქართველო |წელი = 1975 |გვერდები = |გვერდნი = 214 |ref = გაგუა, ო. }} * {{წიგნი |ავტორი = [[არჩილ გოგელია|გოგელია, არჩილ]] |ნაწილი = ბორის პაიჭაძე |სათაური = ასეთია სპორტული ცხოვრება |ბმული = http://www.nplg.gov.ge/ec/en/cart/search.html?cmd=search&pft=biblio&qs=200%3Aასეთია+სპორტული+ცხოვრება |პასუხისმგებელი = რედ.: გ. ფანჯიკიძე |ადგილი = თბ. |გამომცემლობა = განათლება |წელი = 1986 |გვერდები = 134–138 |გვერდნი = 414 |ref = გოგელია, არჩილ }} * {{წიგნი |ავტორი = მამულაშვილი, ვასილ |სათაური = დიდი ფეხბურთის მოედნებზე |ბმული = http://www.nplg.gov.ge/ec/en/cart/search.html?cmd=search&pft=biblio&qs=200%3Aდიდი+ფეხბურთის+მოედნებზე |ადგილი = თბ. |გამომცემლობა = საბლიტგამი |წელი = 1957 |გვერდები = 41–45, 266 |გვერდნი = 312 |ref = მამულაშვილი, ვ. }} * {{წიგნი |ავტორი = [[მინდია მოსაშვილი|მოსაშვილი, მინდია]] |სათაური = ფეხბურთის კარუზო : ბორის პაიჭაძე |ბმული = https://dspace.nplg.gov.ge/bitstream/1234/403057/1/Fexburtis_Karuzo_1963.pdf |ადგილი = თბ. |გამომცემლობა = საბჭ. საქართველო |წელი = 1963 |გვერდები = |გვერდნი = 95 |ref = მოსაშვილი, მ. }} * {{წიგნი |ავტორი = [[გულბათ ტორაძე|ტორაძე, გულბათ]] |ნაწილი = ბორის პაიჭაძე |სათაური = ქართული ფეხბურთის დიდოსტატები |ბმული = http://www.nplg.gov.ge/ec/en/cart/search.html?cmd=search&pft=biblio&qs=200%3Aქართული+ფეხბურთის+დიდოსტატები |პასუხისმგებელი = |ადგილი = თბ. |გამომცემლობა = საბჭ. საქართველო |წელი = 1987 |გვერდები = 4–19 |გვერდნი = 70 |ref = ტორაძე, გ. }} * {{რუსული წიგნი |ავტორი = Винокуров В. И., Владимиров В. Г. |სათაური = Всё о футболе |ბმული = https://catalog.belstu.by/catalog/books/doc/137722 |გამოცემა = |პასუხისმგებელი = Соскин А.М. (сост.) |ადგილი = М. |გამომცემლობა = ФиС |წელი = 1972 |გვერდები = 334 |გვერდნი = 448 |ref = Винокуров В. И. }} * {{რუსული წიგნი |ავტორი = Соскин А.М. (сост.) |ნაწილი = |სათაური = Всё о футболе. Страны. Клубы. Турниры. Футболисты. Тренеры. Судьи |ბმული = https://www.studmed.ru/soskin-am-sost-vse-o-futbole-strany-kluby-turniry-futbolisty-trenery-sudi_c4440939b4a.html |გამოცემა = |პასუხისმგებელი = |ადგილი = М. |გამომცემლობა = ФиС |წელი = 1972 |გვერდები = 334 |გვერდნი = 448 |ref = Соскин А. М. }} * {{რუსული წიგნი |ავტორი = Черневич Г.Л.; Школьников Е.А. |ნაწილი = |სათაური = Динамо. Энциклопедия |ორიგინალი = |ბმული = http://books.google.ge/books/content?id=f1sFK-Zg5-AC&pg=PA335&img=1&zoom=3&hl=en&sig=ACfU3U3ny5dLJm-CDXmTJq6PtKzwf2vozw&w=1280 |გამოცემა = |პასუხისმგებელი = |ადგილი = М. |გამომცემლობა = Олма-пресс |წელი = [http://books.google.ru/books?id=f1sFK-Zg5-AC&hl=ru&source=gbs_navlinks_s 2003] |გვერდები = 335 |გვერდნი = 477 |isbn = |ref = Черневич Г. Л.; Школьников Е. А. }} {{Refend}} ==ბიბლიოგრაფია== {{Refbegin}} * {{წიგნი |ავტორი = ანთაძე, გიორგი |სათაური = ფეხბურთელის მოგონებანი |ბმული = http://www.nplg.gov.ge/ec/en/cart/search.html?cmd=search&pft=biblio&qs=200%3Aფეხბურთელის+მოგონებანი |ადგილი = თბ. |გამომცემლობა = საბჭ. საქართველო |წელი = 1958 |გვერდები = |გვერდნი = 87 |ref = ანთაძე, გ. }} * {{წიგნი |ავტორი = ასანიშვილი, ზ., ბაბუნაშვილი, ი., მიგრიაული, თ. |სათაური = ბორის პაიჭაძე 100 |ბმული = http://www.nplg.gov.ge/ec/ka/cart/search.html?cmd=search&pft=biblio&qs=200%3Aბორის+პაიჭაძე+100 |ადგილი = თბ. |გამომცემლობა = ფავორიტი სტილი |წელი = 2015 |გვერდები = |გვერდნი = 192 |isbn = |ref = ასანიშვილი, ზ. და სხვ. }} * {{წიგნი |ავტორი = გაგუა, ოთარ |სათაური = ბორის პაიჭაძე |ბმული = http://www.nplg.gov.ge/ec/en/cart/search.html?cmd=search&pft=biblio&qs=200%3Aბორის+პაიჭაძე |პასუხისმგებელი = |ადგილი = თბ. |გამომცემლობა = საქ.კპ ცკ-ის გამ-ბა |წელი = 1990 |გვერდები = |გვერდნი = 197 |ref = გაგუა, ო. }} * {{წიგნი |ავტორი = გაგუა, ოთარ |სათაური = [[ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია]] |ადგილი = თბ. |გამომცემლობა = ბეჭდვითი სიტყვის კომბინატი |წელი = 1984 |ტომი = 7 |გვერდები = 637 |გვერდნი = |ref = გაგუა, ო. }} * {{წიგნი |ავტორი = გაგუა, ოთარ |სათაური = საფეხბურთო ჩუქურთმის დიდოსტატი გაიოზ ჯეჯელავა |ბმული = http://www.nplg.gov.ge/ec/en/cart/search.html?cmd=search&pft=biblio&qs=200%3Aსაფეხბურთო+ჩუქურთმის+დიდოსტატი+გაიოზ+ჯეჯელავა |ადგილი = თბ. |გამომცემლობა = საქ. სპ. ჟურნ. ასოც. გამ-მა |წელი = 2015 |გვერდნი = 208 |isbn = |ref = გაგუა, ო. }} * {{წიგნი |ავტორი = თედორაძე, ზურაბ |სათაური = საკლუბო გუნდების შედეგები სსრ კავშირის ჩემპიონატებში : უმაღლესი ლიგა, 1936–1991 |ბმული = http://www.nplg.gov.ge/ec/en/cart/search.html?cmd=search&pft=biblio&qs=200%3Aსაკლუბო+გუნდების+შედეგები+საბჭოთა+კავშირის+ჩემპიონატებში |ადგილი = თბ. |გამომცემლობა = |წელი = 2001 |გვერდნი = 52 |isbn = |ref = თედორაძე, ზ. }} * {{წიგნი |ავტორი = თედორაძე, ზურაბ |სათაური = თბილისის „დინამო“ : ციფრები, ფაქტები, კომენტარები, 1936–1989 |ბმული = http://www.nplg.gov.ge/bios/ka/00000001/ |ადგილი = თბ. |გამომცემლობა = |წელი = 2002 |გვერდები = |გვერდნი = 41 |isbn = |ref = თედორაძე, ზ. }} * {{წიგნი |ავტორი = თედორაძე, ზურაბ |სათაური = თბილისის „დინამო“ ციფრებში, 1936–1989 |ორიგინალი = |ბმული = http://www.nplg.gov.ge/bios/ka/00000001/ |გამოცემა = |პასუხისმგებელი = |ადგილი = თბ. |გამომცემლობა = სტამბა–96 |წელი = 1999 |გვერდნი = 33 |ref = თედორაძე, ზ. }} * {{წიგნი |ავტორი = პაიჭაძე, ბ., ქორქია, ბ. |სათაური = ბრძოლა ოქროს ქალღმერთისათვის : „დინამოს“ ისტორია |ორიგინალი = |ბმული = https://dspace.nplg.gov.ge/bitstream/1234/452298/1/Brdzola_Oqros_Qalghmertisatvis_1960.pdf |ადგილი = თბ. |გამომცემლობა = ნაკადული |წელი = 1960 |გვერდები = |გვერდნი = 131 |ref = პაიჭაძე, ბ. }} * {{წიგნი |ავტორი = ტორაძე, გულბათ |სათაური = ქართული ფეხბურთი : მოთამაშეები, გუნდები, წარსულის ფურცლები |ორიგინალი = |ბმული = http://www.nplg.gov.ge/ec/en/cart/search.html?cmd=search&pft=biblio&qs=200%3Aქართული+ფეხბურთი |ადგილი = თბ. |გამომცემლობა = |წელი = 1997 |გვერდები = |გვერდნი = |ref = ტორაძე, გ. }} * {{წიგნი |ავტორი = ტორაძე, გულბათ |სათაური = ქართული ფეხბურთი ჩემს ცნობიერებაში |ორიგინალი = |ბმული = http://www.nplg.gov.ge/ec/en/cart/search.html?cmd=search&pft=biblio&qs=200%3Aქართული+ფეხბურთი+ჩემს+ცნობიერებაში |ადგილი = თბ. |გამომცემლობა = ფავორიტი პრინტი |წელი = 2013 |გვერდები = |გვერდნი = |ref = ტორაძე, გ. }} * {{წიგნი |ავტორი = ღოღობერიძე, ავთანდილ |სათაური = ბურთით ცხრა მთას იქით |ბმული = https://dspace.nplg.gov.ge/handle/1234/418398 |ადგილი = თბ. |გამომცემლობა = საქ. ჟურნალისტთა კავშირი |წელი = 1963 |გვერდები = |გვერდნი = |ref = ტორაძე, გ. }} * {{წიგნი |ავტორი = ყიფიანი, ედიშერ |სათაური = ბურთი და მოედანი : ნარკვევები ქართველ სპორტსმენებზე |ბმული = http://www.nplg.gov.ge/bios/ka/00007663/ |ადგილი = თბ. |გამომცემლობა = საბლიტგამი |წელი = 1954 |გვერდები = |გვერდნი = |ref = ყიფიანი, ე. }} * {{რუსული წიგნი |ავტორი = Гранаткин, В. А., Ильин, С. В. |სათაური = Первенство СССР по футболу 1950. Справочник-календарь |ბმული = http://www.studmed.ru/granatkin-va-ilin-sv-sost-pervenstvo-sssr-po-futbolu-1950-spravochnik-kalendar_1483ca3f59d.html |ადგილი = М. |გამომცემლობა = ФиС |წელი = 1950 |გვერდები = |გვერდნი = |ref = Гранаткин, В. А.; Ильин, С. В.. }} * {{რუსული წიგნი |ავტორი = Гранаткин, В. А.; Ильин, С. В. |სათაური = Справочник по футболу. Первенство СССР 1950 г. (II круг) |ბმული = http://www.studmed.ru/granatkin-va-ilin-sv-sost-spravochnik-po-futbolu-pervenstvo-sssr-1950-g-ii-krug_7f0f409dc3d.html |ადგილი = М. |გამომცემლობა = ФиС |წელი = 1950 |გვერდები = |გვერდნი = |ref = Гранаткин, В. А.; Ильин, С. В.. }} * {{რუსული წიგნი |ავტორი = Торадзе, Гулбат, |სათაური = Футбол на всю жизнь |ბმული = https://russianclub.ge/components/com_jooget/file/football.pdf |ადგილი = Тб. |გამომცემლობა = Русский клуб |წელი = 2007 |გვერდები = 67–68 |გვერდნი = 728 |ref = Торадзе, Г. }} * {{რუსული წიგნი |ავტორი = Шваб, П.Г. |სათაური = Энциклопедия советского футбола. Том 1 |ბმული =https://www.studmed.ru/shvab-pg-enciklopediya-sovetskogo-futbola-tom-1_bb34f86ceb4.html |ადგილი = Черновцы |გამომცემლობა = Раенная типография |წელი = 1994 |გვერდები = 110 |გვერდნი = 128 |ref = Шваб, П.Г. }} {{Refend}} == პერიოდიკა == {{Refbegin}} * ''თარიშვილი, ა.'' [https://dspace.nplg.gov.ge/bitstream/1234/354145/1/Komunisti_1946_N145.pdf გუნდის კაპიტანი] // [[კომუნისტი (გაზეთი)|„კომუნისტი“]], 21 ივლისი, 1946, № 145 (7618), გვ. 3. * ''პაიჭაძე, ბ.'' [https://dspace.nplg.gov.ge/bitstream/1234/181803/1/Lelo_1951_N28.pdf ფეხბურთელის უნივერსალობის შესახებ] // [[ლელო (გაზეთი)|„ლელო“]], 6 ივლისი, 1951, № 28 (469), გვ. 3. * {{სტატია |ავტორი = ანთელაშვილი, გ. |სათაური = თამაშობენ „მოხუცები“ |ბმული = http://www.dspace.nplg.gov.ge/bitstream/1234/224131/1/Lelo_1956_N101.pdf |გამოცემა = [[ლელო (გაზეთი)|„ლელო“]] |წელი = 16 დეკემბერი, 1956 |ნომერი = 101 (1011) |გვერდები = 4 }} * ''პაიჭაძე, ბ.'' [https://dspace.nplg.gov.ge/bitstream/1234/193556/1/Lelo_1957_N69.pdf ამ მატჩმა ბევრი ჩვენი ნაკლოვანება გამოავლინა] // [[ლელო (გაზეთი)|„ლელო“]], 9 ივნისი, 1957, № 69 (1083), გვ. 3. * ''პაიჭაძე, ბ.'' [https://dspace.nplg.gov.ge/bitstream/1234/219359/1/Lelo_1958_N59.pdf ჩვენი მნიშვნელოვანი თარიღი] // [[ლელო (გაზეთი)|„ლელო“]], 18 მაისი, 1958, № 59 (1229), გვ. 3. * {{სტატია |სათაური = პაიჭაძე და ძმანი მისნი... რადიორედაქციის კონკურსის შედეგად |ბმული = https://dspace.nplg.gov.ge/bitstream/1234/182266/1/Lelo_1968_N95.pdf |გამოცემა = [[ლელო (გაზეთი)|„ლელო“]] |წელი = 16 მაისი, 1968 |ნომერი = 95 (3579) |გვერდები = 2–3 }} * {{სტატია |სათაური = თბილისის „დინამოს“ მწვრთნელები |ბმული = http://dspace.nplg.gov.ge/bitstream/1234/194539/3/Lelo_1978_N69.pdf |გამოცემა = [[ლელო (გაზეთი)|„ლელო“]] |წელი = 8 აპრილი, 1978 |ნომერი = 69 (6134) |გვერდები = 3 }} * [https://dspace.nplg.gov.ge/bitstream/1234/247209/1/Lelo_1990_N195.pdf დიდება შენდა, ბატონო ბორის!] // „ლელო“, 13 ოქტომბერი, 1990, № 195 (10364), გვ. 3. * [https://dspace.nplg.gov.ge/bitstream/1234/247210/1/Lelo_1990_N196.pdf „მინდვრის მეფე“] // „ლელო“, 14 ოქტომბერი, 1990, № 196 (10 365), გვ. 3. * [https://dspace.nplg.gov.ge/bitstream/1234/247456/1/Lelo_1990_N228.pdf ასე ურტყამდა ბორის პაიჭაძე] // „ლელო“, 1 დეკემბერი, 1990, № 228 (10 397), გვ. 3. * ''ნოზაძე, ოთარ,'' [https://dspace.nplg.gov.ge/bitstream/1234/253721/1/Lelo_1995_N5.pdf ბორის პაიჭაძე — 80] // „ლელო“, 15–22 თებერვალი, 1995, № 5 (10 916), გვ. 1–3. * [https://dspace.nplg.gov.ge/bitstream/1234/362515/1/Sarbieli_1996_N130.pdf „დინამოს“ საიუბილეო გოლები სსრ კავშირის ჩემპიონატებში] // „[[სარბიელი]]“, 7 დეკემბერი, 1996, № 130 (355), გვ. 6. * {{სტატია |სათაური = საქართველოს ყველა დროის საუკეთესონი |ბმული = https://dspace.nplg.gov.ge/bitstream/1234/365270/1/Sarbieli_1998_N238.pdf |გამოცემა = „[[სარბიელი]]“ |წელი = 26 დეკემბერი, 1998 |ნომერი = 238 (773) |გვერდები = 6–7 }} * ''ტუხაშვილი, გია,'' [https://dspace.nplg.gov.ge/bitstream/1234/275636/1/Lelo_2010_N26.pdf ფეხბურთის კარუზო] // „ლელო“, 3 თებერვალი, 2010, № 26 (13 014), გვ. 5. * {{სტატია |ავტორი = ჯაფარიძე, ოთარ |სათაური = დავუბრუნოთ ქართული ფეხბურთის ისტორიას დავიწყებული გუნდებისა და ფეხბურთელების სახელები |ბმული = https://archive.today/20200104041036/http://www.nplg.gov.ge/ec/ka/jmat/search.html?cmd=search&sf=simple&qs%5B0%5D%5Bf%5D=700&qs%5B0%5D%5Bq%5D=&qs%5B1%5D%5Bf%5D=200&qs%5B1%5D%5Bq%5D=+%E1%83%93%E1%83%90%E1%83%95%E1%83%A3%E1%83%91%E1%83%A0%E1%83%A3%E1%83%9C%E1%83%9D%E1%83%97+%E1%83%A5%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%97%E1%83%A3%E1%83%9A%E1%83%98+%E1%83%A4%E1%83%94%E1%83%AE%E1%83%91%E1%83%A3%E1%83%A0%E1%83%97%E1%83%98%E1%83%A1+%E1%83%98%E1%83%A1%E1%83%A2%E1%83%9D%E1%83%A0%E1%83%98%E1%83%90%E1%83%A1+%E1%83%93%E1%83%90%E1%83%95%E1%83%98%E1%83%AC%E1%83%A7%E1%83%94%E1%83%91%E1%83%A3%E1%83%9A%E1%83%98+%E1%83%92%E1%83%A3%E1%83%9C%E1%83%93%E1%83%94%E1%83%91%E1%83%98%E1%83%A1%E1%83%90+%E1%83%93%E1%83%90+%E1%83%A4%E1%83%94%E1%83%AE%E1%83%91%E1%83%A3%E1%83%A0%E1%83%97%E1%83%94%E1%83%9A%E1%83%94%E1%83%91%E1%83%98%E1%83%A1+%E1%83%A1%E1%83%90%E1%83%AE%E1%83%94%E1%83%9A%E1%83%94%E1%83%91%E1%83%98&qs%5B2%5D%5Bf%5D=9801&qs%5B2%5D%5Bq%5D=&qs%5B3%5D%5Bf%5D=9802&qs%5B3%5D%5Bq%5D=&qs%5B4%5D%5Bf%5D=600&qs%5B4%5D%5Bq%5D=&qs%5B5%5D%5Bf%5D=606&qs%5B5%5D%5Bq%5D=&pft=biblio&rnum=10&kbd=en&submit_btn=%E1%83%AB%E1%83%98%E1%83%94%E1%83%91%E1%83%90 |გამოცემა = ჟურნ. „ათიანი“ |წელი = იანვარი, 2015 |ნომერი = 70 |გვერდები = 18–25 }} {{Refend}} ==რესურსები ინტერნეტში== {{Commonscat|Boris Paichadze}} {{Refbegin}} * [https://www.gff.ge/ge/media/news/7687 საქართველოს ფეხბურთის ფედერაცია] * [https://fcdinamo.ge/news/14597 ბორის პაიჭაძე] — თბილისის „დინამოს“ ოფიციალური საიტი * [https://web.archive.org/web/20160407162552/http://www.sok.ge/ge/%e1%83%9e%e1%83%90%e1%83%98%e1%83%ad%e1%83%90%e1%83%ab%e1%83%94-%e1%83%91%e1%83%9d%e1%83%a0%e1%83%98%e1%83%a1/ ბორის პაიჭაძე] — საქართველოს ოლიმპიელთა კლუბი {{Refend}} {| width="700" style="background: #f9f9f9; border: 2px #aaa solid; border-collapse: collapse; border-color: white; color:black; font-size: 90%;" border="1" cellspacing="0" |- bgcolor="#c2d2e5" ! scope=col | თემატური საიტები |- ! scope=row |[https://web.archive.org/web/20200108122532/http://bombarder.narod.ru/n100.htm Bombarder.narod.ru] · [https://dinamo-tbilisi.ru/personalii/igroki/pajchadze-boris-solomonovich/ dinamo-tbilisi.ru] · [https://web.archive.org/web/20210921230024/http://www.dinamo-tbilisi.ru/personalii/igroki/igroki-na-p/pajchadze-boris-solomonovich/ dinamo-tbilisi.ru (დაარქივებული)] · [https://www.footballdatabase.eu/en/player/details/276487-boris-paichadze FootballDatabase.eu] · [https://footballfakts.ru/person/31948 FootballFakts.ru] · [https://web.archive.org/web/20121012052927/http://footballplayers.ru/players/Paichadze_Boris.html Footballplayers.ru] · [https://www.worldfootball.net/person/pe378378/boris-paichadze/ WorldFootball.net] |} {| width="700" style="background: #f9f9f9; border: 2px #aaa solid; border-collapse: collapse; border-color: white; color:black; font-size: 90%;" border="1" cellspacing="0" |- bgcolor="#c2d2e5" ! scope=col | ლექსიკონები და ენციკლოპედიები |- ! scope=row |[http://www.nplg.gov.ge/bios/ka/8539/ საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი] · [http://www.nplg.gov.ge/athletes/ka/00001013/ ქართველი სპორტსმენები] · [http://www.nplg.gov.ge/gwdict/index.php?a=term&d=14&t=219590 უნივერსალური ენციკლოპედიური ლექსიკონი] · [https://old.bigenc.ru/sport/text/2313028 დიდი რუსული ენციკლოპედია] |} {| width="700" style="background: #f9f9f9; border: 2px #aaa solid; border-collapse: collapse; border-color: white; color:black; font-size: 90%;" border="1" cellspacing="0" |- bgcolor="#c2d2e5" ! scope=col | გენეალოგია და ნეკროპოლისტიკა |- ! scope=row |[https://web.archive.org/web/20220705030847/https://www.geonecropol.com/441188953 geonecropol.com] · [https://web.archive.org/web/20140714214115/http://sport-necropol.narod.ru/tbilisi.html Спортивный некрополь] · [https://www.findagrave.com/memorial/189522198/boris-solomonovich-paichadze Find a Grave] |} {| width="700" style="background: #f9f9f9; border: 2px #aaa solid; border-collapse: collapse; border-color: white; color:black; font-size: 90%;" border="1" cellspacing="0" |- bgcolor="#c2d2e5" ! scope=col | ფოტო |- ! scope=row |[http://dspace.nplg.gov.ge/simple-search?location=%2F&query=ბორის+პაიჭაძე ციფრული ფოტომატიანე „ივერიელი“] · [https://web.archive.org/web/20211108060057/https://www.el.ge/search?visible_subtype_id=7&type%5B%5D=7&query=პაიჭაძე ელექტრონული რესურსების პორტალი] |} {| width="700" style="background: #f9f9f9; border: 2px #aaa solid; border-collapse: collapse; border-color: white; color:black; font-size: 90%;" border="1" cellspacing="0" |- bgcolor="#c2d2e5" ! scope=col | ვიდეო |- ! scope=row |[https://www.youtube.com/watch?v=cr02fR4Som0 ბორის პაიჭაძე 100] · [http://www.youtube.com/watch?v=dHJJhI_A-uc Film Archive of Georgia] · [http://www.youtube.com/watch?v=j1iUIUw8xTU ბორის პაიჭაძის 100 წლის იუბილე] |} {| width="700" style="background: #f9f9f9; border: 2px #aaa solid; border-collapse: collapse; border-color: white; color:black; font-size: 90%;" border="1" cellspacing="0" |- bgcolor="#c2d2e5" ! scope=col | მედია |- ! scope=row |[https://tbiliselebi.ge/ka/news/society/rogor-eridebodat-ukheshobis-boris-paichadzestan-motsinaaghmdegeebs-moedanze „თბილისელები“] · [https://kvirispalitra.ge/article/40556-qbabuas-nebiera-viyaviq-legendaruli-boris-paitcadzis-shvilishvili-romelic-12-shvilis-dedaa/ კვირის პალიტრა] · [https://lelo.ge/tags/ბორის%20პაიჭაძე/ Lelo.ge] · [https://www.sport-express.ru/newspaper/2003-10-03/13_1/ Sport Express] · [https://web.archive.org/web/20221130014547/https://sputnik-georgia.com/20150925/228612055.html Sputnik საქართველო] |} ==კომენტარები== {{Reflist|group=კომ.}} ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{საბჭოთა კავშირის უმაღლესი ლიგის ბომბარდირები}} {{დინამო თბილისის მწვრთნელები}} {{DEFAULTSORT:პაიჭაძე, ბორის}} [[კატეგორია:დაბადებული 3 თებერვალი]] [[კატეგორია:დაბადებული 1915]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 9 ოქტომბერი]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 1990]] [[კატეგორია:ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები]] [[კატეგორია:თბილისში გარდაცვლილები]] [[კატეგორია:საბურთალოს პანთეონში დაკრძალულები]] [[კატეგორია:ქართველი ფეხბურთელები]] [[კატეგორია:საბჭოთა ფეხბურთელები]] [[კატეგორია:საბჭოთა კავშირის საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები]] [[კატეგორია:თბილისის დინამოს ფეხბურთელები]] [[კატეგორია:ერთი კლუბის ფეხბურთელები]] [[კატეგორია:გრიგორი ფედოტოვის კლუბის წევრები]] [[კატეგორია:საბჭოთა კავშირის სპორტის დამსახურებული ოსტატები]] [[კატეგორია:ქართველი ფეხბურთის მწვრთნელები]] [[კატეგორია:საბჭოთა ფეხბურთის მწვრთნელები]] [[კატეგორია:თბილისის დინამოს მწვრთნელები]] [[კატეგორია:საპატიო ნიშნის ორდენის კავალრები]] [[კატეგორია:შრომის წითელი დროშის ორდენის კავალრები]] [[კატეგორია:თბილისის საპატიო მოქალაქეები (1988)]] [[კატეგორია:წითელი ვარსკვლავის ორდენის კავალრები]] 2xfng7bshx5ept2v5bncalmdrz378io 0 105327 5564455 4744241 2026-10-24T07:50:52Z InternetArchiveBot 124291 დაარქივდა 1 წყარო და 0 წყარო მოინიშნა მკვდრად. #IABot (v2.0.9.6) 5564455 wikitext text/x-wiki [[ფაილი:Localización provincia de Burgos.png|thumb|230px|ბურგოსის მდებარეობა ესპანეთში]] [[ფაილი:Burgos - Mapa municipal.svg|thumb|230px|ბურგოსის მუნიციპალიტეტები]] '''ბურგოსი''' ({{lang-es|Burgos}}) — [[ესპანეთის პროვინცია|პროვინცია]] ჩრდილოეთ [[ესპანეთი|ესპანეთში]], [[კასტილია და ლეონი]]ს ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში. მას ესაზღვრება ესპანეთის შემდეგი პროვინციები: [[პალენსიის პროვინცია|პალენსია]], [[კანტაბრიის პროვინცია|კანტაბრია]], [[ბისკაიის პროვინცია|ბისკაია]], [[ალავის პროვინცია|ალავა]], [[სეგოვიის პროვინცია|სეგოვია]] და [[ვალიადოლიდის პროვინცია|ვალიადოლიდი]]. მისი [[დედაქალაქი]]ა [[ბურგოსი]]. პროვინცია გადაჭიმულია 14,300 კმ²-ზე. მოსახლეობა შეადგენს 352,273 კაცს ([[2002|2002 წლის]] მონაცემები), რომლის ნახევარი ცხოვრობს დედაქალაქში. ბურგოსთან ერთად დიდი ქალაქებია [[მირანდა დე ებრო]] და [[არანდა დე დუერო]]. პროვინციაში არის 371 მუნიციპალიტეტი. პროვინციის ყველაზე მნიშვნელოვანი მდინარეებია [[ებრო]] და [[დუერო]]. ==იხილეთ აგრეთვე== * [[ბურგოსის მუნიციპალიტეტები]] ==რესურსები ინტერნეტში== {{commons category|Province of Burgos}} * [http://www.jcyl.es/ Website of the Autonomous Community of Castile and León] * [https://web.archive.org/web/20150106101243/http://escudosybanderas.burgos.es/diputacion-provincial Website of the Province of Burgos delegation] {{ესპანეთის პროვინციები}} {{კასტილია და ლეონის პროვინციები}} [[კატეგორია:ესპანეთის პროვინციები]] fc3vuxckzxynyssx72jgkru805vr63o 0 109160 5564508 5518087 2026-10-24T11:20:47Z Sabababanana 143948 /* კათოლიკოს-პატრიარქები */ 5564508 wikitext text/x-wiki == საქართველოს ეკლესიის მამამთავართა სია == === მთავარეპისკოპოსნი === *''დაახლ. 326 წ. [[წმინდა ნინო|წმიდა ნინო]] განმანათლებლის{{sfn|ივან სიდოროვიჩ იჟაკევიჩი|1912|page=}} მიერ ქართლის გაქრისტიანება და ქართველთა ნათლობა მცხეთაში, [[ქრისტიანობის სახელმწიფო რელიგიად გამოცხადება]]. „პირველი სვეტიცხოვლის“ აგება.'' # [[იოანე I (მთავარეპისკოპოსი)|იოანე I]] (326–340) # [[იაკობი (მთავარეპისკოპოსი)|იაკობი]] (340–375) # [[იობი (მთავარეპისკოპოსი)|იობი]] (375–390), სომეხთა ნერსე კათოლიკოზის ყოფილი დიაკონი # [[ელია (მთავარეპისკოპოსი)|ელია]] I (390–400) # [[სვიმონ I (მთავარეპისკოპოსი)|სვიმეონ I]] (400–410) # [[მოსე (მთავარეპისკოპოსი)|მოსე]] (410–425) # [[იონა (მთავარეპისკოპოსი)|იონა]] (425–429) # [[იერემია იბერიელი|იერემია]] (429–433) # [[გრიგოლ I (მთავარეპისკოპოსი)|გრიგოლ I]] (434) # [[ბასილ I (მთავარეპისკოპოსი)|ბასილი I]] (434–436) # [[მობიდანი (მთავარეპისკოპოსი)|მობიდანი]] (მთავარი მოგვი ანუ „მობედან-მობედი“) – უნდა იყოს [[გლონოქორი (მთავარეპისკოპოსი)|გლონოქორის]] კნინობითი ზედმეტსახელი {{Efn|ამაზე იხილე დავ. ქარიჭაშვილის წერილი: „ვინ იყო მობიდან ეპისკოპოსი“ („მოამბე“ 1901 წ. № III, გვ. 1–15)<ref>[https://dspace.nplg.gov.ge/bitstream/1234/68609/1/Werilebi_Saqartvelos_Istoriidan_Nawili_Meore.pdf ს. რ. გორგაძე „წერილები საქართველოს ისტორიიდან“], ნაწილი მეორე. გვ. 90, შენიშვნა 52.</ref>}} (436–448), ნათესავით სპარსი. # [[იოველ I (მთავარეპისკოპოსი)|იოველ I]] (448–452) # [[მიქაელ I (მთავარეპისკოპოსი)|მიქელ I]] (452–467), ვახტანგ გორგასალს კბილები რომ ჩაამტვრევია === ქართლის კათოლიკოს-მთავარეპისკოპოსნი === # <li value="14"> [[პეტრე I (კათოლიკოსი)|პეტრე I]] (467–474) # [[სამოელ I (კათოლიკოსი)|სამოელ I]] (474–502) # [[გაბრიელ I (კათოლიკოსი)|გაბრიელ I]] (502–510) # [[თავფაჩაგ I (კათოლიკოსი)|თავფეჩაღ I]] (510–516) # [[ჩიმაგა I (კათოლიკოსი)|ჩირმაგი]] (516–523) # [[საბა I (კათოლიკოსი)|საბა I]] (პირველი ქართველი კათოლიკოსი) (523–532), არჩეული მცხეთაში პირველად ქართველთაგანი.<li value="20"> [[ევლალე I (კათოლიკოსი)|ევლავი]] (533–544) # [[სამოელ II (კათოლიკოსი)|სამოელ II]] (544–553) # [[მაკარი]] (553–569) # [[სვიმონ II (კათოლიკოსი)|სვიმონ II]] (569–575) # [[სამოელ III (კათოლიკოსი)|სამოელ III]] (575–582) # [[სამოელ IV (კათოლიკოსი)|სამოელ IV]] (582–591) # [[ბართლომე (კათოლიკოსი)|ბართლომე]] (591–595) # [[კირიონ I]] (595–610). მის დროს მოხდა სომეხ-ქართველთა რელიგიური განხეთქილება. # [[იოანე II (კათოლიკოსი)|იოანე II]] (610–619) # [[ბაბილა (კათოლიკოსი)|ბაბილა]] (619–629). მისი პატრიარქობის პერიოდში თბილისში ააგო ანჩისხატის ტაძარი. # [[თაბორი (კათოლიკოსი)|თაბორი]] (629–634) # [[სამოელ V (კათოლიკოსი)|სამოელ V]] (634–640) # [[ევნონი (კათოლიკოსი)|ევნონი]] (640–649) # [[თავფაჩაგ II (კათოლიკოსი)|თავფეჩაღ II]] (649–664) # [[ევლალე I (კათოლიკოსი)|ევლალე]] (664–668) # [[იოველ II (კათოლიკოსი)|იოველ II]] (668–670) # [[სამოელ VI (კათოლიკოსი)|სამოელ VI]] (670–677) # [[გიორგი I (კათოლიკოსი)|გიორგი I]] (677–678) # კირიონ II (678–683) # [[იზიდ-ბოზიდი (კათოლიკოსი)|იზიდ-ბოზიდი]] (683–685) # [[თეოდორე I (კათოლიკოსი)|თეოდორე I]] (685–689) # [[სვიმონ II (კათოლიკოსი)|სვიმონ II, იგივე ''სვიმონ-პეტრე'']] (689–720) # [[მამაი (კათოლიკოსი)|მამაჲ]] (720–744) # [[იოანე III (კათოლიკოსი)|იოანე III]] (744–760) ? # [[გრიგოლ II (კათოლიკოსი)|გრიგოლ II]] (760–767) # [[კლემენტოსი (კათოლიკოსი)|კლემენტოსი]] (767-770) # [[სარმეან კათოლიკოსი|სარმეანე]] (770) # [[თალალე (კათოლიკოსი)|თალალე]] (770-774) # [[მიქელ II (კათოლიკოსი)|მიქელ II]] (774–780) # [[სამოელ VII (კათოლიკოსი)|სამოელ VII]] (780–790); წმ. აბოს ცხოვრების აღწერის ინიციატორი. # [[კირილე I (კათოლიკოსი)|კირილე I]] (791–802) # [[გრიგოლ III (კათოლიკოსი)|გრიგოლ III]] (802–814) # [[სამოელ VIII (კათოლიკოსი)|სამოელ VIII]] (814–826) # [[გიორგი II (კათოლიკოსი)|გიორგი II]] (826–838) # [[გაბრიელ II (კათოლიკოსი)|გაბრიელ II]] (838–860). ამის დროს, 843–859 წწ. ეფრემ მაწყვერელ ეპისკოპოსის მეცადინეობით მირონის კურთხევა ქართლს განაწესა. # [[არსენ I (კათოლიკოსი)|არსენ I]] (860–887) # [[ევსუქი (კათოლიკოსი)|ევსუქი]] (887–914) # [[ბასილ II (კათოლიკოსი)|ბასილი II]] (914–930) # [[მიქელ III (კათოლიკოსი)|მიქელ III]] (930–944) # [[დავით I (კათოლიკოსი)|დავით I]] (944–955) # [[არსენ II (კათოლიკოსი)|არსენ II]] (955–980). ქართველი წმინდანების ცხოვრების აღმწერი. # [[იოანე IV ოქროპირი]] (980–1001) # [[სვიმონ III]] (1001–1012) === კათოლიკოს-პატრიარქები === [[საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესია|საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესიის]] მეთაურები და დაახლოებით 1010 წლიდან ატარებდნენ სრულიად საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქის ტიტულს, გარდა 1811-დან 1917 წლამდე პერიოდისა, როდესაც ეკლესია დაქვემდებარებულ იქნა [[რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესია|რუსეთის მართლმადიდებლურ ეკლესიას]] რუსეთის კოლონიური პოლიტიკის ფარგლებში. საქართველოს სამოციქულო ავტოკეფალური მართლმადიდებელი ეკლესიის მეთაურის ტიტული ამჟამად არის: {{Cquote|უწმიდესი და უნეტარესი, სრულიად საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქი, მცხეთა-თბილისის მთავარეპისკოპოსი და ბიჭვინთისა და ცხუმ-აფხაზეთის მიტროპოლიტი.}} # <li value="63"> [[მელქისედეკ I]] (1010–1033), სვეტიცხოვლის გამამშვენიერებელ-აღმდგენელი. # [[იოანე V ოქროპირი]] (1033–1049) # [[ექვთიმე I]] (1049–1055) # [[გიორგი II (კათოლიკოსი)|გიორგი III]] ტაოელი (1055–1065) # [[გაბრიელ III]] საფარელი (1065–1080) # [[დიმიტრი (კათოლიკოსი)|დიმიტრი]] (1080–1090) # [[ბასილ III|ბასილი III]] კარიჭისძე (1090–1100) # [[იოანე VI]] საფარელი (1100–1142), რუისურბნისის საეკლესიო კრების თავმჯდომარე. # [[სვიმონ IV გულაბერისძე|სვიმეონ IV]] გულაბერიძე (1142–1146) # [[საბა II]] (1146–1150) # [[ნიკოლოზ I გულაბერისძე|ნიკოლოზ I]] გულაბერიძე (1150–1178). ძმისწული სვიმეონისა. 1150–1178, სვეტიცხოველის სვინაქსარის აღმწერელი. # [[მიქელ IV]] მირიანეს ძე (1178–1186), თამარის მეფედ მაკურთხეველი. # [[თეოდორე II (კათოლიკოს-პატრიარქი)|თეოდორე II]] მირიანის ძე (1186–1206) # [[ბასილ IV|ბასილი IV]] (1206–1208) # [[იოანე VII]] (1208–1210), „ანგელოზთა სწორი“. # [[ეპიფანე კათოლიკოსი|ეპიფანე]] (1210–1220){{Efn|საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქი დაახლოებით 1210-1220 წლებში. 1218 წელს მისივე შედგენილი ანისის ხუცესთა სარგოს განწესების წიგნი და თვით ანისის ქართველ მართლმადიდებელთა ეკლესიის წარწერა გვამცნობს, რომ ეპიფანემ პირადად მოიარა და აკურთხა ანისის ეკლესიები. მოაწესრიგა ანელ სასულიერო პირების და ანისის მართლმადიდებელ მრევლს შორის დაწყებული დავა, რომელიც წარმოიშვა საეკლესიო საიდუმლოებათა (ნათლისღება, ჯვრისწერა) აღსრულებისათვის დაწესებული გადიდებული გადასახადის გამო. პატრიარქმა დაგმო ანელ ხუცესთა საქციელი და შეამცირა გადასახდელის ოდენობა. ახალი ნიხრი რომ მტკიცედ დაეცვათ, მან ანისის მართლმადიდებელი ეკლესიის კედელზე სათანადო ბრძანება ამოაკვეთინა (იხ. ანისის ქართული წარწერა 1218). მასვე დაუკვეთია და სვეტიცხოვლისათვის შეუწირავს ძვირფასი ქვებით შემკული სახარება, რომლის ყდაზეც გამოხატულია თვით პატრიარქი ეპიფანე. თანმხლებ წარწერაზე კი მოხსენიებულია მისი ღვაწლი.<ref>ენციკლოპედია „საქართველო“, თბ. 2014, ტ. III, გვ. 29.</ref>}} # [[ექვთიმე II]] (1220–1222) # [[არსენ III|არსენი III]] (1222–1225) # [[გიორგი IV (საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქი)|გიორგი IV]] (1225–1230) # [[ნიკოლოზ II (საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქი)|ნიკოლოზ II]] (1231-1239) # [[მიქელ V|მიქაელ V]] (1240-იანი წწ. დასაწყისი) # [[არსენ IV ბულმაისიმისძე|არსენი IV]] ბულმაისიმისძე (1242–1250) # [[ნიკოლოზ III]] (1250–1282) # [[აბრაჰამ I|აბრაამ I]] (1282–1310) # [[ექვთიმე III]] (1310–1325) # [[ბასილი V]] (1330–1350) # [[დოროთეოზ I]] (1350–1356) # [[შიო I]] (1356–1364) # [[ნიკოლოზ IV]] (1364–1380) # [[გიორგი V (კათოლიკოს-პატრიარქი)|გიორგი V]] (1380–1397) # [[ელიოზი (გობირახისძე)|ელიოზ]] გობირახისძე (1399–1419) # [[მიქელ VI]] (1419–1426) # [[დავით II (კათოლიკოს-პატრიარქი)|დავით II]] ბაგრატიონი (1426–1428) # [[თეოდორე III]] (1429–1435) # [[დავით III (კათოლიკოს-პატრიარქი)|დავით III გობელაძე]] (1435–1438) # [[შიო II]] (1439–1443) # [[დავით IV (კათოლიკოს-პატრიარქი)|დავით IV]] (ზოგგან დავით III) ჭავჭავაძე [[1443]]/[[1447|47]][[1459|–1459]] წლებში # [[მარკოზი (კათოლიკოს-პატრიარქი)|მარკოზ]] (1460–1466) # [[დავით V (კათოლიკოს-პატრიარქი, XV საუკუნე)|დავით V]] , ანუ IV (1466–1479) # [[ნიკოლოზ V]] (1479-1488) # [[ევაგრე (კათოლიკოს-პატრიარქი)|ევაგრე]] (1488–1492, 1500–1503) # [[აბრაამ II აბალაკი|აბრამ II]] აბალაკი (1492–1497) # [[ეფრემ I]] (1497–1502) # [[დოროთეოზ II|დოროთეოს II]] (1503–1510, 1511–1516) # [[დიონოსი|დიონისე]] (1510–1511) # [[ბასილ VI|ბასილი VI]] (1517–1531) # [[მალაქია (კათოლიკოს-პატრიარქი)|მალაქია]] (1528–1538) # [[მელქისედეკ II|მელქისედეკ II ბაგრატიონი]] (1538–1541) # [[გერმანე (კათოლიკოს-პატრიარქი)|გერმანე]] (1541–1547) # [[სვიმონ V]] (1547–1550) # [[ზებედე I]] (1550–1556) # [[დომენტი I]] (1556-1560) # [[ნიკოლოზ VII (ბარათაშვილი)|ნიკოლოზ VII ბარათაშვილი]] (1561–1584) # [[ნიკოლოზ VIII (ბაგრატიონი)|ნიკოლოზ VIII]] (1584–1589) # [[დოროთეოზ III|დოროთეოს III]] (1589–1595) # [[დომენტი II]] (1595–1610) # [[ზებედე II]] (1610–1611) # [[იოანე IX (ავალიშვილი)|იოანე IX]] ავალიშვილი (1612–1616) # [[ქრისტეფორე I]] (1616–1622){{Efn|ქრისტეფორე I-დან (1616 წ.) სია დაზუსტებულია ქართულ სამეცნიერო ლიტერატურაში უკანასკნელ ხანს გამოვლინებული მასალების მიხედვით.}} # [[ზაქარია (ჯორჯაძე)|ზაქარია ჯორჯაძე]] (1623–1632) # [[ევდემოზ I (დიასამიძე)|ევდემოზ I დიასამიძე]] (1632–1642); როსტომ მეფემ მუსლიმანობის წინააღმდეგობისათვის კლდეზე გადააგდებინა. # [[ქრისტეფორე II]] ურდუბეგის ძე ამილახვარი (1642–1660) # [[დომენტი III]] ქაიხოსროს ძე, მუხრან-ბატონიშვილი (1660–1676). ამან განაახლა და სამრეკლო აუშენა ანჩისხატის ეკლესიას და სოფელ ჭალიდან გადმოასვენა მაცხოვრის ხელთუქმნელი ხატი – პირი ღვთისა. # [[ნიკოლოზ IX (ამილახვარი)|ნიკოლოზ IX]] იოთამის ძე ამილახვარი (1678–1688, 1692–1695) # [[იოანე X (დიასამიძე)|იოანე X]] დიასამიძე (1688–1692, 1695–1700) # [[ევდემოზ II]] დიასამიძე (1701–1705) # [[დომენტი IV]], ლეონ ბატონიშვილის ძე (1705–1725, 1739–1741). ამან, 1725 წ. 21 თებ.–1739 წ. 27 დეკ-მდე, 14 წელიწადი ოსმალეთის ტყვეობაში გაატარა. ქართველ წმიდანთა ცხოვრება შეადგინა. # [[ბესარიონი (ბარათაშვილ-ორბელიშვილი)|ბესარიონ ორბელიანი]] (ორბელიშვილი) (1725–1737); „გრდემლის“ ავტორი. # [[კირილე II]] ციციშვილი (1737–1739) # [[ნიკოლოზ X (ხერხეულიძე)|ნიკოლოზ X ხერხეულიძე]] (1741–1744). მოკლა ტარიელ თაზიშვილმა. # [[ანტონ I|ანტონ I დიდი]], იესე მეფის ძე (1744–1755, 1764–1788). ფილოსოფოს-მენციერი. # [[იოსები (ჯანდიერიშვილი)|იოსებ ჯანდიერი]] (1755–1764) # [[ანტონ II]], ერეკლე მეფის ძე (1788–1811), გარდაიცვალა 1827 წ. 21 დეკემბერს, [[ნიჟნი ნოვგოროდი|ნიჟნი ნოვგოროდში]] * 1811 წ. – რუსული საიმპერიო ხელისუფლება აუქმებს საქართველოს ეკლესიის მრავალსაუკუნოვან ავტოკეფალიას და უმორჩილებს მას რუსეთის უმაღლეს სინოდს. კათოლიკოსი ანტონ II ნიჟნი ნოვგოროდს გადაასახლეს. ამიერიდან ვიდრე 1917 წლამდე, ქართულ ეკლესიას განაგებენ რუსი [[საქართველოს ეგზარქოსები|ეგზარქოსები]].{{sfn|გუბაზ სანიკიძე, ლევან სანიკიძე|1992|pages=6-56}} === საქართველოს{{sfn|ბორისი ნიჩიპეროვიჩი|2000|page=}} ეგზარქოსები === {| class="wikitable sortable" |- | colspan="4" align="center" |<gallery perrow="2" widths="170px" heights="170px"> File:Sioni Kathedrale 1890.jpg|thumb|frameless|[[სიონის ტაძარი]] 1890 წელს. File:Грузинский_экзархат_-_საქართველოს_საეგზარქოსო_-_Exarchate_of_Georgia.jpg|thumb|frameless|საქართველოს საეგზარქოსო რუკა 1903 წლის მდგომარეობით. </gallery> |- | align="center" width=37px |1 | [[File:Varlaam (Eristavi).jpg|100 px|frameless]] | align="left" width=315px| {{გაფერადება|#000000|მიტროპოლიტი [[ვარლამი (ერისთავი)]]}} | align="center" width=280px |8 ივლისი, 1811–14 მაისი, 1817 |- | align="center" |2 | [[File:Teophylact (Rusanov).jpg|100 px|frameless]] | align="left"| {{გაფერადება|#000000|მიტროპოლიტი [[თეოფილაქტე (რუსანოვი)]]}} | align="center"|14 მაისი, 1817–19 ივლისი, 1821 |- | align="center" |3 | [[File:Iona (Vasilevski).jpg|100 px|frameless]] | align="left"| {{გაფერადება|#000000|მიტროპოლიტი [[იონა (ვასილევსკი)]]}} | align="center"|1 ოქტომბერი, 1821–5 მარტი‎, 1832 |- | align="center" |4 | | align="left"| {{გაფერადება|#000000|არქიეპისკოპოსი{{Efn|არქიეპისკოპოსი <br>Gk. archiepiskopos <br>მღვდელმთავარი, ხარისხით ეპისკოპოსზე მაღალი და მიტროპოლიტზე დაბალი; მთავარეპისკოპოსი.<ref>[http://www.nplg.gov.ge/gwdict/index.php?a=term&d=3&t=4757 არქიეპისკოპოსი]. უცხო სიტყვათა ლექსიკონი, საქართველოს პარლამენტის ეროვნული ბიბლიოთეკა.</ref>}} [[მოსე (ბოგდანოვ-პლატონოვ-ანტიპოვი)]]}} | align="center"|12 მარტი, 1832–13 ივლისი, 1834 |- | align="center" |5 | [[File:Evgeny (Bazhenov).jpg|100 px|frameless]] | align="left"| {{გაფერადება|#000000|არქიეპისკოპოსი [[ევგენი (ბაჟანოვი)]]}} | align="center"|1 სექტემბერი, 1834–12 ნოემბერი, 1844 |- | align="center" |6 | [[File:Isidor (Nikolskii) 2.jpg|100 px|frameless]] | align="left"| {{გაფერადება|#000000|არქიეპისკოპოსი [[ისიდორე (ნიკოლსკი)]]}} | align="center"|12 ნოემბერი, 1844–1 მარტი, 1858 |- | align="center" |7 | [[File:Evsevy (Ilinsky).jpg|100 px|frameless]] | align="left"| {{გაფერადება|#000000|არქიეპისკოპოსი [[ევსევი (ილინსკი)]]}} | align="center"|1 მარტი‎, 1858–8 დეკემბერი‎, 1877 |- | align="center" |8 | [[File:Иоанникий (Руднев).jpg|100 px|frameless]] | align="left"| {{გაფერადება|#000000|არქიეპისკოპოსი [[იოანიკე (რუდნევი)]]}} | align="center"|8 დეკემბერი‎, 1877–27 ივნისი‎, 1882 |- | align="center" |9 | [[File:Павел, Лебедев.jpg|100 px|frameless]] | align="left"| {{გაფერადება|#000000|არქიეპისკოპოსი [[პავლე (ლებედევი)]]}} | align="center"|16 ივლისი, 1882–29 სექტემბერი, 1887 |- | align="center" |10 | [[File:Митрополит Санкт-Петербургский и Ладожский Палладий (Раев).jpg|100 px|frameless]] | align="left"| {{გაფერადება|#000000|მიტროპოლიტი [[პალადი (რაევი)]]}} | align="center"|29 სექტემბერი, 1887–18 ოქტომბერი‎, 1892 |- | align="center" |11 | [[File:Митрополит Владимир (Богоявленский). Портрет.jpg|100 px|frameless]] | align="left"| {{გაფერადება|#000000|არქიეპისკოპოსი [[ვლადიმერი (ბოგოიავლენსკი)]]}} | align="center"|18 ოქტომბერი‎, 1892–21 თებერვალი‎, 1898 |- | align="center" |12 | [[File:Флавиан (Городецкий).jpg|100 px|frameless]] | align="left"| {{გაფერადება|#000000|არქიეპისკოპოსი [[ფლავიანე (გოროდეცკი)|ფლაბიანე (გოროდეცკი)]]}} | align="center"|21 თებერვალი, 1898–10 ნოემბერი‎, 1901 |- | align="center" |13 | [[File:Bishop Alexiy Opotskiy.jpg|100 px|frameless]] | align="left"| {{გაფერადება|#000000|არქიეპისკოპოსი [[ალექსი I (ოპოცკი)]]}} | align="center"|10 ნოემბერი‎, 1901–1 ივლისი‎, 1905 |- | align="center" |14 | [[File:Николай (Налимов).jpg|100 px|frameless]] | align="left"| {{გაფერადება|#000000|არქიეპისკოპოსი [[ნიკოლოზი (ნალიმოვი)]]}} | align="center"|1 ივლისი‎, 1905–9 ივნისი‎, 1906 |- | align="center" |15 | [[File:Никон (Софийский).jpg|100 px|frameless]] | align="left"| {{გაფერადება|#000000|არქიეპისკოპოსი [[ნიკონი (სოფიისკი)]]}} | align="center"|9 ივნისი, 1906–28 მაისი‎, 1908 |- | align="center" |16 | [[File:Иннокентий (Беляев).jpg|100 px|frameless]] | align="left"| {{გაფერადება|#000000|არქიეპისკოპოსი [[ინოკენტი (ბელიაევი)]]}} | align="center"|7 დეკემბერი‎, 1909–9 სექტემბერი, 1913 |- | align="center" |17 | [[File:Алексий (Молчанов).jpg|100 px|frameless]] | align="left"| {{გაფერადება|#000000|არქიეპისკოპოსი [[ალექსი II (მოლჩანოვი)]]}} | align="center"|4 ოქტომბერი‎, 1913–20 მაისი‎, 1914 |- | align="center" |18 | [[File:Питирим (Окнов).jpg|100 px|frameless]] | align="left"| {{გაფერადება|#000000|არქიეპისკოპოსი [[პიტირიმე (ოკნოვი)]]}} | align="center"|26 ივნისი, 1914–23 ნოემბერი, 1915 |- | align="center" |19 | [[File:Митрополит Платон (Рождественский).jpg|100 px|frameless]] | align="left"| {{გაფერადება|#000000|არქიეპისკოპოსი [[პლატონი (როჟდესტვენსკი)]]}} | align="center"|5 დეკემბერი‎, 1915–13 აგვისტო‎, 1917 |- |} === სრულიად საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქები (1917 წლიდან) === {| class="wikitable sortable" |- | colspan="4" align="center" | <gallery perrow="3" widths="170px" heights="170px"> File:Flag of Georgian Orthodox Church.svg|thumb|frameless|საქართველოს სამოციქულო ავტოკეფალური მართლმადიდებელი ეკლესიის (საქართველოს საპატრიარქო) დროშა. File:Coat of Arms of Georgian Orthodox Church.svg|thumb|frameless|საქართველოს სამოციქულო ავტოკეფალური მართლმადიდებელი ეკლესიის (საქართველოს საპატრიარქო) გერბი. File:Saqartvelos sapatriarqos zveli shenoba.JPG|საქართველოს საპატრიარქოს ადგილსამყოფელი შენობა 1952-1990 წლებში, სიონის ეზოში. </gallery> |- | align="center" width=37px |136 | [[File:Patriarch Kyrion II of Georgia.jpg|100 px|frameless]] | align="left" width=315px | {{გაფერადება|#000000|[[კირიონ II|კირიონ II (III) (საძაგლიშვილი)]]}} | align="center" width=280px |1 ოქტომბერი, 1917–26 ივნისი‎, 1918 |- | align="center" |137 | [[File:Leonid Oqropirize.jpg|100 px|frameless]] | align="left"| {{გაფერადება|#000000|[[ლეონიდე (კათოლიკოს-პატრიარქი)|ლეონიდე (ოქროპირიძე)]]}} | align="center" |28 ნოემბერი‎, 1918–11 ივნისი‎, 1921 |- | align="center" |138 | [[File:Амвросий (Хелая).jpg|100 px|frameless]] | align="left" | {{გაფერადება|#000000|[[ამბროსი (კათოლიკოს-პატრიარქი)|ამბროსი (ხელაია)]]}} | align="center" |14 ოქტომბერი, 1921–29 მარტი‎, 1927 |- | align="center" |139 | [[File:Каталикос Патриарх Христофор III.jpg|100 px|frameless]] | align="left" | {{გაფერადება|#000000|[[ქრისტეფორე III (კათოლიკოს-პატრიარქი)|ქრისტეფორე III (ციცქიშვილი)]]}} | align="center" |21 ივნისი‎, 1927–10 იანვარი‎, 1932 |- | align="center" |140 | [[File:5_tsintsadze_kalistrate.jpg|100 px|frameless]] | align="left" | {{გაფერადება|#000000|[[კალისტრატე (კათოლიკოს-პატრიარქი)|კალისტრატე (ცინცაძე)]]}} | align="center" |21 ივნისი‎, 1932–3 თებერვალი, 1952 |- | align="center" |141 | [[File:6_patriarqi_melqisedeki.jpg|100 px|frameless]] | align="left" | {{გაფერადება|#000000|[[მელქისედეკ III (კათოლიკოს-პატრიარქი)|მელქისედეკ III (ფხალაძე)]]}} | align="center" |5 აპრილი, 1952–10 იანვარი, 1960 |- | align="center" |142 | [[File:7_Efrem_II.jpg|100 px|frameless]] | align="left" | {{გაფერადება|#000000|[[ეფრემ II (კათოლიკოს-პატრიარქი)|ეფრემ II (სიდამონიძე)]]}} | align="center" |21 თებერვალი‎, 1960–7 აპრილი, 1972 |- | align="center" |143 | [[File:8 daviti devdariani.jpg|100 px|frameless]] | align="left" | {{გაფერადება|#000000|[[დავით V (დევდარიანი)|დავით V (VI) (დევდარიანი)]]}} | align="center" |1 ივლისი, 1972–9 ნოემბერი, 1977 |- | align="center" |144 | [[File:Ilia II a.jpg|100 px|frameless]] | align="left" | {{გაფერადება|#000000|[[ილია II|ილია II (ღუდუშაური-შიოლაშვილი)]]}} | align="center" |25 დეკემბერი, 1977–17 მარტი, 2026 |- | align="center" |145 | [[File:ShioMujiri2026 (cropped).jpg|100 px|frameless]] | align="left" | {{გაფერადება|#000000|[[შიო III|შიო III (მუჯირი)]]}} | align="center" |11 მაისი, 2026–დან |- |} ==შენიშვნების სია== {{Notelist}} == ლიტერატურა== * {{Cite book|title=ქართველთა განმანათლებელი, მოციქულთა სწორი ნინო|last=იჟაკევიჩი|first=ივან სიდოროვიჩ|publisher=|year=1912|isbn=|location=|page=|ref=CITEREFივან სიდოროვიჩ იჟაკევიჩი1912|url=https://dspace.nplg.gov.ge/bitstream/1234/159409/1/Saxalxo_Gazeti_Suratebiani_Damateba_1912_N134-10.jpg}} * {{cite book|title=უბის ისტორია 2, ქართული ქრონოგრაფია (მნიშვნელოვან თარიღთა ნუსხა)|trans-title=|last=სანიკიძე|first=გუბაზ|last2=სანიკიძე|first2=ლევან|language=|publisher=გამომცემლობა „სამშობლო“|location=თბილისი|year=1992|ISBN=|pages=|ref=CITEREFგუბაზ სანიკიძე, ლევან სანიკიძე1992|url=https://dspace.nplg.gov.ge/handle/1234/80490?mode=full}} * {{cite book|title=საქართველოს მეფეები და პატრიარქები|trans-title=|last=მეტრეველი|first=როინ |language=|publisher=გამომცემლობა „არტანუჯი“|location=თბილისი|year=2010|ISBN=978-9941-421-21-1|pages=|ref=CITEREFროინ მეტრეველი2010|url=http://dspace.nplg.gov.ge/handle/1234/69290}} * {{cite book|title=რუსული საეკლესიო მმართველობა საქართველოში XIX საუკუნესა და XX საუკუნის დასაწყისში|trans-title=|last=ნიჩიპეროვიჩი|first=ბორისი |language=|publisher=|location=თბილისი|year=2002|ISBN=|pages=|ref=CITEREFბორისი ნიჩიპეროვიჩი2000|url=http://dl.sangu.edu.ge/pdf/dissertacia/borisnichiperovi.pdf}} * {{Cite book|title=საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქები|last=მეტრეველი|first=როინ|publisher=გამომცემლობა „ნეკერი“|year=2000|isbn=9992858206|location=თბილისი|pages=1-219|ref=CITEREFროინ მეტრეველი2000|url=}} ==რესურსები ინტერნეტში== * [http://dspace.gela.org.ge/bitstream/123456789/6495/4/Katalikosni%20da%20mgvdelT-Mtavarni-1900.pdf კარბელაშვილი, პოლიევკტოს, „იერარქია საქართველოს ეკკლესიისა: კათოლიკოსნი და მღვდელთ-მთავარნი“, 1900]. * [https://meufeanania.info/metaurebi/ ჯაფარიძე, მიტროპოლიტი ანანია, „საქართველოს წმიდა სამოციქულო ეკლესიის მეთაურები“, 2020]. ==სქოლიო== {{Reflist}} {{საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესიის მეთაურები}} [[კატეგორია:საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესიის მღვდელმთავრები]] gbd7h4q0lxd7ol3mzt1phfufyb050at 0 109239 5564436 3682247 2026-10-24T05:00:20Z InternetArchiveBot 124291 დაარქივდა 1 წყარო და 0 წყარო მოინიშნა მკვდრად. #IABot (v2.0.9.6) 5564436 wikitext text/x-wiki {{ტაქსოდაფა | სახელი = ბოსტნის რეჰანი | სურათის ფაილი = Basil-Basilico-Ocimum basilicum-albahaca.jpg | სურათის წარწერა = | სურათის აღწერა = | ზესამეფო = | სამეფო = მცენარეები | ქვესამეფო = | განყოფილება = | ქვეგანყოფილება = | ზეტიპი = | ტიპი = | ქვეტიპი = | superdivisio = | divisio = | subdivisio = | ზეკლასი = | კლასი = | ქვეკლასი = | ინფრაკლასი = | ზერიგი = | რიგი = | ქვერიგი = | ინფრარიგი = | ზეოჯახი = | ოჯახი = [[ტუჩოსანნი]] | ქვეოჯახი = | ზეტრიბა = | ტრიბა = | ქვეტრიბა = | გვარი = | ქვეგვარი = | supersectio = | sectio = | subsectio = | სახეობა = | ქვესახეობა = | ლათ = Ocimum basilicum | სექციის სახელი = | სექციის ტექსტი = | არეალის რუკა = | არეალის რუკის წარწერა = | არეალის რუკის სიგანე = | არეალის ლეგენდა = | iucnstatus = | ვიკისახეობები = | commons = Category:Ocimum basilicum | iucn = | itis = | ncbi = }} '''ბოსტნის რეჰანი''' ([[ლათ.]] Ocimum basilicum) — ერთწლოვანი ბალახოვანი მცენარე [[ტუჩოსანნი|ტუჩოსანთა]] ოჯახისა. სიმაღლე 30-60 სმ. აქვს გრძელი [[ფოთლები]], რომელთა სიგრძეა 5,5 სმ. [[ღერო]] სწორია, ოთხწახნაგა. ველურად გვხვდება [[აფრიკა|აფრიკისა]] და [[აზია|აზიის]] სუბტროპიკულ და ტროპიკულ სარტყლებში. ბევრი სახეობა [[აზია|აზიიდან]] და [[წყნარი ოკეანე|წყნარი ოკეანის]] კუნძულებიდანაა. იყენებდნენ სანელებლად, საკონდიტრო წარმოებაში და [[ლიქიორი]]ს დასამზადებლად. მწვანე მასას აქვს სასიამოვნო სუნი. [[ევროპა]]ში კულტივირებულია. == რესურსები ინტერნეტში == * [http://www.missouribotanicalgarden.org/gardens-gardening/your-garden/plant-finder/plant-details/kc/a689/ocimum-basilicum.aspx ბოსტნის რეჰანი] {{en}} * [https://web.archive.org/web/20130224152922/http://www.ansci.cornell.edu/plants/medicinal/basil.html ბოსტნის რეჰანი] {{en}} * [http://herbalogya.ru/library/ocimum.php ბოსტნის რეჰანი] {{ref-ru}} [[კატეგორია:ტუჩოსანნი]] 66buba41i56mklw0ihqjzevqycwm607 0 116655 5564486 5054873 2026-10-24T10:42:39Z InternetArchiveBot 124291 დაარქივდა 1 წყარო და 0 წყარო მოინიშნა მკვდრად. #IABot (v2.0.9.6) 5564486 wikitext text/x-wiki [[ფაილი:Galapagos Island Names ka.svg|300 px|thumb|გალაპაგოსის კუნძულების რუკა]] {{მსოფლიო მემკვიდრეობა|1}} '''გალაპაგოსის კუნძულები''' ({{lang-es|Islas Galápagos}}) — [[ვულკანური კუნძული|ვულკანური კუნძულების]] [[არქიპელაგი]] [[წყნარი ოკეანე|წყნარ ოკეანეში]], [[სამხრეთ ამერიკა|სამხრეთ ამერიკის]] კონტინენტის დასავლეთით, სანაპიროდან 965 კილომეტრის დაშორებით. [[1832|1832 წლის]] [[12 თებერვალი|12 თებერვლიდან]], კუნძულები ეკუთვნის [[ეკვადორი|ეკვადორს]], მას შემდეგ რაც ამ ქვეყანამ მათი [[ანექსია]] მოახდინა. [[1535|1535 წელს]], გალაპაგოსის კუნძულები აღმოაჩინა [[პანამა|პანამის]] ეპისკოპოსმა [[ტომას დე ბერლანგა]]მ. კუნძულები პირველად [[გერჰარდ მერკატორი]]სა და [[აბრაჰამ ორტელიუსი]]ს რუკებზე გამოჩნდა, დაახლოებით [[1570|1570 წელს]].<ref>{{cite book |last=Stewart |first=Paul D. |title=Galápagos: the islands that changed the world |url=https://archive.org/details/galapagos00paul |publisher=Yale University Press |year=2006 |page=[https://archive.org/details/galapagos00paul/page/43 43] |isbn=978-0-300-12230-5 }}</ref> მას შემდეგ არაერთი ექსპედიცია ეწვია გალაპაგოსს, მაგრამ ყველაზე მნიშვნელოვნად შეიძლება ჩაითვალოს [[1835|1835 წლის]] [[ევროპა|ევროპელი]] მეცნიერების ექსპედიცია, რომელთა რიგებშიც შედიოდა ახალგაზრდა ბრიტანელი ბიოლოგი [[ჩარლზ დარვინი]]. აქ გატარებული დროის განმავლობაში, დაკვირვებებზე დაყრდნობით, მოგვიანებით მან გამოაქვეყნა თავისი გახმაურებული ნაშრომი „სახეობათა წარმოშობა“. სწორედ [[ჩარლზ დარვინი|ჩარლზ დარვინის]] ნაშრომების შედეგად გახდა ეს კუნძულები საქვეყნოდ ცნობილი. [[1956|1956 წელს]], ექსპედიციამ [[თურ ჰეიერდალი]]ს მეთაურობით, დაამტკიცა, რომ მათ ვიზიტამდე ბევრად ადრე, [[ინდიელები]] კარგად იცნობდნენ კუნძულებს. == გეოგრაფია == [[ფაილი:Tour of the Galapagos.OGG|thumb|400პქ|ვირტუალური ტური გალაპაგოსის კუნძულებზე.]] გალაპაგოსის კუნძულები შედგება ხუთი დიდი კუნძულისა (ფერნანდინა, ისაბელა, სან-კრისტობალი, სანტა-კრუსი, სანტიაგო) და 14 საშუალო კუნძულისაგან, ასევე 42 ჯუჯა კუნძულისგან, რომელთა საერთო ფართობია 8000 კმ². კუნძულები [[ვულკანი|ვულკანური]] წარმოშობისაა და მსოფლიოში ერთ-ერთ ყველაზე აქტიურ ვულკანურ რეგიონს წარმოადგენს. უკანასკნელი ამოფრქვევა კუნძულ ისაბელაზე [[2005|2005 წელს]] დაფიქსირდა. == ტურიზმი == [[ფაილი:Mähnenrobben (auch Südamerikanischer Seelöwe - Otaria flavescens) (Peninsula de Valdes, Jan 1984).jpg|thumb|400px|გალაპაგოსის [[ზღვის ლომი]]]] გალაპაგოსის კუნძულები მთელ მსოფლიოში [[ტურიზმი|ტურისტებისათვის]] ერთ-ერთ ყველაზე მიმზიდველ ადგილს წარმოადგენს. აქ არსებულ [[ფლორა]]ს და [[ფაუნა]]ს სხვაგან ვერსად შეხვდებით, სწორედ ეს ფაქტორი იზიდავს ტურისტებს ასე ძალიან. [[მცენარეები|მცენარეთა]] და [[ცხოველები|ცხოველთა]] უამრავი სახეობა კუნძულისათვის ენდემურია. [[ეკვადორი]]ს მთავრობამ გალაპაგოსი ეროვნულ პარკად გამოაცხადა. არსებობს ასეთი გამოთქმა, რომ „გალაპაგოსის კუნძულებზე დრო გაჩერებულია“. აქ შეხვდებით სხვადასხვა სახის რეპტილიებს, რომელთა შორის განსაკუთრებით აღსანიშნავია [[გალაპაგოსის კუ|გალაპაგოსის გიგანტური კუ]], რომელიც ყველასათვის გალაპაგოსის კუნძულებთან ასოცირდება. აქედან მომდინარეობს თვითონ კუნძულების საერთო სახელიც (insulae de los galopegos – ესპანურად კუების მიწა). ფართოდაა გავრცელებული ხვლიკი [[იგუანა]]. [[ტურისტი|ტურისტულ]] ტურებში მთავრობის მიერ დაწესებულია გარკვეული შეზღუდვები, მაგალითად, ერთ ტურში არ შეიძლება შედიოდეს ოცზე მეტი [[ადამიანი]]. ასევე, [[გალაპაგოსის კუ]]ების გამრავლების პერიოდში, ტურისტების შესვლა კუნძულებზე საერთოდ აკრძალულია. კუნძულებზე მოქმედებს ორი საშუალო ზომის [[აეროპორტი]]. ტურისტებს შორის ძალზე პოპულარულია კუნძულებს შორის [[გემი]]თ ან იახტით გადაადგილება. ზოგიერთ კუნძულთან, არსებობს წყალქვეშა პარკები, სადაც შესაძლებელია წყალქვეშა ფლორისა და ფაუნის დათვალიერება. აღსანიშნავია, რომ უამრავ მცირე პარკსა თუ ტურისტულ ობიექტს, ჰქვია ჩარლზ დარვინის სახელი. ყველაზე მთავარი, რაც ტურისტებმა უნდა გაითვალისწინონ, არის ის, რომ კუნძულების მოსანახულებლად საუკეთესო პერიოდი, ეგრეთ წოდებული ცხელი სეზონი არის [[იანვარი|იანვრიდან]] [[აპრილი|აპრილამდე]], როდესაც იქ [[ზაფხული]]ა, რათა მთელი სრულყოფილებით შეიგრძნონ გალაპაგოსის სილამაზე. == მსოფლიო მემკვიდრეობა == [[1978]] წელს გალაპაგოსის კუნძულები პირველი მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლი გახდა. 2007–2010 წწ იგი [[მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები საფრთხის ქვეშ|სიიდან წაშლის საფრთხის ქვეშ იდგა]], თუმცა [[იუნესკო]]ს 2010 წლის სესიაზე, რომელიც [[ბრაზილია]]ში გაიმართა საფრთხის ქვეშ მყოფი ძეგლების სიიდან ამოიღეს. == გალერეა == <gallery> ფაილი:The Galápagos tortoise or Galápagos giant tortoise (Chelonoidis nigra) - Santa Cruz Island.jpeg| ფაილი:Gigantic Turtle on the Island of Santa Cruz in the Galapagos.JPG| ფაილი:Side angle shot of a gigantic galapagos turtle on the island of santa cruz.JPG| ფაილი:A gigantic galapagos tortuga on the island of santa cruz.JPG| ფაილი:Galápagos tortoise - Chelonoidis nigra on the Santa Cruz Island - Galapagos.jpeg| ფაილი:Alvaro Sevilla Design foto de la Tortuga Galapagos Isla Santa Cruz.jpg| ფაილი:The Galapagos tortoise in the galapagos island of santa cruz photo by Alvaro Sevilla Design.JPG| ფაილი:Fregata magnificens1.jpg|[[ჩინებული ფრეგატი]] </gallery> == იხილეთ აგრეთვე == * [[გალაპაგოსის კუ]] * [[მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია ამერიკაში]] == რესურსები ინტერნეტში == {{commons|Galapagos}} * [http://www.galapagos.org/?gclid=CILepurkv6YCFQmMzAode095Iw ოფიციალური საიტი] * [http://whc.unesco.org/en/list/1 გალაპაგოსის კუნძულები - იუნესკო] * [http://www.worldwildlife.org/wildworld/profiles/terrestrial/nt/nt1307_full.html Galápagos Islands xeric scrub (World Wildlife Fund)] * [http://www.travelgalapagosislands.com ტურისტული ინფორმაცია] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161006005801/http://travelgalapagosislands.com/ |date=2016-10-06 }} * [http://www.galapagosnaturalhistorytours.com/introduction-to-galapagos Visiting Galapagos] * [http://www.darwiningalapagos.com/ ჩარლზ დარვინის მოგზაურობა გალაპაგოსის კუნძულებზე] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201025134038/http://www.darwiningalapagos.com/ |date=2020-10-25 }} * [https://web.archive.org/web/20130606181944/http://www.geo.cornell.edu/geology/Galapagos.html გალაპაგოსის გეოლოგია] * [http://www.angermeyer.co.uk/johanna_angermeyer/index.html ადრეული დასახლებები გალაპაგოსის კუნძულებზე] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090205162916/http://angermeyer.co.uk/johanna_angermeyer/index.html |date=2009-02-05 }} * [http://www.galapagosislands.com/index2.html Galapagos Travel and Galapagos Information] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110810143010/http://www.galapagosislands.com/index2.html |date=2011-08-10 }} == სქოლიო == {{სქოლიო}} {{მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები ეკვადორში}} [[კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები ეკვადორში]] [[კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები საფრთხის ქვეშ]] [[კატეგორია:ეკვადორის გეოგრაფია]] [[კატეგორია:არქიპელაგები]] [[კატეგორია:ეკვადორის კუნძულები]] 8lzdikbhb99x9usj19oup5qjlqc27zu 0 130633 5564076 4821838 2026-10-23T13:05:31Z Ziv 166415 ([[c:GR|GR]]) [[File:Armoiries Nouméan fr.png]] → [[File:Armoiries Nouméa fr.png]] [[c:COM:FR#FR3|Criterion 3]] · corr. 5564076 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დასახლება |სტატუსი = დედაქალაქი |ქართული სახელი = ნუმეა |მშობლიური სახელი = {{lang-fr|Nouméa}} |ქვეყანა = საფრანგეთი |პანორამა = Noumeacloudy.jpg |პანორამის სიგანე = 300px |წარწერა = |დროშა = |გერბი = Armoiries Nouméa fr.png |გერბის სიგანე = |დროშის სიგანე = |lat_dir = S |lat_deg = 22 |lat_min = 16 |lat_sec = 33 |lon_dir = E |lon_deg = 166 |lon_min = 27 |lon_sec = 29 |CoordAddon = type:city(808700)_region:FR |CoordScale = |ქვეყნის რუკის ზომა = 300 |რეგიონის რუკის ზომა = 200 |რაიონის რუკის ზომა = |რეგიონის ტიპი = საფრანგეთის ზღვისიქითა ტერიტორიები |რეგიონი = ახალი კალედონია |რეგიონი ცხრილში = |შიდა დაყოფა = |რაიონის ტიპი = |რაიონი = |მმართველის ტიპი = ქალაქის მერი |მმართველი = სონია ლეგარდი (Sonia Lagarde) |დაარსების თარიღი = |დაქვემდებარება = დედაქალაქი |პირველი ხსენება = |წინა სახელები = |სტატუსი-დან = |ფართობი = 45,7 |სიმაღლის ტიპი = სიმაღლე ზღვის დონიდან{{!}}სიმაღლე |დასახლების ცენტრის სიმაღლე = 167 |მოსახლეობა = 94 285 |აღწერის წელი = 2019 |სიმჭიდროვე = 2100 |აგლომერაცია = 182 341 |ეროვნული შემადგენლობა = [[ევროპა|ევროპელები]] — 39,15 %<br />[[კანაკები]] — 26,62 %<br />[[უოლისელები]] და [[ფუტუნელები]] — 6,1 %<br />შერეულები — 10,22 %<br />სხვა — 17,9 % |დროის სარტყელი = +11 |DST = |სატელეფონო კოდი = |საფოსტო ინდექსი = 98818/98800 |საავტომობილო კოდი = |საიტი = http://www.ville-noumea.nc |კატეგორია ვიკისაწყობში = Nouméa }} '''ნუმეა''' ({{lang-fr|Nouméa}}) — [[საფრანგეთის ზღვისიქითა ტერიტორიები|საფრანგეთის ზღვისიქითა ტერიტორიის]] [[ახალი კალედონია|ახალი კალედონიის]] დედაქალაქი. პორტი [[წყნარი ოკეანე|წყნარი ოკეანის]] სანაპიროზე. ქალაქის მოსახლეობა [[2019]] წლის მონაცემებით შეადგენს 94 285 კაცს<ref name=pop2019>[https://www.isee.nc/component/phocadownload/category/193-recensement?download=1979:rp-2019-population-logement-menages-communes Population, ménages et logement par commune, en 2019], Institut de la statistique et des études économiques Nouvelle-Calédonie</ref>. აგლომერაცია — 182 341 კაცი (2019). ქალაქის ფართობი — 45,7 კმ²<ref name=area>{{cite web|url=http://www.isee.nc/tec/atlas/telechargements/1-territoire-environnement.pdf|title=Tableaux de l'économie calédonienne, Chapitre 1 : TERRITOIRE-ENVIRONNEMENT|publisher=ISEE|year=2012|access-date=2013-10-14|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20131113161955/http://www.isee.nc/tec/atlas/telechargements/1-territoire-environnement.pdf|archive-date=13 November 2013}}</ref>. მანძილი ნუმეადან [[პარიზი|პარიზამდე]] 16 758 კილომეტრია. == გეოგრაფია == ქალაქი გაშენებულია გორაკებიან [[ნახევარკუნძული|ნახევარკუნძულზე]] ახალი კალედონიის სამხრეთ-აღმოსავლეთი ნაწილის ბოლოსთან ახლოს, რომელიც, თავის მხრივ, მდებარეობს წყნარი ოკეანის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში. ჩრდილო-აღმოსავლეთით და აღმოსავლეთით ესაზღვრება [[მონ-დორი]]ს, ხოლო ჩრდილოეთით და ჩრდილო-დასავლეთით [[დუმბეა]]ს მუნიციპალიტეტებს, რომლებიც ქალაქ ნუმეასთან ერთად ქმნიან [[დიდი ნუმეა]]ს აგლომერაციას. ლანდშაფტი ძირითადად აგებულია ეოცენური [[ფლიში|ფლიშური]] დანალექებით, აგრეთვე [[ქვიშაქვა|ქვიშაქვებით]], [[კირქვა|კირქვებითა]] და [[ცარცი|ცარცული]] ქანებით. დიდი ნუმეას სანაპირო ხაზი შედგება [[ვულკანი]]ს ნალექებისაგან, რომელიც ეკუთვნის [[იურული სისტემა|იურული სისტემის]] პერიოდს.<ref>[[ფაილი:Flag of France.svg|15px]][http://archive.wikiwix.com/cache/?url=http://www.ac-noumea.nc/svt/geol_sud_2006/noumea_contexte_nc.htm&title=P.-A.%20Bartoli%2C%20%C2%AB%C2%A0Une%20g%C3%A9ologie%20de%20la%20p%C3%A9ninsule%20de%20Noum%C3%A9a%20et%20des%20environs%20%C3%A0%20l'attention%20des%20professeurs%20de%20l'Enseignement%20Secondaire%C2%A0%3A%20description%20des%20principaux%20affleurements%2C%20probl%C3%A9matiques%20associ%C3%A9es%2C%20proposition%20de%20sorties%E2%80%A6%C2%A0%C2%BB%2C%20mis%20en%20ligne%20en%202006%20sur%20le%20site%20du%20vice-rectorat%20de%20Nouvelle-Cal%C3%A9donie La région de Nouméa dans le cadre de la géologie de la Nouvelle-Calédonie.]</ref> რელიეფი შედგება რამდენიმე გორაკისაგან, ყველაზე მაღალი მათ შორის არის მონტრაველის პიკი — 167 მეტრი ზღვის დონიდან. == ისტორია == ბრიტანელი ჯეიმზ პადონი იყო პირველი ევროპელი, რომელმაც [[1851]] წელს დღევანდელი ნუმეას შემოგარენთან დააარსა დასახლება. კუნძულზე კონტროლის დაკარგვის შიშით ფრანგებმაც იქვე ახლოს [[1854]] წელს შექმნეს თავისი დასახლება. თავიდან ამ დასახლებას ერქვა პორტ-დე-ფრანსი, მაგრამ მოგვიანებით, [[1866]] წელს მას უწოდეს ნუმეა. თავიდან ის გამოიყენებოდა, როგორც გამოსასწორებელი კოლონია, მაგრამ შემდგომში იგი გახდა [[ნიკელი]]სა და [[ოქრო]]ს გადამამუშავებელი ცენტრი, რომლებიც იქვე ახლოს მოიპოვებოდა. [[მეორე მსოფლიო ომი]]ს დროს ნუმეა გამოიყენებოდა, როგორც [[აშშ]]-ის [[არმია|არმიის]] შტაბი წყნარ ოკეანეში. ეს ხუთმხრიანი არმიის შენობის კომპლექსი ომის შემდეგ გახდა ისეთი რეგიონული სახელმწიფოთაშორისი ორგანიზაციების ჩამოყალიბების საფუძველი, როგორიცაა სამხრეთ წყნარი ოკეანეთის კომისია, რომელსაც შემდგომში ეწოდა წყნარი ოკეანის თანამეგობრობის სამდივნო. == დამეგობრებული ქალაქები == * {{flagicon|Australia}} [[გოლდ-კოსტი]] ([[ავსტრალია]]) * {{flagicon|France}} [[ნიცა]] ([[საფრანგეთი]]) == გალერეა == <gallery> ფაილი:Noumea-NewCaledonia-EO.JPG|ნუმეასა და მისი შემოგარენის სატელიტური სურათი ფაილი:Noumea Market.jpg|ქალი ნუმეას ბაზრიდან. </gallery> == რესურსები ინტერნეტში == {{Commons|Nouméa}} * {{Wikivoyage}} * [http://www.newcaledoniatourism-south.com/ Tourism New Caledonia (South)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130529185228/http://www.newcaledoniatourism-south.com/ |date=2013-05-29 }} * {{fr icon}} [http://www.ville-noumea.nc/ Nouméa's official municipal website] * {{fr icon}} [https://web.archive.org/web/20050328065902/http://www.ac-noumea.nc/laperouse/site-hg/site/ Nouméa: Commune Française du Bout du Monde] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{ოკეანეთის დედაქალაქები}} [[კატეგორია:ახალი კალედონიის ქალაქები]] [[კატეგორია:ოკეანეთის დედაქალაქები]] phuxkpjxrn4rqgz6wx53xl022uj6kpp 14 134274 5564015 1177131 2026-10-23T12:07:00Z Otogi 27089 5564015 wikitext text/x-wiki {{Commons cat|Passports}} [[კატეგორია:პასპორტები]] jipu7frtpd64gmkw7rss2fkf9aj2xjw 5564016 5564015 2026-10-23T12:07:27Z Otogi 27089 წაიშალა [[კატეგორია:პასპორტები]] გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით 5564016 wikitext text/x-wiki {{Commons cat|Passports}} cs3xpafxpeylba4vrblrqdsqk68iu5o 5564017 5564016 2026-10-23T12:08:17Z Otogi 27089 დაემატა [[კატეგორია:საერთაშორისო სამგზავრო დოკუმენტები]] გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით 5564017 wikitext text/x-wiki {{Commons cat|Passports}} [[კატეგორია:საერთაშორისო სამგზავრო დოკუმენტები]] kmt5sk6y0cbgq9krp7jsbkdrswpoba7 5564018 5564017 2026-10-23T12:08:58Z Otogi 27089 დაემატა [[კატეგორია:ეროვნული უსაფრთხოება]] გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით 5564018 wikitext text/x-wiki {{Commons cat|Passports}} [[კატეგორია:საერთაშორისო სამგზავრო დოკუმენტები]] [[კატეგორია:ეროვნული უსაფრთხოება]] hherhpm2tbm0wcne3h3scm38lmba9yi 5564019 5564018 2026-10-23T12:09:35Z Otogi 27089 დაემატა [[კატეგორია:სახელმწიფო დოკუმენტები]] გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით 5564019 wikitext text/x-wiki {{Commons cat|Passports}} [[კატეგორია:საერთაშორისო სამგზავრო დოკუმენტები]] [[კატეგორია:ეროვნული უსაფრთხოება]] [[კატეგორია:სახელმწიფო დოკუმენტები]] nsazrzsdfrhfde7adt08oyiy3j3ce7d 0 136262 5564233 4708705 2026-10-23T17:58:04Z Aor19071 171656 5564233 wikitext text/x-wiki [[ფაილი:Vera Park Entrance.JPG|მინიატიურა|მთავარი შესასვლელი]] [[ფაილი:Vera Park, Tbilisi.JPG|მინიატიურა|ვერის ბაღი]] '''ვერის ბაღი''' — დასასვენებელი ბაღი [[თბილისი|თბილისში]], [[ვერე (თბილისი)|ვერის უბანში]], [[მდინარე]] [[მტკვარი|მტკვრის]] მარჯვენა სანაპიროზე. მდებარეობს [[მერაბ კოსტავას ქუჩა|მ. კოსტავასა]] და [[ნიკო ნიკოლაძის ქუჩა|ნ. ნიკოლაძის ქუჩების]] გადაკვეთაზე. ადრე ამ ტერიტორიაზე გაშენებული ბაღები [[ლურჯი მონასტერი|ლურჯი მონასტრიდან]] მდინარე [[ვერე]]ს მტკვართან შესართავამდე ვრცელდებოდა. შემდეგ ბაღების ნაწილი სასაფლაოს დაეთმო. 1898 წელს, როდესაც ქალაქურმა განაშენიანებამ ვერისუბნის დიდი ნაწილი მოიცვა, [[საქართველოს საეგზარქოსო|საქართველოს ეგზარქოსის]] თანხმობით ქალაქის მთავრობამ სასაფლაო გააუქმა და ბაღის მოწყობა დაიწყო. ვერეს ყოფილი სასაფლაოს ტერიტორიაზე შემორჩენილია [[დანიელ ჭონქაძე|დანიელ ჭონქაძისა]] და მისი მეუღლის, აგრეთვე [[ლავრენტი არდაზიანი]]სა და სხვათა საფლავები. საბჭოთა პერიოდში ბაღს [[სერგეი კიროვი]]ს სახელი მიენიჭა და 1933 წელს დაიწყო მისი კეთილმოწყობა აგრონომ-დეკორატორ ა. მაჭავარიანის პროექტით. ვერის ბაღი გაიხსნა 1934 წლის 18 ივლისს.<ref>[https://dspace.nplg.gov.ge/bitstream/1234/335820/1/Komunisti_1934_N166.pdf გაზ. „კომუნისტი“ №166 (4022), 20 ივლისი, 1934]</ref> ბაღის შესასვლელი და ცენტრალური მოედანი ფრანგული სტილის ლანდშაფტური არქიტექტურით დაიკვალა, ხოლო პარტერული თარგები სეზონური ყვავილებით და ტანმაღალი ბუჩქებით მოირთო. 1961–1972 წლებში ეს ადგილები ქართული ჩუქურთმის ორნამენტების შესაბამისად (შ. ისაკაძე) ყვავილებით ირთვებოდა. ამ ადმინისტრაციული რაიონების (ყოფ. ორჯონიკიძე – კალინინი) ქუჩა-მოედნების გამწვანებას უზრუნველყოფდა იქვე ფერდობებზე გაშენებული კვალსათბურები და ტერასული სასათბურე მეურნეობა (ა. ფხაკაძე). 1940 წლამდე კიროვის ბაღი და შემოგარენის საერთო ტერიტორია 5,3 ჰა იყო. მტკვრის სანაპირო ზოლსა და ფერდობებზე დაწყებულმა ბინათმშენებლობამ (1936–1939) ბაღის საერთო ფართობი 2,8 ჰა-მდე შეკვეცა, ხოლო ხე-ბუჩქების ასორტიმენტი 78 სახეობამდე შეამცირა. 1950–1970 წლებში სასპორტო ბაზების რაოდენობამ კიროვის ბაღში მაქსიმუმს მიაღწია. ალპინისტების კლუბს დაემატა კალათბურთის, ფრენბურთის, კრივის, ტანვარჯიშის დარბაზები. 1973 წელს სანერგე ადგილზე ჭადრაკის სასახლე (არქიტექტორები: [[ვლადიმერ ალექსი-მესხიშვილი|ვ. ალექსი-მესხიშვილი]], გ. ღუდუშაური) აშენდა. 1989 წელს აიღეს კიროვის ძეგლი (დაიდგა 1936). ბაღმა დაიბრუნა ვერის ბაღის სახელწოდება, მისი ქართული ორნამენტული ყვავილნარის პარტერი [[საქართველოს სახელმწიფო ფილარმონია|ფილარმონიის]] საჰაერო-კონდიციონერის აუზმა დაიკავა და ბაღის გამწვანების ფართობი 1,2 ჰა გახდა. ბაღში 62 სახეობის ხე-ბუჩქის ასორტიმენტი ხარობს: წიწვოვანთა 10 სახეობა (მჩხვლეტავი ნაძვი, ჰიმალაის კედარი, ცეფალოტაქსუსი, ელდარის ფიჭვი და სხვ.), ფოთლოვანთა 52 სახეობა (კავკასიური ცაცხვი, აღმოსავლური და დასავლური ჭადარი, იაპონური სოფორა, ნეკერჩხალი, წაბლფოთოლა მუხა და სხვ.), ბუჩქები (აბელია, ოლეანდრი, ბზა, ვარდი, გრაკლა, პირაკანტა, ღვია, ტუია, დიდგულა, უთხოვარი). ვერის ბაღში დგას [[ექვთიმე თაყაიშვილი|ექვთიმე თაყაიშვილის]] ქანდაკება (მოქანდაკე ბ. ავალიშვილი, არქიტექტორი მ. ყრუაშვილი, 1993), მერაბ კოსტავას ბიუსტი (მოქანდაკე ვ. არუნაშვილი, არქიტ. შ. იორდანიშვილი, 1999). აქ დაკრძალილი არიან ქართული ალპინიზმის ერთ-ერთი ფუძემდებლები [[ალექსანდრე ჯაფარიძე|ალიოშა]], [[ალექსანდრა ჯაფარიძე|ალექსანდრა]] და [[სიმონ ჯაფარიძე (ალპინისტი)|სიმონ ჯაფარიძეები]]. == ლიტერატურა == * კვირკველია თ., ძველთბილისური დასახელებანი, თბ., 1985. — გვ. 38-39. {{ქე|3|247|ისაკაძე შ.}} ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:თბილისის ბაღები და პარკები]] 6ujf0tq1454r5s62y1yc730080icbdk 5564234 5564233 2026-10-23T17:58:32Z Aor19071 171656 5564234 wikitext text/x-wiki [[ფაილი:Vera Park Entrance.JPG|მინიატიურა|მთავარი შესასვლელი]] [[ფაილი:Vera Park, Tbilisi.JPG|მინიატიურა|ვერის ბაღი]] '''ვერის ბაღი''' — დასასვენებელი ბაღი [[თბილისი|თბილისში]], [[ვერე (თბილისი)|ვერის უბანში]], [[მდინარე]] [[მტკვარი|მტკვრის]] მარჯვენა სანაპიროზე. მდებარეობს [[მერაბ კოსტავას ქუჩა|მ. კოსტავასა]] და [[ნიკო ნიკოლაძის ქუჩა|ნ. ნიკოლაძის ქუჩების]] გადაკვეთაზე. ადრე ამ ტერიტორიაზე გაშენებული ბაღები [[ლურჯი მონასტერი|ლურჯი მონასტრიდან]] მდინარე [[ვერე]]ს მტკვართან შესართავამდე ვრცელდებოდა. შემდეგ ბაღების ნაწილი სასაფლაოს დაეთმო. 1898 წელს, როდესაც ქალაქურმა განაშენიანებამ ვერისუბნის დიდი ნაწილი მოიცვა, [[საქართველოს საეგზარქოსო|საქართველოს ეგზარქოსის]] თანხმობით ქალაქის მთავრობამ სასაფლაო გააუქმა და ბაღის მოწყობა დაიწყო. ვერეს ყოფილი სასაფლაოს ტერიტორიაზე შემორჩენილია [[დანიელ ჭონქაძე|დანიელ ჭონქაძისა]] და მისი მეუღლის, აგრეთვე [[ლავრენტი არდაზიანი]]სა და სხვათა საფლავები. საბჭოთა პერიოდში ბაღს [[სერგეი კიროვი]]ს სახელი მიენიჭა და 1933 წელს დაიწყო მისი კეთილმოწყობა აგრონომ-დეკორატორ ა. მაჭავარიანის პროექტით. ვერის ბაღი გაიხსნა 1934 წლის 18 ივლისს.<ref>[https://dspace.nplg.gov.ge/bitstream/1234/335820/1/Komunisti_1934_N166.pdf გაზ. „კომუნისტი“ №166 (4022), 20 ივლისი, 1934]</ref> ბაღის შესასვლელი და ცენტრალური მოედანი ფრანგული სტილის ლანდშაფტური არქიტექტურით დაიკვალა, ხოლო პარტერული თარგები სეზონური ყვავილებით და ტანმაღალი ბუჩქებით მოირთო. 1961–1972 წლებში ეს ადგილები ქართული ჩუქურთმის ორნამენტების შესაბამისად (შ. ისაკაძე) ყვავილებით ირთვებოდა. ამ ადმინისტრაციული რაიონების (ყოფ. ორჯონიკიძე – კალინინი) ქუჩა-მოედნების გამწვანებას უზრუნველყოფდა იქვე ფერდობებზე გაშენებული კვალსათბურები და ტერასული სასათბურე მეურნეობა (ა. ფხაკაძე). 1940 წლამდე კიროვის ბაღი და შემოგარენის საერთო ტერიტორია 5,3 ჰა იყო. მტკვრის სანაპირო ზოლსა და ფერდობებზე დაწყებულმა ბინათმშენებლობამ (1936–1939) ბაღის საერთო ფართობი 2,8 ჰა-მდე შეკვეცა, ხოლო ხე-ბუჩქების ასორტიმენტი 78 სახეობამდე შეამცირა. 1950–1970 წლებში სასპორტო ბაზების რაოდენობამ კიროვის ბაღში მაქსიმუმს მიაღწია. ალპინისტების კლუბს დაემატა კალათბურთის, ფრენბურთის, კრივის, ტანვარჯიშის დარბაზები. 1973 წელს სანერგე ადგილზე ჭადრაკის სასახლე (არქიტექტორები: [[ვლადიმერ ალექსი-მესხიშვილი|ვ. ალექსი-მესხიშვილი]], გ. ღუდუშაური) აშენდა. 1989 წელს აიღეს კიროვის ძეგლი (დაიდგა 1936). ბაღმა დაიბრუნა ვერის ბაღის სახელწოდება, მისი ქართული ორნამენტული ყვავილნარის პარტერი [[საქართველოს სახელმწიფო ფილარმონია|ფილარმონიის]] საჰაერო-კონდიციონერის აუზმა დაიკავა და ბაღის გამწვანების ფართობი 1,2 ჰა გახდა. ბაღში 62 სახეობის ხე-ბუჩქის ასორტიმენტი ხარობს: წიწვოვანთა 10 სახეობა (მჩხვლეტავი ნაძვი, ჰიმალაის კედარი, ცეფალოტაქსუსი, ელდარის ფიჭვი და სხვ.), ფოთლოვანთა 52 სახეობა (კავკასიური ცაცხვი, აღმოსავლური და დასავლური ჭადარი, იაპონური სოფორა, ნეკერჩხალი, წაბლფოთოლა მუხა და სხვ.), ბუჩქები (აბელია, ოლეანდრი, ბზა, ვარდი, გრაკლა, პირაკანტა, ღვია, ტუია, დიდგულა, უთხოვარი). ვერის ბაღში დგას [[ექვთიმე თაყაიშვილი|ექვთიმე თაყაიშვილის]] ქანდაკება (მოქანდაკე ბ. ავალიშვილი, არქიტექტორი მ. ყრუაშვილი, 1993), მერაბ კოსტავას ბიუსტი (მოქანდაკე ვ. არუნაშვილი, არქიტ. შ. იორდანიშვილი, 1999). აქ დაკრძალილი არიან ქართული ალპინიზმის ერთ-ერთი ფუძემდებლები [[ალექსანდრე ჯაფარიძე|ალიოშა]], [[ალექსანდრა ჯაფარიძე|ალექსანდრა]] და [[სიმონ ჯაფარიძე|სიმონ ჯაფარიძეები]]. == ლიტერატურა == * კვირკველია თ., ძველთბილისური დასახელებანი, თბ., 1985. — გვ. 38-39. {{ქე|3|247|ისაკაძე შ.}} ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:თბილისის ბაღები და პარკები]] hr7r3tz82w2y5elvookf3u558kumt7h 3 143561 5564082 5563834 2026-10-23T13:36:05Z Irmaguru 118553 /* ინოკენტი სმოკტუნოვსკი */ პასუხი 5564082 wikitext text/x-wiki <div style="right:10px;" class="metadata topicon">'''{{მიმდინარე თარიღი}}'''</div> <center>'''ყურადღება!'''</center> {{tmbox | text = უნდა გვესმოდეს, რომ მომხმარებლის განხილვის გვერდი წარმოადგენს შეტყობინებებისა და განხილვის ნორმალურ საშუალებას ვიკი-რედაქტორებს შორის!. თავი შეიკავეთ აგრესიული, ქვეშქვეშა, მზაკვრული გზავნილებისაგან!. ნუ შეეცდებით პიროვნებაზე გადასვლას!. ვისაუბროთ კორექტულად, შეძლებისდაგვარად, გამართული ქართული ენით!. '''[[ვიკიპედია]]''' დაფუძნებულია საკუთარ პოლიტიკაზე, რომლის უგულებელყოფა შესაძლოა '''[[ვიკიპედია:ბლოკირება|ბლოკირებით დასრულდეს]]'''!. მანამ სანამ დაიწყებთ ჩემთან საუბარს გაითვალისწინეთ შემდეგი: *'''ვიკიპედიის ყველა პრინციპი ემყარება [[ვიკიპედია:ხუთი პილასტრი|ხუთ პილასტრს]], რომელიც განსაზღვრავს ვიკიპედიის ზოგად ხასიათს:''' * '''[[ვიკიპედია:ეტიკეტი]]''': სავალდებულოა ვიკიპედიის თითოეულმა მომხმარებელმა დაიცვას თავაზიანი მოპყრობის წესები!. * '''[[ვიკიპედია:ეთიკის ნორმები]]''': სავალდებულოა ვიკიპედიის თითოეულმა მომხმარებელმა მიაქციოს ყურადღება ყოფაქცევის ნორმებს!. * '''[[ვიკიპედია:კონფლიქტების გადაჭრა]]''': თუ დააპირებთ ჩემთან რაიმე საკითხის გარჩევას, რომლის ირგვლივ არ შეგწევთ გააზრებული მიდგომა, მაშინ იხელმძღვანელეთ მითითებული გვერდით!. * '''[[ვიკიპედია:ბლოკირება]]''': გახსოვდეთ, რომ ვიკიპედიაში სტაჟისა და წვლილის მიუხედავად, იმუნიტეტი არც ერთ მომხმარებელს არ გააჩნია!. ვიკიპედიაში განხორციელებული 100 ათასი რედაქტირება და დაწერილი ათასობით სტატია არ ანიჭებს მომხმარებელს იმუნიტეტს!. ზოგადად ქმედება, რომელიც ზიანს აყენებს პროექტის მონაწილეებს თუნდაც არაეთიკური ქმედებების გამო, შესაძლოა მომხმარებლის ბლოკირებით დასრულდეს!. ---- თუკი თვლით, რომ შეგიძლიათ ამ პირობების დაცვა ზოგადად პროექტის ფარგლებში ან საკუთრივ ჩემთან მიმართებაში, მაშინ თამამად შეგიძლიათ მომწეროთ და მეც სიამოვნებით, შეძლებისდაგვარად მოკლე ხანში გაგცემთ პასუხს!. }} {{მომწერეთ}} == Results from the survey about the tools on Wikimedia projects by the CEE Hub == Hi everyone, During August 2024, we sent you a survey about the tools, so now we would like to bring to your attention the conclusions and results from the survey, which you can explore on this '''[[:m:Wikimedia CEE Hub/Tools|Meta page]]'''. I hope you will enjoy exploring the mentioned tools on the page, along with other conclusions from the survey. Thanks for your time, and we will continue working on this important topic. --[[მომხმარებელი:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[მომხმარებლის განხილვა:MediaWiki message delivery|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/MediaWiki message delivery|წვლილი]]) 12:10, 7 ოქტომბერი 2024 (UTC) <!-- Message sent by User:TRistovski-CEEhub@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tools&oldid=27177596 --> == == Join us at the Next CEE Catch up! Learn about Temporary accounts! == Hi everyone, We want to announce the tenth '''[[:m:Wikimedia CEE Hub/Catch up|CEE Catch Up]]''' session, which will be dedicated to the '''Temporary accounts''', as this important change is going to affect every Wikipedia soon, so it is important for patrollers and functionaries like you to understand this change. On wikis where temporary accounts are enabled, IP addresses of unregistered editors are not visible publicly. Only those who fight spam, vandalism, harassment and disinformation have access to IP addresses there. The session will take place on '''10th of June 2025, 18:00-19:00 CEST''' (check your ''[https://zonestamp.toolforge.org/1749571200 local time]''). If you are interested in this topic, then '''[[:m:Event:CEE Catch up Nr. 10 (June 2025)|sign-up for the session here]]'''. [[User:TRistovski-CEEhub|TRistovski-CEEhub]] ([[User talk:TRistovski-CEEhub|განხილვა]]) 11:17, 29 მაისი 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:TRistovski-CEEhub@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE_admins&oldid=28802724 --> == Growth features - Mentorship and Community updates == ​Hi everyone, Wikimedia Foundation worked on evolving some of the growth features, primarily dedicated to the newcomers in our movement and communities. If you do not know, everyone can access them, activating them from Preferences (in the below of the page). You can learn about these features '''[[mw:Growth|here]]'''. CEE Hub is contacting you (patrollers/admins) directly as we would like to bring to your attention two of these features that we think can be useful for your community: '''[[mw:Growth/Mentor dashboard|Mentorship]]''' and '''[[mw:Growth/Community Updates|Community Updates]]'''. We noticed that the majority of the CEE language editions of Wikipedia does not have active one of these features, so we are encouraging you to check whether your wiki has these features and if not to begin community discussion if you want to introduce them to your editors. If you want to check it, you need to go to the Special:CommunityConfiguration page on your wiki, where all of the growth features are listed. If you need more support with this, please contact Growth team [[mw:Growth/Team|here]]. --[[User:TRistovski-CEEhub|TRistovski-CEEhub]] ([[User talk:TRistovski-CEEhub|განხილვა]]) 12:28, 16 ივლისი 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:TRistovski-CEEhub@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE_admins&oldid=28802724 --> == ლარის 30 წლისთავი == გთხოვთ, დამიკავშირდეთ ელ. ფოსტით: guja@soledo.ge - დიდი მადლობა წინასწარ ! პატივისცემით - გუჯა გვილავა. [[სპეციალური:წვლილი/2A0B:6201:CF0:2A00:3DD4:DD93:D204:F3B1|2A0B:6201:CF0:2A00:3DD4:DD93:D204:F3B1]] 18:49, 24 ივლისი 2025 (UTC) == პრობლემა ვიკიპედიაში შესვლისას == გამარჯობა Otogi, ახლახანს მინდოდა სტატიის განახლება და აღმოვაჩინე, რომ ვეღარ შემოვდივარ ჩემი მომხმარებლის სახელითა და პაროლით. მაილსაც ვუთითებ, პაროლის აღსადგენად, მაგრამ რატომღაც ვერ ვღებულობ მაილს. შეგიძლია დახმარება? დიდი მადლობა მომხმარებელი: Serafita {{Ping|Serafita}} გაგიმარჯოს Serafita!. შეგიძლია ამ პრობლემის სქრინი მაჩვენო ?. რა ფანჯარას აგდებს. კი, ვხვდები რაზეც მელაპარაკები მაგრამ მაინც. - [[User:Otogi|<span style="color:#0018A8; font-family:Neuropol"><b>OTOGI</b></span>]] <small>^{[[User talk:Otogi|<span style="color:#0018A8">Messages</span>]]}</small> 17:16, 8 აგვისტო 2025 (UTC) :გამარჯობა Otogi! :ვერ ვტვირთავ ფოტოს. მიჩვენებს, რომ სისტემაში შესული უნდა ვიყო, რომ ავტვირთო. სხვაგან სად შეიძლება სქრინის გადმოგზავნა? :Serafita [[სპეციალური:წვლილი/2A0B:6204:F2FF:F400:253D:53FF:7BD4:3941|2A0B:6204:F2FF:F400:253D:53FF:7BD4:3941]] 10:46, 9 აგვისტო 2025 (UTC) :მადლობა, მოგვარდა [[მომხმარებელი:Serafita|სერაფიტა]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Serafita|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Serafita|წვლილი]]) 21:42, 13 აგვისტო 2025 (UTC) ::ძალიან კარგი!. - [[User:Otogi|<span style="color:#0018A8; font-family:Neuropol"><b>OTOGI</b></span>]] <small>^{[[User talk:Otogi|<span style="color:#0018A8">Messages</span>]]}</small> 11:59, 17 აგვისტო 2025 (UTC) == სელენოქრონოლოგიური სკალა == Otogi გამარჯობა! აქ ([[ru:Селенохронологическая шкала]]) რომ Раннеимбрийская эпоха და Позднеимбрийская эпоха წერია, ქართულად როგორ იქნება სწორედ? არვიცი ამ თარგში რამდენად სწორედ მაქვს შეტანილი. ეგება სხვებსაც შეხედო. თუ შეცდომით მაქვს გადათარგმნილი შევასწორებ ბარემ დროზე.--[[მომხმარებელი:Surprizi|Surprizi]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Surprizi|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Surprizi|წვლილი]]) 16:52, 12 ოქტომბერი 2025 (UTC) {{სელენოქრონოლოგიური სკალა}} {{Ping|Surprizi}} გამარჯობა! Раннеимбрийская эпоха ანუ Early Imbrian იქნება ადრეიმბრიული ეპოქა, ხოლო Позднеимбрийская эпоха ანუ Late Imbrian გვიანიმბრიული ეპოქა. Нектарский период ანუ Nectarian იქნება ნექტარული, ვინაიდან ამოსავალი სიტყვა აქ არის ნექტარ'''ი''' და არა ნექტარი'''ა''' და მაგრამ, შესაბამისად, ნექტარიამდელი ან პრე-ნექტარული. თუ გვაქვს Cambrian იგი გადაითარგმნება როგორც კამბრიული, ვინაიდან მისი საფუძველია სიტყვა კამბრია და არა კამბრი. ქართული ენის თავისებურების ამბავია. Imbrian-თანაც ფაქტობრივად ასეა. - [[User:Otogi|<span style="color:#0018A8; font-family:Neuropol"><b>OTOGI</b></span>]] <small>^{[[User talk:Otogi|<span style="color:#0018A8">Messages</span>]]}</small> 00:40, 13 ოქტომბერი 2025 (UTC) :მადლობა, ძაან დამეხმარე! [[მომხმარებელი:Surprizi|Surprizi]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Surprizi|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Surprizi|წვლილი]]) 05:29, 13 ოქტომბერი 2025 (UTC) == მთვარის ზედაპირის ნომენკლატურა == ოთოჯი გამარჯობა! შეგიძლია დამეხმარო? კითხვისნიშნიანების შენებური ვარიანტი მინდა რომ სტატიების წერისას გავითვალისწინო.--[[მომხმარებელი:Surprizi|Surprizi]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Surprizi|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Surprizi|წვლილი]]) 07:47, 16 ნოემბერი 2025 (UTC) {| class="wikitable" | Albedo Feature || მთვარის ალბედოს დეტალი |- | Catena, catenae || მთვარის კრატერების ჯაჭვები |- | Crater, craters || მთვარის დარტყმითი კრატერები |- | Dorsum, dorsa || მთვარის ქედები??? |- | Fossa, fossae || ??? |- | Lacus, lacūs || მთვარის ტბები |- | Mare, maria || მთვარის ზღვები |- | Mons, montes || მთვარის მთები |- | Oceanus, oceani || მთვარის ოკეანე |- | Palus, paludes || მთვარის ჭაობები |- | Planitia, planitiae || მთვარის ვაკეები??? |- | Promontorium, promontoria || მთვარის კონცხები??? |- | Rima, rimae || მთვარის ნაპრალები (ნაღარები)??? |- | Rupes, rupēs || მთვარის კლდეები??? |- | Sinus, sinūs || მთვარის ყურეები |- | Vallis, valles || მთვარის ხეობები??? |} == Invitation for a session "Tools and features for Users with Extended Rights" == Hi, you are receiving this invitation as you are either patroller and/or admin in your community and [[:m:Wikimedia CEE Hub|CEE Hub]] is preparing a session called '''Tools and features for Users with Extended Rights''', which we think that it will be interesting for you. The session is organised by the CEE Hub along with Wikimedia Foundation’s Movement Communications regional specialist Natalia Szafran-Kozakowska. Speakers in the session are Product Managers and Software Engineers from Wikimedia Foundation, so you will hear recent updates, new developments, and they will answer questions. So, please think what you want to ask them and come to the session. The session will be held on '''Tuesday, December 2nd, 2025 at 17:00 CET'''. Please register yourself '''[[:m:Event:CEE Catch Up: Tools for Users with Extended Rights|here]]'''. If you have any questions, please contact me. --[[მომხმარებელი:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[მომხმარებლის განხილვა:MediaWiki message delivery|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/MediaWiki message delivery|წვლილი]]) 13:44, 19 ნოემბერი 2025 (UTC) (on behalf of the CEE Hub) <!-- Message sent by User:TRistovski-CEEhub@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE_admins&oldid=29165186 --> == ნაოჭი?!? == ოთოჯი გამარჯობა! რამდენად მართებულია Dorsa-ზე „ნაოჭის“ გამოყენება? [https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%93%D1%80%D1%8F%D0%B4%D1%8B_%D0%A1%D0%BC%D0%B8%D1%80%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0 აი რუსული სტატია] მაგალითისთვის. სხვა შესატყვისი ხომ არ ავირჩიო?--[[მომხმარებელი:Surprizi|Surprizi]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Surprizi|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Surprizi|წვლილი]]) 16:40, 3 თებერვალი 2026 (UTC) :სერი-ს ავირჩევ. უფრო ახლოა გრიადისთან. [[მომხმარებელი:Surprizi|Surprizi]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Surprizi|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Surprizi|წვლილი]]) 05:12, 4 თებერვალი 2026 (UTC) ::{{Ping|Surprizi}} გამარჯობა! კი, Гряда-ს თარგმანი სერი იქნება, ნაოჭი სხვა რამეს წარმოადგენს. - [[User:Otogi|<span style="color:#0018A8; font-family:Neuropol"><b>OTOGI</b></span>]] <small>^{[[User talk:Otogi|<span style="color:#0018A8">Messages</span>]]}</small> 14:05, 23 თებერვალი 2026 (UTC) == Название реки == გამარჯობა. Не подскажете, где можно найти название реки? Может быть, есть справочник или словарь малых грузинских рек? Вот она [https://yandex.ru/maps/?l=sat%2Cskl&ll=41.722612%2C41.642154&pt=41.7226%2C41.642&z=18 со спутника], в окрестностях Ортобатуми. Вероятно, именно она на [[:File:Prokudin-Gorskii-12.jpg|снимке Прокудина-Горского]]. [[მომხმარებელი:Машъал|Машъал]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Машъал|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Машъал|წვლილი]]) 02:02, 23 თებერვალი 2026 (UTC) {{Ping|Машъал}} Здравствуйте!. Идея создания единого кадастра гидронимов Грузии не было выполнено по разным причинам, поэтому словари такого рода у нас могут быть только дифференциальными. Что касается вопроса, там где село Ортабатуми протекает река Скури, представляющая собой левый приток реки Королисцкали. Вообще считается, что на фотографии река [[ka:ყოროლისწყალი|Королисцкали]]. - [[User:Otogi|<span style="color:#0018A8; font-family:Neuropol"><b>OTOGI</b></span>]] <small>^{[[User talk:Otogi|<span style="color:#0018A8">Messages</span>]]}</small> 22:04, 23 თებერვალი 2026 (UTC) * Благодарю! Добавил как реку სკურისწყალის (Скурисцкали) на карту Яндекса, в ближайшие дни появится. Верна ли орфография на грузинском? [[მომხმარებელი:Машъал|Машъал]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Машъал|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Машъал|წვლილი]]) 15:27, 24 თებერვალი 2026 (UTC) * В процессе изучения водосбора Королисцкали в [https://www.intellect.org.ge/text_files/ge_file_541_1.pdf документе] были найдены ещё два притока: ხალვაშებისწყალი (длина 3 км) и ლეჩისწყალი (длина 4,2 км). К сожалению, найти их на местности не получилось, может быть, подскажете где они? [[მომხმარებელი:Машъал|Машъал]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Машъал|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Машъал|წვლილი]]) 15:27, 24 თებერვალი 2026 (UTC) * Также небольшой орфографический вопрос возник по верхнему правому притоку Королисцкали. На советской карте он обозначен как Цхен'''и'''сцкали, а гора над ней как Цхен'''е'''ули ([https://yandex.ru/web-maps/?ll=41.777207%2C41.648767&z=16 оба на карте]). Полагаю, одно из названий с опечаткой. [[მომხმარებელი:Машъал|Машъал]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Машъал|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Машъал|წვლილი]]) 15:27, 24 თებერვალი 2026 (UTC) * Фотография всё же сделана на Скурисцкали, притоке Королисцкали: место [https://img-fotki.yandex.ru/get/4705/oldcolor.58/0_5ee58_3c5ecfae_L.jpg идентифицировали] ещё в 2011 году (41.6459/41.7193). [[მომხმარებელი:Машъал|Машъал]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Машъал|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Машъал|წვლილი]]) 15:27, 24 თებერვალი 2026 (UTC) == ინტერფეისის ადმინისტრატორის უფლების ჩამორთმევაზე == სალამი ოთოჯი. გაცნობებ, რომ ფონდის მიერ ჩამოგერთვა ინტერფეისის ადმინის უფლება, რადგან არ გაქვს ჩართული [[m:Help:Two-factor authentication|ორფაქტორიანი ავთენტიფიკაცია]]. ჩართვის შემთხვევაში შეგიძლია მოითხოვო მეტა-ვიკიზე სტუარდებს უფლების აღდგენა. — [[მომხმარებელი:Mehman|<span style="color:#ff0500">'''''Meh'''''</span>]][[მომხმარებელი განხილვა:Mehman|<span style="color:#0500ff">'''''man'''''</span>]] 14:19, 25 მარტი 2026 (UTC) :კი, ვიცი, მადლობა. - [[User:Otogi|<span style="color:#0018A8; font-family:Neuropol"><b>OTOGI</b></span>]] <small>^{[[User talk:Otogi|<span style="color:#0018A8">Messages</span>]]}</small> 21:09, 2 აპრილი 2026 (UTC) == You may be an eligible candidate for the U4C election == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Greetings, The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] seeks candidates for the 2026 election. The U4C is the global committee responsible for overseeing enforcement of the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal Code of Conduct|Universal Code of Conduct]]. Elections are held annually, if elected a committee member serves for two years. This year the U4C requires candidates to hold administrator rights on at least one wiki, which is why you are being contacted as you appear to hold this right. There are other requirements, such as candidates must be at least 18 years old and may not be employed by the Wikimedia Foundation or other related chapters and affiliates. You can find more information in the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026#Call_for_Candidates|call for candidates on Meta-wiki]]. Additionally, the committee's working language is English; some ability to communicate in English is required. The election opens on 18 May, if you are eligible and interested you have until 10 May to submit your candidacy. There will be a week in between for candidates to answer questions from the community. Voting takes place privately in [[m:Special:MyLanguage/SecurePoll|SecurePoll]], successful candidates must receive at least 60% support. More information is available on [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|the 2026 Elections page]], including timelines and other candidacy information. If you read over the material and consider yourself qualified, please consider submitting your name to run for the committee. If you think someone else in your community might be interested and qualified, please encourage them to run. In partnership with the U4C -- [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|talk]]) 20:06, 28 აპრილი 2026 (UTC) </div> <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Keegan_(WMF)/test&oldid=30472432 --> == არგენტინის ფეხბურთის ჩემპიონატი == გამარჯობა. ფეხბურთით ოდნავ მაინც გაინტერესებს? -- [[მომხმარებელი:Makenzis|Makenzis]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Makenzis|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Makenzis|წვლილი]]) 13:41, 7 მაისი 2026 (UTC) {{Ping|Makenzis}} გამარჯობა! კითხვის აზრი ?!. - [[User:Otogi|<span style="color:#0018A8; font-family:Neuropol"><b>OTOGI</b></span>]] <small>^{[[User talk:Otogi|<span style="color:#0018A8">Messages</span>]]}</small> 14:02, 7 მაისი 2026 (UTC) :[[ინსტიტუტო კორდოვა (საფეხბურთო კლუბი)|ინსტიტუტო კორდოვა]] 2025 - ადგილი = მე-26. // რა აზრი აქვს მის უარყოფას?! 2026 წლის სეზონი უკვე დაიწყო და თქვენ 2024 წელს ცხოვრობთ? არსებობს თუ არა რაიმე ობიექტური მიზეზი ცვლილების უარყოფისთვის? შესაძლოა შეცდომა? 213.8 ათასი ცვლილება შეიტანე, მაგრამ საშინაო დავალება უნდა შეასრულო. პატივისცემით. -- [[მომხმარებელი:Makenzis|Makenzis]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Makenzis|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Makenzis|წვლილი]]) 14:23, 7 მაისი 2026 (UTC) ::{{Ping|Makenzis}} აქ — [[en:2025 AFA Liga Profesional de Fútbol]] და აქ [[en:2025 Instituto Atlético Central Córdoba season]] შეგიძლიათ მიმანიშნოთ, სად წერია 26-ე ადგილი ?!. - [[User:Otogi|<span style="color:#0018A8; font-family:Neuropol"><b>OTOGI</b></span>]] <small>^{[[User talk:Otogi|<span style="color:#0018A8">Messages</span>]]}</small> 14:40, 7 მაისი 2026 (UTC) :::Super. And look at '''Aggregate table''' 2025 - ადგილი = მე-26... ლიგაში 30 გუნდი მონაწილეობს, მაგრამ რატომღაც მათ სურთ მათი A და B ჯგუფებად დაყოფა და ცალ-ცალკე დათვლა. საერთო ცხრილში 30 მონაწილეს შორის 26-ე ადგილი დაიკავებს. -- [[მომხმარებელი:Makenzis|Makenzis]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Makenzis|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Makenzis|წვლილი]]) 14:47, 7 მაისი 2026 (UTC) ::::{{Ping|Makenzis}} 2025 წლის სეზონის არგენტინის პრიმერა დივიზიონში დაინერგა შეჯიბრების ახალი რთული სისტემა, რომელსაც ეწოდა აპერტურა და კლაუსურა. კლუბი ინსტიტუტო წარმოდგენილი იყო კლაუსურაში, რომელმაც ზონა B-ში დაიკავა მე-13 ადგილი. ეს იქნებოდა ინფორმაციის ზუსტი გადმოცემა. იგივე სიტუაცია იყო 2011/12 წლების სეზონში, როდესაც არგენტინის პრიმერა დივიზიონში ორი დამოუკიდებელი ჩემპიონატი ჩატარდა. პრიმერა ორად დაიყო და ერთიანობაზე ლაპარაკი აბსურდია. ვცდები ?!. - [[User:Otogi|<span style="color:#0018A8; font-family:Neuropol"><b>OTOGI</b></span>]] <small>^{[[User talk:Otogi|<span style="color:#0018A8">Messages</span>]]}</small> 16:48, 7 მაისი 2026 (UTC) :::::ყველაფერი მაშინვე აბსურდულად გეჩვენებათ. ეროვნული საფეხბურთო ნაკრების და სხვა ვებსაიტები ზოგად ცხრილს აჩვენებს. ბოლოს და ბოლოს, მხოლოდ ის გუნდები დაქვეითდებიან ქვედა დივიზიონებში, რომლებიც საბოლოო რეიტინგში 29-ე, 30-ე ადგილს იკავებენ. არავის აინტერესებს, არის თუ არა A ჯგუფი თუ B ჯგუფი. ჩვენ ორ ჩემპიონატზე არ ვსაუბრობთ, არამედ გუნდების რეიტინგზე. და მნიშვნელოვანია, ვინ გახდა ჩემპიონი, ვინ დაქვეითდა ქვედა დივიზიონში. ყველაფერი დანარჩენი არ არის მნიშვნელოვანი. -- [[მომხმარებელი:Makenzis|Makenzis]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Makenzis|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Makenzis|წვლილი]]) 07:11, 8 მაისი 2026 (UTC) ::::::{{Ping|Makenzis}} არგენტინის პრიმერაში 2025 წელი იყო უნიკალური და სკანდალური, ვინაიდან გამოვლინდა 3 ჩემპიონი. ეს იყო არასტანდარტული მოცემულობა, და შესაბამისად, არსებული დე-იურე ცხრილი საკამათო, ვინაიდან 2025 წლის აპერტურის ჩემპიონი გახდა პლატენსე, 2025 წლის კლაუსურის ჩემპიონი ესტუდიანტესი, ხოლო 2025 წლის ლიგის ჩემპიონი როსარიო სენტრალი ანუ ოფიციალურად გამოვლინდა 3 ჩემპიონი და ცხრილში არსებული 30 კლუბის რიგითობის თანამიმდევრობა გახდა კამათის საგანი. არსებულ ცხრილში ესტუდიანტესი როგორც ჩემპიონი მე-15 ადგილზეა, ხოლო პლატენსე 22-ე ადგილზე, რაც აბსურდია, ვინაიდან გამარჯვებული კლუბი არ შეიძლება მე-15 ან 22-ე ადგილზე გავიდეს. მე, გეუბნებით, რომ პლატენსე ჩემპიონია და ცხრილში 22-ე ადგილზე, თქვენ მეუბნებით პირობითად შემდეგს, რომ ბარსა პრიმერას ჩემპიონია, მაგრამ მე-15 ადგილოსანი, და მიმტკიცებთ, რომ ეს არ არის მნიშვნელოვანი და რაღაც მეჩვენება. - [[User:Otogi|<span style="color:#0018A8; font-family:Neuropol"><b>OTOGI</b></span>]] <small>^{[[User talk:Otogi|<span style="color:#0018A8">Messages</span>]]}</small> 12:06, 8 მაისი 2026 (UTC) :::::::მათში ცირკი სამუდამოდ გრძელდება. ჩილემ ევროპული სტილის ჩემპიონატი მოიგო და ყველაფერი ნათელია, არანაირი დისკუსია. სამი ჩემპიონი არ არის. თუ ყველაფერს თქვენს თაროებზე დაალაგებთ, ჩემპიონები 26-ე ადგილზე დარჩებიან. სასაცილოა. სამწუხაროა, მაგრამ მართალია. იქნებ საინტერესო იყოს: [https://www.national-football-teams.com/club/3067/2024_2/Instituto_Cordoba.html General Information for Instituto Córdoba]. -- [[მომხმარებელი:Makenzis|Makenzis]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Makenzis|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Makenzis|წვლილი]]) 12:19, 8 მაისი 2026 (UTC) ::::::::{{Ping|Makenzis}} ჩემი მიზანი თქვენთვის დროის წართმევა არ არის. ცხრილი არის დე-იურე. თქვენი რედაქტირების გაუქმება არ ნიშნავს თქვენს ცოდნაში ეჭვის შეტანას. თუ დააკვირდებით არაერთი თქვენი რედაქტირება მაქვს დამოწმებული. ვხედავ, გაინტერესებთ სამხრეთი ამერიკის ფეხბურთი, და ისე გავაკეთოთ, რომ ჩანდეს ორივე ადგილი და პრობლემა მოგვარდება. - [[User:Otogi|<span style="color:#0018A8; font-family:Neuropol"><b>OTOGI</b></span>]] <small>^{[[User talk:Otogi|<span style="color:#0018A8">Messages</span>]]}</small> 12:31, 8 მაისი 2026 (UTC) :::::::::თუ სერიოზული დისკუსიაა, მაშინ დრო უმნიშვნელოვანესია. მთელ ლათინურ ამერიკაში, არა მხოლოდ არგენტინაში, ასეთი სულელური სისტემაა. და ყველგან სხვაგან საერთო პოზიციას მნიშვნელობა აქვს. შემდეგ კი ცირკია, აპერტურასა და კლაუზურაში ყველაზე ცუდი გუნდები გამოეთიშებიან და აბსოლუტურად ყველაზე ცუდი გუნდები რჩებიან. ევროპელები ამ კონცეფციას ვერ ხვდებიან. მე ვაჩვენე, რომ არსებობს ვებსაიტები, რომლებიც ასევე მიუთითებენ, რომ 26-ე ადგილი დაკავებულია. და ამაში რაიმე აბსურდს ვერ ვხედავ. -- [[მომხმარებელი:Makenzis|Makenzis]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Makenzis|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Makenzis|წვლილი]]) 12:39, 8 მაისი 2026 (UTC) ::::::::::{{Ping|Makenzis}} კეთილი, და მეც, ჩემი მხრივ, გაჩვენეთ, რომ საკითხი ორაზროვანია, მე სხვა მხრიდან შევხედე, თქვენ სხვა მხრიდან. არ შეიძლება ინფოდაფაში ჩაიწეროს, რომ მაგ., ინსტიტუტო გავიდა 26-ე ადგილზე, ხოლო ფრჩხილებში მიეწეროს მე-13 ადგილი და დაერთოს განმარტებითი სქოლიო ?. რას ფიქრობთ ?. ეს იქნებოდა სამართლიანი... - [[User:Otogi|<span style="color:#0018A8; font-family:Neuropol"><b>OTOGI</b></span>]] <small>^{[[User talk:Otogi|<span style="color:#0018A8">Messages</span>]]}</small> 12:48, 8 მაისი 2026 (UTC) :::::::::::ეს იქნებოდა გამოსავალი. საერთო ჩათვლაში 26-ე ადგილი და მე-13... გადავხედე და ინგლისური ვიკი 2024 წლის შემდეგ არ განახლებულა. მართალია... 2025-C Clausura საერთოდ არ განახლებულა. პრობლემები, როგორც ჩანს, თანაბარ მდგომარეობაშია. -- [[მომხმარებელი:Makenzis|Makenzis]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Makenzis|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Makenzis|წვლილი]]) 12:58, 8 მაისი 2026 (UTC) == ქართველი გენერლები == გთხოვთ, შექმნათ სტატია (ქართულ ვიკიპედიაში): ქართველი გენერლის შესახებ. გთხოვთ, გამოიყენოთ წყაროები, რომელთა გამოყენებაც მე ვერ შევძელი. მე შევქმენი პუბლიკაცია მის შესახებ უკრაინულ ვიკიპედიაში. მისი დაბადების ადგილი, საგანმანათლებლო დაწესებულებების დასახელებები (სადაც სწავლობდა) და ა.შ. უცნობია. მისი სახელი: [https://uk.wikipedia.org/wiki/Хімшиєв_Микола_Миколайович ნიკოლოზ ხიმშიაშვილი (ხიმშიევი) ნიკოლოზის ძე] (*1806-†1860). --[[მომხმარებელი:Krupski Oleg|Krupski Oleg]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Krupski Oleg|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Krupski Oleg|წვლილი]]) 06:25, 21 მაისი 2026 (UTC) :მიხარია, რომ შეიქმნა სტატია [[ნიკოლოზ ხიმშიაშვილი]]... [[User:Otogi|<span style="color:#0018A8; font-family:Neuropol"><b>OTOGI</b></span>]] <small>^{[[User talk:Otogi|<span style="color:#0018A8">Messages</span>]]}</small> 20:11, 27 აგვისტო 2026 (UTC) == ოქროს ვიკიპედიელო, გილოცავ! == {| style="background-color: #fffaf0; border: 2px solid #e6b800; width: 100%; border-radius: 8px; padding: 15px;" | style="width: 160px; vertical-align: middle; text-align: center; padding: 10px;" | [[File:Goldenwiki 2.png|150px|center]] | style="vertical-align: middle; padding: 10px; text-align: left;" | <div style="text-align: center; font-size: 1.1em; margin-bottom: 10px;">'''ძვირფასო ვიკიპედიელო, გილოცავ!'''</div> ქართული ვიკიპედიის სტატიების რაოდენობამ '''200 000'''-იან ზღვარს გადააბიჯა. ეს ჩვენი საერთო, დიდი ზეიმია და ამ წარმატების უკან შენი დაუღალავი შრომა და გულითადი ძალისხმევა დგას. თითოეული შენ მიერ დაწერილი სტატია თუ მცირე რედაქტირება საკაცობრიო მნიშვნელობის ეროვნული საქმეა, რომელიც დროს გაუძლებს და მომავალ თაობებს დარჩება. მადლობა ქართული ცოდნის შექმნაში შეტანილი წვლილისთვის! ამ მნიშვნელოვანი თარიღის აღსანიშნავად კი სიმბოლურად გადმოგცემ ოქროს ვიკიპედიელის ვიკიორდენს! — [[მომხმარებელი:Giorgi13|GIO]]→[[მომხმარებლის განხილვა:Giorgi13|13]][[ფაილი:Wikiswing.gif|25პქ]] 19:59, 9 ოქტომბერი 2026 (UTC) |} == პასუხი == ადამიანის საქმიანობა ცნობიერების სიბრტყეში უნდა იყოს მოქცეული. სინამდვილის ყველა მოვლენა ობიექტურ კანონებში ჩანს. დიდი მიღწევაა, რა თქმა უნდა. მიხარია, რომ მაქვს მცირედი წვლილი... მადლობა!. - [[User:Otogi|<span style="color:#0018A8; font-family:Neuropol"><b>OTOGI</b></span>]] <small>^{[[User talk:Otogi|<span style="color:#0018A8">Messages</span>]]}</small> 20:27, 19 ოქტომბერი 2026 (UTC) == გვერდის გაუქმება == მოგესალმებით მინდა https://ka.wikipedia.org/wiki/%E1%83%A1%E1%83%90%E1%83%92%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%94%E1%83%AF%E1%83%9D%E1%83%A1_%E1%83%9E%E1%83%98%E1%83%A0%E1%83%95%E1%83%94%E1%83%9A%E1%83%98_%E1%83%A1%E1%83%90%E1%83%AF%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%9D_%E1%83%A1%E1%83%99%E1%83%9D%E1%83%9A%E1%83%90 გვერდის წაშლა.--[[მომხმარებელი:საგარეჯოს პირველი სკოლა|საგარეჯოს პირველი სკოლა]] ([[მომხმარებლის განხილვა:საგარეჯოს პირველი სკოლა|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/საგარეჯოს პირველი სკოლა|წვლილი]]) 07:47, 22 ოქტომბერი 2026 (UTC)--[[მომხმარებელი:საგარეჯოს პირველი სკოლა|საგარეჯოს პირველი სკოლა]] ([[მომხმარებლის განხილვა:საგარეჯოს პირველი სკოლა|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/საგარეჯოს პირველი სკოლა|წვლილი]]) 07:47, 22 ოქტომბერი 2026 (UTC) {{Ping|საგარეჯოს პირველი სკოლა}} გამარჯობა! ვიკიპედიაში სტატიები დაკვეთით და მოთხოვნით არ იშლება. უნდა არსებობდეს მიზეზი. - [[User:Otogi|<span style="color:#0018A8; font-family:Neuropol"><b>OTOGI</b></span>]] <small>^{[[User talk:Otogi|<span style="color:#0018A8">Messages</span>]]}</small> 11:45, 22 ოქტომბერი 2026 (UTC) == ინოკენტი სმოკტუნოვსკი == მოგესალმებით. ინოკენტი სმოკტუნოვსკი იყო რუსი და ქართულ თარგმანში სმოკტუნოვსია სწორი ფორმა. გთხოვთ, გააუქმოთ თქვენს მიერ შეტანილი ცვლილებები ამ სტატიაში.[[მომხმარებელი:Irmaguru|Irmaguru]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Irmaguru|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Irmaguru|წვლილი]]) 01:06, 23 ოქტომბერი 2026 (UTC) {{Ping|Irmaguru}} გამარჯობა! ქართული ენა სიტყვათწყობა '''კტ'''-ს გაურბის. გამონაკლისია გალა'''კტ'''იონი. სხვა დანარჩენ შემთხვევებში, იქნება ეს რუსი, ამერიკელი თუ ფრანგი იქნება '''ქტ'''. ეს ელემენტარული ანაბანაა. იმედია არ მეტყვით, რომ სწორია გალა'''კტ'''იკა, ტრა'''კტ'''ორი და დო'''კტ'''ორი. გვარ-სახელებთანაც იგივეა, ვიქტორია თუ ვიკტორია ?! ვიქტორ თუ ვიკტორ ?! ვიქტორენკო თუ ვიკტორენკო ?! თქვენი დაწერილია სტატია [[ვიქტორია ამელინა]]. რატომ გიწერიათ მანდ ვიქტორია და არა ვიკტორია ?! იგი უკრაინელი იყო... ეს არის სტრატეგიული აზროვნება?! ამიტომ თქვენ მოგიწევთ დააბრუნოთ უკან რედაქტირება. - [[User:Otogi|<span style="color:#0018A8; font-family:Neuropol"><b>OTOGI</b></span>]] <small>^{[[User talk:Otogi|<span style="color:#0018A8">Messages</span>]]}</small> 02:29, 23 ოქტომბერი 2026 (UTC) :ვიქტორია დამკვიდრებულია ქართულში ამ ფორმით, მაგრამ შემოკლებით ვიკას ვეძახით და არა ვიქას. თუ საქართველოში ადამიანი პირადობაში ვიკტორიას ჩაიწერს (რაც დღეს უკვე აღარ არის პრობლემა), ჩვენ ვერ შევუცვლით საკუთარ სახელს. არც ის მიმაჩნია სტრატეგიულ აზროვნებად, რომ წინა საუკუნეში მოღვაწე პიროვნებას, რომელიც თავის სიცოცხლეში ყველა ქართულ წყაროში (რომლებიც ამ ეტაპზე ვიკიპედიაშიც სანდო წყაროებად ითვლება) სმოკტუნოვსკი იყო, ახლა შევუცვალოთ გვარი. [[მომხმარებელი:Irmaguru|Irmaguru]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Irmaguru|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Irmaguru|წვლილი]]) 13:36, 23 ოქტომბერი 2026 (UTC) 0qyw6dqqk92jn6sidi5znqjg57kd179 5564286 5564082 2026-10-23T19:18:53Z Otogi 27089 /* ინოკენტი სმოკტუნოვსკი */ 5564286 wikitext text/x-wiki <div style="right:10px;" class="metadata topicon">'''{{მიმდინარე თარიღი}}'''</div> <center>'''ყურადღება!'''</center> {{tmbox | text = უნდა გვესმოდეს, რომ მომხმარებლის განხილვის გვერდი წარმოადგენს შეტყობინებებისა და განხილვის ნორმალურ საშუალებას ვიკი-რედაქტორებს შორის!. თავი შეიკავეთ აგრესიული, ქვეშქვეშა, მზაკვრული გზავნილებისაგან!. ნუ შეეცდებით პიროვნებაზე გადასვლას!. ვისაუბროთ კორექტულად, შეძლებისდაგვარად, გამართული ქართული ენით!. '''[[ვიკიპედია]]''' დაფუძნებულია საკუთარ პოლიტიკაზე, რომლის უგულებელყოფა შესაძლოა '''[[ვიკიპედია:ბლოკირება|ბლოკირებით დასრულდეს]]'''!. მანამ სანამ დაიწყებთ ჩემთან საუბარს გაითვალისწინეთ შემდეგი: *'''ვიკიპედიის ყველა პრინციპი ემყარება [[ვიკიპედია:ხუთი პილასტრი|ხუთ პილასტრს]], რომელიც განსაზღვრავს ვიკიპედიის ზოგად ხასიათს:''' * '''[[ვიკიპედია:ეტიკეტი]]''': სავალდებულოა ვიკიპედიის თითოეულმა მომხმარებელმა დაიცვას თავაზიანი მოპყრობის წესები!. * '''[[ვიკიპედია:ეთიკის ნორმები]]''': სავალდებულოა ვიკიპედიის თითოეულმა მომხმარებელმა მიაქციოს ყურადღება ყოფაქცევის ნორმებს!. * '''[[ვიკიპედია:კონფლიქტების გადაჭრა]]''': თუ დააპირებთ ჩემთან რაიმე საკითხის გარჩევას, რომლის ირგვლივ არ შეგწევთ გააზრებული მიდგომა, მაშინ იხელმძღვანელეთ მითითებული გვერდით!. * '''[[ვიკიპედია:ბლოკირება]]''': გახსოვდეთ, რომ ვიკიპედიაში სტაჟისა და წვლილის მიუხედავად, იმუნიტეტი არც ერთ მომხმარებელს არ გააჩნია!. ვიკიპედიაში განხორციელებული 100 ათასი რედაქტირება და დაწერილი ათასობით სტატია არ ანიჭებს მომხმარებელს იმუნიტეტს!. ზოგადად ქმედება, რომელიც ზიანს აყენებს პროექტის მონაწილეებს თუნდაც არაეთიკური ქმედებების გამო, შესაძლოა მომხმარებლის ბლოკირებით დასრულდეს!. ---- თუკი თვლით, რომ შეგიძლიათ ამ პირობების დაცვა ზოგადად პროექტის ფარგლებში ან საკუთრივ ჩემთან მიმართებაში, მაშინ თამამად შეგიძლიათ მომწეროთ და მეც სიამოვნებით, შეძლებისდაგვარად მოკლე ხანში გაგცემთ პასუხს!. }} {{მომწერეთ}} == Results from the survey about the tools on Wikimedia projects by the CEE Hub == Hi everyone, During August 2024, we sent you a survey about the tools, so now we would like to bring to your attention the conclusions and results from the survey, which you can explore on this '''[[:m:Wikimedia CEE Hub/Tools|Meta page]]'''. I hope you will enjoy exploring the mentioned tools on the page, along with other conclusions from the survey. Thanks for your time, and we will continue working on this important topic. --[[მომხმარებელი:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[მომხმარებლის განხილვა:MediaWiki message delivery|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/MediaWiki message delivery|წვლილი]]) 12:10, 7 ოქტომბერი 2024 (UTC) <!-- Message sent by User:TRistovski-CEEhub@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tools&oldid=27177596 --> == == Join us at the Next CEE Catch up! Learn about Temporary accounts! == Hi everyone, We want to announce the tenth '''[[:m:Wikimedia CEE Hub/Catch up|CEE Catch Up]]''' session, which will be dedicated to the '''Temporary accounts''', as this important change is going to affect every Wikipedia soon, so it is important for patrollers and functionaries like you to understand this change. On wikis where temporary accounts are enabled, IP addresses of unregistered editors are not visible publicly. Only those who fight spam, vandalism, harassment and disinformation have access to IP addresses there. The session will take place on '''10th of June 2025, 18:00-19:00 CEST''' (check your ''[https://zonestamp.toolforge.org/1749571200 local time]''). If you are interested in this topic, then '''[[:m:Event:CEE Catch up Nr. 10 (June 2025)|sign-up for the session here]]'''. [[User:TRistovski-CEEhub|TRistovski-CEEhub]] ([[User talk:TRistovski-CEEhub|განხილვა]]) 11:17, 29 მაისი 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:TRistovski-CEEhub@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE_admins&oldid=28802724 --> == Growth features - Mentorship and Community updates == ​Hi everyone, Wikimedia Foundation worked on evolving some of the growth features, primarily dedicated to the newcomers in our movement and communities. If you do not know, everyone can access them, activating them from Preferences (in the below of the page). You can learn about these features '''[[mw:Growth|here]]'''. CEE Hub is contacting you (patrollers/admins) directly as we would like to bring to your attention two of these features that we think can be useful for your community: '''[[mw:Growth/Mentor dashboard|Mentorship]]''' and '''[[mw:Growth/Community Updates|Community Updates]]'''. We noticed that the majority of the CEE language editions of Wikipedia does not have active one of these features, so we are encouraging you to check whether your wiki has these features and if not to begin community discussion if you want to introduce them to your editors. If you want to check it, you need to go to the Special:CommunityConfiguration page on your wiki, where all of the growth features are listed. If you need more support with this, please contact Growth team [[mw:Growth/Team|here]]. --[[User:TRistovski-CEEhub|TRistovski-CEEhub]] ([[User talk:TRistovski-CEEhub|განხილვა]]) 12:28, 16 ივლისი 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:TRistovski-CEEhub@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE_admins&oldid=28802724 --> == ლარის 30 წლისთავი == გთხოვთ, დამიკავშირდეთ ელ. ფოსტით: guja@soledo.ge - დიდი მადლობა წინასწარ ! პატივისცემით - გუჯა გვილავა. [[სპეციალური:წვლილი/2A0B:6201:CF0:2A00:3DD4:DD93:D204:F3B1|2A0B:6201:CF0:2A00:3DD4:DD93:D204:F3B1]] 18:49, 24 ივლისი 2025 (UTC) == პრობლემა ვიკიპედიაში შესვლისას == გამარჯობა Otogi, ახლახანს მინდოდა სტატიის განახლება და აღმოვაჩინე, რომ ვეღარ შემოვდივარ ჩემი მომხმარებლის სახელითა და პაროლით. მაილსაც ვუთითებ, პაროლის აღსადგენად, მაგრამ რატომღაც ვერ ვღებულობ მაილს. შეგიძლია დახმარება? დიდი მადლობა მომხმარებელი: Serafita {{Ping|Serafita}} გაგიმარჯოს Serafita!. შეგიძლია ამ პრობლემის სქრინი მაჩვენო ?. რა ფანჯარას აგდებს. კი, ვხვდები რაზეც მელაპარაკები მაგრამ მაინც. - [[User:Otogi|<span style="color:#0018A8; font-family:Neuropol"><b>OTOGI</b></span>]] <small>^{[[User talk:Otogi|<span style="color:#0018A8">Messages</span>]]}</small> 17:16, 8 აგვისტო 2025 (UTC) :გამარჯობა Otogi! :ვერ ვტვირთავ ფოტოს. მიჩვენებს, რომ სისტემაში შესული უნდა ვიყო, რომ ავტვირთო. სხვაგან სად შეიძლება სქრინის გადმოგზავნა? :Serafita [[სპეციალური:წვლილი/2A0B:6204:F2FF:F400:253D:53FF:7BD4:3941|2A0B:6204:F2FF:F400:253D:53FF:7BD4:3941]] 10:46, 9 აგვისტო 2025 (UTC) :მადლობა, მოგვარდა [[მომხმარებელი:Serafita|სერაფიტა]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Serafita|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Serafita|წვლილი]]) 21:42, 13 აგვისტო 2025 (UTC) ::ძალიან კარგი!. - [[User:Otogi|<span style="color:#0018A8; font-family:Neuropol"><b>OTOGI</b></span>]] <small>^{[[User talk:Otogi|<span style="color:#0018A8">Messages</span>]]}</small> 11:59, 17 აგვისტო 2025 (UTC) == სელენოქრონოლოგიური სკალა == Otogi გამარჯობა! აქ ([[ru:Селенохронологическая шкала]]) რომ Раннеимбрийская эпоха და Позднеимбрийская эпоха წერია, ქართულად როგორ იქნება სწორედ? არვიცი ამ თარგში რამდენად სწორედ მაქვს შეტანილი. ეგება სხვებსაც შეხედო. თუ შეცდომით მაქვს გადათარგმნილი შევასწორებ ბარემ დროზე.--[[მომხმარებელი:Surprizi|Surprizi]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Surprizi|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Surprizi|წვლილი]]) 16:52, 12 ოქტომბერი 2025 (UTC) {{სელენოქრონოლოგიური სკალა}} {{Ping|Surprizi}} გამარჯობა! Раннеимбрийская эпоха ანუ Early Imbrian იქნება ადრეიმბრიული ეპოქა, ხოლო Позднеимбрийская эпоха ანუ Late Imbrian გვიანიმბრიული ეპოქა. Нектарский период ანუ Nectarian იქნება ნექტარული, ვინაიდან ამოსავალი სიტყვა აქ არის ნექტარ'''ი''' და არა ნექტარი'''ა''' და მაგრამ, შესაბამისად, ნექტარიამდელი ან პრე-ნექტარული. თუ გვაქვს Cambrian იგი გადაითარგმნება როგორც კამბრიული, ვინაიდან მისი საფუძველია სიტყვა კამბრია და არა კამბრი. ქართული ენის თავისებურების ამბავია. Imbrian-თანაც ფაქტობრივად ასეა. - [[User:Otogi|<span style="color:#0018A8; font-family:Neuropol"><b>OTOGI</b></span>]] <small>^{[[User talk:Otogi|<span style="color:#0018A8">Messages</span>]]}</small> 00:40, 13 ოქტომბერი 2025 (UTC) :მადლობა, ძაან დამეხმარე! [[მომხმარებელი:Surprizi|Surprizi]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Surprizi|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Surprizi|წვლილი]]) 05:29, 13 ოქტომბერი 2025 (UTC) == მთვარის ზედაპირის ნომენკლატურა == ოთოჯი გამარჯობა! შეგიძლია დამეხმარო? კითხვისნიშნიანების შენებური ვარიანტი მინდა რომ სტატიების წერისას გავითვალისწინო.--[[მომხმარებელი:Surprizi|Surprizi]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Surprizi|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Surprizi|წვლილი]]) 07:47, 16 ნოემბერი 2025 (UTC) {| class="wikitable" | Albedo Feature || მთვარის ალბედოს დეტალი |- | Catena, catenae || მთვარის კრატერების ჯაჭვები |- | Crater, craters || მთვარის დარტყმითი კრატერები |- | Dorsum, dorsa || მთვარის ქედები??? |- | Fossa, fossae || ??? |- | Lacus, lacūs || მთვარის ტბები |- | Mare, maria || მთვარის ზღვები |- | Mons, montes || მთვარის მთები |- | Oceanus, oceani || მთვარის ოკეანე |- | Palus, paludes || მთვარის ჭაობები |- | Planitia, planitiae || მთვარის ვაკეები??? |- | Promontorium, promontoria || მთვარის კონცხები??? |- | Rima, rimae || მთვარის ნაპრალები (ნაღარები)??? |- | Rupes, rupēs || მთვარის კლდეები??? |- | Sinus, sinūs || მთვარის ყურეები |- | Vallis, valles || მთვარის ხეობები??? |} == Invitation for a session "Tools and features for Users with Extended Rights" == Hi, you are receiving this invitation as you are either patroller and/or admin in your community and [[:m:Wikimedia CEE Hub|CEE Hub]] is preparing a session called '''Tools and features for Users with Extended Rights''', which we think that it will be interesting for you. The session is organised by the CEE Hub along with Wikimedia Foundation’s Movement Communications regional specialist Natalia Szafran-Kozakowska. Speakers in the session are Product Managers and Software Engineers from Wikimedia Foundation, so you will hear recent updates, new developments, and they will answer questions. So, please think what you want to ask them and come to the session. The session will be held on '''Tuesday, December 2nd, 2025 at 17:00 CET'''. Please register yourself '''[[:m:Event:CEE Catch Up: Tools for Users with Extended Rights|here]]'''. If you have any questions, please contact me. --[[მომხმარებელი:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[მომხმარებლის განხილვა:MediaWiki message delivery|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/MediaWiki message delivery|წვლილი]]) 13:44, 19 ნოემბერი 2025 (UTC) (on behalf of the CEE Hub) <!-- Message sent by User:TRistovski-CEEhub@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE_admins&oldid=29165186 --> == ნაოჭი?!? == ოთოჯი გამარჯობა! რამდენად მართებულია Dorsa-ზე „ნაოჭის“ გამოყენება? [https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%93%D1%80%D1%8F%D0%B4%D1%8B_%D0%A1%D0%BC%D0%B8%D1%80%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0 აი რუსული სტატია] მაგალითისთვის. სხვა შესატყვისი ხომ არ ავირჩიო?--[[მომხმარებელი:Surprizi|Surprizi]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Surprizi|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Surprizi|წვლილი]]) 16:40, 3 თებერვალი 2026 (UTC) :სერი-ს ავირჩევ. უფრო ახლოა გრიადისთან. [[მომხმარებელი:Surprizi|Surprizi]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Surprizi|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Surprizi|წვლილი]]) 05:12, 4 თებერვალი 2026 (UTC) ::{{Ping|Surprizi}} გამარჯობა! კი, Гряда-ს თარგმანი სერი იქნება, ნაოჭი სხვა რამეს წარმოადგენს. - [[User:Otogi|<span style="color:#0018A8; font-family:Neuropol"><b>OTOGI</b></span>]] <small>^{[[User talk:Otogi|<span style="color:#0018A8">Messages</span>]]}</small> 14:05, 23 თებერვალი 2026 (UTC) == Название реки == გამარჯობა. Не подскажете, где можно найти название реки? Может быть, есть справочник или словарь малых грузинских рек? Вот она [https://yandex.ru/maps/?l=sat%2Cskl&ll=41.722612%2C41.642154&pt=41.7226%2C41.642&z=18 со спутника], в окрестностях Ортобатуми. Вероятно, именно она на [[:File:Prokudin-Gorskii-12.jpg|снимке Прокудина-Горского]]. [[მომხმარებელი:Машъал|Машъал]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Машъал|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Машъал|წვლილი]]) 02:02, 23 თებერვალი 2026 (UTC) {{Ping|Машъал}} Здравствуйте!. Идея создания единого кадастра гидронимов Грузии не было выполнено по разным причинам, поэтому словари такого рода у нас могут быть только дифференциальными. Что касается вопроса, там где село Ортабатуми протекает река Скури, представляющая собой левый приток реки Королисцкали. Вообще считается, что на фотографии река [[ka:ყოროლისწყალი|Королисцкали]]. - [[User:Otogi|<span style="color:#0018A8; font-family:Neuropol"><b>OTOGI</b></span>]] <small>^{[[User talk:Otogi|<span style="color:#0018A8">Messages</span>]]}</small> 22:04, 23 თებერვალი 2026 (UTC) * Благодарю! Добавил как реку სკურისწყალის (Скурисцкали) на карту Яндекса, в ближайшие дни появится. Верна ли орфография на грузинском? [[მომხმარებელი:Машъал|Машъал]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Машъал|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Машъал|წვლილი]]) 15:27, 24 თებერვალი 2026 (UTC) * В процессе изучения водосбора Королисцкали в [https://www.intellect.org.ge/text_files/ge_file_541_1.pdf документе] были найдены ещё два притока: ხალვაშებისწყალი (длина 3 км) и ლეჩისწყალი (длина 4,2 км). К сожалению, найти их на местности не получилось, может быть, подскажете где они? [[მომხმარებელი:Машъал|Машъал]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Машъал|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Машъал|წვლილი]]) 15:27, 24 თებერვალი 2026 (UTC) * Также небольшой орфографический вопрос возник по верхнему правому притоку Королисцкали. На советской карте он обозначен как Цхен'''и'''сцкали, а гора над ней как Цхен'''е'''ули ([https://yandex.ru/web-maps/?ll=41.777207%2C41.648767&z=16 оба на карте]). Полагаю, одно из названий с опечаткой. [[მომხმარებელი:Машъал|Машъал]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Машъал|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Машъал|წვლილი]]) 15:27, 24 თებერვალი 2026 (UTC) * Фотография всё же сделана на Скурисцкали, притоке Королисцкали: место [https://img-fotki.yandex.ru/get/4705/oldcolor.58/0_5ee58_3c5ecfae_L.jpg идентифицировали] ещё в 2011 году (41.6459/41.7193). [[მომხმარებელი:Машъал|Машъал]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Машъал|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Машъал|წვლილი]]) 15:27, 24 თებერვალი 2026 (UTC) == ინტერფეისის ადმინისტრატორის უფლების ჩამორთმევაზე == სალამი ოთოჯი. გაცნობებ, რომ ფონდის მიერ ჩამოგერთვა ინტერფეისის ადმინის უფლება, რადგან არ გაქვს ჩართული [[m:Help:Two-factor authentication|ორფაქტორიანი ავთენტიფიკაცია]]. ჩართვის შემთხვევაში შეგიძლია მოითხოვო მეტა-ვიკიზე სტუარდებს უფლების აღდგენა. — [[მომხმარებელი:Mehman|<span style="color:#ff0500">'''''Meh'''''</span>]][[მომხმარებელი განხილვა:Mehman|<span style="color:#0500ff">'''''man'''''</span>]] 14:19, 25 მარტი 2026 (UTC) :კი, ვიცი, მადლობა. - [[User:Otogi|<span style="color:#0018A8; font-family:Neuropol"><b>OTOGI</b></span>]] <small>^{[[User talk:Otogi|<span style="color:#0018A8">Messages</span>]]}</small> 21:09, 2 აპრილი 2026 (UTC) == You may be an eligible candidate for the U4C election == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Greetings, The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] seeks candidates for the 2026 election. The U4C is the global committee responsible for overseeing enforcement of the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal Code of Conduct|Universal Code of Conduct]]. Elections are held annually, if elected a committee member serves for two years. This year the U4C requires candidates to hold administrator rights on at least one wiki, which is why you are being contacted as you appear to hold this right. There are other requirements, such as candidates must be at least 18 years old and may not be employed by the Wikimedia Foundation or other related chapters and affiliates. You can find more information in the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026#Call_for_Candidates|call for candidates on Meta-wiki]]. Additionally, the committee's working language is English; some ability to communicate in English is required. The election opens on 18 May, if you are eligible and interested you have until 10 May to submit your candidacy. There will be a week in between for candidates to answer questions from the community. Voting takes place privately in [[m:Special:MyLanguage/SecurePoll|SecurePoll]], successful candidates must receive at least 60% support. More information is available on [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|the 2026 Elections page]], including timelines and other candidacy information. If you read over the material and consider yourself qualified, please consider submitting your name to run for the committee. If you think someone else in your community might be interested and qualified, please encourage them to run. In partnership with the U4C -- [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|talk]]) 20:06, 28 აპრილი 2026 (UTC) </div> <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Keegan_(WMF)/test&oldid=30472432 --> == არგენტინის ფეხბურთის ჩემპიონატი == გამარჯობა. ფეხბურთით ოდნავ მაინც გაინტერესებს? -- [[მომხმარებელი:Makenzis|Makenzis]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Makenzis|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Makenzis|წვლილი]]) 13:41, 7 მაისი 2026 (UTC) {{Ping|Makenzis}} გამარჯობა! კითხვის აზრი ?!. - [[User:Otogi|<span style="color:#0018A8; font-family:Neuropol"><b>OTOGI</b></span>]] <small>^{[[User talk:Otogi|<span style="color:#0018A8">Messages</span>]]}</small> 14:02, 7 მაისი 2026 (UTC) :[[ინსტიტუტო კორდოვა (საფეხბურთო კლუბი)|ინსტიტუტო კორდოვა]] 2025 - ადგილი = მე-26. // რა აზრი აქვს მის უარყოფას?! 2026 წლის სეზონი უკვე დაიწყო და თქვენ 2024 წელს ცხოვრობთ? არსებობს თუ არა რაიმე ობიექტური მიზეზი ცვლილების უარყოფისთვის? შესაძლოა შეცდომა? 213.8 ათასი ცვლილება შეიტანე, მაგრამ საშინაო დავალება უნდა შეასრულო. პატივისცემით. -- [[მომხმარებელი:Makenzis|Makenzis]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Makenzis|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Makenzis|წვლილი]]) 14:23, 7 მაისი 2026 (UTC) ::{{Ping|Makenzis}} აქ — [[en:2025 AFA Liga Profesional de Fútbol]] და აქ [[en:2025 Instituto Atlético Central Córdoba season]] შეგიძლიათ მიმანიშნოთ, სად წერია 26-ე ადგილი ?!. - [[User:Otogi|<span style="color:#0018A8; font-family:Neuropol"><b>OTOGI</b></span>]] <small>^{[[User talk:Otogi|<span style="color:#0018A8">Messages</span>]]}</small> 14:40, 7 მაისი 2026 (UTC) :::Super. And look at '''Aggregate table''' 2025 - ადგილი = მე-26... ლიგაში 30 გუნდი მონაწილეობს, მაგრამ რატომღაც მათ სურთ მათი A და B ჯგუფებად დაყოფა და ცალ-ცალკე დათვლა. საერთო ცხრილში 30 მონაწილეს შორის 26-ე ადგილი დაიკავებს. -- [[მომხმარებელი:Makenzis|Makenzis]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Makenzis|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Makenzis|წვლილი]]) 14:47, 7 მაისი 2026 (UTC) ::::{{Ping|Makenzis}} 2025 წლის სეზონის არგენტინის პრიმერა დივიზიონში დაინერგა შეჯიბრების ახალი რთული სისტემა, რომელსაც ეწოდა აპერტურა და კლაუსურა. კლუბი ინსტიტუტო წარმოდგენილი იყო კლაუსურაში, რომელმაც ზონა B-ში დაიკავა მე-13 ადგილი. ეს იქნებოდა ინფორმაციის ზუსტი გადმოცემა. იგივე სიტუაცია იყო 2011/12 წლების სეზონში, როდესაც არგენტინის პრიმერა დივიზიონში ორი დამოუკიდებელი ჩემპიონატი ჩატარდა. პრიმერა ორად დაიყო და ერთიანობაზე ლაპარაკი აბსურდია. ვცდები ?!. - [[User:Otogi|<span style="color:#0018A8; font-family:Neuropol"><b>OTOGI</b></span>]] <small>^{[[User talk:Otogi|<span style="color:#0018A8">Messages</span>]]}</small> 16:48, 7 მაისი 2026 (UTC) :::::ყველაფერი მაშინვე აბსურდულად გეჩვენებათ. ეროვნული საფეხბურთო ნაკრების და სხვა ვებსაიტები ზოგად ცხრილს აჩვენებს. ბოლოს და ბოლოს, მხოლოდ ის გუნდები დაქვეითდებიან ქვედა დივიზიონებში, რომლებიც საბოლოო რეიტინგში 29-ე, 30-ე ადგილს იკავებენ. არავის აინტერესებს, არის თუ არა A ჯგუფი თუ B ჯგუფი. ჩვენ ორ ჩემპიონატზე არ ვსაუბრობთ, არამედ გუნდების რეიტინგზე. და მნიშვნელოვანია, ვინ გახდა ჩემპიონი, ვინ დაქვეითდა ქვედა დივიზიონში. ყველაფერი დანარჩენი არ არის მნიშვნელოვანი. -- [[მომხმარებელი:Makenzis|Makenzis]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Makenzis|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Makenzis|წვლილი]]) 07:11, 8 მაისი 2026 (UTC) ::::::{{Ping|Makenzis}} არგენტინის პრიმერაში 2025 წელი იყო უნიკალური და სკანდალური, ვინაიდან გამოვლინდა 3 ჩემპიონი. ეს იყო არასტანდარტული მოცემულობა, და შესაბამისად, არსებული დე-იურე ცხრილი საკამათო, ვინაიდან 2025 წლის აპერტურის ჩემპიონი გახდა პლატენსე, 2025 წლის კლაუსურის ჩემპიონი ესტუდიანტესი, ხოლო 2025 წლის ლიგის ჩემპიონი როსარიო სენტრალი ანუ ოფიციალურად გამოვლინდა 3 ჩემპიონი და ცხრილში არსებული 30 კლუბის რიგითობის თანამიმდევრობა გახდა კამათის საგანი. არსებულ ცხრილში ესტუდიანტესი როგორც ჩემპიონი მე-15 ადგილზეა, ხოლო პლატენსე 22-ე ადგილზე, რაც აბსურდია, ვინაიდან გამარჯვებული კლუბი არ შეიძლება მე-15 ან 22-ე ადგილზე გავიდეს. მე, გეუბნებით, რომ პლატენსე ჩემპიონია და ცხრილში 22-ე ადგილზე, თქვენ მეუბნებით პირობითად შემდეგს, რომ ბარსა პრიმერას ჩემპიონია, მაგრამ მე-15 ადგილოსანი, და მიმტკიცებთ, რომ ეს არ არის მნიშვნელოვანი და რაღაც მეჩვენება. - [[User:Otogi|<span style="color:#0018A8; font-family:Neuropol"><b>OTOGI</b></span>]] <small>^{[[User talk:Otogi|<span style="color:#0018A8">Messages</span>]]}</small> 12:06, 8 მაისი 2026 (UTC) :::::::მათში ცირკი სამუდამოდ გრძელდება. ჩილემ ევროპული სტილის ჩემპიონატი მოიგო და ყველაფერი ნათელია, არანაირი დისკუსია. სამი ჩემპიონი არ არის. თუ ყველაფერს თქვენს თაროებზე დაალაგებთ, ჩემპიონები 26-ე ადგილზე დარჩებიან. სასაცილოა. სამწუხაროა, მაგრამ მართალია. იქნებ საინტერესო იყოს: [https://www.national-football-teams.com/club/3067/2024_2/Instituto_Cordoba.html General Information for Instituto Córdoba]. -- [[მომხმარებელი:Makenzis|Makenzis]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Makenzis|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Makenzis|წვლილი]]) 12:19, 8 მაისი 2026 (UTC) ::::::::{{Ping|Makenzis}} ჩემი მიზანი თქვენთვის დროის წართმევა არ არის. ცხრილი არის დე-იურე. თქვენი რედაქტირების გაუქმება არ ნიშნავს თქვენს ცოდნაში ეჭვის შეტანას. თუ დააკვირდებით არაერთი თქვენი რედაქტირება მაქვს დამოწმებული. ვხედავ, გაინტერესებთ სამხრეთი ამერიკის ფეხბურთი, და ისე გავაკეთოთ, რომ ჩანდეს ორივე ადგილი და პრობლემა მოგვარდება. - [[User:Otogi|<span style="color:#0018A8; font-family:Neuropol"><b>OTOGI</b></span>]] <small>^{[[User talk:Otogi|<span style="color:#0018A8">Messages</span>]]}</small> 12:31, 8 მაისი 2026 (UTC) :::::::::თუ სერიოზული დისკუსიაა, მაშინ დრო უმნიშვნელოვანესია. მთელ ლათინურ ამერიკაში, არა მხოლოდ არგენტინაში, ასეთი სულელური სისტემაა. და ყველგან სხვაგან საერთო პოზიციას მნიშვნელობა აქვს. შემდეგ კი ცირკია, აპერტურასა და კლაუზურაში ყველაზე ცუდი გუნდები გამოეთიშებიან და აბსოლუტურად ყველაზე ცუდი გუნდები რჩებიან. ევროპელები ამ კონცეფციას ვერ ხვდებიან. მე ვაჩვენე, რომ არსებობს ვებსაიტები, რომლებიც ასევე მიუთითებენ, რომ 26-ე ადგილი დაკავებულია. და ამაში რაიმე აბსურდს ვერ ვხედავ. -- [[მომხმარებელი:Makenzis|Makenzis]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Makenzis|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Makenzis|წვლილი]]) 12:39, 8 მაისი 2026 (UTC) ::::::::::{{Ping|Makenzis}} კეთილი, და მეც, ჩემი მხრივ, გაჩვენეთ, რომ საკითხი ორაზროვანია, მე სხვა მხრიდან შევხედე, თქვენ სხვა მხრიდან. არ შეიძლება ინფოდაფაში ჩაიწეროს, რომ მაგ., ინსტიტუტო გავიდა 26-ე ადგილზე, ხოლო ფრჩხილებში მიეწეროს მე-13 ადგილი და დაერთოს განმარტებითი სქოლიო ?. რას ფიქრობთ ?. ეს იქნებოდა სამართლიანი... - [[User:Otogi|<span style="color:#0018A8; font-family:Neuropol"><b>OTOGI</b></span>]] <small>^{[[User talk:Otogi|<span style="color:#0018A8">Messages</span>]]}</small> 12:48, 8 მაისი 2026 (UTC) :::::::::::ეს იქნებოდა გამოსავალი. საერთო ჩათვლაში 26-ე ადგილი და მე-13... გადავხედე და ინგლისური ვიკი 2024 წლის შემდეგ არ განახლებულა. მართალია... 2025-C Clausura საერთოდ არ განახლებულა. პრობლემები, როგორც ჩანს, თანაბარ მდგომარეობაშია. -- [[მომხმარებელი:Makenzis|Makenzis]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Makenzis|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Makenzis|წვლილი]]) 12:58, 8 მაისი 2026 (UTC) == ქართველი გენერლები == გთხოვთ, შექმნათ სტატია (ქართულ ვიკიპედიაში): ქართველი გენერლის შესახებ. გთხოვთ, გამოიყენოთ წყაროები, რომელთა გამოყენებაც მე ვერ შევძელი. მე შევქმენი პუბლიკაცია მის შესახებ უკრაინულ ვიკიპედიაში. მისი დაბადების ადგილი, საგანმანათლებლო დაწესებულებების დასახელებები (სადაც სწავლობდა) და ა.შ. უცნობია. მისი სახელი: [https://uk.wikipedia.org/wiki/Хімшиєв_Микола_Миколайович ნიკოლოზ ხიმშიაშვილი (ხიმშიევი) ნიკოლოზის ძე] (*1806-†1860). --[[მომხმარებელი:Krupski Oleg|Krupski Oleg]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Krupski Oleg|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Krupski Oleg|წვლილი]]) 06:25, 21 მაისი 2026 (UTC) :მიხარია, რომ შეიქმნა სტატია [[ნიკოლოზ ხიმშიაშვილი]]... [[User:Otogi|<span style="color:#0018A8; font-family:Neuropol"><b>OTOGI</b></span>]] <small>^{[[User talk:Otogi|<span style="color:#0018A8">Messages</span>]]}</small> 20:11, 27 აგვისტო 2026 (UTC) == ოქროს ვიკიპედიელო, გილოცავ! == {| style="background-color: #fffaf0; border: 2px solid #e6b800; width: 100%; border-radius: 8px; padding: 15px;" | style="width: 160px; vertical-align: middle; text-align: center; padding: 10px;" | [[File:Goldenwiki 2.png|150px|center]] | style="vertical-align: middle; padding: 10px; text-align: left;" | <div style="text-align: center; font-size: 1.1em; margin-bottom: 10px;">'''ძვირფასო ვიკიპედიელო, გილოცავ!'''</div> ქართული ვიკიპედიის სტატიების რაოდენობამ '''200 000'''-იან ზღვარს გადააბიჯა. ეს ჩვენი საერთო, დიდი ზეიმია და ამ წარმატების უკან შენი დაუღალავი შრომა და გულითადი ძალისხმევა დგას. თითოეული შენ მიერ დაწერილი სტატია თუ მცირე რედაქტირება საკაცობრიო მნიშვნელობის ეროვნული საქმეა, რომელიც დროს გაუძლებს და მომავალ თაობებს დარჩება. მადლობა ქართული ცოდნის შექმნაში შეტანილი წვლილისთვის! ამ მნიშვნელოვანი თარიღის აღსანიშნავად კი სიმბოლურად გადმოგცემ ოქროს ვიკიპედიელის ვიკიორდენს! — [[მომხმარებელი:Giorgi13|GIO]]→[[მომხმარებლის განხილვა:Giorgi13|13]][[ფაილი:Wikiswing.gif|25პქ]] 19:59, 9 ოქტომბერი 2026 (UTC) |} == პასუხი == ადამიანის საქმიანობა ცნობიერების სიბრტყეში უნდა იყოს მოქცეული. სინამდვილის ყველა მოვლენა ობიექტურ კანონებში ჩანს. დიდი მიღწევაა, რა თქმა უნდა. მიხარია, რომ მაქვს მცირედი წვლილი... მადლობა!. - [[User:Otogi|<span style="color:#0018A8; font-family:Neuropol"><b>OTOGI</b></span>]] <small>^{[[User talk:Otogi|<span style="color:#0018A8">Messages</span>]]}</small> 20:27, 19 ოქტომბერი 2026 (UTC) == გვერდის გაუქმება == მოგესალმებით მინდა https://ka.wikipedia.org/wiki/%E1%83%A1%E1%83%90%E1%83%92%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%94%E1%83%AF%E1%83%9D%E1%83%A1_%E1%83%9E%E1%83%98%E1%83%A0%E1%83%95%E1%83%94%E1%83%9A%E1%83%98_%E1%83%A1%E1%83%90%E1%83%AF%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%9D_%E1%83%A1%E1%83%99%E1%83%9D%E1%83%9A%E1%83%90 გვერდის წაშლა.--[[მომხმარებელი:საგარეჯოს პირველი სკოლა|საგარეჯოს პირველი სკოლა]] ([[მომხმარებლის განხილვა:საგარეჯოს პირველი სკოლა|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/საგარეჯოს პირველი სკოლა|წვლილი]]) 07:47, 22 ოქტომბერი 2026 (UTC)--[[მომხმარებელი:საგარეჯოს პირველი სკოლა|საგარეჯოს პირველი სკოლა]] ([[მომხმარებლის განხილვა:საგარეჯოს პირველი სკოლა|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/საგარეჯოს პირველი სკოლა|წვლილი]]) 07:47, 22 ოქტომბერი 2026 (UTC) {{Ping|საგარეჯოს პირველი სკოლა}} გამარჯობა! ვიკიპედიაში სტატიები დაკვეთით და მოთხოვნით არ იშლება. უნდა არსებობდეს მიზეზი. - [[User:Otogi|<span style="color:#0018A8; font-family:Neuropol"><b>OTOGI</b></span>]] <small>^{[[User talk:Otogi|<span style="color:#0018A8">Messages</span>]]}</small> 11:45, 22 ოქტომბერი 2026 (UTC) == ინოკენტი სმოკტუნოვსკი == მოგესალმებით. ინოკენტი სმოკტუნოვსკი იყო რუსი და ქართულ თარგმანში სმოკტუნოვსია სწორი ფორმა. გთხოვთ, გააუქმოთ თქვენს მიერ შეტანილი ცვლილებები ამ სტატიაში.[[მომხმარებელი:Irmaguru|Irmaguru]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Irmaguru|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Irmaguru|წვლილი]]) 01:06, 23 ოქტომბერი 2026 (UTC) {{Ping|Irmaguru}} გამარჯობა! ქართული ენა სიტყვათწყობა '''კტ'''-ს გაურბის. გამონაკლისია გალა'''კტ'''იონი. სხვა დანარჩენ შემთხვევებში, იქნება ეს რუსი, ამერიკელი თუ ფრანგი იქნება '''ქტ'''. ეს ელემენტარული ანაბანაა. იმედია არ მეტყვით, რომ სწორია გალა'''კტ'''იკა, ტრა'''კტ'''ორი და დო'''კტ'''ორი. გვარ-სახელებთანაც იგივეა, ვიქტორია თუ ვიკტორია ?! ვიქტორ თუ ვიკტორ ?! ვიქტორენკო თუ ვიკტორენკო ?! თქვენი დაწერილია სტატია [[ვიქტორია ამელინა]]. რატომ გიწერიათ მანდ ვიქტორია და არა ვიკტორია ?! იგი უკრაინელი იყო... ეს არის სტრატეგიული აზროვნება?! ამიტომ თქვენ მოგიწევთ დააბრუნოთ უკან რედაქტირება. - [[User:Otogi|<span style="color:#0018A8; font-family:Neuropol"><b>OTOGI</b></span>]] <small>^{[[User talk:Otogi|<span style="color:#0018A8">Messages</span>]]}</small> 02:29, 23 ოქტომბერი 2026 (UTC) :ვიქტორია დამკვიდრებულია ქართულში ამ ფორმით, მაგრამ შემოკლებით ვიკას ვეძახით და არა ვიქას. თუ საქართველოში ადამიანი პირადობაში ვიკტორიას ჩაიწერს (რაც დღეს უკვე აღარ არის პრობლემა), ჩვენ ვერ შევუცვლით საკუთარ სახელს. არც ის მიმაჩნია სტრატეგიულ აზროვნებად, რომ წინა საუკუნეში მოღვაწე პიროვნებას, რომელიც თავის სიცოცხლეში ყველა ქართულ წყაროში (რომლებიც ამ ეტაპზე ვიკიპედიაშიც სანდო წყაროებად ითვლება) სმოკტუნოვსკი იყო, ახლა შევუცვალოთ გვარი. [[მომხმარებელი:Irmaguru|Irmaguru]] ([[მომხმარებლის განხილვა:Irmaguru|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/Irmaguru|წვლილი]]) 13:36, 23 ოქტომბერი 2026 (UTC) ::{{Ping|Irmaguru}} კარგ მთქმელს კარგი გამგონი უნდაო... პრობლემა N1, — რომელი ქართული წყარო ?! პრესა ?. არანაირი ქართული წყარო სტატიაში არარსებობს და რომც არსებობდეს სიტუაციას ეს ვერ შეცვლის. პრობლემა N2, — აქ ვიკაზე კი არ არის საუბარი, არამედ კომბინაცია '''კტ'''-ზე. პრობლემა N3, — ვინ უცვლის გვარს ?! ქართულ ენაში კომბინაცია კტ გვაქვს მხოლოდ გალაკტიონთან. რასაც თქვენ აკეთებთ ამას ჰქვია სიჯიუტე და არააკადემიური, უსაგნო დისკუსია. ვერანაირი წყარო ვერ შეცვლის ქართული ენის ფილოსოფიას. ისწავლეთ შეცდომების აღიარება. ახლა ქსე-შიც ჩავიხედე და იქაც კი სმოქტუნოვსკია. რაზე მედავებით ვერ ვხვდები. - [[User:Otogi|<span style="color:#0018A8; font-family:Neuropol"><b>OTOGI</b></span>]] <small>^{[[User talk:Otogi|<span style="color:#0018A8">Messages</span>]]}</small> 19:18, 23 ოქტომბერი 2026 (UTC) 6879fkl10860me3bnrwhqubx6ur51rt 0 153632 5564044 5561723 2026-10-23T12:55:35Z Surprizi 14671 /* რესურსები ინტერნეტში */ 5564044 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გალაქტიკა | სახელი = NGC 1 | სურათი = NGC_0001_SDSS.jpg | წარწერა = NGC 1 პეგასის თანავარსკვლავედში | ორიგინალური სახელი ={{lang-en|NGC 1}} | ეპოქა = [[J2000.0]] | ტიპი = SA(s)b: Sb SA(s)bc | ტიპი2 = გარდამავალი სპირალური გალაქტიკა | პირდაპირი აღვლენა = {{RA|00|07|15.867}}<ref name="ned" /> | დახრილობა = {{Dec|27|42|28.911}}<ref name="ned" /> | გროვის ჯგუფი = NGC 23 Group (LGG 2)<ref name=":S01" /> | z = {{val|0.015177|0.00000200}}<ref name="ned" /> | ჰელიოცენტრული რადიალური სიჩქარე = {{val|4550|1|ul=კმ/წმ}}<ref name="ned" /> | გალაქტოცენტრული სიჩქარე = {{val|4723|7|ul=კმ/წმ}}<ref name="ned" /> | მანძილი = {{mly|184.69 ± 8.84|56.627 ± 2.710}}<ref name="ned" /> | ხილული ვარსკვლავიერი სიდიდე = 13.65<ref name="seds" /> | ვარსკვლავები= | კუთხური ზომა = {{val|1.6|×|1.2|u=arcmin}} | ხილული ზომები = ~{{kly|96.7|29.65}} | თანავარსკვლავედი = [[პეგასის თანავარსკვლავედი]] | რადიუსი = | მასა = | აბსოლუტური ვარსკვლავიერი სიდიდე = –22.78<ref name="in-the-sky"/> | თვისებები = | აღმომჩენი = [[ჰაინრიხ ლუი დ’არე]] | აღმოჩენის წელი = [[1861]] | სხვა აღნიშვნები = UGC 57, PGC 564, Holm 2A, MCG +04-01-025, 2MASS J00071582+2742291, IRAS 00047+2725, CGCG 477.54, KCPG 2A, CGCG 478.26, NSA 169760, NVSS J000715+274228 | ლოკაცია = <div style="position: relative">[[ფაილი:Pegasus_IAU.svg|280პქ]]<div style="position: absolute; left: 60px; top: 65px">[[ფაილი:Cercle_rouge_100%25.svg|20px]]</div></div> }} '''NGC 1''' — [[გარდამავალი სპირალური გალაქტიკა]] [[პეგასის თანავარსკვლავედი|პეგასის თანავარსკვლავედში]]. იგი [[დედამიწა|დედამიწიდან]] დაახლოებით {{mly|184.69 ± 8.84|56.627 ± 2.710}}-ის მანძილზე მდებარეობს; მისი [[ხილული ვარსკვლავიერი სიდიდე]]ა 13.65, [[აბსოლუტური ვარსკვლავიერი სიდიდე|აბსოლუტური]] — (–22.78); ხილული ზომებია დაახლოებით {{kly|96.7|29.65}}, კუთხური — {{val|1.6|×|1.2|u=arcmin}}; აღმოაჩინა პრუსიელმა ასტრონომმა [[ჰაინრიხ ლუი დ’არე]]მ [[1861]] წელს. ==NGC 23-ის ჯგუფი== NGC 1 შედის NGC 23-ის ჯგუფში (რომელიც ასევე ცნობილია როგორც LGG 2); ეს ჯგუფი, სულ მცირე, კიდევ 6 გალაქტიკას მოიცავს: [[NGC 23]], [[NGC 26]], [[UGC 69]], [[UGC 79]], [[UGC 110]] და [[UGC 127]].<ref name=":S01" /> == იხილეთ აგრეთვე == * [[ახალი საერთო კატალოგი]] ==რესურსები ინტერნეტში== * {{WikiSky|NGC 1}} * {{cite simbad|title=NGC 1}} ==სქოლიო== {{Reflist|refs= <ref name="ned">{{cite ned |title=NGC 1 |access-date=2026-06-24}}</ref> <ref name="seds">{{Cite web|url=http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC1|title=Revised NGC Data for NGC 1|website=spider.seds.org|access-date=2017-12-09}}</ref> <ref name=":S01" >{{cite journal | bibcode=1993A&AS..100...47G | title=General study of group membership. II. Determination of nearby groups | last1=Garcia | first1=A. M. | journal=Astronomy and Astrophysics Supplement Series | date=1993 | volume=100 | page=47}}</ref> <ref name="in-the-sky">[https://in-the-sky.org/data/object.php?id=NGC1 NGC1] — in-the-sky.org</ref> }} {{Ngc5}} {{ავტორიტეტული წყაროები}} [[კატეგორია:პეგასის თანავარსკვლავედი]] [[კატეგორია:გარდამავალი სპირალური გალაქტიკები]] [[კატეგორია:NGC-ის ობიექტები|NGC 0001]] 7886ql8nz0dzaf03nswxne10djqm9vo 0 153648 5564045 5561737 2026-10-23T12:55:57Z Surprizi 14671 /* რესურსები ინტერნეტში */ 5564045 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გალაქტიკა | სახელი = NGC 2 | სურათი = NGC_0001_SDSS.jpg | წარწერა = NGC 2 პეგასის თანავარსკვლავედში | ორიგინალური სახელი ={{lang-en|NGC 2}} | ეპოქა = [[J2000.0]] | ტიპი = Sab<ref name="ned"/> | ტიპი2 = გარდამავალი სპირალური გალაქტიკა | პირდაპირი აღვლენა = {{RA|00|07|17.1}}<ref name="ned" /> | დახრილობა = {{Dec|+27|40|42}}<ref name="ned" /> | გროვის ჯგუფი = | z = {{val|0.025214}}<ref name="ned" /> | ჰელიოცენტრული რადიალური სიჩქარე = {{val|7547|2|ul=კმ/წმ}}<ref name="ned" /> | გალაქტოცენტრული სიჩქარე = {{val|7720|7|ul=კმ/წმ}}<ref name="ned" /> | მანძილი = {{mly|305 ± 10|93.738 ± 3.28}}<ref name="ned" /> | ხილული ვარსკვლავიერი სიდიდე = +15.0<ref name="ned"/> | ვარსკვლავები= | კუთხური ზომა = {{val|1.0|×|0.6|u=arcmin}}<ref name="ned"/> | ხილული ზომები = ~{{kly|106.7|32.72}} | თანავარსკვლავედი = [[პეგასის თანავარსკვლავედი]] | რადიუსი = | მასა = | აბსოლუტური ვარსკვლავიერი სიდიდე = –20.76<ref name="in-the-sky"/> | თვისებები = | აღმომჩენი = [[ლორენს პარსონზი (როსის მე-4 გრაფი)|ლორენს პარსონზი]] | აღმოჩენის წელი = [[1873]] | სხვა აღნიშვნები = GC 6246, MCG+04-01-026, UGC 59, PGC 567 | ლოკაცია = <div style="position: relative">[[ფაილი:Pegasus_IAU.svg|280პქ]]<div style="position: absolute; left: 60px; top: 65px">[[ფაილი:Cercle_rouge_100%25.svg|20px]]</div></div> }} '''NGC 2''' — [[გარდამავალი სპირალური გალაქტიკა]] [[პეგასის თანავარსკვლავედი|პეგასის თანავარსკვლავედში]]. იგი [[დედამიწა|დედამიწიდან]] დაახლოებით {{mly|305 ± 10|93.738 ± 3.28}}-ის მანძილზე მდებარეობს; მისი [[ხილული ვარსკვლავიერი სიდიდე]]ა +15.0, [[აბსოლუტური ვარსკვლავიერი სიდიდე|აბსოლუტური]] — (–20.76); ხილული ზომებია დაახლოებით {{kly|106.7|32.72}}, კუთხური — {{val|1.0|×|0.6|u=arcmin}}; აღმოაჩინა პრუსიელმა ასტრონომმა [[ლორენს პარსონზი (როსის მე-4 გრაფი)|ლორენს პარსონზმა]] [[1873]] წელს. ==მახასიათებლები== [[ვარსკვლავიერი ცა|ვარსკვლავიერ ცაზე]] გალაქტიკების [[NGC 1]]-სა და NGC 2-ის ვიზუალური სიახლოვის მიუხედავად ისინი დისტანციურად ერთმანეთისაგან საკმაოდ შორიშორ მდებარეობენ. [[ვარსკვლავები]]ს შემთხვევაში მათი [[ოპტიკურად-ორმაგი ვარსკვლავი|ოპტიკურად-ორმაგ ვარსკვლავებთან]] იდენტიფიცირება შეიძლებოდა. == იხილეთ აგრეთვე == * [[ახალი საერთო კატალოგი]] ==რესურსები ინტერნეტში== * {{WikiSky|NGC 2}} * {{cite simbad|title=NGC 2}} ==სქოლიო== {{Reflist|refs= <ref name="ned">{{cite web | title=NASA/IPAC Extragalactic Database | work=Results for NGC 2 | url=http://nedwww.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC+2&img_stamp=yes&extend=no | access-date=2006-11-18 }}</ref> <ref name="in-the-sky">[https://in-the-sky.org/data/object.php?id=NGC2 NGC2] — in-the-sky.org</ref> }} {{Ngc5}} {{ავტორიტეტული წყაროები}} [[კატეგორია:პეგასის თანავარსკვლავედი]] [[კატეგორია:გარდამავალი სპირალური გალაქტიკები]] [[კატეგორია:NGC-ის ობიექტები|NGC 0002]] 3x0gav11x2nem0de6slmppvh93cvs5b 0 153653 5564046 5559506 2026-10-23T12:56:12Z Surprizi 14671 /* რესურსები ინტერნეტში */ 5564046 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გალაქტიკა | სახელი = NGC 3 | სურათი = NGC_0003_SDSS.jpg | წარწერა = NGC 3 თევზების თანავარსკვლავედში | ორიგინალური სახელი ={{lang-en|NGC 3}} | ეპოქა = [[J2000.0]] | ტიპი = S0<ref name="ned" /> | ტიპი2 = ლინზისებრი გალაქტიკა | პირდაპირი აღვლენა = {{RA|00|07|16.8}}<ref name="ned"/> | დახრილობა = {{Dec|+08|18|06}}<ref name="ned" /> | გროვის ჯგუფი = | z = {{val|+0.013212|0.000057}}<ref name="ned" /> | ჰელიოცენტრული რადიალური სიჩქარე = {{val|3961|17|ul=კმ/წმ}}<ref name="ned" /> | გალაქტოცენტრული სიჩქარე = {{val|4089|18|ul=კმ/წმ}}<ref name="ned" /> | მანძილი = {{mly|74.2|22.75}}<ref name="ned" /> | ხილული ვარსკვლავიერი სიდიდე = 14.2<ref name="ned" /> | ვარსკვლავები= | კუთხური ზომა = {{val|1.1|×|0.6|u=arcmin}}<ref name="ned"/> | ხილული ზომები = ~{{kly|106.7|32.72}} | თანავარსკვლავედი = [[თევზების თანავარსკვლავედი]] | რადიუსი = | მასა = | აბსოლუტური ვარსკვლავიერი სიდიდე = -19.3 | თვისებები = | აღმომჩენი = [[ალბერტ მართი]] | აღმოჩენის წელი = [[1864]] | სხვა აღნიშვნები = Ark 1, IRAS 00047+0801, 2MASX J00071680+0818058, UGC 58, PGC 565, CGCG 408-035 | ლოკაცია = <div style="position: relative">[[ფაილი:Pisces_IAU.svg|280პქ]]<div style="position: absolute; left: 158px; top: 120px">[[ფაილი:Cercle_rouge_100%25.svg|20px]]</div></div> }} '''NGC 3''' — [[ლინზისებრი გალაქტიკა]] [[თევზების თანავარსკვლავედი|თევზების თანავარსკვლავედში]]. იგი [[დედამიწა|დედამიწიდან]] დაახლოებით {{mly|74.2|22.75}}-ის მანძილზე მდებარეობს; მისი [[ხილული ვარსკვლავიერი სიდიდე]]ა 14.2, [[აბსოლუტური ვარსკვლავიერი სიდიდე|აბსოლუტური]] — (-19.3); ხილული ზომებია დაახლოებით {{kly|106.7|32.72}}, კუთხური — {{val|1.1|×|0.6|u=arcmin}}; აღმოაჩინა პრუსიელმა ასტრონომმა [[ალბერტ მართი|ალბერტ მართმა]] [[1864]] წელს. == იხილეთ აგრეთვე == * [[ახალი საერთო კატალოგი]] ==რესურსები ინტერნეტში== * {{WikiSky|NGC 3}} * {{cite simbad|title=NGC 3}} ==სქოლიო== {{Reflist|refs= <ref name="ned">{{cite web | title=NASA/IPAC Extragalactic Database | work=Results for NGC 0003 | url=https://ned.ipac.caltech.edu/byname?objname=NGC+3&hconst=67.8&omegam=0.308&omegav=0.692&wmap=4&corr_z=1 | access-date=2006-11-04}}</ref> }} {{Ngc5}} {{ავტორიტეტული წყაროები}} [[კატეგორია:თევზების თანავარსკვლავედი]] [[კატეგორია:NGC-ის ობიექტები|NGC 0003]] [[კატეგორია:ლინზისებრი გალაქტიკები]] ttnrneqktknvhy0g2t7qejeoxy2moy6 0 153655 5564047 5559527 2026-10-23T12:56:28Z Surprizi 14671 /* რესურსები ინტერნეტში */ 5564047 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გალაქტიკა | სახელი = NGC 4 | სურათი = NGC_0004_SDSS.jpg | წარწერა = NGC 4 თევზების თანავარსკვლავედში | ორიგინალური სახელი ={{lang-en|NGC 4}} | ეპოქა = [[J2000.0]] | ტიპი = S0-a<ref name="ned" /> | ტიპი2 = ლინზისებრი გალაქტიკა | პირდაპირი აღვლენა = {{RA|00|07|24.4}}<ref name="ned"/> | დახრილობა = {{Dec|+08|22|26}}<ref name="ned" /> | გროვის ჯგუფი = | z = {{val|0.029409}}<ref name="ned" /> | ჰელიოცენტრული რადიალური სიჩქარე = {{val|8817|ul=კმ/წმ}}<ref name="ned" /> | გალაქტოცენტრული სიჩქარე = {{val|8945|5|ul=კმ/წმ}}<ref name="ned" /> | მანძილი = ∼{{mly|407|124.72 ± 8.74}}<ref name="ned" /> | ხილული ვარსკვლავიერი სიდიდე = 15.8<ref name="astroVall"/> | ვარსკვლავები= | კუთხური ზომა = {{val|0.6|×|0.3|u=arcmin}}<ref name="astroVall"/> | ხილული ზომები =~{{kly|107.6|33.00}} | თანავარსკვლავედი = [[თევზების თანავარსკვლავედი]] | რადიუსი = | მასა = | აბსოლუტური ვარსკვლავიერი სიდიდე = | თვისებები = | აღმომჩენი = [[ალბერტ მართი]] | აღმოჩენის წელი = [[1864]] | სხვა აღნიშვნები = GC 5080, LEDA 212468 | ლოკაცია = <div style="position: relative">[[ფაილი:Pisces_IAU.svg|280პქ]]<div style="position: absolute; left: 158px; top: 120px">[[ფაილი:Cercle_rouge_100%25.svg|20px]]</div></div> }} '''NGC 4''' — [[ლინზისებრი გალაქტიკა]] [[თევზების თანავარსკვლავედი|თევზების თანავარსკვლავედში]]. იგი [[დედამიწა|დედამიწიდან]] დაახლოებით {{mly|407|124.72 ± 8.74}}-ის მანძილზე მდებარეობს; მისი [[ხილული ვარსკვლავიერი სიდიდე]]ა 15.8; ხილული ზომებია დაახლოებით {{kly|107.6|33.00}}, კუთხური — {{val|0.6|×|0.3|u=arcmin}}; აღმოაჩინა პრუსიელმა ასტრონომმა [[ალბერტ მართი|ალბერტ მართმა]] [[1864]] წელს. == იხილეთ აგრეთვე == * [[ახალი საერთო კატალოგი]] ==რესურსები ინტერნეტში== * {{WikiSky|NGC 4}} * {{cite simbad|title=NGC 4}} ==სქოლიო== {{Reflist|refs= <ref name="ned">{{cite web | title=NASA/IPAC Extragalactic Database | work=Results for NGC 0004 | url=https://ned.ipac.caltech.edu/byname?objname=NGC+4&hconst=67.8&omegam=0.308&omegav=0.692&wmap=4&corr_z=1 | access-date=2006-11-04}}</ref> <ref name="astroVall">{{cite web |langue=fr |title=Revised NGC and IC Catalog by Wolfgang Steinicke, NGC 1 à 99 |url=https://astrovalleyfield.com/AstronomieCompl/NGC%20et%20autres/WolfgangS/N0000.htm |site=astrovalleyfield.com |access-date=06-01-2024}}</ref> }} {{Ngc5}} {{ავტორიტეტული წყაროები}} [[კატეგორია:თევზების თანავარსკვლავედი]] [[კატეგორია:NGC-ის ობიექტები|NGC 0004]] [[კატეგორია:ლინზისებრი გალაქტიკები]] kcxvu6uwx8t7dlq92yybrm49nwoy2bh 0 153713 5564048 5559561 2026-10-23T12:56:47Z Surprizi 14671 5564048 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გალაქტიკა | სახელი = NGC 5 | სურათი = NGC_0005_SDSS.jpg | წარწერა = NGC 5 ანდრომედეს თანავარსკვლავედში | ორიგინალური სახელი ={{lang-en|NGC 5}} | ეპოქა = [[J2000.0]] | ტიპი = S0-a<ref name="ned" /> | ტიპი2 = ელიფსური გალაქტიკა | პირდაპირი აღვლენა = {{RA|00|07|48.8655}}<ref name="ned"/> | დახრილობა = {{Dec|35|21|44.294}}<ref name="ned" /> | გროვის ჯგუფი = | z = {{val|0.016708|1.07}}<ref name="ned" /> | ჰელიოცენტრული რადიალური სიჩქარე = {{val|5009|32|ul=კმ/წმ}}<ref name="ned" /> | გალაქტოცენტრული სიჩქარე = {{val|5194|33|ul=კმ/წმ}}<ref name="ned" /> | მანძილი = ∼{{mly|226|69.19 ± 4.90}}<ref name="ned" /> | ხილული ვარსკვლავიერი სიდიდე = 13.3<ref name="astroVall"/> | ვარსკვლავები= | კუთხური ზომა = {{val|1.2|×|0.7|u=arcmin}}<ref name="astroVall"/> | ხილული ზომები =~{{kly|83.5|25.59}} | თანავარსკვლავედი = [[ანდრომედეს თანავარსკვლავედი]] | რადიუსი = | მასა = | აბსოლუტური ვარსკვლავიერი სიდიდე = | თვისებები = | აღმომჩენი = [[ედუარ სტეფანი]] | აღმოჩენის წელი = [[1881]] | სხვა აღნიშვნები = PGC 595, UGC 62, MCG +06-01-013, CGCG 517-17, CGCG 518-12, 4ZW 7, NPM1G +35.0003 | ლოკაცია = <div style="position: relative">[[ფაილი:Andromeda_IAU.svg|280პქ]]<div style="position: absolute; left: 172px; top: 135px">[[ფაილი:Cercle_rouge_100%25.svg|20px]]</div></div> }} '''NGC 5''' — [[ელიფსური გალაქტიკა]] [[ანდრომედეს თანავარსკვლავედი|ანდრომედეს თანავარსკვლავედში]]. იგი [[დედამიწა|დედამიწიდან]] დაახლოებით {{mly|226|69.19 ± 4.90}}-ის მანძილზე მდებარეობს; მისი [[ხილული ვარსკვლავიერი სიდიდე]]ა 13.3; ხილული ზომებია დაახლოებით {{kly|83.5|25.59}}, კუთხური — {{val|1.2|×|0.7|u=arcmin}}; აღმოაჩინა ფრანგმა ასტრონომმა [[ედუარ სტეფანი|ედუარ სტეფანმა]] [[1881]] წელს. == იხილეთ აგრეთვე == * [[ახალი საერთო კატალოგი]] ==რესურსები ინტერნეტში== * {{WikiSky|NGC 5}} * {{cite simbad|title=NGC 5}} ==სქოლიო== {{Reflist|refs= <ref name="ned">{{cite web | title=NASA/IPAC Extragalactic Database | work=Results for NGC 0005 | url=https://ned.ipac.caltech.edu/byname?objname=NGC+5&hconst=67.8&omegam=0.308&omegav=0.692&wmap=4&corr_z=1 | access-date=2006-11-04}}</ref> <ref name="astroVall">{{cite web |langue=fr |title=Revised NGC and IC Catalog by Wolfgang Steinicke, NGC 1 à 99 |url=https://astrovalleyfield.com/AstronomieCompl/NGC%20et%20autres/WolfgangS/N0000.htm |site=astrovalleyfield.com |access-date=06-01-2024}}</ref> }} {{Ngc5}} {{ავტორიტეტული წყაროები}} [[კატეგორია:ანდრომედეს თანავარსკვლავედი]] [[კატეგორია:NGC-ის ობიექტები|NGC 0005]] [[კატეგორია:ელიფსური გალაქტიკები]] 86j4k54fs8jrtgfyaxtbqpjukzkhmym 0 153718 5564049 5562811 2026-10-23T12:57:04Z Surprizi 14671 /* რესურსები ინტერნეტში */ 5564049 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გალაქტიკა | სახელი = NGC 20 | სურათი = NGC_0006_SDSS.jpg | წარწერა = NGC 20(6) ანდრომედეს თანავარსკვლავედში | ორიგინალური სახელი ={{lang-en|NGC 20}} | ეპოქა = [[J2000.0]] | ტიპი = S0-<ref name="ned" />: E-S0 | ტიპი2 = ლინზისებრი გალაქტიკა | პირდაპირი აღვლენა = {{RA|00|09|32.8}}<ref name=simbad>{{cite web|title=NGC 20|work=SIMBAD|url=https://simbad.cds.unistra.fr/simbad/sim-id?Ident=NGC+20|accessdate=2025-06-24}}</ref> | დახრილობა = {{Dec|+33|18|31}}<ref name=simbad/> | გროვის ჯგუფი = | z = {{val|0.016348|1.03}}<ref name="ned" /> | ჰელიოცენტრული რადიალური სიჩქარე = {{val|4901|31|ul=კმ/წმ}}<ref name="ned" /> | გალაქტოცენტრული სიჩქარე = {{val|5082|32|ul=კმ/წმ}}<ref name="ned" /> | მანძილი = ∼{{mly|220|67.52 ± 4.78}}<ref name="ned" /> | ხილული ვარსკვლავიერი სიდიდე = 13.1<ref name=simbad/><ref name="astroVall"/> | ვარსკვლავები= | კუთხური ზომა = {{val|1.7|×|1.6|u=arcmin}}<ref name="astroVall"/> | ხილული ზომები =~{{kly|115|35.38}} | თანავარსკვლავედი = [[ანდრომედეს თანავარსკვლავედი]] | რადიუსი = | მასა = | აბსოლუტური ვარსკვლავიერი სიდიდე = | თვისებები = | აღმომჩენი = [[რ. ჯ. მიჩელი]] | აღმოჩენის წელი = [[1857]] | სხვა აღნიშვნები = NGC 6, NGC 20, UGC 00084, CGCG 498-082, CGCG 499-054, CGCG 0006.9+3303, MCG +05-01-036, 2MASX J00093270+3318310, 2MASXi J0009327+331831, USGC U008 NED04, MAPS-PP O_1257_0037278, PGC 000679, UZC J000932.7+331831, LGG 001:G93 008 | ლოკაცია = <div style="position: relative">[[ფაილი:Andromeda_IAU.svg|280პქ]]<div style="position: absolute; left: 170px; top: 145px">[[ფაილი:Cercle_rouge_100%25.svg|20px]]</div></div> }} '''NGC 20''' (ასევე ცნობილი, როგორც '''NGC 6''') — [[ლინზისებრი გალაქტიკა]] [[ანდრომედეს თანავარსკვლავედი|ანდრომედეს თანავარსკვლავედში]]. იგი [[დედამიწა|დედამიწიდან]] დაახლოებით {{mly|220|67.52 ± 4.78}}-ის მანძილზე მდებარეობს; მისი [[ხილული ვარსკვლავიერი სიდიდე]]ა 13.1; ხილული ზომებია დაახლოებით {{kly|115|35.38}}, კუთხური — {{val|1.7|×|1.6|u=arcmin}}; აღმოაჩინა ირლანდიელმა ასტრონომმა [[რ. ჯ. მიჩელი|რ. ჯ. მიჩელმა]] [[1857]] წელს. გალაქტიკის ორმაგი სახელწოდება მისი აღმოჩენის ისტორიით აიხსნება: პირველად ის 1857 წლის 18 სექტემბერს აღმოაჩინა ირლანდიელმა ასტრონომმა რ. ჯ. მიტჩელმა, რომელიც [[უილიამ პარსონზი (როსის მე-3 გრაფი)|ლორდ როსის]] ასისტენტი იყო. თუმცა, ეს ინფორმაცია არ გამოქვეყნებულა მანამ, სანამ 1880 წელს უილიამ პარსონსის ვაჟმა, [[ლორენს პარსონზი (როსის მე-4 გრაფი)|ლორენს პარსონზმა]] არ გაასაჯაროვა იგი. მოგვიანებით, გალაქტიკა დამოუკიდებლად აღმოაჩინეს [[ჰერმან შულცი (ასტრონომი)|ჰერმან შულცმა]] (1866 წლის 16 ოქტომბერს) და [[ლუის სვიფტი|ლუის სვიფტმა]] (1885 წელს). შედეგად, [[ჯონ ლუის ემილ დრეიერი|ჯონ დრეიერმა]] ის „ახალ საერთო კატალოგში“ ორჯერ შეიტანა: როგორც NGC 6 (სვიფტის დაკვირვების საფუძველზე) და როგორც NGC 20 (ლორდ როსის დაკვირვების საფუძველზე).<ref>{{cite book |last=Steinicke |first=W. |title=Observing and Cataloguing Nebulae and Star Clusters: From Herschel to Dreyer's New General Catalogue |publisher=Cambridge University Press |year=2010 |isbn=978-1-139-49010-8 |url=https://books.google.com/books?id=wyWjVWYWoO8C&pg=PA288 |access-date=2025-06-24 |pages=288–289, 301–302}}</ref> == იხილეთ აგრეთვე == * [[ახალი საერთო კატალოგი]] ==რესურსები ინტერნეტში== * {{WikiSky|NGC 20}} * {{cite simbad|title=NGC 20}} ==სქოლიო== {{Reflist|refs= <ref name=ned>{{cite web |title=NASA/IPAC Extragalactic Database |work=Results for NGC 0020 |url=https://ned.ipac.caltech.edu/byname?objname=NGC+20&hconst=67.8&omegam=0.308&omegav=0.692&wmap=4&corr_z=1 |accessdate=2010-05-05}}</ref> <ref name="astroVall">{{cite web |langue=fr |title=Revised NGC and IC Catalog by Wolfgang Steinicke, NGC 1 à 99 |url=https://astrovalleyfield.com/AstronomieCompl/NGC%20et%20autres/WolfgangS/N0000.htm |site=astrovalleyfield.com |access-date=06-01-2024}}</ref> }} {{Ngc5}} {{ავტორიტეტული წყაროები}} [[კატეგორია:ანდრომედეს თანავარსკვლავედი]] [[კატეგორია:NGC-ის ობიექტები|NGC 0020]] [[კატეგორია:ლინზისებრი გალაქტიკები]] p1qinxh91igb50gc71mmat8jfxh18kz 0 155044 5564050 5561732 2026-10-23T12:57:20Z Surprizi 14671 /* რესურსები ინტერნეტში */ 5564050 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გალაქტიკა | სახელი = NGC 7 | სურათი = NGC_7_PanS.jpg | წარწერა = NGC 7 მოქანდაკის თანავარსკვლავედში | ორიგინალური სახელი ={{lang-en|NGC 7}} | ეპოქა = [[J2000.0]] | ტიპი = SBc<ref name=LEDA>{{cite web|url=http://leda.univ-lyon1.fr/ledacat.cgi?o=NGC%207|title=Search specification: NGC 7|work=HyperLeda|publisher=Université Claude Bernard Lyon 1|accessdate=2021-02-02}}</ref> | ტიპი2 = ტოტიანი სპირალური გალაქტიკა | პირდაპირი აღვლენა = {{RA|00|08|20.3}}<ref name=SIMBAD>{{cite simbad|title=NGC 7|accessdate=2021-02-02}}</ref> | დახრილობა = {{Dec|-29|55|01}}<ref name=SIMBAD/> | გროვის ჯგუფი = | z = {{val|0.004987}}<ref name="ned" /> | ჰელიოცენტრული რადიალური სიჩქარე = {{val|1495|2|ul=კმ/წმ}}<ref name="ned" /> | გალაქტოცენტრული სიჩქარე = {{val|1499|2|ul=კმ/წმ}}<ref name="ned" /> | მანძილი = ∼{{mly|71.4 ± 5.2|21.9 ± 1.6}}<ref name="ned" /> | ხილული ვარსკვლავიერი სიდიდე = 13.5<ref name=ned/> | ვარსკვლავები= | კუთხური ზომა = {{val|2.2|×|0.5|u=arcmin}}<ref name="ned" /> | ხილული ზომები =~{{kly|66.6|20.51}} | თანავარსკვლავედი = [[მოქანდაკის თანავარსკვლავედი]] | რადიუსი = | მასა = | აბსოლუტური ვარსკვლავიერი სიდიდე = –17.67<ref name="in-the-sky"/> | თვისებები = | აღმომჩენი = [[ჯონ ჰერშელი]] | აღმოჩენის წელი = [[1834]] | სხვა აღნიშვნები = MCG-05-01-037, ESO 409-G022, AM 0005-301, PGC 627, h 4014, GC 2 | ლოკაცია = <div style="position: relative">[[ფაილი:Sculptor_IAU.svg|280პქ]]<div style="position: absolute; left: 155px; top: 102px">[[ფაილი:Cercle_rouge_100%25.svg|20px]]</div></div> }} '''NGC 7''' — [[ტოტიანი სპირალური გალაქტიკა]] [[მოქანდაკის თანავარსკვლავედი|მოქანდაკის თანავარსკვლავედში]]. იგი [[დედამიწა|დედამიწიდან]] დაახლოებით {{mly|71.4 ± 5.2|21.9 ± 1.6}}-ის მანძილზე მდებარეობს; მისი [[ხილული ვარსკვლავიერი სიდიდე]]ა 13.5, [[აბსოლუტური ვარსკვლავიერი სიდიდე]] — (–17.67); ხილული ზომებია დაახლოებით {{kly|66.6|20.51}}, კუთხური — {{val|2.2|×|0.5|u=arcmin}}; აღმოაჩინა ინგლისელმა ასტრონომმა [[ჯონ ჰერშელი|ჯონ ჰერშელმა]] [[1834]] წელს. == იხილეთ აგრეთვე == * [[ახალი საერთო კატალოგი]] ==რესურსები ინტერნეტში== * {{WikiSky|NGC 7}} * {{cite simbad|title=NGC 7}} ==სქოლიო== {{Reflist|refs= <ref name=ned>{{cite web |title=NASA/IPAC Extragalactic Database |work=Results for NGC 0007 |url=https://ned.ipac.caltech.edu/byname?objname=NGC+7&hconst=67.8&omegam=0.308&omegav=0.692&wmap=4&corr_z=1 |access-date=2010-05-03}}</ref> <ref name="in-the-sky">[https://in-the-sky.org/data/object.php?id=NGC7 NGC7] — in-the-sky.org</ref> }} {{Ngc5}} {{ავტორიტეტული წყაროები}} [[კატეგორია:მოქანდაკის თანავარსკვლავედი]] [[კატეგორია:NGC-ის ობიექტები|NGC 0007]] [[კატეგორია:ტოტიანი სპირალური გალაქტიკები]] 07ekd64o7x2rv3lrxyvuqljx1vvyoo1 0 155045 5564052 5561742 2026-10-23T12:57:54Z Surprizi 14671 /* რესურსები ინტერნეტში */ 5564052 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გალაქტიკა | სახელი = NGC 9 | სურათი = NGC_0008_SDSS.jpg | წარწერა = NGC 9 პეგასის თანავარსკვლავედში | ორიგინალური სახელი ={{lang-en|NGC 9}} | ეპოქა = [[J2000.0]] | ტიპი = Sb: pec<ref name="ned" /> | ტიპი2 = უტოტო სპირალური გალაქტიკა | პირდაპირი აღვლენა = {{RA|00|08|54.7}}<ref name="ned" /> | დახრილობა = {{Dec|+23|49|01}}<ref name="ned" /> | გროვის ჯგუფი = | z = {{val|0.015104}}<ref name="ned" /> | ჰელიოცენტრული რადიალური სიჩქარე = {{val|4527|5|ul=კმ/წმ}}<ref name="ned" /> | გალაქტოცენტრული სიჩქარე = {{val|4692|8|ul=კმ/წმ}}<ref name="ned" /> | მანძილი = ∼{{mly|142 ± 31|43.5 ± 9.5}}<ref name="ned" /> | ხილული ვარსკვლავიერი სიდიდე = 14.35<ref name=ned/> | ვარსკვლავები= | კუთხური ზომა = {{val|1.3|×|0.7|u=arcmin}}<ref name="ned" /> | ხილული ზომები =~{{kly|55.7|17.07}} | თანავარსკვლავედი = [[პეგასის თანავარსკვლავედი]] | რადიუსი = | მასა = | აბსოლუტური ვარსკვლავიერი სიდიდე =–18.49<ref name="in-the-sky"/> | თვისებები = | აღმომჩენი = [[ოტო ვილჰელმ ფონ სტრუვე|ოტო სტრუვე]] | აღმოჩენის წელი = [[1865]] | სხვა აღნიშვნები = NGC 9, UGC 78, PGC 652 | ლოკაცია = <div style="position: relative">[[ფაილი:Pegasus_IAU.svg|280პქ]]<div style="position: absolute; left: 57px; top: 77px">[[ფაილი:Cercle_rouge_100%25.svg|20px]]</div></div> }} '''NGC 9''' — [[უტოტო სპირალური გალაქტიკა]] [[პეგასის თანავარსკვლავედი|პეგასის თანავარსკვლავედში]]. იგი [[დედამიწა|დედამიწიდან]] დაახლოებით {{mly|142 ± 31|43.5 ± 9.5}}-ის მანძილზე მდებარეობს; მისი [[ხილული ვარსკვლავიერი სიდიდე]]ა 14.35, [[აბსოლუტური ვარსკვლავიერი სიდიდე]] — (–18.49); ხილული ზომებია დაახლოებით {{kly|55.7|17.07}}, კუთხური — {{val|1.3|×|0.7|u=arcmin}}; აღმოაჩინა რუსმა-გერმანელმა ასტრონომმა [[ოტო ვილჰელმ ფონ სტრუვე|ოტო სტრუვე]]მ [[1865]] წელს. == იხილეთ აგრეთვე == * [[ახალი საერთო კატალოგი]] ==რესურსები ინტერნეტში== * {{WikiSky|NGC 9}} * {{cite simbad|title=NGC 9}} ==სქოლიო== {{Reflist|refs= <ref name=ned>{{cite web |title=NASA/IPAC Extragalactic Database |work=Results for NGC 0009 |url=https://ned.ipac.caltech.edu/byname?objname=NGC+9&hconst=67.8&omegam=0.308&omegav=0.692&wmap=4&corr_z=1 |access-date=2010-05-03}}</ref> <ref name="in-the-sky">[https://in-the-sky.org/data/object.php?id=NGC9 NGC9] — in-the-sky.org</ref> }} {{Ngc5}} {{ავტორიტეტული წყაროები}} [[კატეგორია:პეგასის თანავარსკვლავედი]] [[კატეგორია:NGC-ის ობიექტები|NGC 0009]] [[კატეგორია:უტოტო სპირალური გალაქტიკები]] bnoacmwwqzji8nvzd4smmeiv71l6q0f 10 161271 5564229 5562541 2026-10-23T17:56:13Z Andria Gagua 170044 5564229 wikitext text/x-wiki {{ნავდაფა მუსიკოსი | სათაური = [[ბიონსე ნოულსი|ბიონსე ნოულსის]] [[:კატეგორია:ბიონსე ნოულსის სიმღერები|სიმღერები]] |სახელი = ბიონსე ნოულსის სინგლები |ფონი = solo_singer | მდგომარეობა = {{{მდგომარეობა|autocollapse}}} | სხეულის კლასი = hlist |ჯგუფი1 = ''[[Dangerously in Love]]'' |სია1 = * „[[Crazy in Love]]“ * „[[Naughty Girl (ბიონსე ნოულსის სიმღერა)|Naughty Girl]]“ * „[[Baby Boy (ბიონსე ნოულსის სიმღერა)|Baby Boy]]“ * „[[Me, Myself and I]]“ * „[[The Closer I Get to You]]“ * „[[Dangerously in Love 2]]“ * „[[Daddy (ბიონსე ნოულსის სიმღერა)|Daddy]]“ |ჯგუფი2 = ''[[B'Day]]'' |სია2 = * „[[Déjà Vu (ბიონსე ნოულსის სიმღერა)|Déjà Vu]]“ * „[[Get Me Bodied]]“ * „[[Suga Mama]]“ * „[[Upgrade U]]“ * „[[Ring the Alarm]]“ * „[[Kitty Kat (სიმღერა)|Kitty Kat]]“ * „[[Freakum Dress]]“ * „[[Green Light]]“ * „[[Irreplaceable]]“ * „[[Resentment (სიმღერა)|Resentment]]“ * „[[Check on It]]“ * „[[Beautiful Liar]]“ * „[[Hollywood (Jay-Z song)|Welcome to Hollywood]]“ * „[[Flaws and All]]“ * „[[Kissing You (Des'ree song)|Still in Love (Kissing You)]]“ * „[[Listen (ბიონსე ნოულსის სიმღერა)|Listen]]“ * „[[Amor Gitano]]“ |ჯგუფი3 = ''[[I Am... Sasha Fierce]]'' |სია3 = * „[[If I Were a Boy]]“ * „[[Halo (ბიონსე ნოულსის სიმღერა)|Halo]]“ * „[[Broken-Hearted Girl]]“ * „[[Ave Maria (ბიონსე ნოულსის სიმღერა)|Ave Maria]]“ * „[[Single Ladies (Put a Ring on It)]]“ * „[[Radio (ბიონსე ნოულსის სიმღერა)|Radio]]“ * „[[Diva (ბიონსე ნოულსის სიმღერა)|Diva]]“ * „[[Sweet Dreams (ბიონსე ნოულსის სიმღერა)|Sweet Dreams]]“ * „[[Video Phone (სიმღერა)|Video Phone]]“ * „[[Ego (ბიონსე ნოულსის სიმღერა)|Ego]]“ * „[[Why Don't You Love Me (ბიონსე ნოულსის სიმღერა)|Why Don't You Love Me]]“ * „[[Poison (ბიონსე ნოულსის სიმღერა)|Poison]]“ * „[[Honesty (Billy Joel song)|Honesty]]“ |ჯგუფი4 = ''[[4 (ბიონსე ნოულსის ალბომი)|4]]'' |სია4 = * „[[1+1 (სიმღერა)|1+1]]“ * „[[I Care (ბიონსე ნოულსის სიმღერა)|I Care]]“ * „[[I Miss You (ბიონსე ნოულსის სიმღერა)|I Miss You]]“ * „[[Best Thing I Never Had]]“ * „[[Party (ბიონსე ნოულსის სიმღერა)|Party]]“ * „[[Rather Die Young]]“ * „[[Start Over]]“ * „[[Love on Top]]“ * „[[Countdown (ბიონსე ნოულსის სიმღერა)|Countdown]]“ * „[[End of Time (სიმღერა)|End of Time]]“ * „[[I Was Here (სიმღერა)|I Was Here]]“ * „[[Run the World (Girls)]]“ * „[[Lay Up Under Me]]“ * „[[Schoolin' Life]]“ * „[[Dance for You]]“ |ჯგუფი5 =''[[Beyoncé (ალბომი)|Beyoncé]]'' |სია5 = * „[[Pretty Hurts (სიმღერა)|Pretty Hurts]]“ * „[[Haunted (ბიონსე ნოულსის სიმღერა)|Haunted]]“ * „[[Drunk in Love]]“ * „[[Blow (ბიონსე ნოულსის სიმღერა)|Blow]]“ * „[[No Angel (ბიონსე ნოულსის სიმღერა)|No Angel]]“ * „[[Partition (სიმღერა)|Partition]]“ * „[[Jealous (ბიონსე ნოულსის სიმღერა)|Jealous]]“ * „[[Rocket (ბიონსე ნოულსის სიმღერა)|Rocket]]“ * „[[Mine (ბიონსე ნოულსის სიმღერა)|Mine]]“ * „[[XO (სიმღერა)|XO]]“ * „[[Flawless (ბიონსე ნოულსის სიმღერა)|Flawless]]“ * „[[Superpower (სიმღერა)|Superpower]]“ * „[[Grown Woman]]“ * „[[Heaven (ბიონსე ნოულსის სიმღერა)|Heaven]]“ * „[[7/11 (სიმღერა)|7/11]]“ * „[[Ring Off (სიმღერა)|Ring Off]]“ |ჯგუფი6 = ''[[Lemonade (ბიონსე ნოულსის ალბომი)|Lemonade]]'' |სია6 = * „[[Pray You Catch Me]]“ * „[[Hold Up (სიმღერა)|Hold Up]]“ * „[[Don't Hurt Yourself (ბიონსეს სიმღერა)|Don't Hurt Yourself]]“ * „[[Sorry (ბიონსეს სიმღერა)|Sorry]]“ * „[[6 Inch]]“ * „[[Daddy Lessons]]“ * „[[Love Drought]]“ * „[[Sandcastles (სიმღერა)|Sandcastles]]“ * „[[Forward (სიმღერა)|Forward]]“ * „[[Freedom (ბიონსეს სიმღერა)|Freedom]]“ * „[[All Night (ბიონსეს სიმღერა)|All Night]]“ * „[[Formation (სიმღერა)|Formation]]“ |ჯგუფი7 = ''[[Everything Is Love]]'' |სია7 = * „[[Apeshit]]“ |ჯგუფი8 = ''[[Homecoming: The Live Album|Homecoming]]'' |სია8 = * „[[Before I Let Go#Beyoncé_version|Before I Let Go]]“ |ჯგუფი9 = ''[[The Lion King: The Gift]]'' |სია9 = * „[[Bigger (ბიონსე ნოულსის სიმღერა)|Bigger]]“ * „[[Brown Skin Girl]]“ * „[[Already (სიმღერა)|Already]]“ * „[[Spirit (ბიონსე ნოულსის სიმღერა)|Spirit]]“ * „[[Black Parade (სიმღერა)|Black Parade]]“ |ჯგუფი10 = ''[[Renaissance (ბიონსეს ალბომი)|Renaissance]]'' |სია10 = * „[[Cozy (სიმღერა)|Cozy]]“ * „[[Alien Superstar]]“ * „[[Cuff It]]“ * „[[Energy (ბიონსე ნოულსის სიმღერა)|Energy]]“ * „[[Break My Soul]]“ * „[[Plastic Off the Sofa]]“ * „[[Virgo's Groove]]“ * „[[Heated (ბიონსეს სიმღერა)|Heated]]“ * „[[America Has a Problem]]“ * „[[Pure/Honey]]“ |ჯგუფი11 = ''[[Cowboy Carter]]'' |სია11 = * "[[Blackbiird (ბიონსეს ვერსია)|Blackbiird]]" * "[[16 Carriages]]" * "[[Texas Hold 'Em (სიმღერა)|Texas Hold 'Em]]" * "[[Bodyguard (ბიონსეს სიმღერა)|Bodyguard]]" * "[[Jolene#Beyoncé_version|Jolene]]" * "[[II Most Wanted]]" * "[[Levii's Jeans]]" * "[[Ya Ya (ბიონსეს სიმღერა)|Ya Ya]]" * "[[Tyrant (ბიონსეს სიმღერა)|Tyrant]]" |ჯგუფი12 = ერთობლივი <br />სინგლები |სია12 = * „[['03 Bonnie & Clyde]]“ * „[[Back to Black (სიმღერა)|Back to Black]]“ * „[[Feeling Myself (ნიკი მინაჟის სიმღერა)|Feeling Myself]]“ * „[[Fighting Temptation]]“ * „[[Hollywood (ჯეი-ზის სიმღერა)|Hollywood]]“ * „[[I Got That]]“ * „[[Just Stand Up|Just Stand Up!]]“ * „[[Lift Off (სიმღერა)|Lift Off]]“ * „[[Love a Woman]]“ * „[[Love in This Club Part II]]“ * „[[Part II (On the Run)]]“ * „[[Put It in a Love Song]]“ * „[[Runnin' (Lose It All)]]“ * „[[Say Yes (მიშელ უილიამსის სიმღერა)|Say Yes]]“ * „[[See Me Now]]“ * „[[Telephone (სიმღერა)|Telephone]]“ * „[[Until the End of Time (ჯასტინ ტიმბერლეიკის და ბიონსე ნოულსის სიმღერა)|Until the End of Time]]“ * „[[What More Can I Give]]“ |ჯგუფი13 = სხვა სიმღერები |სია13 = * „[[A Woman Like Me (სიმღერა)|A Woman Like Me]]“ * „[[All I Could Do Was Cry]]“ * „[[At Last#Beyoncé version|At Last]]“ * „[[Back to Black (სიმღერა)#ბიონსე ნოულსის და André 3000-ის ვერსია|Back to Black]]“ * „[[Be Alive]]“ * „[[Can You Feel the Love Tonight]]“ * „[[Die with You]]“ * „[[Fever (ლიტლ უილი ჯონის სიმღერა)#Beyoncé version|Fever]]“ * „[[God Bless the U.S.A.#ბიონსე ნოულსის ვერსია|God Bless the U.S.A.]]“ * „[[I'd Rather Go Blind#სხვა ვერსიები|I'd Rather Go Blind]]“ * „[[My House (ბიონსე ნოულსის სიმღერა)|My House]]“ * „[[One Night Only (სიმღერა)|One Night Only]]“ * „[[Perfect Duet]]“ * „[[Pink + White]]“ * „[[In da Club#Sexy Lil Thug|Sexy Lil Thug]]“ * „[[So Amazing (სიმღერა)|So Amazing]]“ * „[[Sorry Not Sorry (DJ Khaled-ის სიმღერა)|Sorry Not Sorry]]“ * „[[Summertime (ბიონსე ნოულსის სიმღერა)|Summertime]]“ * „[[Wishing on a Star#ბიონსე ნოულსის ვერსია|Wishing on a Star]]“ * „[[Work It Out (ბიონსე ნოულსის სიმღერა)|Work It Out]]“ * „[[Morning Dew (Donk)]]“ }}<noinclude> „[[კატეგორია:ბიონსე ნოულსი|სინგლები]]“ „[[კატეგორია:რიტმ-ენდ-ბლუზ მომღერლების სანავიგაციო დაფები]]“ </noinclude> es0hnkpw2m7x2ztm1m1uv0f87l4x7ez 0 163354 5564449 4236730 2026-10-24T06:43:21Z InternetArchiveBot 124291 დაარქივდა 1 წყარო და 0 წყარო მოინიშნა მკვდრად. #IABot (v2.0.9.6) 5564449 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა მსოფლიოს მემკვიდრეობის ძეგლი |სახელი = ბრუ-ნა-ბოინის არქეოლოგიური ანსამბლი |სურათი = [[ფაილი:Bru na Boinne - Newgrange.jpg|250პქ]] |სურათის წარწერა= |რუკა= |რუკის_წარწერა = |რუკის ზომა = |ქვეყანა = {{დროშა|ირლანდია}} |ტიპი= კულტურული |კრიტერიუმი= i, iii, iv |ID = |ბმული = |რეგიონი= ევროპა |კოორდინატები= {{coord|53|41|30|N|6|27|00|W|}} |წელი= 1993 |სესია= |ნომერი = 659 |საფრთხის ქვეშ = }} {{მსოფლიო მემკვიდრეობა|659}} '''ბრუ-ნა-ბოინი''' ([[ირლანდიური ენა|ირლ]]. Brú na Bóinne) — [[იუნესკო]]ს [[მსოფლიო მემკვიდრეობა|მსოფლიო მემკვიდრეობის]] ძეგლი [[ირლანდია]]ში, მდინარე [[ბოინი]]ს მოხრის ადგილას. წარმოადგენს [[ევროპა|ევროპის]] უდიდეს და ყველაზე მნიშვნელოვან [[მეგალითური კულტურები|მეგალითურ]] არეალს. კომპლექსი შეიცავს [[ნეოლითის ხანა|ნეოლითურ]] აკლდამებს, [[მეგალითები|მეგალითებს]], [[ჰენჯი|ჰენჯებს]] და სხვა პრეისტორიულ ნაშთებს, რომელთაგან ზოგიერთი ძვ. წ. 35-ე - 32-ე საუკუნეებით თარიღდება. ძეგლები უფრო ძველია ვიდრე [[ეგვიპტის პირამიდები]] და აგებულია სხვადასხვა მეცნიერებისა და მათ შორის [[ასტრონომია|ასტრონომიის]] ცოდნის გათვალისწინებით, რა მხრივაც განსაკუთრებით გამოირჩევა [[ნიუგრეიჯი]]ს კორიდორული სამარხი. ტერიტორია გადაჭიმულია 780 ჰექტარზე და არაერთ პრეისტორიულ მონუმენტთან ერთად მოიცავს 40 კორიდორულ სამარხს, რომლებიც ძირითადად მდინარე ბოინის ჩრდილოეთ სანაპიროებზეა განლაგებული. ეს არეალი ადამიანების მიერ მონახულებული იყო [[ბრინჯაოს ხანა|ბრინჯაოსა]] და [[რკინის ხანა|რკინის ხანებში]], ისევე როგორც რომანულსა და [[შუა საუკუნეები]]ს პერიოდში, რასაც [[1962]] - [[1975]] წლის [[არქეოლოგია|არქეოლოგიური]] გათხრების არტეფაქტები ადასტურებს. == იხილეთ აგრეთვე == * [[მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სია ევროპაში]] == რესურსები ინტერნეტში == * [http://whc.unesco.org/en/list/659 UNESCO's World Heritage Site description] * [http://www.heritageireland.ie/en/MidlandsEastCoast/BrunaBoinneVisitorCentreNewgrangeandKnowth/ Official website link] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131006084411/http://www.heritageireland.ie/en/midlandseastcoast/brunaboinnevisitorcentrenewgrangeandknowth/ |date=2013-10-06 }} * [https://web.archive.org/web/20151023124301/http://www.theboynevalley.com/ Boyne Valley Portal Website] * [http://www.carrowkeel.com/sites/boyne/newgrange/index.html Martin Byrne's Newgrange pages] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100223095550/http://www.carrowkeel.com/sites/boyne/newgrange/index.html |date=2010-02-23 }} * [http://www.newgrange.com Newgrange.com] * [http://www.knowth.com Knowth.com] {{მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები ირლანდიაში}} [[კატეგორია:მეგალითური ნაგებობები]] [[კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები ირლანდიაში]] 67lxrrxy7vc63knd63867xc2m92rhay 0 173876 5564268 5466532 2026-10-23T18:31:07Z Aor19071 171656 5564268 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა სახელმწიფო უწყება |უწყების_სახელი = საქართველოს კულტურის სამინისტრო |მშობლიური_სახელი = |მშობლიური_სახელი_a = |მშობლიური_სახელი_r = |ლოგო = Greater coat of arms of Georgia.svg |ლოგოს_სიგრძე = 150პქ |ლოგოს_წარწერა = |ბეჭედი = |ბეჭედის_სიგრძე = |ბეჭედის_წარწერა = |სურათი = |სურათის_სიგრძე = |სურათის_წარწერა = |შეიქმნა = [[15 ოქტომბერი]], [[2017]] (პირველად)<br />[[1 იანვარი]], [[2024]] (ხელმეორედ) |წინამორბედი1 = |წინამორბედი2 = |გაუქმდა = [[14 ივლისი]], [[2018]] (პირველად) |მომდევნო = |იურისდიქცია = |მთავარი_სამმართველო = |latd= |latm= |lats= |latNS= |longd= |longm= |longs= |longEW= |რეგიონის_კოდი = |თანამშრომლები = |ბიუჯეტი = |მინისტრი1_სახელი = [[მაია ბითაძე]] |მინისტრი1_pfo = |მინისტრი2_სახელი = |მინისტრი2_pfo = |უფროსი1_სახელი = |უფროსი1_თანამდებობა = |უფროსი2_სახელი = |უფროსი2_თანამდებობა = |უწყების_ტიპი = [[სამინისტრო]] |ზემდგომი_უწყება = |ქვეუწყება1 = |ქვეუწყება2 = |მთავარი_დოკუმენტი1= |ვებ_საიტი = |შენიშვნა = }} '''საქართველოს კულტურის სამინისტრო''' (მანამდე – '''საქართველოს კულტურისა და სპორტის სამინისტრო''', '''საქართველოს კულტურის, სპორტისა და ახალგაზრდობის სამინისტრო''' და '''საქართველოს კულტურისა და ძეგლთა დაცვის სამინისტრო''') — [[საქართველოს სამინისტროები|საქართველოს სამინისტრო]], რომლის ხელმძღვანელი ([[მინისტრი]]) მთავრობის წევრია<ref>{{Cite web |url=http://www.government.gov.ge/index.php?lang_id=GEO&sec_id=27&mod_id=0&info_id=0&new_year=0&limit=0&date=&new_month=&entrant=2 |title=მინისტრთა კაბინეტი |accessdate=2011-10-17 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130909004402/http://www.government.gov.ge/index.php?lang_id=geo&sec_id=27&mod_id=0&info_id=0&new_year=0&limit=0&date=&new_month=&entrant=2 |archivedate=2013-09-09 }}</ref>. [[სამინისტრო]] ანგარიშვალდებულია მთავრობის წინაშე და ასრულებს მისსავე ან [[საქართველოს პრემიერ-მინისტრი|პრემიერ-მინისტრის]] მიერ დაკისრებულ ამოცანებს.<ref>საქართველოს კანონი, საქართველოს მთავრობის სტრუქტურის, უფლებამოსილებისა და საქმიანობის შესახებ. თავი VI, მუხლი 15, პუნქტი 1.</ref> ==მინისტრები== ===[[საქართველოს რესპუბლიკა|საქართველოს რესპუბლიკის]] კულტურის მინისტრები=== * [[ნოდარ წულეისკირი]], [[ნოემბერი]], [[1990]] - [[9 ივლისი]], [[1991]] * [[ედმუნდ კალანდაძე]], [[9 ივლისი]], [[1991]] - [[24 ნოემბერი]], [[1992]] * [[დავით მაღრაძე]], [[24 ნოემბერი]], [[1992]] – [[21 დეკემბერი]], [[1995]] * [[ვალერი ასათიანი]], [[21 დეკემბერი]], [[1995]] - [[13 სექტემბერი]], [[2000]] * [[სესილი გოგიბერიძე]], [[13 სექტემბერი]], [[2000]] - [[28 ნოემბერი]], [[2001]] * სესილი გოგიბერიძე (მეორეჯერ), [[28 ნოემბერი]], [[2001]] – [[21 ნოემბერი]], [[2003]] ===საქართველოს კულტურის, ძეგლთა დაცვისა და სპორტის მინისტრები=== * [[გიორგი გაბაშვილი]], [[17 თებერვალი]], [[2004]] – [[30 იანვარი]], [[2008]] * [[ნიკოლოზ ვაჩეიშვილი]], [[31 იანვარი]], [[2008]] – [[2 ნოემბერი]], [[2008]] * [[გრიგოლ ვაშაძე]], [[2 ნოემბერი]], [[2008]] – [[6 დეკემბერი]], [[2008]] * [[ნიკოლოზ რურუა]], [[9 დეკემბერი]], [[2008]] – [[30 ივნისი]], [[2010]] ===საქართველოს კულტურისა და ძეგლთა დაცვის მინისტრები=== * [[ნიკოლოზ რურუა]], [[30 ივნისი]], [[2010]] – [[25 ოქტომბერი]], [[2012]] * [[გურამ ოდიშარია]], [[25 ოქტომბერი]], [[2012]] – [[21 ივლისი]], [[2014]] * [[მიხეილ გიორგაძე]], [[23 ივლისი]], [[2014]] – [[15 დეკემბერი]], [[2017]] [[საქართველოს კანონი|საქართველოს კანონში]] ცვლილების შეტანის თაობაზე ([[2017|2017 წლის]] [[7 დეკემბერი]] #1620-რს [https://info.parliament.ge/file/1/BillReviewContent/168936?] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210109052954/https://info.parliament.ge/file/1/BillReviewContent/168936 |date=2021-01-09 }}) [[საქართველოს კანონი|საქართველოს კანონის]] შესაბამისად, კულტურისა და ძეგლთა დაცვის სამინისტროს შეუერთდა [[საქართველოს სპორტისა და ახალგაზრდობის საქმეთა სამინისტრო|სპორტისა და ახალგაზრდობის საქმეთა სამინისტროს]] სპორტის კომპონენტი. ===საქართველოს კულტურისა და სპორტის მინისტრები=== * [[მიხეილ გიორგაძე]], [[15 დეკემბერი]], [[2017]] – [[21 ივნისი]], [[2018]] * [[მიხეილ გიორგაძე]], [[21 ივნისი]], [[2018]] – [[14 ივლისი]], [[2018]] [[საქართველოს კანონი|საქართველოს კანონში]] ცვლილების შეტანის თაობაზე ([[2018|2018 წლის]] [[14 ივლისი]] #3141–რს) [[საქართველოს კანონი|საქართველოს კანონის]] შესაბამისად, უწყება შეუერთდა — [[საქართველოს განათლებისა და მეცნიერების სამინისტრო|საქართველოს განათლებისა და მეცნიერების სამინისტროს]]. 2024 წლის 1 იანვრიდან [[საქართველოს კულტურის, სპორტისა და ახალგაზრდობის სამინისტრო]]ს ახალგაზრდობის მიმართულება გადაეცა [[საქართველოს განათლებისა და მეცნიერების სამინისტრო|განათლებისა და მეცნიერების სამინისტროს]] და ჩამოყალიბდა საქართველოს კულტურისა და სპორტის სამინისტრო.<ref>{{Cite web|url=https://matsne.gov.ge/ka/document/view/5985400?publication=0|title=საქართველოს მთავრობის სტრუქტურის, უფლებამოსილებისა და საქმიანობის წესის შესახებ“ საქართველოს კანონში ცვლილების შეტანის თაობაზე - 3822-XIIIმს-Xმპ |publisher=საქართველოს საკანონმდებლო მაცნე |access-date=24 დეკემბერი, 2023}}</ref> * [[თეა წულუკიანი]], [[19 მარტი]], [[2021]] – [[26 სექტემბერი]], [[2024]] <ref>[https://civil.ge/ka/archives/407351 კულტურის მინისტრად თეა წულუკიანი დაინიშნა]</ref> ===საქართველოს კულტურის მინისტრი=== * [[თინათინ რუხაძე]], [[18 ოქტომბერი]], [[2024]]<ref>[https://tabula.ge/ge/news/724453-kulturisa-sportis-akhali-ministri-tinatin კულტურისა და სპორტის ახალი მინისტრი თინათინ რუხაძე იქნება]</ref> – [[28 ივლისი]], [[2026]]<ref>[https://netgazeti.ge/news/812857/ თინათინ რუხაძე კულტურის მინისტრის თანამდებობიდან გადადგა]</ref> * [[მაია ბითაძე]], [[15 სექტემბერი]], [[2026]] – დღემდე ==ისტორია== ===[[საქართველოს სსრ]] კულტურის მინისტრები=== * თეიმურაზ გიორგის ძე ბადურაშვილი * [[ავთანდილ გუნია|ავთანდილ ლევანის ძე გუნია]], [[1953]] - [[24 ნოემბერი]], [[1957]] * [[დავით ჩხიკვიშვილი|დავით იოსების ძე ჩხიკვიშვილი]], [[24 ნოემბერი]], [[1957]] - [[აგვისტო]], [[1961]] * [[თენგიზ ბუაჩიძე|თენგიზ პავლეს ძე ბუაჩიძე]], [[აგვისტო]], [[1961]] - [[1965]] * [[ოთარ თაქთაქიშვილი|ოთარ ვასილის ძე თაქთაქიშვილი]], [[1965]] – [[1984]] * აკაკი არჩილის ძე დვალიშვილი (მოვალეობის შემსრულებელი), [[1984]] - [[1985]] * [[ვალერი ასათიანი]], [[17 სექტემბერი]], [[1985]] – [[ნოემბერი]], [[1990]] == რესურსები ინტერნეტში == *[http://www.mcs.gov.ge/ ოფიციალური საიტი] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111011205644/http://www.mcs.gov.ge/ |date=2011-10-11 }} == სქოლიო == {{სქოლიო}} [[კატეგორია:საქართველოს სამინისტროები|კ]] ba7wjiqujhzfsuwcv9uo1qslekgp77d 0 193232 5564445 5184790 2026-10-24T06:22:34Z InternetArchiveBot 124291 დაარქივდა 1 წყარო და 0 წყარო მოინიშნა მკვდრად. #IABot (v2.0.9.6) 5564445 wikitext text/x-wiki [[ფაილი:Partition of India 1947 en.svg|მინი|ბრიტანეთის ინდოეთის გაყოფა]] '''ბრიტანეთის ინდოეთის გაყოფა''' ([[ჰინდი-ურდუ]]: हिन्दुस्तान का विभाजन <small>([[დევანაგარი]])</small>, '''ہندوستان کی تقسیم''' <small>([[ნასთალიყი]])</small>) — [[1947]] წლის 14-15 აგვისტოს მოსახლეობის [[რელიგია|რელიგიური]] შეხედულებების საფუძველზე [[ბრიტანეთის ინდოეთი]]ს [[გაყოფა (პოლიტიკა)|გაყოფა]]. რის შედეგადაც წარმოიშვა [[სუვერენული სახელმწიფო]]ები: [[პაკისტანის დომინიონი]] (შემდგომში [[პაკისტანი]]) და [[ინდოეთის დომინიონი]] (შემდგომში [[ინდოეთი]]). ხელისუფლების გადაცემა მოხდა ჯერ [[14 აგვისტო]]ს, [[კარაჩი]]ში პაკისტანის დომინიონისთვის, ხოლო შემდეგ [[15 აგვისტო]]ს [[დელი]]ში ინდოეთის კავშირისთვის, ისე რომ ინდოეთის ბოლო [[ინდოეთის გენერალ-გუბერნატორი|გენერალ-გუბერნატორს]] [[ლუის მაუნტბეტენი|ლუის მაუნტბეტენს]] ორივე ცერემონიალზე შეეძლო დასწრება. == იხილეთ აგრეთვე == * [[ბრიტანეთის ინდოეთი]] * [[ინდოეთის ისტორია]] == ლიტერატურა == * Chakrabarty; Bidyut. 2004. ''The Partition of Bengal and Assam: Contour of Freedom'' (RoutledgeCurzon, 2004) [https://web.archive.org/web/20130621032916/http://www.questia.com/read/108233199/the-partition-of-bengal-and-assam-contour-of-freedom online edition] * Chatterji, Joya. 2002. ''Bengal Divided: Hindu Communalism and Partition, 1932&mdash;1947''. Cambridge and New York: Cambridge University Press. 323 pages. ISBN 0-521-52328-1. * Chester, Lucy P. 2009. [http://www.manchesteruniversitypress.co.uk/catalogue/book.asp?id=1204410 Borders and Conflict in South Asia: The Radcliffe Boundary Commission and the Partition of Punjab.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110728100016/http://www.manchesteruniversitypress.co.uk/catalogue/book.asp?id=1204410 |date=2011-07-28 }} Manchester University Press. ISBN 978-0-7190-7899-6. * Gilmartin, David. 1988. ''Empire and Islam: Punjab and the Making of Pakistan''. Berkeley: University of California Press. 258 pages. ISBN 0-520-06249-3. * Gossman, Partricia. 1999. ''Riots and Victims: Violence and the Construction of Communal Identity Among Bengali Muslims, 1905-1947''. Westview Press. 224 pages. ISBN 0-8133-3625-2 == რესურსები ინტერნეტში == {{commons|Partition of British India}} * [http://www.sscnet.ucla.edu/southasia/History/Independent/partition_bibliography.html Select Research Bibliography on the Partition of India, Compiled by Vinay Lal, Department of History, UCLA; University of California at Los Angeles list] * [http://www.lib.virginia.edu/area-studies/SouthAsia/Lib/man08par97.html A select list of Indian Publications on the Partition of India (Punjab & Bengal); University of Virginia list] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060911201220/http://www.lib.virginia.edu/area-studies/SouthAsia/Lib/man08par97.html |date=2006-09-11 }} * [http://www.lib.berkeley.edu/SSEAL/SouthAsia/india_colonial.html South Asian History: Colonial India] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070221125735/http://www.lib.berkeley.edu/SSEAL/SouthAsia/india_colonial.html |date=2007-02-21 }} * [http://www.fordham.edu/halsall/india/indiasbook.html#Indian%20Nationalism Indian Nationalism] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070204063732/http://www.fordham.edu/halsall/india/indiasbook.html#Indian%20Nationalism |date=2007-02-04 }} [[კატეგორია:ბრიტანეთის იმპერია]] [[კატეგორია:ინდოეთის ისტორია]] [[კატეგორია:ინდოეთის გაყოფა]] [[კატეგორია:ქვეყნების დაშლა]] [[it:Storia dell'India#L'indipendenza e la partizione dell'India]] t9smhauwd3dhty5gldixm2jwip0j8ok 0 217626 5564074 5563899 2026-10-23T13:04:27Z Surprizi 14671 /* რესურსები ინტერნეტში */ 5564074 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ვარსკვლავი | ჯერადობა = ორმაგი ვარსკვლავი | სახელი = NGC 33 | სურათი = NGC_0033_SDSS.jpg | წარწერა = NGC 33 თევზების თანავარსკვლავედში | ორიგინალური სახელი = {{lang-en|NGC 33}} | აღმომჩენი = [[ალბერტ მართი]] | აღმოჩენის თარიღი = [[1864]] | ეპოქა = J2000.0 | თანავარსკვლავედი = [[პეგასის თანავარსკვლავედი]] | ra = {{RA|00|10|56.4412}}<ref name=ned/> | dec = {{Dec|03|40|34.093}}<ref name=ned/> | წითელი წანაცვლება = | მანძილი = | მასა = | რადიუსი = | ტიპი = | ნათობა = | ზედაპირის გრავიტაცია = | ტემპერატურა = | ხილული ვარსკვლავიერი სიდიდე = +15.5<ref name=Seligman/> | აბსოლუტური ვარსკვლავიერი სიდიდე = | სხვა აღნიშვნები = GALEXASC J001056.44+034034.0 | ლოკაცია = <div style="position: relative">[[ფაილი:Pisces_IAU.svg|280პქ]]<div style="position: absolute; left: 155px; top: 135px">[[ფაილი:Cercle_rouge_100%25.svg|20px]]</div></div> }} '''NGC 33''' — [[ორმაგი ვარსკვლავი]] [[თევზების თანავარსკვლავედი|თევზების თანავარსკვლავედში]]. აღმოაჩინა [[ალბერტ მართი|ალბერტ მართმა]] [[1861]] წლის 9 სექტემბერს.<ref name=Seligman/> მისი პოვნა ძალიან რთულია, რადგან ეს ციური სხეული საკმაოდ მკრთალია, მის სიახლოვეს კი არც კაშკაშა ვარსკვლავები მოიძებნება. მას შემდეგ, რაც იპოვით [[თევზების 19]]-ს — რომელიც მე-5 ვარსკვლავიერი სიდიდით ანათებს და [[თევზების ომეგა]]სა და [[თევზების ლამბდა]]ს შორის, მათი დაშორების ორი მესამედის მანძილზე მდებარეობს — შეძლებთ, შეუიარაღებელი თვალითვე მიაგნოთ [[თევზების 22]]-ს. ეს უკანასკნელი აღნიშნული ვარსკვლავიდან დასავლეთ-სამხრეთ-დასავლეთის მიმართულებით, დაახლოებით 2 გრადუსის დაშორებით ჩანს.<ref name=namu.wiki/> == იხილეთ აგრეთვე == * [[ახალი საერთო კატალოგი]] ==რესურსები ინტერნეტში== * {{WikiSky|NGC 33}} * {{cite simbad|title=NGC 33}} ==სქოლიო== {{Reflist|refs= <ref name=Seligman>{{cite web|work=Celestial Atlas|url=http://cseligman.com/text/atlas/ngc0.htm|title=NGC Objects: NGC 1 - 49|author=Seligman, Courtney|date=March 2010|access-date=12 December 2025}}</ref> <ref name="ned">{{cite ned |title=NGC 33|access-date=2026-06-24}}</ref> <ref name=namu.wiki>{{Cite web|langue=en|title=NGC 32|url=https://en.namu.wiki/w/NGC%2033}}</ref> }} {{Ngc5}} {{ავტორიტეტული წყაროები}} [[კატეგორია:თევზების თანავარსკვლავედი]] [[კატეგორია:NGC-ის ობიექტები|NGC 0033]] [[კატეგორია:ორმაგი ვარსკვლავები]] in5vmtp0iuplazu5mnutvt8f35vstyg 0 217648 5564051 5561266 2026-10-23T12:57:38Z Surprizi 14671 /* რესურსები ინტერნეტში */ 5564051 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ვარსკვლავი | ჯერადობა = ოპტიკურად ორმაგი ვარსკვლავი | სახელი = NGC 8 | სურათი = NGC 0008 SDSS.jpg | წარწერა = NGC 8 პეგასის თანავარსკვლავედში | ორიგინალური სახელი = {{lang-en|NGC 8}} | აღმომჩენი = [[ოტო ვილჰელმ ფონ სტრუვე|ოტო სტრუვე]] | აღმოჩენის თარიღი = [[1865]] | ეპოქა = J2000.0 | თანავარსკვლავედი = [[პეგასის თანავარსკვლავედი]] | სახელი1 = ZTF J000845.21+235018.5 | ra1 = {{RA|00|08|45.21221}}<ref name ="Simbad1"/> | dec1 = {{Dec|+23|50|18.496669}}<ref name ="Simbad1"/> | წითელი წანაცვლება1 = -0.000598<ref name ="Simbad1"/> | მანძილი1 = ~215 ათ. სინ. წელი | მასა1 = | რადიუსი1 = | ტიპი1 = III E<ref name ="Simbad1"/> | ნათობა1 = | ზედაპირის გრავიტაცია1 = | ტემპერატურა1 = | ხილული ვარსკვლავიერი სიდიდე1 = 15.2<ref name="Cseligman"/> | აბსოლუტური ვარსკვლავიერი სიდიდე1 = | სახელი2 = SDSS J000845.63+235018.6 | ra2 = {{RA|00|08|45.64144}}<ref name ="Simbad2"/> | dec2 = {{Dec|+23|50|18.674743}}<ref name ="Simbad2"/> | წითელი წანაცვლება2 = -0.000173<ref name ="Simbad2"/> | მანძილი2 = ~10 ათ. სინ. წელი | მასა2 = | რადიუსი2 = | ტიპი2 = F9 E<ref name ="Simbad2"/> | ნათობა2 = | ზედაპირის გრავიტაცია2 = | ტემპერატურა2 = | ხილული ვარსკვლავიერი სიდიდე2 = 16.5<ref name="Cseligman"/> | აბსოლუტური ვარსკვლავიერი სიდიდე2 = | სხვა აღნიშვნები = M40, WNC 4, BD+56 1372, CCDM 12223+5805, WDS J12222+5805 | ლოკაცია = <div style="position: relative">[[ფაილი:Pegasus_IAU.svg|280პქ]]<div style="position: absolute; left: 57px; top: 77px">[[ფაილი:Cercle_rouge_100%25.svg|20px]]</div></div> }} '''NGC 8''' (ასევე ცნობილი, როგოც '''PGC 648''', '''Holm 3B''') — [[ოპტიკურად ორმაგი ვარსკვლავი]] [[პეგასის თანავარსკვლავედი|პეგასის თანავარსკვლავედში]]. ეს ვარსკვლავებია: აღმოსავლეთით მდებარე ZTF J000845.21+235018.5<ref name ="Simbad1"/> და SDSS J000845.63+235018.6<ref name ="Simbad2"/>. ==მახასიათებლები== NGC 8 შედგება ორი ვარსკვლავისგან, რომელთა [[ხილული ვარსკვლავიერი სიდიდე]]ები, შესაბამისად, 15.2 და 16.5-ია.<ref name="Cseligman">{{cite web|title=New General Catalog Objects: NGC 1 - 49|url=https://cseligman.com/text/atlas/ngc0.htm#8|publisher=Cseligman|access-date=2019-05-28|lang=en|archive-date=2019-01-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20190127205750/https://cseligman.com/text/atlas/ngc0.htm#8|url-status=live}}</ref> ამ სისტემის დაკვირვება შესაძლებელია ტელესკოპით პეგასის თანავარსკვლავედის დასავლეთ ნაწილში, [[ანდრომედეს თანავარსკვლავედი|ანდრომედეს თანავარსკვლავედთან]] საზღვრის სიახლოვეს. {{val|2.7|u=arcmin}}-ის დაშორებით მდებარეობს გალაქტიკა [[NGC 9]], რომელიც ვარსკვლავებთან შედარებით გაცილებით უფრო შორს არის განლაგებული.<ref name="ned-note">{{cite web |title = NASA/IPAC Extragalactic Database |website = Notes for object NGC 0008 |url = http://nedwww.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-datasearch?search_type=Note_id&objid=280 |access-date = 2010-05-09 |archive-url = https://www.webcitation.org/6GWWi1rbq?url=http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-datasearch?search_type=Note_id |archive-date = 2013-05-11 }}</ref> ეს ვარსკვლავები რუსმა ასტრონომმა [[ოტო ვილჰელმ ფონ სტრუვე|ოტო სტრუვე]]მ აღმოაჩინა [[1865]] წლის 29 სექტემბერს, როდესაც ის კომეტა [[3D/ბიელა]]ს (რომელიც მანამდე დაიშალა) პოვნას ცდილობდა, თუმცა უშედეგოდ.<ref name="Струве">{{cite web|autor=Struve O.|title =Entdeckung einiger schwacher Nebelflecke|издание=Melanges mathematiques et astronomiques: tires du Bulletin de l'Academie imperiale des sciences de St.-Petersbourg|год=1866|том=3|выпуск=|страницы=689—694|url =https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=uc1.32106015055046;view=1up;seq=716|издательство=Académie Impériale des Sciences de St.-Petersbourg|arxiv=|язык=de|archive-date=2024-11-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20241127194941/https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=uc1.32106015055046;view=1up;seq=716|url-status=live}}</ref> აღმოჩენისთვის მან [[პულკოვოს ობსერვატორია|პულკოვოს ობსერვატორიის]] 15-დუიმიანი რეფრაქტორი გამოიყენა.<ref name="gottlieb">{{cite web|url=https://www.astronomy-mall.com/Adventures.In.Deep.Space/NGC%201%20-%20999%20(11-30-17).htm|author=Gottlieb S.|title=NGC Notes: NGC 1 thru NGC 999|website=astronomy-mall.com|lang=en|access-date=2019-10-17|archive-date=2017-12-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20171211053827/http://www.astronomy-mall.com/Adventures.In.Deep.Space/NGC|url-status=live}}</ref> ზოგიერთ კატალოგში ორმაგი ვარსკვლავი NGC 8 შეცდომით გალაქტიკადაა მიჩნეული. მაგალითად, ბ. ა. ვორონცოვ-ველიამინოვის „გალაქტიკების მორფოლოგიურ კატალოგში“ (MCG) ეს ობიექტი შეტანილია როგორც გალაქტიკა MCG +04-01-030.<ref name="gottlieb"/> [[2016]] წლის მონაცემებით, მონაცემთა ბაზა HyperLEDA-ც ამ ობიექტს გალაქტიკად მიიჩნევდა, თუმცა [[2019]] წლისთვის ის უკვე ორმაგი ვარსკვლავის კატეგორიაში გადაიყვანეს.<ref>[http://leda.univ-lyon1.fr/ledacat.cgi?o=NGC%208 HyperLeda: NGC 8.]</ref> ეს ორი ვარსკვლავი ერთმანეთთან ფიზიკურად არ არის დაკავშირებული. ისინი მხოლოდ ცის სფეროზე პროექციისას ჩანან ერთმანეთის ახლოს, სინამდვილეში კი მათ შორის უზარმაზარი მანძილია. ამ ოპტიკური წყვილის უფრო კაშკაშა, ნარინჯისფერი ვარსკვლავი K6I სპექტრული კლასის სუპერგიგანტია. ის მზიდან, სულ მცირე, 215 000 სინათლის წლის მანძილზე მდებარეობს — ანუ ჩვენი გალაქტიკის ფარგლებს გარეთ. უფრო მკრთალი ვარსკვლავი, რომელიც კონტრასტის გამო თეთრად ჩანს, G4 სპექტრული კლასის ყვითელი გიგანტია და მზიდან დაახლოებით 10 000 სინათლის წლის მანძილზე მდებარეობს. == იხილეთ აგრეთვე == * [[ახალი საერთო კატალოგი]] ==რესურსები ინტერნეტში== * {{WikiSky|NGC 8}} * {{cite simbad|title=NGC 8}} ==სქოლიო== {{Reflist|refs= <ref name=Simbad1>{{Cite web|langue=en|title=ZTF J000845.21+235018.5 -- Star|url=https://simbad.cds.unistra.fr/simbad/sim-id?Ident=ZTF+J000845.21%2B235018.5& |consulté le=08-03-2026}}</ref> <ref name=Simbad2>{{Cite web|langue=en|title=SDSS J000845.63+235018.6 -- Star|url=https://simbad.cds.unistra.fr/simbad/sim-id?Ident=SDSS+J000845.63%2B235018.6&NbIdent=1&Radius=2&Radius.unit=arcmin&submit=submit+id |consulté le=08-03-2026}}</ref> }} {{Ngc5}} {{ავტორიტეტული წყაროები}} [[კატეგორია:პეგასის თანავარსკვლავედი]] [[კატეგორია:NGC-ის ობიექტები|NGC 0008]] [[კატეგორია:ოპტიკურად ორმაგი ვარსკვლავები]] 5w2pwbc2r5ybvtso7dzzweq6waehwir 0 217649 5564061 5562771 2026-10-23T13:00:24Z Surprizi 14671 /* რესურსები ინტერნეტში */ 5564061 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ვარსკვლავი | ჯერადობა = ოპტიკურად ორმაგი ვარსკვლავი | სახელი = NGC 18 | სურათი = NGC_0018_SDSS.png | წარწერა = NGC 18 პეგასის თანავარსკვლავედში | ორიგინალური სახელი = {{lang-en|NGC 18}} | აღმომჩენი = [[ჰერმან შულცი (ასტრონომი)|ჰერმან შულცი]] | აღმოჩენის თარიღი = [[1866]] | ეპოქა = J2000.0 | თანავარსკვლავედი = [[პეგასის თანავარსკვლავედი]] | სახელი1 = Pul-3 10207<ref name=namu.wiki/> | ra1 = {{RA|00|09|22.998}}<ref name=namu.wiki/> | dec1 = {{Dec|+27|43|54.3822}}<ref name=namu.wiki/> | წითელი წანაცვლება1 = | მანძილი1 = ~{{ly|2528±20|775.5}} | მასა1 = | რადიუსი1 = | ტიპი1 = | ნათობა1 = | ზედაპირის გრავიტაცია1 = | ტემპერატურა1 = | ხილული ვარსკვლავიერი სიდიდე1 = +13.4<ref name=namu.wiki/> | აბსოლუტური ვარსკვლავიერი სიდიდე1 = | სახელი2 = Pul-3 10208<ref name=namu.wiki/> | ra2 = {{RA|00|09|23.299}}<ref name=namu.wiki/> | dec2 = {{Dec|+27|43|56.90}}<ref name=namu.wiki/> | წითელი წანაცვლება2 = | მანძილი2 = ~{{ly|2528±20|775.5}} | მასა2 = | რადიუსი2 = | ტიპი2 = | ნათობა2 = | ზედაპირის გრავიტაცია2 = | ტემპერატურა2 = | ხილული ვარსკვლავიერი სიდიდე2 = +13.6<ref name=namu.wiki/> | აბსოლუტური ვარსკვლავიერი სიდიდე2 = | სხვა აღნიშვნები = Pul-3 10207/Pul-3 10208, LEDA 5067692 | ლოკაცია = <div style="position: relative">[[ფაილი:Pegasus_IAU.svg|280პქ]]<div style="position: absolute; left: 57px; top: 70px">[[ფაილი:Cercle_rouge_100%25.svg|20px]]</div></div> }} '''NGC 18''' — [[ოპტიკურად ორმაგი ვარსკვლავი]] [[პეგასის თანავარსკვლავედი|პეგასის თანავარსკვლავედში]].<ref name=Seligman>{{cite web|work=Celestial Atlas|url=http://cseligman.com/text/atlas/ngc0.htm|title=NGC Objects: NGC 1 - 49|author=Seligman, Courtney|date=March 2010|access-date=12 December 2025}}</ref> ეს ვარსკვლავებია: Pul-3 10207 და Pul-3 10208.<ref name=namu.wiki/> NGC 18 პირველად [[ჰერმან შულცი (ასტრონომი)|ჰერმან შულცმა]] დააფიქსირა [[1866]] წლის 15 ოქტომბერს. [[1882]] წლის 2 ოქტომბერს [[ედუარ სტეფანი|ედუარ სტეფანმა]] მისი პოვნა სცადა, თუმცა უშედეგოდ. [[1886]] წლის ნოემბერში ობიექტი დამოუკიდებლად დააფიქსირა [[გიიომ ბიგურდანი|გიიომ ბიგურდანმა]].<ref name=Seligman/> == იხილეთ აგრეთვე == * [[ახალი საერთო კატალოგი]] ==რესურსები ინტერნეტში== * {{WikiSky|NGC 18}} * {{cite simbad|title=NGC 18}} ==სქოლიო== {{Reflist|refs= <ref name=namu.wiki>{{Cite web|langue=en|title=NGC 18|url=https://en.namu.wiki/w/NGC%2018}}</ref> }} {{Ngc5}} {{ავტორიტეტული წყაროები}} [[კატეგორია:პეგასის თანავარსკვლავედი]] [[კატეგორია:NGC-ის ობიექტები|NGC 0018]] [[კატეგორია:ოპტიკურად ორმაგი ვარსკვლავები]] nf0r3jye0s3xrc6yu0jdxlitlg1u7y7 0 217650 5564064 5563253 2026-10-23T13:01:20Z Surprizi 14671 /* რესურსები ინტერნეტში */ 5564064 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ვარსკვლავი | ჯერადობა = ორმაგი ვარსკვლავი | სახელი = NGC 30 | სურათი = NGC_0030_SDSS.jpg | წარწერა = NGC 30 პეგასის თანავარსკვლავედში | ორიგინალური სახელი = {{lang-en|NGC 30}} | აღმომჩენი = [[ალბერტ მართი]] | აღმოჩენის თარიღი = [[1864]] | ეპოქა = J2000.0 | თანავარსკვლავედი = [[პეგასის თანავარსკვლავედი]] | სახელი1 = A | ra1 = {{RA|00|10|50.8044}}<ref name=ned/> | dec1 = {{Dec|21|58|37.685}}<ref name=ned/> | წითელი წანაცვლება1 = | მანძილი1 = | მასა1 = | რადიუსი1 = | ტიპი1 = | ნათობა1 = | ზედაპირის გრავიტაცია1 = | ტემპერატურა1 = | ხილული ვარსკვლავიერი სიდიდე1 = +14.8<ref name=namu.wiki/> | აბსოლუტური ვარსკვლავიერი სიდიდე1 = | სახელი2 = B | ra2 = {{RA|00|10|50.8044}}<ref name=ned/> | dec2 = {{Dec|21|58|37.685}}<ref name=ned/> | წითელი წანაცვლება2 = | მანძილი2 = | მასა2 = | რადიუსი2 = | ტიპი2 = | ნათობა2 = | ზედაპირის გრავიტაცია2 = | ტემპერატურა2 = | ხილული ვარსკვლავიერი სიდიდე2 = +15<ref name=namu.wiki/> | აბსოლუტური ვარსკვლავიერი სიდიდე2 = | სხვა აღნიშვნები = NGC 28, LEDA 5067665 | ლოკაცია = <div style="position: relative">[[ფაილი:Pegasus_IAU.svg|280პქ]]<div style="position: absolute; left: 55px; top: 82px">[[ფაილი:Cercle_rouge_100%25.svg|20px]]</div></div> }} '''NGC 30''' — [[ორმაგი ვარსკვლავი]] [[პეგასის თანავარსკვლავედი|პეგასის თანავარსკვლავედში]]. აღმოაჩინა [[ალბერტ მართი|ალბერტ მართმა]] [[1864]] წლის 30 ოქტომბერს.<ref name=Seligman>{{cite web|work=Celestial Atlas|url=http://cseligman.com/text/atlas/ngc0.htm|title=NGC Objects: NGC 1 - 49|author=Seligman, Courtney|date=March 2010|access-date=12 December 2025}}</ref> == იხილეთ აგრეთვე == * [[ახალი საერთო კატალოგი]] ==რესურსები ინტერნეტში== * {{WikiSky|NGC 30}} * {{cite simbad|title=NGC 30}} ==სქოლიო== {{Reflist|refs= <ref name=namu.wiki>{{Cite web|langue=en|title=NGC 30|url=https://en.namu.wiki/w/NGC%2018}}</ref> <ref name="ned">{{cite ned |title=NGC 30|access-date=2026-06-24}}</ref> }} {{Ngc5}} {{ავტორიტეტული წყაროები}} [[კატეგორია:პეგასის თანავარსკვლავედი]] [[კატეგორია:NGC-ის ობიექტები|NGC 0030]] [[კატეგორია:ორმაგი ვარსკვლავები]] n93jaykmqv8t1cnbqfrejbxp97hemmi 0 217651 5564073 5563897 2026-10-23T13:04:11Z Surprizi 14671 /* რესურსები ინტერნეტში */ 5564073 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ვარსკვლავი | ჯერადობა = ორმაგი ვარსკვლავი | სახელი = NGC 32 | სურათი = NGC_0032_DSS.jpg | წარწერა = NGC 32 პეგასის თანავარსკვლავედში | ორიგინალური სახელი = {{lang-en|NGC 32}} | აღმომჩენი = [[იოჰან ფრიდრიხ იულიუს შმიდტი]] | აღმოჩენის თარიღი = [[1861]] | ეპოქა = J2000.0 | თანავარსკვლავედი = [[პეგასის თანავარსკვლავედი]] | ra = {{RA|00|10|53.6339}}<ref name=ned/> | dec = {{Dec|18|47|45.612}}<ref name=ned/> | წითელი წანაცვლება = | მანძილი = | მასა = | რადიუსი = | ტიპი = | ნათობა = | ზედაპირის გრავიტაცია = | ტემპერატურა = | ხილული ვარსკვლავიერი სიდიდე = +13.5<ref name=Seligman/> | აბსოლუტური ვარსკვლავიერი სიდიდე = | სხვა აღნიშვნები = WISEA J001053.63+184745.6; 2MASS J00105361+1847455; GALEXASC J001053.64+184746.5 | ლოკაცია = <div style="position: relative">[[ფაილი:Pegasus_IAU.svg|280პქ]]<div style="position: absolute; left: 50px; top: 97px">[[ფაილი:Cercle_rouge_100%25.svg|20px]]</div></div> }} '''NGC 32''' — [[ორმაგი ვარსკვლავი]] [[პეგასის თანავარსკვლავედი|პეგასის თანავარსკვლავედში]]. აღმოაჩინა [[იოჰან ფრიდრიხ იულიუს შმიდტი|იოჰან ფრიდრიხ იულიუს შმიდტმა]] [[1861]] წლის 10 ოქტომბერს.<ref name=Seligman/> იგი არ არის ისეთი ცნობილი, როგორც NGC-ის სხვა ვარსკვლავთგროვები. მის შესახებ არ არსებობს არც კვლევები და არც ნაშრომები, მეტიც — არც ინფორმაცია ცალკეული ვარსკვლავების მანძილებისა თუ ხილული ვარსკვლავიერი სიდიდეების შესახებ.<ref name=namu.wiki/> == იხილეთ აგრეთვე == * [[ახალი საერთო კატალოგი]] ==რესურსები ინტერნეტში== * {{WikiSky|NGC 32}} * {{cite simbad|title=NGC 32}} ==სქოლიო== {{Reflist|refs= <ref name=Seligman>{{cite web|work=Celestial Atlas|url=http://cseligman.com/text/atlas/ngc0.htm|title=NGC Objects: NGC 1 - 49|author=Seligman, Courtney|date=March 2010|access-date=12 December 2025}}</ref> <ref name="ned">{{cite ned |title=NGC 32|access-date=2026-06-24}}</ref> <ref name=namu.wiki>{{Cite web|langue=en|title=NGC 32|url=https://en.namu.wiki/w/NGC%2032}}</ref> }} {{Ngc5}} {{ავტორიტეტული წყაროები}} [[კატეგორია:პეგასის თანავარსკვლავედი]] [[კატეგორია:NGC-ის ობიექტები|NGC 0032]] [[კატეგორია:ორმაგი ვარსკვლავები]] in0rdvx7jansca79b7l3bvj38ef7ndk 0 218013 5564055 5561755 2026-10-23T12:58:53Z Surprizi 14671 /* რესურსები ინტერნეტში */ 5564055 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გალაქტიკა | სახელი = NGC 12 | სურათი = NGC_0012_SDSS.jpg | წარწერა = NGC 12 თევზების თანავარსკვლავედში | ორიგინალური სახელი ={{lang-en|NGC 12}} | ეპოქა = [[J2000.0]] | ტიპი = SAB(rs)c:<ref name="ned" /> | ტიპი2 = გარდამავალი სპირალური გალაქტიკა | პირდაპირი აღვლენა = {{RA|00|08|44.752}}<ref name="ned" /> | დახრილობა = {{Dec|+04|36|45.12}}<ref name="ned" /> | გროვის ჯგუფი = | z = {{val|0.013122|0.000002}}<ref name="ned" /> | ჰელიოცენტრული რადიალური სიჩქარე = {{val|3934|1|ul=კმ/წმ}}<ref name="ned" /> | გალაქტოცენტრული სიჩქარე = {{val|4051|5|ul=კმ/წმ}}<ref name="ned" /> | მანძილი = ∼{{mly|172|52.72 ± 3.71}}<ref name="ned" /> | ხილული ვარსკვლავიერი სიდიდე = 13.18<ref name=LEDA>{{cite web|url=http://leda.univ-lyon1.fr/ledacat.cgi?o=NGC%2012|title=Search specification: NGC 12|work=HyperLeda|publisher=Université Claude Bernard Lyon 1|accessdate=2021-02-10}}</ref> | ვარსკვლავები= | კუთხური ზომა = {{val|1.1|×|1.0|u=arcmin}}<ref name="Seligman">{{cite web |last1=Seligman |first1=Courtney |title=NGC 12 |url=https://cseligman.com/text/atlas/ngc0.htm#12 |website=Celestial Atlas |access-date=6 November 2018}}</ref> | ხილული ზომები =~{{kly|89.20|27.34}} | თანავარსკვლავედი = [[თევზების თანავარსკვლავედი]] | რადიუსი = | მასა = | აბსოლუტური ვარსკვლავიერი სიდიდე = –20.18<ref name="in-the-sky"/> | თვისებები = | აღმომჩენი = [[უილიამ ჰერშელი]] | აღმოჩენის წელი = [[1790]] | სხვა აღნიშვნები = UGC 74, MCG +01-01-040, PGC 645 | ლოკაცია = <div style="position: relative">[[ფაილი:Pisces_IAU.svg|280პქ]]<div style="position: absolute; left: 157px; top: 131px">[[ფაილი:Cercle_rouge_100%25.svg|20px]]</div></div> }} '''NGC 12''' — [[გარდამავალი სპირალური გალაქტიკა]] [[თევზების თანავარსკვლავედი|თევზების თანავარსკვლავედში]]. იგი [[დედამიწა|დედამიწიდან]] დაახლოებით {{mly|172|52.72 ± 3.71}}-ის მანძილზე მდებარეობს; მისი [[ხილული ვარსკვლავიერი სიდიდე]]ა 13.18, [[აბსოლუტური ვარსკვლავიერი სიდიდე]] — (–20.18); ხილული ზომებია დაახლოებით {{kly|89.20|27.34}}, კუთხური — {{val|1.1|×|1.0|u=arcmin}}; აღმოაჩინა ინგლისელმა ასტრონომმა [[უილიამ ჰერშელი|უილიამ ჰერშელმა]] [[1790]] წელს. == იხილეთ აგრეთვე == * [[ახალი საერთო კატალოგი]] ==რესურსები ინტერნეტში== * {{WikiSky|NGC 12}} * {{cite simbad|title=NGC 12}} ==სქოლიო== {{Reflist|refs= <ref name=ned>{{cite web |title=NASA/IPAC Extragalactic Database |work=Results for NGC 0012 |url=https://ned.ipac.caltech.edu/byname?objname=NGC+12&hconst=67.8&omegam=0.308&omegav=0.692&wmap=4&corr_z=1 |access-date=2010-05-03}}</ref> <ref name="in-the-sky">[https://in-the-sky.org/data/object.php?id=NGC12 NGC12] — in-the-sky.org</ref> }} {{Ngc5}} {{ავტორიტეტული წყაროები}} [[კატეგორია:თევზების თანავარსკვლავედი]] [[კატეგორია:NGC-ის ობიექტები|NGC 0012]] [[კატეგორია:გარდამავალი სპირალური გალაქტიკები]] 1vasgnu0e38fixpfdolmros88473od8 0 218014 5564034 4217174 2026-10-23T12:41:50Z Surprizi 14671 5564034 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გალაქტიკა | სახელი = NGC 36 | სურათი = NGC36 - SDSS DR14.jpg | აღმომჩენი = | აღმოჩენის თარიღი = [[25 ოქტომბერი]], [[1785]] | ეპოქა = [[J2000.0]] | ტიპი = [[გალაქტიკა]] | პირდაპირი ასვლა = | დახრილობა = | სხივის სიჩქარე = | z = | z_შეცდომა = | მანძილი = | ბრუნვის სიჩქარე = | ბრუნვის სიჩქარე_შეცდომა = | ვარსკვლავიერი სიდიდე = | ხილული ზომები = | თანავარსკვლავედი = თევზების თანავარსკვლავედი | რადიუსი = | მასა = | აბსოლუტური ვარსკვლავიერი სიდიდე = | თვისებები = }} '''NGC 36''' — [[გალაქტიკა]] [[თევზების თანავარსკვლავედი|თევზების თანავარსკვლავედში]]. აღმოჩენის თარიღია [[1785]] წლის [[25 ოქტომბერი]]. ეს ობიექტი შედის [[ახალი საერთო კატალოგი|ახალ საერთო კატალოგში]]. ==იხილეთ აგრეთვე== *[[მესიეს ობიექტების სია]] *[[ახალი საერთო კატალოგი]] ==რესურსები ინტერნეტში== * [http://www.seds.org/~spider/ngc/ngc.cgi?NGC36 ინფორმაცია ინგლისურად] და [http://www.seds.org/~spider/ngc/ngc_fr.cgi?NGC36 ფრანგულად] ორიგინალი [[ახალი საერთო კატალოგი]]დან {{ესკიზი-გალაქტიკა}} [[კატეგორია:ტოტიანი სპირალური გალაქტიკები]] [[კატეგორია:თევზების თანავარსკვლავედი]] 3r546ifk3oq1d3vs21k39049y5wox26 5564037 5564034 2026-10-23T12:46:49Z Surprizi 14671 5564037 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გალაქტიკა | სახელი = NGC 36 | სურათი = NGC_0036_SDSS.jpg | წარწერა = NGC 36 თევზების თანავარსკვლავედში | ორიგინალური სახელი ={{lang-en|NGC 36}} | ეპოქა = [[J2000.0]] | ტიპი = | ტიპი2 = ტოტიანი სპირალური გალაქტიკა | პირდაპირი აღვლენა = {{RA|00|11|22.269}}<ref name=SIMBAD>{{cite simbad|title=NGC 7|accessdate=2021-02-02}}</ref> | დახრილობა = {{Dec|-29|55|01}}<ref name="ned" /> | გროვის ჯგუფი = | z = {{val|0.004987}}<ref name="ned" /> | ჰელიოცენტრული რადიალური სიჩქარე = {{val|1495|2|ul=კმ/წმ}}<ref name="ned" /> | გალაქტოცენტრული სიჩქარე = {{val|1499|2|ul=კმ/წმ}}<ref name="ned" /> | მანძილი = ∼{{mly|71.4 ± 5.2|21.9 ± 1.6}}<ref name="ned" /> | ხილული ვარსკვლავიერი სიდიდე = 13.5<ref name=ned/> | ვარსკვლავები= | კუთხური ზომა = {{val|2.2|×|0.5|u=arcmin}}<ref name="ned" /> | ხილული ზომები =~{{kly|66.6|20.51}} | თანავარსკვლავედი = [[თევზების თანავარსკვლავედი]] | რადიუსი = | მასა = | აბსოლუტური ვარსკვლავიერი სიდიდე = –17.67<ref name="in-the-sky"/> | თვისებები = | აღმომჩენი = [[ჯონ ჰერშელი]] | აღმოჩენის წელი = [[1834]] | სხვა აღნიშვნები = MCG-05-01-037, ESO 409-G022, AM 0005-301, PGC 627, h 4014, GC 2 | ლოკაცია = <div style="position: relative">[[ფაილი:Sculptor_IAU.svg|280პქ]]<div style="position: absolute; left: 155px; top: 102px">[[ფაილი:Cercle_rouge_100%25.svg|20px]]</div></div> }} '''NGC 36''' — [[ტოტიანი სპირალური გალაქტიკა]] [[თევზების თანავარსკვლავედი|თევზების თანავარსკვლავედში]]. იგი [[დედამიწა|დედამიწიდან]] დაახლოებით {{mly|71.4 ± 5.2|21.9 ± 1.6}}-ის მანძილზე მდებარეობს; მისი [[ხილული ვარსკვლავიერი სიდიდე]]ა 13.5, [[აბსოლუტური ვარსკვლავიერი სიდიდე]] — (–17.67); ხილული ზომებია დაახლოებით {{kly|66.6|20.51}}, კუთხური — {{val|2.2|×|0.5|u=arcmin}}; აღმოაჩინა ინგლისელმა ასტრონომმა [[ჯონ ჰერშელი|ჯონ ჰერშელმა]] [[1834]] წელს. == იხილეთ აგრეთვე == * [[ახალი საერთო კატალოგი]] ==რესურსები ინტერნეტში== * {{WikiSky|NGC 36}} * {{cite simbad|title=NGC 36}} ==სქოლიო== {{Reflist|refs= <ref name=ned>{{cite web |title=NASA/IPAC Extragalactic Database |work=Results for NGC 0036 |url=https://ned.ipac.caltech.edu/byname?objname=NGC+36&hconst=67.8&omegam=0.308&omegav=0.692&wmap=4&corr_z=1 |access-date=2010-05-03}}</ref> <ref name="in-the-sky">[https://in-the-sky.org/data/object.php?id=NGC36 NGC36] — in-the-sky.org</ref> }} {{Ngc5}} {{ავტორიტეტული წყაროები}} [[კატეგორია:თევზების თანავარსკვლავედი]] [[კატეგორია:NGC-ის ობიექტები|NGC 0036]] [[კატეგორია:ტოტიანი სპირალური გალაქტიკები]] hv65sy2f0fe2813yyaapqdtwq2hs15i 5564043 5564037 2026-10-23T12:55:08Z Surprizi 14671 5564043 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გალაქტიკა | სახელი = NGC 36 | სურათი = NGC_0036_SDSS.jpg | წარწერა = NGC 36 თევზების თანავარსკვლავედში | ორიგინალური სახელი ={{lang-en|NGC 36}} | ეპოქა = [[J2000.0]] | ტიპი = SAB(rs)b SBb SAB(rs)bc? SABb | ტიპი2 = ტოტიანი სპირალური გალაქტიკა | პირდაპირი აღვლენა = {{RA|00|11|22.269}}<ref name="ned" /> | დახრილობა = {{Dec|06|23|22.127}}<ref name="ned" /> | გროვის ჯგუფი = | z = {{val|0.020111|0.000002}}<ref name="ned" /> | ჰელიოცენტრული რადიალური სიჩქარე = {{val|6029|1|ul=კმ/წმ}}<ref name="ned" /> | გალაქტოცენტრული სიჩქარე = | მანძილი = ∼{{mly|273|83.63 ± 5.87}}<ref name="ned" /> | ხილული ვარსკვლავიერი სიდიდე = 13.3<ref name=ned/> | ვარსკვლავები= | კუთხური ზომა = {{val|2.1|×|1.1|u=arcmin}}<ref name="ned" /> | ხილული ზომები =~{{kly|178|54.53}} | თანავარსკვლავედი = [[თევზების თანავარსკვლავედი]] | რადიუსი = | მასა = | აბსოლუტური ვარსკვლავიერი სიდიდე = –19.87<ref name="in-the-sky"/> | თვისებები = | აღმომჩენი = [[უილიამ ჰერშელი]] | აღმოჩენის წელი = [[1864]] | სხვა აღნიშვნები = UGC 106, PGC 798, IRAS 00088+0606, IRAS F00088+0606, CGCG 408-040, CGCG 0008.8+0606, HIPASS J0011+06, MCG +01-01-043, UZC J001122.3+062321, 2MASX J00112231+0623212, [HDL96] 408-066, GC 19 | ლოკაცია = <div style="position: relative">[[ფაილი:Pisces_IAU.svg|280პქ]]<div style="position: absolute; left: 150px; top: 126px">[[ფაილი:Cercle_rouge_100%25.svg|20px]]</div></div> }} '''NGC 36''' — [[ტოტიანი სპირალური გალაქტიკა]] [[თევზების თანავარსკვლავედი|თევზების თანავარსკვლავედში]]. იგი [[დედამიწა|დედამიწიდან]] დაახლოებით {{mly|273|83.63 ± 5.87}}-ის მანძილზე მდებარეობს; მისი [[ხილული ვარსკვლავიერი სიდიდე]]ა 13.3, [[აბსოლუტური ვარსკვლავიერი სიდიდე]] — (–19.87); ხილული ზომებია დაახლოებით {{kly|178|54.53}}, კუთხური — {{val|2.1|×|1.1|u=arcmin}}; აღმოაჩინა ინგლისელმა ასტრონომმა [[უილიამ ჰერშელი|უილიამ ჰერშელმა]] [[1864]] წელს. == იხილეთ აგრეთვე == * [[ახალი საერთო კატალოგი]] ==რესურსები ინტერნეტში== * {{WikiSky|NGC 36}} * {{cite simbad|title=NGC 36}} ==სქოლიო== {{Reflist|refs= <ref name=ned>{{cite web |title=NASA/IPAC Extragalactic Database |work=Results for NGC 0036 |url=https://ned.ipac.caltech.edu/byname?objname=NGC+36&hconst=67.8&omegam=0.308&omegav=0.692&wmap=4&corr_z=1 |access-date=2010-05-03}}</ref> <ref name="in-the-sky">[https://in-the-sky.org/data/object.php?id=NGC36 NGC36] — in-the-sky.org</ref> }} {{Ngc5}} {{ავტორიტეტული წყაროები}} [[კატეგორია:თევზების თანავარსკვლავედი]] [[კატეგორია:NGC-ის ობიექტები|NGC 0036]] [[კატეგორია:ტოტიანი სპირალური გალაქტიკები]] ardqv4cezu9rx9xnc46732kr5qk89p0 0 218015 5564085 4217175 2026-10-23T13:46:57Z Surprizi 14671 5564085 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გალაქტიკა | სახელი = NGC 38 | სურათი = NGC_0036_SDSS.jpg | წარწერა = NGC 38 თევზების თანავარსკვლავედში | ორიგინალური სახელი ={{lang-en|NGC 38}} | ეპოქა = [[J2000.0]] | ტიპი = | ტიპი2 = სპირალური გალაქტიკა | პირდაპირი აღვლენა = {{RA|00|11|22.269}}<ref name="ned" /> | დახრილობა = {{Dec|06|23|22.127}}<ref name="ned" /> | გროვის ჯგუფი = | z = {{val|0.020111|0.000002}}<ref name="ned" /> | ჰელიოცენტრული რადიალური სიჩქარე = {{val|6029|1|ul=კმ/წმ}}<ref name="ned" /> | გალაქტოცენტრული სიჩქარე = | მანძილი = ∼{{mly|273|83.63 ± 5.87}}<ref name="ned" /> | ხილული ვარსკვლავიერი სიდიდე = 13.3<ref name=ned/> | ვარსკვლავები= | კუთხური ზომა = {{val|2.1|×|1.1|u=arcmin}}<ref name="ned" /> | ხილული ზომები =~{{kly|178|54.53}} | თანავარსკვლავედი = [[თევზების თანავარსკვლავედი]] | რადიუსი = | მასა = | აბსოლუტური ვარსკვლავიერი სიდიდე = –19.87<ref name="in-the-sky"/> | თვისებები = | აღმომჩენი = [[უილიამ ჰერშელი]] | აღმოჩენის წელი = [[1864]] | სხვა აღნიშვნები = | ლოკაცია = <div style="position: relative">[[ფაილი:Pisces_IAU.svg|280პქ]]<div style="position: absolute; left: 150px; top: 126px">[[ფაილი:Cercle_rouge_100%25.svg|20px]]</div></div> }} '''NGC 38''' — [[ტოტიანი სპირალური გალაქტიკა]] [[თევზების თანავარსკვლავედი|თევზების თანავარსკვლავედში]]. იგი [[დედამიწა|დედამიწიდან]] დაახლოებით {{mly|273|83.63 ± 5.87}}-ის მანძილზე მდებარეობს; მისი [[ხილული ვარსკვლავიერი სიდიდე]]ა 13.3, [[აბსოლუტური ვარსკვლავიერი სიდიდე]] — (–19.87); ხილული ზომებია დაახლოებით {{kly|178|54.53}}, კუთხური — {{val|2.1|×|1.1|u=arcmin}}; აღმოაჩინა ინგლისელმა ასტრონომმა [[უილიამ ჰერშელი|უილიამ ჰერშელმა]] [[1864]] წელს. == იხილეთ აგრეთვე == * [[ახალი საერთო კატალოგი]] ==რესურსები ინტერნეტში== * {{WikiSky|NGC 38}} * {{cite simbad|title=NGC 38}} ==სქოლიო== {{Reflist|refs= <ref name=ned>{{cite web |title=NASA/IPAC Extragalactic Database |work=Results for NGC 0038 |url=https://ned.ipac.caltech.edu/byname?objname=NGC+38&hconst=67.8&omegam=0.308&omegav=0.692&wmap=4&corr_z=1 |access-date=2010-05-03}}</ref> <ref name="in-the-sky">[https://in-the-sky.org/data/object.php?id=NGC38 NGC38] — in-the-sky.org</ref> }} {{Ngc5}} {{ავტორიტეტული წყაროები}} [[კატეგორია:თევზების თანავარსკვლავედი]] [[კატეგორია:NGC-ის ობიექტები|NGC 0038]] [[კატეგორია:სპირალური გალაქტიკები]] gy26fo43lbxptgyy5bgx2clc78p0z47 5564086 5564085 2026-10-23T13:47:18Z Surprizi 14671 5564086 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გალაქტიკა | სახელი = NGC 38 | სურათი = NGC_0036_SDSS.jpg | წარწერა = NGC 38 თევზების თანავარსკვლავედში | ორიგინალური სახელი ={{lang-en|NGC 38}} | ეპოქა = [[J2000.0]] | ტიპი = | ტიპი2 = სპირალური გალაქტიკა | პირდაპირი აღვლენა = {{RA|00|11|22.269}}<ref name="ned" /> | დახრილობა = {{Dec|06|23|22.127}}<ref name="ned" /> | გროვის ჯგუფი = | z = {{val|0.020111|0.000002}}<ref name="ned" /> | ჰელიოცენტრული რადიალური სიჩქარე = {{val|6029|1|ul=კმ/წმ}}<ref name="ned" /> | გალაქტოცენტრული სიჩქარე = | მანძილი = ∼{{mly|273|83.63 ± 5.87}}<ref name="ned" /> | ხილული ვარსკვლავიერი სიდიდე = 13.3<ref name=ned/> | ვარსკვლავები= | კუთხური ზომა = {{val|2.1|×|1.1|u=arcmin}}<ref name="ned" /> | ხილული ზომები =~{{kly|178|54.53}} | თანავარსკვლავედი = [[თევზების თანავარსკვლავედი]] | რადიუსი = | მასა = | აბსოლუტური ვარსკვლავიერი სიდიდე = –19.87<ref name="in-the-sky"/> | თვისებები = | აღმომჩენი = [[უილიამ ჰერშელი]] | აღმოჩენის წელი = [[1864]] | სხვა აღნიშვნები = | ლოკაცია = <div style="position: relative">[[ფაილი:Pisces_IAU.svg|280პქ]]<div style="position: absolute; left: 150px; top: 126px">[[ფაილი:Cercle_rouge_100%25.svg|20px]]</div></div> }} '''NGC 38''' — [[სპირალური გალაქტიკა]] [[თევზების თანავარსკვლავედი|თევზების თანავარსკვლავედში]]. იგი [[დედამიწა|დედამიწიდან]] დაახლოებით {{mly|273|83.63 ± 5.87}}-ის მანძილზე მდებარეობს; მისი [[ხილული ვარსკვლავიერი სიდიდე]]ა 13.3, [[აბსოლუტური ვარსკვლავიერი სიდიდე]] — (–19.87); ხილული ზომებია დაახლოებით {{kly|178|54.53}}, კუთხური — {{val|2.1|×|1.1|u=arcmin}}; აღმოაჩინა ინგლისელმა ასტრონომმა [[უილიამ ჰერშელი|უილიამ ჰერშელმა]] [[1864]] წელს. == იხილეთ აგრეთვე == * [[ახალი საერთო კატალოგი]] ==რესურსები ინტერნეტში== * {{WikiSky|NGC 38}} * {{cite simbad|title=NGC 38}} ==სქოლიო== {{Reflist|refs= <ref name=ned>{{cite web |title=NASA/IPAC Extragalactic Database |work=Results for NGC 0038 |url=https://ned.ipac.caltech.edu/byname?objname=NGC+38&hconst=67.8&omegam=0.308&omegav=0.692&wmap=4&corr_z=1 |access-date=2010-05-03}}</ref> <ref name="in-the-sky">[https://in-the-sky.org/data/object.php?id=NGC38 NGC38] — in-the-sky.org</ref> }} {{Ngc5}} {{ავტორიტეტული წყაროები}} [[კატეგორია:თევზების თანავარსკვლავედი]] [[კატეგორია:NGC-ის ობიექტები|NGC 0038]] [[კატეგორია:სპირალური გალაქტიკები]] hclnmj1m73juyi06lyvmadb3089ig4g 5564089 5564086 2026-10-23T13:52:51Z Surprizi 14671 5564089 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გალაქტიკა | სახელი = NGC 38 | სურათი = NGC_0038_SDSS.jpg | წარწერა = NGC 38 თევზების თანავარსკვლავედში | ორიგინალური სახელი ={{lang-en|NGC 38}} | ეპოქა = [[J2000.0]] | ტიპი = (R)SAa: (R)SA(s)a Sa | ტიპი2 = სპირალური გალაქტიკა | პირდაპირი აღვლენა = {{RA|00|11|46.998}}<ref name="ned" /> | დახრილობა = {{Dec|−05|35|10.825}}<ref name="ned" /> | გროვის ჯგუფი = | z = {{val|0.026802|0.000123}}<ref name="ned" /> | ჰელიოცენტრული რადიალური სიჩქარე = {{val|8035|37|ul=კმ/წმ}}<ref name="ned" /> | გალაქტოცენტრული სიჩქარე = | მანძილი = ∼{{mly|370|113.35 ± 7.96}}<ref name="ned" /> | ხილული ვარსკვლავიერი სიდიდე = 13.3<ref name=ned/> | ვარსკვლავები= | კუთხური ზომა = {{val|1.4|×|1.3|u=arcmin}}<ref name="ned" /> | ხილული ზომები =~{{kly|154|47.14}} | თანავარსკვლავედი = [[თევზების თანავარსკვლავედი]] | რადიუსი = | მასა = | აბსოლუტური ვარსკვლავიერი სიდიდე = –19.87<ref name="in-the-sky"/> | თვისებები = | აღმომჩენი = [[ედუარ სტეფანი]] | აღმოჩენის წელი = [[1881]] | სხვა აღნიშვნები = | ლოკაცია = <div style="position: relative">[[ფაილი:Pisces_IAU.svg|280პქ]]<div style="position: absolute; left: 153px; top: 166px">[[ფაილი:Cercle_rouge_100%25.svg|20px]]</div></div> }} '''NGC 38''' — [[სპირალური გალაქტიკა]] [[თევზების თანავარსკვლავედი|თევზების თანავარსკვლავედში]]. იგი [[დედამიწა|დედამიწიდან]] დაახლოებით {{mly|273|83.63 ± 5.87}}-ის მანძილზე მდებარეობს; მისი [[ხილული ვარსკვლავიერი სიდიდე]]ა 13.3, [[აბსოლუტური ვარსკვლავიერი სიდიდე]] — (–19.87); ხილული ზომებია დაახლოებით {{kly|178|54.53}}, კუთხური — {{val|2.1|×|1.1|u=arcmin}}; აღმოაჩინა ინგლისელმა ასტრონომმა [[უილიამ ჰერშელი|უილიამ ჰერშელმა]] [[1864]] წელს. == იხილეთ აგრეთვე == * [[ახალი საერთო კატალოგი]] ==რესურსები ინტერნეტში== * {{WikiSky|NGC 38}} * {{cite simbad|title=NGC 38}} ==სქოლიო== {{Reflist|refs= <ref name=ned>{{cite web |title=NASA/IPAC Extragalactic Database |work=Results for NGC 0038 |url=https://ned.ipac.caltech.edu/byname?objname=NGC+38&hconst=67.8&omegam=0.308&omegav=0.692&wmap=4&corr_z=1 |access-date=2010-05-03}}</ref> <ref name="in-the-sky">[https://in-the-sky.org/data/object.php?id=NGC38 NGC38] — in-the-sky.org</ref> }} {{Ngc5}} {{ავტორიტეტული წყაროები}} [[კატეგორია:თევზების თანავარსკვლავედი]] [[კატეგორია:NGC-ის ობიექტები|NGC 0038]] [[კატეგორია:სპირალური გალაქტიკები]] e8d1xbla9rkrnhaggqeujgoimo683h0 5564090 5564089 2026-10-23T13:56:03Z Surprizi 14671 5564090 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გალაქტიკა | სახელი = NGC 38 | სურათი = NGC_0038_SDSS.jpg | წარწერა = NGC 38 თევზების თანავარსკვლავედში | ორიგინალური სახელი ={{lang-en|NGC 38}} | ეპოქა = [[J2000.0]] | ტიპი = (R)SAa: (R)SA(s)a Sa | ტიპი2 = სპირალური გალაქტიკა | პირდაპირი აღვლენა = {{RA|00|11|46.998}}<ref name="ned" /> | დახრილობა = {{Dec|−05|35|10.825}}<ref name="ned" /> | გროვის ჯგუფი = | z = {{val|0.026802|0.000123}}<ref name="ned" /> | ჰელიოცენტრული რადიალური სიჩქარე = {{val|8035|37|ul=კმ/წმ}}<ref name="ned" /> | გალაქტოცენტრული სიჩქარე = | მანძილი = ∼{{mly|370|113.35 ± 7.96}}<ref name="ned" /> | ხილული ვარსკვლავიერი სიდიდე = 13.3<ref name=ned/> | ვარსკვლავები= | კუთხური ზომა = {{val|1.4|×|1.3|u=arcmin}}<ref name="ned" /> | ხილული ზომები =~{{kly|154|47.14}} | თანავარსკვლავედი = [[თევზების თანავარსკვლავედი]] | რადიუსი = | მასა = | აბსოლუტური ვარსკვლავიერი სიდიდე = | თვისებები = | აღმომჩენი = [[ედუარ სტეფანი]] | აღმოჩენის წელი = [[1881]] | სხვა აღნიშვნები = MCG -01-01-047, PGC 818 | ლოკაცია = <div style="position: relative">[[ფაილი:Pisces_IAU.svg|280პქ]]<div style="position: absolute; left: 153px; top: 166px">[[ფაილი:Cercle_rouge_100%25.svg|20px]]</div></div> }} '''NGC 38''' — [[სპირალური გალაქტიკა]] [[თევზების თანავარსკვლავედი|თევზების თანავარსკვლავედში]]. იგი [[დედამიწა|დედამიწიდან]] დაახლოებით {{mly|370|113.35 ± 7.96}}-ის მანძილზე მდებარეობს; მისი [[ხილული ვარსკვლავიერი სიდიდე]]ა 13.3; ხილული ზომებია დაახლოებით {{kly|154|47.14}}, კუთხური — {{val|1.4|×|1.3|u=arcmin}}; აღმოაჩინა ფრანგმა ასტრონომმა [[ედუარ სტეფანი|ედუარ სტეფანმა]] [[1881]] წელს. == იხილეთ აგრეთვე == * [[ახალი საერთო კატალოგი]] ==რესურსები ინტერნეტში== * {{WikiSky|NGC 38}} * {{cite simbad|title=NGC 38}} ==სქოლიო== {{Reflist|refs= <ref name=ned>{{cite web |title=NASA/IPAC Extragalactic Database |work=Results for NGC 0038 |url=https://ned.ipac.caltech.edu/byname?objname=NGC+38&hconst=67.8&omegam=0.308&omegav=0.692&wmap=4&corr_z=1 |access-date=2010-05-03}}</ref> }} {{Ngc5}} {{ავტორიტეტული წყაროები}} [[კატეგორია:თევზების თანავარსკვლავედი]] [[კატეგორია:NGC-ის ობიექტები|NGC 0038]] [[კატეგორია:სპირალური გალაქტიკები]] ggrri79a76nldlgs20eojjdnzerrl8r 0 218267 5564057 5562002 2026-10-23T12:59:25Z Surprizi 14671 /* რესურსები ინტერნეტში */ 5564057 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გალაქტიკა | სახელი = NGC 14 | სურათი = NGC_0014_SDSS.jpg | წარწერა = NGC 14 პეგასის თანავარსკვლავედში | ორიგინალური სახელი ={{lang-en|NGC 14}} | ეპოქა = [[J2000.0]] | ტიპი = (R)IB(s)m pec<ref name=ned/> | ტიპი2 = არარეგულარული გალაქტიკა | პირდაპირი აღვლენა = {{RA|00|08|46.392}}<ref name="ned" /> | დახრილობა = {{Dec|+15|48|56.304}}<ref name="ned" /> | გროვის ჯგუფი = | z = {{val|0.002879|0.000002}}<ref name="ned" /> | ჰელიოცენტრული რადიალური სიჩქარე = {{val|863|1|ul=კმ/წმ}}<ref name="ned" /> | გალაქტოცენტრული სიჩქარე = {{val|1010|6|ul=კმ/წმ}}<ref name="ned" /> | მანძილი = ∼{{mly|24.4|7.48 ± 0.64}}<ref name="ned" /> | ხილული ვარსკვლავიერი სიდიდე = 12.1<ref name="astrovalleyfield">[https://astrovalleyfield.com/AstronomieCompl/NGC%20et%20autres/WolfgangS/N0000.htm astrovalleyfield.com]</ref> | ვარსკვლავები= | კუთხური ზომა = {{val|2.8|×|2.1|u=arcmin}}<ref name="astrovalleyfield"/> | ხილული ზომები =~{{kly|26.4|8.09}} | თანავარსკვლავედი = [[პეგასის თანავარსკვლავედი]] | რადიუსი = | მასა = | აბსოლუტური ვარსკვლავიერი სიდიდე = | თვისებები = | აღმომჩენი = [[უილიამ ჰერშელი]] | აღმოჩენის წელი = [[1786]] | სხვა აღნიშვნები = UGC 75, PGC 647, Arp 235 | ლოკაცია = <div style="position: relative">[[ფაილი:Pegasus_IAU.svg|280პქ]]<div style="position: absolute; left: 50px; top: 105px">[[ფაილი:Cercle_rouge_100%25.svg|20px]]</div></div> }} '''NGC 13''' — [[არარეგულარული გალაქტიკა]] [[პეგასის თანავარსკვლავედი|პეგასის თანავარსკვლავედში]]. იგი [[დედამიწა|დედამიწიდან]] დაახლოებით {{mly|215.8 ± 15.1|66.15 ± 4.64}}-ის მანძილზე მდებარეობს; მისი [[ხილული ვარსკვლავიერი სიდიდე]]ა 12.1; ხილული ზომებია დაახლოებით {{kly|26.4|8.09}}, კუთხური — {{val|2.8|×|2.1|u=arcmin}}; აღმოაჩინა ინგლისელმა ასტრონომმა [[უილიამ ჰერშელი|უილიამ ჰერშელმა]] [[1786]] წელს. == იხილეთ აგრეთვე == * [[ახალი საერთო კატალოგი]] ==რესურსები ინტერნეტში== * {{WikiSky|NGC 14}} * {{cite simbad|title=NGC 14}} ==სქოლიო== {{Reflist|refs= <ref name=ned>{{cite web |title=NASA/IPAC Extragalactic Database |work=Results for NGC 0014 |url=https://ned.ipac.caltech.edu/byname?objname=NGC+14&hconst=67.8&omegam=0.308&omegav=0.692&wmap=4&corr_z=1 |access-date=2010-05-03}}</ref> }} {{Ngc5}} {{ავტორიტეტული წყაროები}} [[კატეგორია:პეგასის თანავარსკვლავედი]] [[კატეგორია:NGC-ის ობიექტები|NGC 0014]] [[კატეგორია:არარეგულარული გალაქტიკები]] tm9pkyk77onthb4ecur0v23txsv3q7q 0 218268 5564058 5562093 2026-10-23T12:59:40Z Surprizi 14671 /* რესურსები ინტერნეტში */ 5564058 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გალაქტიკა | სახელი = NGC 15 | სურათი = NGC_0015_SDSS.jpg | წარწერა = NGC 15 პეგასის თანავარსკვლავედში | ორიგინალური სახელი ={{lang-en|NGC 15}} | ეპოქა = [[J2000.0]] | ტიპი = Sa, SAB(r)a<ref name="ned" /> | ტიპი2 = სპირალური გალაქტიკა | პირდაპირი აღვლენა = {{RA|00|09|2.460}}<ref name="ned" /> | დახრილობა = {{Dec|21|37|28.171}}<ref name="ned" /> | გროვის ჯგუფი = | z = {{val|0.021121|0.000033}}<ref name="ned" /> | ჰელიოცენტრული რადიალური სიჩქარე = {{val|6332|10|ul=კმ/წმ}}<ref name="ned" /> | გალაქტოცენტრული სიჩქარე = {{val|6492|12|ul=კმ/წმ}}<ref name="ned" /> | მანძილი = ∼{{mly|288|88.25 ± 6.19}}<ref name="ned" /> | ხილული ვარსკვლავიერი სიდიდე = 13.8<ref name="astrovalleyfield">[https://astrovalleyfield.com/AstronomieCompl/NGC%20et%20autres/WolfgangS/N0000.htm astrovalleyfield.com]</ref> | ვარსკვლავები= | კუთხური ზომა = {{val|1.0|×|0.6|u=arcmin}}<ref name="astrovalleyfield"/> | ხილული ზომები =~{{kly|142|43.52}} | თანავარსკვლავედი = [[პეგასის თანავარსკვლავედი]] | რადიუსი = | მასა = | აბსოლუტური ვარსკვლავიერი სიდიდე =−20.38<ref name=InTheSky/> | თვისებები = | აღმომჩენი = [[ალბერტ მართი]] | აღმოჩენის წელი = [[1864]] | სხვა აღნიშვნები = UGC 00082, PGC 000661 | ლოკაცია = <div style="position: relative">[[ფაილი:Pegasus_IAU.svg|280პქ]]<div style="position: absolute; left: 56px; top: 85px">[[ფაილი:Cercle_rouge_100%25.svg|20px]]</div></div> }} '''NGC 15''' — [[სპირალური გალაქტიკა]] [[პეგასის თანავარსკვლავედი|პეგასის თანავარსკვლავედში]]. იგი [[დედამიწა|დედამიწიდან]] დაახლოებით {{mly|288|88.25 ± 6.19}}-ის მანძილზე მდებარეობს; მისი [[ხილული ვარსკვლავიერი სიდიდე]]ა 13.8, [[აბსოლუტური ვარსკვლავიერი სიდიდე]] — (−20.38); ხილული ზომებია დაახლოებით {{kly|142|43.52}}, კუთხური — {{val|1.0|×|0.6|u=arcmin}}; აღმოაჩინა გერმანელმა ასტრონომმა [[ალბერტ მართი|ალბერტ მართმა]] [[1864]] წელს. == იხილეთ აგრეთვე == * [[ახალი საერთო კატალოგი]] ==რესურსები ინტერნეტში== * {{WikiSky|NGC 15}} * {{cite simbad|title=NGC 15}} ==სქოლიო== {{Reflist|refs= <ref name=ned>{{cite web |title=NASA/IPAC Extragalactic Database |work=Results for NGC 0015 |url=https://ned.ipac.caltech.edu/byname?objname=NGC+15&hconst=67.8&omegam=0.308&omegav=0.692&wmap=4&corr_z=1 |access-date=2010-05-03}}</ref> <ref name=InTheSky>{{Cite web|url=https://in-the-sky.org/data/object.php?id=NGC15|title = The galaxy NGC 15}}</ref> }} {{Ngc5}} {{ავტორიტეტული წყაროები}} [[კატეგორია:პეგასის თანავარსკვლავედი]] [[კატეგორია:NGC-ის ობიექტები|NGC 0015]] [[კატეგორია:სპირალური გალაქტიკები]] tnupi0b1oxan6vkzkkwza8p98ksbhss 0 218269 5564059 5562459 2026-10-23T12:59:54Z Surprizi 14671 /* რესურსები ინტერნეტში */ 5564059 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გალაქტიკა | სახელი = NGC 16 | სურათი = NGC_0016_SDSS.jpg | წარწერა = NGC 16 პეგასის თანავარსკვლავედში | ორიგინალური სახელი ={{lang-en|NGC 16}} | ეპოქა = [[J2000.0]] | ტიპი = SAB0^ E/SB0 E/SAB0 E-SB0 | ტიპი2 = ლინზისებრი გალაქტიკა | პირდაპირი აღვლენა = {{RA|00|09|4.276}}<ref name="ned" /> | დახრილობა = {{Dec|27|43|45.653}}<ref name="ned" /> | გროვის ჯგუფი = | z = {{val|0.010340|0.000057}}<ref name="ned" /> | ჰელიოცენტრული რადიალური სიჩქარე = {{val|6332|10|ul=კმ/წმ}}<ref name="ned" /> | გალაქტოცენტრული სიჩქარე = {{val|6492|12|ul=კმ/წმ}}<ref name="ned" /> | მანძილი = ∼{{mly|133|40.75 ± 2.90}}<ref name="ned" /> | ხილული ვარსკვლავიერი სიდიდე = 12<ref name="astrovalleyfield">[https://astrovalleyfield.com/AstronomieCompl/NGC%20et%20autres/WolfgangS/N0000.htm astrovalleyfield.com]</ref> | ვარსკვლავები= | კუთხური ზომა = {{val|1.8|×|1.0|u=arcmin}}<ref name="astrovalleyfield"/> | ხილული ზომები =~{{kly|77|23.61}} | თანავარსკვლავედი = [[პეგასის თანავარსკვლავედი]] | რადიუსი = | მასა = | აბსოლუტური ვარსკვლავიერი სიდიდე =−20.58<ref name=InTheSky/> | თვისებები = | აღმომჩენი = [[უილიამ ჰერშელი]] | აღმოჩენის წელი = [[1784]] | სხვა აღნიშვნები = UGC 80, MCG +04-01-032, PGC 660 | ლოკაცია = <div style="position: relative">[[ფაილი:Pegasus_IAU.svg|280პქ]]<div style="position: absolute; left: 58px; top: 68px">[[ფაილი:Cercle_rouge_100%25.svg|20px]]</div></div> }} '''NGC 16''' — [[ლინზისებრი გალაქტიკა]] [[პეგასის თანავარსკვლავედი|პეგასის თანავარსკვლავედში]]. იგი [[დედამიწა|დედამიწიდან]] დაახლოებით {{mly|133|40.75 ± 2.90}}-ის მანძილზე მდებარეობს; მისი [[ხილული ვარსკვლავიერი სიდიდე]]ა 12, [[აბსოლუტური ვარსკვლავიერი სიდიდე]] — (−20.58); ხილული ზომებია დაახლოებით {{kly|77|23.61}}, კუთხური — {{val|1.8|×|1.0|u=arcmin}}; აღმოაჩინა ინგლისელმა ასტრონომმა [[უილიამ ჰერშელი|უილიამ ჰერშელმა]] [[1784]] წელს. == იხილეთ აგრეთვე == * [[ახალი საერთო კატალოგი]] ==რესურსები ინტერნეტში== * {{WikiSky|NGC 16}} * {{cite simbad|title=NGC 16}} ==სქოლიო== {{Reflist|refs= <ref name=ned>{{cite web |title=NASA/IPAC Extragalactic Database |work=Results for NGC 0016 |url=https://ned.ipac.caltech.edu/byname?objname=NGC+16&hconst=67.8&omegam=0.308&omegav=0.692&wmap=4&corr_z=1 |access-date=2010-05-03}}</ref> <ref name=InTheSky>{{Cite web|url=https://in-the-sky.org/data/object.php?id=NGC16|title = The galaxy NGC 16}}</ref> }} {{Ngc5}} {{ავტორიტეტული წყაროები}} [[კატეგორია:პეგასის თანავარსკვლავედი]] [[კატეგორია:NGC-ის ობიექტები|NGC 0016]] [[კატეგორია:ლინზისებრი გალაქტიკები]] 2k1ayaen37zernh1q1rtt0nb0qvn522 0 218270 5564066 5562892 2026-10-23T13:02:14Z Surprizi 14671 /* რესურსები ინტერნეტში */ 5564066 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გალაქტიკა | სახელი = NGC 22 | სურათი = NGC22 - SDSS DR14.jpg | წარწერა = NGC 22 პეგასის თანავარსკვლავედში | ორიგინალური სახელი ={{lang-en|NGC 22}} | ეპოქა = [[J2000.0]] | ტიპი = Sb | ტიპი2 = სპირალური გალაქტიკა | პირდაპირი აღვლენა = {{RA|00|09|48.199}}<ref name="ned" /> | დახრილობა = {{Dec|27|49|56.177}}<ref name="ned" /> | გროვის ჯგუფი = | z = {{val|0.027726|0.000003}}<ref name="ned" /> | ჰელიოცენტრული რადიალური სიჩქარე = {{val|8312|1|ul=კმ/წმ}}<ref name="ned" /> | გალაქტოცენტრული სიჩქარე = {{val|8484|7|ul=კმ/წმ}}<ref name="ned" /> | მანძილი = ∼{{mly|384|117.63 ± 8.24}}<ref name="ned" /> | ხილული ვარსკვლავიერი სიდიდე = 13.6<ref name="astrovalleyfield">[https://astrovalleyfield.com/AstronomieCompl/NGC%20et%20autres/WolfgangS/N0000.htm astrovalleyfield.com]</ref> | ვარსკვლავები= | კუთხური ზომა = {{val|1.3|×|1.0|u=arcmin}}<ref name="astrovalleyfield"/> | ხილული ზომები =~{{kly|205|62.92}} | თანავარსკვლავედი = [[პეგასის თანავარსკვლავედი]] | რადიუსი = | მასა = | აბსოლუტური ვარსკვლავიერი სიდიდე = –20.58<ref name="in-the-sky"/> | თვისებები = | აღმომჩენი = [[ედუარ სტეფანი]] | აღმოჩენის წელი = [[1883]] | სხვა აღნიშვნები = IRAS F00072+2733, NGC 22, UGC 86, LEDA 690, MCG +05-01-039, PGC 690 | ლოკაცია = <div style="position: relative">[[ფაილი:Pegasus_IAU.svg|280პქ]]<div style="position: absolute; left: 58px; top: 69px">[[ფაილი:Cercle_rouge_100%25.svg|20px]]</div></div> }} '''NGC 22''' — [[სპირალური გალაქტიკა]] [[პეგასის თანავარსკვლავედი|პეგასის თანავარსკვლავედში]]. იგი [[დედამიწა|დედამიწიდან]] დაახლოებით {{mly|384|117.63 ± 8.24}}-ის მანძილზე მდებარეობს; მისი [[ხილული ვარსკვლავიერი სიდიდე]]ა 13.6, [[აბსოლუტური ვარსკვლავიერი სიდიდე]] — (–20.58); ხილული ზომებია დაახლოებით {{kly|121|37.23}}, კუთხური — {{val|1.5|×|0.7|u=arcmin}}; აღმოაჩინა ფრანგმა ასტრონომმა [[ედუარ სტეფანი|ედუარ სტეფანმა]] [[1883]] წელს. == იხილეთ აგრეთვე == * [[ახალი საერთო კატალოგი]] ==რესურსები ინტერნეტში== * {{WikiSky|NGC 22}} * {{cite simbad|title=NGC 22}} ==სქოლიო== {{Reflist|refs= <ref name=ned>{{cite web |title=NASA/IPAC Extragalactic Database |work=Results for NGC 0022 |url=https://ned.ipac.caltech.edu/byname?objname=NGC+22&hconst=67.8&omegam=0.308&omegav=0.692&wmap=4&corr_z=1 |access-date=2010-05-03}}</ref> <ref name="in-the-sky">[https://in-the-sky.org/data/object.php?id=NGC22 NGC22] — in-the-sky.org</ref> }} {{Ngc5}} {{ავტორიტეტული წყაროები}} [[კატეგორია:პეგასის თანავარსკვლავედი]] [[კატეგორია:NGC-ის ობიექტები|NGC 0022]] [[კატეგორია:სპირალური გალაქტიკები]] 1l76js23dho47ijw2t7ph39dfzmp725 0 218271 5564067 5562888 2026-10-23T13:02:28Z Surprizi 14671 /* რესურსები ინტერნეტში */ 5564067 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გალაქტიკა | სახელი = NGC 23 | სურათი = NGC_0023_SDSS.jpg | წარწერა = NGC 23 პეგასის თანავარსკვლავედში | ორიგინალური სახელი ={{lang-en|NGC 23}} | ეპოქა = [[J2000.0]] | ტიპი = SB(s)a SB(rs)ab SBa | ტიპი2 = ტოტიანი სპირალური გალაქტიკა | პირდაპირი აღვლენა = {{RA|00|09|53.416}}<ref name="ned" /> | დახრილობა = {{Dec|25|55|26.045}}<ref name="ned" /> | გროვის ჯგუფი = | z = {{val|0.015054|0.0000334}}<ref name="ned" /> | ჰელიოცენტრული რადიალური სიჩქარე = {{val|4513|1|ul=კმ/წმ}}<ref name="ned" /> | გალაქტოცენტრული სიჩქარე = {{val|4681|7|ul=კმ/წმ}}<ref name="ned" /> | მანძილი = ∼{{mly|201|61.54 ± 4.32}}<ref name="ned" /> | ხილული ვარსკვლავიერი სიდიდე = 12<ref name="astrovalleyfield">[https://astrovalleyfield.com/AstronomieCompl/NGC%20et%20autres/WolfgangS/N0000.htm astrovalleyfield.com]</ref> | ვარსკვლავები= | კუთხური ზომა = {{val|2.1|×|1.3|u=arcmin}}<ref name="astrovalleyfield"/> | ხილული ზომები =~{{kly|124|38.01}} | თანავარსკვლავედი = [[პეგასის თანავარსკვლავედი]] | რადიუსი = | მასა = | აბსოლუტური ვარსკვლავიერი სიდიდე = –20.69<ref name="in-the-sky"/> | თვისებები = | აღმომჩენი = [[უილიამ ჰერშელი]] | აღმოჩენის წელი = [[1784]] | სხვა აღნიშვნები = UGC 89, Mrk 545, PGC 698, GC 9 | ლოკაცია = <div style="position: relative">[[ფაილი:Pegasus_IAU.svg|280პქ]]<div style="position: absolute; left: 58px; top: 75px">[[ფაილი:Cercle_rouge_100%25.svg|20px]]</div></div> }} '''NGC 23''' — [[ტოტიანი სპირალური გალაქტიკა]] [[პეგასის თანავარსკვლავედი|პეგასის თანავარსკვლავედში]]. იგი [[დედამიწა|დედამიწიდან]] დაახლოებით {{mly|201|61.54 ± 4.32}}-ის მანძილზე მდებარეობს; მისი [[ხილული ვარსკვლავიერი სიდიდე]]ა 12, [[აბსოლუტური ვარსკვლავიერი სიდიდე]] — (–20.69); ხილული ზომებია დაახლოებით {{kly|124|38.01}}, კუთხური — {{val|2.1|×|1.3|u=arcmin}}; აღმოაჩინა ინგლისელმა ასტრონომმა [[უილიამ ჰერშელი|უილიამ ჰერშელმა]] [[1784]] წელს. == იხილეთ აგრეთვე == * [[ახალი საერთო კატალოგი]] ==რესურსები ინტერნეტში== * {{WikiSky|NGC 23}} * {{cite simbad|title=NGC 23}} ==სქოლიო== {{Reflist|refs= <ref name=ned>{{cite web |title=NASA/IPAC Extragalactic Database |work=Results for NGC 0023 |url=https://ned.ipac.caltech.edu/byname?objname=NGC+23&hconst=67.8&omegam=0.308&omegav=0.692&wmap=4&corr_z=1 |access-date=2010-05-03}}</ref> <ref name="in-the-sky">[https://in-the-sky.org/data/object.php?id=NGC23 NGC23] — in-the-sky.org</ref> }} {{Ngc5}} {{ავტორიტეტული წყაროები}} [[კატეგორია:პეგასის თანავარსკვლავედი]] [[კატეგორია:NGC-ის ობიექტები|NGC 0023]] [[კატეგორია:ტოტიანი სპირალური გალაქტიკები]] gsrwc0ieawj41l366t3nuhuuyvc97a0 0 218272 5564070 5562977 2026-10-23T13:03:07Z Surprizi 14671 /* რესურსები ინტერნეტში */ 5564070 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გალაქტიკა | სახელი = NGC 26 | სურათი = NGC_0026_SDSS.jpg | წარწერა = NGC 26 პეგასის თანავარსკვლავედში | ორიგინალური სახელი ={{lang-en|NGC 26}} | ეპოქა = [[J2000.0]] | ტიპი = SA(rs)ab Sab Sab/R | ტიპი2 = სპირალური გალაქტიკა | პირდაპირი აღვლენა = {{RA|00|10|25.859}}<ref name="ned" /> | დახრილობა = {{Dec|25|49|54.982}}<ref name="ned" /> | გროვის ჯგუფი = | z = {{val|0.015321|0.000003}}<ref name="ned" /> | ჰელიოცენტრული რადიალური სიჩქარე = {{val|4593|1|ul=კმ/წმ}}<ref name="ned" /> | გალაქტოცენტრული სიჩქარე = {{val|4761|7|ul=კმ/წმ}}<ref name="ned" /> | მანძილი = ∼{{mly|205|62.72 ± 4.40}}<ref name="ned" /> | ხილული ვარსკვლავიერი სიდიდე = 12.9<ref name="astrovalleyfield">[https://astrovalleyfield.com/AstronomieCompl/NGC%20et%20autres/WolfgangS/N0000.htm astrovalleyfield.com]</ref> | ვარსკვლავები= | კუთხური ზომა = {{val|2.1|×|1.4|u=arcmin}}<ref name="astrovalleyfield"/> | ხილული ზომები =~{{kly|138|42.41}} | თანავარსკვლავედი = [[პეგასის თანავარსკვლავედი]] | რადიუსი = | მასა = | აბსოლუტური ვარსკვლავიერი სიდიდე = –20.17<ref name="in-the-sky"/> | თვისებები = | აღმომჩენი = [[ჰაინრიხ ლუი დ’არე]] | აღმოჩენის წელი = [[1865]] | სხვა აღნიშვნები = IRAS F00072+2733, NGC 22, UGC 86, LEDA 690, MCG +05-01-039, PGC 690 | ლოკაცია = <div style="position: relative">[[ფაილი:Pegasus_IAU.svg|280პქ]]<div style="position: absolute; left: 58px; top: 69px">[[ფაილი:Cercle_rouge_100%25.svg|20px]]</div></div> }} '''NGC 26''' — [[სპირალური გალაქტიკა]] [[პეგასის თანავარსკვლავედი|პეგასის თანავარსკვლავედში]]. იგი [[დედამიწა|დედამიწიდან]] დაახლოებით {{mly|205|62.72 ± 4.40}}-ის მანძილზე მდებარეობს; მისი [[ხილული ვარსკვლავიერი სიდიდე]]ა 12.9, [[აბსოლუტური ვარსკვლავიერი სიდიდე]] — (–20.17); ხილული ზომებია დაახლოებით {{kly|138|42.41}}, კუთხური — {{val|2.1|×|1.4|u=arcmin}}; აღმოაჩინა გერმანელმა ასტრონომმა [[ჰაინრიხ ლუი დ’არე|ჰაინრიხ ლუი დ’არემ]] [[1865]] წელს. == იხილეთ აგრეთვე == * [[ახალი საერთო კატალოგი]] ==რესურსები ინტერნეტში== * {{WikiSky|NGC 26}} * {{cite simbad|title=NGC 26}} ==სქოლიო== {{Reflist|refs= <ref name=ned>{{cite web |title=NASA/IPAC Extragalactic Database |work=Results for NGC 0026 |url=https://ned.ipac.caltech.edu/byname?objname=NGC+26&hconst=67.8&omegam=0.308&omegav=0.692&wmap=4&corr_z=1 |access-date=2010-05-03}}</ref> <ref name="in-the-sky">[https://in-the-sky.org/data/object.php?id=NGC26 NGC26] — in-the-sky.org</ref> }} {{Ngc5}} {{ავტორიტეტული წყაროები}} [[კატეგორია:პეგასის თანავარსკვლავედი]] [[კატეგორია:NGC-ის ობიექტები|NGC 0026]] [[კატეგორია:სპირალური გალაქტიკები]] blcpepcacz0ep2pu7rjd0pab4hvak4y 0 237260 5564437 2456385 2026-10-24T05:02:22Z InternetArchiveBot 124291 დაარქივდა 1 წყარო და 0 წყარო მოინიშნა მკვდრად. #IABot (v2.0.9.6) 5564437 wikitext text/x-wiki [[ფაილი:Hazmat biohazard team at Boston Marathon near the finish line 03.jpeg|მარჯვნივ|მინი]] '''ბოსტონის მარათონის აფეთქებები''' — [[2013]] წლის 15 აპრილს, [[აშშ|აშშ-ის]] ქალაქ [[ბოსტონი|ბოსტონში]], პოპულარული [[ბოსტონის მარათონი]]ს დროს ფინიშის ხაზთან მომხდარი 2 აფეთქება<ref>[http://worldsport.ge/ge/page/bostonis-maratonze-afetqeba-moxda ბოსტონის მარათონზე აფეთქება მოხდა] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160305082025/http://worldsport.ge/ge/page/bostonis-maratonze-afetqeba-moxda |date=2016-03-05 }}. „მსოფლიო სპორტი“. 16.04.2013</ref>, რამაც 2 ადამიანის დაღუპვა და 23 ადამიანის დაშავება გამოიწვია<ref>[http://news.yahoo.com/blogs/lookout/dozens-people-injured-explosion-boston-marathon-190955311.html At least two dead, 23 injured after explosions at Boston Marathon]. news.yahoo.com</ref>. == სქოლიო == {{სქოლიოს სია}} [[კატეგორია:აფეთქებები]] [[კატეგორია:ბოსტონის მარათონი|აფეთქებები]] 5tf7nz6i6c4on7yl8b3coioiei2t2uk 0 245322 5564347 4989285 2026-10-23T21:38:39Z InternetArchiveBot 124291 დაარქივდა 1 წყარო და 0 წყარო მოინიშნა მკვდრად.) #IABot (v2.0.9.6 5564347 wikitext text/x-wiki [[ფაილი:PSM V36 D105 Lucayan skull from the bahamas.jpg|250px|მინიატიურა|[[ლუკაიანები|ლუკაიანის]] თავის ქალა. [[ტაინო]]ს ეს ხალხი ბაჰამის კუნძლების თავდაპირველი მოსახლეობა იყო.]] '''[[ბაჰამის კუნძულები]]ს ისტორია''' ახალი წელთაღრიცხვის პირველ ათასწლეულში, კუნძულებზე პირველი ადამიანების მოსვლისას იწყება. ახალი წელთაღრიცხვის დაახლოებით [[XI საუკუნე]]ში, [[სამხრეთ ამერიკა|სამხრეთ ამერიკიდან]] [[კუბა]]სა და კუნძულ [[ისპანიოლა]]ზე მიგრირებული [[ტაინოს ხალხი]] ამჯერად სამხრეთ ბაჰამის კუნძულებზე გადასახლდა. ეს ხალხი ტაინოს ერთ–ერთი განშტოება — [[ლუკაიანები]] იყვნენ. 1492 წელს ბაჰამის კუნძულებზე [[ქრისტეფორე კოლუმბი]]ს მისვლისთვის, იქ დაახლოებით 30 000 ლუკაიანი სახლობდა. ახალ მსოფლიოში, კოლუმბი ხმელეთზე პირველად კუნძულ [[სან-სალვადორი (კუნძული)|სან-სალვადორზე]] გადავიდა (ლუკაიანებისთვის ცნობილი, როგორც [[გუანაჰანი]]), რომელსაც ზოგიერთი მკვლევარი თანამედროვე კუნძულ [[სან-სალვადორი (კუნძული)|სან-სალვადორთან]] აიგივებს. იგი ბაჰამის კუნძულების სამხრეთ–აღმოსავლეთ ნაწილში მდებარეობს. ალტერნატიული თეორიის თანახმად, კოლუმბი პირველად გადავიდა კუნძულ [[სამანა-კეი|სამანა-კი]]ს სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში. აღნიშნული თეორია ემყარება 1986 წელს [[National Geographic (ჟურნალი)|National Geographic]]-ის მწერლისა და რეჟისორის, ჯოზეფ ჯადჯის გამოთვლებს. თუმცა, ამ თეორიას აკლია დამაჯერებელი მტკიცებულებები. იმ კუნძულზე, რომელზეც კოლუმბი პირველად გადავიდა, მან პირველი კონტაქტი დაამყარა ლუკაიანებთან, როდესაც მათ საქონელი გაუცვალა. ესპანელები გამალებით ცდილობდნენ [[ისპანიოლა]]ს ლუკაიანი მოსახლეობა სამუშაო ძალად გამოეყენებინათ, რასაც თან ახლდა დაავადებების გავრცელება, რომელთა წინააღმდეგ ადგილობრივებს იმუნიტეტი არ ჰქონდათ. შესაბამისად, საკმაოდ გაიზარდა მათი სიკვდილიანობის მაჩვენებელი. ბაჰამის მოსახლეობა საგრძნობლად შემცირდა. [[კოლუმბი, ქრისტეფორე|კოლუმბის]] სტუმრობის შემდეგ, თან მოტანილმა [[ყვავილი (ეპიდემია)|ყვავილის]] ეპიდემიამ [[ტაინო]]ს ინდიელები მთლიანად გაანადგურა, ზოგადად ბაჰამის კუნძულების მოსახლეობა კი გაანახევრა.<ref>[http://www.edweek.org/login.html?source=http://www.edweek.org/ew/articles/1991/10/09/06columb.h11.html&destination=http://www.edweek.org/ew/articles/1991/10/09/06columb.h11.html&levelId=2100 "Schools Grapple With Columbus's Legacy: Intrepid Explorer or Ruthless Conqueror?"], ''Education Week'', 9 October 1991</ref> დიდი ხნის მანძილზე ისტორიკოსებს მიაჩნდათ, რომ ევროპელებს კუნძულების კოლონიზაცია [[XVII საუკუნე|XVII საუკუნის]] შუა წლებამდე არ დაუწყიათ. თუმცა, ბოლოდროინდელმა კვლევებმა აჩვენა, რომ იყო კუნძულების დასახლების მცდელობა ესპანელების, ფრანგებისა და ბრიტანელების მიერ, ისევე როგორც სხვა ინდიელების მიერ. [[1648]] წელს, ინგლისელი პურიტანები [[ბერმუდის კუნძულები|ბერმუდიდან]], უილიამ სეილეს მეთაურობით კუნძულ [[ელიუთერა]]ზე ჩასახლდნენ. ამ ხალხმა კუნძულზე პირველი მუდმივი დასახლება დააარსეს და მათვე უწოდეს ამჟამინდელი სახელი — ''ელიუთერა'', რაც ძველბერძნული სიტყვა „თავისუფლებიდან“ მომდინარეობს. მოგვიანებით ისინი კუნძულ [[ნიუ-პროვიდენსი|ნიუ-პროვიდენსზეც]] დასახლდნენ. [[1670]] წელს, ინგლისის მეფე [[ჩარლზ II]]-მ კუნძულები კაროლინის ლორდ-მესაკუთრეებს უბოძა, რომლებმაც მეფისგან ისინი ვაჭრობის, გადასახადების დაწესების, გუნერნატორთა დანიშვნისა და ადმინისტრირების უფლებით მიიღეს. [[1684]] წელს დედაქალაქ ჩარლზ-ტაუნს (მოგვიანებით ეწოდა [[ნასაუ]]) ესპანელი მეკობრე [[ხუან დე ალკონი]] დაესხა თავს. [[1703]] წელს, როდესაც მიმდინარეობდა [[ომი ესპანური მემკვიდრეობისათვის]], ფრანგთა და ესპანელთა გაერთიანებულმა ექსპედიციამ სულ მოკლე ხანში აიღო ბაჰამის დედაქალაქი. ===XVIII-XIX საუკუნეები=== [[File:Escaping To Freedom In The Bahamas sign 01.jpg|thumb|250პქ|დაფა ფლორიდის ბილ-ბაგზ-კეიპის სახელმწიფო პარკში, რომელიც ეძღვნება ასობით აფრო-ამერიკელ მონას, რომლებიც თავისუფლების მოპოვების მიზნით 1820-იან წლებში ბაჰამის კუნძულებზე გაიქცნენ.]] მესაკუთრის ფორმის მმართველობის დროს, ბაჰამის კუნძულები მეკობრეთა სამოთხედ იქცა, ამ უკანასკნელთა შორის იყო ცნობილი და საძრახისი მეკობრე [[შავწვერა]]ც. წესრიგის დამყარების მიზნით, [[1718]] წელს ბრიტანეთმა ბაჰამები სამეფო კოლონიად გამოაცხადა და გუბერნატორად [[ვუდს როჯერსი]] დანიშნა. სასტიკი ბრძოლის შემდეგ, მან მეკობრეობა აღკვეთა.<ref>{{cite book | last = Woodard | first = Colin | authorlink = http://www.colinwoodard.com | coauthors = | title = The Republic of Pirates | publisher = Harcourt, Inc | year = 2010 | location = | pages = 166–168, 262–314 | url = http://www.republicofpirates.net/ | doi = | id = | isbn = 978-0-15-603462-3 | access-date = 2013-07-22 | archive-url = https://web.archive.org/web/20200104142038/http://republicofpirates.net/ | archive-date = 2020-01-04 }}</ref> 1720 წელს, როჯერსი ადგილობრივ მილიციას წარუძღვა ესპანელთა შემოტევის მოსაგერიებლად. [[ამერიკის რევოლუციური ომი]]ს დროს კუნძულები ამერიკის საზღვაო ფლოტის სამიზნე გახდა, რომელსაც კომოდორი [[ეზეკ ჰოპკინზი]] ხელმძღვანელობდა. ამერიკელმა მეზღვაურებმა დედაქალაქი [[ნასაუ]] 14 დღით დაიკავეს. [[1782]] წელს [[იორკტაუნის ალყა|იორკტაუნთან]] ბრიტანელთა მარცხის შემდეგ, [[ნასაუ]]ს მისადგომებთან ესპანეთის ფლოტი გამოჩნდა, რომელსაც ქალაქი ბრძოლის გარეშე ჩაბარდა. მომდევნო წელს, [[პარიზის ზავი (1783)|პარიზის ზავის]] საფუძველზე ესპანეთმა ბრიტანეთისგან ბაჰამის კუნძულები დაიბრუნა. ამერიკის დამოუკიდებლობის შემდეგ, ბრიტანეთმა [[ნიუ-იორკი]]დან, ფლორიდიდან და კაროლინიდან ბაჰამის კუნძულებზე დაახლოებით 7 300 ლოიალისტი და მათი მონები ჩაასახლა, მიზანი ამ უკანასკნელთა მიერ განცდილი დანაკარგების კომპენსირება იყო. ლოიალისტებმა რამდენიმე კუნძულზე პლანტაციები გააშენეს, დედაქალაქში კი პოლიტიკურ ძალად იქცნენ. ევროპელი ამერიკელები მათ მიერვე მოყვანილ აფრო-ამერიკელებს რიცხოვნობით ბევრად აჭარბებდნენ, ეთნიკური ევროპელები კი უმცირესობად რჩებოდნენ. [[1807]] წელს ბრიტანეთმა მონებით ვაჭრობა გააუქმა. მომდევნო ათწლეულებში, მათ ჩაასახლეს სამეფო ფლოტის მიერ ბაჰამის კუნძულების წყლებში მოძრავი მონათა გემებიდან გათავისუფლებული ათასობით აფრიკელი მონა. [[ბრიტანეთის იმპერია]]ში მონობა საბოლოოდ [[1834]] წლის [[1 აგვისტო]]ს გაუქმდა. 1820-იან წლებში, ათასობით ამერიკელი მონა და [[შავი სემინოლები|შავი სემინოლი]] ფლორიდიდან ბაჰამებისაკენ გაიქცა და ძირითადად [[ანდროსი]]ს კუნძულის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში ჩასახლდა, სადაც მათ სოფელი რედ-ბეისი გააშენეს. თვითმხილველთა გადმოცემით, [[1823]] წლის მასიური სვლის შედეგად, დაახლოებით 27 კარპაჭითა და კანოეებითი ბაჰამებისკენ 300 ადამიანი გაიქცა. ეს მოვლენა [[2004]] წელს უკვდავყოფილ იქნა ფლორიდის ბილ-ბაგზ-კეიპის სახელმწიფო პარკში შესაბამისი აღნიშვნის დაფის აღმართვით.<ref name="nps">[http://www.nps.gov/subjects/ugrr/ntf_member/ntf_member_details.htm?SPFID=9173&SPFTerritory=Florida&SPFType=Site&SPFKeywords=Bill%20Baggs%20Cape%20Florida%20State%20Park "Bill Baggs Cape Florida State Park"], ''Network to Freedom,'' National Park Service, 2010, accessed 10 April 2013</ref><ref>Charles Blacker Vignoles, ''Observations on the Floridas,'' New York: E. Bliss & E. White, 1823, pp. 135–136</ref> ზოგიერთი მათი შთამომავალი დღემდე განაგრძობს შავი სემინოლების ტრადიციებს, რაც კალათების დაწვნასა და სავლავის გათხრის წესებში გამოიხატება.<ref>Howard, Rosalyn. (2006) "The 'Wild Indians' of Andros Island: Black Seminole Legacy in the Bahamas," ''Journal of Black Studies.'' Vol. 37, No. 2, pp. 275–298. Abstract on-line at http://jbs.sagepub.com/content/37/2/275.abstract.</ref> [[ამერიკის შეერთებული შტატები]]ს ეროვნული პარკების სამსახური, რომელიც მართავს მონების მიერ გაყვანილ ეროვნულ [[მიწისქვეშა რკინიგზა]]ს, აფრიკელი ბაჰამელების მუზეუმთან და ნასაუს კვლევით ცენტრთან ერთად მუშაობს სოფელ რედ-ბეის, როგორც ამერიკელი მონების თავისუფლების ძიებასთან დაკავშირებული ძეგლის იდენტიფიცირებაზე. მუზეუმმა შეისწავლა და დოკუმენტურად დაადასტურა სამხრეთ ფლორიდიდან შავი სემინოლების გაქცევა. ის ასევე გეგმავს რედ-ბეის იმ ისტორიული ძეგლების განმარტებითი პროგრამების განცორციელებას, რომლებიც დაკავშირებულია ბაჰამებზე შავი სემინოლების ჩასახლების პერიოდთან.<ref>[http://www.nps.gov/subjects/ugrr/ntf_member/ntf_partner_details.htm?PARTNERID=13845&PARTNERTerritory=NULL&PARTNERKeywords=Red%20Bays Partners: "African Bahamanian Museum and Research Center (ABAC)"], Network to Freedom, National Park Service, accessed 10 April 2013</ref> [[1818]] წელს,<ref>[http://books.google.com/books?id=Z70-AAAAYAAJ&pg=PA259 Appendix: "Brigs Encomium and Enterprise"], ''Register of Debates in Congress,'' Gales & Seaton, 1837, p. 251-253. Note: In trying to retrieve American slaves off the ''Encomium'' from colonial officials (who freed them), the US consul in February 1834 was told by the Lieutenant Governor that "he was acting in regard to the slaves under an opinion of 1818 by Sir Christopher Robinson and Lord Gifford to the British Secretary of State."</ref> ლონდონის სამსახურმა მტკიცედ ბრძანა, რომ „ბაჰამის კუნძულებზე მყოფი ნებისმიერი მონა, რომელიც მოყვანილია [[ბრიტანეთის ვესტ-ინდოეთი]]ს მიღმა ტერიტორიებიდან, გათავისუფლებული იქნება“. ამან განაპირობა ამერიკელების კუთვნილი დაახლოებით 300 მონის გათავისუფლება [[1830]]-[[1835]] წლებში.<ref name="horne103">[http://books.google.co.uk/books?id=XTLFKrmJPgcC Gerald Horne, ''Negro Comrades of the Crown: African Americans and the British Empire Fight the U.S. Before Emancipation''], New York University (NYU) Press, 2012, p. 103</ref> 1830 წლის დეკემბერში და შემდეგ 1834 წლის თებერვალში, კუნძულ [[აბაკო]]სთან შეიპყრეს სანაპირო ზოლის მონებით ვაჭრობის კუთვნილი ორი ამერიკული გემი — ''Comet'' და ''Encomium''. როდესაც შემპყრობლებმა გემის მეპატრონეები, მგზავრები და მონები [[ნასაუ]]ში წაიყვანეს, მიუხედავად ამერიკელთა პროტესტისა, საბაჟოს ოფიცრებმა მონები გადაარჩიეს და ეს უკანასკნელნი ბრიტანეთის კოლონიალურმა წარმომადგენლობამ გაათავისუფლა. ''Comet''-ზე 165 მონა აღმოჩნდა, ''Encomium''-ზე კი — 48. ბრიტანეთმა აშშ-ს ამ ორი შემთხვევის კომპენსაცია გადაუხადა, მაგრამ მხოლოდ საკმაოდ დიდი ხნის შემდეგ.<ref>Horne (2012), ''Negro Comrades of the Crown'', p. 137</ref> [[1835]] წელს ბრიტანეთის კოლონიალურმა წარმომადგენლობამ ასევე გაათავისუფლა [[ბერმუდის კუნძულები|ბერმუდისკენ]] მიმავალი ამერიკული გემის ''Enterprise''-ის 78 მონა, 1840 წელს კი კუნძულ [[აბაკო]]სთან შეპყრობილი ''Hermosa''-ს 38 მონა.<ref>Horne (2012), ''Negro Comrades of the Crown'', pp. 107–108</ref> ყველაზე აღსანიშნავი შემთხვევა მოხდა 1841 წელს, როდესაც გემ ''Creole''-ზე მონები აჯანყდნენ და ამბოხის ლიდერებმა ამერიკელებს [[ნასაუ]]ში წაყვანა უბრძანეს. გემზე 135 მონა იმყოფებოდა, რომლებიც [[ვირჯინია|ვირჯინიიდან]] [[ახალი ორლეანი|ახალ ორლეანში]] მიჰყავდათ გასაყიდად. ბაჰამის ოფიციალურმა წარმომადგენლობამ 128 მონა გაათავისუფლა, რომელთაც კუნძულებზე დარჩენა გადაწყვიტეს. ''Creole''-ის შემთხვევა მიჩნეულია „მონათა ყველაზე წარმატებულ აჯანყებად აშშ-ის ისტორიაში“.<ref name="williams">{{cite news | title = Brig Creole slaves | first = Michael Paul | last = Williams | url = http://www.timesdispatch.com/special-section/black-history/brig-creole-slaves/article_11391522-9222-5006-95eb-c1db7f61f9b4.html | newspaper = [[Richmond Times-Dispatch]] | location = Richmond, VA | date = 11 February 2002 | accessdate = 2 February 2010 | archive-url = https://web.archive.org/web/20220710182602/https://richmond.com/special-section/black-history/brig-creole-slaves/article_11391522-9222-5006-95eb-c1db7f61f9b4.html | archive-date = 10 ივლისი 2022 }}</ref> აღნიშნული ინცინდენტების შედეგად, [[1842]] წლისათვის ამერიკელების კუთვნილი სულ 447 მონა გათავისუფლდა, რამაც გაზარდა დაძაბულობა [[აშშ]]-სა და [[დიდი ბრიტანეთი|დიდ ბრიტანეთს]] შორის, მიუხედავად იმისა, რომ ისინი საერთაშორისო მონებით ვაჭრობის წინააღმდეგ პატრულირებაში თანამშრომლობდნენ. საკუთარი საშინაო მონათვაჭრობის სიმტკიცითა და მასშტაბით შეწუხებული აშშ აპროტესტებდა ბრიტანეთის კუთვნილი გემების შესვლას და ხალხის დაპატიმრებას მის კოლონიურ პორტებში, რაც საერთაშორისო ვაჭრობის პრინციპებს ეწინააღმდეგებოდა. აშშ წუხდა, რომ ''Creole''-ის შემთხვევა, როდესაც მონებმა თავისუფლებას მიაღწიეს, მონათა აჯანყებების წამახალისებელი აღმოჩნდებოდა სხვა სავაჭრო გემებზე. === XX საუკუნე === [[File:The Duke of Windsor (1945).jpg|thumb|right|upright|[[ედუარდ VIII]], უინძორის ჰერცოგი და ბაჰამის კუნძულების გუბერნატორი 1940-1945 წლებში.]] [[1940]] წლის აგვისტოში, ტახტიდან გადადგომის შემდეგ, [[უინძორის ჰერცოგი]] [[ედუარდ VIII]] ბაჰამის გუბერნატორად დაინიშნა, რომელიც კუნძულებზე ცოლთან, ოულის სიმპსონთან ერთად ჩავიდა. მიუხედავად არამყარი პოზიციისა გუბერნატორის ოფისში, „ისინი ცდილობდნენ შეექმნათ საუკეთესო ცუდ სიტუაციაში“.<ref name="Windsor installed">{{cite book|url=https://archive.org/details/duchessofwind00high|url-access=registration|title=The Dutchess of Windsor: The Secret Life|last=Higham|first= Charles|publisher=McGraw Hill|year=1988|isbn=|pages=[https://archive.org/details/duchessofwind00high/page/300 300]–302}}</ref> იგი თავის პოსტს დიდად არ გაუტაცია და კუნძულებს ახასიათებდა როგორც „ბრიტანეთის მესამე ხარისხის კოლონიას“.<ref>Bloch, Michael (1982). ''The Duke of Windsor's War,'' London: Weidenfeld and Nicolson. ISBN 0-297-77947-8, p. 364.</ref> 1940 წლის 29 ოქტომბერს მან ადგილობრივი პატარა პარლამენტი გახსნა. ნოემბერში წყვილი უენერ–გრენის იახტით სხვა „გარე კუნძლებს“ ესტუმრა, რამაც გარკვეული დავა წარმოშვა. ბრიტანეთის საგარეო ოფისს აღნიშნულ მოგზაურობასთან დაკავშირებით სასტიკი თავის მართლება მოუხდა,<ref name="Windsor opened">{{cite book|url=https://archive.org/details/duchessofwind00high|url-access=registration|title=The Dutchess of Windsor: The Secret Life|last=Higham|first= Charles|publisher=McGraw Hill|year=1988|isbn=|pages=[https://archive.org/details/duchessofwind00high/page/307 307]–309}}</ref> რადგან აშშ–ის ინტელიგენციის მიერ უენერ–გრინი შეცდომით მიჩნეულ იქნა [[ნაცისტური გერმანია|ნაცისტური გერმანიის]] სარდალ [[ჰერმან გერინგი]]ს მეგობრად.<ref name="Windsor opened" /><ref>Bloch, Michael (1982). ''The Duke of Windsor's War''. London: Weidenfeld and Nicolson. ISBN 0-297-77947-8, pp. 154–159, 230–233</ref> ჰერცოგმა კუნძულებზე სიღარიბის აღმოსაფხვრელად სასტიკი ბრძოლა გააჩაღა. [[1991]] წელს ფილიპ ზიეგლერის მიერ შედგენილ ბიოგრაფიაში იგი დახასიათებულია როგორც ბაჰამელებისა და ზოგადად მთელი იმპერიის არათეთრკანიანი ხალხების მოძულე.<ref name="ziegler">[[Philip Ziegler|Ziegler, Philip]] (1991). ''King Edward VIII: The official biography''. New York: Alfred A. Knopf. ISBN 0-394-57730-2.</ref> [[1942]] წლის ივნისში, ჰერცოგმა შეუპოვრობა გამოიჩინა [[ნასაუ]]ს სამოქალაქო ამბოხის ჩახშობაში.<ref name="Windsor unrest">{{cite book|url=https://archive.org/details/duchessofwind00high|url-access=registration|title=The Dutchess of Windsor: The Secret Life|last=Higham|first= Charles|publisher=McGraw Hill|year=1988|isbn=|pages=[https://archive.org/details/duchessofwind00high/page/331 331]–332}}</ref> როგორც ზიეგლერი აღნიშნავს, ჰერცოგს დიდ პრობლემებს უქმნიდნენ [[კომუნისტები]] და ცენტრალურ ევროპელ [[ებრაელები|ებრაელთა]] შთამომავლები, რომელთაც საიდუმლო სამსახურები ჰქონდათ.<ref>Ziegler, pp. 471–472</ref> [[1945]] წლის [[16 მარტი|16 მარტს]] ჰერცოგი თანამდებობიდან გადადგა.<ref name="matthew">[[Colin Matthew|Matthew, H. C. G.]] (September 2004; online edition January 2008) [http://www.oxforddnb.com/view/article/31061 "Edward VIII, later Prince Edward, duke of Windsor (1894–1972)"], ''Oxford Dictionary of National Biography'', Oxford University Press, {{doi|10.1093/ref:odnb/31061}}, retrieved 1 May 2010 (Subscription required)</ref><ref name="Windsor resigned">Higham places the date of his resignation as 15 March, and that he left on 5 April. {{cite book|url=https://archive.org/details/duchessofwind00high|url-access=registration|title=The Dutchess of Windsor: The Secret Life|last=Higham|first=Charles|publisher=McGraw Hill|year=1988|isbn=|page=[https://archive.org/details/duchessofwind00high/page/359 359]}}</ref> ==== II მსოფლიო ომის შემდგომი პერიოდი ==== [[File:Sir. Roland Symonette Park Sign.jpg|thumb|მონუმენტი სერ როლანდ სიმონეტის პარკის შესასვლელთან, კუნძულ ელიუთერის ჩრდილოეთ ნაწილში. ეძღვნება ბაჰამის კუნძულების პირველ პრემიერს [[როლანდ თეოდორ სიმონეტი|სერ როლანდ სიმონეტს]].]] თანამედროვე პოლიტიკური განვითარება [[მეორე მსოფლიო ომი]]ს შემდეგ დაიწყო. პირველი პოლიტიკური პარტიები 1950-იან წლებში ჩამოყალიბდა. [[1964]] წელს ბრიტანეთის პარლამენტმა კუნძულები შიდა თვითმმართველ ძალაუფლებად აღიარა, რომლის პირველი პრემიერი იყო [[როლანდ თეოდორ სიმონეტი|სერ როლანდ სიმონეტი]] გაერთიანებული ბაჰამური პარტიიდან. [[1965]] წელს, ნაწილობრივ ნასაუში გადაიღეს [[ჯეიმზ ბონდი]]ს მეოთხე [[ჯეიმზ ბონდის ფილმების სია|ფილმი]] „[[სფერული ელვა (ფილმი)|სფერული ელვა]]“. ამავე წელს, კუნძულ [[ნიუ-პროვიდენსი|ნიუ-პროვიდენსსა]] და პარადაისზე გადაიღეს [[The Beatles]]-ის ფილმის „[[მიშველე! (ფილმი)|მიშველე!]]“ ნაწილი. [[1967]] წელს, [[ლინდენ პინდლინგი]] [[პროგრესული ლიბერალური პარტია|პროგრესული ლიბერალური პარტიიდან]] კოლონიის პირველი შავკანიანი პრემიერი გახდა. 1968 წელს პოსტის სახელი შეიცვალა და ეწოდა [[ბაჰამის კუნძულების პრემიერ-მინისტრი|პრემიერ-მინისტრი]]. 1973 წელს ბაჰამის კუნძულები სრულიად დამოუკიდებელი გახდა თანამეგობრობის სამეფოში და შეინარჩუნა [[ერთა თანამეგობრობა|ერთა თანამეგობრობის]] წევრობა. დამოუკიდებლობიდან სულ ცოტა ხნის შემდეგ, პირველ გენერალ-გუბერნატორად (დედოფალ [[ელისაბედ II]]-ის ოფიციალური წარმომადგენელი) დაინიშნა [[მილო ბატლერი]]. [[ტურიზმი|ტურიზმსა]] და ოფშორული ფინანსებზე დაფუძნებულმა ბაჰამის ეკონომიკამ 1950-იანი წლებიდან აღმავლობა დაიწყო. თუმცა, დღემდე დღის წესრიგში რჩება ისეთი მნიშვნელოვანი გამოწვევები, როგორიცაა განათლება, ჯანდაცვა, საბინაო ფონდი, საერთაშორისო ნარკოვაჭრობა და არალეგალური იმიგრაცია [[ჰაიტი]]დან. ქვეყნის უმაღლესი განათლების სისტემას ქმნის [[ბაჰამის კუნძულების კოლეჯი]]. კოლეჯს გააჩნია ბაკალავრიატი, მაგისტრატურა და ასოცირებული ხარისხები, ფლობს სამ კამპუსს და სასწავლო-კვლევით ცენტრებს მთელი ქვეყნის მასშტაბით. == რესურსები ინტერნეტში == * [http://bahamascoop.org/history-and-culture-of-the-bahamas The Bahamas History & Culture] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130814001323/http://bahamascoop.org/history-and-culture-of-the-bahamas |date=2013-08-14 }} * [http://www.bahamashistoricalsociety.com/index.shtml The Bahamas Historical Society] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190509142044/http://www.bahamashistoricalsociety.com/index.shtml |date=2019-05-09 }} * [http://www.redcoat.me.uk/bahamas.htm Bahamian Loyalists history] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:ბაჰამის კუნძულების ისტორია]] [[კატეგორია:ბაჰამის კუნძულები]] 0nu3r95msqvyfiw82fjeo7oetmuch6l 0 245566 5564007 5564006 2026-10-23T11:59:46Z Otogi 27089 /* ისტორია */ 5564007 wikitext text/x-wiki '''პასპორტი''' ({{lang-la|passus}} (მოძრაობა) და porta (კარიბჭე)) — პირადობისა და [[მოქალაქეობა|მოქალაქეობის]] დამადასტურებელი სახელმწიფო დოკუმენტი სახელმწიფოთა [[საზღვარი (სახელმწიფო)|საზღვრების]] გადალახვისა და საზღვარგარეთ ყოფნის დროს. პასპორტი ნიშნავს სახელმწიფოს მოქალაქედ ყოფნას, მაგრამ ეს არ ნიშნავს, რომ პასპორტის მფლობელი აუცილებლად ცხოვრობს ამ პასპორტის გამცემი ქვეყნის ტერიტორიაზე. პირადობის დამადასტურებელ დოკუმენტებში ასხვავებენ ორი სახის დოკუმენტს, ეს არის თავად პასპორტი და პირადობის დამადასტურებელი მოწმობა. ზოგ ქვეყანაში (მაგ. [[კორეის სახალხო დემოკრატიული რესპუბლიკა|ჩრ. კორეაში]], [[უკრაინა]]სა და [[რუსეთი|რუსეთში]]) პირადობის დამადასტურებელი მოწმობის ნაცვლად, გაიცემა „შინაგანი პასპორტი“''. უმრავლეს ქვეყნებში, პასპორტი არის სახელმწიფოს შინაგანი ძირითადი პირადობის დამადასტურებელი მოწმობა (მაგ. [[ბელარუსი]]). ისეთ ქვეყნებში როგორიცაა [[საქართველო]], [[საფრანგეთი]], [[ლიეტუვა]], [[სლოვაკეთი]] და ა.შ. სახელმწიფოს შინაგანი პირადობის დამადასურებელი მოწმობა წარმოადგენს პლასტიკური ბარათის ფორმის ბიომეტრიულ დოკუმენტს, პასპორტის აღება კი ნებაყოფლობითია. პასპორტი ვიზუალურად არის ბუკლეტისებრი დოკუმენტი, რომელშიც წარმოდგენილია [[ვიზა (დოკუმენტი)|ვიზები]] (თუ არ არის გაფორმებული უვიზო რეჟიმი), რომელიც ქვეყანაში შესვლის ნებართვას იძლევა და პიროვნების მაიდენტიფიცერებელი მონაცემები (მფლობელის სახელი, სურათი, დაბადების თარიღი, სქესი, მოქალაქეობა).<br /> პასპორტი გამოიყენება მთელს [[მსოფლიო]]ში, ამიტომ სხვადასხვა ქვეყნების პასპორტები მაქსიმალურად უნიფიცირებულია, ხოლო წარწერები ეროვნულ ენაზე ხშირად დუბლირდება [[ინგლისური ენა|ინგლისურ ენა]]ზეც. 21 საუკუნეში მსოფლიოს მრავალი ქვეყანა გადადის პასპორტების ახალ თაობაზე — ბიომეტრიულ პასპორტზე. <br /> საქართველოში ბიომეტრული პასპორტები 2010 წლის 15 აპრილიდან გაიცემა. როგორც წესი, ქვეყნები კრძალავენ თავის ტერიტორიაზე პიროვნების შესვლას და გადაადგილებას იმ სახელმწიფოს პასპორტით, რომელიც [[არაღიარებული ქვეყნების სია|არ არის აღიარებული]] ამ ქვეყნის მიერ. == ისტორია == ;სპარსეთი და იუდეა პასპორტის სახის დოკუმენტი პირველად [[ძველი აღთქმა|ძველ აღთქმაში]] გვხვდება. [[ნეემიას წიგნი]]ს, რომლის წერაც ძვ. წ. 443 წელს დასრულდა, მეორე თავში არის ციტატა:<ref>[http://www.orthodoxy.ge/tserili/biblia/neemia/neemia-2.htm ძველი აღთქმა. ნეემია. თავი მეორე]</ref> {{ციტატა|7. ვუთხარი მეფეს: თუ მეფე ინებებს, წერილები გამატანოს მდინარისგაღმელ მთავრებთან, რათა მათ მეგზურები გამაყოლონ, ვიდრე იუდამდე მივიდოდე.}} {{ციტატა|8. ერთი წერილი ასაფთან გამატანოს, სამეფო ტყის მცველთან, რათა მომცეს ხე-ტყე ციხე-სიმაგრის კარიბჭეთა ასაფიცრად, ასევე ტაძრისათვის, ქალაქის კედლისათვის და იმ სახლისათვის, რომელშიც მე ვიცხოვრებ. მიბოძა მეფემ, რადგან ღვთის მოწყალე ხელი იყო ჩემზე.}} ბიბლიის ამ მონაკვეთში გადმოცემულია მეფე [[არტაქსერქსე I]]-ის მეფობის ხანა სპარსეთის იმპერიაში. [[სპარსეთი]]ს გავლით [[იუდეა]]ში ჩასასვლელად მეფის მერიქიფე ნეემია ნებართვას თხოვს მეფეს. თხოვნის თანახმად, ეს ნებართვა მეფემ წერილის სახით უნდა ჩამოაყალიბოს, ანუ გასცეს დოკუმენტი, რომელიც იმ ხანად თანამედროვე პასპორტის როლს ასრულებდა.<ref>[{{Cite web |url=http://www.passport.gc.ca/pptc/hist.aspx?lang=eng |title=History of passports. Early passports. {{ref-en}} |accessdate=2013-07-28 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140227152227/http://www.passport.gc.ca/pptc/hist.aspx?lang=eng |archivedate=2014-02-27 }} History of passports. Early passports. {{ref-en}}]</ref><br /> [[ფაილი:First Japanese passport 1866.jpg|მინიატიურა|პირველი [[იაპონია|იაპონ]]ური პასპორტი. 1866 წელი.]] ;ეგვიპტე [[ეგვიპტე]]ში, ჯერ კიდევ [[ისლამი|ისლამიზაციის]] საწყის პერიოდში, მოქმედებდა მკაცრი საპასპორტო რეჟიმი. არც ერთ იქ მცხოვრებს არ შეეძლო დაეტოვა თავისი ოლქი [[მთავრობა|ხელისუფლების]] ნებართვის გარეშე. 720 წელს, მმართველის მიერ გამოცემული ბრძანების თანახმად, თუ რომელიმე [[ადამიანი]] შემჩნეულ იქნებოდა უპასპორტოდ ადგილიდან-ადგილზე გადაადგილებაში, [[ნავი (მრავალმნიშვნელოვანი)|ნავში]] ჩაჯდომაში, ან [[ნაპირი|ნაპირზე]] გადმოსვლაში, ეს ადამიანი ექვემდებარებოდა დაკავებას, ხოლო ნავი და მისი შიგთავსი [[კონფისკაცია]]ს და დაწვას. ასეთ პასპორტებს სიჯილი ეწოდებოდა და ისინი [[პაპირუსი]]სგან მზადდებოდა. [[ტულუნიდები]]ს დინასტიის მართველობის დროს ეგვიპტის დასატოვებლად საჭირო იყო ჯავაზის ქონა, ამ პასპორტში თანმხლები მონებიც კი უნდა აღრიცხულიყვნენ. ;ხალიფატი ისლამურ ხალიფატში პასპორტის მნიშვნელობას ასრულებდა ჩეკი, რომელიც გაიცემოდა სპეციალური გადასახადების გადახდისას: ზაკიატი მაჰმადიანებისთვის და ჯიზია არამაჰმადიანებისთვის. ამგვარად, ხალიფატის სხვადასხვა რაიონებში მგზავრობა მხოლოდ გადასახდების კეთილსინდისიერ გადამხდელებს შეეძლოთ. ;ევროპა ზოგიერთი წყაროები თანამედროვე გაგებით „პასპორტის“ პირველი ნიმუშის ავტორად [[ინგლისის მონარქები|ინგლისის მეფე]] [[ჰენრი V]]-ს მიიჩნევენ, ხოლო სიტყვა პასპორტის სამშობლოდ [[საფრანგეთი]] ან [[იტალია]] ითვლება. შუა საუკუნეების [[ევროპა|ევროპაში]] ასეთი ტიპის დოკუმენტები ადგილობრივი ხელისუფლების მიერ გაიცემოდა [[მოგზაური|მოგზაურებზე]] და მასში აღნიშნული იყო ის [[ქალაქი|ქალაქები]] და [[დასახლება|დასახლებები]], სადაც ამ დოკუენტის მფლობელს შეეძლო შესვლა ქალაქის კედლების და [[კარიბჭე]]ების გავლით. იმავე შუა საუკუნეების ევროპაში, პორტში გადაადგილებისთვის დოკუმენტების საჭიროება არ იყოს, რადგან პორტი ღია სავაჭრო ზონას წარმოადგენდა. XX საუკუნემდე პასპორტში მოცემული იყო მხოლოდ ტექსტური ველები მფლობელის [[ანთროპოლოგია|ანთროპოლოგიური]] აღწერით, ფოტოტექნოლოგიების გავრცელებასთან ერთად აუცილებელი გახდა ფოტოსურათის არსებობა.<br /> აქტიური პასპორტიზაცია XV საუკუნიდან იწყება, რაც იყო მათხოვრების და მაწანწალა ადამიანების წინააღმდეგ მიღებული მკაცრი ზომების ერთ-ერთი ნაწილი. გამომდინარე იქიდან, რომ ეს უკანასკნელები მუდმივად ცვლიდნენ ადგილსამყოფელს, მოგზაურები იძულებული იყვნენ დამატებით წარედგინათ პირადობის დამადასტურებელი დოკუმენტი, რომლითაც მათ მაწანწალებისგან გაარჩევდნენ. XVII საუკუნის შუა ხანიდან პასპორტის მნიშვნელობა სულ უფროდა უფრო იზრდება: დეზერტირობის აღსაკვეთად შემოიღეს სამხედრო პასპორტი (Militärpass), იმ ქვეყნებიდან ჩამოსულებისთვის სადაც გავრცელებული იყო ჟამი, შემოიღეს ე.წ. ჟამური პასპორტი (Pestpass); შემდგომში გამოჩნდა განსაკუთრებული პასპორტი [[ებრაელები]]სთვის და სახელოსნო სასწავლებლის მოსწავლეებისთვის; ამავე დროს პასპორტის რეგისტრაციის აუცილებლობაც იქმნება. საპასპორტო სისტემის განვითრებამ უმაღლეს ნიშნულს მიაღწია XVII და XIX საუკუნეების მიჯნაზე, უმთავრესად საფრანგეთში; იკრძალებადა ყოველგვარი გასვლა ქალაქიდან პასპორტის მიღების გარეშე. საპასპორტო სისტემა პოლიტიკური პოლიციის ხელში იყო სახელმწიფოსთვის საშიში ადამიანების მოძებნის უმარტივესი საშუალება. იმჟამინდელი განუწყვეტელი ომიანობის პერიოდში პასპორტი განსაკუთრებულ როლს ასრულებდა ქვეყანაში ჯაშუშების აღმოჩენის პროცესში.<br /> [[ფაილი:Ottoman passport.jpg|მინიატიურა|ოსმალეთის იმპერიის პასპორტი]] [[ბონაპარტი, ნაპოლეონ|ნაპოლეონი]]ს ხანაში საპასპორტო რეჟიმი არ შეცვლილა, მაგრამ გატარდა რიგი რეფორმებისა: საზღვრებზე საპასპორტო კონტროლი გამარტივდა, ღატაკებზე პასპორტი უფასოდ გაიცემოდა, ასევე უფასოდ იწარმოებოდა პასპორტების რეგისტრაცია (საფრანგეთი, [[გერმანია]]). მრავალწლიანმა გამოცდილებამ აჩვენა, რომ პასპორტების სავალდებულო გაცემა და რეგისტრაცია ერთი მხრივ ვერ უზრუნველყოფს დასახული მიზნის მიღწევას, რადგან მოსახლეობის გაზრდილი მოძრაობიდან გამომდინარე აღნიშნული პროცედურა უბროლო ფორმალობად გადაიქცა, და მეორე მხრივ აღნიშნული პროცედურის ვალდებულება უაზროთ ავიწროვებდა მოგზაურებს, რომელთა უმრავლესობა სრულიად უვნებელი პიროვნებები იყვნენ. პირიქით, არაკეთილსაიმედო ხალხს თავისუფლად და დაუბროკოლებლად შეეძლოთ საზღვრების გადალახვა გაყალბებული ან სხვისი დოკუმენტებით. ამავე დროს, საპასპორტო სისტემა ზღუდავდა რა ადამიანის თავისუფალ მოძრაობას, ასევე ზღუდავდა ქვეყნის [[მრეწველობა|სამრეწველო]] განვითარებას. ამიტომ, XIX ასწლეულის შუა ხანაში დასავლეთ ევროპაში საპასპორტო რეჟიმმა შერბილება განიცადა. XIX საუკუნის მიწურულიდან [[პირველი მსოფლიო ომი|პირველ მსოფლიო ომამდე]] ევროპაში მოგზაურობისთვის პასპორტის საჭიროება არ იყო აუცილებელი, საზღვრების გადალახვა იყო გამარტივებული. ამიტომ პასპორტს ფლობდა მოსახლეობის მცირე ნაწილი. ევროპულ საპასპორტო სისტემაში გარდატეხა მომძლავრებულმა სარკინიგზო გადაზიდვებმა მოახდინეს. XIX საუკუნეში სარკინიგზო სისტემის მკვეთრმა ზრდამ, ადამიანების უზარმაზარ მასებს საშუალება მისცა სწრაფად გადაადგილებულიყვნენ ქვეყნებს შორის. ამან ტრადიციული ევროპული საპასპორტო სისტემა მოუქნელ და საშინლად გართულებულ სისტემად აქცია და ევროპელები იძულებული გახდნენ უარი ეთქვათ მასზე. [[რუსეთის იმპერია|მეფის რუსეთში]] და [[ოსმალეთის იმპერია]]ში საპასპორტო სისტემა შენარჩუნდა, მაგრამ მასთან ერთად არსებობდა შინაგანი პასპორტების სისტემაც, რომელიც ქვეყნის შიდა მიმოსვლას არეგულირებდა.<br /> პირველი მსოფლიო ომის მიმდინარეობისას, ევროპულმა ქვეყნებმა გააძლიერეს სასასზღვრო კონტრლი რათა თავი დაეცვათ უცხო ქვეყნის ჯაშუშებისგან და აღეკვეთათ კვალიფიციური მუშახელის გადინება ქვეყნიდან. ასეთი სისტემა მეორე მსოფლიო ომის შემდგომაც შენარჩუნდა და რუტინულ პროცედურად გადაიქცა. ცნობილია, რომ [[1920]]-იანი წლების [[ბრიტანეთი|ბრიტანელი]] ტურისტები უჩიოდნენ „არადემოკრატიულ“ პროცედურას, განსაკუთრეთრებით ბევრი ჩივილი მოყვა ფოტოსურათების და ანთროპომეტრიული მონაცემების აუცილებლობას.<ref>Marrus, Michael, The Unwanted: European Refugees in the Twentieth Century. New York: Oxford University Press (1985), p. 92.</ref> 1920 წელს [[ერთა ლიგა|ერთა ლიგ]]ის სპეციალურად გამართულ კონფერენციაზე, რომელიც პასპორტებს და სამგზავრო დოკუმენტებს ეძღვნებოდა, განისაზღვრა საპასპორტო სისტემის პრინციპები. საპასპორტო სისტემის პრინციპები ასევე [[1926]] და [[1927]] წლებშიც ჩატარებულ კონფერენციებშიც განისაზღვრა.<br /> მსგავსი კონფერენცია [[გაერო]]მ [[1963]] წელს ჩაატარა, მაგრამ გლობალური საპასპორტო სისტემის ძირითად პრინციპებზე შეთანხმება ამ კონფერენციაზე ვერ მოხერხდა. ამ რეკომენაციების უმრავლესობა მიღებულ იქნა [[1980]] წელს, [[სამოქალაქო ავიაციის საერთაშორისო ორგანიზაცია|იკაო]]-ს თაოსნობით. მაგალითად, დამტკიცდა თანამედროვე პასპორტის პოლიგრაფიული ფორმატი: მრავალფურცლიანი ბუკლეტი ზომით 88,0 × 125,0 მმ.<br /><ref>{{Cite web |url=http://www.icao.int/publications/Documents/7300_6ed.pdf |title=Convention on International Civil Aviation.Six Edition.1980.pdf {{ref-en}} |access-date=2013-07-28 |archive-date=2013-03-09 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130309172952/http://www.icao.int/publications/Documents/7300_6ed.pdf }}</ref> XXI საუკუნიდან ([[2010]] წლის [[1 აპრილი]]დან) სახელმწიფოები იწყებენ მხოლოდ მანქანურად კითხვადი პასპორტების გაცემას, რომლებიც შეიცავენ ბიომეტრიულ და სხვა სახის მონაცემებს (ცნობები ვიზებზე, სახის ციფრული ფოტოგრაფიული გამოსახულება, თითების ან/და თვალის ფერადი გარსის გამოსახულება). აღნიშნული მონაცემები ინახება პასპორტის შიგნით ჩაყენებულ უკონტაქტო იტეგრალური სქემის კრისტალზე. == ტიპები == [[ფაილი:Georgian passport.jpg|180px|მინიატიურა|საქართველოს მოქალაქის ორდინარული ბიომეტრული პასპორტი.]] საპასპორტო ტერმინოლოგია უმთავრესად სტანდარტიზებულია მთელ მსოფლიოში, მაგრამ ქვეყნების მიხედვით პასპორტის ტიპები, გვერდების რაოდენობა და განსაზღვრება შესაძლებელია განსხვავდებოდეს ერთმანეთისგან. არსებობს პასპორტების შემდეგი ტიპები: ;ორდინალური პასპორტი (Ordinary passport) :გაიცემა ჩვეულებრივ მოქალაქეებზე, რომლებიც მიემარებიან საზღვარგარეთ. ;სამსახურებრივი ან ოფიციალური პასპორტი (Official passport) :გაიცემა მოქალაქეთა განსუკუთრებულ კატეგორიაზე, რომლებსაც არ გააჩნიათ [[დიპლომატიური იმუნიტეტი]]. საქართველოს კანონმდებლობის თანახმად, სამსახურეობრივი პასპორტი მიეცემათ: ცენტრალური საარჩევნო კომისიის, [[პარლამენტი]]ს, საკონსტიუციო და უზენაისი სასამართლოს, სახალხო დამცველის, გენერალური პროკურორის, და სახელმწიფო კანცელარიის ზოგიერთ თანამშრომელს და ასევე ზოგ სხვა პირს. [[ფაილი:US Diplomatic Passport.JPG|180px|მინიატიურა|აშშ-ს დიპლომატიური პასპორტი.]] ;დიპლომატიური პასპორტი (Diplomatic passport) :მიეცემათ [[დიპლომატია|დიპლომატებ]]ს, საკოსულოს თანამშრომლებს და მათი ოჯახის წევრებს. დიპლომატიური პასპორტის ფლობა ავტომატურად არ უზრუნველყოფს დიპლომატიური იმუნიტეტის ფლობას. დიპლომატის სტატუსს და დიპლომატიურ იმუნიტეტს პირს ანიჭებს მიმღები სახელმწიფო საკუთარი კანონმდებლობის და საერთაშორისო დიპლომატიური კონვენციების შესაბამისად, თუ ეს სახელმწიფო არის ამ კონვენციების მონაწილე. დიპლომატიური პასპორტის ფლობა ასევე არ ნიშნავს უვიზოდ შევლის შესაძლებლობას ხვა ქვეყნის ტერიტორიაზე. იმისდა მიუხედავთ, თუ ჩვეულებრივ მოქალაქეებს და [[ტურისტი|ტურისტებ]]ს შესაძლებლობა აქვთ უვიზო მიმოსვლით ისარგებლონ, დიპლომატიურ პასპორტის მქონე პირებისთვის საჭიროა დიპლომატიური ვიზის აღება. საქართველოს კანონმდებლობით, დიპლომატიური პასპორტით სარგებლობენ მაღალი თანამდებობის პირები მათ შორის [[საქართველოს პრეზიდენტი]] და მისი მეუღლე. ;დროებითი პასპორტი (Emergency or temporary passport) :დროებითი პასპორტი გაიცემა ძირითადი პასპორტის დაკარგვის ან მოპარვის შემთხვევაში. საქართველოს ტერიტორიაზე დროებითი პასპორტი ფუნქციას ასრულებს პირადობის დროებითი მოწმობა. ;მეზღვაურის პასპორტი (Seaman's passport) :ეს არის მეზღვაურის პირადობის დამადასტურებელი დოკუმენტი, რომელშიც ასევე შეიტანება მონაცემები მეზღვაურის გემზე შრომითი საქმიანობის, ნაოსნობის სტაჟისა და მეზღვაურის ჯანმრთელობის შესახებ. საქართველოს ტერიტორიაზე მეზღვაურის პასპორტის ფუნქციას [[მეზღვაურის წიგნაკი]] ასრულებს. ;კოლექტიური პასპორტი (Group passport) :მიეცემა განსაზღვრულ პირთა ჯგუფს, რომელიც ერთად მოგზაურობს, მაგალითად, [[მოსწავლე]]თა ჯგუფი [[მასწავლებელი|მასწავლებ]]ლის ხელმძღვანელობით. ;ოჯახური პასპორტი (Family passport) :გაიცემა მოგზაურის [[ოჯახი]]ს წევრებზე — მამა, დედა, მეუღლე ან მეუღლეები, შვილები. ოჯახური პასპორტი მიეცემა ერთ-ერთ პირს. ეს პირი შეიძლება მოგზაურობდეს, მარტო, პასპორტში მითითებულ ყველა ან ზოგიერთ ოჯახის წევრთან ერთად. [[ფაილი:UN-laissez-passer.jpg|180px|მინიატიურა|გაეროს პასპორტი, როგორც ლესე-პასე პასპორტის მაგალითი]] ;ლესე-პასე (Laissez-Passer) :სამგზავრო დოკუმენტი (Travel document), რომელიც არ არის ნაციონალური პასპორტი, მაგრამ ასრულებს პასპორტის ფუნქციას. გაიცემა [[საერთაშორისო ორგანიზაციები]]ს მიერ თავის თანამშრომლებზე (მაგალითად, გაეროს პასპორტი) ან მთავრობის მიერ. ;უცხოელის პასპორტი (Alien's passport) :არის დოკუმენტი, რომელიც არ არის ეროვნული პასპორტი, მაგრამ ასრულებს პასპორტის ფუნქციას ზოგ ვითარებაში, მაგალითად მოქალაქობის არ ქონის შემთხვევაში (ხშირად ხდება ესტონეთში [[ლატვია]]სა და [[დანია]]ში), ან არამოქალაქე-რეზიდენტზე ([[ჩეხეთი]]ს არამოქალაქის პასპორტი). :საქართველოს ტერიტორიაზე უცხოელის პასპორტის ფუნქციას მუდმივი ან დროებითი ბინადრობის მოწმობა ასრულებს. ;შინაგანი პასპორტი (Internal passport) :ძირითადი დოკუმენტი, რომელიც მოწმობს რომელიმე სახელმწიფოს მოქალქეობას ამ სახელმწიფოს ტერიტორიაზე. საქართველოს ტერიტორიაზე შინაგანი პასპორტის ფუნციას [[საქართველოს მოქალაქის პირადობის მოწმობა]] ასრულებს. ;საპატიო მოქალაქის პასპორტი (Honorary citizen's document) არის დოკუმენტი, რომელიც არ არის ეროვნული პასპორტი, გაიცემა სახელმწიფოს ან ორგანიზაციის მიერ განსაკუთრებული დამსახურებებისთვის, როგორც წესი, არამოქალაქეებზე. [[:en:Honorary citizen of the United States|აშშ-ს საპატიო მოქალქაქის პასპორტი]] ან [[მსოფლიოს პასპორტი]]. ;კომუფლირებული პასპორტი (Camouflage passport) [[ფაილი:Passports.jpg|250px|მინიატიურა|კომუფლირებული პასპორტი მაგალითი]] : ეს მაღალ [[პოლიგრაფია|პოლიგრაფი]]ულ დონეზე შესრულებული დოკუმენტი უდასტურებს თავის მფლობელს იმ ქვეყნის მოქალქეობას რომელიც უკვე აღარ არსებობს ან არც არასდროს უარსებია. რამდენიმე ქვეყანაში, არსებობენ ფირმები, რომლებიც ამგვარი პასპორტების ბეჭდვით არიან დაკავებულნი. უშიშროების სამსახურები ხშირად ასეთ ფირმებს ტერორისტების და დამნაშავეების ხელშეწყობაში ადანაშაულებს. მაგრამ, მიუხედავად ამისა, კომუფლირებული პასპორტების შექმნა, გაფორმება, შეძენა და გასხვისება არ იკრძალება კანონმდებლობით, რადგან კომუფლირებული პასპორტი თავის მფლობელს არ მიაწერს რომელიმე არსებული ქვეყნის მოქალაქეობას. კომუფლირებული პასპორტით სახელმწიფო საზღვრის გადაკვეთის მცდელობა ყველა ქვეყანაში დასჯადი ქმედებაა. კომუფლირებული პასპორტის ერთ-ერთ ნაირასახეობას წარმოადგენს ფანტასტიკური პასპორტი. ;ფანტასტიკური პასპორტი (Fantasy passports) :ფანტასტიკური პასპორტი, ისევე როგორც კომუფლირებული, არ არის აღიარებული არც ერთი სახელმწიფოს მიერ და ამ დოკუმენტით სახელმწიფო საზღვრის გადაკვეთა აკრძალულია. ფანტასტიკური პასპორტი კომუფლირებული პასპორტისგან განსხვავდება იმით, რომ ფანტასტიკურ პასპორტს საკუთარი სახელით ამზადებენ და გასცემენ რეალურად არსებული [[არასამთავრობო ორგანიზაცია|არასამთავრობო ორგანიზაცი]]ები, ჯგუფები ან ფონდები. ზოგ შემთხვევაში, ფანტასტიკური პასპორტის დამზადება მიზნად ისახავს ამ ორგანიზაციის რეკლამას. სხვა შემთხვევაში აღნიშნული პასპორტი არის უბრალოდ ხუმრობა ან სუვენირი. : == სამოქალაქო ავიაციის საერთაშორისო ორგანიზაციის სტანდარტები == სამოქალაქო ავიაციის საერთაშორისო ორგანიზაციამ (იკაო) დაადგინა სარეკომენდაციო ხასიათის სტანდარტი, რომელიც რეგლამენტირებას უკეთებს პირადობის დამადასტურებელი დოკუმენტაციის მიმართ წაყენებულ მოთხოვნებს. რამდენიმე ქვეყანაში (საქართველოს ჩათვლით), არსებობს შედა კანონმდებლობა, რომელიც ეროვნული სტანდარტების არარსებობის შემთხვევაში იკაო-ს სტანდარტების გამოყენებას ავალდებულებს. == პასპორტების საერთაშორისო რეიტინგები == სამოქალაქო მობილობისა და მოქალაქეობის დამოუკიდებელი კვლევითი პლატფორმები პერიოდულად აქვეყნებენ რეიტინგებს, რომლებიც აჩვენებს, რამდენ ქვეყანასა და ტერიტორიაზე შეუძლიათ პასპორტის მფლობელებს მოგზაურობა უვიზოდ, ვიზის მიღებით საზღვარზე ან ელექტრონული ვიზით. ყველაზე ხშირად ციტირებული დემონსტრაციული სისტემა სამია. === Passport Index (Arton Capital) === კანადური კომპანია „Arton Capital“ რეალურ დროში აახლებს პროექტ '''Passport Index'''‑ს და თითოეულ პასპორტს აძლევს '''მობილობის ქულას''' (Mobility Score, MS). ქვემოთ ცხრილში მოყვანილია 2025 წლის მდგომარეობით ლიდერების პირველი სამეული და საქართველოს პოზიცია:<ref name="PI2025">{{cite web |title=Global Passport Power Rank 2025 |url=https://www.passportindex.org/byRank.php |publisher=Passport Index |language=en |access-date=2025-07-16}}</ref> {| class="wikitable sortable" style="text-align:center" ! პოზიცია !! ქვეყანა !! MS |- | 1 || {{Flag|არაბთა გაერთიანებული საამიროები}} || 179 |- | 2 || {{Flag|ესპანეთი}} || 176 |- | 3 || {{Flag|ავსტრია}} || 175 |- | 33 || {{Flag|საქართველო}} || 133 |} === Henley Passport Index === 2000‑იანი წლების მიწურულს ბრიტანულმა საკონსულტაციო ჯგუფმა „Henley & Partners“ ჟურნალ **Henley Passport Index**‑ში დაიწყო IATA‑ს (საერთაშორისო საჰაერო ტრანსპორტის ასოციაცია) მონაცემებზე დაფუძნებული ყოველკვარტალური რეიტინგის გამოქვეყნება. ინდექსი ითვლის იმ მიმართულებათა რაოდენობას, სადაც კონკრეტული პასპორტის მფლობელს წინასწარ ვიზა არ სჭირდება. 2025 წლის II კვარტალში: <ref name="Henley2025">{{cite web |url=https://www.henleyglobal.com/passport-index/ranking |title=Henley Passport Index — Global Passport Ranking (Q2 2025) |publisher=Henley & Partners |date=2025 |language=en |access-date=2025-07-16}}</ref> {| class="wikitable" style="text-align:center" ! პოზიცია !! ქვეყანა !! უვიზო/VoA ქვეყნები |- | 1 || {{Flag|საფრანგეთი}} || 194 |- | 2 || {{Flag|სინგაპური}} || 193 |- | 3 || {{Flag|გერმანია}} || 193 |- | 47 || {{Flag|საქართველო}} || 119 |} === კომპოზიტური (მრავალფაქტორიანი) პასპორტის ინდექსი, 2025 === ევროპული კომპანია "იმიგრანტ ინვესტი" პასპორტების შეფასებისას აერთიანებს 9 ინდიკატორს და ყოფს ოთხ კატეგორიად: თავისუფალი მოგზაურობა, აქტივების დაცვა, ცხოვრების ხარისხი და „გეგმა B“. 2025 წლის საჯარო ანგარიშის მიხედვით, „თავისუფალი მოგზაურობის“ კატეგორიაში პირველი სამეული ასეთია:<ref name="CI2025">{{cite web |title=Worldwide Passport Ranking 2025 |url=https://immigrantinvest.com/passport-index/ |publisher=passport‑index project |language=en |access-date=2025-07-16}}</ref> {| class="wikitable" style="text-align:center" ! პოზიცია !! ქვეყანა !! კომპოზიტური ქულა |- | 1 || {{Flag|ავსტრალია}} || 88.8 |- | 2 || {{Flag|ირლანდია}} || 88.6 |- | 3 || {{Flag|კანადა}} || 88.1 |} === ინდექსებს შორის ძირითადი განსხვავებები === * '''Passport Index''' ინფორმაციას აახლებს რეალურ დროში და აქცენტს მხოლოდ ვიზური რეჟიმების ცვლაზე აკეთებს. * '''Henley Passport Index''' იყენებს ოფიციალურ IATA‑ს სტატისტიკას და წლიურ/კვარტალურ კვეთას, რის გამოც მისი ციფრები პასპორტების „შემაჯამებელ ძალაში“ მცირედით განსხვავდება. * '''მრავალფაქტორიანი ინდექსი''' გასცდება ვიზურ თავისუფლებას: Econ‑სოციალურ მაჩვენებლებს, მოქალაქეობის მიღების სირთულეს, ინვესტიციის ბარიერებსა და საგადასახადო ჩარჩოსაც ითვალისწინებს. საქართველოს პასპორტი სამივე რეიტინგში საშუალო პოზიციაზეა: '''33‑ე''' (Passport Index), '''47‑ე''' (Henley) და '''30‑დან‑40‑მდე''' დიაპაზონი მრავალფაქტორიან შკალაზე. == მანქანურად კითხვადი ზონა == [[ფაილი:Mrp image.gif|მინიატიურა|მანქანურად კითხვადი ზონა [[აშშ]]-ს პასპორტში.]] ICAO 9303 სტანდარტის შესაბამისად განისაზღვრება პასპორტის [[მანქანურად კითხვადი ზონა]] ({{lang-en| Machine Readable Zone, MRZ}}), რომელიც ჩვეულებისამებრ განთავსებულია გვერდის ქვედა ნაწილში საიდენტიფიკაციო ინფორმაციასთან ერთად. მანქანურად კითხვადი ზონა არსებიობს მსოფლიოს ბევრი ქვეყნის პასპორტზე. აღნიშნული ზონა შედგება ავტომატურად ამოკითხვისთვის განკუთვნილი ორი სტროფისგან. სიმბოლოების პირველიი სტროფი შეიცავს ინფორმაციას პასპორტის ტიპის და გამცემი ქვეყნის შესახებ, მფლობელის სახელს და გვარს. მეორე სტროფი შეიცავს პასპორტის ნომერს, გამცემ ქვეყანას, დაბადების თარიღს, მფლობელის სქესს, პასპორტის მოქმედების ვადას და საიდენტიფიკაციო ნომერს (პირად ნომერს) პასპორტის გამცემი ქვეყნის სტანდარტის შესაბამისად. საქართველოს კანონმედბლობის შესაბამისად, საქართველოს მოქალაქის პირადი ნომერი შედგება თერთმეტი ციფრისაგან. პირველი ორი ციფრი (01-დან 99-მდე) არის ადმინისტრაციული ერთეულის კოდი, მომდევნო ერთი ციფრი (1-დან 9-მდე) საკონტროლოა, რომელიც გარკვეული ფორმულის საფუძველზე მიიღება დანარჩენი ათი ციფრისაგან. შემდეგი ორი ციფრი (01-დან 99-მდე) არის სააგენტოს იმ ტერიტორიული სამსახურის კოდი, რომელმაც პირს მიანიჭა პირადი ნომერი, ხოლო ბოლო ექვსი ციფრი – პირისათვის პირადი ნომრის მინიჭების შესახებ ჩანაწერის რიგითი ნომერი (000001-დან 999999-მდე), გარდა კომბინაციებისა 666XXX, X666XX, XX666X, XXX666. საზღვარგარეთ მყოფი საქართველოს მოქალაქისათვის მინიჭებული პირადი ნომრის პირველი ორი ციფრი საქართველოს საგარეო საქმეთა სამინისტროს აღმნიშვნელია, მომდევნო ერთი ციფრი (1-დან 9-მდე) საკონტროლოა, შემდეგი ორი ციფრი პირადი ნომრის მიმნიჭებელ საზღვარგარეთ საქართველოს დიპლომატიურ წარმომადგენლობასა ან საკონსულო დაწესებულებაზე მიუთითებს. დანარჩენი ექვსი ციფრი პირადი ნომრის მინიჭების შესახებ ჩანაწერის რიგითი ნომერია, გარდა კომბინაციებისა 666XXX, X666XX, XX666X, XXX666.<ref>[https://matsne.gov.ge/index.php?option=com_ldmssearch&view=docView&id=1435931&lang=ge საქართველოს იუსტიციის მინისტრის ბრძანება № 98; თავი II; მე-14 მუხლი; მე-5 ქვეპუნქტი.]</ref> == პასპორტის ნომერი == პასპორტის ნომერის მიმდევრობა უმრავლეს ქვეყნებში უნიკალურია. მაგალითად, თუ დავუშვებთ, რომ ნომერში X — ლათინური ასოა, ხოლო Y — ციფრია, მაშინ პასპორტის ნომერი არის შემდეგი სახის: {| class="prettytable" ! ქვეყანა !! !! |- |[[საქართველო]] ||YYXXYYYYY || 2Y2X5Y |- |[[რუსეთი]] ||YY YY YYYYYY ||10Y |- |[[უკრაინა]] ||XXYYYYYY ||2X6Y |- |[[ბელარუსი]] ||XXYYYYYYY ||2X7Y |- | [[ლიეტუვა]] ||XXYYYYYY <br /> YYYYYYYY ||2X6Y <br /> 8Y |- | [[ლატვია]] ||XXYYYYYYY <br /> YYYYYYY ||2X7Y <br /> 7Y |- | [[ესტონეთი]] ||XYYYYYYY ||X7Y |- | [[სომხეთი]] ||XXYYYYYYY ||2X7Y |- | [[ყაზახეთი]] ||XYYYYYYY <br /> YYYYYYY ||X7Y <br /> 7Y |- | [[ყირგიზეთი]] ||XXYYYYYYY ||2X7Y |- | [[უზბეკეთი]] ||XX YYYYYYY ||2X7Y |- |[[თურქმენეთი]] ||YYYYYY ||6Y |- |[[ისრაელი]] ||YYYYYY <br /> YYYYYYY <br /> YYYYYYYY ||6Y <br /> 7Y <br /> 8Y |- |[[ინდონეზია]] ||XYYYYYY ||1X6Y |} == საქართველოს მოქალაქის პასპორტი == {{მთავარი|საქართველოს პასპორტი}} საქართველოს მოქალაქის პასპორტი არის საქართველოს მოქალაქის პირადობის და მოქალაქეობის დამადასტურებელი დოკუმენტი, როგორც საქართველოს ტერიტორიაზე, ისე მის ფარგლებს გარეთ. პასპორტი საქართველოს კუთვნილებაა და გაიცემა ნებისმიერი ასაკის საქართველოს მოქალაქეებზე მათი საქართველოდან გასვლის, საზღვარგარეთ გადაადგილების და საქართველოში შემოსვლის მიზნით. პასპორტის შენახვისა და დანიშნულებისამებრ გამოყენებისათვის პასუხისმგებლობა ეკისრება მის კანონიერ მფლობელს. პასპორტის გაცემის თაობაზე შუამდგომლობის აღძვრის უფლება აქვს სრულწლოვან და ქმედითუნარიან საქართველოს მოქალაქეს, სათანადო წესით დამოწმებული მინდობილობის მქონე პირს, აგრეთვე არასრულწლოვანის წარმომადგენელს. ერთი და იგივე პირი შეიძლება ერთდროულად ფლობდეს რამდენიმე მოქმედ პასპორტს. იმ შემთხვევაში, თუ პირზე გაცემულია პასპორტი, იმავდროულად ახალი პასპორტი გაიცემა მისი წერილობითი შუამდგომლობის საფუძველზე. საქართველოს მოქალაქის პასპორტის მოქმედების ვადა განისაზღვრება 10 წლით მისი გაცემის დღიდან, არასრულწლოვან პირზე გაცემული პასპორტის მოქმედების ვადაა 3 წელი, ხოლო ერთზე მეტი პასპორტის ფლობის შემთხვევაში მეორე და მომდევნო პასპორტის, ასევე ბიომეტრიული შემცველობის გარეშე გაცემული პასპორტის მოქმედების ვადაა 1 წელი <ref>საქართველოს იუსტიციის მინისტრის ბრძანება №1398. თავი II. მუხლი 19. I ქვეპუნქტი.</ref> == იხილეთ აგრეთვე == * [[ვიზა (დოკუმენტი)]] * [[ჩიკაგოს კონვენცია]] * [[საქართველოს მოქალაქის პირადობის მოწმობა]] * [[ბიომეტრული პასპორტი]] * [[საქართველოს პასპორტი]] == გალერეა == <gallery> ფაილი:Reisepass Bundesrepublik Deutschland – Einband Vorderseite 2017.jpg|[[გერმანია|გერმანი]]ის პასპორტი ფაილი:Albanian biometric passport (crop).jpg|[[ალბანეთი]]ს პასპორტი ფაილი:Belgian Passport 2008 cover.jpg|[[ბელგია|ბელგი]]ის პასპორტი ფაილი:Interna Folder.jpg|[[ბრაზილია|ბრაზილი]]ის პასპორტი ფაილი:REPUBLIC OF CHINA (TAIWAN) PASSPORT 2020.png|[[ტაივანი]]ს პასპორტი ფაილი:Passeport RPC 2010.jpg|[[ჩინეთი]]ს პასპორტი ფაილი:Hungarian passport.jpg|[[უნგრეთი]]ს პასპორტი ფაილი:Indian Passport.jpg|[[ინდოეთი]]ს პასპორტი ფაილი:Eirepas.JPG|[[ირლანდია|ირლანდი]]ის პასპორტი ფაილი:Icelandic Passport Front Cover.jpg|[[ისლანდია|ისლანდი]]ის პასპორტი ფაილი:IsrPass.jpg|[[ისრაელი]]ს პასპორტი ფაილი:Passaportoitaliano2006.jpg|[[იტალია|იტალი]]ის პასპორტი ფაილი:JapanpassportNew10y.PNG|[[იაპონია|იაპონი]]ის პასპორტი ფაილი:Kazakhstan Passport.svg|[[ყაზახეთი]]ს პასპორტი ფაილი:Us-passport.jpg|[[აშშ]]-ს პასპორტი ფაილი:Lebanese passport.jpg|[[ლიბანი]]ს პასპორტი ფაილი:FürstentumLiechtensteinReisepassCover.jpg|[[ლიხტენშტაინი|ლიხტენშტაინის]] პასპორტი ფაილი:Pasas2008.gif|[[ლიეტუვა|ლიეტუვ]]ის პასპორტი ფაილი:Malaysia Passport.svg|[[მალაიზია|მალაიზი]]ის პასპორტი ფაილი:BioPassMaroc.JPG|[[მაროკო]]ს პასპორტი ფაილი:Nederlanden paspoort.jpg|[[ნიდერლანდები]]ს პასპორტი ფაილი:Norwegian Passport, New Design.jpg|[[ნორვეგია|ნორვეგი]]ის პასპორტი ფაილი:Polska ePaszport.jpg|[[პოლონეთი]]ს პასპორტი ფაილი:Pasaport Ro.jpg|[[რუმინეთი]]ს პასპორტი ფაილი:Russian ePassport.jpg|[[რუსეთი]]ს პასპორტი ფაილი:Serbian Passport.svg|[[სერბეთი]]ს პასპორტი ფაილი:Slovakian ePassport.jpg|[[სლოვაკეთი]]ს პასპორტი ფაილი:Swiss Pass 2006.jpg|[[შვეიცარია|შვეიცარი]]ის პასპორტი ფაილი:Czech passport 2007 cover.jpg|[[ჩეხეთი]]ს პასპორტი ფაილი:Epasaport turkey.jpg|[[თურქეთი]]ს პასპორტი ფაილი:Ukrainian passport 2015.jpg|[[უკრაინა|უკრაინ]]ის პასპორტი </gallery> {{commons|Passport|პასპორტი}} == სქოლიო == <references /> eb8gqsy0edm78pe9met8o9x36a2gcw7 5564008 5564007 2026-10-23T12:00:51Z Otogi 27089 /* ისტორია */ 5564008 wikitext text/x-wiki '''პასპორტი''' ({{lang-la|passus}} (მოძრაობა) და porta (კარიბჭე)) — პირადობისა და [[მოქალაქეობა|მოქალაქეობის]] დამადასტურებელი სახელმწიფო დოკუმენტი სახელმწიფოთა [[საზღვარი (სახელმწიფო)|საზღვრების]] გადალახვისა და საზღვარგარეთ ყოფნის დროს. პასპორტი ნიშნავს სახელმწიფოს მოქალაქედ ყოფნას, მაგრამ ეს არ ნიშნავს, რომ პასპორტის მფლობელი აუცილებლად ცხოვრობს ამ პასპორტის გამცემი ქვეყნის ტერიტორიაზე. პირადობის დამადასტურებელ დოკუმენტებში ასხვავებენ ორი სახის დოკუმენტს, ეს არის თავად პასპორტი და პირადობის დამადასტურებელი მოწმობა. ზოგ ქვეყანაში (მაგ. [[კორეის სახალხო დემოკრატიული რესპუბლიკა|ჩრ. კორეაში]], [[უკრაინა]]სა და [[რუსეთი|რუსეთში]]) პირადობის დამადასტურებელი მოწმობის ნაცვლად, გაიცემა „შინაგანი პასპორტი“''. უმრავლეს ქვეყნებში, პასპორტი არის სახელმწიფოს შინაგანი ძირითადი პირადობის დამადასტურებელი მოწმობა (მაგ. [[ბელარუსი]]). ისეთ ქვეყნებში როგორიცაა [[საქართველო]], [[საფრანგეთი]], [[ლიეტუვა]], [[სლოვაკეთი]] და ა.შ. სახელმწიფოს შინაგანი პირადობის დამადასურებელი მოწმობა წარმოადგენს პლასტიკური ბარათის ფორმის ბიომეტრიულ დოკუმენტს, პასპორტის აღება კი ნებაყოფლობითია. პასპორტი ვიზუალურად არის ბუკლეტისებრი დოკუმენტი, რომელშიც წარმოდგენილია [[ვიზა (დოკუმენტი)|ვიზები]] (თუ არ არის გაფორმებული უვიზო რეჟიმი), რომელიც ქვეყანაში შესვლის ნებართვას იძლევა და პიროვნების მაიდენტიფიცერებელი მონაცემები (მფლობელის სახელი, სურათი, დაბადების თარიღი, სქესი, მოქალაქეობა).<br /> პასპორტი გამოიყენება მთელს [[მსოფლიო]]ში, ამიტომ სხვადასხვა ქვეყნების პასპორტები მაქსიმალურად უნიფიცირებულია, ხოლო წარწერები ეროვნულ ენაზე ხშირად დუბლირდება [[ინგლისური ენა|ინგლისურ ენა]]ზეც. 21 საუკუნეში მსოფლიოს მრავალი ქვეყანა გადადის პასპორტების ახალ თაობაზე — ბიომეტრიულ პასპორტზე. <br /> საქართველოში ბიომეტრული პასპორტები 2010 წლის 15 აპრილიდან გაიცემა. როგორც წესი, ქვეყნები კრძალავენ თავის ტერიტორიაზე პიროვნების შესვლას და გადაადგილებას იმ სახელმწიფოს პასპორტით, რომელიც [[არაღიარებული ქვეყნების სია|არ არის აღიარებული]] ამ ქვეყნის მიერ. == ისტორია == ;სპარსეთი და იუდეა პასპორტის სახის დოკუმენტი პირველად [[ძველი აღთქმა|ძველ აღთქმაში]] გვხვდება. [[ნეემიას წიგნი]]ს, რომლის წერაც ძვ. წ. 443 წელს დასრულდა, მეორე თავში არის ციტატა:<ref>[http://www.orthodoxy.ge/tserili/biblia/neemia/neemia-2.htm ძველი აღთქმა. ნეემია. თავი მეორე]</ref> {{ციტატა|7. ვუთხარი მეფეს: თუ მეფე ინებებს, წერილები გამატანოს მდინარისგაღმელ მთავრებთან, რათა მათ მეგზურები გამაყოლონ, ვიდრე იუდამდე მივიდოდე.}} {{ციტატა|8. ერთი წერილი ასაფთან გამატანოს, სამეფო ტყის მცველთან, რათა მომცეს ხე-ტყე ციხე-სიმაგრის კარიბჭეთა ასაფიცრად, ასევე ტაძრისათვის, ქალაქის კედლისათვის და იმ სახლისათვის, რომელშიც მე ვიცხოვრებ. მიბოძა მეფემ, რადგან ღვთის მოწყალე ხელი იყო ჩემზე.}} ბიბლიის ამ მონაკვეთში გადმოცემულია მეფე [[არტაქსერქსე I]]-ის მეფობის ხანა სპარსეთის იმპერიაში. [[სპარსეთი]]ს გავლით [[იუდეა]]ში ჩასასვლელად მეფის მერიქიფე ნეემია ნებართვას თხოვს მეფეს. თხოვნის თანახმად, ეს ნებართვა მეფემ წერილის სახით უნდა ჩამოაყალიბოს, ანუ გასცეს დოკუმენტი, რომელიც იმ ხანად თანამედროვე პასპორტის როლს ასრულებდა.<ref>[{{Cite web |url=http://www.passport.gc.ca/pptc/hist.aspx?lang=eng |title=History of passports. Early passports. {{ref-en}} |accessdate=2013-07-28 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140227152227/http://www.passport.gc.ca/pptc/hist.aspx?lang=eng |archivedate=2014-02-27 }} History of passports. Early passports. {{ref-en}}]</ref><br /> [[ფაილი:First Japanese passport 1866.jpg|მინიატიურა|პირველი [[იაპონია|იაპონ]]ური პასპორტი. 1866 წელი.]] ;ეგვიპტე [[ეგვიპტე]]ში, ჯერ კიდევ [[ისლამი|ისლამიზაციის]] საწყის პერიოდში, მოქმედებდა მკაცრი საპასპორტო რეჟიმი. არც ერთ იქ მცხოვრებს არ შეეძლო დაეტოვა თავისი ოლქი [[მთავრობა|ხელისუფლების]] ნებართვის გარეშე. 720 წელს, მმართველის მიერ გამოცემული ბრძანების თანახმად, თუ რომელიმე [[ადამიანი]] შემჩნეულ იქნებოდა უპასპორტოდ ადგილიდან-ადგილზე გადაადგილებაში, [[ნავი (მრავალმნიშვნელოვანი)|ნავში]] ჩაჯდომაში, ან [[ნაპირი|ნაპირზე]] გადმოსვლაში, ეს ადამიანი ექვემდებარებოდა დაკავებას, ხოლო ნავი და მისი შიგთავსი [[კონფისკაცია]]ს და დაწვას. ასეთ პასპორტებს სიჯილი ეწოდებოდა და ისინი [[პაპირუსი]]სგან მზადდებოდა. [[ტულუნიდები]]ს დინასტიის მართველობის დროს ეგვიპტის დასატოვებლად საჭირო იყო ჯავაზის ქონა, ამ პასპორტში თანმხლები მონებიც კი უნდა აღრიცხულიყვნენ. ;ხალიფატი ისლამურ ხალიფატში პასპორტის მნიშვნელობას ასრულებდა ჩეკი, რომელიც გაიცემოდა სპეციალური გადასახადების გადახდისას: ზაკიატი მაჰმადიანებისთვის და ჯიზია არამაჰმადიანებისთვის. ამგვარად, ხალიფატის სხვადასხვა რაიონში მგზავრობა მხოლოდ გადასახდების კეთილსინდისიერ გადამხდელებს შეეძლოთ. ;ევროპა ზოგიერთი წყაროები თანამედროვე გაგებით „პასპორტის“ პირველი ნიმუშის ავტორად [[ინგლისის მონარქები|ინგლისის მეფე]] [[ჰენრი V]]-ს მიიჩნევენ, ხოლო სიტყვა პასპორტის სამშობლოდ [[საფრანგეთი]] ან [[იტალია]] ითვლება. შუა საუკუნეების [[ევროპა|ევროპაში]] ასეთი ტიპის დოკუმენტები ადგილობრივი ხელისუფლების მიერ გაიცემოდა [[მოგზაური|მოგზაურებზე]] და მასში აღნიშნული იყო ის [[ქალაქი|ქალაქები]] და [[დასახლება|დასახლებები]], სადაც ამ დოკუენტის მფლობელს შეეძლო შესვლა ქალაქის კედლების და [[კარიბჭე]]ების გავლით. იმავე შუა საუკუნეების ევროპაში, პორტში გადაადგილებისთვის დოკუმენტების საჭიროება არ იყოს, რადგან პორტი ღია სავაჭრო ზონას წარმოადგენდა. XX საუკუნემდე პასპორტში მოცემული იყო მხოლოდ ტექსტური ველები მფლობელის [[ანთროპოლოგია|ანთროპოლოგიური]] აღწერით, ფოტოტექნოლოგიების გავრცელებასთან ერთად აუცილებელი გახდა ფოტოსურათის არსებობა.<br /> აქტიური პასპორტიზაცია XV საუკუნიდან იწყება, რაც იყო მათხოვრების და მაწანწალა ადამიანების წინააღმდეგ მიღებული მკაცრი ზომების ერთ-ერთი ნაწილი. გამომდინარე იქიდან, რომ ეს უკანასკნელები მუდმივად ცვლიდნენ ადგილსამყოფელს, მოგზაურები იძულებული იყვნენ დამატებით წარედგინათ პირადობის დამადასტურებელი დოკუმენტი, რომლითაც მათ მაწანწალებისგან გაარჩევდნენ. XVII საუკუნის შუა ხანიდან პასპორტის მნიშვნელობა სულ უფროდა უფრო იზრდება: დეზერტირობის აღსაკვეთად შემოიღეს სამხედრო პასპორტი (Militärpass), იმ ქვეყნებიდან ჩამოსულებისთვის სადაც გავრცელებული იყო ჟამი, შემოიღეს ე.წ. ჟამური პასპორტი (Pestpass); შემდგომში გამოჩნდა განსაკუთრებული პასპორტი [[ებრაელები]]სთვის და სახელოსნო სასწავლებლის მოსწავლეებისთვის; ამავე დროს პასპორტის რეგისტრაციის აუცილებლობაც იქმნება. საპასპორტო სისტემის განვითრებამ უმაღლეს ნიშნულს მიაღწია XVII და XIX საუკუნეების მიჯნაზე, უმთავრესად საფრანგეთში; იკრძალებადა ყოველგვარი გასვლა ქალაქიდან პასპორტის მიღების გარეშე. საპასპორტო სისტემა პოლიტიკური პოლიციის ხელში იყო სახელმწიფოსთვის საშიში ადამიანების მოძებნის უმარტივესი საშუალება. იმჟამინდელი განუწყვეტელი ომიანობის პერიოდში პასპორტი განსაკუთრებულ როლს ასრულებდა ქვეყანაში ჯაშუშების აღმოჩენის პროცესში.<br /> [[ფაილი:Ottoman passport.jpg|მინიატიურა|ოსმალეთის იმპერიის პასპორტი]] [[ბონაპარტი, ნაპოლეონ|ნაპოლეონი]]ს ხანაში საპასპორტო რეჟიმი არ შეცვლილა, მაგრამ გატარდა რიგი რეფორმებისა: საზღვრებზე საპასპორტო კონტროლი გამარტივდა, ღატაკებზე პასპორტი უფასოდ გაიცემოდა, ასევე უფასოდ იწარმოებოდა პასპორტების რეგისტრაცია (საფრანგეთი, [[გერმანია]]). მრავალწლიანმა გამოცდილებამ აჩვენა, რომ პასპორტების სავალდებულო გაცემა და რეგისტრაცია ერთი მხრივ ვერ უზრუნველყოფს დასახული მიზნის მიღწევას, რადგან მოსახლეობის გაზრდილი მოძრაობიდან გამომდინარე აღნიშნული პროცედურა უბროლო ფორმალობად გადაიქცა, და მეორე მხრივ აღნიშნული პროცედურის ვალდებულება უაზროთ ავიწროვებდა მოგზაურებს, რომელთა უმრავლესობა სრულიად უვნებელი პიროვნებები იყვნენ. პირიქით, არაკეთილსაიმედო ხალხს თავისუფლად და დაუბროკოლებლად შეეძლოთ საზღვრების გადალახვა გაყალბებული ან სხვისი დოკუმენტებით. ამავე დროს, საპასპორტო სისტემა ზღუდავდა რა ადამიანის თავისუფალ მოძრაობას, ასევე ზღუდავდა ქვეყნის [[მრეწველობა|სამრეწველო]] განვითარებას. ამიტომ, XIX ასწლეულის შუა ხანაში დასავლეთ ევროპაში საპასპორტო რეჟიმმა შერბილება განიცადა. XIX საუკუნის მიწურულიდან [[პირველი მსოფლიო ომი|პირველ მსოფლიო ომამდე]] ევროპაში მოგზაურობისთვის პასპორტის საჭიროება არ იყო აუცილებელი, საზღვრების გადალახვა იყო გამარტივებული. ამიტომ პასპორტს ფლობდა მოსახლეობის მცირე ნაწილი. ევროპულ საპასპორტო სისტემაში გარდატეხა მომძლავრებულმა სარკინიგზო გადაზიდვებმა მოახდინეს. XIX საუკუნეში სარკინიგზო სისტემის მკვეთრმა ზრდამ, ადამიანების უზარმაზარ მასებს საშუალება მისცა სწრაფად გადაადგილებულიყვნენ ქვეყნებს შორის. ამან ტრადიციული ევროპული საპასპორტო სისტემა მოუქნელ და საშინლად გართულებულ სისტემად აქცია და ევროპელები იძულებული გახდნენ უარი ეთქვათ მასზე. [[რუსეთის იმპერია|მეფის რუსეთში]] და [[ოსმალეთის იმპერია]]ში საპასპორტო სისტემა შენარჩუნდა, მაგრამ მასთან ერთად არსებობდა შინაგანი პასპორტების სისტემაც, რომელიც ქვეყნის შიდა მიმოსვლას არეგულირებდა.<br /> პირველი მსოფლიო ომის მიმდინარეობისას, ევროპულმა ქვეყნებმა გააძლიერეს სასასზღვრო კონტრლი რათა თავი დაეცვათ უცხო ქვეყნის ჯაშუშებისგან და აღეკვეთათ კვალიფიციური მუშახელის გადინება ქვეყნიდან. ასეთი სისტემა მეორე მსოფლიო ომის შემდგომაც შენარჩუნდა და რუტინულ პროცედურად გადაიქცა. ცნობილია, რომ [[1920]]-იანი წლების [[ბრიტანეთი|ბრიტანელი]] ტურისტები უჩიოდნენ „არადემოკრატიულ“ პროცედურას, განსაკუთრეთრებით ბევრი ჩივილი მოყვა ფოტოსურათების და ანთროპომეტრიული მონაცემების აუცილებლობას.<ref>Marrus, Michael, The Unwanted: European Refugees in the Twentieth Century. New York: Oxford University Press (1985), p. 92.</ref> 1920 წელს [[ერთა ლიგა|ერთა ლიგ]]ის სპეციალურად გამართულ კონფერენციაზე, რომელიც პასპორტებს და სამგზავრო დოკუმენტებს ეძღვნებოდა, განისაზღვრა საპასპორტო სისტემის პრინციპები. საპასპორტო სისტემის პრინციპები ასევე [[1926]] და [[1927]] წლებშიც ჩატარებულ კონფერენციებშიც განისაზღვრა.<br /> მსგავსი კონფერენცია [[გაერო]]მ [[1963]] წელს ჩაატარა, მაგრამ გლობალური საპასპორტო სისტემის ძირითად პრინციპებზე შეთანხმება ამ კონფერენციაზე ვერ მოხერხდა. ამ რეკომენაციების უმრავლესობა მიღებულ იქნა [[1980]] წელს, [[სამოქალაქო ავიაციის საერთაშორისო ორგანიზაცია|იკაო]]-ს თაოსნობით. მაგალითად, დამტკიცდა თანამედროვე პასპორტის პოლიგრაფიული ფორმატი: მრავალფურცლიანი ბუკლეტი ზომით 88,0 × 125,0 მმ.<br /><ref>{{Cite web |url=http://www.icao.int/publications/Documents/7300_6ed.pdf |title=Convention on International Civil Aviation.Six Edition.1980.pdf {{ref-en}} |access-date=2013-07-28 |archive-date=2013-03-09 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130309172952/http://www.icao.int/publications/Documents/7300_6ed.pdf }}</ref> XXI საუკუნიდან ([[2010]] წლის [[1 აპრილი]]დან) სახელმწიფოები იწყებენ მხოლოდ მანქანურად კითხვადი პასპორტების გაცემას, რომლებიც შეიცავენ ბიომეტრიულ და სხვა სახის მონაცემებს (ცნობები ვიზებზე, სახის ციფრული ფოტოგრაფიული გამოსახულება, თითების ან/და თვალის ფერადი გარსის გამოსახულება). აღნიშნული მონაცემები ინახება პასპორტის შიგნით ჩაყენებულ უკონტაქტო იტეგრალური სქემის კრისტალზე. == ტიპები == [[ფაილი:Georgian passport.jpg|180px|მინიატიურა|საქართველოს მოქალაქის ორდინარული ბიომეტრული პასპორტი.]] საპასპორტო ტერმინოლოგია უმთავრესად სტანდარტიზებულია მთელ მსოფლიოში, მაგრამ ქვეყნების მიხედვით პასპორტის ტიპები, გვერდების რაოდენობა და განსაზღვრება შესაძლებელია განსხვავდებოდეს ერთმანეთისგან. არსებობს პასპორტების შემდეგი ტიპები: ;ორდინალური პასპორტი (Ordinary passport) :გაიცემა ჩვეულებრივ მოქალაქეებზე, რომლებიც მიემარებიან საზღვარგარეთ. ;სამსახურებრივი ან ოფიციალური პასპორტი (Official passport) :გაიცემა მოქალაქეთა განსუკუთრებულ კატეგორიაზე, რომლებსაც არ გააჩნიათ [[დიპლომატიური იმუნიტეტი]]. საქართველოს კანონმდებლობის თანახმად, სამსახურეობრივი პასპორტი მიეცემათ: ცენტრალური საარჩევნო კომისიის, [[პარლამენტი]]ს, საკონსტიუციო და უზენაისი სასამართლოს, სახალხო დამცველის, გენერალური პროკურორის, და სახელმწიფო კანცელარიის ზოგიერთ თანამშრომელს და ასევე ზოგ სხვა პირს. [[ფაილი:US Diplomatic Passport.JPG|180px|მინიატიურა|აშშ-ს დიპლომატიური პასპორტი.]] ;დიპლომატიური პასპორტი (Diplomatic passport) :მიეცემათ [[დიპლომატია|დიპლომატებ]]ს, საკოსულოს თანამშრომლებს და მათი ოჯახის წევრებს. დიპლომატიური პასპორტის ფლობა ავტომატურად არ უზრუნველყოფს დიპლომატიური იმუნიტეტის ფლობას. დიპლომატის სტატუსს და დიპლომატიურ იმუნიტეტს პირს ანიჭებს მიმღები სახელმწიფო საკუთარი კანონმდებლობის და საერთაშორისო დიპლომატიური კონვენციების შესაბამისად, თუ ეს სახელმწიფო არის ამ კონვენციების მონაწილე. დიპლომატიური პასპორტის ფლობა ასევე არ ნიშნავს უვიზოდ შევლის შესაძლებლობას ხვა ქვეყნის ტერიტორიაზე. იმისდა მიუხედავთ, თუ ჩვეულებრივ მოქალაქეებს და [[ტურისტი|ტურისტებ]]ს შესაძლებლობა აქვთ უვიზო მიმოსვლით ისარგებლონ, დიპლომატიურ პასპორტის მქონე პირებისთვის საჭიროა დიპლომატიური ვიზის აღება. საქართველოს კანონმდებლობით, დიპლომატიური პასპორტით სარგებლობენ მაღალი თანამდებობის პირები მათ შორის [[საქართველოს პრეზიდენტი]] და მისი მეუღლე. ;დროებითი პასპორტი (Emergency or temporary passport) :დროებითი პასპორტი გაიცემა ძირითადი პასპორტის დაკარგვის ან მოპარვის შემთხვევაში. საქართველოს ტერიტორიაზე დროებითი პასპორტი ფუნქციას ასრულებს პირადობის დროებითი მოწმობა. ;მეზღვაურის პასპორტი (Seaman's passport) :ეს არის მეზღვაურის პირადობის დამადასტურებელი დოკუმენტი, რომელშიც ასევე შეიტანება მონაცემები მეზღვაურის გემზე შრომითი საქმიანობის, ნაოსნობის სტაჟისა და მეზღვაურის ჯანმრთელობის შესახებ. საქართველოს ტერიტორიაზე მეზღვაურის პასპორტის ფუნქციას [[მეზღვაურის წიგნაკი]] ასრულებს. ;კოლექტიური პასპორტი (Group passport) :მიეცემა განსაზღვრულ პირთა ჯგუფს, რომელიც ერთად მოგზაურობს, მაგალითად, [[მოსწავლე]]თა ჯგუფი [[მასწავლებელი|მასწავლებ]]ლის ხელმძღვანელობით. ;ოჯახური პასპორტი (Family passport) :გაიცემა მოგზაურის [[ოჯახი]]ს წევრებზე — მამა, დედა, მეუღლე ან მეუღლეები, შვილები. ოჯახური პასპორტი მიეცემა ერთ-ერთ პირს. ეს პირი შეიძლება მოგზაურობდეს, მარტო, პასპორტში მითითებულ ყველა ან ზოგიერთ ოჯახის წევრთან ერთად. [[ფაილი:UN-laissez-passer.jpg|180px|მინიატიურა|გაეროს პასპორტი, როგორც ლესე-პასე პასპორტის მაგალითი]] ;ლესე-პასე (Laissez-Passer) :სამგზავრო დოკუმენტი (Travel document), რომელიც არ არის ნაციონალური პასპორტი, მაგრამ ასრულებს პასპორტის ფუნქციას. გაიცემა [[საერთაშორისო ორგანიზაციები]]ს მიერ თავის თანამშრომლებზე (მაგალითად, გაეროს პასპორტი) ან მთავრობის მიერ. ;უცხოელის პასპორტი (Alien's passport) :არის დოკუმენტი, რომელიც არ არის ეროვნული პასპორტი, მაგრამ ასრულებს პასპორტის ფუნქციას ზოგ ვითარებაში, მაგალითად მოქალაქობის არ ქონის შემთხვევაში (ხშირად ხდება ესტონეთში [[ლატვია]]სა და [[დანია]]ში), ან არამოქალაქე-რეზიდენტზე ([[ჩეხეთი]]ს არამოქალაქის პასპორტი). :საქართველოს ტერიტორიაზე უცხოელის პასპორტის ფუნქციას მუდმივი ან დროებითი ბინადრობის მოწმობა ასრულებს. ;შინაგანი პასპორტი (Internal passport) :ძირითადი დოკუმენტი, რომელიც მოწმობს რომელიმე სახელმწიფოს მოქალქეობას ამ სახელმწიფოს ტერიტორიაზე. საქართველოს ტერიტორიაზე შინაგანი პასპორტის ფუნციას [[საქართველოს მოქალაქის პირადობის მოწმობა]] ასრულებს. ;საპატიო მოქალაქის პასპორტი (Honorary citizen's document) არის დოკუმენტი, რომელიც არ არის ეროვნული პასპორტი, გაიცემა სახელმწიფოს ან ორგანიზაციის მიერ განსაკუთრებული დამსახურებებისთვის, როგორც წესი, არამოქალაქეებზე. [[:en:Honorary citizen of the United States|აშშ-ს საპატიო მოქალქაქის პასპორტი]] ან [[მსოფლიოს პასპორტი]]. ;კომუფლირებული პასპორტი (Camouflage passport) [[ფაილი:Passports.jpg|250px|მინიატიურა|კომუფლირებული პასპორტი მაგალითი]] : ეს მაღალ [[პოლიგრაფია|პოლიგრაფი]]ულ დონეზე შესრულებული დოკუმენტი უდასტურებს თავის მფლობელს იმ ქვეყნის მოქალქეობას რომელიც უკვე აღარ არსებობს ან არც არასდროს უარსებია. რამდენიმე ქვეყანაში, არსებობენ ფირმები, რომლებიც ამგვარი პასპორტების ბეჭდვით არიან დაკავებულნი. უშიშროების სამსახურები ხშირად ასეთ ფირმებს ტერორისტების და დამნაშავეების ხელშეწყობაში ადანაშაულებს. მაგრამ, მიუხედავად ამისა, კომუფლირებული პასპორტების შექმნა, გაფორმება, შეძენა და გასხვისება არ იკრძალება კანონმდებლობით, რადგან კომუფლირებული პასპორტი თავის მფლობელს არ მიაწერს რომელიმე არსებული ქვეყნის მოქალაქეობას. კომუფლირებული პასპორტით სახელმწიფო საზღვრის გადაკვეთის მცდელობა ყველა ქვეყანაში დასჯადი ქმედებაა. კომუფლირებული პასპორტის ერთ-ერთ ნაირასახეობას წარმოადგენს ფანტასტიკური პასპორტი. ;ფანტასტიკური პასპორტი (Fantasy passports) :ფანტასტიკური პასპორტი, ისევე როგორც კომუფლირებული, არ არის აღიარებული არც ერთი სახელმწიფოს მიერ და ამ დოკუმენტით სახელმწიფო საზღვრის გადაკვეთა აკრძალულია. ფანტასტიკური პასპორტი კომუფლირებული პასპორტისგან განსხვავდება იმით, რომ ფანტასტიკურ პასპორტს საკუთარი სახელით ამზადებენ და გასცემენ რეალურად არსებული [[არასამთავრობო ორგანიზაცია|არასამთავრობო ორგანიზაცი]]ები, ჯგუფები ან ფონდები. ზოგ შემთხვევაში, ფანტასტიკური პასპორტის დამზადება მიზნად ისახავს ამ ორგანიზაციის რეკლამას. სხვა შემთხვევაში აღნიშნული პასპორტი არის უბრალოდ ხუმრობა ან სუვენირი. : == სამოქალაქო ავიაციის საერთაშორისო ორგანიზაციის სტანდარტები == სამოქალაქო ავიაციის საერთაშორისო ორგანიზაციამ (იკაო) დაადგინა სარეკომენდაციო ხასიათის სტანდარტი, რომელიც რეგლამენტირებას უკეთებს პირადობის დამადასტურებელი დოკუმენტაციის მიმართ წაყენებულ მოთხოვნებს. რამდენიმე ქვეყანაში (საქართველოს ჩათვლით), არსებობს შედა კანონმდებლობა, რომელიც ეროვნული სტანდარტების არარსებობის შემთხვევაში იკაო-ს სტანდარტების გამოყენებას ავალდებულებს. == პასპორტების საერთაშორისო რეიტინგები == სამოქალაქო მობილობისა და მოქალაქეობის დამოუკიდებელი კვლევითი პლატფორმები პერიოდულად აქვეყნებენ რეიტინგებს, რომლებიც აჩვენებს, რამდენ ქვეყანასა და ტერიტორიაზე შეუძლიათ პასპორტის მფლობელებს მოგზაურობა უვიზოდ, ვიზის მიღებით საზღვარზე ან ელექტრონული ვიზით. ყველაზე ხშირად ციტირებული დემონსტრაციული სისტემა სამია. === Passport Index (Arton Capital) === კანადური კომპანია „Arton Capital“ რეალურ დროში აახლებს პროექტ '''Passport Index'''‑ს და თითოეულ პასპორტს აძლევს '''მობილობის ქულას''' (Mobility Score, MS). ქვემოთ ცხრილში მოყვანილია 2025 წლის მდგომარეობით ლიდერების პირველი სამეული და საქართველოს პოზიცია:<ref name="PI2025">{{cite web |title=Global Passport Power Rank 2025 |url=https://www.passportindex.org/byRank.php |publisher=Passport Index |language=en |access-date=2025-07-16}}</ref> {| class="wikitable sortable" style="text-align:center" ! პოზიცია !! ქვეყანა !! MS |- | 1 || {{Flag|არაბთა გაერთიანებული საამიროები}} || 179 |- | 2 || {{Flag|ესპანეთი}} || 176 |- | 3 || {{Flag|ავსტრია}} || 175 |- | 33 || {{Flag|საქართველო}} || 133 |} === Henley Passport Index === 2000‑იანი წლების მიწურულს ბრიტანულმა საკონსულტაციო ჯგუფმა „Henley & Partners“ ჟურნალ **Henley Passport Index**‑ში დაიწყო IATA‑ს (საერთაშორისო საჰაერო ტრანსპორტის ასოციაცია) მონაცემებზე დაფუძნებული ყოველკვარტალური რეიტინგის გამოქვეყნება. ინდექსი ითვლის იმ მიმართულებათა რაოდენობას, სადაც კონკრეტული პასპორტის მფლობელს წინასწარ ვიზა არ სჭირდება. 2025 წლის II კვარტალში: <ref name="Henley2025">{{cite web |url=https://www.henleyglobal.com/passport-index/ranking |title=Henley Passport Index — Global Passport Ranking (Q2 2025) |publisher=Henley & Partners |date=2025 |language=en |access-date=2025-07-16}}</ref> {| class="wikitable" style="text-align:center" ! პოზიცია !! ქვეყანა !! უვიზო/VoA ქვეყნები |- | 1 || {{Flag|საფრანგეთი}} || 194 |- | 2 || {{Flag|სინგაპური}} || 193 |- | 3 || {{Flag|გერმანია}} || 193 |- | 47 || {{Flag|საქართველო}} || 119 |} === კომპოზიტური (მრავალფაქტორიანი) პასპორტის ინდექსი, 2025 === ევროპული კომპანია "იმიგრანტ ინვესტი" პასპორტების შეფასებისას აერთიანებს 9 ინდიკატორს და ყოფს ოთხ კატეგორიად: თავისუფალი მოგზაურობა, აქტივების დაცვა, ცხოვრების ხარისხი და „გეგმა B“. 2025 წლის საჯარო ანგარიშის მიხედვით, „თავისუფალი მოგზაურობის“ კატეგორიაში პირველი სამეული ასეთია:<ref name="CI2025">{{cite web |title=Worldwide Passport Ranking 2025 |url=https://immigrantinvest.com/passport-index/ |publisher=passport‑index project |language=en |access-date=2025-07-16}}</ref> {| class="wikitable" style="text-align:center" ! პოზიცია !! ქვეყანა !! კომპოზიტური ქულა |- | 1 || {{Flag|ავსტრალია}} || 88.8 |- | 2 || {{Flag|ირლანდია}} || 88.6 |- | 3 || {{Flag|კანადა}} || 88.1 |} === ინდექსებს შორის ძირითადი განსხვავებები === * '''Passport Index''' ინფორმაციას აახლებს რეალურ დროში და აქცენტს მხოლოდ ვიზური რეჟიმების ცვლაზე აკეთებს. * '''Henley Passport Index''' იყენებს ოფიციალურ IATA‑ს სტატისტიკას და წლიურ/კვარტალურ კვეთას, რის გამოც მისი ციფრები პასპორტების „შემაჯამებელ ძალაში“ მცირედით განსხვავდება. * '''მრავალფაქტორიანი ინდექსი''' გასცდება ვიზურ თავისუფლებას: Econ‑სოციალურ მაჩვენებლებს, მოქალაქეობის მიღების სირთულეს, ინვესტიციის ბარიერებსა და საგადასახადო ჩარჩოსაც ითვალისწინებს. საქართველოს პასპორტი სამივე რეიტინგში საშუალო პოზიციაზეა: '''33‑ე''' (Passport Index), '''47‑ე''' (Henley) და '''30‑დან‑40‑მდე''' დიაპაზონი მრავალფაქტორიან შკალაზე. == მანქანურად კითხვადი ზონა == [[ფაილი:Mrp image.gif|მინიატიურა|მანქანურად კითხვადი ზონა [[აშშ]]-ს პასპორტში.]] ICAO 9303 სტანდარტის შესაბამისად განისაზღვრება პასპორტის [[მანქანურად კითხვადი ზონა]] ({{lang-en| Machine Readable Zone, MRZ}}), რომელიც ჩვეულებისამებრ განთავსებულია გვერდის ქვედა ნაწილში საიდენტიფიკაციო ინფორმაციასთან ერთად. მანქანურად კითხვადი ზონა არსებიობს მსოფლიოს ბევრი ქვეყნის პასპორტზე. აღნიშნული ზონა შედგება ავტომატურად ამოკითხვისთვის განკუთვნილი ორი სტროფისგან. სიმბოლოების პირველიი სტროფი შეიცავს ინფორმაციას პასპორტის ტიპის და გამცემი ქვეყნის შესახებ, მფლობელის სახელს და გვარს. მეორე სტროფი შეიცავს პასპორტის ნომერს, გამცემ ქვეყანას, დაბადების თარიღს, მფლობელის სქესს, პასპორტის მოქმედების ვადას და საიდენტიფიკაციო ნომერს (პირად ნომერს) პასპორტის გამცემი ქვეყნის სტანდარტის შესაბამისად. საქართველოს კანონმედბლობის შესაბამისად, საქართველოს მოქალაქის პირადი ნომერი შედგება თერთმეტი ციფრისაგან. პირველი ორი ციფრი (01-დან 99-მდე) არის ადმინისტრაციული ერთეულის კოდი, მომდევნო ერთი ციფრი (1-დან 9-მდე) საკონტროლოა, რომელიც გარკვეული ფორმულის საფუძველზე მიიღება დანარჩენი ათი ციფრისაგან. შემდეგი ორი ციფრი (01-დან 99-მდე) არის სააგენტოს იმ ტერიტორიული სამსახურის კოდი, რომელმაც პირს მიანიჭა პირადი ნომერი, ხოლო ბოლო ექვსი ციფრი – პირისათვის პირადი ნომრის მინიჭების შესახებ ჩანაწერის რიგითი ნომერი (000001-დან 999999-მდე), გარდა კომბინაციებისა 666XXX, X666XX, XX666X, XXX666. საზღვარგარეთ მყოფი საქართველოს მოქალაქისათვის მინიჭებული პირადი ნომრის პირველი ორი ციფრი საქართველოს საგარეო საქმეთა სამინისტროს აღმნიშვნელია, მომდევნო ერთი ციფრი (1-დან 9-მდე) საკონტროლოა, შემდეგი ორი ციფრი პირადი ნომრის მიმნიჭებელ საზღვარგარეთ საქართველოს დიპლომატიურ წარმომადგენლობასა ან საკონსულო დაწესებულებაზე მიუთითებს. დანარჩენი ექვსი ციფრი პირადი ნომრის მინიჭების შესახებ ჩანაწერის რიგითი ნომერია, გარდა კომბინაციებისა 666XXX, X666XX, XX666X, XXX666.<ref>[https://matsne.gov.ge/index.php?option=com_ldmssearch&view=docView&id=1435931&lang=ge საქართველოს იუსტიციის მინისტრის ბრძანება № 98; თავი II; მე-14 მუხლი; მე-5 ქვეპუნქტი.]</ref> == პასპორტის ნომერი == პასპორტის ნომერის მიმდევრობა უმრავლეს ქვეყნებში უნიკალურია. მაგალითად, თუ დავუშვებთ, რომ ნომერში X — ლათინური ასოა, ხოლო Y — ციფრია, მაშინ პასპორტის ნომერი არის შემდეგი სახის: {| class="prettytable" ! ქვეყანა !! !! |- |[[საქართველო]] ||YYXXYYYYY || 2Y2X5Y |- |[[რუსეთი]] ||YY YY YYYYYY ||10Y |- |[[უკრაინა]] ||XXYYYYYY ||2X6Y |- |[[ბელარუსი]] ||XXYYYYYYY ||2X7Y |- | [[ლიეტუვა]] ||XXYYYYYY <br /> YYYYYYYY ||2X6Y <br /> 8Y |- | [[ლატვია]] ||XXYYYYYYY <br /> YYYYYYY ||2X7Y <br /> 7Y |- | [[ესტონეთი]] ||XYYYYYYY ||X7Y |- | [[სომხეთი]] ||XXYYYYYYY ||2X7Y |- | [[ყაზახეთი]] ||XYYYYYYY <br /> YYYYYYY ||X7Y <br /> 7Y |- | [[ყირგიზეთი]] ||XXYYYYYYY ||2X7Y |- | [[უზბეკეთი]] ||XX YYYYYYY ||2X7Y |- |[[თურქმენეთი]] ||YYYYYY ||6Y |- |[[ისრაელი]] ||YYYYYY <br /> YYYYYYY <br /> YYYYYYYY ||6Y <br /> 7Y <br /> 8Y |- |[[ინდონეზია]] ||XYYYYYY ||1X6Y |} == საქართველოს მოქალაქის პასპორტი == {{მთავარი|საქართველოს პასპორტი}} საქართველოს მოქალაქის პასპორტი არის საქართველოს მოქალაქის პირადობის და მოქალაქეობის დამადასტურებელი დოკუმენტი, როგორც საქართველოს ტერიტორიაზე, ისე მის ფარგლებს გარეთ. პასპორტი საქართველოს კუთვნილებაა და გაიცემა ნებისმიერი ასაკის საქართველოს მოქალაქეებზე მათი საქართველოდან გასვლის, საზღვარგარეთ გადაადგილების და საქართველოში შემოსვლის მიზნით. პასპორტის შენახვისა და დანიშნულებისამებრ გამოყენებისათვის პასუხისმგებლობა ეკისრება მის კანონიერ მფლობელს. პასპორტის გაცემის თაობაზე შუამდგომლობის აღძვრის უფლება აქვს სრულწლოვან და ქმედითუნარიან საქართველოს მოქალაქეს, სათანადო წესით დამოწმებული მინდობილობის მქონე პირს, აგრეთვე არასრულწლოვანის წარმომადგენელს. ერთი და იგივე პირი შეიძლება ერთდროულად ფლობდეს რამდენიმე მოქმედ პასპორტს. იმ შემთხვევაში, თუ პირზე გაცემულია პასპორტი, იმავდროულად ახალი პასპორტი გაიცემა მისი წერილობითი შუამდგომლობის საფუძველზე. საქართველოს მოქალაქის პასპორტის მოქმედების ვადა განისაზღვრება 10 წლით მისი გაცემის დღიდან, არასრულწლოვან პირზე გაცემული პასპორტის მოქმედების ვადაა 3 წელი, ხოლო ერთზე მეტი პასპორტის ფლობის შემთხვევაში მეორე და მომდევნო პასპორტის, ასევე ბიომეტრიული შემცველობის გარეშე გაცემული პასპორტის მოქმედების ვადაა 1 წელი <ref>საქართველოს იუსტიციის მინისტრის ბრძანება №1398. თავი II. მუხლი 19. I ქვეპუნქტი.</ref> == იხილეთ აგრეთვე == * [[ვიზა (დოკუმენტი)]] * [[ჩიკაგოს კონვენცია]] * [[საქართველოს მოქალაქის პირადობის მოწმობა]] * [[ბიომეტრული პასპორტი]] * [[საქართველოს პასპორტი]] == გალერეა == <gallery> ფაილი:Reisepass Bundesrepublik Deutschland – Einband Vorderseite 2017.jpg|[[გერმანია|გერმანი]]ის პასპორტი ფაილი:Albanian biometric passport (crop).jpg|[[ალბანეთი]]ს პასპორტი ფაილი:Belgian Passport 2008 cover.jpg|[[ბელგია|ბელგი]]ის პასპორტი ფაილი:Interna Folder.jpg|[[ბრაზილია|ბრაზილი]]ის პასპორტი ფაილი:REPUBLIC OF CHINA (TAIWAN) PASSPORT 2020.png|[[ტაივანი]]ს პასპორტი ფაილი:Passeport RPC 2010.jpg|[[ჩინეთი]]ს პასპორტი ფაილი:Hungarian passport.jpg|[[უნგრეთი]]ს პასპორტი ფაილი:Indian Passport.jpg|[[ინდოეთი]]ს პასპორტი ფაილი:Eirepas.JPG|[[ირლანდია|ირლანდი]]ის პასპორტი ფაილი:Icelandic Passport Front Cover.jpg|[[ისლანდია|ისლანდი]]ის პასპორტი ფაილი:IsrPass.jpg|[[ისრაელი]]ს პასპორტი ფაილი:Passaportoitaliano2006.jpg|[[იტალია|იტალი]]ის პასპორტი ფაილი:JapanpassportNew10y.PNG|[[იაპონია|იაპონი]]ის პასპორტი ფაილი:Kazakhstan Passport.svg|[[ყაზახეთი]]ს პასპორტი ფაილი:Us-passport.jpg|[[აშშ]]-ს პასპორტი ფაილი:Lebanese passport.jpg|[[ლიბანი]]ს პასპორტი ფაილი:FürstentumLiechtensteinReisepassCover.jpg|[[ლიხტენშტაინი|ლიხტენშტაინის]] პასპორტი ფაილი:Pasas2008.gif|[[ლიეტუვა|ლიეტუვ]]ის პასპორტი ფაილი:Malaysia Passport.svg|[[მალაიზია|მალაიზი]]ის პასპორტი ფაილი:BioPassMaroc.JPG|[[მაროკო]]ს პასპორტი ფაილი:Nederlanden paspoort.jpg|[[ნიდერლანდები]]ს პასპორტი ფაილი:Norwegian Passport, New Design.jpg|[[ნორვეგია|ნორვეგი]]ის პასპორტი ფაილი:Polska ePaszport.jpg|[[პოლონეთი]]ს პასპორტი ფაილი:Pasaport Ro.jpg|[[რუმინეთი]]ს პასპორტი ფაილი:Russian ePassport.jpg|[[რუსეთი]]ს პასპორტი ფაილი:Serbian Passport.svg|[[სერბეთი]]ს პასპორტი ფაილი:Slovakian ePassport.jpg|[[სლოვაკეთი]]ს პასპორტი ფაილი:Swiss Pass 2006.jpg|[[შვეიცარია|შვეიცარი]]ის პასპორტი ფაილი:Czech passport 2007 cover.jpg|[[ჩეხეთი]]ს პასპორტი ფაილი:Epasaport turkey.jpg|[[თურქეთი]]ს პასპორტი ფაილი:Ukrainian passport 2015.jpg|[[უკრაინა|უკრაინ]]ის პასპორტი </gallery> {{commons|Passport|პასპორტი}} == სქოლიო == <references /> do8msiqep5a33hmh4nd6ripe8ehhwdt 5564009 5564008 2026-10-23T12:02:07Z Otogi 27089 /* ისტორია */ 5564009 wikitext text/x-wiki '''პასპორტი''' ({{lang-la|passus}} (მოძრაობა) და porta (კარიბჭე)) — პირადობისა და [[მოქალაქეობა|მოქალაქეობის]] დამადასტურებელი სახელმწიფო დოკუმენტი სახელმწიფოთა [[საზღვარი (სახელმწიფო)|საზღვრების]] გადალახვისა და საზღვარგარეთ ყოფნის დროს. პასპორტი ნიშნავს სახელმწიფოს მოქალაქედ ყოფნას, მაგრამ ეს არ ნიშნავს, რომ პასპორტის მფლობელი აუცილებლად ცხოვრობს ამ პასპორტის გამცემი ქვეყნის ტერიტორიაზე. პირადობის დამადასტურებელ დოკუმენტებში ასხვავებენ ორი სახის დოკუმენტს, ეს არის თავად პასპორტი და პირადობის დამადასტურებელი მოწმობა. ზოგ ქვეყანაში (მაგ. [[კორეის სახალხო დემოკრატიული რესპუბლიკა|ჩრ. კორეაში]], [[უკრაინა]]სა და [[რუსეთი|რუსეთში]]) პირადობის დამადასტურებელი მოწმობის ნაცვლად, გაიცემა „შინაგანი პასპორტი“''. უმრავლეს ქვეყნებში, პასპორტი არის სახელმწიფოს შინაგანი ძირითადი პირადობის დამადასტურებელი მოწმობა (მაგ. [[ბელარუსი]]). ისეთ ქვეყნებში როგორიცაა [[საქართველო]], [[საფრანგეთი]], [[ლიეტუვა]], [[სლოვაკეთი]] და ა.შ. სახელმწიფოს შინაგანი პირადობის დამადასურებელი მოწმობა წარმოადგენს პლასტიკური ბარათის ფორმის ბიომეტრიულ დოკუმენტს, პასპორტის აღება კი ნებაყოფლობითია. პასპორტი ვიზუალურად არის ბუკლეტისებრი დოკუმენტი, რომელშიც წარმოდგენილია [[ვიზა (დოკუმენტი)|ვიზები]] (თუ არ არის გაფორმებული უვიზო რეჟიმი), რომელიც ქვეყანაში შესვლის ნებართვას იძლევა და პიროვნების მაიდენტიფიცერებელი მონაცემები (მფლობელის სახელი, სურათი, დაბადების თარიღი, სქესი, მოქალაქეობა).<br /> პასპორტი გამოიყენება მთელს [[მსოფლიო]]ში, ამიტომ სხვადასხვა ქვეყნების პასპორტები მაქსიმალურად უნიფიცირებულია, ხოლო წარწერები ეროვნულ ენაზე ხშირად დუბლირდება [[ინგლისური ენა|ინგლისურ ენა]]ზეც. 21 საუკუნეში მსოფლიოს მრავალი ქვეყანა გადადის პასპორტების ახალ თაობაზე — ბიომეტრიულ პასპორტზე. <br /> საქართველოში ბიომეტრული პასპორტები 2010 წლის 15 აპრილიდან გაიცემა. როგორც წესი, ქვეყნები კრძალავენ თავის ტერიტორიაზე პიროვნების შესვლას და გადაადგილებას იმ სახელმწიფოს პასპორტით, რომელიც [[არაღიარებული ქვეყნების სია|არ არის აღიარებული]] ამ ქვეყნის მიერ. == ისტორია == ;სპარსეთი და იუდეა პასპორტის სახის დოკუმენტი პირველად [[ძველი აღთქმა|ძველ აღთქმაში]] გვხვდება. [[ნეემიას წიგნი]]ს, რომლის წერაც ძვ. წ. 443 წელს დასრულდა, მეორე თავში არის ციტატა:<ref>[http://www.orthodoxy.ge/tserili/biblia/neemia/neemia-2.htm ძველი აღთქმა. ნეემია. თავი მეორე]</ref> {{ციტატა|7. ვუთხარი მეფეს: თუ მეფე ინებებს, წერილები გამატანოს მდინარისგაღმელ მთავრებთან, რათა მათ მეგზურები გამაყოლონ, ვიდრე იუდამდე მივიდოდე.}} {{ციტატა|8. ერთი წერილი ასაფთან გამატანოს, სამეფო ტყის მცველთან, რათა მომცეს ხე-ტყე ციხე-სიმაგრის კარიბჭეთა ასაფიცრად, ასევე ტაძრისათვის, ქალაქის კედლისათვის და იმ სახლისათვის, რომელშიც მე ვიცხოვრებ. მიბოძა მეფემ, რადგან ღვთის მოწყალე ხელი იყო ჩემზე.}} ბიბლიის ამ მონაკვეთში გადმოცემულია მეფე [[არტაქსერქსე I]]-ის მეფობის ხანა სპარსეთის იმპერიაში. [[სპარსეთი]]ს გავლით [[იუდეა]]ში ჩასასვლელად მეფის მერიქიფე ნეემია ნებართვას თხოვს მეფეს. თხოვნის თანახმად, ეს ნებართვა მეფემ წერილის სახით უნდა ჩამოაყალიბოს, ანუ გასცეს დოკუმენტი, რომელიც იმ ხანად თანამედროვე პასპორტის როლს ასრულებდა.<ref>[{{Cite web |url=http://www.passport.gc.ca/pptc/hist.aspx?lang=eng |title=History of passports. Early passports. {{ref-en}} |accessdate=2013-07-28 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140227152227/http://www.passport.gc.ca/pptc/hist.aspx?lang=eng |archivedate=2014-02-27 }} History of passports. Early passports. {{ref-en}}]</ref><br /> [[ფაილი:First Japanese passport 1866.jpg|მინიატიურა|პირველი [[იაპონია|იაპონ]]ური პასპორტი. 1866 წელი.]] ;ეგვიპტე [[ეგვიპტე]]ში, ჯერ კიდევ [[ისლამი|ისლამიზაციის]] საწყის პერიოდში, მოქმედებდა მკაცრი საპასპორტო რეჟიმი. არც ერთ იქ მცხოვრებს არ შეეძლო დაეტოვა თავისი ოლქი [[მთავრობა|ხელისუფლების]] ნებართვის გარეშე. 720 წელს, მმართველის მიერ გამოცემული ბრძანების თანახმად, თუ რომელიმე [[ადამიანი]] შემჩნეულ იქნებოდა უპასპორტოდ ადგილიდან-ადგილზე გადაადგილებაში, [[ნავი (მრავალმნიშვნელოვანი)|ნავში]] ჩაჯდომაში, ან [[ნაპირი|ნაპირზე]] გადმოსვლაში, ეს ადამიანი ექვემდებარებოდა დაკავებას, ხოლო ნავი და მისი შიგთავსი [[კონფისკაცია]]ს და დაწვას. ასეთ პასპორტებს სიჯილი ეწოდებოდა და ისინი [[პაპირუსი]]სგან მზადდებოდა. [[ტულუნიდები]]ს დინასტიის მართველობის დროს ეგვიპტის დასატოვებლად საჭირო იყო ჯავაზის ქონა, ამ პასპორტში თანმხლები მონებიც კი უნდა აღრიცხულიყვნენ. ;ხალიფატი ისლამურ ხალიფატში პასპორტის მნიშვნელობას ასრულებდა ჩეკი, რომელიც გაიცემოდა სპეციალური გადასახადების გადახდისას: ზაკიატი მაჰმადიანებისთვის და ჯიზია არამაჰმადიანებისთვის. ამგვარად, ხალიფატის სხვადასხვა რაიონში მგზავრობა მხოლოდ გადასახდების კეთილსინდისიერ გადამხდელებს შეეძლოთ. ;ევროპა ზოგიერთი წყაროები თანამედროვე გაგებით „პასპორტის“ პირველი ნიმუშის ავტორად [[ინგლისის მონარქები|ინგლისის მეფე]] [[ჰენრი V]]-ს მიიჩნევენ, ხოლო სიტყვა პასპორტის სამშობლოდ [[საფრანგეთი]] ან [[იტალია]] ითვლება. შუა საუკუნეების [[ევროპა|ევროპაში]] ასეთი ტიპის დოკუმენტები ადგილობრივი ხელისუფლების მიერ გაიცემოდა [[მოგზაური|მოგზაურებზე]] და მასში აღნიშნული იყო ის [[ქალაქი|ქალაქები]] და [[დასახლება|დასახლებები]], სადაც ამ დოკუმენტის მფლობელს შეეძლო შესვლა ქალაქის კედლების და [[კარიბჭე]]ების გავლით. იმავე შუა საუკუნეების ევროპაში, პორტში გადაადგილებისთვის დოკუმენტების საჭიროება არ იყოს, რადგან პორტი ღია სავაჭრო ზონას წარმოადგენდა. XX საუკუნემდე პასპორტში მოცემული იყო მხოლოდ ტექსტური ველები მფლობელის [[ანთროპოლოგია|ანთროპოლოგიური]] აღწერით, ფოტოტექნოლოგიების გავრცელებასთან ერთად აუცილებელი გახდა ფოტოსურათის არსებობა.<br /> აქტიური პასპორტიზაცია XV საუკუნიდან იწყება, რაც იყო მათხოვრების და მაწანწალა ადამიანების წინააღმდეგ მიღებული მკაცრი ზომების ერთ-ერთი ნაწილი. გამომდინარე იქიდან, რომ ეს უკანასკნელები მუდმივად ცვლიდნენ ადგილსამყოფელს, მოგზაურები იძულებული იყვნენ დამატებით წარედგინათ პირადობის დამადასტურებელი დოკუმენტი, რომლითაც მათ მაწანწალებისგან გაარჩევდნენ. XVII საუკუნის შუა ხანიდან პასპორტის მნიშვნელობა სულ უფროდა უფრო იზრდება: დეზერტირობის აღსაკვეთად შემოიღეს სამხედრო პასპორტი (Militärpass), იმ ქვეყნებიდან ჩამოსულებისთვის სადაც გავრცელებული იყო ჟამი, შემოიღეს ე.წ. ჟამური პასპორტი (Pestpass); შემდგომში გამოჩნდა განსაკუთრებული პასპორტი [[ებრაელები]]სთვის და სახელოსნო სასწავლებლის მოსწავლეებისთვის; ამავე დროს პასპორტის რეგისტრაციის აუცილებლობაც იქმნება. საპასპორტო სისტემის განვითრებამ უმაღლეს ნიშნულს მიაღწია XVII და XIX საუკუნეების მიჯნაზე, უმთავრესად საფრანგეთში; იკრძალებადა ყოველგვარი გასვლა ქალაქიდან პასპორტის მიღების გარეშე. საპასპორტო სისტემა პოლიტიკური პოლიციის ხელში იყო სახელმწიფოსთვის საშიში ადამიანების მოძებნის უმარტივესი საშუალება. იმჟამინდელი განუწყვეტელი ომიანობის პერიოდში პასპორტი განსაკუთრებულ როლს ასრულებდა ქვეყანაში ჯაშუშების აღმოჩენის პროცესში.<br /> [[ფაილი:Ottoman passport.jpg|მინიატიურა|ოსმალეთის იმპერიის პასპორტი]] [[ბონაპარტი, ნაპოლეონ|ნაპოლეონი]]ს ხანაში საპასპორტო რეჟიმი არ შეცვლილა, მაგრამ გატარდა რიგი რეფორმებისა: საზღვრებზე საპასპორტო კონტროლი გამარტივდა, ღატაკებზე პასპორტი უფასოდ გაიცემოდა, ასევე უფასოდ იწარმოებოდა პასპორტების რეგისტრაცია (საფრანგეთი, [[გერმანია]]). მრავალწლიანმა გამოცდილებამ აჩვენა, რომ პასპორტების სავალდებულო გაცემა და რეგისტრაცია ერთი მხრივ ვერ უზრუნველყოფს დასახული მიზნის მიღწევას, რადგან მოსახლეობის გაზრდილი მოძრაობიდან გამომდინარე აღნიშნული პროცედურა უბროლო ფორმალობად გადაიქცა, და მეორე მხრივ აღნიშნული პროცედურის ვალდებულება უაზროთ ავიწროვებდა მოგზაურებს, რომელთა უმრავლესობა სრულიად უვნებელი პიროვნებები იყვნენ. პირიქით, არაკეთილსაიმედო ხალხს თავისუფლად და დაუბროკოლებლად შეეძლოთ საზღვრების გადალახვა გაყალბებული ან სხვისი დოკუმენტებით. ამავე დროს, საპასპორტო სისტემა ზღუდავდა რა ადამიანის თავისუფალ მოძრაობას, ასევე ზღუდავდა ქვეყნის [[მრეწველობა|სამრეწველო]] განვითარებას. ამიტომ, XIX ასწლეულის შუა ხანაში დასავლეთ ევროპაში საპასპორტო რეჟიმმა შერბილება განიცადა. XIX საუკუნის მიწურულიდან [[პირველი მსოფლიო ომი|პირველ მსოფლიო ომამდე]] ევროპაში მოგზაურობისთვის პასპორტის საჭიროება არ იყო აუცილებელი, საზღვრების გადალახვა იყო გამარტივებული. ამიტომ პასპორტს ფლობდა მოსახლეობის მცირე ნაწილი. ევროპულ საპასპორტო სისტემაში გარდატეხა მომძლავრებულმა სარკინიგზო გადაზიდვებმა მოახდინეს. XIX საუკუნეში სარკინიგზო სისტემის მკვეთრმა ზრდამ, ადამიანების უზარმაზარ მასებს საშუალება მისცა სწრაფად გადაადგილებულიყვნენ ქვეყნებს შორის. ამან ტრადიციული ევროპული საპასპორტო სისტემა მოუქნელ და საშინლად გართულებულ სისტემად აქცია და ევროპელები იძულებული გახდნენ უარი ეთქვათ მასზე. [[რუსეთის იმპერია|მეფის რუსეთში]] და [[ოსმალეთის იმპერია]]ში საპასპორტო სისტემა შენარჩუნდა, მაგრამ მასთან ერთად არსებობდა შინაგანი პასპორტების სისტემაც, რომელიც ქვეყნის შიდა მიმოსვლას არეგულირებდა.<br /> პირველი მსოფლიო ომის მიმდინარეობისას, ევროპულმა ქვეყნებმა გააძლიერეს სასასზღვრო კონტრლი რათა თავი დაეცვათ უცხო ქვეყნის ჯაშუშებისგან და აღეკვეთათ კვალიფიციური მუშახელის გადინება ქვეყნიდან. ასეთი სისტემა მეორე მსოფლიო ომის შემდგომაც შენარჩუნდა და რუტინულ პროცედურად გადაიქცა. ცნობილია, რომ [[1920]]-იანი წლების [[ბრიტანეთი|ბრიტანელი]] ტურისტები უჩიოდნენ „არადემოკრატიულ“ პროცედურას, განსაკუთრეთრებით ბევრი ჩივილი მოყვა ფოტოსურათების და ანთროპომეტრიული მონაცემების აუცილებლობას.<ref>Marrus, Michael, The Unwanted: European Refugees in the Twentieth Century. New York: Oxford University Press (1985), p. 92.</ref> 1920 წელს [[ერთა ლიგა|ერთა ლიგ]]ის სპეციალურად გამართულ კონფერენციაზე, რომელიც პასპორტებს და სამგზავრო დოკუმენტებს ეძღვნებოდა, განისაზღვრა საპასპორტო სისტემის პრინციპები. საპასპორტო სისტემის პრინციპები ასევე [[1926]] და [[1927]] წლებშიც ჩატარებულ კონფერენციებშიც განისაზღვრა.<br /> მსგავსი კონფერენცია [[გაერო]]მ [[1963]] წელს ჩაატარა, მაგრამ გლობალური საპასპორტო სისტემის ძირითად პრინციპებზე შეთანხმება ამ კონფერენციაზე ვერ მოხერხდა. ამ რეკომენაციების უმრავლესობა მიღებულ იქნა [[1980]] წელს, [[სამოქალაქო ავიაციის საერთაშორისო ორგანიზაცია|იკაო]]-ს თაოსნობით. მაგალითად, დამტკიცდა თანამედროვე პასპორტის პოლიგრაფიული ფორმატი: მრავალფურცლიანი ბუკლეტი ზომით 88,0 × 125,0 მმ.<br /><ref>{{Cite web |url=http://www.icao.int/publications/Documents/7300_6ed.pdf |title=Convention on International Civil Aviation.Six Edition.1980.pdf {{ref-en}} |access-date=2013-07-28 |archive-date=2013-03-09 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130309172952/http://www.icao.int/publications/Documents/7300_6ed.pdf }}</ref> XXI საუკუნიდან ([[2010]] წლის [[1 აპრილი]]დან) სახელმწიფოები იწყებენ მხოლოდ მანქანურად კითხვადი პასპორტების გაცემას, რომლებიც შეიცავენ ბიომეტრიულ და სხვა სახის მონაცემებს (ცნობები ვიზებზე, სახის ციფრული ფოტოგრაფიული გამოსახულება, თითების ან/და თვალის ფერადი გარსის გამოსახულება). აღნიშნული მონაცემები ინახება პასპორტის შიგნით ჩაყენებულ უკონტაქტო იტეგრალური სქემის კრისტალზე. == ტიპები == [[ფაილი:Georgian passport.jpg|180px|მინიატიურა|საქართველოს მოქალაქის ორდინარული ბიომეტრული პასპორტი.]] საპასპორტო ტერმინოლოგია უმთავრესად სტანდარტიზებულია მთელ მსოფლიოში, მაგრამ ქვეყნების მიხედვით პასპორტის ტიპები, გვერდების რაოდენობა და განსაზღვრება შესაძლებელია განსხვავდებოდეს ერთმანეთისგან. არსებობს პასპორტების შემდეგი ტიპები: ;ორდინალური პასპორტი (Ordinary passport) :გაიცემა ჩვეულებრივ მოქალაქეებზე, რომლებიც მიემარებიან საზღვარგარეთ. ;სამსახურებრივი ან ოფიციალური პასპორტი (Official passport) :გაიცემა მოქალაქეთა განსუკუთრებულ კატეგორიაზე, რომლებსაც არ გააჩნიათ [[დიპლომატიური იმუნიტეტი]]. საქართველოს კანონმდებლობის თანახმად, სამსახურეობრივი პასპორტი მიეცემათ: ცენტრალური საარჩევნო კომისიის, [[პარლამენტი]]ს, საკონსტიუციო და უზენაისი სასამართლოს, სახალხო დამცველის, გენერალური პროკურორის, და სახელმწიფო კანცელარიის ზოგიერთ თანამშრომელს და ასევე ზოგ სხვა პირს. [[ფაილი:US Diplomatic Passport.JPG|180px|მინიატიურა|აშშ-ს დიპლომატიური პასპორტი.]] ;დიპლომატიური პასპორტი (Diplomatic passport) :მიეცემათ [[დიპლომატია|დიპლომატებ]]ს, საკოსულოს თანამშრომლებს და მათი ოჯახის წევრებს. დიპლომატიური პასპორტის ფლობა ავტომატურად არ უზრუნველყოფს დიპლომატიური იმუნიტეტის ფლობას. დიპლომატის სტატუსს და დიპლომატიურ იმუნიტეტს პირს ანიჭებს მიმღები სახელმწიფო საკუთარი კანონმდებლობის და საერთაშორისო დიპლომატიური კონვენციების შესაბამისად, თუ ეს სახელმწიფო არის ამ კონვენციების მონაწილე. დიპლომატიური პასპორტის ფლობა ასევე არ ნიშნავს უვიზოდ შევლის შესაძლებლობას ხვა ქვეყნის ტერიტორიაზე. იმისდა მიუხედავთ, თუ ჩვეულებრივ მოქალაქეებს და [[ტურისტი|ტურისტებ]]ს შესაძლებლობა აქვთ უვიზო მიმოსვლით ისარგებლონ, დიპლომატიურ პასპორტის მქონე პირებისთვის საჭიროა დიპლომატიური ვიზის აღება. საქართველოს კანონმდებლობით, დიპლომატიური პასპორტით სარგებლობენ მაღალი თანამდებობის პირები მათ შორის [[საქართველოს პრეზიდენტი]] და მისი მეუღლე. ;დროებითი პასპორტი (Emergency or temporary passport) :დროებითი პასპორტი გაიცემა ძირითადი პასპორტის დაკარგვის ან მოპარვის შემთხვევაში. საქართველოს ტერიტორიაზე დროებითი პასპორტი ფუნქციას ასრულებს პირადობის დროებითი მოწმობა. ;მეზღვაურის პასპორტი (Seaman's passport) :ეს არის მეზღვაურის პირადობის დამადასტურებელი დოკუმენტი, რომელშიც ასევე შეიტანება მონაცემები მეზღვაურის გემზე შრომითი საქმიანობის, ნაოსნობის სტაჟისა და მეზღვაურის ჯანმრთელობის შესახებ. საქართველოს ტერიტორიაზე მეზღვაურის პასპორტის ფუნქციას [[მეზღვაურის წიგნაკი]] ასრულებს. ;კოლექტიური პასპორტი (Group passport) :მიეცემა განსაზღვრულ პირთა ჯგუფს, რომელიც ერთად მოგზაურობს, მაგალითად, [[მოსწავლე]]თა ჯგუფი [[მასწავლებელი|მასწავლებ]]ლის ხელმძღვანელობით. ;ოჯახური პასპორტი (Family passport) :გაიცემა მოგზაურის [[ოჯახი]]ს წევრებზე — მამა, დედა, მეუღლე ან მეუღლეები, შვილები. ოჯახური პასპორტი მიეცემა ერთ-ერთ პირს. ეს პირი შეიძლება მოგზაურობდეს, მარტო, პასპორტში მითითებულ ყველა ან ზოგიერთ ოჯახის წევრთან ერთად. [[ფაილი:UN-laissez-passer.jpg|180px|მინიატიურა|გაეროს პასპორტი, როგორც ლესე-პასე პასპორტის მაგალითი]] ;ლესე-პასე (Laissez-Passer) :სამგზავრო დოკუმენტი (Travel document), რომელიც არ არის ნაციონალური პასპორტი, მაგრამ ასრულებს პასპორტის ფუნქციას. გაიცემა [[საერთაშორისო ორგანიზაციები]]ს მიერ თავის თანამშრომლებზე (მაგალითად, გაეროს პასპორტი) ან მთავრობის მიერ. ;უცხოელის პასპორტი (Alien's passport) :არის დოკუმენტი, რომელიც არ არის ეროვნული პასპორტი, მაგრამ ასრულებს პასპორტის ფუნქციას ზოგ ვითარებაში, მაგალითად მოქალაქობის არ ქონის შემთხვევაში (ხშირად ხდება ესტონეთში [[ლატვია]]სა და [[დანია]]ში), ან არამოქალაქე-რეზიდენტზე ([[ჩეხეთი]]ს არამოქალაქის პასპორტი). :საქართველოს ტერიტორიაზე უცხოელის პასპორტის ფუნქციას მუდმივი ან დროებითი ბინადრობის მოწმობა ასრულებს. ;შინაგანი პასპორტი (Internal passport) :ძირითადი დოკუმენტი, რომელიც მოწმობს რომელიმე სახელმწიფოს მოქალქეობას ამ სახელმწიფოს ტერიტორიაზე. საქართველოს ტერიტორიაზე შინაგანი პასპორტის ფუნციას [[საქართველოს მოქალაქის პირადობის მოწმობა]] ასრულებს. ;საპატიო მოქალაქის პასპორტი (Honorary citizen's document) არის დოკუმენტი, რომელიც არ არის ეროვნული პასპორტი, გაიცემა სახელმწიფოს ან ორგანიზაციის მიერ განსაკუთრებული დამსახურებებისთვის, როგორც წესი, არამოქალაქეებზე. [[:en:Honorary citizen of the United States|აშშ-ს საპატიო მოქალქაქის პასპორტი]] ან [[მსოფლიოს პასპორტი]]. ;კომუფლირებული პასპორტი (Camouflage passport) [[ფაილი:Passports.jpg|250px|მინიატიურა|კომუფლირებული პასპორტი მაგალითი]] : ეს მაღალ [[პოლიგრაფია|პოლიგრაფი]]ულ დონეზე შესრულებული დოკუმენტი უდასტურებს თავის მფლობელს იმ ქვეყნის მოქალქეობას რომელიც უკვე აღარ არსებობს ან არც არასდროს უარსებია. რამდენიმე ქვეყანაში, არსებობენ ფირმები, რომლებიც ამგვარი პასპორტების ბეჭდვით არიან დაკავებულნი. უშიშროების სამსახურები ხშირად ასეთ ფირმებს ტერორისტების და დამნაშავეების ხელშეწყობაში ადანაშაულებს. მაგრამ, მიუხედავად ამისა, კომუფლირებული პასპორტების შექმნა, გაფორმება, შეძენა და გასხვისება არ იკრძალება კანონმდებლობით, რადგან კომუფლირებული პასპორტი თავის მფლობელს არ მიაწერს რომელიმე არსებული ქვეყნის მოქალაქეობას. კომუფლირებული პასპორტით სახელმწიფო საზღვრის გადაკვეთის მცდელობა ყველა ქვეყანაში დასჯადი ქმედებაა. კომუფლირებული პასპორტის ერთ-ერთ ნაირასახეობას წარმოადგენს ფანტასტიკური პასპორტი. ;ფანტასტიკური პასპორტი (Fantasy passports) :ფანტასტიკური პასპორტი, ისევე როგორც კომუფლირებული, არ არის აღიარებული არც ერთი სახელმწიფოს მიერ და ამ დოკუმენტით სახელმწიფო საზღვრის გადაკვეთა აკრძალულია. ფანტასტიკური პასპორტი კომუფლირებული პასპორტისგან განსხვავდება იმით, რომ ფანტასტიკურ პასპორტს საკუთარი სახელით ამზადებენ და გასცემენ რეალურად არსებული [[არასამთავრობო ორგანიზაცია|არასამთავრობო ორგანიზაცი]]ები, ჯგუფები ან ფონდები. ზოგ შემთხვევაში, ფანტასტიკური პასპორტის დამზადება მიზნად ისახავს ამ ორგანიზაციის რეკლამას. სხვა შემთხვევაში აღნიშნული პასპორტი არის უბრალოდ ხუმრობა ან სუვენირი. : == სამოქალაქო ავიაციის საერთაშორისო ორგანიზაციის სტანდარტები == სამოქალაქო ავიაციის საერთაშორისო ორგანიზაციამ (იკაო) დაადგინა სარეკომენდაციო ხასიათის სტანდარტი, რომელიც რეგლამენტირებას უკეთებს პირადობის დამადასტურებელი დოკუმენტაციის მიმართ წაყენებულ მოთხოვნებს. რამდენიმე ქვეყანაში (საქართველოს ჩათვლით), არსებობს შედა კანონმდებლობა, რომელიც ეროვნული სტანდარტების არარსებობის შემთხვევაში იკაო-ს სტანდარტების გამოყენებას ავალდებულებს. == პასპორტების საერთაშორისო რეიტინგები == სამოქალაქო მობილობისა და მოქალაქეობის დამოუკიდებელი კვლევითი პლატფორმები პერიოდულად აქვეყნებენ რეიტინგებს, რომლებიც აჩვენებს, რამდენ ქვეყანასა და ტერიტორიაზე შეუძლიათ პასპორტის მფლობელებს მოგზაურობა უვიზოდ, ვიზის მიღებით საზღვარზე ან ელექტრონული ვიზით. ყველაზე ხშირად ციტირებული დემონსტრაციული სისტემა სამია. === Passport Index (Arton Capital) === კანადური კომპანია „Arton Capital“ რეალურ დროში აახლებს პროექტ '''Passport Index'''‑ს და თითოეულ პასპორტს აძლევს '''მობილობის ქულას''' (Mobility Score, MS). ქვემოთ ცხრილში მოყვანილია 2025 წლის მდგომარეობით ლიდერების პირველი სამეული და საქართველოს პოზიცია:<ref name="PI2025">{{cite web |title=Global Passport Power Rank 2025 |url=https://www.passportindex.org/byRank.php |publisher=Passport Index |language=en |access-date=2025-07-16}}</ref> {| class="wikitable sortable" style="text-align:center" ! პოზიცია !! ქვეყანა !! MS |- | 1 || {{Flag|არაბთა გაერთიანებული საამიროები}} || 179 |- | 2 || {{Flag|ესპანეთი}} || 176 |- | 3 || {{Flag|ავსტრია}} || 175 |- | 33 || {{Flag|საქართველო}} || 133 |} === Henley Passport Index === 2000‑იანი წლების მიწურულს ბრიტანულმა საკონსულტაციო ჯგუფმა „Henley & Partners“ ჟურნალ **Henley Passport Index**‑ში დაიწყო IATA‑ს (საერთაშორისო საჰაერო ტრანსპორტის ასოციაცია) მონაცემებზე დაფუძნებული ყოველკვარტალური რეიტინგის გამოქვეყნება. ინდექსი ითვლის იმ მიმართულებათა რაოდენობას, სადაც კონკრეტული პასპორტის მფლობელს წინასწარ ვიზა არ სჭირდება. 2025 წლის II კვარტალში: <ref name="Henley2025">{{cite web |url=https://www.henleyglobal.com/passport-index/ranking |title=Henley Passport Index — Global Passport Ranking (Q2 2025) |publisher=Henley & Partners |date=2025 |language=en |access-date=2025-07-16}}</ref> {| class="wikitable" style="text-align:center" ! პოზიცია !! ქვეყანა !! უვიზო/VoA ქვეყნები |- | 1 || {{Flag|საფრანგეთი}} || 194 |- | 2 || {{Flag|სინგაპური}} || 193 |- | 3 || {{Flag|გერმანია}} || 193 |- | 47 || {{Flag|საქართველო}} || 119 |} === კომპოზიტური (მრავალფაქტორიანი) პასპორტის ინდექსი, 2025 === ევროპული კომპანია "იმიგრანტ ინვესტი" პასპორტების შეფასებისას აერთიანებს 9 ინდიკატორს და ყოფს ოთხ კატეგორიად: თავისუფალი მოგზაურობა, აქტივების დაცვა, ცხოვრების ხარისხი და „გეგმა B“. 2025 წლის საჯარო ანგარიშის მიხედვით, „თავისუფალი მოგზაურობის“ კატეგორიაში პირველი სამეული ასეთია:<ref name="CI2025">{{cite web |title=Worldwide Passport Ranking 2025 |url=https://immigrantinvest.com/passport-index/ |publisher=passport‑index project |language=en |access-date=2025-07-16}}</ref> {| class="wikitable" style="text-align:center" ! პოზიცია !! ქვეყანა !! კომპოზიტური ქულა |- | 1 || {{Flag|ავსტრალია}} || 88.8 |- | 2 || {{Flag|ირლანდია}} || 88.6 |- | 3 || {{Flag|კანადა}} || 88.1 |} === ინდექსებს შორის ძირითადი განსხვავებები === * '''Passport Index''' ინფორმაციას აახლებს რეალურ დროში და აქცენტს მხოლოდ ვიზური რეჟიმების ცვლაზე აკეთებს. * '''Henley Passport Index''' იყენებს ოფიციალურ IATA‑ს სტატისტიკას და წლიურ/კვარტალურ კვეთას, რის გამოც მისი ციფრები პასპორტების „შემაჯამებელ ძალაში“ მცირედით განსხვავდება. * '''მრავალფაქტორიანი ინდექსი''' გასცდება ვიზურ თავისუფლებას: Econ‑სოციალურ მაჩვენებლებს, მოქალაქეობის მიღების სირთულეს, ინვესტიციის ბარიერებსა და საგადასახადო ჩარჩოსაც ითვალისწინებს. საქართველოს პასპორტი სამივე რეიტინგში საშუალო პოზიციაზეა: '''33‑ე''' (Passport Index), '''47‑ე''' (Henley) და '''30‑დან‑40‑მდე''' დიაპაზონი მრავალფაქტორიან შკალაზე. == მანქანურად კითხვადი ზონა == [[ფაილი:Mrp image.gif|მინიატიურა|მანქანურად კითხვადი ზონა [[აშშ]]-ს პასპორტში.]] ICAO 9303 სტანდარტის შესაბამისად განისაზღვრება პასპორტის [[მანქანურად კითხვადი ზონა]] ({{lang-en| Machine Readable Zone, MRZ}}), რომელიც ჩვეულებისამებრ განთავსებულია გვერდის ქვედა ნაწილში საიდენტიფიკაციო ინფორმაციასთან ერთად. მანქანურად კითხვადი ზონა არსებიობს მსოფლიოს ბევრი ქვეყნის პასპორტზე. აღნიშნული ზონა შედგება ავტომატურად ამოკითხვისთვის განკუთვნილი ორი სტროფისგან. სიმბოლოების პირველიი სტროფი შეიცავს ინფორმაციას პასპორტის ტიპის და გამცემი ქვეყნის შესახებ, მფლობელის სახელს და გვარს. მეორე სტროფი შეიცავს პასპორტის ნომერს, გამცემ ქვეყანას, დაბადების თარიღს, მფლობელის სქესს, პასპორტის მოქმედების ვადას და საიდენტიფიკაციო ნომერს (პირად ნომერს) პასპორტის გამცემი ქვეყნის სტანდარტის შესაბამისად. საქართველოს კანონმედბლობის შესაბამისად, საქართველოს მოქალაქის პირადი ნომერი შედგება თერთმეტი ციფრისაგან. პირველი ორი ციფრი (01-დან 99-მდე) არის ადმინისტრაციული ერთეულის კოდი, მომდევნო ერთი ციფრი (1-დან 9-მდე) საკონტროლოა, რომელიც გარკვეული ფორმულის საფუძველზე მიიღება დანარჩენი ათი ციფრისაგან. შემდეგი ორი ციფრი (01-დან 99-მდე) არის სააგენტოს იმ ტერიტორიული სამსახურის კოდი, რომელმაც პირს მიანიჭა პირადი ნომერი, ხოლო ბოლო ექვსი ციფრი – პირისათვის პირადი ნომრის მინიჭების შესახებ ჩანაწერის რიგითი ნომერი (000001-დან 999999-მდე), გარდა კომბინაციებისა 666XXX, X666XX, XX666X, XXX666. საზღვარგარეთ მყოფი საქართველოს მოქალაქისათვის მინიჭებული პირადი ნომრის პირველი ორი ციფრი საქართველოს საგარეო საქმეთა სამინისტროს აღმნიშვნელია, მომდევნო ერთი ციფრი (1-დან 9-მდე) საკონტროლოა, შემდეგი ორი ციფრი პირადი ნომრის მიმნიჭებელ საზღვარგარეთ საქართველოს დიპლომატიურ წარმომადგენლობასა ან საკონსულო დაწესებულებაზე მიუთითებს. დანარჩენი ექვსი ციფრი პირადი ნომრის მინიჭების შესახებ ჩანაწერის რიგითი ნომერია, გარდა კომბინაციებისა 666XXX, X666XX, XX666X, XXX666.<ref>[https://matsne.gov.ge/index.php?option=com_ldmssearch&view=docView&id=1435931&lang=ge საქართველოს იუსტიციის მინისტრის ბრძანება № 98; თავი II; მე-14 მუხლი; მე-5 ქვეპუნქტი.]</ref> == პასპორტის ნომერი == პასპორტის ნომერის მიმდევრობა უმრავლეს ქვეყნებში უნიკალურია. მაგალითად, თუ დავუშვებთ, რომ ნომერში X — ლათინური ასოა, ხოლო Y — ციფრია, მაშინ პასპორტის ნომერი არის შემდეგი სახის: {| class="prettytable" ! ქვეყანა !! !! |- |[[საქართველო]] ||YYXXYYYYY || 2Y2X5Y |- |[[რუსეთი]] ||YY YY YYYYYY ||10Y |- |[[უკრაინა]] ||XXYYYYYY ||2X6Y |- |[[ბელარუსი]] ||XXYYYYYYY ||2X7Y |- | [[ლიეტუვა]] ||XXYYYYYY <br /> YYYYYYYY ||2X6Y <br /> 8Y |- | [[ლატვია]] ||XXYYYYYYY <br /> YYYYYYY ||2X7Y <br /> 7Y |- | [[ესტონეთი]] ||XYYYYYYY ||X7Y |- | [[სომხეთი]] ||XXYYYYYYY ||2X7Y |- | [[ყაზახეთი]] ||XYYYYYYY <br /> YYYYYYY ||X7Y <br /> 7Y |- | [[ყირგიზეთი]] ||XXYYYYYYY ||2X7Y |- | [[უზბეკეთი]] ||XX YYYYYYY ||2X7Y |- |[[თურქმენეთი]] ||YYYYYY ||6Y |- |[[ისრაელი]] ||YYYYYY <br /> YYYYYYY <br /> YYYYYYYY ||6Y <br /> 7Y <br /> 8Y |- |[[ინდონეზია]] ||XYYYYYY ||1X6Y |} == საქართველოს მოქალაქის პასპორტი == {{მთავარი|საქართველოს პასპორტი}} საქართველოს მოქალაქის პასპორტი არის საქართველოს მოქალაქის პირადობის და მოქალაქეობის დამადასტურებელი დოკუმენტი, როგორც საქართველოს ტერიტორიაზე, ისე მის ფარგლებს გარეთ. პასპორტი საქართველოს კუთვნილებაა და გაიცემა ნებისმიერი ასაკის საქართველოს მოქალაქეებზე მათი საქართველოდან გასვლის, საზღვარგარეთ გადაადგილების და საქართველოში შემოსვლის მიზნით. პასპორტის შენახვისა და დანიშნულებისამებრ გამოყენებისათვის პასუხისმგებლობა ეკისრება მის კანონიერ მფლობელს. პასპორტის გაცემის თაობაზე შუამდგომლობის აღძვრის უფლება აქვს სრულწლოვან და ქმედითუნარიან საქართველოს მოქალაქეს, სათანადო წესით დამოწმებული მინდობილობის მქონე პირს, აგრეთვე არასრულწლოვანის წარმომადგენელს. ერთი და იგივე პირი შეიძლება ერთდროულად ფლობდეს რამდენიმე მოქმედ პასპორტს. იმ შემთხვევაში, თუ პირზე გაცემულია პასპორტი, იმავდროულად ახალი პასპორტი გაიცემა მისი წერილობითი შუამდგომლობის საფუძველზე. საქართველოს მოქალაქის პასპორტის მოქმედების ვადა განისაზღვრება 10 წლით მისი გაცემის დღიდან, არასრულწლოვან პირზე გაცემული პასპორტის მოქმედების ვადაა 3 წელი, ხოლო ერთზე მეტი პასპორტის ფლობის შემთხვევაში მეორე და მომდევნო პასპორტის, ასევე ბიომეტრიული შემცველობის გარეშე გაცემული პასპორტის მოქმედების ვადაა 1 წელი <ref>საქართველოს იუსტიციის მინისტრის ბრძანება №1398. თავი II. მუხლი 19. I ქვეპუნქტი.</ref> == იხილეთ აგრეთვე == * [[ვიზა (დოკუმენტი)]] * [[ჩიკაგოს კონვენცია]] * [[საქართველოს მოქალაქის პირადობის მოწმობა]] * [[ბიომეტრული პასპორტი]] * [[საქართველოს პასპორტი]] == გალერეა == <gallery> ფაილი:Reisepass Bundesrepublik Deutschland – Einband Vorderseite 2017.jpg|[[გერმანია|გერმანი]]ის პასპორტი ფაილი:Albanian biometric passport (crop).jpg|[[ალბანეთი]]ს პასპორტი ფაილი:Belgian Passport 2008 cover.jpg|[[ბელგია|ბელგი]]ის პასპორტი ფაილი:Interna Folder.jpg|[[ბრაზილია|ბრაზილი]]ის პასპორტი ფაილი:REPUBLIC OF CHINA (TAIWAN) PASSPORT 2020.png|[[ტაივანი]]ს პასპორტი ფაილი:Passeport RPC 2010.jpg|[[ჩინეთი]]ს პასპორტი ფაილი:Hungarian passport.jpg|[[უნგრეთი]]ს პასპორტი ფაილი:Indian Passport.jpg|[[ინდოეთი]]ს პასპორტი ფაილი:Eirepas.JPG|[[ირლანდია|ირლანდი]]ის პასპორტი ფაილი:Icelandic Passport Front Cover.jpg|[[ისლანდია|ისლანდი]]ის პასპორტი ფაილი:IsrPass.jpg|[[ისრაელი]]ს პასპორტი ფაილი:Passaportoitaliano2006.jpg|[[იტალია|იტალი]]ის პასპორტი ფაილი:JapanpassportNew10y.PNG|[[იაპონია|იაპონი]]ის პასპორტი ფაილი:Kazakhstan Passport.svg|[[ყაზახეთი]]ს პასპორტი ფაილი:Us-passport.jpg|[[აშშ]]-ს პასპორტი ფაილი:Lebanese passport.jpg|[[ლიბანი]]ს პასპორტი ფაილი:FürstentumLiechtensteinReisepassCover.jpg|[[ლიხტენშტაინი|ლიხტენშტაინის]] პასპორტი ფაილი:Pasas2008.gif|[[ლიეტუვა|ლიეტუვ]]ის პასპორტი ფაილი:Malaysia Passport.svg|[[მალაიზია|მალაიზი]]ის პასპორტი ფაილი:BioPassMaroc.JPG|[[მაროკო]]ს პასპორტი ფაილი:Nederlanden paspoort.jpg|[[ნიდერლანდები]]ს პასპორტი ფაილი:Norwegian Passport, New Design.jpg|[[ნორვეგია|ნორვეგი]]ის პასპორტი ფაილი:Polska ePaszport.jpg|[[პოლონეთი]]ს პასპორტი ფაილი:Pasaport Ro.jpg|[[რუმინეთი]]ს პასპორტი ფაილი:Russian ePassport.jpg|[[რუსეთი]]ს პასპორტი ფაილი:Serbian Passport.svg|[[სერბეთი]]ს პასპორტი ფაილი:Slovakian ePassport.jpg|[[სლოვაკეთი]]ს პასპორტი ფაილი:Swiss Pass 2006.jpg|[[შვეიცარია|შვეიცარი]]ის პასპორტი ფაილი:Czech passport 2007 cover.jpg|[[ჩეხეთი]]ს პასპორტი ფაილი:Epasaport turkey.jpg|[[თურქეთი]]ს პასპორტი ფაილი:Ukrainian passport 2015.jpg|[[უკრაინა|უკრაინ]]ის პასპორტი </gallery> {{commons|Passport|პასპორტი}} == სქოლიო == <references /> lyyatdl7d4uarybnm7271dahugub0ta 5564011 5564009 2026-10-23T12:03:53Z Otogi 27089 5564011 wikitext text/x-wiki '''პასპორტი''' ({{lang-la|passus}} (მოძრაობა) და porta (კარიბჭე)) — პირადობისა და [[მოქალაქეობა|მოქალაქეობის]] დამადასტურებელი სახელმწიფო დოკუმენტი სახელმწიფოთა [[საზღვარი (სახელმწიფო)|საზღვრების]] გადალახვისა და საზღვარგარეთ ყოფნის დროს. პასპორტი ნიშნავს სახელმწიფოს მოქალაქედ ყოფნას, მაგრამ ეს არ ნიშნავს, რომ პასპორტის მფლობელი აუცილებლად ცხოვრობს ამ პასპორტის გამცემი ქვეყნის ტერიტორიაზე. პირადობის დამადასტურებელ დოკუმენტებში ასხვავებენ ორი სახის დოკუმენტს, ეს არის თავად პასპორტი და პირადობის დამადასტურებელი მოწმობა. ზოგ ქვეყანაში (მაგ. [[კორეის სახალხო დემოკრატიული რესპუბლიკა|ჩრ. კორეაში]], [[უკრაინა]]სა და [[რუსეთი|რუსეთში]]) პირადობის დამადასტურებელი მოწმობის ნაცვლად, გაიცემა „შინაგანი პასპორტი“''. უმრავლეს ქვეყნებში, პასპორტი არის სახელმწიფოს შინაგანი ძირითადი პირადობის დამადასტურებელი მოწმობა (მაგ. [[ბელარუსი]]). ისეთ ქვეყნებში როგორიცაა [[საქართველო]], [[საფრანგეთი]], [[ლიეტუვა]], [[სლოვაკეთი]] და ა.შ. სახელმწიფოს შინაგანი პირადობის დამადასურებელი მოწმობა წარმოადგენს პლასტიკური ბარათის ფორმის ბიომეტრიულ დოკუმენტს, პასპორტის აღება კი ნებაყოფლობითია. პასპორტი ვიზუალურად არის ბუკლეტისებრი დოკუმენტი, რომელშიც წარმოდგენილია [[ვიზა (დოკუმენტი)|ვიზები]] (თუ არ არის გაფორმებული უვიზო რეჟიმი), რომელიც ქვეყანაში შესვლის ნებართვას იძლევა და პიროვნების მაიდენტიფიცერებელი მონაცემები (მფლობელის სახელი, სურათი, დაბადების თარიღი, სქესი, მოქალაქეობა).<br /> პასპორტი გამოიყენება მთელს [[მსოფლიო]]ში, ამიტომ სხვადასხვა ქვეყნების პასპორტები მაქსიმალურად უნიფიცირებულია, ხოლო წარწერები ეროვნულ ენაზე ხშირად დუბლირდება [[ინგლისური ენა|ინგლისურ ენა]]ზეც. 21 საუკუნეში მსოფლიოს მრავალი ქვეყანა გადადის პასპორტების ახალ თაობაზე — ბიომეტრიულ პასპორტზე. <br /> საქართველოში ბიომეტრული პასპორტები 2010 წლის 15 აპრილიდან გაიცემა. როგორც წესი, ქვეყნები კრძალავენ თავის ტერიტორიაზე პიროვნების შესვლას და გადაადგილებას იმ სახელმწიფოს პასპორტით, რომელიც [[არაღიარებული ქვეყნების სია|არ არის აღიარებული]] ამ ქვეყნის მიერ. == ისტორია == ;სპარსეთი და იუდეა პასპორტის სახის დოკუმენტი პირველად [[ძველი აღთქმა|ძველ აღთქმაში]] გვხვდება. [[ნეემიას წიგნი]]ს, რომლის წერაც ძვ. წ. 443 წელს დასრულდა, მეორე თავში არის ციტატა:<ref>[http://www.orthodoxy.ge/tserili/biblia/neemia/neemia-2.htm ძველი აღთქმა. ნეემია. თავი მეორე]</ref> {{ციტატა|7. ვუთხარი მეფეს: თუ მეფე ინებებს, წერილები გამატანოს მდინარისგაღმელ მთავრებთან, რათა მათ მეგზურები გამაყოლონ, ვიდრე იუდამდე მივიდოდე.}} {{ციტატა|8. ერთი წერილი ასაფთან გამატანოს, სამეფო ტყის მცველთან, რათა მომცეს ხე-ტყე ციხე-სიმაგრის კარიბჭეთა ასაფიცრად, ასევე ტაძრისათვის, ქალაქის კედლისათვის და იმ სახლისათვის, რომელშიც მე ვიცხოვრებ. მიბოძა მეფემ, რადგან ღვთის მოწყალე ხელი იყო ჩემზე.}} ბიბლიის ამ მონაკვეთში გადმოცემულია მეფე [[არტაქსერქსე I]]-ის მეფობის ხანა სპარსეთის იმპერიაში. [[სპარსეთი]]ს გავლით [[იუდეა]]ში ჩასასვლელად მეფის მერიქიფე ნეემია ნებართვას თხოვს მეფეს. თხოვნის თანახმად, ეს ნებართვა მეფემ წერილის სახით უნდა ჩამოაყალიბოს, ანუ გასცეს დოკუმენტი, რომელიც იმ ხანად თანამედროვე პასპორტის როლს ასრულებდა.<ref>[{{Cite web |url=http://www.passport.gc.ca/pptc/hist.aspx?lang=eng |title=History of passports. Early passports. {{ref-en}} |accessdate=2013-07-28 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140227152227/http://www.passport.gc.ca/pptc/hist.aspx?lang=eng |archivedate=2014-02-27 }} History of passports. Early passports. {{ref-en}}]</ref><br /> [[ფაილი:First Japanese passport 1866.jpg|მინიატიურა|პირველი [[იაპონია|იაპონ]]ური პასპორტი. 1866 წელი.]] ;ეგვიპტე [[ეგვიპტე]]ში, ჯერ კიდევ [[ისლამი|ისლამიზაციის]] საწყის პერიოდში, მოქმედებდა მკაცრი საპასპორტო რეჟიმი. არც ერთ იქ მცხოვრებს არ შეეძლო დაეტოვა თავისი ოლქი [[მთავრობა|ხელისუფლების]] ნებართვის გარეშე. 720 წელს, მმართველის მიერ გამოცემული ბრძანების თანახმად, თუ რომელიმე [[ადამიანი]] შემჩნეულ იქნებოდა უპასპორტოდ ადგილიდან-ადგილზე გადაადგილებაში, [[ნავი (მრავალმნიშვნელოვანი)|ნავში]] ჩაჯდომაში, ან [[ნაპირი|ნაპირზე]] გადმოსვლაში, ეს ადამიანი ექვემდებარებოდა დაკავებას, ხოლო ნავი და მისი შიგთავსი [[კონფისკაცია]]ს და დაწვას. ასეთ პასპორტებს სიჯილი ეწოდებოდა და ისინი [[პაპირუსი]]სგან მზადდებოდა. [[ტულუნიდები]]ს დინასტიის მართველობის დროს ეგვიპტის დასატოვებლად საჭირო იყო ჯავაზის ქონა, ამ პასპორტში თანმხლები მონებიც კი უნდა აღრიცხულიყვნენ. ;ხალიფატი ისლამურ ხალიფატში პასპორტის მნიშვნელობას ასრულებდა ჩეკი, რომელიც გაიცემოდა სპეციალური გადასახადების გადახდისას: ზაკიატი მაჰმადიანებისთვის და ჯიზია არამაჰმადიანებისთვის. ამგვარად, ხალიფატის სხვადასხვა რაიონში მგზავრობა მხოლოდ გადასახდების კეთილსინდისიერ გადამხდელებს შეეძლოთ. ;ევროპა ზოგიერთი წყაროები თანამედროვე გაგებით „პასპორტის“ პირველი ნიმუშის ავტორად [[ინგლისის მონარქები|ინგლისის მეფე]] [[ჰენრი V]]-ს მიიჩნევენ, ხოლო სიტყვა პასპორტის სამშობლოდ [[საფრანგეთი]] ან [[იტალია]] ითვლება. შუა საუკუნეების [[ევროპა|ევროპაში]] ასეთი ტიპის დოკუმენტები ადგილობრივი ხელისუფლების მიერ გაიცემოდა [[მოგზაური|მოგზაურებზე]] და მასში აღნიშნული იყო ის [[ქალაქი|ქალაქები]] და [[დასახლება|დასახლებები]], სადაც ამ დოკუმენტის მფლობელს შეეძლო შესვლა ქალაქის კედლების და [[კარიბჭე]]ების გავლით. იმავე შუა საუკუნეების ევროპაში, პორტში გადაადგილებისთვის დოკუმენტების საჭიროება არ იყოს, რადგან პორტი ღია სავაჭრო ზონას წარმოადგენდა. XX საუკუნემდე პასპორტში მოცემული იყო მხოლოდ ტექსტური ველები მფლობელის [[ანთროპოლოგია|ანთროპოლოგიური]] აღწერით, ფოტოტექნოლოგიების გავრცელებასთან ერთად აუცილებელი გახდა ფოტოსურათის არსებობა.<br /> აქტიური პასპორტიზაცია XV საუკუნიდან იწყება, რაც იყო მათხოვრების და მაწანწალა ადამიანების წინააღმდეგ მიღებული მკაცრი ზომების ერთ-ერთი ნაწილი. გამომდინარე იქიდან, რომ ეს უკანასკნელები მუდმივად ცვლიდნენ ადგილსამყოფელს, მოგზაურები იძულებული იყვნენ დამატებით წარედგინათ პირადობის დამადასტურებელი დოკუმენტი, რომლითაც მათ მაწანწალებისგან გაარჩევდნენ. XVII საუკუნის შუა ხანიდან პასპორტის მნიშვნელობა სულ უფროდა უფრო იზრდება: დეზერტირობის აღსაკვეთად შემოიღეს სამხედრო პასპორტი (Militärpass), იმ ქვეყნებიდან ჩამოსულებისთვის სადაც გავრცელებული იყო ჟამი, შემოიღეს ე.წ. ჟამური პასპორტი (Pestpass); შემდგომში გამოჩნდა განსაკუთრებული პასპორტი [[ებრაელები]]სთვის და სახელოსნო სასწავლებლის მოსწავლეებისთვის; ამავე დროს პასპორტის რეგისტრაციის აუცილებლობაც იქმნება. საპასპორტო სისტემის განვითრებამ უმაღლეს ნიშნულს მიაღწია XVII და XIX საუკუნეების მიჯნაზე, უმთავრესად საფრანგეთში; იკრძალებადა ყოველგვარი გასვლა ქალაქიდან პასპორტის მიღების გარეშე. საპასპორტო სისტემა პოლიტიკური პოლიციის ხელში იყო სახელმწიფოსთვის საშიში ადამიანების მოძებნის უმარტივესი საშუალება. იმჟამინდელი განუწყვეტელი ომიანობის პერიოდში პასპორტი განსაკუთრებულ როლს ასრულებდა ქვეყანაში ჯაშუშების აღმოჩენის პროცესში.<br /> [[ფაილი:Ottoman passport.jpg|მინიატიურა|ოსმალეთის იმპერიის პასპორტი]] [[ბონაპარტი, ნაპოლეონ|ნაპოლეონი]]ს ხანაში საპასპორტო რეჟიმი არ შეცვლილა, მაგრამ გატარდა რიგი რეფორმებისა: საზღვრებზე საპასპორტო კონტროლი გამარტივდა, ღატაკებზე პასპორტი უფასოდ გაიცემოდა, ასევე უფასოდ იწარმოებოდა პასპორტების რეგისტრაცია (საფრანგეთი, [[გერმანია]]). მრავალწლიანმა გამოცდილებამ აჩვენა, რომ პასპორტების სავალდებულო გაცემა და რეგისტრაცია ერთი მხრივ ვერ უზრუნველყოფს დასახული მიზნის მიღწევას, რადგან მოსახლეობის გაზრდილი მოძრაობიდან გამომდინარე აღნიშნული პროცედურა უბროლო ფორმალობად გადაიქცა, და მეორე მხრივ აღნიშნული პროცედურის ვალდებულება უაზროთ ავიწროვებდა მოგზაურებს, რომელთა უმრავლესობა სრულიად უვნებელი პიროვნებები იყვნენ. პირიქით, არაკეთილსაიმედო ხალხს თავისუფლად და დაუბროკოლებლად შეეძლოთ საზღვრების გადალახვა გაყალბებული ან სხვისი დოკუმენტებით. ამავე დროს, საპასპორტო სისტემა ზღუდავდა რა ადამიანის თავისუფალ მოძრაობას, ასევე ზღუდავდა ქვეყნის [[მრეწველობა|სამრეწველო]] განვითარებას. ამიტომ, XIX ასწლეულის შუა ხანაში დასავლეთ ევროპაში საპასპორტო რეჟიმმა შერბილება განიცადა. XIX საუკუნის მიწურულიდან [[პირველი მსოფლიო ომი|პირველ მსოფლიო ომამდე]] ევროპაში მოგზაურობისთვის პასპორტის საჭიროება არ იყო აუცილებელი, საზღვრების გადალახვა იყო გამარტივებული. ამიტომ პასპორტს ფლობდა მოსახლეობის მცირე ნაწილი. ევროპულ საპასპორტო სისტემაში გარდატეხა მომძლავრებულმა სარკინიგზო გადაზიდვებმა მოახდინეს. XIX საუკუნეში სარკინიგზო სისტემის მკვეთრმა ზრდამ, ადამიანების უზარმაზარ მასებს საშუალება მისცა სწრაფად გადაადგილებულიყვნენ ქვეყნებს შორის. ამან ტრადიციული ევროპული საპასპორტო სისტემა მოუქნელ და საშინლად გართულებულ სისტემად აქცია და ევროპელები იძულებული გახდნენ უარი ეთქვათ მასზე. [[რუსეთის იმპერია|მეფის რუსეთში]] და [[ოსმალეთის იმპერია]]ში საპასპორტო სისტემა შენარჩუნდა, მაგრამ მასთან ერთად არსებობდა შინაგანი პასპორტების სისტემაც, რომელიც ქვეყნის შიდა მიმოსვლას არეგულირებდა.<br /> პირველი მსოფლიო ომის მიმდინარეობისას, ევროპულმა ქვეყნებმა გააძლიერეს სასასზღვრო კონტრლი რათა თავი დაეცვათ უცხო ქვეყნის ჯაშუშებისგან და აღეკვეთათ კვალიფიციური მუშახელის გადინება ქვეყნიდან. ასეთი სისტემა მეორე მსოფლიო ომის შემდგომაც შენარჩუნდა და რუტინულ პროცედურად გადაიქცა. ცნობილია, რომ [[1920]]-იანი წლების [[ბრიტანეთი|ბრიტანელი]] ტურისტები უჩიოდნენ „არადემოკრატიულ“ პროცედურას, განსაკუთრეთრებით ბევრი ჩივილი მოყვა ფოტოსურათების და ანთროპომეტრიული მონაცემების აუცილებლობას.<ref>Marrus, Michael, The Unwanted: European Refugees in the Twentieth Century. New York: Oxford University Press (1985), p. 92.</ref> 1920 წელს [[ერთა ლიგა|ერთა ლიგ]]ის სპეციალურად გამართულ კონფერენციაზე, რომელიც პასპორტებს და სამგზავრო დოკუმენტებს ეძღვნებოდა, განისაზღვრა საპასპორტო სისტემის პრინციპები. საპასპორტო სისტემის პრინციპები ასევე [[1926]] და [[1927]] წლებშიც ჩატარებულ კონფერენციებშიც განისაზღვრა.<br /> მსგავსი კონფერენცია [[გაერო]]მ [[1963]] წელს ჩაატარა, მაგრამ გლობალური საპასპორტო სისტემის ძირითად პრინციპებზე შეთანხმება ამ კონფერენციაზე ვერ მოხერხდა. ამ რეკომენაციების უმრავლესობა მიღებულ იქნა [[1980]] წელს, [[სამოქალაქო ავიაციის საერთაშორისო ორგანიზაცია|იკაო]]-ს თაოსნობით. მაგალითად, დამტკიცდა თანამედროვე პასპორტის პოლიგრაფიული ფორმატი: მრავალფურცლიანი ბუკლეტი ზომით 88,0 × 125,0 მმ.<br /><ref>{{Cite web |url=http://www.icao.int/publications/Documents/7300_6ed.pdf |title=Convention on International Civil Aviation.Six Edition.1980.pdf {{ref-en}} |access-date=2013-07-28 |archive-date=2013-03-09 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130309172952/http://www.icao.int/publications/Documents/7300_6ed.pdf }}</ref> XXI საუკუნიდან ([[2010]] წლის [[1 აპრილი]]დან) სახელმწიფოები იწყებენ მხოლოდ მანქანურად კითხვადი პასპორტების გაცემას, რომლებიც შეიცავენ ბიომეტრიულ და სხვა სახის მონაცემებს (ცნობები ვიზებზე, სახის ციფრული ფოტოგრაფიული გამოსახულება, თითების ან/და თვალის ფერადი გარსის გამოსახულება). აღნიშნული მონაცემები ინახება პასპორტის შიგნით ჩაყენებულ უკონტაქტო იტეგრალური სქემის კრისტალზე. == ტიპები == [[ფაილი:Georgian passport.jpg|180px|მინიატიურა|საქართველოს მოქალაქის ორდინარული ბიომეტრული პასპორტი.]] საპასპორტო ტერმინოლოგია უმთავრესად სტანდარტიზებულია მთელ მსოფლიოში, მაგრამ ქვეყნების მიხედვით პასპორტის ტიპები, გვერდების რაოდენობა და განსაზღვრება შესაძლებელია განსხვავდებოდეს ერთმანეთისგან. არსებობს პასპორტების შემდეგი ტიპები: ;ორდინალური პასპორტი (Ordinary passport) :გაიცემა ჩვეულებრივ მოქალაქეებზე, რომლებიც მიემარებიან საზღვარგარეთ. ;სამსახურებრივი ან ოფიციალური პასპორტი (Official passport) :გაიცემა მოქალაქეთა განსუკუთრებულ კატეგორიაზე, რომლებსაც არ გააჩნიათ [[დიპლომატიური იმუნიტეტი]]. საქართველოს კანონმდებლობის თანახმად, სამსახურეობრივი პასპორტი მიეცემათ: ცენტრალური საარჩევნო კომისიის, [[პარლამენტი]]ს, საკონსტიუციო და უზენაისი სასამართლოს, სახალხო დამცველის, გენერალური პროკურორის, და სახელმწიფო კანცელარიის ზოგიერთ თანამშრომელს და ასევე ზოგ სხვა პირს. [[ფაილი:US Diplomatic Passport.JPG|180px|მინიატიურა|აშშ-ს დიპლომატიური პასპორტი.]] ;დიპლომატიური პასპორტი (Diplomatic passport) :მიეცემათ [[დიპლომატია|დიპლომატებ]]ს, საკოსულოს თანამშრომლებს და მათი ოჯახის წევრებს. დიპლომატიური პასპორტის ფლობა ავტომატურად არ უზრუნველყოფს დიპლომატიური იმუნიტეტის ფლობას. დიპლომატის სტატუსს და დიპლომატიურ იმუნიტეტს პირს ანიჭებს მიმღები სახელმწიფო საკუთარი კანონმდებლობის და საერთაშორისო დიპლომატიური კონვენციების შესაბამისად, თუ ეს სახელმწიფო არის ამ კონვენციების მონაწილე. დიპლომატიური პასპორტის ფლობა ასევე არ ნიშნავს უვიზოდ შევლის შესაძლებლობას ხვა ქვეყნის ტერიტორიაზე. იმისდა მიუხედავთ, თუ ჩვეულებრივ მოქალაქეებს და [[ტურისტი|ტურისტებ]]ს შესაძლებლობა აქვთ უვიზო მიმოსვლით ისარგებლონ, დიპლომატიურ პასპორტის მქონე პირებისთვის საჭიროა დიპლომატიური ვიზის აღება. საქართველოს კანონმდებლობით, დიპლომატიური პასპორტით სარგებლობენ მაღალი თანამდებობის პირები მათ შორის [[საქართველოს პრეზიდენტი]] და მისი მეუღლე. ;დროებითი პასპორტი (Emergency or temporary passport) :დროებითი პასპორტი გაიცემა ძირითადი პასპორტის დაკარგვის ან მოპარვის შემთხვევაში. საქართველოს ტერიტორიაზე დროებითი პასპორტი ფუნქციას ასრულებს პირადობის დროებითი მოწმობა. ;მეზღვაურის პასპორტი (Seaman's passport) :ეს არის მეზღვაურის პირადობის დამადასტურებელი დოკუმენტი, რომელშიც ასევე შეიტანება მონაცემები მეზღვაურის გემზე შრომითი საქმიანობის, ნაოსნობის სტაჟისა და მეზღვაურის ჯანმრთელობის შესახებ. საქართველოს ტერიტორიაზე მეზღვაურის პასპორტის ფუნქციას [[მეზღვაურის წიგნაკი]] ასრულებს. ;კოლექტიური პასპორტი (Group passport) :მიეცემა განსაზღვრულ პირთა ჯგუფს, რომელიც ერთად მოგზაურობს, მაგალითად, [[მოსწავლე]]თა ჯგუფი [[მასწავლებელი|მასწავლებ]]ლის ხელმძღვანელობით. ;ოჯახური პასპორტი (Family passport) :გაიცემა მოგზაურის [[ოჯახი]]ს წევრებზე — მამა, დედა, მეუღლე ან მეუღლეები, შვილები. ოჯახური პასპორტი მიეცემა ერთ-ერთ პირს. ეს პირი შეიძლება მოგზაურობდეს, მარტო, პასპორტში მითითებულ ყველა ან ზოგიერთ ოჯახის წევრთან ერთად. [[ფაილი:UN-laissez-passer.jpg|180px|მინიატიურა|გაეროს პასპორტი, როგორც ლესე-პასე პასპორტის მაგალითი]] ;ლესე-პასე (Laissez-Passer) :სამგზავრო დოკუმენტი (Travel document), რომელიც არ არის ნაციონალური პასპორტი, მაგრამ ასრულებს პასპორტის ფუნქციას. გაიცემა [[საერთაშორისო ორგანიზაციები]]ს მიერ თავის თანამშრომლებზე (მაგალითად, გაეროს პასპორტი) ან მთავრობის მიერ. ;უცხოელის პასპორტი (Alien's passport) :არის დოკუმენტი, რომელიც არ არის ეროვნული პასპორტი, მაგრამ ასრულებს პასპორტის ფუნქციას ზოგ ვითარებაში, მაგალითად მოქალაქობის არ ქონის შემთხვევაში (ხშირად ხდება ესტონეთში [[ლატვია]]სა და [[დანია]]ში), ან არამოქალაქე-რეზიდენტზე ([[ჩეხეთი]]ს არამოქალაქის პასპორტი). :საქართველოს ტერიტორიაზე უცხოელის პასპორტის ფუნქციას მუდმივი ან დროებითი ბინადრობის მოწმობა ასრულებს. ;შინაგანი პასპორტი (Internal passport) :ძირითადი დოკუმენტი, რომელიც მოწმობს რომელიმე სახელმწიფოს მოქალქეობას ამ სახელმწიფოს ტერიტორიაზე. საქართველოს ტერიტორიაზე შინაგანი პასპორტის ფუნციას [[საქართველოს მოქალაქის პირადობის მოწმობა]] ასრულებს. ;საპატიო მოქალაქის პასპორტი (Honorary citizen's document) არის დოკუმენტი, რომელიც არ არის ეროვნული პასპორტი, გაიცემა სახელმწიფოს ან ორგანიზაციის მიერ განსაკუთრებული დამსახურებებისთვის, როგორც წესი, არამოქალაქეებზე. [[:en:Honorary citizen of the United States|აშშ-ს საპატიო მოქალქაქის პასპორტი]] ან [[მსოფლიოს პასპორტი]]. ;კომუფლირებული პასპორტი (Camouflage passport) [[ფაილი:Passports.jpg|250px|მინიატიურა|კომუფლირებული პასპორტი მაგალითი]] : ეს მაღალ [[პოლიგრაფია|პოლიგრაფი]]ულ დონეზე შესრულებული დოკუმენტი უდასტურებს თავის მფლობელს იმ ქვეყნის მოქალქეობას რომელიც უკვე აღარ არსებობს ან არც არასდროს უარსებია. რამდენიმე ქვეყანაში, არსებობენ ფირმები, რომლებიც ამგვარი პასპორტების ბეჭდვით არიან დაკავებულნი. უშიშროების სამსახურები ხშირად ასეთ ფირმებს ტერორისტების და დამნაშავეების ხელშეწყობაში ადანაშაულებს. მაგრამ, მიუხედავად ამისა, კომუფლირებული პასპორტების შექმნა, გაფორმება, შეძენა და გასხვისება არ იკრძალება კანონმდებლობით, რადგან კომუფლირებული პასპორტი თავის მფლობელს არ მიაწერს რომელიმე არსებული ქვეყნის მოქალაქეობას. კომუფლირებული პასპორტით სახელმწიფო საზღვრის გადაკვეთის მცდელობა ყველა ქვეყანაში დასჯადი ქმედებაა. კომუფლირებული პასპორტის ერთ-ერთ ნაირასახეობას წარმოადგენს ფანტასტიკური პასპორტი. ;ფანტასტიკური პასპორტი (Fantasy passports) :ფანტასტიკური პასპორტი, ისევე როგორც კომუფლირებული, არ არის აღიარებული არც ერთი სახელმწიფოს მიერ და ამ დოკუმენტით სახელმწიფო საზღვრის გადაკვეთა აკრძალულია. ფანტასტიკური პასპორტი კომუფლირებული პასპორტისგან განსხვავდება იმით, რომ ფანტასტიკურ პასპორტს საკუთარი სახელით ამზადებენ და გასცემენ რეალურად არსებული [[არასამთავრობო ორგანიზაცია|არასამთავრობო ორგანიზაცი]]ები, ჯგუფები ან ფონდები. ზოგ შემთხვევაში, ფანტასტიკური პასპორტის დამზადება მიზნად ისახავს ამ ორგანიზაციის რეკლამას. სხვა შემთხვევაში აღნიშნული პასპორტი არის უბრალოდ ხუმრობა ან სუვენირი. : == სამოქალაქო ავიაციის საერთაშორისო ორგანიზაციის სტანდარტები == სამოქალაქო ავიაციის საერთაშორისო ორგანიზაციამ (იკაო) დაადგინა სარეკომენდაციო ხასიათის სტანდარტი, რომელიც რეგლამენტირებას უკეთებს პირადობის დამადასტურებელი დოკუმენტაციის მიმართ წაყენებულ მოთხოვნებს. რამდენიმე ქვეყანაში (საქართველოს ჩათვლით), არსებობს შედა კანონმდებლობა, რომელიც ეროვნული სტანდარტების არარსებობის შემთხვევაში იკაო-ს სტანდარტების გამოყენებას ავალდებულებს. == პასპორტების საერთაშორისო რეიტინგები == სამოქალაქო მობილობისა და მოქალაქეობის დამოუკიდებელი კვლევითი პლატფორმები პერიოდულად აქვეყნებენ რეიტინგებს, რომლებიც აჩვენებს, რამდენ ქვეყანასა და ტერიტორიაზე შეუძლიათ პასპორტის მფლობელებს მოგზაურობა უვიზოდ, ვიზის მიღებით საზღვარზე ან ელექტრონული ვიზით. ყველაზე ხშირად ციტირებული დემონსტრაციული სისტემა სამია. === Passport Index (Arton Capital) === კანადური კომპანია „Arton Capital“ რეალურ დროში აახლებს პროექტ '''Passport Index'''‑ს და თითოეულ პასპორტს აძლევს '''მობილობის ქულას''' (Mobility Score, MS). ქვემოთ ცხრილში მოყვანილია 2025 წლის მდგომარეობით ლიდერების პირველი სამეული და საქართველოს პოზიცია:<ref name="PI2025">{{cite web |title=Global Passport Power Rank 2025 |url=https://www.passportindex.org/byRank.php |publisher=Passport Index |language=en |access-date=2025-07-16}}</ref> {| class="wikitable sortable" style="text-align:center" ! პოზიცია !! ქვეყანა !! MS |- | 1 || {{Flag|არაბთა გაერთიანებული საამიროები}} || 179 |- | 2 || {{Flag|ესპანეთი}} || 176 |- | 3 || {{Flag|ავსტრია}} || 175 |- | 33 || {{Flag|საქართველო}} || 133 |} === Henley Passport Index === 2000‑იანი წლების მიწურულს ბრიტანულმა საკონსულტაციო ჯგუფმა „Henley & Partners“ ჟურნალ **Henley Passport Index**‑ში დაიწყო IATA‑ს (საერთაშორისო საჰაერო ტრანსპორტის ასოციაცია) მონაცემებზე დაფუძნებული ყოველკვარტალური რეიტინგის გამოქვეყნება. ინდექსი ითვლის იმ მიმართულებათა რაოდენობას, სადაც კონკრეტული პასპორტის მფლობელს წინასწარ ვიზა არ სჭირდება. 2025 წლის II კვარტალში: <ref name="Henley2025">{{cite web |url=https://www.henleyglobal.com/passport-index/ranking |title=Henley Passport Index — Global Passport Ranking (Q2 2025) |publisher=Henley & Partners |date=2025 |language=en |access-date=2025-07-16}}</ref> {| class="wikitable" style="text-align:center" ! პოზიცია !! ქვეყანა !! უვიზო/VoA ქვეყნები |- | 1 || {{Flag|საფრანგეთი}} || 194 |- | 2 || {{Flag|სინგაპური}} || 193 |- | 3 || {{Flag|გერმანია}} || 193 |- | 47 || {{Flag|საქართველო}} || 119 |} === კომპოზიტური (მრავალფაქტორიანი) პასპორტის ინდექსი, 2025 === ევროპული კომპანია "იმიგრანტ ინვესტი" პასპორტების შეფასებისას აერთიანებს 9 ინდიკატორს და ყოფს ოთხ კატეგორიად: თავისუფალი მოგზაურობა, აქტივების დაცვა, ცხოვრების ხარისხი და „გეგმა B“. 2025 წლის საჯარო ანგარიშის მიხედვით, „თავისუფალი მოგზაურობის“ კატეგორიაში პირველი სამეული ასეთია:<ref name="CI2025">{{cite web |title=Worldwide Passport Ranking 2025 |url=https://immigrantinvest.com/passport-index/ |publisher=passport‑index project |language=en |access-date=2025-07-16}}</ref> {| class="wikitable" style="text-align:center" ! პოზიცია !! ქვეყანა !! კომპოზიტური ქულა |- | 1 || {{Flag|ავსტრალია}} || 88.8 |- | 2 || {{Flag|ირლანდია}} || 88.6 |- | 3 || {{Flag|კანადა}} || 88.1 |} === ინდექსებს შორის ძირითადი განსხვავებები === * '''Passport Index''' ინფორმაციას აახლებს რეალურ დროში და აქცენტს მხოლოდ ვიზური რეჟიმების ცვლაზე აკეთებს. * '''Henley Passport Index''' იყენებს ოფიციალურ IATA‑ს სტატისტიკას და წლიურ/კვარტალურ კვეთას, რის გამოც მისი ციფრები პასპორტების „შემაჯამებელ ძალაში“ მცირედით განსხვავდება. * '''მრავალფაქტორიანი ინდექსი''' გასცდება ვიზურ თავისუფლებას: Econ‑სოციალურ მაჩვენებლებს, მოქალაქეობის მიღების სირთულეს, ინვესტიციის ბარიერებსა და საგადასახადო ჩარჩოსაც ითვალისწინებს. საქართველოს პასპორტი სამივე რეიტინგში საშუალო პოზიციაზეა: '''33‑ე''' (Passport Index), '''47‑ე''' (Henley) და '''30‑დან‑40‑მდე''' დიაპაზონი მრავალფაქტორიან შკალაზე. == მანქანურად კითხვადი ზონა == [[ფაილი:Mrp image.gif|მინიატიურა|მანქანურად კითხვადი ზონა [[აშშ]]-ს პასპორტში.]] ICAO 9303 სტანდარტის შესაბამისად განისაზღვრება პასპორტის [[მანქანურად კითხვადი ზონა]] ({{lang-en| Machine Readable Zone, MRZ}}), რომელიც ჩვეულებისამებრ განთავსებულია გვერდის ქვედა ნაწილში საიდენტიფიკაციო ინფორმაციასთან ერთად. მანქანურად კითხვადი ზონა არსებიობს მსოფლიოს ბევრი ქვეყნის პასპორტზე. აღნიშნული ზონა შედგება ავტომატურად ამოკითხვისთვის განკუთვნილი ორი სტროფისგან. სიმბოლოების პირველიი სტროფი შეიცავს ინფორმაციას პასპორტის ტიპის და გამცემი ქვეყნის შესახებ, მფლობელის სახელს და გვარს. მეორე სტროფი შეიცავს პასპორტის ნომერს, გამცემ ქვეყანას, დაბადების თარიღს, მფლობელის სქესს, პასპორტის მოქმედების ვადას და საიდენტიფიკაციო ნომერს (პირად ნომერს) პასპორტის გამცემი ქვეყნის სტანდარტის შესაბამისად. საქართველოს კანონმედბლობის შესაბამისად, საქართველოს მოქალაქის პირადი ნომერი შედგება თერთმეტი ციფრისაგან. პირველი ორი ციფრი (01-დან 99-მდე) არის ადმინისტრაციული ერთეულის კოდი, მომდევნო ერთი ციფრი (1-დან 9-მდე) საკონტროლოა, რომელიც გარკვეული ფორმულის საფუძველზე მიიღება დანარჩენი ათი ციფრისაგან. შემდეგი ორი ციფრი (01-დან 99-მდე) არის სააგენტოს იმ ტერიტორიული სამსახურის კოდი, რომელმაც პირს მიანიჭა პირადი ნომერი, ხოლო ბოლო ექვსი ციფრი – პირისათვის პირადი ნომრის მინიჭების შესახებ ჩანაწერის რიგითი ნომერი (000001-დან 999999-მდე), გარდა კომბინაციებისა 666XXX, X666XX, XX666X, XXX666. საზღვარგარეთ მყოფი საქართველოს მოქალაქისათვის მინიჭებული პირადი ნომრის პირველი ორი ციფრი საქართველოს საგარეო საქმეთა სამინისტროს აღმნიშვნელია, მომდევნო ერთი ციფრი (1-დან 9-მდე) საკონტროლოა, შემდეგი ორი ციფრი პირადი ნომრის მიმნიჭებელ საზღვარგარეთ საქართველოს დიპლომატიურ წარმომადგენლობასა ან საკონსულო დაწესებულებაზე მიუთითებს. დანარჩენი ექვსი ციფრი პირადი ნომრის მინიჭების შესახებ ჩანაწერის რიგითი ნომერია, გარდა კომბინაციებისა 666XXX, X666XX, XX666X, XXX666.<ref>[https://matsne.gov.ge/index.php?option=com_ldmssearch&view=docView&id=1435931&lang=ge საქართველოს იუსტიციის მინისტრის ბრძანება № 98; თავი II; მე-14 მუხლი; მე-5 ქვეპუნქტი.]</ref> == პასპორტის ნომერი == პასპორტის ნომერის მიმდევრობა უმრავლეს ქვეყნებში უნიკალურია. მაგალითად, თუ დავუშვებთ, რომ ნომერში X — ლათინური ასოა, ხოლო Y — ციფრია, მაშინ პასპორტის ნომერი არის შემდეგი სახის: {| class="prettytable" ! ქვეყანა !! !! |- |[[საქართველო]] ||YYXXYYYYY || 2Y2X5Y |- |[[რუსეთი]] ||YY YY YYYYYY ||10Y |- |[[უკრაინა]] ||XXYYYYYY ||2X6Y |- |[[ბელარუსი]] ||XXYYYYYYY ||2X7Y |- | [[ლიეტუვა]] ||XXYYYYYY <br /> YYYYYYYY ||2X6Y <br /> 8Y |- | [[ლატვია]] ||XXYYYYYYY <br /> YYYYYYY ||2X7Y <br /> 7Y |- | [[ესტონეთი]] ||XYYYYYYY ||X7Y |- | [[სომხეთი]] ||XXYYYYYYY ||2X7Y |- | [[ყაზახეთი]] ||XYYYYYYY <br /> YYYYYYY ||X7Y <br /> 7Y |- | [[ყირგიზეთი]] ||XXYYYYYYY ||2X7Y |- | [[უზბეკეთი]] ||XX YYYYYYY ||2X7Y |- |[[თურქმენეთი]] ||YYYYYY ||6Y |- |[[ისრაელი]] ||YYYYYY <br /> YYYYYYY <br /> YYYYYYYY ||6Y <br /> 7Y <br /> 8Y |- |[[ინდონეზია]] ||XYYYYYY ||1X6Y |} == საქართველოს მოქალაქის პასპორტი == {{მთავარი|საქართველოს პასპორტი}} საქართველოს მოქალაქის პასპორტი არის საქართველოს მოქალაქის პირადობის და მოქალაქეობის დამადასტურებელი დოკუმენტი, როგორც საქართველოს ტერიტორიაზე, ისე მის ფარგლებს გარეთ. პასპორტი საქართველოს კუთვნილებაა და გაიცემა ნებისმიერი ასაკის საქართველოს მოქალაქეებზე მათი საქართველოდან გასვლის, საზღვარგარეთ გადაადგილების და საქართველოში შემოსვლის მიზნით. პასპორტის შენახვისა და დანიშნულებისამებრ გამოყენებისათვის პასუხისმგებლობა ეკისრება მის კანონიერ მფლობელს. პასპორტის გაცემის თაობაზე შუამდგომლობის აღძვრის უფლება აქვს სრულწლოვან და ქმედითუნარიან საქართველოს მოქალაქეს, სათანადო წესით დამოწმებული მინდობილობის მქონე პირს, აგრეთვე არასრულწლოვანის წარმომადგენელს. ერთი და იგივე პირი შეიძლება ერთდროულად ფლობდეს რამდენიმე მოქმედ პასპორტს. იმ შემთხვევაში, თუ პირზე გაცემულია პასპორტი, იმავდროულად ახალი პასპორტი გაიცემა მისი წერილობითი შუამდგომლობის საფუძველზე. საქართველოს მოქალაქის პასპორტის მოქმედების ვადა განისაზღვრება 10 წლით მისი გაცემის დღიდან, არასრულწლოვან პირზე გაცემული პასპორტის მოქმედების ვადაა 3 წელი, ხოლო ერთზე მეტი პასპორტის ფლობის შემთხვევაში მეორე და მომდევნო პასპორტის, ასევე ბიომეტრიული შემცველობის გარეშე გაცემული პასპორტის მოქმედების ვადაა 1 წელი <ref>საქართველოს იუსტიციის მინისტრის ბრძანება №1398. თავი II. მუხლი 19. I ქვეპუნქტი.</ref> == იხილეთ აგრეთვე == * [[ვიზა (დოკუმენტი)]] * [[ჩიკაგოს კონვენცია]] * [[საქართველოს მოქალაქის პირადობის მოწმობა]] * [[ბიომეტრული პასპორტი]] * [[საქართველოს პასპორტი]] == გალერეა == <gallery> ფაილი:Reisepass Bundesrepublik Deutschland – Einband Vorderseite 2017.jpg|[[გერმანია|გერმანი]]ის პასპორტი ფაილი:Albanian biometric passport (crop).jpg|[[ალბანეთი]]ს პასპორტი ფაილი:Belgian Passport 2008 cover.jpg|[[ბელგია|ბელგი]]ის პასპორტი ფაილი:Interna Folder.jpg|[[ბრაზილია|ბრაზილი]]ის პასპორტი ფაილი:REPUBLIC OF CHINA (TAIWAN) PASSPORT 2020.png|[[ტაივანი]]ს პასპორტი ფაილი:Passeport RPC 2010.jpg|[[ჩინეთი]]ს პასპორტი ფაილი:Hungarian passport.jpg|[[უნგრეთი]]ს პასპორტი ფაილი:Indian Passport.jpg|[[ინდოეთი]]ს პასპორტი ფაილი:Eirepas.JPG|[[ირლანდია|ირლანდი]]ის პასპორტი ფაილი:Icelandic Passport Front Cover.jpg|[[ისლანდია|ისლანდი]]ის პასპორტი ფაილი:IsrPass.jpg|[[ისრაელი]]ს პასპორტი ფაილი:Passaportoitaliano2006.jpg|[[იტალია|იტალი]]ის პასპორტი ფაილი:JapanpassportNew10y.PNG|[[იაპონია|იაპონი]]ის პასპორტი ფაილი:Kazakhstan Passport.svg|[[ყაზახეთი]]ს პასპორტი ფაილი:Us-passport.jpg|[[აშშ]]-ს პასპორტი ფაილი:Lebanese passport.jpg|[[ლიბანი]]ს პასპორტი ფაილი:FürstentumLiechtensteinReisepassCover.jpg|[[ლიხტენშტაინი|ლიხტენშტაინის]] პასპორტი ფაილი:Pasas2008.gif|[[ლიეტუვა|ლიეტუვ]]ის პასპორტი ფაილი:Malaysia Passport.svg|[[მალაიზია|მალაიზი]]ის პასპორტი ფაილი:BioPassMaroc.JPG|[[მაროკო]]ს პასპორტი ფაილი:Nederlanden paspoort.jpg|[[ნიდერლანდები]]ს პასპორტი ფაილი:Norwegian Passport, New Design.jpg|[[ნორვეგია|ნორვეგი]]ის პასპორტი ფაილი:Polska ePaszport.jpg|[[პოლონეთი]]ს პასპორტი ფაილი:Pasaport Ro.jpg|[[რუმინეთი]]ს პასპორტი ფაილი:Russian ePassport.jpg|[[რუსეთი]]ს პასპორტი ფაილი:Serbian Passport.svg|[[სერბეთი]]ს პასპორტი ფაილი:Slovakian ePassport.jpg|[[სლოვაკეთი]]ს პასპორტი ფაილი:Swiss Pass 2006.jpg|[[შვეიცარია|შვეიცარი]]ის პასპორტი ფაილი:Czech passport 2007 cover.jpg|[[ჩეხეთი]]ს პასპორტი ფაილი:Epasaport turkey.jpg|[[თურქეთი]]ს პასპორტი ფაილი:Ukrainian passport 2015.jpg|[[უკრაინა|უკრაინ]]ის პასპორტი </gallery> {{commons|Passport|პასპორტი}} == სქოლიო == <references /> ltfwu2ygto9diy09igq2sb0ugq7v1j1 5564012 5564011 2026-10-23T12:04:30Z Otogi 27089 დაემატა [[კატეგორია:პასპორტები]] გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით 5564012 wikitext text/x-wiki '''პასპორტი''' ({{lang-la|passus}} (მოძრაობა) და porta (კარიბჭე)) — პირადობისა და [[მოქალაქეობა|მოქალაქეობის]] დამადასტურებელი სახელმწიფო დოკუმენტი სახელმწიფოთა [[საზღვარი (სახელმწიფო)|საზღვრების]] გადალახვისა და საზღვარგარეთ ყოფნის დროს. პასპორტი ნიშნავს სახელმწიფოს მოქალაქედ ყოფნას, მაგრამ ეს არ ნიშნავს, რომ პასპორტის მფლობელი აუცილებლად ცხოვრობს ამ პასპორტის გამცემი ქვეყნის ტერიტორიაზე. პირადობის დამადასტურებელ დოკუმენტებში ასხვავებენ ორი სახის დოკუმენტს, ეს არის თავად პასპორტი და პირადობის დამადასტურებელი მოწმობა. ზოგ ქვეყანაში (მაგ. [[კორეის სახალხო დემოკრატიული რესპუბლიკა|ჩრ. კორეაში]], [[უკრაინა]]სა და [[რუსეთი|რუსეთში]]) პირადობის დამადასტურებელი მოწმობის ნაცვლად, გაიცემა „შინაგანი პასპორტი“''. უმრავლეს ქვეყნებში, პასპორტი არის სახელმწიფოს შინაგანი ძირითადი პირადობის დამადასტურებელი მოწმობა (მაგ. [[ბელარუსი]]). ისეთ ქვეყნებში როგორიცაა [[საქართველო]], [[საფრანგეთი]], [[ლიეტუვა]], [[სლოვაკეთი]] და ა.შ. სახელმწიფოს შინაგანი პირადობის დამადასურებელი მოწმობა წარმოადგენს პლასტიკური ბარათის ფორმის ბიომეტრიულ დოკუმენტს, პასპორტის აღება კი ნებაყოფლობითია. პასპორტი ვიზუალურად არის ბუკლეტისებრი დოკუმენტი, რომელშიც წარმოდგენილია [[ვიზა (დოკუმენტი)|ვიზები]] (თუ არ არის გაფორმებული უვიზო რეჟიმი), რომელიც ქვეყანაში შესვლის ნებართვას იძლევა და პიროვნების მაიდენტიფიცერებელი მონაცემები (მფლობელის სახელი, სურათი, დაბადების თარიღი, სქესი, მოქალაქეობა).<br /> პასპორტი გამოიყენება მთელს [[მსოფლიო]]ში, ამიტომ სხვადასხვა ქვეყნების პასპორტები მაქსიმალურად უნიფიცირებულია, ხოლო წარწერები ეროვნულ ენაზე ხშირად დუბლირდება [[ინგლისური ენა|ინგლისურ ენა]]ზეც. 21 საუკუნეში მსოფლიოს მრავალი ქვეყანა გადადის პასპორტების ახალ თაობაზე — ბიომეტრიულ პასპორტზე. <br /> საქართველოში ბიომეტრული პასპორტები 2010 წლის 15 აპრილიდან გაიცემა. როგორც წესი, ქვეყნები კრძალავენ თავის ტერიტორიაზე პიროვნების შესვლას და გადაადგილებას იმ სახელმწიფოს პასპორტით, რომელიც [[არაღიარებული ქვეყნების სია|არ არის აღიარებული]] ამ ქვეყნის მიერ. == ისტორია == ;სპარსეთი და იუდეა პასპორტის სახის დოკუმენტი პირველად [[ძველი აღთქმა|ძველ აღთქმაში]] გვხვდება. [[ნეემიას წიგნი]]ს, რომლის წერაც ძვ. წ. 443 წელს დასრულდა, მეორე თავში არის ციტატა:<ref>[http://www.orthodoxy.ge/tserili/biblia/neemia/neemia-2.htm ძველი აღთქმა. ნეემია. თავი მეორე]</ref> {{ციტატა|7. ვუთხარი მეფეს: თუ მეფე ინებებს, წერილები გამატანოს მდინარისგაღმელ მთავრებთან, რათა მათ მეგზურები გამაყოლონ, ვიდრე იუდამდე მივიდოდე.}} {{ციტატა|8. ერთი წერილი ასაფთან გამატანოს, სამეფო ტყის მცველთან, რათა მომცეს ხე-ტყე ციხე-სიმაგრის კარიბჭეთა ასაფიცრად, ასევე ტაძრისათვის, ქალაქის კედლისათვის და იმ სახლისათვის, რომელშიც მე ვიცხოვრებ. მიბოძა მეფემ, რადგან ღვთის მოწყალე ხელი იყო ჩემზე.}} ბიბლიის ამ მონაკვეთში გადმოცემულია მეფე [[არტაქსერქსე I]]-ის მეფობის ხანა სპარსეთის იმპერიაში. [[სპარსეთი]]ს გავლით [[იუდეა]]ში ჩასასვლელად მეფის მერიქიფე ნეემია ნებართვას თხოვს მეფეს. თხოვნის თანახმად, ეს ნებართვა მეფემ წერილის სახით უნდა ჩამოაყალიბოს, ანუ გასცეს დოკუმენტი, რომელიც იმ ხანად თანამედროვე პასპორტის როლს ასრულებდა.<ref>[{{Cite web |url=http://www.passport.gc.ca/pptc/hist.aspx?lang=eng |title=History of passports. Early passports. {{ref-en}} |accessdate=2013-07-28 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140227152227/http://www.passport.gc.ca/pptc/hist.aspx?lang=eng |archivedate=2014-02-27 }} History of passports. Early passports. {{ref-en}}]</ref><br /> [[ფაილი:First Japanese passport 1866.jpg|მინიატიურა|პირველი [[იაპონია|იაპონ]]ური პასპორტი. 1866 წელი.]] ;ეგვიპტე [[ეგვიპტე]]ში, ჯერ კიდევ [[ისლამი|ისლამიზაციის]] საწყის პერიოდში, მოქმედებდა მკაცრი საპასპორტო რეჟიმი. არც ერთ იქ მცხოვრებს არ შეეძლო დაეტოვა თავისი ოლქი [[მთავრობა|ხელისუფლების]] ნებართვის გარეშე. 720 წელს, მმართველის მიერ გამოცემული ბრძანების თანახმად, თუ რომელიმე [[ადამიანი]] შემჩნეულ იქნებოდა უპასპორტოდ ადგილიდან-ადგილზე გადაადგილებაში, [[ნავი (მრავალმნიშვნელოვანი)|ნავში]] ჩაჯდომაში, ან [[ნაპირი|ნაპირზე]] გადმოსვლაში, ეს ადამიანი ექვემდებარებოდა დაკავებას, ხოლო ნავი და მისი შიგთავსი [[კონფისკაცია]]ს და დაწვას. ასეთ პასპორტებს სიჯილი ეწოდებოდა და ისინი [[პაპირუსი]]სგან მზადდებოდა. [[ტულუნიდები]]ს დინასტიის მართველობის დროს ეგვიპტის დასატოვებლად საჭირო იყო ჯავაზის ქონა, ამ პასპორტში თანმხლები მონებიც კი უნდა აღრიცხულიყვნენ. ;ხალიფატი ისლამურ ხალიფატში პასპორტის მნიშვნელობას ასრულებდა ჩეკი, რომელიც გაიცემოდა სპეციალური გადასახადების გადახდისას: ზაკიატი მაჰმადიანებისთვის და ჯიზია არამაჰმადიანებისთვის. ამგვარად, ხალიფატის სხვადასხვა რაიონში მგზავრობა მხოლოდ გადასახდების კეთილსინდისიერ გადამხდელებს შეეძლოთ. ;ევროპა ზოგიერთი წყაროები თანამედროვე გაგებით „პასპორტის“ პირველი ნიმუშის ავტორად [[ინგლისის მონარქები|ინგლისის მეფე]] [[ჰენრი V]]-ს მიიჩნევენ, ხოლო სიტყვა პასპორტის სამშობლოდ [[საფრანგეთი]] ან [[იტალია]] ითვლება. შუა საუკუნეების [[ევროპა|ევროპაში]] ასეთი ტიპის დოკუმენტები ადგილობრივი ხელისუფლების მიერ გაიცემოდა [[მოგზაური|მოგზაურებზე]] და მასში აღნიშნული იყო ის [[ქალაქი|ქალაქები]] და [[დასახლება|დასახლებები]], სადაც ამ დოკუმენტის მფლობელს შეეძლო შესვლა ქალაქის კედლების და [[კარიბჭე]]ების გავლით. იმავე შუა საუკუნეების ევროპაში, პორტში გადაადგილებისთვის დოკუმენტების საჭიროება არ იყოს, რადგან პორტი ღია სავაჭრო ზონას წარმოადგენდა. XX საუკუნემდე პასპორტში მოცემული იყო მხოლოდ ტექსტური ველები მფლობელის [[ანთროპოლოგია|ანთროპოლოგიური]] აღწერით, ფოტოტექნოლოგიების გავრცელებასთან ერთად აუცილებელი გახდა ფოტოსურათის არსებობა.<br /> აქტიური პასპორტიზაცია XV საუკუნიდან იწყება, რაც იყო მათხოვრების და მაწანწალა ადამიანების წინააღმდეგ მიღებული მკაცრი ზომების ერთ-ერთი ნაწილი. გამომდინარე იქიდან, რომ ეს უკანასკნელები მუდმივად ცვლიდნენ ადგილსამყოფელს, მოგზაურები იძულებული იყვნენ დამატებით წარედგინათ პირადობის დამადასტურებელი დოკუმენტი, რომლითაც მათ მაწანწალებისგან გაარჩევდნენ. XVII საუკუნის შუა ხანიდან პასპორტის მნიშვნელობა სულ უფროდა უფრო იზრდება: დეზერტირობის აღსაკვეთად შემოიღეს სამხედრო პასპორტი (Militärpass), იმ ქვეყნებიდან ჩამოსულებისთვის სადაც გავრცელებული იყო ჟამი, შემოიღეს ე.წ. ჟამური პასპორტი (Pestpass); შემდგომში გამოჩნდა განსაკუთრებული პასპორტი [[ებრაელები]]სთვის და სახელოსნო სასწავლებლის მოსწავლეებისთვის; ამავე დროს პასპორტის რეგისტრაციის აუცილებლობაც იქმნება. საპასპორტო სისტემის განვითრებამ უმაღლეს ნიშნულს მიაღწია XVII და XIX საუკუნეების მიჯნაზე, უმთავრესად საფრანგეთში; იკრძალებადა ყოველგვარი გასვლა ქალაქიდან პასპორტის მიღების გარეშე. საპასპორტო სისტემა პოლიტიკური პოლიციის ხელში იყო სახელმწიფოსთვის საშიში ადამიანების მოძებნის უმარტივესი საშუალება. იმჟამინდელი განუწყვეტელი ომიანობის პერიოდში პასპორტი განსაკუთრებულ როლს ასრულებდა ქვეყანაში ჯაშუშების აღმოჩენის პროცესში.<br /> [[ფაილი:Ottoman passport.jpg|მინიატიურა|ოსმალეთის იმპერიის პასპორტი]] [[ბონაპარტი, ნაპოლეონ|ნაპოლეონი]]ს ხანაში საპასპორტო რეჟიმი არ შეცვლილა, მაგრამ გატარდა რიგი რეფორმებისა: საზღვრებზე საპასპორტო კონტროლი გამარტივდა, ღატაკებზე პასპორტი უფასოდ გაიცემოდა, ასევე უფასოდ იწარმოებოდა პასპორტების რეგისტრაცია (საფრანგეთი, [[გერმანია]]). მრავალწლიანმა გამოცდილებამ აჩვენა, რომ პასპორტების სავალდებულო გაცემა და რეგისტრაცია ერთი მხრივ ვერ უზრუნველყოფს დასახული მიზნის მიღწევას, რადგან მოსახლეობის გაზრდილი მოძრაობიდან გამომდინარე აღნიშნული პროცედურა უბროლო ფორმალობად გადაიქცა, და მეორე მხრივ აღნიშნული პროცედურის ვალდებულება უაზროთ ავიწროვებდა მოგზაურებს, რომელთა უმრავლესობა სრულიად უვნებელი პიროვნებები იყვნენ. პირიქით, არაკეთილსაიმედო ხალხს თავისუფლად და დაუბროკოლებლად შეეძლოთ საზღვრების გადალახვა გაყალბებული ან სხვისი დოკუმენტებით. ამავე დროს, საპასპორტო სისტემა ზღუდავდა რა ადამიანის თავისუფალ მოძრაობას, ასევე ზღუდავდა ქვეყნის [[მრეწველობა|სამრეწველო]] განვითარებას. ამიტომ, XIX ასწლეულის შუა ხანაში დასავლეთ ევროპაში საპასპორტო რეჟიმმა შერბილება განიცადა. XIX საუკუნის მიწურულიდან [[პირველი მსოფლიო ომი|პირველ მსოფლიო ომამდე]] ევროპაში მოგზაურობისთვის პასპორტის საჭიროება არ იყო აუცილებელი, საზღვრების გადალახვა იყო გამარტივებული. ამიტომ პასპორტს ფლობდა მოსახლეობის მცირე ნაწილი. ევროპულ საპასპორტო სისტემაში გარდატეხა მომძლავრებულმა სარკინიგზო გადაზიდვებმა მოახდინეს. XIX საუკუნეში სარკინიგზო სისტემის მკვეთრმა ზრდამ, ადამიანების უზარმაზარ მასებს საშუალება მისცა სწრაფად გადაადგილებულიყვნენ ქვეყნებს შორის. ამან ტრადიციული ევროპული საპასპორტო სისტემა მოუქნელ და საშინლად გართულებულ სისტემად აქცია და ევროპელები იძულებული გახდნენ უარი ეთქვათ მასზე. [[რუსეთის იმპერია|მეფის რუსეთში]] და [[ოსმალეთის იმპერია]]ში საპასპორტო სისტემა შენარჩუნდა, მაგრამ მასთან ერთად არსებობდა შინაგანი პასპორტების სისტემაც, რომელიც ქვეყნის შიდა მიმოსვლას არეგულირებდა.<br /> პირველი მსოფლიო ომის მიმდინარეობისას, ევროპულმა ქვეყნებმა გააძლიერეს სასასზღვრო კონტრლი რათა თავი დაეცვათ უცხო ქვეყნის ჯაშუშებისგან და აღეკვეთათ კვალიფიციური მუშახელის გადინება ქვეყნიდან. ასეთი სისტემა მეორე მსოფლიო ომის შემდგომაც შენარჩუნდა და რუტინულ პროცედურად გადაიქცა. ცნობილია, რომ [[1920]]-იანი წლების [[ბრიტანეთი|ბრიტანელი]] ტურისტები უჩიოდნენ „არადემოკრატიულ“ პროცედურას, განსაკუთრეთრებით ბევრი ჩივილი მოყვა ფოტოსურათების და ანთროპომეტრიული მონაცემების აუცილებლობას.<ref>Marrus, Michael, The Unwanted: European Refugees in the Twentieth Century. New York: Oxford University Press (1985), p. 92.</ref> 1920 წელს [[ერთა ლიგა|ერთა ლიგ]]ის სპეციალურად გამართულ კონფერენციაზე, რომელიც პასპორტებს და სამგზავრო დოკუმენტებს ეძღვნებოდა, განისაზღვრა საპასპორტო სისტემის პრინციპები. საპასპორტო სისტემის პრინციპები ასევე [[1926]] და [[1927]] წლებშიც ჩატარებულ კონფერენციებშიც განისაზღვრა.<br /> მსგავსი კონფერენცია [[გაერო]]მ [[1963]] წელს ჩაატარა, მაგრამ გლობალური საპასპორტო სისტემის ძირითად პრინციპებზე შეთანხმება ამ კონფერენციაზე ვერ მოხერხდა. ამ რეკომენაციების უმრავლესობა მიღებულ იქნა [[1980]] წელს, [[სამოქალაქო ავიაციის საერთაშორისო ორგანიზაცია|იკაო]]-ს თაოსნობით. მაგალითად, დამტკიცდა თანამედროვე პასპორტის პოლიგრაფიული ფორმატი: მრავალფურცლიანი ბუკლეტი ზომით 88,0 × 125,0 მმ.<br /><ref>{{Cite web |url=http://www.icao.int/publications/Documents/7300_6ed.pdf |title=Convention on International Civil Aviation.Six Edition.1980.pdf {{ref-en}} |access-date=2013-07-28 |archive-date=2013-03-09 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130309172952/http://www.icao.int/publications/Documents/7300_6ed.pdf }}</ref> XXI საუკუნიდან ([[2010]] წლის [[1 აპრილი]]დან) სახელმწიფოები იწყებენ მხოლოდ მანქანურად კითხვადი პასპორტების გაცემას, რომლებიც შეიცავენ ბიომეტრიულ და სხვა სახის მონაცემებს (ცნობები ვიზებზე, სახის ციფრული ფოტოგრაფიული გამოსახულება, თითების ან/და თვალის ფერადი გარსის გამოსახულება). აღნიშნული მონაცემები ინახება პასპორტის შიგნით ჩაყენებულ უკონტაქტო იტეგრალური სქემის კრისტალზე. == ტიპები == [[ფაილი:Georgian passport.jpg|180px|მინიატიურა|საქართველოს მოქალაქის ორდინარული ბიომეტრული პასპორტი.]] საპასპორტო ტერმინოლოგია უმთავრესად სტანდარტიზებულია მთელ მსოფლიოში, მაგრამ ქვეყნების მიხედვით პასპორტის ტიპები, გვერდების რაოდენობა და განსაზღვრება შესაძლებელია განსხვავდებოდეს ერთმანეთისგან. არსებობს პასპორტების შემდეგი ტიპები: ;ორდინალური პასპორტი (Ordinary passport) :გაიცემა ჩვეულებრივ მოქალაქეებზე, რომლებიც მიემარებიან საზღვარგარეთ. ;სამსახურებრივი ან ოფიციალური პასპორტი (Official passport) :გაიცემა მოქალაქეთა განსუკუთრებულ კატეგორიაზე, რომლებსაც არ გააჩნიათ [[დიპლომატიური იმუნიტეტი]]. საქართველოს კანონმდებლობის თანახმად, სამსახურეობრივი პასპორტი მიეცემათ: ცენტრალური საარჩევნო კომისიის, [[პარლამენტი]]ს, საკონსტიუციო და უზენაისი სასამართლოს, სახალხო დამცველის, გენერალური პროკურორის, და სახელმწიფო კანცელარიის ზოგიერთ თანამშრომელს და ასევე ზოგ სხვა პირს. [[ფაილი:US Diplomatic Passport.JPG|180px|მინიატიურა|აშშ-ს დიპლომატიური პასპორტი.]] ;დიპლომატიური პასპორტი (Diplomatic passport) :მიეცემათ [[დიპლომატია|დიპლომატებ]]ს, საკოსულოს თანამშრომლებს და მათი ოჯახის წევრებს. დიპლომატიური პასპორტის ფლობა ავტომატურად არ უზრუნველყოფს დიპლომატიური იმუნიტეტის ფლობას. დიპლომატის სტატუსს და დიპლომატიურ იმუნიტეტს პირს ანიჭებს მიმღები სახელმწიფო საკუთარი კანონმდებლობის და საერთაშორისო დიპლომატიური კონვენციების შესაბამისად, თუ ეს სახელმწიფო არის ამ კონვენციების მონაწილე. დიპლომატიური პასპორტის ფლობა ასევე არ ნიშნავს უვიზოდ შევლის შესაძლებლობას ხვა ქვეყნის ტერიტორიაზე. იმისდა მიუხედავთ, თუ ჩვეულებრივ მოქალაქეებს და [[ტურისტი|ტურისტებ]]ს შესაძლებლობა აქვთ უვიზო მიმოსვლით ისარგებლონ, დიპლომატიურ პასპორტის მქონე პირებისთვის საჭიროა დიპლომატიური ვიზის აღება. საქართველოს კანონმდებლობით, დიპლომატიური პასპორტით სარგებლობენ მაღალი თანამდებობის პირები მათ შორის [[საქართველოს პრეზიდენტი]] და მისი მეუღლე. ;დროებითი პასპორტი (Emergency or temporary passport) :დროებითი პასპორტი გაიცემა ძირითადი პასპორტის დაკარგვის ან მოპარვის შემთხვევაში. საქართველოს ტერიტორიაზე დროებითი პასპორტი ფუნქციას ასრულებს პირადობის დროებითი მოწმობა. ;მეზღვაურის პასპორტი (Seaman's passport) :ეს არის მეზღვაურის პირადობის დამადასტურებელი დოკუმენტი, რომელშიც ასევე შეიტანება მონაცემები მეზღვაურის გემზე შრომითი საქმიანობის, ნაოსნობის სტაჟისა და მეზღვაურის ჯანმრთელობის შესახებ. საქართველოს ტერიტორიაზე მეზღვაურის პასპორტის ფუნქციას [[მეზღვაურის წიგნაკი]] ასრულებს. ;კოლექტიური პასპორტი (Group passport) :მიეცემა განსაზღვრულ პირთა ჯგუფს, რომელიც ერთად მოგზაურობს, მაგალითად, [[მოსწავლე]]თა ჯგუფი [[მასწავლებელი|მასწავლებ]]ლის ხელმძღვანელობით. ;ოჯახური პასპორტი (Family passport) :გაიცემა მოგზაურის [[ოჯახი]]ს წევრებზე — მამა, დედა, მეუღლე ან მეუღლეები, შვილები. ოჯახური პასპორტი მიეცემა ერთ-ერთ პირს. ეს პირი შეიძლება მოგზაურობდეს, მარტო, პასპორტში მითითებულ ყველა ან ზოგიერთ ოჯახის წევრთან ერთად. [[ფაილი:UN-laissez-passer.jpg|180px|მინიატიურა|გაეროს პასპორტი, როგორც ლესე-პასე პასპორტის მაგალითი]] ;ლესე-პასე (Laissez-Passer) :სამგზავრო დოკუმენტი (Travel document), რომელიც არ არის ნაციონალური პასპორტი, მაგრამ ასრულებს პასპორტის ფუნქციას. გაიცემა [[საერთაშორისო ორგანიზაციები]]ს მიერ თავის თანამშრომლებზე (მაგალითად, გაეროს პასპორტი) ან მთავრობის მიერ. ;უცხოელის პასპორტი (Alien's passport) :არის დოკუმენტი, რომელიც არ არის ეროვნული პასპორტი, მაგრამ ასრულებს პასპორტის ფუნქციას ზოგ ვითარებაში, მაგალითად მოქალაქობის არ ქონის შემთხვევაში (ხშირად ხდება ესტონეთში [[ლატვია]]სა და [[დანია]]ში), ან არამოქალაქე-რეზიდენტზე ([[ჩეხეთი]]ს არამოქალაქის პასპორტი). :საქართველოს ტერიტორიაზე უცხოელის პასპორტის ფუნქციას მუდმივი ან დროებითი ბინადრობის მოწმობა ასრულებს. ;შინაგანი პასპორტი (Internal passport) :ძირითადი დოკუმენტი, რომელიც მოწმობს რომელიმე სახელმწიფოს მოქალქეობას ამ სახელმწიფოს ტერიტორიაზე. საქართველოს ტერიტორიაზე შინაგანი პასპორტის ფუნციას [[საქართველოს მოქალაქის პირადობის მოწმობა]] ასრულებს. ;საპატიო მოქალაქის პასპორტი (Honorary citizen's document) არის დოკუმენტი, რომელიც არ არის ეროვნული პასპორტი, გაიცემა სახელმწიფოს ან ორგანიზაციის მიერ განსაკუთრებული დამსახურებებისთვის, როგორც წესი, არამოქალაქეებზე. [[:en:Honorary citizen of the United States|აშშ-ს საპატიო მოქალქაქის პასპორტი]] ან [[მსოფლიოს პასპორტი]]. ;კომუფლირებული პასპორტი (Camouflage passport) [[ფაილი:Passports.jpg|250px|მინიატიურა|კომუფლირებული პასპორტი მაგალითი]] : ეს მაღალ [[პოლიგრაფია|პოლიგრაფი]]ულ დონეზე შესრულებული დოკუმენტი უდასტურებს თავის მფლობელს იმ ქვეყნის მოქალქეობას რომელიც უკვე აღარ არსებობს ან არც არასდროს უარსებია. რამდენიმე ქვეყანაში, არსებობენ ფირმები, რომლებიც ამგვარი პასპორტების ბეჭდვით არიან დაკავებულნი. უშიშროების სამსახურები ხშირად ასეთ ფირმებს ტერორისტების და დამნაშავეების ხელშეწყობაში ადანაშაულებს. მაგრამ, მიუხედავად ამისა, კომუფლირებული პასპორტების შექმნა, გაფორმება, შეძენა და გასხვისება არ იკრძალება კანონმდებლობით, რადგან კომუფლირებული პასპორტი თავის მფლობელს არ მიაწერს რომელიმე არსებული ქვეყნის მოქალაქეობას. კომუფლირებული პასპორტით სახელმწიფო საზღვრის გადაკვეთის მცდელობა ყველა ქვეყანაში დასჯადი ქმედებაა. კომუფლირებული პასპორტის ერთ-ერთ ნაირასახეობას წარმოადგენს ფანტასტიკური პასპორტი. ;ფანტასტიკური პასპორტი (Fantasy passports) :ფანტასტიკური პასპორტი, ისევე როგორც კომუფლირებული, არ არის აღიარებული არც ერთი სახელმწიფოს მიერ და ამ დოკუმენტით სახელმწიფო საზღვრის გადაკვეთა აკრძალულია. ფანტასტიკური პასპორტი კომუფლირებული პასპორტისგან განსხვავდება იმით, რომ ფანტასტიკურ პასპორტს საკუთარი სახელით ამზადებენ და გასცემენ რეალურად არსებული [[არასამთავრობო ორგანიზაცია|არასამთავრობო ორგანიზაცი]]ები, ჯგუფები ან ფონდები. ზოგ შემთხვევაში, ფანტასტიკური პასპორტის დამზადება მიზნად ისახავს ამ ორგანიზაციის რეკლამას. სხვა შემთხვევაში აღნიშნული პასპორტი არის უბრალოდ ხუმრობა ან სუვენირი. : == სამოქალაქო ავიაციის საერთაშორისო ორგანიზაციის სტანდარტები == სამოქალაქო ავიაციის საერთაშორისო ორგანიზაციამ (იკაო) დაადგინა სარეკომენდაციო ხასიათის სტანდარტი, რომელიც რეგლამენტირებას უკეთებს პირადობის დამადასტურებელი დოკუმენტაციის მიმართ წაყენებულ მოთხოვნებს. რამდენიმე ქვეყანაში (საქართველოს ჩათვლით), არსებობს შედა კანონმდებლობა, რომელიც ეროვნული სტანდარტების არარსებობის შემთხვევაში იკაო-ს სტანდარტების გამოყენებას ავალდებულებს. == პასპორტების საერთაშორისო რეიტინგები == სამოქალაქო მობილობისა და მოქალაქეობის დამოუკიდებელი კვლევითი პლატფორმები პერიოდულად აქვეყნებენ რეიტინგებს, რომლებიც აჩვენებს, რამდენ ქვეყანასა და ტერიტორიაზე შეუძლიათ პასპორტის მფლობელებს მოგზაურობა უვიზოდ, ვიზის მიღებით საზღვარზე ან ელექტრონული ვიზით. ყველაზე ხშირად ციტირებული დემონსტრაციული სისტემა სამია. === Passport Index (Arton Capital) === კანადური კომპანია „Arton Capital“ რეალურ დროში აახლებს პროექტ '''Passport Index'''‑ს და თითოეულ პასპორტს აძლევს '''მობილობის ქულას''' (Mobility Score, MS). ქვემოთ ცხრილში მოყვანილია 2025 წლის მდგომარეობით ლიდერების პირველი სამეული და საქართველოს პოზიცია:<ref name="PI2025">{{cite web |title=Global Passport Power Rank 2025 |url=https://www.passportindex.org/byRank.php |publisher=Passport Index |language=en |access-date=2025-07-16}}</ref> {| class="wikitable sortable" style="text-align:center" ! პოზიცია !! ქვეყანა !! MS |- | 1 || {{Flag|არაბთა გაერთიანებული საამიროები}} || 179 |- | 2 || {{Flag|ესპანეთი}} || 176 |- | 3 || {{Flag|ავსტრია}} || 175 |- | 33 || {{Flag|საქართველო}} || 133 |} === Henley Passport Index === 2000‑იანი წლების მიწურულს ბრიტანულმა საკონსულტაციო ჯგუფმა „Henley & Partners“ ჟურნალ **Henley Passport Index**‑ში დაიწყო IATA‑ს (საერთაშორისო საჰაერო ტრანსპორტის ასოციაცია) მონაცემებზე დაფუძნებული ყოველკვარტალური რეიტინგის გამოქვეყნება. ინდექსი ითვლის იმ მიმართულებათა რაოდენობას, სადაც კონკრეტული პასპორტის მფლობელს წინასწარ ვიზა არ სჭირდება. 2025 წლის II კვარტალში: <ref name="Henley2025">{{cite web |url=https://www.henleyglobal.com/passport-index/ranking |title=Henley Passport Index — Global Passport Ranking (Q2 2025) |publisher=Henley & Partners |date=2025 |language=en |access-date=2025-07-16}}</ref> {| class="wikitable" style="text-align:center" ! პოზიცია !! ქვეყანა !! უვიზო/VoA ქვეყნები |- | 1 || {{Flag|საფრანგეთი}} || 194 |- | 2 || {{Flag|სინგაპური}} || 193 |- | 3 || {{Flag|გერმანია}} || 193 |- | 47 || {{Flag|საქართველო}} || 119 |} === კომპოზიტური (მრავალფაქტორიანი) პასპორტის ინდექსი, 2025 === ევროპული კომპანია "იმიგრანტ ინვესტი" პასპორტების შეფასებისას აერთიანებს 9 ინდიკატორს და ყოფს ოთხ კატეგორიად: თავისუფალი მოგზაურობა, აქტივების დაცვა, ცხოვრების ხარისხი და „გეგმა B“. 2025 წლის საჯარო ანგარიშის მიხედვით, „თავისუფალი მოგზაურობის“ კატეგორიაში პირველი სამეული ასეთია:<ref name="CI2025">{{cite web |title=Worldwide Passport Ranking 2025 |url=https://immigrantinvest.com/passport-index/ |publisher=passport‑index project |language=en |access-date=2025-07-16}}</ref> {| class="wikitable" style="text-align:center" ! პოზიცია !! ქვეყანა !! კომპოზიტური ქულა |- | 1 || {{Flag|ავსტრალია}} || 88.8 |- | 2 || {{Flag|ირლანდია}} || 88.6 |- | 3 || {{Flag|კანადა}} || 88.1 |} === ინდექსებს შორის ძირითადი განსხვავებები === * '''Passport Index''' ინფორმაციას აახლებს რეალურ დროში და აქცენტს მხოლოდ ვიზური რეჟიმების ცვლაზე აკეთებს. * '''Henley Passport Index''' იყენებს ოფიციალურ IATA‑ს სტატისტიკას და წლიურ/კვარტალურ კვეთას, რის გამოც მისი ციფრები პასპორტების „შემაჯამებელ ძალაში“ მცირედით განსხვავდება. * '''მრავალფაქტორიანი ინდექსი''' გასცდება ვიზურ თავისუფლებას: Econ‑სოციალურ მაჩვენებლებს, მოქალაქეობის მიღების სირთულეს, ინვესტიციის ბარიერებსა და საგადასახადო ჩარჩოსაც ითვალისწინებს. საქართველოს პასპორტი სამივე რეიტინგში საშუალო პოზიციაზეა: '''33‑ე''' (Passport Index), '''47‑ე''' (Henley) და '''30‑დან‑40‑მდე''' დიაპაზონი მრავალფაქტორიან შკალაზე. == მანქანურად კითხვადი ზონა == [[ფაილი:Mrp image.gif|მინიატიურა|მანქანურად კითხვადი ზონა [[აშშ]]-ს პასპორტში.]] ICAO 9303 სტანდარტის შესაბამისად განისაზღვრება პასპორტის [[მანქანურად კითხვადი ზონა]] ({{lang-en| Machine Readable Zone, MRZ}}), რომელიც ჩვეულებისამებრ განთავსებულია გვერდის ქვედა ნაწილში საიდენტიფიკაციო ინფორმაციასთან ერთად. მანქანურად კითხვადი ზონა არსებიობს მსოფლიოს ბევრი ქვეყნის პასპორტზე. აღნიშნული ზონა შედგება ავტომატურად ამოკითხვისთვის განკუთვნილი ორი სტროფისგან. სიმბოლოების პირველიი სტროფი შეიცავს ინფორმაციას პასპორტის ტიპის და გამცემი ქვეყნის შესახებ, მფლობელის სახელს და გვარს. მეორე სტროფი შეიცავს პასპორტის ნომერს, გამცემ ქვეყანას, დაბადების თარიღს, მფლობელის სქესს, პასპორტის მოქმედების ვადას და საიდენტიფიკაციო ნომერს (პირად ნომერს) პასპორტის გამცემი ქვეყნის სტანდარტის შესაბამისად. საქართველოს კანონმედბლობის შესაბამისად, საქართველოს მოქალაქის პირადი ნომერი შედგება თერთმეტი ციფრისაგან. პირველი ორი ციფრი (01-დან 99-მდე) არის ადმინისტრაციული ერთეულის კოდი, მომდევნო ერთი ციფრი (1-დან 9-მდე) საკონტროლოა, რომელიც გარკვეული ფორმულის საფუძველზე მიიღება დანარჩენი ათი ციფრისაგან. შემდეგი ორი ციფრი (01-დან 99-მდე) არის სააგენტოს იმ ტერიტორიული სამსახურის კოდი, რომელმაც პირს მიანიჭა პირადი ნომერი, ხოლო ბოლო ექვსი ციფრი – პირისათვის პირადი ნომრის მინიჭების შესახებ ჩანაწერის რიგითი ნომერი (000001-დან 999999-მდე), გარდა კომბინაციებისა 666XXX, X666XX, XX666X, XXX666. საზღვარგარეთ მყოფი საქართველოს მოქალაქისათვის მინიჭებული პირადი ნომრის პირველი ორი ციფრი საქართველოს საგარეო საქმეთა სამინისტროს აღმნიშვნელია, მომდევნო ერთი ციფრი (1-დან 9-მდე) საკონტროლოა, შემდეგი ორი ციფრი პირადი ნომრის მიმნიჭებელ საზღვარგარეთ საქართველოს დიპლომატიურ წარმომადგენლობასა ან საკონსულო დაწესებულებაზე მიუთითებს. დანარჩენი ექვსი ციფრი პირადი ნომრის მინიჭების შესახებ ჩანაწერის რიგითი ნომერია, გარდა კომბინაციებისა 666XXX, X666XX, XX666X, XXX666.<ref>[https://matsne.gov.ge/index.php?option=com_ldmssearch&view=docView&id=1435931&lang=ge საქართველოს იუსტიციის მინისტრის ბრძანება № 98; თავი II; მე-14 მუხლი; მე-5 ქვეპუნქტი.]</ref> == პასპორტის ნომერი == პასპორტის ნომერის მიმდევრობა უმრავლეს ქვეყნებში უნიკალურია. მაგალითად, თუ დავუშვებთ, რომ ნომერში X — ლათინური ასოა, ხოლო Y — ციფრია, მაშინ პასპორტის ნომერი არის შემდეგი სახის: {| class="prettytable" ! ქვეყანა !! !! |- |[[საქართველო]] ||YYXXYYYYY || 2Y2X5Y |- |[[რუსეთი]] ||YY YY YYYYYY ||10Y |- |[[უკრაინა]] ||XXYYYYYY ||2X6Y |- |[[ბელარუსი]] ||XXYYYYYYY ||2X7Y |- | [[ლიეტუვა]] ||XXYYYYYY <br /> YYYYYYYY ||2X6Y <br /> 8Y |- | [[ლატვია]] ||XXYYYYYYY <br /> YYYYYYY ||2X7Y <br /> 7Y |- | [[ესტონეთი]] ||XYYYYYYY ||X7Y |- | [[სომხეთი]] ||XXYYYYYYY ||2X7Y |- | [[ყაზახეთი]] ||XYYYYYYY <br /> YYYYYYY ||X7Y <br /> 7Y |- | [[ყირგიზეთი]] ||XXYYYYYYY ||2X7Y |- | [[უზბეკეთი]] ||XX YYYYYYY ||2X7Y |- |[[თურქმენეთი]] ||YYYYYY ||6Y |- |[[ისრაელი]] ||YYYYYY <br /> YYYYYYY <br /> YYYYYYYY ||6Y <br /> 7Y <br /> 8Y |- |[[ინდონეზია]] ||XYYYYYY ||1X6Y |} == საქართველოს მოქალაქის პასპორტი == {{მთავარი|საქართველოს პასპორტი}} საქართველოს მოქალაქის პასპორტი არის საქართველოს მოქალაქის პირადობის და მოქალაქეობის დამადასტურებელი დოკუმენტი, როგორც საქართველოს ტერიტორიაზე, ისე მის ფარგლებს გარეთ. პასპორტი საქართველოს კუთვნილებაა და გაიცემა ნებისმიერი ასაკის საქართველოს მოქალაქეებზე მათი საქართველოდან გასვლის, საზღვარგარეთ გადაადგილების და საქართველოში შემოსვლის მიზნით. პასპორტის შენახვისა და დანიშნულებისამებრ გამოყენებისათვის პასუხისმგებლობა ეკისრება მის კანონიერ მფლობელს. პასპორტის გაცემის თაობაზე შუამდგომლობის აღძვრის უფლება აქვს სრულწლოვან და ქმედითუნარიან საქართველოს მოქალაქეს, სათანადო წესით დამოწმებული მინდობილობის მქონე პირს, აგრეთვე არასრულწლოვანის წარმომადგენელს. ერთი და იგივე პირი შეიძლება ერთდროულად ფლობდეს რამდენიმე მოქმედ პასპორტს. იმ შემთხვევაში, თუ პირზე გაცემულია პასპორტი, იმავდროულად ახალი პასპორტი გაიცემა მისი წერილობითი შუამდგომლობის საფუძველზე. საქართველოს მოქალაქის პასპორტის მოქმედების ვადა განისაზღვრება 10 წლით მისი გაცემის დღიდან, არასრულწლოვან პირზე გაცემული პასპორტის მოქმედების ვადაა 3 წელი, ხოლო ერთზე მეტი პასპორტის ფლობის შემთხვევაში მეორე და მომდევნო პასპორტის, ასევე ბიომეტრიული შემცველობის გარეშე გაცემული პასპორტის მოქმედების ვადაა 1 წელი <ref>საქართველოს იუსტიციის მინისტრის ბრძანება №1398. თავი II. მუხლი 19. I ქვეპუნქტი.</ref> == იხილეთ აგრეთვე == * [[ვიზა (დოკუმენტი)]] * [[ჩიკაგოს კონვენცია]] * [[საქართველოს მოქალაქის პირადობის მოწმობა]] * [[ბიომეტრული პასპორტი]] * [[საქართველოს პასპორტი]] == გალერეა == <gallery> ფაილი:Reisepass Bundesrepublik Deutschland – Einband Vorderseite 2017.jpg|[[გერმანია|გერმანი]]ის პასპორტი ფაილი:Albanian biometric passport (crop).jpg|[[ალბანეთი]]ს პასპორტი ფაილი:Belgian Passport 2008 cover.jpg|[[ბელგია|ბელგი]]ის პასპორტი ფაილი:Interna Folder.jpg|[[ბრაზილია|ბრაზილი]]ის პასპორტი ფაილი:REPUBLIC OF CHINA (TAIWAN) PASSPORT 2020.png|[[ტაივანი]]ს პასპორტი ფაილი:Passeport RPC 2010.jpg|[[ჩინეთი]]ს პასპორტი ფაილი:Hungarian passport.jpg|[[უნგრეთი]]ს პასპორტი ფაილი:Indian Passport.jpg|[[ინდოეთი]]ს პასპორტი ფაილი:Eirepas.JPG|[[ირლანდია|ირლანდი]]ის პასპორტი ფაილი:Icelandic Passport Front Cover.jpg|[[ისლანდია|ისლანდი]]ის პასპორტი ფაილი:IsrPass.jpg|[[ისრაელი]]ს პასპორტი ფაილი:Passaportoitaliano2006.jpg|[[იტალია|იტალი]]ის პასპორტი ფაილი:JapanpassportNew10y.PNG|[[იაპონია|იაპონი]]ის პასპორტი ფაილი:Kazakhstan Passport.svg|[[ყაზახეთი]]ს პასპორტი ფაილი:Us-passport.jpg|[[აშშ]]-ს პასპორტი ფაილი:Lebanese passport.jpg|[[ლიბანი]]ს პასპორტი ფაილი:FürstentumLiechtensteinReisepassCover.jpg|[[ლიხტენშტაინი|ლიხტენშტაინის]] პასპორტი ფაილი:Pasas2008.gif|[[ლიეტუვა|ლიეტუვ]]ის პასპორტი ფაილი:Malaysia Passport.svg|[[მალაიზია|მალაიზი]]ის პასპორტი ფაილი:BioPassMaroc.JPG|[[მაროკო]]ს პასპორტი ფაილი:Nederlanden paspoort.jpg|[[ნიდერლანდები]]ს პასპორტი ფაილი:Norwegian Passport, New Design.jpg|[[ნორვეგია|ნორვეგი]]ის პასპორტი ფაილი:Polska ePaszport.jpg|[[პოლონეთი]]ს პასპორტი ფაილი:Pasaport Ro.jpg|[[რუმინეთი]]ს პასპორტი ფაილი:Russian ePassport.jpg|[[რუსეთი]]ს პასპორტი ფაილი:Serbian Passport.svg|[[სერბეთი]]ს პასპორტი ფაილი:Slovakian ePassport.jpg|[[სლოვაკეთი]]ს პასპორტი ფაილი:Swiss Pass 2006.jpg|[[შვეიცარია|შვეიცარი]]ის პასპორტი ფაილი:Czech passport 2007 cover.jpg|[[ჩეხეთი]]ს პასპორტი ფაილი:Epasaport turkey.jpg|[[თურქეთი]]ს პასპორტი ფაილი:Ukrainian passport 2015.jpg|[[უკრაინა|უკრაინ]]ის პასპორტი </gallery> {{commons|Passport|პასპორტი}} == სქოლიო == <references /> [[კატეგორია:პასპორტები]] m6zm83ps68wol476ji74pztm35b7aon 5564020 5564012 2026-10-23T12:09:58Z Otogi 27089 5564020 wikitext text/x-wiki '''პასპორტი''' ({{lang-la|passus}} (მოძრაობა) და porta (კარიბჭე)) — პირადობისა და [[მოქალაქეობა|მოქალაქეობის]] დამადასტურებელი სახელმწიფო დოკუმენტი სახელმწიფოთა [[საზღვარი (სახელმწიფო)|საზღვრების]] გადალახვისა და საზღვარგარეთ ყოფნის დროს. პასპორტი ნიშნავს სახელმწიფოს მოქალაქედ ყოფნას, მაგრამ ეს არ ნიშნავს, რომ პასპორტის მფლობელი აუცილებლად ცხოვრობს ამ პასპორტის გამცემი ქვეყნის ტერიტორიაზე. პირადობის დამადასტურებელ დოკუმენტებში ასხვავებენ ორი სახის დოკუმენტს, ეს არის თავად პასპორტი და პირადობის დამადასტურებელი მოწმობა. ზოგ ქვეყანაში (მაგ. [[კორეის სახალხო დემოკრატიული რესპუბლიკა|ჩრ. კორეაში]], [[უკრაინა]]სა და [[რუსეთი|რუსეთში]]) პირადობის დამადასტურებელი მოწმობის ნაცვლად, გაიცემა „შინაგანი პასპორტი“''. უმრავლეს ქვეყნებში, პასპორტი არის სახელმწიფოს შინაგანი ძირითადი პირადობის დამადასტურებელი მოწმობა (მაგ. [[ბელარუსი]]). ისეთ ქვეყნებში როგორიცაა [[საქართველო]], [[საფრანგეთი]], [[ლიეტუვა]], [[სლოვაკეთი]] და ა.შ. სახელმწიფოს შინაგანი პირადობის დამადასურებელი მოწმობა წარმოადგენს პლასტიკური ბარათის ფორმის ბიომეტრიულ დოკუმენტს, პასპორტის აღება კი ნებაყოფლობითია. პასპორტი ვიზუალურად არის ბუკლეტისებრი დოკუმენტი, რომელშიც წარმოდგენილია [[ვიზა (დოკუმენტი)|ვიზები]] (თუ არ არის გაფორმებული უვიზო რეჟიმი), რომელიც ქვეყანაში შესვლის ნებართვას იძლევა და პიროვნების მაიდენტიფიცერებელი მონაცემები (მფლობელის სახელი, სურათი, დაბადების თარიღი, სქესი, მოქალაქეობა).<br /> პასპორტი გამოიყენება მთელს [[მსოფლიო]]ში, ამიტომ სხვადასხვა ქვეყნების პასპორტები მაქსიმალურად უნიფიცირებულია, ხოლო წარწერები ეროვნულ ენაზე ხშირად დუბლირდება [[ინგლისური ენა|ინგლისურ ენა]]ზეც. 21 საუკუნეში მსოფლიოს მრავალი ქვეყანა გადადის პასპორტების ახალ თაობაზე — ბიომეტრიულ პასპორტზე. <br /> საქართველოში ბიომეტრული პასპორტები 2010 წლის 15 აპრილიდან გაიცემა. როგორც წესი, ქვეყნები კრძალავენ თავის ტერიტორიაზე პიროვნების შესვლას და გადაადგილებას იმ სახელმწიფოს პასპორტით, რომელიც [[არაღიარებული ქვეყნების სია|არ არის აღიარებული]] ამ ქვეყნის მიერ. == ისტორია == ;სპარსეთი და იუდეა პასპორტის სახის დოკუმენტი პირველად [[ძველი აღთქმა|ძველ აღთქმაში]] გვხვდება. [[ნეემიას წიგნი]]ს, რომლის წერაც ძვ. წ. 443 წელს დასრულდა, მეორე თავში არის ციტატა:<ref>[http://www.orthodoxy.ge/tserili/biblia/neemia/neemia-2.htm ძველი აღთქმა. ნეემია. თავი მეორე]</ref> {{ციტატა|7. ვუთხარი მეფეს: თუ მეფე ინებებს, წერილები გამატანოს მდინარისგაღმელ მთავრებთან, რათა მათ მეგზურები გამაყოლონ, ვიდრე იუდამდე მივიდოდე.}} {{ციტატა|8. ერთი წერილი ასაფთან გამატანოს, სამეფო ტყის მცველთან, რათა მომცეს ხე-ტყე ციხე-სიმაგრის კარიბჭეთა ასაფიცრად, ასევე ტაძრისათვის, ქალაქის კედლისათვის და იმ სახლისათვის, რომელშიც მე ვიცხოვრებ. მიბოძა მეფემ, რადგან ღვთის მოწყალე ხელი იყო ჩემზე.}} ბიბლიის ამ მონაკვეთში გადმოცემულია მეფე [[არტაქსერქსე I]]-ის მეფობის ხანა სპარსეთის იმპერიაში. [[სპარსეთი]]ს გავლით [[იუდეა]]ში ჩასასვლელად მეფის მერიქიფე ნეემია ნებართვას თხოვს მეფეს. თხოვნის თანახმად, ეს ნებართვა მეფემ წერილის სახით უნდა ჩამოაყალიბოს, ანუ გასცეს დოკუმენტი, რომელიც იმ ხანად თანამედროვე პასპორტის როლს ასრულებდა.<ref>[{{Cite web |url=http://www.passport.gc.ca/pptc/hist.aspx?lang=eng |title=History of passports. Early passports. {{ref-en}} |accessdate=2013-07-28 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140227152227/http://www.passport.gc.ca/pptc/hist.aspx?lang=eng |archivedate=2014-02-27 }} History of passports. Early passports. {{ref-en}}]</ref><br /> [[ფაილი:First Japanese passport 1866.jpg|მინიატიურა|პირველი [[იაპონია|იაპონ]]ური პასპორტი. 1866 წელი.]] ;ეგვიპტე [[ეგვიპტე]]ში, ჯერ კიდევ [[ისლამი|ისლამიზაციის]] საწყის პერიოდში, მოქმედებდა მკაცრი საპასპორტო რეჟიმი. არც ერთ იქ მცხოვრებს არ შეეძლო დაეტოვა თავისი ოლქი [[მთავრობა|ხელისუფლების]] ნებართვის გარეშე. 720 წელს, მმართველის მიერ გამოცემული ბრძანების თანახმად, თუ რომელიმე [[ადამიანი]] შემჩნეულ იქნებოდა უპასპორტოდ ადგილიდან-ადგილზე გადაადგილებაში, [[ნავი (მრავალმნიშვნელოვანი)|ნავში]] ჩაჯდომაში, ან [[ნაპირი|ნაპირზე]] გადმოსვლაში, ეს ადამიანი ექვემდებარებოდა დაკავებას, ხოლო ნავი და მისი შიგთავსი [[კონფისკაცია]]ს და დაწვას. ასეთ პასპორტებს სიჯილი ეწოდებოდა და ისინი [[პაპირუსი]]სგან მზადდებოდა. [[ტულუნიდები]]ს დინასტიის მართველობის დროს ეგვიპტის დასატოვებლად საჭირო იყო ჯავაზის ქონა, ამ პასპორტში თანმხლები მონებიც კი უნდა აღრიცხულიყვნენ. ;ხალიფატი ისლამურ ხალიფატში პასპორტის მნიშვნელობას ასრულებდა ჩეკი, რომელიც გაიცემოდა სპეციალური გადასახადების გადახდისას: ზაკიატი მაჰმადიანებისთვის და ჯიზია არამაჰმადიანებისთვის. ამგვარად, ხალიფატის სხვადასხვა რაიონში მგზავრობა მხოლოდ გადასახდების კეთილსინდისიერ გადამხდელებს შეეძლოთ. ;ევროპა ზოგიერთი წყაროები თანამედროვე გაგებით „პასპორტის“ პირველი ნიმუშის ავტორად [[ინგლისის მონარქები|ინგლისის მეფე]] [[ჰენრი V]]-ს მიიჩნევენ, ხოლო სიტყვა პასპორტის სამშობლოდ [[საფრანგეთი]] ან [[იტალია]] ითვლება. შუა საუკუნეების [[ევროპა|ევროპაში]] ასეთი ტიპის დოკუმენტები ადგილობრივი ხელისუფლების მიერ გაიცემოდა [[მოგზაური|მოგზაურებზე]] და მასში აღნიშნული იყო ის [[ქალაქი|ქალაქები]] და [[დასახლება|დასახლებები]], სადაც ამ დოკუმენტის მფლობელს შეეძლო შესვლა ქალაქის კედლების და [[კარიბჭე]]ების გავლით. იმავე შუა საუკუნეების ევროპაში, პორტში გადაადგილებისთვის დოკუმენტების საჭიროება არ იყოს, რადგან პორტი ღია სავაჭრო ზონას წარმოადგენდა. XX საუკუნემდე პასპორტში მოცემული იყო მხოლოდ ტექსტური ველები მფლობელის [[ანთროპოლოგია|ანთროპოლოგიური]] აღწერით, ფოტოტექნოლოგიების გავრცელებასთან ერთად აუცილებელი გახდა ფოტოსურათის არსებობა.<br /> აქტიური პასპორტიზაცია XV საუკუნიდან იწყება, რაც იყო მათხოვრების და მაწანწალა ადამიანების წინააღმდეგ მიღებული მკაცრი ზომების ერთ-ერთი ნაწილი. გამომდინარე იქიდან, რომ ეს უკანასკნელები მუდმივად ცვლიდნენ ადგილსამყოფელს, მოგზაურები იძულებული იყვნენ დამატებით წარედგინათ პირადობის დამადასტურებელი დოკუმენტი, რომლითაც მათ მაწანწალებისგან გაარჩევდნენ. XVII საუკუნის შუა ხანიდან პასპორტის მნიშვნელობა სულ უფროდა უფრო იზრდება: დეზერტირობის აღსაკვეთად შემოიღეს სამხედრო პასპორტი (Militärpass), იმ ქვეყნებიდან ჩამოსულებისთვის სადაც გავრცელებული იყო ჟამი, შემოიღეს ე.წ. ჟამური პასპორტი (Pestpass); შემდგომში გამოჩნდა განსაკუთრებული პასპორტი [[ებრაელები]]სთვის და სახელოსნო სასწავლებლის მოსწავლეებისთვის; ამავე დროს პასპორტის რეგისტრაციის აუცილებლობაც იქმნება. საპასპორტო სისტემის განვითრებამ უმაღლეს ნიშნულს მიაღწია XVII და XIX საუკუნეების მიჯნაზე, უმთავრესად საფრანგეთში; იკრძალებადა ყოველგვარი გასვლა ქალაქიდან პასპორტის მიღების გარეშე. საპასპორტო სისტემა პოლიტიკური პოლიციის ხელში იყო სახელმწიფოსთვის საშიში ადამიანების მოძებნის უმარტივესი საშუალება. იმჟამინდელი განუწყვეტელი ომიანობის პერიოდში პასპორტი განსაკუთრებულ როლს ასრულებდა ქვეყანაში ჯაშუშების აღმოჩენის პროცესში.<br /> [[ფაილი:Ottoman passport.jpg|მინიატიურა|ოსმალეთის იმპერიის პასპორტი]] [[ბონაპარტი, ნაპოლეონ|ნაპოლეონი]]ს ხანაში საპასპორტო რეჟიმი არ შეცვლილა, მაგრამ გატარდა რიგი რეფორმებისა: საზღვრებზე საპასპორტო კონტროლი გამარტივდა, ღატაკებზე პასპორტი უფასოდ გაიცემოდა, ასევე უფასოდ იწარმოებოდა პასპორტების რეგისტრაცია (საფრანგეთი, [[გერმანია]]). მრავალწლიანმა გამოცდილებამ აჩვენა, რომ პასპორტების სავალდებულო გაცემა და რეგისტრაცია ერთი მხრივ ვერ უზრუნველყოფს დასახული მიზნის მიღწევას, რადგან მოსახლეობის გაზრდილი მოძრაობიდან გამომდინარე აღნიშნული პროცედურა უბროლო ფორმალობად გადაიქცა, და მეორე მხრივ აღნიშნული პროცედურის ვალდებულება უაზროთ ავიწროვებდა მოგზაურებს, რომელთა უმრავლესობა სრულიად უვნებელი პიროვნებები იყვნენ. პირიქით, არაკეთილსაიმედო ხალხს თავისუფლად და დაუბროკოლებლად შეეძლოთ საზღვრების გადალახვა გაყალბებული ან სხვისი დოკუმენტებით. ამავე დროს, საპასპორტო სისტემა ზღუდავდა რა ადამიანის თავისუფალ მოძრაობას, ასევე ზღუდავდა ქვეყნის [[მრეწველობა|სამრეწველო]] განვითარებას. ამიტომ, XIX ასწლეულის შუა ხანაში დასავლეთ ევროპაში საპასპორტო რეჟიმმა შერბილება განიცადა. XIX საუკუნის მიწურულიდან [[პირველი მსოფლიო ომი|პირველ მსოფლიო ომამდე]] ევროპაში მოგზაურობისთვის პასპორტის საჭიროება არ იყო აუცილებელი, საზღვრების გადალახვა იყო გამარტივებული. ამიტომ პასპორტს ფლობდა მოსახლეობის მცირე ნაწილი. ევროპულ საპასპორტო სისტემაში გარდატეხა მომძლავრებულმა სარკინიგზო გადაზიდვებმა მოახდინეს. XIX საუკუნეში სარკინიგზო სისტემის მკვეთრმა ზრდამ, ადამიანების უზარმაზარ მასებს საშუალება მისცა სწრაფად გადაადგილებულიყვნენ ქვეყნებს შორის. ამან ტრადიციული ევროპული საპასპორტო სისტემა მოუქნელ და საშინლად გართულებულ სისტემად აქცია და ევროპელები იძულებული გახდნენ უარი ეთქვათ მასზე. [[რუსეთის იმპერია|მეფის რუსეთში]] და [[ოსმალეთის იმპერია]]ში საპასპორტო სისტემა შენარჩუნდა, მაგრამ მასთან ერთად არსებობდა შინაგანი პასპორტების სისტემაც, რომელიც ქვეყნის შიდა მიმოსვლას არეგულირებდა.<br /> პირველი მსოფლიო ომის მიმდინარეობისას, ევროპულმა ქვეყნებმა გააძლიერეს სასასზღვრო კონტრლი რათა თავი დაეცვათ უცხო ქვეყნის ჯაშუშებისგან და აღეკვეთათ კვალიფიციური მუშახელის გადინება ქვეყნიდან. ასეთი სისტემა მეორე მსოფლიო ომის შემდგომაც შენარჩუნდა და რუტინულ პროცედურად გადაიქცა. ცნობილია, რომ [[1920]]-იანი წლების [[ბრიტანეთი|ბრიტანელი]] ტურისტები უჩიოდნენ „არადემოკრატიულ“ პროცედურას, განსაკუთრეთრებით ბევრი ჩივილი მოყვა ფოტოსურათების და ანთროპომეტრიული მონაცემების აუცილებლობას.<ref>Marrus, Michael, The Unwanted: European Refugees in the Twentieth Century. New York: Oxford University Press (1985), p. 92.</ref> 1920 წელს [[ერთა ლიგა|ერთა ლიგ]]ის სპეციალურად გამართულ კონფერენციაზე, რომელიც პასპორტებს და სამგზავრო დოკუმენტებს ეძღვნებოდა, განისაზღვრა საპასპორტო სისტემის პრინციპები. საპასპორტო სისტემის პრინციპები ასევე [[1926]] და [[1927]] წლებშიც ჩატარებულ კონფერენციებშიც განისაზღვრა.<br /> მსგავსი კონფერენცია [[გაერო]]მ [[1963]] წელს ჩაატარა, მაგრამ გლობალური საპასპორტო სისტემის ძირითად პრინციპებზე შეთანხმება ამ კონფერენციაზე ვერ მოხერხდა. ამ რეკომენაციების უმრავლესობა მიღებულ იქნა [[1980]] წელს, [[სამოქალაქო ავიაციის საერთაშორისო ორგანიზაცია|იკაო]]-ს თაოსნობით. მაგალითად, დამტკიცდა თანამედროვე პასპორტის პოლიგრაფიული ფორმატი: მრავალფურცლიანი ბუკლეტი ზომით 88,0 × 125,0 მმ.<br /><ref>{{Cite web |url=http://www.icao.int/publications/Documents/7300_6ed.pdf |title=Convention on International Civil Aviation.Six Edition.1980.pdf {{ref-en}} |access-date=2013-07-28 |archive-date=2013-03-09 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130309172952/http://www.icao.int/publications/Documents/7300_6ed.pdf }}</ref> XXI საუკუნიდან ([[2010]] წლის [[1 აპრილი]]დან) სახელმწიფოები იწყებენ მხოლოდ მანქანურად კითხვადი პასპორტების გაცემას, რომლებიც შეიცავენ ბიომეტრიულ და სხვა სახის მონაცემებს (ცნობები ვიზებზე, სახის ციფრული ფოტოგრაფიული გამოსახულება, თითების ან/და თვალის ფერადი გარსის გამოსახულება). აღნიშნული მონაცემები ინახება პასპორტის შიგნით ჩაყენებულ უკონტაქტო იტეგრალური სქემის კრისტალზე. == ტიპები == [[ფაილი:Georgian passport.jpg|180px|მინიატიურა|საქართველოს მოქალაქის ორდინარული ბიომეტრული პასპორტი.]] საპასპორტო ტერმინოლოგია უმთავრესად სტანდარტიზებულია მთელ მსოფლიოში, მაგრამ ქვეყნების მიხედვით პასპორტის ტიპები, გვერდების რაოდენობა და განსაზღვრება შესაძლებელია განსხვავდებოდეს ერთმანეთისგან. არსებობს პასპორტების შემდეგი ტიპები: ;ორდინალური პასპორტი (Ordinary passport) :გაიცემა ჩვეულებრივ მოქალაქეებზე, რომლებიც მიემარებიან საზღვარგარეთ. ;სამსახურებრივი ან ოფიციალური პასპორტი (Official passport) :გაიცემა მოქალაქეთა განსუკუთრებულ კატეგორიაზე, რომლებსაც არ გააჩნიათ [[დიპლომატიური იმუნიტეტი]]. საქართველოს კანონმდებლობის თანახმად, სამსახურეობრივი პასპორტი მიეცემათ: ცენტრალური საარჩევნო კომისიის, [[პარლამენტი]]ს, საკონსტიუციო და უზენაისი სასამართლოს, სახალხო დამცველის, გენერალური პროკურორის, და სახელმწიფო კანცელარიის ზოგიერთ თანამშრომელს და ასევე ზოგ სხვა პირს. [[ფაილი:US Diplomatic Passport.JPG|180px|მინიატიურა|აშშ-ს დიპლომატიური პასპორტი.]] ;დიპლომატიური პასპორტი (Diplomatic passport) :მიეცემათ [[დიპლომატია|დიპლომატებ]]ს, საკოსულოს თანამშრომლებს და მათი ოჯახის წევრებს. დიპლომატიური პასპორტის ფლობა ავტომატურად არ უზრუნველყოფს დიპლომატიური იმუნიტეტის ფლობას. დიპლომატის სტატუსს და დიპლომატიურ იმუნიტეტს პირს ანიჭებს მიმღები სახელმწიფო საკუთარი კანონმდებლობის და საერთაშორისო დიპლომატიური კონვენციების შესაბამისად, თუ ეს სახელმწიფო არის ამ კონვენციების მონაწილე. დიპლომატიური პასპორტის ფლობა ასევე არ ნიშნავს უვიზოდ შევლის შესაძლებლობას ხვა ქვეყნის ტერიტორიაზე. იმისდა მიუხედავთ, თუ ჩვეულებრივ მოქალაქეებს და [[ტურისტი|ტურისტებ]]ს შესაძლებლობა აქვთ უვიზო მიმოსვლით ისარგებლონ, დიპლომატიურ პასპორტის მქონე პირებისთვის საჭიროა დიპლომატიური ვიზის აღება. საქართველოს კანონმდებლობით, დიპლომატიური პასპორტით სარგებლობენ მაღალი თანამდებობის პირები მათ შორის [[საქართველოს პრეზიდენტი]] და მისი მეუღლე. ;დროებითი პასპორტი (Emergency or temporary passport) :დროებითი პასპორტი გაიცემა ძირითადი პასპორტის დაკარგვის ან მოპარვის შემთხვევაში. საქართველოს ტერიტორიაზე დროებითი პასპორტი ფუნქციას ასრულებს პირადობის დროებითი მოწმობა. ;მეზღვაურის პასპორტი (Seaman's passport) :ეს არის მეზღვაურის პირადობის დამადასტურებელი დოკუმენტი, რომელშიც ასევე შეიტანება მონაცემები მეზღვაურის გემზე შრომითი საქმიანობის, ნაოსნობის სტაჟისა და მეზღვაურის ჯანმრთელობის შესახებ. საქართველოს ტერიტორიაზე მეზღვაურის პასპორტის ფუნქციას [[მეზღვაურის წიგნაკი]] ასრულებს. ;კოლექტიური პასპორტი (Group passport) :მიეცემა განსაზღვრულ პირთა ჯგუფს, რომელიც ერთად მოგზაურობს, მაგალითად, [[მოსწავლე]]თა ჯგუფი [[მასწავლებელი|მასწავლებ]]ლის ხელმძღვანელობით. ;ოჯახური პასპორტი (Family passport) :გაიცემა მოგზაურის [[ოჯახი]]ს წევრებზე — მამა, დედა, მეუღლე ან მეუღლეები, შვილები. ოჯახური პასპორტი მიეცემა ერთ-ერთ პირს. ეს პირი შეიძლება მოგზაურობდეს, მარტო, პასპორტში მითითებულ ყველა ან ზოგიერთ ოჯახის წევრთან ერთად. [[ფაილი:UN-laissez-passer.jpg|180px|მინიატიურა|გაეროს პასპორტი, როგორც ლესე-პასე პასპორტის მაგალითი]] ;ლესე-პასე (Laissez-Passer) :სამგზავრო დოკუმენტი (Travel document), რომელიც არ არის ნაციონალური პასპორტი, მაგრამ ასრულებს პასპორტის ფუნქციას. გაიცემა [[საერთაშორისო ორგანიზაციები]]ს მიერ თავის თანამშრომლებზე (მაგალითად, გაეროს პასპორტი) ან მთავრობის მიერ. ;უცხოელის პასპორტი (Alien's passport) :არის დოკუმენტი, რომელიც არ არის ეროვნული პასპორტი, მაგრამ ასრულებს პასპორტის ფუნქციას ზოგ ვითარებაში, მაგალითად მოქალაქობის არ ქონის შემთხვევაში (ხშირად ხდება ესტონეთში [[ლატვია]]სა და [[დანია]]ში), ან არამოქალაქე-რეზიდენტზე ([[ჩეხეთი]]ს არამოქალაქის პასპორტი). :საქართველოს ტერიტორიაზე უცხოელის პასპორტის ფუნქციას მუდმივი ან დროებითი ბინადრობის მოწმობა ასრულებს. ;შინაგანი პასპორტი (Internal passport) :ძირითადი დოკუმენტი, რომელიც მოწმობს რომელიმე სახელმწიფოს მოქალქეობას ამ სახელმწიფოს ტერიტორიაზე. საქართველოს ტერიტორიაზე შინაგანი პასპორტის ფუნციას [[საქართველოს მოქალაქის პირადობის მოწმობა]] ასრულებს. ;საპატიო მოქალაქის პასპორტი (Honorary citizen's document) არის დოკუმენტი, რომელიც არ არის ეროვნული პასპორტი, გაიცემა სახელმწიფოს ან ორგანიზაციის მიერ განსაკუთრებული დამსახურებებისთვის, როგორც წესი, არამოქალაქეებზე. [[:en:Honorary citizen of the United States|აშშ-ს საპატიო მოქალქაქის პასპორტი]] ან [[მსოფლიოს პასპორტი]]. ;კომუფლირებული პასპორტი (Camouflage passport) [[ფაილი:Passports.jpg|250px|მინიატიურა|კომუფლირებული პასპორტი მაგალითი]] : ეს მაღალ [[პოლიგრაფია|პოლიგრაფი]]ულ დონეზე შესრულებული დოკუმენტი უდასტურებს თავის მფლობელს იმ ქვეყნის მოქალქეობას რომელიც უკვე აღარ არსებობს ან არც არასდროს უარსებია. რამდენიმე ქვეყანაში, არსებობენ ფირმები, რომლებიც ამგვარი პასპორტების ბეჭდვით არიან დაკავებულნი. უშიშროების სამსახურები ხშირად ასეთ ფირმებს ტერორისტების და დამნაშავეების ხელშეწყობაში ადანაშაულებს. მაგრამ, მიუხედავად ამისა, კომუფლირებული პასპორტების შექმნა, გაფორმება, შეძენა და გასხვისება არ იკრძალება კანონმდებლობით, რადგან კომუფლირებული პასპორტი თავის მფლობელს არ მიაწერს რომელიმე არსებული ქვეყნის მოქალაქეობას. კომუფლირებული პასპორტით სახელმწიფო საზღვრის გადაკვეთის მცდელობა ყველა ქვეყანაში დასჯადი ქმედებაა. კომუფლირებული პასპორტის ერთ-ერთ ნაირასახეობას წარმოადგენს ფანტასტიკური პასპორტი. ;ფანტასტიკური პასპორტი (Fantasy passports) :ფანტასტიკური პასპორტი, ისევე როგორც კომუფლირებული, არ არის აღიარებული არც ერთი სახელმწიფოს მიერ და ამ დოკუმენტით სახელმწიფო საზღვრის გადაკვეთა აკრძალულია. ფანტასტიკური პასპორტი კომუფლირებული პასპორტისგან განსხვავდება იმით, რომ ფანტასტიკურ პასპორტს საკუთარი სახელით ამზადებენ და გასცემენ რეალურად არსებული [[არასამთავრობო ორგანიზაცია|არასამთავრობო ორგანიზაცი]]ები, ჯგუფები ან ფონდები. ზოგ შემთხვევაში, ფანტასტიკური პასპორტის დამზადება მიზნად ისახავს ამ ორგანიზაციის რეკლამას. სხვა შემთხვევაში აღნიშნული პასპორტი არის უბრალოდ ხუმრობა ან სუვენირი. : == სამოქალაქო ავიაციის საერთაშორისო ორგანიზაციის სტანდარტები == სამოქალაქო ავიაციის საერთაშორისო ორგანიზაციამ (იკაო) დაადგინა სარეკომენდაციო ხასიათის სტანდარტი, რომელიც რეგლამენტირებას უკეთებს პირადობის დამადასტურებელი დოკუმენტაციის მიმართ წაყენებულ მოთხოვნებს. რამდენიმე ქვეყანაში (საქართველოს ჩათვლით), არსებობს შედა კანონმდებლობა, რომელიც ეროვნული სტანდარტების არარსებობის შემთხვევაში იკაო-ს სტანდარტების გამოყენებას ავალდებულებს. == პასპორტების საერთაშორისო რეიტინგები == სამოქალაქო მობილობისა და მოქალაქეობის დამოუკიდებელი კვლევითი პლატფორმები პერიოდულად აქვეყნებენ რეიტინგებს, რომლებიც აჩვენებს, რამდენ ქვეყანასა და ტერიტორიაზე შეუძლიათ პასპორტის მფლობელებს მოგზაურობა უვიზოდ, ვიზის მიღებით საზღვარზე ან ელექტრონული ვიზით. ყველაზე ხშირად ციტირებული დემონსტრაციული სისტემა სამია. === Passport Index (Arton Capital) === კანადური კომპანია „Arton Capital“ რეალურ დროში აახლებს პროექტ '''Passport Index'''‑ს და თითოეულ პასპორტს აძლევს '''მობილობის ქულას''' (Mobility Score, MS). ქვემოთ ცხრილში მოყვანილია 2025 წლის მდგომარეობით ლიდერების პირველი სამეული და საქართველოს პოზიცია:<ref name="PI2025">{{cite web |title=Global Passport Power Rank 2025 |url=https://www.passportindex.org/byRank.php |publisher=Passport Index |language=en |access-date=2025-07-16}}</ref> {| class="wikitable sortable" style="text-align:center" ! პოზიცია !! ქვეყანა !! MS |- | 1 || {{Flag|არაბთა გაერთიანებული საამიროები}} || 179 |- | 2 || {{Flag|ესპანეთი}} || 176 |- | 3 || {{Flag|ავსტრია}} || 175 |- | 33 || {{Flag|საქართველო}} || 133 |} === Henley Passport Index === 2000‑იანი წლების მიწურულს ბრიტანულმა საკონსულტაციო ჯგუფმა „Henley & Partners“ ჟურნალ **Henley Passport Index**‑ში დაიწყო IATA‑ს (საერთაშორისო საჰაერო ტრანსპორტის ასოციაცია) მონაცემებზე დაფუძნებული ყოველკვარტალური რეიტინგის გამოქვეყნება. ინდექსი ითვლის იმ მიმართულებათა რაოდენობას, სადაც კონკრეტული პასპორტის მფლობელს წინასწარ ვიზა არ სჭირდება. 2025 წლის II კვარტალში: <ref name="Henley2025">{{cite web |url=https://www.henleyglobal.com/passport-index/ranking |title=Henley Passport Index — Global Passport Ranking (Q2 2025) |publisher=Henley & Partners |date=2025 |language=en |access-date=2025-07-16}}</ref> {| class="wikitable" style="text-align:center" ! პოზიცია !! ქვეყანა !! უვიზო/VoA ქვეყნები |- | 1 || {{Flag|საფრანგეთი}} || 194 |- | 2 || {{Flag|სინგაპური}} || 193 |- | 3 || {{Flag|გერმანია}} || 193 |- | 47 || {{Flag|საქართველო}} || 119 |} === კომპოზიტური (მრავალფაქტორიანი) პასპორტის ინდექსი, 2025 === ევროპული კომპანია "იმიგრანტ ინვესტი" პასპორტების შეფასებისას აერთიანებს 9 ინდიკატორს და ყოფს ოთხ კატეგორიად: თავისუფალი მოგზაურობა, აქტივების დაცვა, ცხოვრების ხარისხი და „გეგმა B“. 2025 წლის საჯარო ანგარიშის მიხედვით, „თავისუფალი მოგზაურობის“ კატეგორიაში პირველი სამეული ასეთია:<ref name="CI2025">{{cite web |title=Worldwide Passport Ranking 2025 |url=https://immigrantinvest.com/passport-index/ |publisher=passport‑index project |language=en |access-date=2025-07-16}}</ref> {| class="wikitable" style="text-align:center" ! პოზიცია !! ქვეყანა !! კომპოზიტური ქულა |- | 1 || {{Flag|ავსტრალია}} || 88.8 |- | 2 || {{Flag|ირლანდია}} || 88.6 |- | 3 || {{Flag|კანადა}} || 88.1 |} === ინდექსებს შორის ძირითადი განსხვავებები === * '''Passport Index''' ინფორმაციას აახლებს რეალურ დროში და აქცენტს მხოლოდ ვიზური რეჟიმების ცვლაზე აკეთებს. * '''Henley Passport Index''' იყენებს ოფიციალურ IATA‑ს სტატისტიკას და წლიურ/კვარტალურ კვეთას, რის გამოც მისი ციფრები პასპორტების „შემაჯამებელ ძალაში“ მცირედით განსხვავდება. * '''მრავალფაქტორიანი ინდექსი''' გასცდება ვიზურ თავისუფლებას: Econ‑სოციალურ მაჩვენებლებს, მოქალაქეობის მიღების სირთულეს, ინვესტიციის ბარიერებსა და საგადასახადო ჩარჩოსაც ითვალისწინებს. საქართველოს პასპორტი სამივე რეიტინგში საშუალო პოზიციაზეა: '''33‑ე''' (Passport Index), '''47‑ე''' (Henley) და '''30‑დან‑40‑მდე''' დიაპაზონი მრავალფაქტორიან შკალაზე. == მანქანურად კითხვადი ზონა == [[ფაილი:Mrp image.gif|მინიატიურა|მანქანურად კითხვადი ზონა [[აშშ]]-ს პასპორტში.]] ICAO 9303 სტანდარტის შესაბამისად განისაზღვრება პასპორტის [[მანქანურად კითხვადი ზონა]] ({{lang-en| Machine Readable Zone, MRZ}}), რომელიც ჩვეულებისამებრ განთავსებულია გვერდის ქვედა ნაწილში საიდენტიფიკაციო ინფორმაციასთან ერთად. მანქანურად კითხვადი ზონა არსებიობს მსოფლიოს ბევრი ქვეყნის პასპორტზე. აღნიშნული ზონა შედგება ავტომატურად ამოკითხვისთვის განკუთვნილი ორი სტროფისგან. სიმბოლოების პირველიი სტროფი შეიცავს ინფორმაციას პასპორტის ტიპის და გამცემი ქვეყნის შესახებ, მფლობელის სახელს და გვარს. მეორე სტროფი შეიცავს პასპორტის ნომერს, გამცემ ქვეყანას, დაბადების თარიღს, მფლობელის სქესს, პასპორტის მოქმედების ვადას და საიდენტიფიკაციო ნომერს (პირად ნომერს) პასპორტის გამცემი ქვეყნის სტანდარტის შესაბამისად. საქართველოს კანონმედბლობის შესაბამისად, საქართველოს მოქალაქის პირადი ნომერი შედგება თერთმეტი ციფრისაგან. პირველი ორი ციფრი (01-დან 99-მდე) არის ადმინისტრაციული ერთეულის კოდი, მომდევნო ერთი ციფრი (1-დან 9-მდე) საკონტროლოა, რომელიც გარკვეული ფორმულის საფუძველზე მიიღება დანარჩენი ათი ციფრისაგან. შემდეგი ორი ციფრი (01-დან 99-მდე) არის სააგენტოს იმ ტერიტორიული სამსახურის კოდი, რომელმაც პირს მიანიჭა პირადი ნომერი, ხოლო ბოლო ექვსი ციფრი – პირისათვის პირადი ნომრის მინიჭების შესახებ ჩანაწერის რიგითი ნომერი (000001-დან 999999-მდე), გარდა კომბინაციებისა 666XXX, X666XX, XX666X, XXX666. საზღვარგარეთ მყოფი საქართველოს მოქალაქისათვის მინიჭებული პირადი ნომრის პირველი ორი ციფრი საქართველოს საგარეო საქმეთა სამინისტროს აღმნიშვნელია, მომდევნო ერთი ციფრი (1-დან 9-მდე) საკონტროლოა, შემდეგი ორი ციფრი პირადი ნომრის მიმნიჭებელ საზღვარგარეთ საქართველოს დიპლომატიურ წარმომადგენლობასა ან საკონსულო დაწესებულებაზე მიუთითებს. დანარჩენი ექვსი ციფრი პირადი ნომრის მინიჭების შესახებ ჩანაწერის რიგითი ნომერია, გარდა კომბინაციებისა 666XXX, X666XX, XX666X, XXX666.<ref>[https://matsne.gov.ge/index.php?option=com_ldmssearch&view=docView&id=1435931&lang=ge საქართველოს იუსტიციის მინისტრის ბრძანება № 98; თავი II; მე-14 მუხლი; მე-5 ქვეპუნქტი.]</ref> == პასპორტის ნომერი == პასპორტის ნომერის მიმდევრობა უმრავლეს ქვეყნებში უნიკალურია. მაგალითად, თუ დავუშვებთ, რომ ნომერში X — ლათინური ასოა, ხოლო Y — ციფრია, მაშინ პასპორტის ნომერი არის შემდეგი სახის: {| class="prettytable" ! ქვეყანა !! !! |- |[[საქართველო]] ||YYXXYYYYY || 2Y2X5Y |- |[[რუსეთი]] ||YY YY YYYYYY ||10Y |- |[[უკრაინა]] ||XXYYYYYY ||2X6Y |- |[[ბელარუსი]] ||XXYYYYYYY ||2X7Y |- | [[ლიეტუვა]] ||XXYYYYYY <br /> YYYYYYYY ||2X6Y <br /> 8Y |- | [[ლატვია]] ||XXYYYYYYY <br /> YYYYYYY ||2X7Y <br /> 7Y |- | [[ესტონეთი]] ||XYYYYYYY ||X7Y |- | [[სომხეთი]] ||XXYYYYYYY ||2X7Y |- | [[ყაზახეთი]] ||XYYYYYYY <br /> YYYYYYY ||X7Y <br /> 7Y |- | [[ყირგიზეთი]] ||XXYYYYYYY ||2X7Y |- | [[უზბეკეთი]] ||XX YYYYYYY ||2X7Y |- |[[თურქმენეთი]] ||YYYYYY ||6Y |- |[[ისრაელი]] ||YYYYYY <br /> YYYYYYY <br /> YYYYYYYY ||6Y <br /> 7Y <br /> 8Y |- |[[ინდონეზია]] ||XYYYYYY ||1X6Y |} == საქართველოს მოქალაქის პასპორტი == {{მთავარი|საქართველოს პასპორტი}} საქართველოს მოქალაქის პასპორტი არის საქართველოს მოქალაქის პირადობის და მოქალაქეობის დამადასტურებელი დოკუმენტი, როგორც საქართველოს ტერიტორიაზე, ისე მის ფარგლებს გარეთ. პასპორტი საქართველოს კუთვნილებაა და გაიცემა ნებისმიერი ასაკის საქართველოს მოქალაქეებზე მათი საქართველოდან გასვლის, საზღვარგარეთ გადაადგილების და საქართველოში შემოსვლის მიზნით. პასპორტის შენახვისა და დანიშნულებისამებრ გამოყენებისათვის პასუხისმგებლობა ეკისრება მის კანონიერ მფლობელს. პასპორტის გაცემის თაობაზე შუამდგომლობის აღძვრის უფლება აქვს სრულწლოვან და ქმედითუნარიან საქართველოს მოქალაქეს, სათანადო წესით დამოწმებული მინდობილობის მქონე პირს, აგრეთვე არასრულწლოვანის წარმომადგენელს. ერთი და იგივე პირი შეიძლება ერთდროულად ფლობდეს რამდენიმე მოქმედ პასპორტს. იმ შემთხვევაში, თუ პირზე გაცემულია პასპორტი, იმავდროულად ახალი პასპორტი გაიცემა მისი წერილობითი შუამდგომლობის საფუძველზე. საქართველოს მოქალაქის პასპორტის მოქმედების ვადა განისაზღვრება 10 წლით მისი გაცემის დღიდან, არასრულწლოვან პირზე გაცემული პასპორტის მოქმედების ვადაა 3 წელი, ხოლო ერთზე მეტი პასპორტის ფლობის შემთხვევაში მეორე და მომდევნო პასპორტის, ასევე ბიომეტრიული შემცველობის გარეშე გაცემული პასპორტის მოქმედების ვადაა 1 წელი <ref>საქართველოს იუსტიციის მინისტრის ბრძანება №1398. თავი II. მუხლი 19. I ქვეპუნქტი.</ref> == იხილეთ აგრეთვე == * [[ვიზა (დოკუმენტი)]] * [[ჩიკაგოს კონვენცია]] * [[საქართველოს მოქალაქის პირადობის მოწმობა]] * [[ბიომეტრული პასპორტი]] * [[საქართველოს პასპორტი]] == გალერეა == <gallery> ფაილი:Reisepass Bundesrepublik Deutschland – Einband Vorderseite 2017.jpg|[[გერმანია|გერმანი]]ის პასპორტი ფაილი:Albanian biometric passport (crop).jpg|[[ალბანეთი]]ს პასპორტი ფაილი:Belgian Passport 2008 cover.jpg|[[ბელგია|ბელგი]]ის პასპორტი ფაილი:Interna Folder.jpg|[[ბრაზილია|ბრაზილი]]ის პასპორტი ფაილი:REPUBLIC OF CHINA (TAIWAN) PASSPORT 2020.png|[[ტაივანი]]ს პასპორტი ფაილი:Passeport RPC 2010.jpg|[[ჩინეთი]]ს პასპორტი ფაილი:Hungarian passport.jpg|[[უნგრეთი]]ს პასპორტი ფაილი:Indian Passport.jpg|[[ინდოეთი]]ს პასპორტი ფაილი:Eirepas.JPG|[[ირლანდია|ირლანდი]]ის პასპორტი ფაილი:Icelandic Passport Front Cover.jpg|[[ისლანდია|ისლანდი]]ის პასპორტი ფაილი:IsrPass.jpg|[[ისრაელი]]ს პასპორტი ფაილი:Passaportoitaliano2006.jpg|[[იტალია|იტალი]]ის პასპორტი ფაილი:JapanpassportNew10y.PNG|[[იაპონია|იაპონი]]ის პასპორტი ფაილი:Kazakhstan Passport.svg|[[ყაზახეთი]]ს პასპორტი ფაილი:Us-passport.jpg|[[აშშ]]-ს პასპორტი ფაილი:Lebanese passport.jpg|[[ლიბანი]]ს პასპორტი ფაილი:FürstentumLiechtensteinReisepassCover.jpg|[[ლიხტენშტაინი|ლიხტენშტაინის]] პასპორტი ფაილი:Pasas2008.gif|[[ლიეტუვა|ლიეტუვ]]ის პასპორტი ფაილი:Malaysia Passport.svg|[[მალაიზია|მალაიზი]]ის პასპორტი ფაილი:BioPassMaroc.JPG|[[მაროკო]]ს პასპორტი ფაილი:Nederlanden paspoort.jpg|[[ნიდერლანდები]]ს პასპორტი ფაილი:Norwegian Passport, New Design.jpg|[[ნორვეგია|ნორვეგი]]ის პასპორტი ფაილი:Polska ePaszport.jpg|[[პოლონეთი]]ს პასპორტი ფაილი:Pasaport Ro.jpg|[[რუმინეთი]]ს პასპორტი ფაილი:Russian ePassport.jpg|[[რუსეთი]]ს პასპორტი ფაილი:Serbian Passport.svg|[[სერბეთი]]ს პასპორტი ფაილი:Slovakian ePassport.jpg|[[სლოვაკეთი]]ს პასპორტი ფაილი:Swiss Pass 2006.jpg|[[შვეიცარია|შვეიცარი]]ის პასპორტი ფაილი:Czech passport 2007 cover.jpg|[[ჩეხეთი]]ს პასპორტი ფაილი:Epasaport turkey.jpg|[[თურქეთი]]ს პასპორტი ფაილი:Ukrainian passport 2015.jpg|[[უკრაინა|უკრაინ]]ის პასპორტი </gallery> {{commons|Passport|პასპორტი}} ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:პასპორტები]] ffizyl3kw7pzalr8zhw4m2vfkgvjq6s 0 254947 5564373 5415625 2026-10-24T01:05:29Z InternetArchiveBot 124291 დაარქივდა 1 წყარო და 0 წყარო მოინიშნა მკვდრად. #IABot (v2.0.9.6) 5564373 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ფეხბურთელის ბიოგრაფია |სახელი = ბექა ქურდაძე |სურათი = ბექა ქურდაძე.JPG |წარწერა = |სრული სახელი = ბექა ქურდაძე |დაბადების თარიღი = {{დაბადების თარიღი და ასაკი|1997|1|24}} |დაბადების ადგილი = [[თბილისი]], {{დროშა|საქართველო}} |სიმაღლე = 188 სმ |პოზიცია = [[მეკარე (ფეხბურთი)|მეკარე]] |მიმდინარე კლუბი = [[თელავი (საფეხბურთო კლუბი)|თელავი]] |ნომერი = 33 |ახალგაზრდული წელი1 = |ახალგაზრდული კლუბი1 = [[საბურთალო (საფეხბურთო კლუბი)|საბურთალო]] |წელი1 = 2013–2017 |წელი2 = 2017 |წელი3 = 2018 |წელი4 = 2019 |წელი5 = 2020 |წელი6 = 2021 |კლუბი1 = [[საბურთალო (საფეხბურთო კლუბი)|საბურთალო]] |კლუბი2 = {{იჯარა}} [[ლოკომოტივი თბილისი (საფეხბურთო კლუბი)|ლოკომოტივი თბილისი]] |კლუბი3 = [[საბურთალო (საფეხბურთო კლუბი)|საბურთალო]] |კლუბი4 = [[გაგრა (საფეხბურთო კლუბი)|გაგრა]] |კლუბი5 = [[სამგურალი წყალტუბო (საფეხბურთო კლუბი)|სამგურალი]] |კლუბი6 = [[სამტრედია (საფეხბურთო კლუბი)|სამტრედია]] |მატჩი1 = 57 |მატჩი2 = 7 |მატჩი3 = 2 |მატჩი4 = 35 |მატჩი5 = 6 |მატჩი6 = 26 |გოლი1 = 0 |გოლი2 = 0 |გოლი3 = 0 |გოლი4 = 0 |გოლი5 = 0 |გოლი6 = 0 |წელი7 = 2022 |კლუბი7 = [[გაგრა (საფეხბურთო კლუბი)|გაგრა]] |მატჩი7 = 19 |გოლი7 = 0 |წელი8 = 2022 |კლუბი8 = [[საბურთალო (საფეხბურთო კლუბი)|საბურთალო]] |მატჩი8 = 4 |გოლი8 = 0 |წელი9 = 2023– |კლუბი9 = [[თელავი (საფეხბურთო კლუბი)|თელავი]] |მატჩი9 = 17 |გოლი9 = 0 |ეროვნული წელი1 = 2012-2013 |ეროვნული წელი2 = 2013-2015 |ეროვნული წელი3 = 2015-2017 |ეროვნული ნაკრები1 = [[საქართველოს 17 წლამდე ფეხბურთელთა ნაკრები|საქართველო 17 წლ.]] |ეროვნული ნაკრები2 = [[საქართველოს 19 წლამდე ფეხბურთელთა ნაკრები|საქართველო 19 წლ.]] |ეროვნული ნაკრები3 = [[საქართველოს 21 წლამდე ფეხბურთელთა ნაკრები|საქართველო 21 წლ.]] |ეროვნული მატჩი1 =? |ეროვნული მატჩი2 =11 |ეროვნული მატჩი3 = 9 |ეროვნული გოლი1 = 0 |ეროვნული გოლი2 =0 |ეროვნული გოლი3 = 0 |მედლის თარგები = |კლუბი-განახლება = |ეროვნული ნაკრები-განახლება = }} '''ბექა ქურდაძე''' (დ. [[24 იანვარი]], [[1997]]) — [[ქართველები|ქართველი]] ფეხბურთელი, საფეხბურთო კლუბ [[თელავი (საფეხბურთო კლუბი)|„თელავის“]] [[მეკარე (ფეხბურთი)|მეკარე]]. უთამაშია საქართველოს 17, 19 და 21 წლამდე ფეხბურთელთა ნაკრებებში. სხვადასხვა დროს იცავდა „საბურთალოს“, „ლოკომოტივის“, „გაგრას“, „სამტრედიას“ და „სამგურალის“ ღირსებას. ==საკლუბო კარიერა== [[2018]] წელს ქურდაძემ „საბურთალოს“ რიგებში ეროვნული ლიგა მოიგო. [[2019]] წლის [[27 იანვარი|27 იანვარს]] „საბურთალოდან“ „გაგრას“ შეუერთდა. <ref> [https://1tv.ge/news/gagram-qurdadze-daimata-da-akhalgazrdebi-daawinaura/ „გაგრამ“ ქურდაძე დაიმატა და ახალგაზრდები დააწინაურა] </ref> [[2019]] წლის სეზონში „გაგრას“ რიგებში ეროვნულ ლიგა 2-ში 35 შეხვედრა ჩაატარა, საიდანაც 14-ში კარის მშრალად შენახვა მოახერხა, რაც სეზონის საუკეთესო შედეგი იყო. <ref>{{Cite web |url=http://lelo.ge/article/%E1%83%94%E1%83%A0%E1%83%9D%E1%83%95%E1%83%9C%E1%83%A3%E1%83%9A%E1%83%98-%E1%83%9A%E1%83%98%E1%83%92%E1%83%90-2-%E1%83%90%E1%83%AE%E1%83%90%E1%83%9A%E1%83%92%E1%83%90%E1%83%96%E1%83%A0%E1%83%93%E1%83%A3%E1%83%9A%E1%83%98-%E1%83%9C%E1%83%90%E1%83%99%E1%83%A0%E1%83%94%E1%83%91%E1%83%98%E1%83%A1-%E1%83%A7%E1%83%9D%E1%83%A4%E1%83%98%E1%83%9A%E1%83%98-%E1%83%9B%E1%83%94%E1%83%99%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%94-%E1%83%A1%E1%83%90%E1%83%9B%E1%83%92%E1%83%A3%E1%83%A0%E1%83%90%E1%83%9A%E1%83%A8%E1%83%98-20144/ |title=&#91;ეროვნული ლიგა 2&#93; ახალგაზრდული ნაკრების ყოფილი მეკარე სამგურალში |access-date=2023-08-09 |archive-date=2023-08-10 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230810232005/http://lelo.ge/article/%E1%83%94%E1%83%A0%E1%83%9D%E1%83%95%E1%83%9C%E1%83%A3%E1%83%9A%E1%83%98-%E1%83%9A%E1%83%98%E1%83%92%E1%83%90-2-%E1%83%90%E1%83%AE%E1%83%90%E1%83%9A%E1%83%92%E1%83%90%E1%83%96%E1%83%A0%E1%83%93%E1%83%A3%E1%83%9A%E1%83%98-%E1%83%9C%E1%83%90%E1%83%99%E1%83%A0%E1%83%94%E1%83%91%E1%83%98%E1%83%A1-%E1%83%A7%E1%83%9D%E1%83%A4%E1%83%98%E1%83%9A%E1%83%98-%E1%83%9B%E1%83%94%E1%83%99%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%94-%E1%83%A1%E1%83%90%E1%83%9B%E1%83%92%E1%83%A3%E1%83%A0%E1%83%90%E1%83%9A%E1%83%A8%E1%83%98-20144/ }}</ref> [[2020]] წლის 17 იანვარს ქურდაძე წყალტუბოს „სამგურალს“ შეუერთდა. <ref>[http://lelo.ge/article/%E1%83%94%E1%83%A0%E1%83%9D%E1%83%95%E1%83%9C%E1%83%A3%E1%83%9A%E1%83%98-%E1%83%9A%E1%83%98%E1%83%92%E1%83%90-2-%E1%83%90%E1%83%AE%E1%83%90%E1%83%9A%E1%83%92%E1%83%90%E1%83%96%E1%83%A0%E1%83%93%E1%83%A3%E1%83%9A%E1%83%98-%E1%83%9C%E1%83%90%E1%83%99%E1%83%A0%E1%83%94%E1%83%91%E1%83%98%E1%83%A1-%E1%83%A7%E1%83%9D%E1%83%A4%E1%83%98%E1%83%9A%E1%83%98-%E1%83%9B%E1%83%94%E1%83%99%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%94-%E1%83%A1%E1%83%90%E1%83%9B%E1%83%92%E1%83%A3%E1%83%A0%E1%83%90%E1%83%9A%E1%83%A8%E1%83%98-20144/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230810232005/http://lelo.ge/article/%E1%83%94%E1%83%A0%E1%83%9D%E1%83%95%E1%83%9C%E1%83%A3%E1%83%9A%E1%83%98-%E1%83%9A%E1%83%98%E1%83%92%E1%83%90-2-%E1%83%90%E1%83%AE%E1%83%90%E1%83%9A%E1%83%92%E1%83%90%E1%83%96%E1%83%A0%E1%83%93%E1%83%A3%E1%83%9A%E1%83%98-%E1%83%9C%E1%83%90%E1%83%99%E1%83%A0%E1%83%94%E1%83%91%E1%83%98%E1%83%A1-%E1%83%A7%E1%83%9D%E1%83%A4%E1%83%98%E1%83%9A%E1%83%98-%E1%83%9B%E1%83%94%E1%83%99%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%94-%E1%83%A1%E1%83%90%E1%83%9B%E1%83%92%E1%83%A3%E1%83%A0%E1%83%90%E1%83%9A%E1%83%A8%E1%83%98-20144/ |date=2023-08-10 }} [ეროვნული ლიგა 2] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230810232005/http://lelo.ge/article/%E1%83%94%E1%83%A0%E1%83%9D%E1%83%95%E1%83%9C%E1%83%A3%E1%83%9A%E1%83%98-%E1%83%9A%E1%83%98%E1%83%92%E1%83%90-2-%E1%83%90%E1%83%AE%E1%83%90%E1%83%9A%E1%83%92%E1%83%90%E1%83%96%E1%83%A0%E1%83%93%E1%83%A3%E1%83%9A%E1%83%98-%E1%83%9C%E1%83%90%E1%83%99%E1%83%A0%E1%83%94%E1%83%91%E1%83%98%E1%83%A1-%E1%83%A7%E1%83%9D%E1%83%A4%E1%83%98%E1%83%9A%E1%83%98-%E1%83%9B%E1%83%94%E1%83%99%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%94-%E1%83%A1%E1%83%90%E1%83%9B%E1%83%92%E1%83%A3%E1%83%A0%E1%83%90%E1%83%9A%E1%83%A8%E1%83%98-20144/ |date=2023-08-10 }} ახალგაზრდული ნაკრების ყოფილი მეკარე სამგურალში]]</ref> [[2022]] წლის 14 ივლისს „გაგრა“ დატოვა. <ref>{{Cite web |url=http://lelo.ge/article/%E1%83%91%E1%83%94%E1%83%A5%E1%83%90-%E1%83%A5%E1%83%A3%E1%83%A0%E1%83%93%E1%83%90%E1%83%AB%E1%83%94-%E1%83%92%E1%83%90%E1%83%92%E1%83%A0%E1%83%90%E1%83%A1-%E1%83%99%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%A1-%E1%83%90%E1%83%A6%E1%83%90%E1%83%A0-%E1%83%93%E1%83%90%E1%83%98%E1%83%AA%E1%83%90%E1%83%95%E1%83%A1-37395/ |title=ბექა ქურდაძე გაგრას კარს აღარ დაიცავს... |access-date=2023-08-09 |archive-date=2023-08-10 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230810230519/http://lelo.ge/article/%E1%83%91%E1%83%94%E1%83%A5%E1%83%90-%E1%83%A5%E1%83%A3%E1%83%A0%E1%83%93%E1%83%90%E1%83%AB%E1%83%94-%E1%83%92%E1%83%90%E1%83%92%E1%83%A0%E1%83%90%E1%83%A1-%E1%83%99%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%A1-%E1%83%90%E1%83%A6%E1%83%90%E1%83%A0-%E1%83%93%E1%83%90%E1%83%98%E1%83%AA%E1%83%90%E1%83%95%E1%83%A1-37395/ }}</ref> [[2022]] წლის [[16 ივლისი|16 ივლისს]] „საბურთალოში“ დაბრუნდა. <ref>{{Cite web |url=http://lelo.ge/article/%E1%83%91%E1%83%94%E1%83%A5%E1%83%90-%E1%83%A5%E1%83%A3%E1%83%A0%E1%83%93%E1%83%90%E1%83%AB%E1%83%94-%E1%83%A1%E1%83%90%E1%83%91%E1%83%A3%E1%83%A0%E1%83%97%E1%83%90%E1%83%9A%E1%83%9D%E1%83%A1-%E1%83%99%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%A1-%E1%83%93%E1%83%90%E1%83%98%E1%83%AA%E1%83%90%E1%83%95%E1%83%A1-37432/ |title=ბექა ქურდაძე საბურთალოს კარს დაიცავს |access-date=2023-08-09 |archive-date=2023-08-10 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230810231830/http://lelo.ge/article/%E1%83%91%E1%83%94%E1%83%A5%E1%83%90-%E1%83%A5%E1%83%A3%E1%83%A0%E1%83%93%E1%83%90%E1%83%AB%E1%83%94-%E1%83%A1%E1%83%90%E1%83%91%E1%83%A3%E1%83%A0%E1%83%97%E1%83%90%E1%83%9A%E1%83%9D%E1%83%A1-%E1%83%99%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%A1-%E1%83%93%E1%83%90%E1%83%98%E1%83%AA%E1%83%90%E1%83%95%E1%83%A1-37432/ }}</ref> [[2022]] წლის [[16 დეკემბერი|16 დეკემბერს]] ქურდაძემ „საბურთალოს“ რიგები დატოვა. <ref>{{Cite web |url=http://lelo.ge/article/%E1%83%A1%E1%83%90%E1%83%91%E1%83%A3%E1%83%A0%E1%83%97%E1%83%90%E1%83%9A%E1%83%9D-%E1%83%99%E1%83%90%E1%83%9E%E1%83%98%E1%83%A2%E1%83%90%E1%83%9C%E1%83%A1-%E1%83%93%E1%83%90-%E1%83%9B%E1%83%94%E1%83%99%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%94%E1%83%A1-%E1%83%93%E1%83%90%E1%83%94%E1%83%9B%E1%83%A8%E1%83%95%E1%83%98%E1%83%93%E1%83%9D%E1%83%91%E1%83%90-39875/ |title="საბურთალო" კაპიტანს და მეკარეს დაემშვიდობა |access-date=2023-08-09 |archive-date=2023-08-10 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230810232228/http://lelo.ge/article/%E1%83%A1%E1%83%90%E1%83%91%E1%83%A3%E1%83%A0%E1%83%97%E1%83%90%E1%83%9A%E1%83%9D-%E1%83%99%E1%83%90%E1%83%9E%E1%83%98%E1%83%A2%E1%83%90%E1%83%9C%E1%83%A1-%E1%83%93%E1%83%90-%E1%83%9B%E1%83%94%E1%83%99%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%94%E1%83%A1-%E1%83%93%E1%83%90%E1%83%94%E1%83%9B%E1%83%A8%E1%83%95%E1%83%98%E1%83%93%E1%83%9D%E1%83%91%E1%83%90-39875/ }}</ref> ==სანაკრებო კარიერა== [[2013]] წლის [[11 ნოემბერი|11 ნოემბერს]] საქართველოს 19 წლამდელთა ნაკრებში ბექა ქურდაძის დებიუტი შედგა. საქართველოს ნაკრებმა უელსი ანგარიშით 5-1 დაამარცხა. ქურდაძე დებიუტის მომენტში 16 წლისა და 9 თვის იყო. <ref> [https://www.transfermarkt.co.uk/beka-kurdadze/nationalmannschaft/spieler/264141 Transfermarkt] </ref> [[2015]] წლის [[3 ივნისი|3 ივნისს]] შედგა ბექა ქურდაძის დებიუტი საქართველოს 21 წლამდე ფეხბურთელთა ნაკრებში. საქართველოს ნაკრებმა „სტადიო სერევალეზე“ გამართულ შეხვედრაში მასპინძელი სან-მარინოს ნაკრები 3-0 დაამარცხა. ქურდაძე დებიუტის მომენტში 18 წლისა და 4 თვის იყო. <ref> [https://www.transfermarkt.co.uk/beka-kurdadze/nationalmannschaft/spieler/264141 Transfermarkt] </ref> ==მატჩები ეროვნულ ნაკრებში== ===19 წლამდელთა ეროვნული ნაკრები=== {| class="wikitable" style="font-size: 95 %" {{!}}- {{!}}'''№''' {{!}}'''თარიღი''' {{!}}'''შეხვედრის ადგილი''' {{!}}'''მასპინძელი''' {{!}}{{Tooltip|'''ანგ.'''|შეხვედრის ანგარიში|}} {{!}}'''სტუმარი''' {{!}}'''შეჯიბრება''' {{!}}{{Tooltip|'''წყარო'''|ფეხბურთის ისტორიისა და სტატისტიკის ინტერნეტსა და მედიასივრცეში არსებული რესურსები.}} {{!}}- {{!}}1 {{!}}13.11.2013 {{!}}<div class="center">მიხეილ მესხის სტადიონი, თბილისი</div> {{!}}align=right{{!}}{{fb-rt|Georgia}} {{!}}align=center{{!}}'''5–1''' {{!}}{{fb|Wales}} {{!}}<div class="center">19-წლამდელთა ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატის შესარჩევი</div> {{!}} [https://www.transfermarkt.co.uk/spielbericht/index/spielbericht/3949283 ანგარიში] {{!}}- {{!}}2 {{!}}15.11.2013 {{!}}<div class="center">მიხეილ მესხის სტადიონი, თბილისი</div> {{!}}align=right{{!}}{{fb-rt|Moldova}} {{!}}align=center{{!}}'''0–2''' {{!}}{{fb|Georgia}} {{!}}<div class="center">19-წლამდელთა ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატის შესარჩევი</div> {{!}} [https://intermedia.ge/%E1%83%A1%E1%83%A2%E1%83%90%E1%83%A2%E1%83%98%E1%83%90/42500-19-%E1%83%AC%E1%83%9A%E1%83%90%E1%83%9B%E1%83%93%E1%83%94%E1%83%9A%E1%83%94%E1%83%91%E1%83%98-%E1%83%A1%E1%83%90%E1%83%A5%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%97%E1%83%95%E1%83%94%E1%83%9A%E1%83%9D-%E1%83%9B%E1%83%9D%E1%83%9A%E1%83%93%E1%83%9D%E1%83%95%E1%83%90-2-0/69/user:worldsport.ge:show:channel:loop:true ანგარიში] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230810232224/https://intermedia.ge/%E1%83%A1%E1%83%A2%E1%83%90%E1%83%A2%E1%83%98%E1%83%90/42500-19-%E1%83%AC%E1%83%9A%E1%83%90%E1%83%9B%E1%83%93%E1%83%94%E1%83%9A%E1%83%94%E1%83%91%E1%83%98-%E1%83%A1%E1%83%90%E1%83%A5%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%97%E1%83%95%E1%83%94%E1%83%9A%E1%83%9D-%E1%83%9B%E1%83%9D%E1%83%9A%E1%83%93%E1%83%9D%E1%83%95%E1%83%90-2-0/69/user:worldsport.ge:show:channel:loop:true |date=2023-08-10 }} {{!}}- {{!}}3 {{!}}18.11.2013 {{!}}<div class="center">მიხეილ მესხის სტადიონი, თბილისი</div> {{!}}align=right{{!}}{{fb-rt|GEO}} {{!}}align=center{{!}}'''2–1''' {{!}}{{fb|Netherlands}} {{!}}<div class="center">19-წლამდელთა ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატის შესარჩევი</div> {{!}}[https://web.archive.org/web/20230810231652/https://worldsport.ge/ge/page/19-wlamdelebi-saqartvelo-holandia-21 ანგარიში] {{!}}- {{!}}4 {{!}}25.05.2014 {{!}}<div class="center">[[ლოზანა]], [[შვეიცარია]]</div> {{!}}align=right{{!}}{{fb-rt|GEO}} {{!}}align=center{{!}}'''2–0''' {{!}}{{fb|Switzerland}} {{!}}<div class="center">19-წლამდელთა ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატის შესარჩევი</div> {{!}}[https://www.transfermarkt.co.uk/spielbericht/index/spielbericht/2385698 ანგარიში] [https://tabula.ge/ge/news/563623-kartvelma-19-clamdelebma-elitraundi-shveitsariis ანგარიში] {{!}}- {{!}}5 {{!}}27.05.2014 {{!}}<div class="center"></div> {{!}}align=right{{!}}{{fb-rt|GEO}} {{!}}align=center{{!}}'''5–1''' {{!}}{{fb|Cyprus}} {{!}}<div class="center">19-წლამდელთა ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატის შესარჩევი</div> {{!}}[https://www.transfermarkt.co.uk/spielbericht/index/spielbericht/2387066 ანგარიში] {{!}}- {{!}}6 {{!}}30.05.2014 {{!}}<div class="center">კოლოვრაის სპორტ-ცენტრი</div> {{!}}align=right{{!}}{{fb-rt|Israel}} {{!}}align=center{{!}}'''1–0''' {{!}}{{fb|Georgia}} {{!}}<div class="center">19-წლამდელთა ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატის შესარჩევი</div> {{!}}[https://www.transfermarkt.co.uk/spielbericht/index/spielbericht/2387080 ანგარიში] {{!}}- {{!}}7 {{!}}25.02.2015 {{!}}<div class="center">კომუნალე დი გენცანო</div> {{!}}align=right{{!}}{{fb-rt|ITA}} {{!}}align=center{{!}}'''1–1''' {{!}}{{fb|Georgia}} {{!}}<div class="center">ამხანაგური</div> {{!}} [https://www.transfermarkt.co.uk/spielbericht/index/spielbericht/2536720 ანგარიში] {{!}}- {{!}}8 {{!}}28.03.2015 {{!}}<div class="center">[[მიხეილ მესხის სტადიონი]], [[თბილისი]]</div> {{!}}align=right{{!}}{{fb-rt|POL}} {{!}}align=center{{!}}'''4–1''' {{!}}{{fb|Georgia}} {{!}}<div class="center">ამხანაგური</div> {{!}} [https://www.transfermarkt.co.uk/spielbericht/index/spielbericht/2544950 ანგარიში] {{!}}- {{!}}9 {{!}}30.04.2015 {{!}}<div class="center">ბანიკოვა</div> {{!}}align=right{{!}}{{fb-rt|Ukraine}} {{!}}align=center{{!}}'''3–0''' {{!}}{{fb|Georgia}} {{!}}<div class="center">ამხანაგური</div> {{!}}[https://www.transfermarkt.co.uk/spielbericht/index/spielbericht/2561575 ანგარიში] {{!}}- |} ===21 წლამდელთა ეროვნული ნაკრები=== {| class="wikitable" style="font-size: 95 %" {{!}}- {{!}}'''№''' {{!}}'''თარიღი''' {{!}}'''შეხვედრის ადგილი''' {{!}}'''მასპინძელი''' {{!}}{{Tooltip|'''ანგ.'''|შეხვედრის ანგარიში|}} {{!}}'''სტუმარი''' {{!}}'''შეჯიბრება''' {{!}}{{Tooltip|'''წყარო'''|ფეხბურთის ისტორიისა და სტატისტიკის ინტერნეტსა და მედიასივრცეში არსებული რესურსები.}} {{!}}- {{!}}1 {{!}}03.06.2015 {{!}}<div class="center">სტადიო ოლიმპიკო, სერევალე</div> {{!}}align=right{{!}}{{fb-rt|San Marino}} {{!}}align=center{{!}}'''0–3''' {{!}}{{fb|Georgia}} {{!}}<div class="center">21-წლამდელთა ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატის შესარჩევი</div> {{!}} [https://www.transfermarkt.co.uk/spielbericht/index/spielbericht/2549698 ანგარიში] {{!}}- {{!}}2 {{!}}03.09.2015 {{!}}<div class="center">გრადსკის სტადიონი</div> {{!}}align=right{{!}}{{fb-rt|CRO}} {{!}}align=center{{!}}'''1–0''' {{!}}{{fb|Georgia}} {{!}}<div class="center">21-წლამდელთა ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატის შესარჩევი</div> {{!}} [https://www.transfermarkt.co.uk/spielbericht/index/spielbericht/2578397 ანგარიში] {{!}}- {{!}}3 {{!}}07.10.2015 {{!}}<div class="center">მიხეილ მესხის სათადარიგო სტადიონი, [[თბილისი]]</div> {{!}}align=right{{!}}{{fb-rt|GEO}} {{!}}align=center{{!}}'''2–5''' {{!}}{{fb|Spain}} {{!}}<div class="center">21-წლამდელთა ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატის შესარჩევი</div> {{!}} {{!}}- {{!}}4 {{!}}13.10.2015 {{!}}<div class="center">მიხეილ მესხის სათადარიგო სტადიონი, [[თბილისი]]</div> {{!}}align=right{{!}}{{fb-rt|GEO}} {{!}}align=center{{!}}'''3–0''' {{!}}{{fb|Estonia}} {{!}}<div class="center">21-წლამდელთა ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატის შესარჩევი</div> {{!}} {{!}}- {{!}}5 {{!}}12.11.2015 {{!}}<div class="center">პაუერ ჰორზის სტადიონი, ალმერია</div> {{!}}align=right{{!}}{{fb-rt|ESP}} {{!}}align=center{{!}}'''5–0''' {{!}}{{fb|Georgia}} {{!}}<div class="center">21-წლამდელთა ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატის შესარჩევი</div> {{!}}[https://www.transfermarkt.co.uk/spielbericht/index/spielbericht/2578406 ანგარიში] {{!}}- {{!}}6 {{!}}17.11.2015 {{!}}<div class="center">თენგიზ ბურჯანაძის სტადიონი, [[გორი]]</div> {{!}}align=right{{!}}{{fb-rt|GEO}} {{!}}align=center{{!}}'''0–1''' {{!}}{{fb|Sweden}} {{!}}<div class="center">21-წლამდელთა ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატის შესარჩევი</div> {{!}} [https://www.transfermarkt.co.uk/spielbericht/index/spielbericht/2578408 ანგარიში] {{!}}- {{!}}7 {{!}}23.03.2016 {{!}}<div class="center">[[მიხეილ მესხის სტადიონი]], [[თბილისი]]</div> {{!}}align=right{{!}}{{fb-rt|GEO}} {{!}}align=center{{!}}'''4–0''' {{!}}{{fb|San Marino}} {{!}}<div class="center">21-წლამდელთა ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატის შესარჩევი</div> {{!}} [https://www.transfermarkt.co.uk/spielbericht/index/spielbericht/2578410 ანგარიში] {{!}}- {{!}}8 {{!}}22.03.2017 {{!}}<div class="center">მიხეილ მესხის სტადიონი, [[თბილისი]]</div> {{!}}align=right{{!}}{{fb-rt|GEO}} {{!}}align=center{{!}}'''3–1''' {{!}}{{fb|Iceland}} {{!}}<div class="center">ამხანაგური</div> {{!}} {{!}}- {{!}}9 {{!}}12.06.2017 {{!}}<div class="center">გრადსკის სტადიონი</div> {{!}}align=right{{!}}{{fb-rt|Montenegro}} {{!}}align=center{{!}}'''3–2''' {{!}}{{fb|Georgia}} {{!}}<div class="center">ამხანაგური</div> {{!}} [https://www.transfermarkt.co.uk/spielbericht/index/spielbericht/2865887 ანგარიში] {{!}}- |} ==სატრანსფერო ღირებულება== ბექა ქურდაძის სატრანსფერო ღირებულება [[2023]] წლის მაისის მონაცემებით 75 000 ევროა. {| class="wikitable right" |+ბექა ქურდაძის ღირებულება<br><small>([[Transfermarkt]]-ის მონაცემები<ref>{{Cite web|title=Beka Kurdadze - Market Value Development|url=https://www.transfermarkt.co.uk/beka-kurdadze/marktwertverlauf/spieler/264141|publisher=''www.transfermarkt.co.uk''|accessdate=2019-04-22}}</ref>)</small> !კლუბი !პერიოდი !ღირებულება |- |{{დროშანიშანი|საქართველო}} '''საბურთალო''' |ივლისი, 2015 |200,000 ევრო |- |{{დროშანიშანი|საქართველო}} '''საბურთალო''' |მარტი, 2016 |150,000 ევრო |- |{{დროშანიშანი|საქართველო}} '''ლოკომოტივი''' |აპრილი, 2017 |225,000 ევრო |- |{{დროშანიშანი|საქართველო}} '''ლოკომოტივი''' |აგვისტო, 2017 |175 000 ევრო |- |{{დროშანიშანი|საქართველო}} '''ლოკომოტივი''' |დეკემბერი, 2017 |200 000 ევრო |- |{{დროშანიშანი|საქართველო}} '''საბურთალო''' |აპრილი, 2018 |150 000 ევრო |- |{{დროშანიშანი|საქართველო}} '''საბურთალო''' |აგვისტო, 2018 |100 000 ევრო |- |{{დროშანიშანი|საქართველო}} '''სამტრედია''' |დეკემბერი, 2021 |150 000 ევრო |- |{{დროშანიშანი|საქართველო}} '''საბურთალო''' |ოქტომბერი, 2022 |100 000 ევრო |- |{{დროშანიშანი|საქართველო}} '''თელავი''' |მარტი, 2023 |75 000 ევრო |- |{{დროშანიშანი|საქართველო}} '''თელავი''' |მაისი, 2024 |100 000 ევრო |} ==ტიტულები== ===საკლუბო=== ; {{დროშანიშანი|საქართველო}} [[საბურთალო (საფეხბურთო კლუბი)|საბურთალო]] (1) * [[ეროვნული ლიგა]]: [[ეროვნული ლიგა 2018|2018]] ; {{დროშანიშანი|საქართველო}} [[სამგურალი წყალტუბო (საფეხბურთო კლუბი)|სამურალი]] * [[საქართველოს საფეხბურთო თასი]]ს ფინალისტი: 2020 == იხილეთ აგრეთვე == * [[საქართველოს 17 წლამდე ფეხბურთელთა ნაკრები]] * [[საქართველოს 19 წლამდე ფეხბურთელთა ნაკრები]] == რესურსები ინტერნეტში == * [http://www.transfermarkt.co.uk/en/beka-kurdadze/leistungsdaten/spieler_264141.html პროფილი Transfermarkt-ზე] {{en icon}} * [http://int.soccerway.com/players/beka-kurdadze/275737/ პროფილი Soccerway-ზე] {{en icon}} * [http://www.uefa.com/under19/season=2014/teams/player=250056817/index.html პროფილი უეფა-ს ოფიციალურ საიტზე] {{en icon}} * [http://new.gff.ge/ka/Home/Person/10 პროფილი სფფ-ის ოფიციალურ საიტზე]{{Dead link|date=იანვარი 2021 |bot=InternetArchiveBot }} {{ka icon}} * [https://erovnuliliga.ge/ge/player/2853-beka-kurdadze ბექა ქურდაძე ეროვნული ლიგის საიტზე] * [https://www.fcsaburtalo.ge/players/beka-kurdadze/ ბექა ქურდაძე „საბურთალოს“ საიტზე] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{DEFAULTSORT:ქურდაძე, ბექა}} [[კატეგორია:დაბადებული 1997]] [[კატეგორია:ქართველი ფეხბურთელები]] [[კატეგორია:საბურთალოს ფეხბურთელები]] [[კატეგორია:დაბადებული 24 იანვარი]] [[კატეგორია:ეროვნული ლიგის ფეხბურთელები]] [[კატეგორია:წყალტუბოს სამგურალის ფეხბურთელები]] [[კატეგორია:თელავის ფეხბურთელები]] [[კატეგორია:გაგრას ფეხბურთელები]] [[კატეგორია:სამტრედიის ფეხბურთელები]] [[კატეგორია:თბილისის ლოკომოტივის ფეხბურთელები]] 8vczhwolxoirel3vohiq3jg6fu356cf 0 255775 5564433 5544501 2026-10-24T04:26:15Z InternetArchiveBot 124291 დაარქივდა 1 წყარო და 0 წყარო მოინიშნა მკვდრად. #IABot (v2.0.9.6) 5564433 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ფეხბურთელის ბიოგრაფია |სახელი = ბორის სიჭინავა |სურათი = Boris Sichinava (1936–2011) — FC Dinamo Tbilisi Defender (1958−1967).png |სურათის ზომა = |წარწერა = |სრული სახელი = ბორის შალვას ძე სიჭინავა |დაბადების თარიღი = {{დაბადების თარიღი|1936|10|28}} |დაბადების ადგილი = [[ზუგდიდი]],<br/>[[საქართველოს საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკა|საქართველოს სსრ]],<br/>[[საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკების კავშირი|სსრ კავშირი]] |გარდაცვალების თარიღი = {{გარდაცვალების თარიღი და ასაკი|2011|5|17|1936|10|28}} |გარდაცვალების ადგილი = [[თბილისი]],<br/>[[საქართველო]] |სიმაღლე = 184 [[სანტიმეტრი|სმ]] |პოზიცია = [[მცველი (ფეხბურთი)|მცველი]] |წელი1 = 1955 |წელი2 = 1955–1956 |წელი3 = 1957 |წელი4 = 1958–1967 |კლუბი1 = [[ნეფთჩი ბაქო (საფეხბურთო კლუბი)|ნეფტიანიკი]] |კლუბი2 = [[სკა თბილისი (საფეხბურთო კლუბი)|ოდო თბ.]] |კლუბი3 = [[სკა თბილისი (საფეხბურთო კლუბი)|სკვო თბ.]]<ref>[https://footballfacts.ru/clubsezon/49894-skvotbilisi Состав команды СКВО Тбилиси в сезоне 1957] {{Dead link|date=ოქტომბერი 2026 |bot=InternetArchiveBot }}</ref> |კლუბი4 = [[დინამო თბილისი (საფეხბურთო კლუბი)|დინამო თბ]] |მატჩი1 = 5 |მატჩი2 = ? |მატჩი3 = 28 |მატჩი4 = 240 |გოლი1 = 0 |გოლი2 = ? |გოლი3 = 1 |გოლი4 = 6 |გაწვრთნის წელი1 =1968 |გაწვრთნილი კლუბი1 = განთიადი კასპი |გაწვრთნის წელი2 =1994–1995 |გაწვრთნილი კლუბი2 = [[დინამო თბილისი (საფეხბურთო კლუბი)|დინამო თბილისი]] {{Tooltip|(თ.)|მთავარი მწვრთნელის თანაშემწე}} |მედლის თარგები = }} '''ბორის სიჭინავა''' (დ. [[28 ოქტომბერი]], [[1936]], [[ზუგდიდი]], [[საქართველოს საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკა|საქართველოს სსრ]] — გ. [[17 მაისი]], [[2011]], [[თბილისი]], [[საქართველო]]) — [[ქართველები|ქართველი]] და [[საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკების კავშირი|საბჭოთა]] [[ფეხბურთელი]] და [[ფეხბურთი]]ს მწვრთნელი, თამაშობდა როგორც [[მცველი (ფეხბურთი)|მცველის]], ისე [[ნახევარმცველი (ფეხბურთი)|ნახევარმცველსა]] და [[თავდამსხმელი (ფეხბურთი)|თავდამსხმელის]] პოზიციაზე. საბჭოთა კავშირის სპორტის ოსტატი (1957), საქართველოს დამსახურებული მწვრთნელი (1978). 1964 წლის 18 ნოემბრის „ოქროს მატჩის“ მონაწილე.<ref>{{Cite web |url=https://fcdinamo.ge/ge/news?n=2228 |title=გამორჩეული და სასიხარულო დღე ქართული ფეხბურთის ისტორიაში |accessdate=2022-05-15 |archiveurl=https://archive.today/20200108192253/https://fcdinamo.ge/ge/news?n=2228 |archivedate=2020-01-08 }}</ref><ref group="კომ.">''ციტატა:'' 1964 წლის 18 ნოემბერი — გამორჩეული და სასიხარულო დღე ქართული ფეხბურთის ისტორიაში, თბილსის „დინამო“ საბჭოთა კავშირის ჩემპიონი პირველად გახდა. თბილისის „დინამომ“ და მოსკოვის „ტორპედომ“ რეგულარულ პირველობაზე 46–46 ქულა დააგროვეს, ჩემპიონის გამოსავლენად დამატებითი შეხვედრა დაინიშნა. ოქროს მატჩი, ტაშკენტში, ზუსტად 49 წლის წინ — 1964 წლის 18 ნოემბერს ჩატარდა. ოქროს მატჩში თბილისის „დინამოს“ ღირსებას იცავდნენ: სერგო კოტრიკაძე, ბორის სიჭინავა, ვახტანგ რეხვიაშვილი, ჯემალ ზეინკლიშვილი, გურამ ცხოვრებოვი, გიორგი სიჭინავა, შოთა იამანიძე (კაპ), სლავა მეტრეველი, ვლადიმერ ბარქაია, ილია დათუნაშვილი და მიხეილ მესხი. 18 ნოემბერი, 2013. [https://archive.today/20190814101952/http://www.fcdinamo.ge/ge/news?n=2228&i= დაარქივებულია][https://fcdinamo.ge/ge/news?n=2228 ორიგინალიდან].</ref><ref>{{Cite web|url=https://worldsport.ge/ge/page/erti-dge-msoflio-sportis-istoriashi-18-noemberi|title=ერთი დღე მსოფლიო სპორტის ისტორიაში — 18 ნოემბერი|accessdate=2022-05-02|archiveurl=https://archive.today/20190814103144/https://worldsport.ge/ge/page/erti-dge-msoflio-sportis-istoriashi-18-noemberi|archivedate=2019-08-14}}</ref><ref group="კომ.">''ციტატა:'' 1964. თბილისის „დინამომ“ ტაშკენტში, საბჭოთა კავშირის ჩემპიონის გამოსავლენად დანიშნულ გადათამაშებაში მოსკოვის „ტორპედოს“ 4:1 სძლია და თავის ისტორიაში პირველად მოიგო საკავშირო პირველობა. ქართველთაგან გოლები ილია დათუნაშვილმა (2), მიხეილ მესხმა და სლავა მეტრეველმა გაიტანეს. „დინამო“: [[სერგო კოტრიკაძე]], ბორის სიჭინავა, [[ვახტანგ რეხვიაშვილი]], [[ჯემალ ზეინკლიშვილი]], [[გურამ ცხოვრებოვი]], [[გიორგი სიჭინავა]], [[შოთა იამანიძე]], [[ილია დათუნაშვილი]], [[სლავა მეტრეველი]], [[ვლადიმერ ბარქაია]], [[მიხეილ მესხი]]. მათ გარდა ჩემპიონობისათვის განკუთვნილი ოქროს მედლები [[გურამ პეტრიაშვილი|გურამ პეტრიაშვილსა]] და ალექსანდრე აფშევს გადაეცათ. იმ ჩემპიონატის მატჩებში მეკარე ნოდარ ლეჟავამ (10 მატჩი), [[მურთაზ ხურცილავა]]მ (8), ელგუჯა ხუციშვილმა (5), [[ზაურ კალოევი|ზაურ კალოევმა]] (1) და ნომადი მაისურაძემ (1) იასპარეზეს. გუნდს გავრილ კაჩალინი წვრთნიდა. 18 ნოემბერი, 2013. დაარქივებულია [https://worldsport.ge/ge/page/erti-dge-msoflio-sportis-istoriashi-18-noemberi ორიგინალიდან] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220408134615/https://worldsport.ge/ge/page/erti-dge-msoflio-sportis-istoriashi-18-noemberi |date=2022-04-08 }}.</ref><ref>"Динамо" (Тбилиси) 4–1 "Торпедо" (Москва) / [https://web.archive.org/web/20160323041158/http://fc-dynamo.ru/champ/prot.php?id=500100 Чемпионат СССР 1964]</ref><ref group="კომ.">Чемпионат СССР 1964. 18 ноября 1964 (ср). "Динамо" (Тбилиси) - "Торпедо" (Москва) 4:1 (0:1, 1:0, д.в. 3:0). Дополнительный матч за первое место. 18 ноября 1964. 18:00. Ташкент. Стадион "Пахтакор". 70000 зрителей. "Динамо" Тб: Котрикадзе, Б.Сичинава, Зейнклишвили, Цховребов, Рехвиашвили, Яманидзе (к), Г.Сичинава, Метревели, Датунашвили, Баркая, Месхи. "Торпедо" М: Шаповаленко, Андреюк, Мещеряков, Шустиков, Сараев, Марушко, Воронин, Соловьёв, Вал.Иванов (к) (Сидоров, 62), Щербаков, Сергеев. Голы: 0:1 Щербаков (56), 1:1 Датунашвили (73), 2:1 Датунашвили (92), 3:1 Месхи (102), 4:1 Метревели (107, с пенальти). {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220527003800/https://fc-dynamo.ru/champ/prot.php?id=500100 |date=2022-05-27 }}[http://www.fc-dynamo.ru/champ/prot.php?id=500100 ორიგინალიდან].</ref><ref>[https://www.youtube.com/watch?v=f0pJd1AaPGU Золотой матч чемпионата СССР 1964 года]. ''youtube''</ref> ==ბიოგრაფია== [[დინამო თბილისი (საფეხბურთო კლუბი)|თბილისის „დინამოს“]] შემადგენლობაში ჩაატარა 240 მატჩი და გაიტანა 6 გოლი. პროფესიონალური კარიერის დასრულების შემდეგ წვრთნიდა საქართველოს ახალგაზრდულ ნაკრებსა და დინამოს ახალგაზრდულ გუნდს (1994–1995). 1996 წლის 16 დეკემბერს საქართველოში ფეხბურთის განვითარებაში შეტანილი განსაკუთრებული წვლილისა და ახალგაზრდა სპორტსმენთა აღზრდის საქმეში დიდი დამსახურებისათვის საფეხბურთო კლუბ „ნორჩი დინამოელის“ მთავარი მწვრთნელი, საქართველოს დამსახურებული მწვრთნელი ბორის სიჭინავა [[ღირსების ორდენი (საქართველო)|ღირსების ორდენით]] დაჯილდოვდა.<ref>[https://web.archive.org/web/20191231084545/https://matsne.gov.ge/ka/document/view/27586%3fpublication=0 საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულება № 812]. ''matsne.gov.ge''</ref> გარდაიცვალა [[2011|2011 წლის]] [[17 მაისი|17 მაისს]] [[თბილისი|თბილისში]].<ref>[http://www.worldsport.ge/ge/page/gardaicvala-boris-sichinava გარდაიცვალა ბორის სიჭინავა]. ''„მსოფლიო სპორტი“</ref> == მიღწევები == ===საკლუბო=== ; {{დროშანიშანი|საქართველოს სსრ}} [[დინამო თბილისი (საფეხბურთო კლუბი)|დინამო თბილისი]] ; [[საბჭოთა კავშირის საფეხბურთო ჩემპიონატი|საბჭოთა კავშირის ჩემპიონატი]] * ჩემპიონი: [[საბჭოთა კავშირის საფეხბურთო ჩემპიონატი 1964|1964]] * ბრინჯაოს პრიზიორი: [[საბჭოთა კავშირის საფეხბურთო ჩემპიონატი 1959|1959]], [[საბჭოთა კავშირის საფეხბურთო ჩემპიონატი 1962|1962]], [[საბჭოთა კავშირის საფეხბურთო ჩემპიონატი 1967|1967]] ; [[საბჭოთა კავშირის საფეხბურთო თასი|საბჭოთა კავშირის თასი]] * ფინალისტი: 1960<ref>Torpedo Moskva 4–3 Dinamo Tbilisi / [http://www.rsssf.com/tabless/su60.html#60c Soviet Union Cup 1959/60]</ref> === ინდივიდუალური === ; {{Tooltip|33 საუკეთესო|საბჭოთა კავშირის 33 საუკეთესო ფეხბურთელთა სიაში დასახელებულია შემდეგ ნომრად:}} * №2: 1964 == ბიბლიოგრაფია == {{Refbegin}} * {{წიგნი |ავტორი = აკოფოვი, გარუნ |ნაწილი = |სათაური = ფეხბურთი 1967 : ცნობარი-კალენდარი |ორიგინალი = |ბმული = https://archive.today/20190819195308/http://www.nplg.gov.ge/ec/ka/cart/search.html?cmd=search&sf=advanced&qs%5B0%5D%5Bf%5D=700&qs%5B0%5D%5Bq%5D=&qs%5B0%5D%5Bb%5D=and&qs%5B1%5D%5Bf%5D=200&qs%5B1%5D%5Bq%5D=%E1%83%A4%E1%83%94%E1%83%AE%E1%83%91%E1%83%A3%E1%83%A0%E1%83%97%E1%83%98+:+1967+%E1%83%AA%E1%83%9C%E1%83%9D%E1%83%91%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%98-%E1%83%99%E1%83%90%E1%83%9A%E1%83%94%E1%83%9C%E1%83%93%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%98 |გამოცემა = |პასუხისმგებელი = |ადგილი = თბ. |გამომცემლობა = საქ. ჟურნ. კავშ., სპორტ. ჟურნ. ფედერაცია |წელი = 1967 |ტომი = |გვერდები = |გვერდნი = 79 |isbn = |ref = აკოფოვი, გ. }} * {{წიგნი |ავტორი = ბერიშვილი, ელგუჯა |სათაური = ქართული სპორტის ოქროს წიგნი |ბმული = https://archive.today/20200101050101/https://evergreen.tsu.ge/eg/opac/record/163020 |ადგილი = თბ. |გამომცემლობა = პალიტრა L |წელი = [https://archive.today/20191216133630/http://www.nplg.gov.ge/ec/ka/cart/search.html?cmd=search&sf=simple&qs%5B0%5D%5Bf%5D=700&qs%5B0%5D%5Bq%5D=&qs%5B1%5D%5Bf%5D=200&qs%5B1%5D%5Bq%5D=%E1%83%A5%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%97%E1%83%A3%E1%83%9A%E1%83%98+%E1%83%A1%E1%83%9E%E1%83%9D%E1%83%A0%E1%83%A2%E1%83%98%E1%83%A1+%E1%83%9D%E1%83%A5%E1%83%A0%E1%83%9D%E1%83%A1+%E1%83%AC%E1%83%98%E1%83%92%E1%83%9C%E1%83%98 2013] |გვერდები = |გვერდნი = 371 |ref = ბერიშვილი, ე. }} * {{წიგნი |ავტორი = თედორაძე, ზურაბ |სათაური = თბილისის „დინამო“ ციფრებში, 1936–1989 |ბმული = http://www.nplg.gov.ge/bios/ka/00000001/ |ადგილი = თბ. |გამომცემლობა = სტამბა–96 |წელი = 1999 |გვერდები = |გვერდნი = 33 |ref = თედორაძე, ზ. }} * {{წიგნი |ავტორი = თედორაძე, ზურაბ |სათაური = თბილისის „დინამო“ : ციფრები, ფაქტები, კომენტარები, 1936–1989 |ბმული = http://www.nplg.gov.ge/bios/ka/00000001/ |ადგილი = თბ. |გამომცემლობა = |წელი = 2002 |გვერდები = |გვერდნი = 41 |ref = თედორაძე, ზ. }} * {{წიგნი |ავტორი = თედორაძე, ზურაბ |სათაური = საკლუბო გუნდების შედეგები სსრ კავშირის ჩემპიონატებში : უმაღლესი ლიგა, 1936–1991 |ბმული = http://www.nplg.gov.ge/bios/ka/00000001/ |ადგილი = თბ. |გამომცემლობა = |წელი = 2001 |გვერდები = |გვერდნი = 52 |ref = თედორაძე, ზ. }} {{Refend}} == პერიოდიკა == {{Refbegin}} * {{სტატია |ავტორი = ქორიძე, რ. |სათაური = აუტსაიდერებსაც აქვთ ბრჭყალები |ბმული = http://dspace.gela.org.ge/bitstream/123456789/2909/1/SKA%20O-Q-1965-2.pdf |გამოცემა = [[ლელო (გაზეთი)|„ლელო“]] |წელი = 2 ნოემბერი, 1965 |ნომერი = 216 (2936) |გვერდები = 3 }} {{Refend}} == რესურსები ინტერნეტში == {{Refbegin}} * [https://archive.today/20191231082934/https://fcdinamo.ge/ge/news?n=102821 ბორის სიჭინავა — 84] — თბილისის „დინამოს“ ოფიციალური საიტი {| style="color: black;" |- | style="width: 250px; background-color:Lavender|<center>'''თემატური საიტები'''</center> || style="background: white;"|[https://web.archive.org/web/20231215234859/http://sport.gov.ge/index.php?pg=news&newsid=20 ქართული სპორტი] · [https://www.dinamo-tbilisi.ru/personalii/igroki/sichinava-boris-shalvovich/ dinamo-tbilisi.ru] · [https://footballfacts.ru/person/47649-sichinavaborisshalvovich FootballFacts.ru] {{Dead link|date=ოქტომბერი 2026 |bot=InternetArchiveBot }} |} {| style="color: black;" |- | style="width: 250px; background-color:Lavender |<center>'''ლექსიკონები და ენციკლოპედიები'''</center> || style="background: white;"|[http://www.nplg.gov.ge/gwdict/index.php?a=term&d=14&t=175075 უნივერსალური ენციკლოპედიური ლექსიკონი] · [http://www.nplg.gov.ge/bios/ka/00008880/ საქართველოს ბიოგრაფიული ლექსიკონი] · [http://www.nplg.gov.ge/athletes/ka/00000774/ ბიოგრაფიული ლექსიკონი] |} {| style="color: black;" |- | style="width: 250px; background-color:Lavender |<center>'''გენეალოგია და ნეკროპოლისტიკა'''</center> || style="background: white;"|[https://web.archive.org/web/20140714214115/http://sport-necropol.narod.ru/tbilisi.html Спортивный некрополь] |} {| style="color: black;" |- | style="width: 250px; background-color:Lavender |<center>'''ფოტოარქივი'''</center> || style="background: white;"| [https://dspace.nplg.gov.ge/bitstream/1234/210761/1/Lelo_1979_N13.pdf „ლელო“] · [http://dspace.nplg.gov.ge/simple-search?location=%2F&query=ბორის+სიჭინავა ციფრული ფოტომატიანე „ივერიელი“] |} {{refend}} ==კომენტარები== {{Reflist|group=კომ.}} ==სქოლიო== {{სქოლიო|2}} {{DEFAULTSORT:სიჭინავა, ბორის}} [[კატეგორია:დაბადებული 1936]] [[კატეგორია:დაბადებული 28 ოქტომბერი]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 2011]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 17 მაისი]] [[კატეგორია:ქართველი ფეხბურთელები]] [[კატეგორია:საბჭოთა ფეხბურთელები]] [[კატეგორია:საბჭოთა კავშირის საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები]] [[კატეგორია:თბილისის დინამოს ფეხბურთელები]] [[კატეგორია:ბაქოს ნეფთჩის ფეხბურთელები]] [[კატეგორია:საბჭოთა კავშირის სპორტის ოსტატები]] [[კატეგორია:ქართველი ფეხბურთის მწვრთნელები]] cerxuw9kdsgg6izh7vr8cujn04unv2g 0 256836 5564255 5542286 2026-10-23T18:12:48Z Aor19071 171656 5564255 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ლიდერი |სახელი = თეა წულუკიანი |სურათი=Eastern Partnership justice and home affairs ministers' meeting Thea Tsulukiani (35609681782) (cropped).jpg |სურათის ზომა =250px |წარწერა სურათის ქვეშ= |ხელმოწერა = Tea_Tsulukiani_signature.svg |დაბადების თარიღი = {{დაბადების თარიღი და ასაკი|1975|1|21}} |დაბადების ადგილი= [[თბილისი]], [[საქართველოს სსრ]], [[სსრკ]] |გარდაცვალების თარიღი = |გარდაცვალების ადგილი= |მოქალაქეობა ={{დროშა|საქართველო}} |ეროვნება = |რეზიდენცია = |საარჩევნო ოლქი = |მამა = [[ავთანდილ წულუკიანი]] |დედა = |მეუღლე = |შვილები= |განათლება = [[თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი]]<br>[[ამპერის სახელობის ლიცეუმი]]<br>[[საფრანგეთის სახელმწიფო მართვის სკოლა]] |პროფესია = [[იურისტი]], [[ადვოკატი]], [[დიპლომატი]] |საქმიანობა = [[პოლიტიკოსი]] |რელიგია = |ჯილდოები = |პარტია = [[ქართული ოცნება — დემოკრატიული საქართველო]] |საიტი= |რიგი = [[საქართველოს კულტურისა და სპორტის სამინისტრო|საქართველოს კულტურისა და სპორტის მინისტრი]] |თანამდებობა დაიკავა = [[1 იანვარი]], [[2024]] |თანამდებობა დატოვა =[[26 სექტემბერი]], [[2024]] |ვიცე-პრეზიდენტი = |პრეზიდენტი = [[სალომე ზურაბიშვილი]] |პრემიერ-მინისტრი = [[ირაკლი ღარიბაშვილი]]<br />[[ირაკლი კობახიძე]] |თავმჯდომარე= |წინამორბედი = თანამდებობა შეიქმნა |მემკვიდრე =[[თინათინ რუხაძე]] (როგორც კულტურის მინისტრი) [[შალვა გოგოლაძე]] (როგორც სპორტის მინისტრი) |რიგი2 = [[საქართველოს კულტურის, სპორტისა და ახალგაზრდობის სამინისტრო|საქართველოს კულტურის, სპორტისა და ახალგაზრდობის მინისტრი]] |თანამდებობა დაიკავა2 = [[22 მარტი]], [[2021]] |თანამდებობა დატოვა2 = [[1 იანვარი]], [[2024]] |ვიცე-პრეზიდენტი2 = |პრეზიდენტი2 = [[სალომე ზურაბიშვილი]] |პრემიერ-მინისტრი2 = [[ირაკლი ღარიბაშვილი]] |თავმჯდომარე2= |წინამორბედი2 =თანამდებობა შეიქმნა |მემკვიდრე2 = თანამდებობა გაუქმდა (ის თავად, როგორც კულტურისა და სპორტის მინისტრი) |რიგი3 = [[საქართველოს პარლამენტის განათლების, მეცნიერებისა და კულტურის კომიტეტი|საქართველოს პარლამენტის განათლების, მეცნიერებისა და კულტურის კომიტეტის თავმჯდომარე]] |თანამდებობა დაიკავა3 = [[11 დეკემბერი]], [[2020]] |თანამდებობა დატოვა3 = [[30 მარტი]], [[2021]] |ვიცე-პრეზიდენტი3 = |პრეზიდენტი3 = [[სალომე ზურაბიშვილი]] |პრემიერ-მინისტრი3 =[[გიორგი გახარია]] <br/> [[ირაკლი ღარიბაშვილი]] |თავმჯდომარე3 =[[არჩილ თალაკვაძე]] |წინამორბედი3 =[[გენადი მარგველაშვილი]] |მემკვიდრე3 =თანამდებობა გაუქმდა |რიგი4=[[ფაილი:Flag of Georgia.svg|left|25px]][[ფაილი:Greater coat of arms of Georgia.svg|right|25px]][[საქართველოს იუსტიციის სამინისტრო|საქართველოს იუსტიციის მინისტრი]] |თანამდებობა დაიკავა4=[[25 ოქტომბერი]], [[2012]] |თანამდებობა დატოვა4=[[29 სექტემბერი]], [[2020]] |პრეზიდენტი4=[[მიხეილ სააკაშვილი]]<br/>[[გიორგი მარგველაშვილი]]<br/>[[სალომე ზურაბიშვილი]] |წინამორბედი4=[[ზურაბ ადეიშვილი]] |მემკვიდრე4=[[გოჩა ლორთქიფანიძე]] |პრემიერ-მინისტრი4=[[ბიძინა ივანიშვილი]]<br/>[[ირაკლი ღარიბაშვილი]]<br/>[[გიორგი კვირიკაშვილი]]<br/>[[მამუკა ბახტაძე]]<br/>[[გიორგი გახარია]] |თავმჯდომარე4= |რიგი5=[[ნაძალადევი|ნაძალადევის მაჟორიტარი დეპუტატი საქართველოს პარლამენტში]] |პრეზიდენტი5=[[მიხეილ სააკაშვილი]] |პრემიერ-მინისტრი5=[[ბიძინა ივანიშვილი]] |თავმჯდომარე5=[[დავით უსუფაშვილი]] |თანამდებობა დაიკავა5=[[21 ოქტომბერი]], [[2012]] |თანამდებობა დატოვა5=[[7 ნოემბერი]], [[2012]] |მემკვიდრე5=[[თამარ კორძაია]] |წინამორბედი5=[[მერაბ სამადაშვილი]] }} '''თეა წულუკიანი''' (დ. [[21 იანვარი]], [[1975]], [[თბილისი]]) — [[ქართველები|ქართველი]] [[პოლიტიკოსი]]. [[2012]] წლის [[25 ოქტომბერი|25 ოქტომბრიდან]] [[2020]] წლის [[29 სექტემბერი|29 სექტემბრამდე]] იყო [[საქართველოს იუსტიციის სამინისტრო|საქართველოს იუსტიციის მინისტრი]] (2019 წლის 19 სექტემბრიდან ასევე ვიცე-პრემიერი<ref>{{Cite web |url=http://gov.ge/files/522_73331_735499_365.pdf |title=საქართველოს პრემიერ-მინისტრის ბრძანება №365 თეა წულუკიანისათვის ვიცე-პრემიერის მოვალეობის დაკისრების შესახებ |accessdate=2019-09-14 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240511142252/https://www.gov.ge/files/522_73331_735499_365.pdf |archivedate=2024-05-11 }}</ref>). [[2020]]-[[2021]] წლებში საქართველოს პარლამენტის მე-10 მოწვევის დეპუტატი, განათლებისა და მეცნიერების კომიტეტის თავმჯდომარე. [[2021]]-[[2024]] წლებში [[საქართველოს კულტურის, სპორტისა და ახალგაზრდობის სამინისტრო|საქართველოს კულტურის, სპორტისა და ახალგაზრდობის მინისტრი]] ([[2024]] წლის [[1 იანვარი|1 იანვრიდან]] [[26 სექტემბერი|26 სექტემბრამდე]] - [[საქართველოს კულტურისა და სპორტის სამინისტრო|საქართველოს კულტურისა და სპორტის მინისტრი]]).<ref>{{Cite web|url = http://gov.ge/index.php?lang_id=GEO&sec_id=288&info_id=78928|title = საქართველოს კულტურის, სპორტისა და ახალგაზრდობის მინისტრად თეა წულუკიანი დაინიშნა|publisher = [[საქართველოს მთავრობა]]|date = 2021-19-03|accessdate = 19 მარტი, 2021|archiveurl = https://web.archive.org/web/20210329003952/http://gov.ge/index.php?lang_id=GEO&sec_id=288&info_id=78928|archivedate = 2021-03-29}}</ref> ვიცე-პრემიერი 2021 წლის 12 ივლისიდან.<ref>{{cite news |title=ირაკლი ღარიბაშვილმა თეა წულუკიანი და ლევან დავითაშვილი ვიცე-პრემიერებად დანიშნა |url=https://civil.ge/ka/archives/431702 |access-date=29 იანვარი, 2022 |work=Civil.ge |date=12 ივლისი, 2021 |language=ka-GE}}</ref> [[2024]]-2025 წლებში იყო [[საქართველოს კულტურისა და სპორტის სამინისტრო|საქართველოს კულტურისა და სპორტის მინისტრი]]. [[საქართველოს პარლამენტის თავმჯდომარე|საქართველოს პარლამენტის თავმჯდომარის მოადგილე]] [[2024|2024 წლის]] [[25 ნოემბერი|25 ნოემბრიდან]]. ==ბიოგრაფია== დაიბადა [[თბილისი|თბილისში]]. [[1992]] წელს დაამთავრა [[ლიონი]]ს [[ამპერის სახელობის ლიცეუმი]], [[საფრანგეთი|საფრანგეთში]]. შემდეგ სწავლა გააგრძელა [[თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი]]ს საერთაშორისო სამართლისა და საერთაშორისო ურთიერთობების ფაკულტეტზე და დაამთავრა [[1997]] წელს. [[2000]] წელს [[საფრანგეთის სახელმწიფო მართვის სკოლა]]ში (ENA) საჯარო ადმინისტრაციაში (MPA) დაიცვა მაგისტრის ხარისხი. 2000–10 წლებში მუშაობდა [[ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლო]]ში სხვადასხვა თანამდებობაზე. 2010 წლის 15 მაისს თეა წულუკიანი შეუერთდა პოლიტიკურ პარტიას „[[ჩვენი საქართველო - თავისუფალი დემოკრატები|ჩვენი საქართველო — თავისუფალი დემოკრატებს]]“, როგორც პარტიის თავმჯდომარის მრჩეველი ადამიანის უფლებათა დარგში, და მოგვიანებით პარტიის თავმჯდომარის მოადგილედ დაინიშნა. [[2012]] წლის 21 ოქტომბრიდან 7 ნოემბრამდე იყო [[საქართველოს პარლამენტის მერვე მოწვევის დეპუტატები|საქართველოს მე-8 მოწვევის პარლამენტის]] წევრი (თბილისის ნაძალადევის მაჟორიტარი), საარჩევნო ბლოკი: „ბიძინა ივანიშვილი — ქართული ოცნება“. 2012 წლის 25 ოქტომბერს დაინიშნა საქართველოს იუსტიციის მინისტრად. 2020 წლის 29 სექტემბერს, საარჩევნო კამპანიაში ჩართვის გამო, თანამდებობა დატოვა.<ref>{{Cite news|url = https://imedinews.ge/ge/politika/164861/saarchevno-kampaniashi-chartvis-gamo-tea-tsulukiani-tanamdebobas-tovebs|title = საარჩევნო კამპანიაში ჩართვის გამო, თეა წულუკიანი თანამდებობას ტოვებს|website = imedinews.ge|date = 2020-09-29|access-date = 30 დეკემბერი, 2020|archiveurl = https://web.archive.org/web/20201101043051/https://imedinews.ge/ge/politika/164861/saarchevno-kampaniashi-chartvis-gamo-tea-tsulukiani-tanamdebobas-tovebs|archivedate = 2020-11-01}}</ref> 2020–21 წლებში იყო [[საქართველოს პარლამენტის მეათე მოწვევის დეპუტატები|საქართველოს მე-10 მოწვევის პარლამენტის წევრი]] პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი: „ქართული ოცნება — დემოკრატიული საქართველო“.<ref>{{Cite web|url = https://cesko.ge/geo/list/show/123458-tsentralurma-saarchevno-komisiam-saqartvelos-parlamentis-2020-tslis-31-oqtombris-archevnebi-sheadjama|title = ცენტრალურმა საარჩევნო კომისიამ საქართველოს პარლამენტის 2020 წლის 31 ოქტომბრის არჩევნები შეაჯამა|publisher = [[ცესკო]]|date = 2020-12-03|accessdate = 18 დეკემბერი, 2020|archiveurl = https://web.archive.org/web/20201215084648/https://cesko.ge/geo/list/show/123458-tsentralurma-saarchevno-komisiam-saqartvelos-parlamentis-2020-tslis-31-oqtombris-archevnebi-sheadjama|archivedate = 2020-12-15}}</ref> ==რესურსები ინტერნეტში== *[http://www.justice.gov.ge/Page/index?code=266ddb17-b5d0-4e86-a7b9-f0eaf54ca2b2 ბიოგრაფია — საქართველოს იუსტიციის სამინისტრო] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140804074253/http://www.justice.gov.ge/Page/index?code=266ddb17-b5d0-4e86-a7b9-f0eaf54ca2b2 |date=2014-08-04 }} {{nplg ბიოგრაფია|00005074}} {{პარლამენტარის ბიოგრაფია|4489}} *[http://www.france24.com/en/20121210-interview-tea-tsulukiani-georgia-justice-minister-mikheil-saakashvili-bidzina-ivanishvili-arrests-officials თეა წულუკიანის შეხვედრა ფრანგული მედიის წარმომადგენლებთან (11.12.2012)] *[https://www.washingtonpost.com/opinions/georgia-cant-turn-a-blind-eye-to-broken-laws/2013/06/05/64e296ac-cd2d-11e2-8573-3baeea6a2647_story.html washingtonpost.com (11.12.2012)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140122170742/http://www.neurope.eu/article/georgia-bringing-deep-democracy |date=22.01.2014 }} *[https://www.youtube.com/watch?list=UUtyDW5hSe35eZp8ZvMibUBg&v=9iXtJ9lpuS8 BBC (29.10.2013)] *[http://www.mediamax.am/en/news/interviews/14612/ Tea Tsulukiani: EEU doesn’t hinder Armenia-Georgia friendship (24.06. 2015)] *[http://www.thehagueinstituteforglobaljustice.org/latest-insights/latest-insights/news-brief/georgia-minister-of-justice-thea-tsulukiani-changing-georgia-in-a-changing-europe/ Tea Tsulukiani: Changing Georgia in a Changing Europe] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171201034452/http://www.thehagueinstituteforglobaljustice.org/latest-insights/latest-insights/news-brief/georgia-minister-of-justice-thea-tsulukiani-changing-georgia-in-a-changing-europe/ |date=2017-12-01 }} *[https://govinsider.asia/smart-gov/georgia-prioritises-co-creation-public-services/ Why Georgia prioritises co-creation of public services] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{დაიწყე ყუთი}}{{s-off}} {{მემკვიდრეობის ყუთი|წინამორბედი=[[ზურაბ ადეიშვილი]]|ტიტული=[[საქართველოს იუსტიციის სამინისტრო|საქართველოს იუსტიციის მინისტრი]]|წლები=2012 – 2020|შემდეგი=[[გოჩა ლორთქიფანიძე]] }} {{მემკვიდრეობის ყუთი|წინამორბედი= თანამდებობა შეიქმნა|ტიტული=[[საქართველოს კულტურის, სპორტისა და ახალგაზრდობის სამინისტრო|საქართველოს კულტურის, სპორტისა და ახალგაზრდობის მინისტრი]]|წლები=2021 – 2024|შემდეგი= თანამდებობა გაუქმდა }} {{მემკვიდრეობის ყუთი|წინამორბედი= თანამდებობა შეიქმნა|ტიტული=[[საქართველოს კულტურისა და სპორტის სამინისტრო|საქართველოს კულტურისა და სპორტის მინისტრი]]|წლები=2024 –|შემდეგი= – }} {{დაასრულე ყუთი}} {{საქართველოს იუსტიციის მინისტრები}} {{ირაკლი ღარიბაშვილის კაბინეტი}} {{გიორგი კვირიკაშვილის კაბინეტი}} {{მამუკა ბახტაძის კაბინეტი}} {{გიორგი გახარიას კაბინეტი}} {{ირაკლი ღარიბაშვილის კაბინეტი (მეორე ვადით)}} {{ირაკლი კობახიძის კაბინეტი}} {{საქართველოს მე-8 მოწვევის პარლამენტის წევრები}} {{საქართველოს მე-10 მოწვევის პარლამენტის წევრები}} {{DEFAULTSORT:წულუკიანი, თეა}} [[კატეგორია:დაბადებული 21 იანვარი]] [[კატეგორია:დაბადებული 1975]] [[კატეგორია:საქართველოს იუსტიციის მინისტრები]] [[კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები]] [[კატეგორია:საქართველოს VIII მოწვევის პარლამენტის წევრები]] [[კატეგორია:თბილისში დაბადებულები]] [[კატეგორია:წულუკიანები|თეა]] [[კატეგორია:საქართველოს X მოწვევის პარლამენტის ქალი წევრები]] [[კატეგორია:საქართველოს X მოწვევის პარლამენტის წევრები]] [[კატეგორია:საქართველოს კულტურის, სპორტისა და ახალგაზრდობის მინისტრები]] [[კატეგორია:„ქართული ოცნების“ წევრები]] [[კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები]] [[კატეგორია:ქალი იუსტიციის მინისტრები]] [[კატეგორია:საქართველოს ქალი მინისტრები]] 6xd5m3lvapf27dw94jefxefhwyzip2l 0 260957 5564097 5553928 2026-10-23T14:47:25Z Irmaguru 118553 5564097 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა სამხედრო მოღვაწე |სრული სახელი = ჯონ მარტინ ფრინეი |ორიგინალური სახელი = John Martin Feeney |ცხოვრების პერიოდი = |დაბადების თარიღი = {{დაბადების თარიღი|1894|2|1}} |დაბადების ადგილი = კეიპ ელისაბეტი, მეინი, აშშ |გარდაცვალების თარიღი = {{გარდაცვალების თარიღი და ასაკი|1973|8|31|1894|2|1}} |გარდაცვალების ადგილი = პალმ დეზერტი, კალიფორნია, აშშ |პორტრეტი = [[ფაილი:John Ford 1946.jpg|მინი|300პქ]] |ხელმოწერა = |მეტსახელი = ჯონ ფორდი |ეროვნება = ამერიკელი |კუთვნილება = {{navy|აშშ}} |სამხედრო სამსახურის წლები = 1942–1945 (აქტიური)<br />1946–1962 (რეზერვი) |წოდება = [[File:US Navy O5 infobox.svg|25px]] [[კომანდერი (აშშ)|კომანდერი]] (აქტიური)<br />[[File:US Navy O8 infobox.svg|25px]] [[კონტრადმირალი]] (რეზერვი) |ჯარის სახეობა = |მეთაურობდა = |ნაწილი = [[სტრატეგიული სამსახურის ოფისი]]<br />[[აშშ-ის 11-ე საზღვაო რაიონი]]<br />[[USS ფილიპინების ზღვა (CV-47)]] |ბრძოლები/ომები = [[მეორე მსოფლიო ომი]] * [[მიდუეის ბრძოლა]] {{WIA}} * [[ოპერაცია ნეპტუნი]] * [[ოპერაცია ოვერლორდი]] [[კორეის ომი]] |ჯილდოები = [[File:Legion of Merit ribbon with "V" device (USN and USMC).svg|25px]] [[დამსახურების ლეგიონი]] [[საბრძოლო „V“]]-ით<br>[[File:Purple Heart ribbon.svg|25px]] [[იისფერი გული]]<br>[[File:Meritorious Service Medal ribbon.svg|25px]] [[დამსახურებული სამსახურის მედალი (აშშ)|დამსახურებული სამსახურის მედალი]]<br>[[File:Air Medal ribbon.svg|25px]] [[საჰაერო მედალი]]<br>[[File:American Campaign Medal ribbon.svg|25px]] [[ამერიკული კამპანიის მედალი]]<br>[[File:European-African-Middle Eastern Campaign ribbon.svg|25px]] [[ევროპული–აფრიკული–ახლო აღმოსავლური კამპანიის მედალი]]<br>[[File:Asiatic-Pacific Campaign Medal ribbon.svg|25px]] [[აზიური–წყნარი ოკეანური კამპანიის მედალი]]<br>[[File:World War II Victory Medal ribbon.svg|25px]] [[მეორე მსოფლიო ომის გამარჯვების მედალი (აშშ)|მეორე მსოფლიო ომის გამარჯვების მედალი]] |კავშირი = |სამსახურიდან გადადგომა = }} '''ჯონ ფორდი''' ({{lang-en|John Ford}} დ. [[1 თებერვალი]], [[1894]] — გ. [[31 აგვისტო]], [[1973]]) — ირლადიური წარმოშობის [[ამერიკელი]] [[რეჟისორი|კინორეჟისორი]]. ცნობილია [[ვესტერნი]]ს ჟანრის კინოებით და [[XX საუკუნე|XX საუკუნის]] ამერიკული რომანების ადაპტაციებით. ზოგიერთი ფილმის მოქმედება მის მშობლიურ [[ირლანდია]]ში ვითარდება. 50 წლიანი კარიერის მანძილზე გადაიღო 140-ზე მეტი ფილმი. მისი მუნჯი ფილმები ამჟამად დაკარგულია. მოპოვებული აქვს ოთხი [[ოსკარი]], რაც რეკორდული მაჩვენებელია. ==ფილმოგრაფია== *1924 - [[რკინის ცხენი]] ''(The Iron Horse)'' *1935 - [[ინფორმატორი (1935 წლის ფილმი)|ინფორმატორი]] ''(The Informer)'' *1937 - [[ქარიშხალი (1937 წლის ფილმი)|ქარიშხალი]] ''(The Hurricane)'' *1938 - [[მარკო პოლოს თავგადასავალი]] ''(The Adventures of Marco Polo)'' *1939 - [[დილიჟანსი (1939 წლის ფილმი)|დილიჟანსი]] ''(Stagecoach)'' *1940 - [[მრისხანების მტევნები (ფილმი)|მრისხანების მტევნები]] ''(The Grapes of Wrath)'' *1941 - [[რა მწვანე იყო ჩემი ხეობა (ფილმი)|რა მწვანე იყო ჩემი ხეობა]] ''(How Green Was My Valley)'' *1950 - [[რიო გრანდე (ფილმი)|რიო გრანდე]] ''(Rio Grande)'' *1952 - [[წყნარი ადამიანი]] ''(The Quiet Man)'' *1953 - [[მოგამბო]] ''(Mogambo)'' *1955 - [[მისტერ რობერტსი (1955 წლის ფილმი)|მისტერ რობერტსი]] ''(Mister Roberts)'' ==ლიტერატურა== *''[[პიტერ ბოგდანოვიჩი]]'', „ჯონ ფორდი" — University of California Press, 1978 ==რესურსები ინტერნეტში== {{commons|John Ford}} *{{IMDb name|406|John Ford}} *[http://film.virtual-history.com/person.php?personid=104 John Ford Bibliography] at Film.Virtual-History.com *[http://www.theyshootpictures.com/fordjohn.htm ''"John Ford"''] at TheyShootPictures.com *[http://www.johnfordireland.org Website for John Ford Ireland] {{ოსკარი საუკეთესო რეჟისორისთვის}} {{ავტორიტეტული წყაროები}} {{DEFAULTSORT:ფორდი, ჯონ}} [[კატეგორია:ამერიკელი კინორეჟისორები]] [[კატეგორია:დაბადებული 1 თებერვალი]] [[კატეგორია:დაბადებული 1894]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 31 აგვისტო]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 1973]] [[კატეგორია:ოსკარის მფლობელი კინორეჟისორები]] [[კატეგორია:ამერიკელი კათოლიკეები]] [[კატეგორია:ოსკარის მფლობელები]] [[კატეგორია:პრეზიდენტის თავისუფლების მედლის მფლობელები]] [[კატეგორია:აშშ-ის რეჟისორთა გილდიის პრემიის ლაურეატები]] 4ndcixuj81domj5nrr231zc1lawfzg0 0 268273 5564483 4464822 2026-10-24T10:09:35Z Ziv 166415 ([[c:GR|GR]]) [[File:Wappen Landkreis Mühldorf am Inn.svg]] → [[File:DEU Landkreis Mühldorf am Inn COA.svg]] [[c:COM:FR#FR4|Criterion 4]] · Harmonisation of a fileset 5564483 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გერმანიის რაიონი |ქართული სახელწოდება = ინის მიულდორფის რაიონი |ორიგინალური სახელწოდება = Landkreis Mühldorf am Inn |გერბი = DEU Landkreis Mühldorf am Inn COA.svg |ადგილმდებარეობა = Lage des Landkreises Mühldorf a.Inn in Deutschland.png |ქვეყანა = [[გერმანია]] |მიწა = [[ბავარია]] |ადმინისტრაციული ოლქი = [[ზემო ბავარია]] |ცენტრი = [[ინის მიულდორფი]] |მეთაური = გეორგ ჰუბერი ([[ბავარიის ქრისტიან-სოციალური კავშირი|ქსკ]]) |მეთაურის სახელი = ლანდრატი |დაარსდა = |ფართობი = 805,32 |ენა = [[გერმანული ენა|გერმანული]] |ენები = |მოსახლეობა = 111 024 |მოსახლეობის სიმჭიდროვე = 138 |რუკა = Bavaria_mue.png |რუკის ზომა = |რუკა2 = |რუკის ზომა2 = |ოფიციალური კოდი = 09 1 83 |საავტომობილო კოდი = MÜ |პარამეტრის სახელწოდება1 = |პარამეტრი1 = |მისამართი = Töginger Str. 18<br />84453 Mühldorf a.Inn |E-mail = null |საიტი = http://www.landkreis-muehldorf.de/ www.landkreis-muehldorf.de }} '''ინის მიულდორფის რაიონი''' ({{lang-de|Landkreis Mühldorf am Inn}}) — [[გერმანიის რაიონი|რაიონი]] [[გერმანია]]ში. რაიონის ცენტრი — ქალაქი [[ინის მიულდორფი]]. რაიონი შედის [[ბავარია|ბავარიის]] [[გერმანიის ადმინისტრაციული დაყოფა|ფედერალურ მხარეში]]. ექვემდებარება [[ზემო ბავარია|ზემო ბავარიის]] [[ადმინისტრაციული ოლქი (გერმანია)|ადმინისტრაციულ ოლქს]]. იკავებს 805,32 კვ. კმ. ფართობს. მოსახლეობა შეადგენს 111 024 ადამიანს. მოსახლეობის სიმჭიდროვე — 138 ადამიანი/კვ.კმ-ზე. რაიონის ოფიციალური კოდი — ''09 1 83''. == რესურსები ინტერნეტში == * [http://www.landkreis-muehldorf.de/ www.landkreis-muehldorf.de ოფიციალური საიტი] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20030622233254/http://landkreis-muehldorf.de/ |date=2003-06-22 }} {{de}} {{ესკიზი-ბავარია}} [[კატეგორია:ბავარიის რაიონები]] qvhyi04cw7puhf59ccjf5ovd4leug53 0 268305 5564484 3166337 2026-10-24T10:20:55Z Ziv 166415 ([[c:GR|GR]]) [[File:DE Landkreis Erlangen-Hoechstadt COA.svg]] → [[File:DEU Landkreis Erlangen-Höchstadt COA.svg]] [[c:COM:FR#FR3|Criterion 3]] · corr. 5564484 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გერმანიის რაიონი |ქართული სახელწოდება = ერლანგენ-ჰეხშტადტის რაიონი |ორიგინალური სახელწოდება = Landkreis Erlangen-Höchstadt |გერბი = DEU Landkreis Erlangen-Höchstadt COA.svg |ადგილმდებარეობა = Lage des Landkreises Erlangen-Höchstadt in Deutschland.png |ქვეყანა = [[გერმანია]] |მიწა = [[ბავარია]] |ადმინისტრაციული ოლქი = [[შუა ფრანკონია]] |ცენტრი = [[ერლანგენი]] |მეთაური = ებერჰარდ ირლინგერი ([[გერმანიის სოციალ-დემოკრატიული პარტია|გსდპ]]) |მეთაურის სახელი = ლანდრატი |დაარსდა = |ფართობი = 564,57 |ენა = [[გერმანული ენა|გერმანული]] |ენები = |მოსახლეობა = 130 696 |მოსახლეობის სიმჭიდროვე = 232 |რუკა = Bavaria_erh.png |რუკის ზომა = |რუკა2 = |რუკის ზომა2 = |ოფიციალური კოდი = 09 5 72 |საავტომობილო კოდი = ERH |პარამეტრის სახელწოდება1 = |პარამეტრი1 = |მისამართი = Marktplatz 6<br />91054 Erlangen |E-mail = null |საიტი = http://www.erlangen-hoechstadt.de/ www.erlangen-hoechstadt.de }} '''ერლანგენ-ჰეხშტადტის რაიონი''' ({{lang-de|Landkreis Erlangen-Höchstadt}}) — [[გერმანიის რაიონი|რაიონი]] [[გერმანია]]ში. რაიონის ცენტრი — ქალაქი [[ერლანგენი]]. რაიონი შედის [[ბავარია|ბავარიის]] [[გერმანიის ადმინისტრაციული დაყოფა|ფედერალურ მხარეში]]. ექვემდებარება [[შუა ფრანკონია|შუა ფრანკონიის]] [[ადმინისტრაციული ოლქი (გერმანია)|ადმინისტრაციულ ოლქს]]. იკავებს 564,57 კვ. კმ. ფართობს. მოსახლეობა შეადგენს 130 696 ადამიანს. მოსახლეობის სიმჭიდროვე — 232 ადამიანი/კვ.კმ-ზე. რაიონის ოფიციალური კოდი — ''09 5 72''. == რესურსები ინტერნეტში == * [http://www.erlangen-hoechstadt.de/ www.erlangen-hoechstadt.de ოფიციალური საიტი] {{de}} {{ესკიზი-ბავარია}} [[კატეგორია:ბავარიის რაიონები]] mz6bg2zbri5y4rhpejl43dq85y9lcm8 0 273138 5564372 4112301 2026-10-24T00:45:38Z InternetArchiveBot 124291 დაარქივდა 1 წყარო და 0 წყარო მოინიშნა მკვდრად. #IABot (v2.0.9.6) 5564372 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ფეხბურთელის ბიოგრაფია |მოთამაშის სახელი = ბესიკ შეროზია |სურათი = ბესიკ შეროზია.jpg |სურათის ზომა = |წარწერა = |სრული სახელი = ბესიკ შეროზია |დაბადების თარიღი = {{დაბადების თარიღი და ასაკი|1961|6|12}} |დაბადების ადგილი = [[ზუგდიდი]], [[საქართველო]] |სიმაღლე = |პოზიცია = მწვრთნელი |მიმდინარე კლუბი = |ნომერი = |ახალგაზრდული წელი1 = |ახალგაზრდული კლუბი1 = |ახალგაზრდული კლუბი2 = |წელი1 = – |წელი2 = |კლუბი1 = – |კლუბი2 = |მატჩი1 = – |მატჩი2 = |გოლი1 = – |გოლი2 = |ეროვნული წელი1 = |ეროვნული წელი2 = |ეროვნული ნაკრები1 = |ეროვნული ნაკრები2 = |ეროვნული მატჩი1 = |ეროვნული მატჩი2 = |ეროვნული გოლი1 = |ეროვნული გოლი2 = |გაწვრთნის წელი1 = 2010-2011 |გაწვრთნის წელი2 = 2012 |გაწვრთნის წელი3 = 2013 |გაწვრთნის წელი4 =2014 |გაწვრთნის წელი5 =2014-2015 |გაწვრთნის წელი6 =2017 |გაწვრთნის წელი7 =2019- |გაწვრთნილი კლუბი1 = [[კოლხეთი ფოთი (საფეხბურთო კლუბი)|კოლხეთი ფოთი]] |გაწვრთნილი კლუბი2 = [[კოლხეთი ხობი (საფეხბურთო კლუბი)|კოლხეთი ხობი]] |გაწვრთნილი კლუბი3 = [[ზუგდიდი (საფეხბურთო კლუბი)|ბაია ზუგდიდი]] |გაწვრთნილი კლუბი4 = [[შუქურა ქობულეთი (საფეხბურთო კლუბი)|შუქურა ქობულეთი]] |გაწვრთნილი კლუბი5 = [[ზუგდიდი (საფეხბურთო კლუბი)|ზუგდიდი]] |გაწვრთნილი კლუბი6 = [[ზუგდიდი (საფეხბურთო კლუბი)|ზუგდიდი]] |გაწვრთნილი კლუბი7 = ეგრისი |მედლის თარგები = |კლუბი-განახლება = |ეროვნული ნაკრები-განახლება = }} '''ბესიკ შეროზია''' (დ.[[12 ივნისი]], [[1961]]) — [[ქართველები|ქართველი]] მწვრთნელი, წვრთნიდა [[კოლხეთი ფოთი (საფეხბურთო კლუბი)|ფოთის „კოლხეთს“]],<ref>[http://www.worldsport.ge/ge/page/sherozia-kolxetshi-chedia-baiashi შეროზია „კოლხეთში“, ჭედია - „ბაიაში“ ], საინფორმაციო სააგენტო „მსოფლიო სპორტი“, 17 დეკემბერი, 2009.</ref> [[კოლხეთი ხობი (საფეხბურთო კლუბი)|ხობის „კოლხეთს“]] და [[ზუგდიდი (საფეხბურთო კლუბი)|ზუგდიდის „ბაიას“]]. [[2014]] წლის იანვრიდან თავკაცობდა [[ქობულეთი|ქობულეთის]] [[შუქურა ქობულეთი (საფეხბურთო კლუბი)|„შუქურას“]], მან [[ვალერი ჩხარტიშვილი]] ჩაანაცვლა.<ref>[http://sportall.ge/fexburti/qarthuli-fekhburthi/chempionati/59322-qobulethis-qshuqurashiq-valerian-chkhartishvili-besik-sheroziam-shecvala.html ქობულეთის „შუქურაში“ ვალერიან ჩხარტიშვილი ბესიკ შეროზიამ შეცვალა ],საინფორმაციო სააგენტო „http://sportall.ge/“{{Dead link|date=დეკემბერი 2020 |bot=InternetArchiveBot }}, 13 იანვარი, 2014.</ref> ამავე წლის აგვისტოდან მისი ადგილი [[ამირან გოგიტიძე|ამირან გოგიტიძემ]] დაიკავა.<ref>[http://worldsport.ge/ge/page/shuqurashi-sherozia-gogitidzem-shecvala “შუქურაში” შეროზია გოგიტიძემ შეცვალა] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221005095500/https://worldsport.ge/ge/page/shuqurashi-sherozia-gogitidzem-shecvala |date=2022-10-05 }}, საინფორმაციო სააგენტო „მსოფლიო სპორტი“, 27 აგვისტო, 2014.</ref> [[2014]] წლის ოქტომბრიდან საფეხბურთო კლუბ [[ზუგდიდი (საფეხბურთო კლუბი)|„ზუგდიდის“]] მწვრთნელი იყო, [[2015]] წლის [[ნოემბერი|ნოემბრამდე]].<ref>[http://fczugdidi.ge/node/590 შეროზიამ გუნდი ოფიციალურად ჩაიბარა] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304202555/http://fczugdidi.ge/node/590 |date=2016-03-04 }}, „ზუგდიდის“ ოფიციალური საიტი, 22 ოქტომბერი, 2014.</ref> მან [[ნესტორ მუმლაძე]] ჩაანაცვლა.<ref>[http://fczugdidi.ge/node/589 მუმლაძე, შეროზიამ შეცვალა] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304203512/http://fczugdidi.ge/node/589 |date=2016-03-04 }}, „ზუგდიდის“ ოფიციალური საიტი, 20 ოქტომბერი, 2014.</ref><ref>[http://www.sportall.ge/fexburti/qarthuli-fekhburthi/chempionati/70698-qzugdidisq-mthavari-mtsvrthnelis-postze-ramaz-mumladze-besik-sheroziam-shecvala.html "ზუგდიდის" მთავარი მწვრთნელის პოსტზე რამაზ მუმლაძე ბესიკ შეროზიამ შეცვალა]{{Dead link|date=იანვარი 2021 |bot=InternetArchiveBot }},საინფორმაციო სააგენტო „http://sportall.ge/“{{Dead link|date=დეკემბერი 2020 |bot=InternetArchiveBot }}, 21 ოქტომბერი, 2014.</ref> [[2019]] წლიდან არის „ეგრისის“ მთავარი მწვრთნელი. == რესურსები ინტერნეტში == * [http://int.soccerway.com/coaches/besik-sherozia/153848/ პროფილი Soccerway-ზე] {{en icon}} * [http://transfermarkt.co.uk/besik-sherozia/profil/trainer/16380 პროფილი Transfermarkt-ზე] {{en icon}} == სქოლიო == {{სქოლიოს სია}} {{ზუგდიდის შემადგენლობა}} {{DEFAULTSORT:შეროზია, ბესიკ}} [[კატეგორია:დაბადებული 1961]] [[კატეგორია:ქართველი ფეხბურთის მწვრთნელები]] [[კატეგორია:ფოთის კოლხეთის მწვრთნელები]] [[კატეგორია:ხობის კოლხეთის მწვრთნელები]] [[კატეგორია:ზუგდიდის მწვრთნელები]] [[კატეგორია:ქობულეთის შუქურას მწვრთნელები]] [[კატეგორია:დაბადებული 12 ივნისი]] j5ywc47tvd8o79cn06ti1geqocytc5f 0 274814 5564369 4834145 2026-10-23T23:56:17Z InternetArchiveBot 124291 დაარქივდა 3 წყარო და 0 წყარო მოინიშნა მკვდრად.) #IABot (v2.0.9.6 5564369 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა სამხედრო კონფლიქტი |კონფლიქტი= ბერესტეჩკოს ბრძოლა |ნაწილი= [[ხმელნიცკის აჯანყება|ხმელნიცკის აჯანყების]] |სურათი=[[ფაილი:Battle_of_Beresteczko_1651.PNG|300პქ]] |სათაური= სენ-ჟერმენ-დე-პრეს- ბარელიეფი |თარიღი=[[28 ივნისი]]-[[10 ივლისი]], [[1651]] |მდებარეობა= [[ბერესტეჩკო]], [[უკრაინა]] |casus= |შედეგი= პოლონელების გამარჯვება. |ტერიტორია= |მხარე1=[[File:Herb Viyska Zaporozkoho.svg|20px]] [[ზაპოროჟიელი კაზაკები]] <br> [[File:Gerae-tamga.svg|20px]] [[ყირიმის სახანო]] |მხარე2=[[File:Herb Rzeczypospolitej Obojga Narodow.svg|20px]] [[პოლონეთ-ლიტვის თანამეგობრობა]] |მეთაური1= [[ბოგდან ხმელნიცკი]],<br />[[ისლამ III გირეი]],<br />[[თუღაი-ბეი]] †,<br />[[ივან ბოგუნი]] |მეთაური2=[[იან II კაზიმირი]],<br />[[იერემია ვიშნევეცკი]],<br />[[მიკოლაი პოტოცკი]],<br />[[სტეფან ჩარნეცკი]],<br />[[მარტინ კალინოვსკი]],<br />[[სტანისლავ ლაინცკორონსკი]] |ძალა1=200 000<ref>Hrushevsky, M., 2004, History of Ukraine-Rus, Volume Nine, Book One, The Cossack Age, 1650-1653, Toronto: Canadian Institute of Ukrainian Studies, ISBN 1895571227, p. 304</ref> |ძალა2=80 000<ref>Hrushevsky, M., 2004, History of Ukraine-Rus, Volume Nine, Book One, The Cossack Age, 1650-1653, Toronto: Canadian Institute of Ukrainian Studies, ISBN 1895571227, p. 304</ref> |დანაკარგები1= 30 000<ref>Romuald Romański, ''Książę Jeremi Wiśniowiecki.'' p. 338.</ref> |დანაკარგები2=1 000<ref>Grzegorz Rąkowski, ''Wołyń.'' p. 211.</ref> |შენიშვნა= }} '''ბერესტეჩკოს ბრძოლა''' ({{lang-pl|Bitwa pod Beresteczkiem}}; {{lang-uk|Берестецька битва, Битва під Берестечком}}) — ბრძოლა [[პოლონეთ-ლიტვის თანამეგობრობა]]სა და [[კაზაკები|კაზაკ]]-[[ყირიმის სახანო|ყირიმელთა]] ძალებს შორის. მიმდინარეობდა [[1651]] წლის 28 ივნისიდან 10 ივლისამდ, თანამედროვე [[უკრაინა|უკრაინის]] ქალაქ [[ბერესტეჩკო]]ს ([[ვოლინის ოლქი]]) მახლობლად. == წინარე ისტორია == [[1651]] წლის ზბოროვის ზავმა ვერც [[პოლონელები]] და ვერც [[უკრაინელები]] ვერ დააკმაყოფილა, პოლონელებს მნიშვნელოვნად შეეკვეცათ უფლებები [[უკრაინა]]ში, ხოლო უკრაინელებმა თავის მთავარ მიზანს [[პოლონეთი]]სგან სრულ გათავისუფლებას ვერ მიაღწიეს. ამიტომ ორივე მხარე მთელი [[1650]] წლის განმავლობაში ომისთვის გამალებით ემზადებოდა. იმავე წლის დეკემბერში სეიმმა აჯანყებულების წინააღმდეგ ახალი სამხედრო კამპანიის წამოწყებას მხარი დაუჭირა.[[1651]] წლის იანვარში პოლონელები უკრაინაში შეიჭრნენ და ომიც განახლდა. სამეფო არმიას თავად [[იან II კაზიმირი]] მეთაურობდა, მას თან ახლდნენ [[მარტინ კალინოვსკი]] და [[იერემია ვიშნევეცკი]]. უკრაინელებს კი [[ბოგდან ხმელნიცკი]] მეთაურობდა რომელსაც მოკავშირეებად კვლავ ყირიმელი თათრები ჰყავდა, რომლებსაც ხანი [[ისლამ III გირეი]] მეთაურობდა. ==მიმდინარეობა == გადამწყვეტი ბრძოლა გაიმართა [[ბერესტეჩკო]]სთან, ამ ბრძოლისთვის ორივე მხარე განსაკუთრებული მონდომებით მოემზადა, როგორც უკრაინელებმა ისე პოლონელებმა თავი მოუყარეს მაქსიმალური რაოდენობის სამხედრო ძალას. სამეფო არმიის რიცხოვნობა განისაზღვრებოდა 60-63 ათასი მებრძოლით, ხმელნიცკიმ შეძლო თავი მოეყარა დაახლოებით 100 000 უკრაინელი კაზაკისთვის და გლეხისთვის, ასევე მის არმიაში იყო 40 000 ყირიმელი თათარი და რამდენიმე ათასი [[თურქები|თურქი]] და [[ვლახები|ვლახი]]. ბერესტეჩკოს ბრძოლა იყო ყველაზე მასშტაბური სახმელეთო ბრძოლა მთელი [[XVII საუკუნე|XVII საუკუნის]] განმავლობაში. ბრძოლა [[28 ივნისი|28 ივნისს]] დაიწყო და [[10 ივლისი|10 ივლისამდე]] გაგრძელდა. პოლონელებმა გაიმარჯვეს, თანაც მათი დანაკარგები მინიმალური იყო და მხოლოდ რამდენიმე ასეულს შეადგენდა, იმ დროს როცა უკრაინელებმა კატასტროფული მარცხი იწვნიეს და თავისი არმიის მნიშვნელოვანი ნაწილი დაკარგეს. == შედეგები == ბრძოლაში 40-80 ათასი აჯანყებული და მათი მოკავშირე დაიღუპა. ბერესტეჩკოსთან მარცხს უკრაინელებისთვის წარუმატებლობების სერია მოჰყვა, ამიტომ ხმელნიცკი იძულებული გახდა [[ბილა-ცერკვა]]ში [[1651]] წლის [[28 სექტემბერი|28 სექტემბერს]] [[ბილა-ცერკვის ხელშეკრულება|დაზავებოდა]] [[რეჩ პოსპოლიტა]]ს. საზავო პირობები უკრაინელებს ბევრ იმ უფლებას უკვეცავდა რომელიც მათ [[ზბოროვის ზავი]]თ მოიპოვეს. კერძოდ რეესტრში გატარებული კაზაკების რაოდენობა ნახევრდებოდა და 20 000 შეადგენდა, ხმელნიცკის ეკრძალებოდა საერთაშორისო მოლაპარაკებების გამართვა, გეტმანი ვალდებული იყო დაეთხოვა თათრები, ასევე სამეფო და შლიახტიჩების მამულებში [[ებრაელები|ებრაელებს]] ცხოვრების უფლება ეძლეოდათ. ამავე ხელშეკრულებით პოლონურ ლაშქარს ეკრძალებოდა იმ სავოევოდოშო ყოფნა სადაც რეესტრში გატარებული კაზაკები იქნებოდნენ. ზავი ირღვეოდა, როგორც ერთი ისე მეორე მხრიდან რადგან სრულად არც ერთ და არც მეორე მხარეს არ აკმაყოფილებდა, ამან ძალიან მალე [[1652]] წლის [[აპრილი|აპრილში]] ომის განახლება გამოიწვია. == რესურსები ინტერნეტში == {{commonscat|Battle of Berestechko}} * [https://web.archive.org/web/20090508064240/http://www.art.lutsk.ua/art/berestezko/tkt6.htm Берестечко й Батіг. Історія українського війська. Частина ІІ :: Запорозьке Військо. Іван Крипякевич…>>>] * [https://web.archive.org/web/20090508064246/http://www.art.lutsk.ua/art/berestezko/tkt8.htm Загадки битви під Берестечком до 350-річчя великого бою. Микола Метьолкін] * [https://web.archive.org/web/20050425205006/http://art.lutsk.ua/art/berestezko/tkt7.htm Берестечко і Білоцерківський трактат 28-IX 1651. М.Грушевський. Історія України-Руси. ТОМ IX. ІІІ. ….>>>] * [http://bitep2005.narod.ru/км².htm Музей-заповідник «Поле Берестецької битви»] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121031040742/http://bitep2005.narod.ru/km2.htm |date=2012-10-31 }} * [http://bitep2005.narod.ru/radyvyliv.index.htm Сайт про Радивилів] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:პოლონეთის ბრძოლები]] [[კატეგორია:უკრაინის ბრძოლები]] [[კატეგორია:1651 წლის ბრძოლები]] [[კატეგორია:XVII საუკუნის ბრძოლები]] su3bz87aqk5qcecr41us8snyl254uxm 0 275692 5564450 4836426 2026-10-24T07:24:44Z InternetArchiveBot 124291 დაარქივდა 1 წყარო და 0 წყარო მოინიშნა მკვდრად. #IABot (v2.0.9.6) 5564450 wikitext text/x-wiki {| class=toccolours border=1 cellspacing=0 cellpadding=2 width=310 align=right style="margin:0 0 0.5em 1em; border-collapse:collapse;" |- ! colspan=4 align=center bgcolor=0099FF style="font-size:90"; |{{PAGENAME}} |- | align="center" colspan="3" |[[File:Naval_Jack_of_Bulgaria.svg|200px]] |- | align="center" colspan="4" |[[File:Logo of Ministry of Defense of Bulgaria.svg|200px]] |- ! colspan=4 align=center | ბულგარეთის შეიარაღებული ძალები<br />Българска армия<br /> |- !width=35%| შტაბი | [[სოფია]], [[ბულგარეთი]] |- ! ალიანსი | [[ჩრდილოატლანტიკური ხელშეკრულების ორგანიზაცია|NATO]] |- ! colspan=9 align=center bgcolor=#9DCDF7 style="font-size:80"; | შეიარაღებული ძალების დაქვემდებარებაშია: |- ! სახმელეთო ძალები/არმია | [[File:War flag of Bulgaria.svg|25px]] [[ბულგარეთის სახმელეთო ძალები|არმია]] |- ! სამხედრო-საჰაერო ძალები | [[File:Logo-Novo-Vvs.jpg|25px]] [[ბულგარეთის სამხედრო-საჰაერო ძალები და საჰაერო თავდაცვა|სამხედრო-საჰაერო ძალები]] |- ! საზღვაო ძალები | [[File:Naval Ensign of Bulgaria.svg|border|25px]] [[ბულგარეთის სამხედრო-საზღვაო ძალები|სამხედრო-საზღვაო ძალები]] |- ! colspan=3 align=center bgcolor=#9DCDF7 style="font-size:80"; | ხელმძღვანელობა |- ! მთავარსარდალი | [[ბულგარეთის პრეზიდენტი|პრეზიდენტი]] [[როსენ პლევნელიევი]] |- ! მინისტრი | ანჯელ ნაიდენოვი |- ! მინისტრის წოდება | [[ბულგარეთის თავდაცვის მინისტრი]] |- ! თავდაცვის შტაბის მეთაური | გენერალი სიმეონ სიმეონოვი |- ! colspan=2 align=center align=center bgcolor=#9DCDF7 style="font-size:80"; | შემადგენლობა |- ! სამხედრო ასაკი | 18 |- ! გაწვევა | არა |- ! ხელმისაწვდომია სამხედრო სამსახურისთვის | 3 208 526, 16-49 წლ. (2008) |- ! ვარგისია სამხედრო სამსახურისთვის | 2 320 955, 16-49 წლ. (2008) |- ! ყოველწლიურად სამხედრო ასაკს აღწევს | 63 444. (2008) |- ! აქტიური სამხედრო პერსონალი | 34 975 <ref>[[#IISS2010|IISS 2010]], pp. 121–123</ref> |- ! სარეზერვო სამხედრო პერსონალი | 302 500 |- ! ქვეყნის გარეთ განლაგებული ძალები | [[ბულგარეთის შეიარაღებული ძალები#ქვეყნის გარეთ განლაგებული ძალები|იხილეთ ქვემოთ]]'' |- ! colspan=3 align=center align=center bgcolor=#9DCDF7 style="font-size:80"; | ინდუსტრია და დანახარჯები |- ! ბიუჯეტი | US$ 1 მილიარდი (2009) (63-ე მსოფლიოში) <ref>{{Cite web |url=http://www.md.government.bg/bg/documents/programi/20090227_Budget_MO.pdf |title=Official Military Expenditures List |accessdate=2009-11-22 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20091122155244/http://www.md.government.bg/bg/documents/programi/20090227_Budget_MO.pdf |archivedate=2009-11-22 }}</ref> |- ! [[მშპ]]-ის პროცენტი | 1.98% (2009) <ref>{{Cite web |url=http://www.dz-rs.si/wps/portal/Home/deloDZ/seje/evidenca?mandat=VI&type=pmagdt&uid=9D406B09F5E9F26AC1257B9D002C4C5C |title=დაარქივებული ასლი |accessdate=2014-07-05 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20171008030741/http://www.dz-rs.si/wps/portal/Home/deloDZ/seje/evidenca?mandat=VI&type=pmagdt&uid=9D406B09F5E9F26AC1257B9D002C4C5C |archivedate=2017-10-08 }}</ref> |- ! საშინაო მომწოდებლები | [[TEREM]]<br>[[Arsenal Corporation]] |- ! საგარეო მომწოდებლები | ''ამჟამად:'' <br/>{{Flag|Italy}} <br/> {{Flag|Germany}} <br> {{Flag|Russia}} <br/> {{Flag|United States}} ''ყოფილი:'' <br/> {{Flag|Soviet Union}} |- ! ექსპორტი | €210,000,000 (2008)<ref>[http://www.vesti.bg/?tid=40&oid=1257071 България продала повече оръжие отколкото по Живково време], vesti.bg, 4 December 2008</ref> <br> €145,000,000 (2009)<ref>[http://news.ibox.bg/news/id_842107231 Изнесли сме оръжия за над €145 млн. през 2009г.], News.bg, 1 September 2010</ref> <br> €260,000,000 (2010),<ref>[http://novinite.com/view_news.php?id=130431 Bulgaria's 2010 Arms Exports Amounted to EUR 260 M], Novinite, 20 July 2011</ref> <br> €232,000,000 (2011)<ref>[http://www.investor.bg/ikonomika-i-politika/332/a/bylgariia-otchita-lek-spad-v-iznosa-na-oryjie-prez-minalata-godina,137593/ Bulgaria's 2011 Arms Exports Amounted to EUR 232 M] investor.bg, 28 March 2013</ref> <br> €219,412,155 (2012)<ref>[http://www.mediapool.bg/%D0%BD%D0%B0%D0%B9-%D0%B3%D0%BE%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D0%B8%D1%82%D0%B5-%D0%BE%D1%80%D1%8A%D0%B6%D0%B5%D0%B9%D0%BD%D0%B8-%D1%81%D0%B4%D0%B5%D0%BB%D0%BA%D0%B8-%D0%BD%D0%B0-%D0%B1%D1%8A%D0%BB%D0%B3%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%8F-%D1%81%D0%B0-%D1%81-%D0%B0%D0%BB%D0%B6%D0%B8%D1%80-%D0%B8-%D0%B0%D1%84%D0%B3%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD-news207239.html/ Bulgaria's 2012 Biggest Arms Exports Are With Algeria and Afghanistan] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200112112346/https://www.mediapool.bg/%D0%BD%D0%B0%D0%B9-%D0%B3%D0%BE%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D0%B8%D1%82%D0%B5-%D0%BE%D1%80%D1%8A%D0%B6%D0%B5%D0%B9%D0%BD%D0%B8-%D1%81%D0%B4%D0%B5%D0%BB%D0%BA%D0%B8-%D0%BD%D0%B0-%D0%B1%D1%8A%D0%BB%D0%B3%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%8F-%D1%81%D0%B0-%D1%81-%D0%B0%D0%BB%D0%B6%D0%B8%D1%80-%D0%B8-%D0%B0%D1%84%D0%B3%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD-news207239.html/ |date=2020-01-12 }} mediapool.bg, 05 June 2013</ref> |- |} '''ბულგარეთის შეიარაღებული ძალები''' ([[ბულგარული ენა|ბულგ]]: ''Българска армия'') — [[ბულგარეთი]]ს აღმასრულებელი ხელისუფლების სამხედრო სტრუქტურა, რომლებიც ექვემდებარება ქვეყნის პრეზიდენტს და იმართება თავდაცვის სამინისტროს მიერ. შეიარაღებული ძალების მისიაა შეინარჩუნოს ბულგარეთის სუვერენიტეტი, დაიცვას მისი სახმელეთო და საზღვაო ტერიტორიები, საჰაერო სივრცე და მათი განუყოფელი მთლიანობა. ასევე მისი მოვალეობაა ქვეყანაში კონსტიტუციური წესრიგის დამყარება და საზოგადოებრივი უსაფრთხოების უზრუნველყოფა. მის შემადგენლობაშია: [[ბულგარეთის სახმელეთო ძალები|არმია]], [[ბულგარეთის სამხედრო-საჰაერო ძალები|სამხედრო-საჰაერო ძალები]] (Военновъздушни сили), [[ბულგარეთის სამხედრო-საზღვაო ძალები|სამხედრო-საზღვაო ძალები]] (Военноморски сили на Република България). ბულგარეთში გაუქმებულია სამხედრო სამსახურში სავალდებულო გაწვევა და შეიარაღებული ძალები მთლიანად საკონტრაქტო სამსახურზეა გადასული. [[File:Bulgarian T-72 tanks.JPEG|thumb|250px|მარცხნივ|ბულგარეთის შეიარაღებაში მყოფი T-72 ტიპის ტანკები სწავლების დროს]] ==ისტორია== ისტორიულად ბულგარეთის არმია მუდმივად თამაშობდა უდიდეს როლს ქვეყნის სუვერენიტეტის შენარჩუნებაში. თავისუფლების მოპოვებიდან (1878) რამდენიმე წელიწადში ბულგარეთის გახდა რეგიონის სამხედრო ლიდერი და ქვეყნის არმია მონაწილეობდა უმნიშვნელოვანეს ომებში – [[სერბეთ-ბულგარეთის ომი]] (1885), [[ბალკანეთის პირველი ომი]] (1912–13), [[ბალკანეთის მეორე ომი]] (1913), [[პირველი მსოფლიო ომი]] (1915–1918) და [[მეორე მსოფლიო ომი]] (1941–1944). ამ ომებში ბულგარეთის არმიამ მნიშვნელოვანი საბრძოლო გამოცდილება მიიღო. [[ცივი ომი]]ს დროს [[ბულგარეთის სახალხო რესპუბლიკა]] იყო [[ვარშავის პაქტი]]ს ერთ-ერთი უძლიერესი სამხედრო ძალა (152 000 ჯარისკაცი, 1988).<ref>[http://lcweb2.loc.gov/cgi-bin/query/r?frd/cstdy:@field(DOCID+bg0216) Bulgaria – Military Personnel]</ref> [[სსრკ]]-ის დაშლის შემდეგ, ბულგარეთის ხელმძღვანელობამ გადაწყვიტა ნატო-ში გაწევრების პოლიტიკურ გზას დადგომოდა და დაიწყო სამხედრო მოსამსახურეთა და შეიარაღების შემცირება. [[2004]] წლის [[29 მარტი|29 მარტს]] ბულგარეთი [[ნატო]]-ში გაწევრდა. სადღეისოდ 776 ბულგარელი ჯარისკაცი განლაგებულია სამ ქვეყანაში. ==ბულგარეთი და საქართველო== [[2008]] წლიდან დღემდე, ევროკავშირის მისიის ფარგლებში, 12 ბულგარელი მშვიდობისმყოფელი საქართველოს კონფლიქტურ რეგიონებში მონიტორგს აწარმოებს. <ref>[http://www.md.government.bg/en/doc/tema/MissionsOperations6.pdf] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110711051139/http://www.md.government.bg/en/doc/tema/MissionsOperations6.pdf |date=2011-07-11 }}, ბულგარეთის თავდაცვის სამინიტროს ოფიციალური საიტი</ref> ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{ბულგარეთის თემები}} [[კატეგორია:ბულგარეთის შეიარაღებული ძალები| ]] 810cl869ej49sep4v6erx42ytax522e 0 305440 5564448 4422678 2026-10-24T06:31:29Z InternetArchiveBot 124291 დაარქივდა 1 წყარო და 0 წყარო მოინიშნა მკვდრად. #IABot (v2.0.9.6) 5564448 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დასახლება |სტატუსი = რაიონი |ქართული სახელი = ბროდის რაიონი |მშობლიური ასახელი = Бродівський район |ქვეყანა = უკრაინა |დაქვემდებარება = |პანორამა = Map of Lviv Oblast highlighting Brody Raion.png |პანორამის სიგანე = 300px |წარწერა = ბროდის რაიონი ლვივის ოლქში |დროშა = Flag of Brody raion.svg |დროშწარწ = |გერბი = Coat of Arms of Brody Raion.png |CoordAddon = type:city(40361)_region: |CoordScale = |ქვეყნის რუკის ზომა = 300 |რეგიონის რუკის ზომა = 300 |რეგიონის ტიპი = ოლქი |რეგიონი = ლვივის ოლქი{{!}}ლვივი |რეგიონი ცხრილში = |შიდა დაყოფა = |რაიონის ტიპი = |რაიონი = |მმართველის ტიპი = |მმართველი = |დაარსების თარიღი = |პირველი ხსენება = |წინა სახელები = |სტატუსი-დან = |ფართობი = 1 157 |სიმაღლის ტიპი=ზღვის დონე{{!}}სიმაღლე ზღვის დონიდან |დასახლების ცენტრის სიმაღლე= |კლიმატი= |ოფიციალური ენა= |მოსახლეობა = 59 773 |აღწერის წელი = 2015 |სიმჭიდროვე = 52 |აგლომერაცია = |ეროვნული შემადგენლობა = |სარწმუნოებრივი შემადგენლობა = |ეთნოქორონიმი = |დროის სარტყელი = +2 |DST = +3 |სატელეფონო კოდი = |საფოსტო ინდექსი = |საავტომობილო კოდი= |საიტი = |კატეგორია ვიკისაწყობში = }} '''ბროდის რაიონი''' ({{lang-uk|Бродівський район}}) — გაუქმებული<ref>{{Cite web |url=https://zakon.rada.gov.ua/laws/show/807-IX#Text |title=Постанова Верховної Ради України «Про утворення та ліквідацію районів» |access-date=2021-10-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200721124601/https://zakon.rada.gov.ua/laws/show/807-IX#Text |archive-date=2020-07-21}}</ref> [[რაიონი]] [[უკრაინა]]ში, [[ლვივის ოლქი|ლვივის ოლქში]]. მისი ფართობი 1 157 კმ² იყო. [[2015]] წლის აღწერის მონაცემებით რაიონის მოსახლეობა 59 773 ადამიანს შეადგენდა,<ref>{{Cite web |url=http://database.ukrcensus.gov.ua/PXWEB2007/popul_eng.htm |title=უკრაინის სახელმწიფო სტატისტიკის სამსახური |accessdate=2015-04-28 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20190403053527/http://database.ukrcensus.gov.ua/PXWEB2007/popul_eng.htm |archivedate=2019-04-03 }}</ref> ხოლო სიმჭიდროვე 52 კაცს კმ²-ზე. ბროდის რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრი იყო ქალაქი [[ბროდი]]. [[2020]] წლის 17 ივლისს შეუერთდა [[ზოლოჩივის რაიონი (ლვივის ოლქი)|ზოლოჩივის რაიონს]].<ref>{{Cite web|lang=uk|url=http://www.golos.com.ua/article/333466|title=Про утворення та ліквідацію районів|website=www.golos.com.ua|accessdate=2020-07-18}}</ref> ==იხილეთ აგრეთვე== * [[უკრაინის ადმინისტრაციული დაყოფა]] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{ლვივის ოლქი}} [[კატეგორია:ლვივის ოლქის გაუქმებული რაიონები]] dedurxsl46iwwepj2i2g3767mz1frvd 0 305520 5564456 4422701 2026-10-24T08:02:33Z InternetArchiveBot 124291 დაარქივდა 1 წყარო და 0 წყარო მოინიშნა მკვდრად. #IABot (v2.0.9.6) 5564456 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დასახლება |სტატუსი = რაიონი |ქართული სახელი = ბუსკის რაიონი |მშობლიური ასახელი = Буський район |ქვეყანა = უკრაინა |დაქვემდებარება = |პანორამა = Map of Lviv Oblast highlighting Busk Raion.png |პანორამის სიგანე = 300px |წარწერა = ბუსკის რაიონი ლვივის ოლქში |დროშა = Flag of Busk raion.svg |დროშწარწ = |გერბი = Coat of Arms of Busk Raion.png |CoordAddon = type:city(40361)_region: |CoordScale = |ქვეყნის რუკის ზომა = 300 |რეგიონის რუკის ზომა = 300 |რეგიონის ტიპი = ოლქი |რეგიონი = ლვივის ოლქი{{!}}ლვივი |რეგიონი ცხრილში = |შიდა დაყოფა = |რაიონის ტიპი = |რაიონი = |მმართველის ტიპი = |მმართველი = |დაარსების თარიღი = |პირველი ხსენება = |წინა სახელები = |სტატუსი-დან = |ფართობი = 856 |სიმაღლის ტიპი=ზღვის დონე{{!}}სიმაღლე ზღვის დონიდან |დასახლების ცენტრის სიმაღლე= |კლიმატი= |ოფიციალური ენა= |მოსახლეობა = 46 443 |აღწერის წელი = 2015 |სიმჭიდროვე = 54 |აგლომერაცია = |ეროვნული შემადგენლობა = |სარწმუნოებრივი შემადგენლობა = |ეთნოქორონიმი = |დროის სარტყელი = +2 |DST = +3 |სატელეფონო კოდი = |საფოსტო ინდექსი = |საავტომობილო კოდი= |საიტი = |კატეგორია ვიკისაწყობში = }} '''ბუსკის რაიონი''' ({{lang-uk|Буський район}}) — გაუქმებული<ref>{{Cite web |url=https://zakon.rada.gov.ua/laws/show/807-IX#Text |title=Постанова Верховної Ради України «Про утворення та ліквідацію районів» |access-date=2021-10-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200721124601/https://zakon.rada.gov.ua/laws/show/807-IX#Text |archive-date=2020-07-21}}</ref> [[რაიონი]] [[უკრაინა]]ში, [[ლვივის ოლქი|ლვივის ოლქში]]. მისი ფართობი 856 კმ² იყო. [[2015]] წლის აღწერის მონაცემებით რაიონის მოსახლეობა 46 443 ადამიანს შეადგენდა,<ref>{{Cite web |url=http://database.ukrcensus.gov.ua/PXWEB2007/popul_eng.htm |title=უკრაინის სახელმწიფო სტატისტიკის სამსახური |accessdate=2015-04-29 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20190403053527/http://database.ukrcensus.gov.ua/PXWEB2007/popul_eng.htm |archivedate=2019-04-03 }}</ref> ხოლო სიმჭიდროვე 54 კაცს კმ²-ზე. ბუსკის რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრი იყო ქალაქი [[ბუსკი]]. [[2020]] წლის 17 ივლისს შეუერთდა [[ზოლოჩივის რაიონი (ლვოვის ოლქი)|ზოლოჩივის რაიონს]].<ref>{{Cite web|lang=uk|url=http://www.golos.com.ua/article/333466|title=Про утворення та ліквідацію районів|website=www.golos.com.ua|accessdate=2020-07-18}}</ref> ==იხილეთ აგრეთვე== * [[უკრაინის ადმინისტრაციული დაყოფა]] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{ლვივის ოლქი}} [[კატეგორია:ლვივის ოლქის გაუქმებული რაიონები]] jxjhvs93phz99jlv10dpikyg5fua8n7 0 314871 5564300 4877698 2026-10-23T20:01:48Z InternetArchiveBot 124291 დაარქივდა 1 წყარო და 0 წყარო მოინიშნა მკვდრად.) #IABot (v2.0.9.6 5564300 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დასახლება |სტატუსი = რაიონი |ქართული სახელი = ბარის რაიონი |მშობლიური ასახელი = Барський район |ქვეყანა = უკრაინა |დაქვემდებარება = |პანორამა = Barskyi-Raion.png |პანორამის სიგანე = 300px |წარწერა = ბარის რაიონი ვინიციის ოლქში |დროშა = Flag of Barsky raion in Vinnytsia oblast.png |დროშწარწ = |გერბი = Герб Барського району.gif |CoordAddon = type:city(40361)_region: |CoordScale = |ქვეყნის რუკის ზომა = 300 |რეგიონის რუკის ზომა = 300 |რეგიონის ტიპი = ოლქი |რეგიონი = ვინიციის ოლქი{{!}}ვინიცია |რეგიონი ცხრილში = |შიდა დაყოფა = |რაიონის ტიპი = |რაიონი = |მმართველის ტიპი = |მმართველი = |დაარსების თარიღი = |პირველი ხსენება = |წინა სახელები = |სტატუსი-დან = |ფართობი = 1 100 |სიმაღლის ტიპი=ზღვის დონე{{!}}სიმაღლე ზღვის დონიდან |დასახლების ცენტრის სიმაღლე= |კლიმატი= |ოფიციალური ენა= |მოსახლეობა = 52 799 |აღწერის წელი = 2015 |სიმჭიდროვე = 49 |აგლომერაცია = |ეროვნული შემადგენლობა = |სარწმუნოებრივი შემადგენლობა = |ეთნოქორონიმი = |დროის სარტყელი = +2 |DST = +3 |სატელეფონო კოდი = |საფოსტო ინდექსი = |საავტომობილო კოდი= |საიტი = |კატეგორია ვიკისაწყობში = }} '''ბარის რაიონი''' ({{lang-uk|Барський район}}) — გაუქმებული<ref>{{Cite web |url=https://zakon.rada.gov.ua/laws/show/807-IX#Text |title=Постанова Верховної Ради України «Про утворення та ліквідацію районів» |access-date=2021-10-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200721124601/https://zakon.rada.gov.ua/laws/show/807-IX#Text |archive-date=2020-07-21}}</ref> [[რაიონი]] [[უკრაინა]]ში, [[ვინიციის ოლქი|ვინიციის ოლქში]]. მისი ფართობია 1100 კმ² იყო. [[2015]] წლის აღწერის მონაცემებით რაიონის მოსახლეობა 52 799 ადამიანს შეადგენდა,<ref>{{Cite web |url=http://database.ukrcensus.gov.ua/PXWEB2007/popul_eng.htm |title=უკრაინის სახელმწიფო სტატისტიკის სამსახური |accessdate=2015-07-31 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20190403053527/http://database.ukrcensus.gov.ua/PXWEB2007/popul_eng.htm |archivedate=2019-04-03 }}</ref> ხოლო სიმჭიდროვე 49 კაცს კმ²-ზე. ბარის რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრი იყო ქალაქი [[ბარი (უკრაინა)|ბარი]]. [[2020]] წლის 17 ივლისს შეუერთდა [[ჟმერინკის რაიონი|ჟმერინკის რაიონს]].<ref>{{Cite web|lang=uk|url=http://www.golos.com.ua/article/333466|title=Про утворення та ліквідацію районів|website=www.golos.com.ua|accessdate=2020-07-18}}</ref> ==იხილეთ აგრეთვე== * [[უკრაინის ადმინისტრაციული დაყოფა]] * [[უკრაინის რაიონები]] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:ვინიციის ოლქის რაიონები]] beq9pnh68rh63qreikbjwdcgfwd3d63 0 314874 5564371 4422601 2026-10-24T00:37:13Z InternetArchiveBot 124291 დაარქივდა 1 წყარო და 0 წყარო მოინიშნა მკვდრად. #IABot (v2.0.9.6) 5564371 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დასახლება |სტატუსი = რაიონი |ქართული სახელი = ბერშადის რაიონი |მშობლიური ასახელი = Бершадський район |ქვეყანა = უკრაინა |დაქვემდებარება = |პანორამა = Bershadskyi-Raion.png |პანორამის სიგანე = 300px |წარწერა = ბერშადის რაიონი ვინიციის ოლქში |დროშა = Flag of Bershad raion.svg |დროშწარწ = |გერბი = Coat of Arms of Bershad raion.svg |CoordAddon = type:city(40361)_region: |CoordScale = |ქვეყნის რუკის ზომა = 300 |რეგიონის რუკის ზომა = 300 |რეგიონის ტიპი = ოლქი |რეგიონი = ვინიციის ოლქი{{!}}ვინიცია |რეგიონი ცხრილში = |შიდა დაყოფა = |რაიონის ტიპი = |რაიონი = |მმართველის ტიპი = |მმართველი = |დაარსების თარიღი = |პირველი ხსენება = |წინა სახელები = |სტატუსი-დან = |ფართობი = 1 286 |სიმაღლის ტიპი=ზღვის დონე{{!}}სიმაღლე ზღვის დონიდან |დასახლების ცენტრის სიმაღლე= |კლიმატი= |ოფიციალური ენა= |მოსახლეობა = 60 295 |აღწერის წელი = 2015 |სიმჭიდროვე = 49 |აგლომერაცია = |ეროვნული შემადგენლობა = |სარწმუნოებრივი შემადგენლობა = |ეთნოქორონიმი = |დროის სარტყელი = +2 |DST = +3 |სატელეფონო კოდი = |საფოსტო ინდექსი = |საავტომობილო კოდი= |საიტი = |კატეგორია ვიკისაწყობში = }} '''ბერშადის რაიონი''' ({{lang-uk|Бершадський район}}) — გაუქმებული<ref>{{Cite web |url=https://zakon.rada.gov.ua/laws/show/807-IX#Text |title=Постанова Верховної Ради України «Про утворення та ліквідацію районів» |access-date=2021-10-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200721124601/https://zakon.rada.gov.ua/laws/show/807-IX#Text |archive-date=2020-07-21}}</ref> [[რაიონი]] [[უკრაინა]]ში, [[ვინიციის ოლქი|ვინიციის ოლქში]]. მისი ფართობი 1286 კმ² იყო. [[2015]] წლის აღწერის მონაცემებით რაიონის მოსახლეობა 60 295 ადამიანს შეადგენდა,<ref>{{Cite web |url=http://database.ukrcensus.gov.ua/PXWEB2007/popul_eng.htm |title=უკრაინის სახელმწიფო სტატისტიკის სამსახური |accessdate=2015-07-31 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20190403053527/http://database.ukrcensus.gov.ua/PXWEB2007/popul_eng.htm |archivedate=2019-04-03 }}</ref> ხოლო სიმჭიდროვე 49 კაცს კმ²-ზე. ბერშადის რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრი იყო ქალაქი [[ბერშადი]]. [[2020]] წლის 17 ივლისს შეუერთდა [[ჰაისინის რაიონი|ჰაისინის რაიონს]].<ref>{{Cite web|lang=uk|url=http://www.golos.com.ua/article/333466|title=Про утворення та ліквідацію районів|website=www.golos.com.ua|accessdate=2020-07-18}}</ref> ==იხილეთ აგრეთვე== * [[უკრაინის ადმინისტრაციული დაყოფა]] * [[უკრაინის რაიონები]] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:ვინიციის ოლქის რაიონები]] pdtwwtg3esmffafuh75bl2pfuq8wby1 0 348684 5564485 4927779 2026-10-24T10:35:38Z InternetArchiveBot 124291 დაარქივდა 1 წყარო და 0 წყარო მოინიშნა მკვდრად. #IABot (v2.0.9.6) 5564485 wikitext text/x-wiki '''გაიუს ნორბანუს ფლაკუსი''' ({{lang-la|Gaius Norbanus Flaccus}}) — [[ძველი რომი]]ს სენატორი და [[კონსული]] [[ძვ. წ. 24]] წელს. ფლაკუსი გაიუს ნორბანუს ფლაკუსის ვაჟი იყო, რომელსაც [[ძვ. წ. 38]] წელს კონსულის თანამდებობა ეკავა. მას კარგი ურთიერთობა ჰქონდა [[ოქტავიანე ავგუსტუსი|ავგუსტუსთან]], რაც ახალგაზრდა ფლაკუსმაც შეინარჩუნა. ძვ. წ. 24 წელს იგი ავგუსტუსთან ერთად კონსულად აირჩიეს. ძვ. წ. 18/17 ან 17/16 წლებში მან [[აზია (რომის პროვინცია)|აზიის]] მმართველობა მიიღო. ფლაკუსი, აგრეთვე, ქურუმთა თხუთმეტკაციანი კოლეგიის (''Quindecimviri sacris faciundis'') წევრიც იყო.<ref>Syme, Ronald, [http://www.questia.com/read/77274155/the-augustan-aristocracy "The Augustan Aristocracy" (1986)]. ''Clarendon Press'', გვ. 33. Retrieved 2012-09-21 {{Subscription required|via=Questia}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140525214410/http://www.questia.com/read/77274155/the-augustan-aristocracy |date=2014-05-25 }}</ref> ფლაკუსი დაქორწინებული იყო კორნელია ბალბაზე, ლუციუს კორნელიუს ბალბუს უმცროსის ასულზე. წყვილს, სულ მცირე, სამი შვილი ჰყავდა: გაიუს ნორბანუს ფლაკუსი (კონსული 15 წელს), ლუციუს ნორბანუს ბალბუსი (კონსული 19 წელს) და ქალიშვილი, ნორბანა კლარა. == ლიტერატურა == * Prosopographia Imperii Romani N 167 ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{s-start}} {{s-off}} {{succession box | ტიტული = [[რომის იმპერია|რომის იმპერიის]] [[კონსული]] | წინამორბედი = [[ოქტავიანე ავგუსტუსი]] და [[მარკუს იუნიუს სილანუსი (კონსული ძვ. წ. 25)|მარკუს იუნიუს სილანუსი]] | წლები = ''[[ოქტავიანე ავგუსტუსი|ოქტავიანე ავგუსტუსთან]] ერთად''<br />[[ძვ. წ. 24]] | შემდეგი = [[ოქტავიანე ავგუსტუსი]] და [[გნეუს კალპურნიუს პიზონი (კონსული ძვ. წ. 23)|გნეუს კალპურნიუს პიზონი]] }} {{s-end}} [[კატეგორია:ძვ. წ. I საუკუნის რომაელები]] [[კატეგორია:რომის იმპერიის კონსულები]] [[კატეგორია:დაბადების წელი უცნობია]] [[კატეგორია:გარდაცვალების წელი უცნობია]] 61altoa3cnqk3jesb9s9fkk5slc4gyy 0 348897 5564531 4601234 2026-10-24T11:58:44Z InternetArchiveBot 124291 დაარქივდა 1 წყარო და 0 წყარო მოინიშნა მკვდრად. #IABot (v2.0.9.6) 5564531 wikitext text/x-wiki [[ფაილი:Gourruins.jpg|200px|მინი|გაური. დასავლეთ ბენგალი]] [[ფაილი:Entry gate at Gaur, Malda..jpg|200px|მინი|ქალაქში შესასვლელი ისტორიული ჭიშკარი]] '''გაური''' ([[ბენგალური ენა|ბანგლა]]. গৌড়) ან ლაკხნაუტი — ისტორიული ქალაქი. მდებარეობს თანამედროვე [[ინდოეთი]]ს დასავლეთ [[ბენგალი]]ს შტატის [[მალდა]]ს რაიონის ტერიტორიაზე. ლეგენდები ამტკიცებენ, რომ ქალაქი დაარსებულია ლაქშმანის მიერ. ამიტომ მისი ძველი სახელწოდებაა „[[ლაქშმანავატი]]“, რომელიც თანდათანობით გარდაიქმნა სახელწოდებად [[ლაკხნაუტი]]. ის დაკავშირებულია სახელმწიფო [[გაუდადეშა]]სთან. VII საუკუნეში არჩევნების გზით აირჩიეს [[ბენგალი]]ს პირველი ბუდისტი მმართველი [[გოპალა]], რომელმაც დააარსა [[პალას დინასტია|პალას იმპერია]]. იმპერიამ 4 ასწლეული იარსება. ქალაქი განსაკუთრებით აყვავდა [[სენას დინასტია|სენას დინასტიის]] პერიოდში. გაურის ისტორიის მეტნაკლებად დოკუმენტირებული პერიოდი დაიწყო 1198 წლიდან, მუსლიმთა დაპყრობების შემდეგ. მუსლიმმა დამპყრობლებმა ქალაქი ბენგალიის დედაქალაქად აქციეს მომდევნო სამასი წლის განმავლობაში. XIV ს. შუა ხანებში წარმოიქმნა დამოუკიდებელი [[ბენგალის სასულთნო]] და დედაქალაქი გადაიტანეს ახალ ადგილას. ახალი დედაქალაქის ასაშენებლად სულთნებმა დაანგრიეს გაური და გაიტანეს ყველაფერი, რისი გატანაც შეიძლებოდა. 1453 წელს გაური ახალი სახეწოდებით - ჯანათაბადი - კვლავ დედაქალაქი გახდა. 1539 წელს შერ-შაჰმა დაანგრია გაური. 1565 წელს ბენგალიის დედაქალაქი გადატანილ იქნა ქალაქ თანდაში. 1575 წელს [[აქბარი]]ს გენერალმა მუნიმ-ხანმა მოახდინა გაურის ოკუპირება. მოგვიანებით გავრცელდა ქალაქის ტერიტორიაზე [[ეპიდემია]], რომლის შემდეგ ქალაქი ჩაკვდა. ადგილი დღემდე გორაკებითა და ჯუნგლებით არის დაფარული. ==გალერეა== <gallery> Firoz minar side view.JPG|''Fფიროზის მინარეთი' Gumti gateway at Gaur, Malda.jpg|Mმავზოლეუმი Lucochuri Darwaja.JPG|გაურისჭიშკარი Great Golden Mosque.JPG|ბარადუარ-მეჩეთის ჭიშკარი Barasona Mosjid.JPG|ბარადუარ-მეჩეთის გარე ხედი' Baraduari.JPG|ბარადუარ-მეჩეთის შიდა ეზო </gallery> ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://web.archive.org/web/20190203233853/http://en.banglapedia.org/index.php?title=Gauda,_Janapada გაური. ბანგლაპედია] *[http://www.britishmuseum.org/research/collection_online/collection_object_details.aspx?objectId=245582&partId=1&place=104951&plaA=104951-3-2&page=1 ბრიტანეთის მუზეუმის კოლექცია] [[კატეგორია:შუა საუკუნეების ქალაქები]] [[კატეგორია:აზიის დაკარგული ქალაქები]] feihv6s0qitfvmtyw2s3xz1w2bb44p9 0 353331 5564344 5535431 2026-10-23T21:19:30Z InternetArchiveBot 124291 დაარქივდა 2 წყარო და 0 წყარო მოინიშნა მკვდრად.) #IABot (v2.0.9.6 5564344 wikitext text/x-wiki [[ფაილი:Bashkirs.jpg|300px|მინი|ბაშკირები ეროვნულ სამოსში]] '''ბაშკირეთის ეროვნული ტანსაცმელი''' — ბაშკირთა ხალხური სამოსი. [[ბაშკირები]] სახლში ამზადებდნენ შინაური ცხოველების ბეწვის, ტყავის და სხვა შესაბამისი მასალებისაგან. ხმარობდნენ აგრეთვე, ჭინჭრისა და [[კანაფი]]ს ძაფს. ფეხსაცმელს კერავდნენ [[ტყავი]]სგან. ბაშკირებისთვის დამახასიათებელი იყო ზედა ჩასაცმელის მრავალრიცხოვნება, განსაკუთრებით, სადღესასწაულო კოსტუმები. ისინი ქვედა ჩასაზმელზე ზემოდან რამდენიმე ფენას იცმევდნენ — რამდენიმე ხალათს ერთი მეორეზე წელიწადის ნებისმიერ დროს და მიუხედავად ამინდისა. ბაშკირთა ტრადიციული ზედა ჩასაცმელია ელიანი — გრძელი კოსტუმი მკლავებით. არსებობდა როგორც ქალის, ასევე, მამაკაცის ელიანი. მამაკცის ელიანი იკერებოდა მუქი ბამბის ქსოვილებისაგან, ზოგჯერ ბარხატისაგან, შალისაგან, თეთრი ატლასისაგან. მას რთავდნენ ნაქარგებით, აპლიკაციებით. ქალის ელიანს კერდნენ ფერადი ბარხატის, შავი სატინის, აბრეშუმისაგან. მკლავებს გამოყოფდნენ მორთულობებით, ნაქარგებით, აპლიკაციებით, მონეტებით და სხვ. გავრცელებული იყო, აგრეთვე, კაზაკინები.იყო ქალის და მამაკაცის კაზაკინები. მამაკცის კაზაკინს კერდნენ მუქი ბამბის ან შალის ქსოვილით მდგარი საყელოთი და გვერდით გაჭრილი ჯიბეებით. კაზაკინები გავრცელებული იყო ბაშკირთა შორის აგრეთვე, როგორც სამხედრო ფორმა. ==ქალის ტანსაცმელი== [[ფაილი:Bashkir woman in national costume.jpg|220px|მინი|ბაშკირელი ქალი ეროვნულ ტანსაცმელში. 1910 წელი]] xx საუკუნემდე ბაშკირი ქალისა და მამაკაცის ჩასაცმელი გამოირჩეოდა მხოლოდ მხატვრულ-დეკორატიული გაფორმებით განსხვავდებოდა ერთმანეთისგან. ქალები ატარებდნენ კაბას (კულდეკი), ფართო შარვალს (იშტანი), მოკლემკლავიან კამზოლს ან კოფთას (კეეკი). დღესასწაულებზე იცვამდნენ [[ატლასი]]ს ან [[ბარხატი]]ს ხალათს (იელენი). ზამთარში ატაებდნენ თბილ შუბას, [[მაუდი]]ს ჩასაცმელს. ხალათები და შუბები ჩართული იყო სადღესასწაულო კომპლექტში. ხალათები იქარგებოდა ფერადი ნაყშებით. რთავდნენ [[სერდოლიკი]]თ, [[სადაფი]]თ და სხვა მძივევბით, მონეტებით, საიუველირო მასალებით. სადღესასწაულო ტანსაცმელს (კაბას და წინსაფარს) კერავდნენ შინ დამზადებული მოქარგული ქსოვილით. ფეხსაცმელს ამზადებდნენ ტყავისგან. მესაქონლეობის რაიონებში ტყავის ჩექმებს ატარებდა თითქმის მთელი სრულწლოვანი მოსახლეობა. ქალის ჩექმები იქარგებოდა ფერადი ხაზებით. თავის მორთულობებით შეიძლებოდა ქალების გარჩევა სოციალური მდგომარეობის და ასაკის მიხედვით. თავსამკაულები იყო ნათელი, მონეტების და სხვა მასალისგან დამზადებული. გათხოვილი ქალები ატარებდნენ სპეციალურ თავსამკაულს (კაშმაუ). მოხუცი ქალები მეტწილად ატარებდნენ თეთრ თავსაბურავს. ასევე, ბუმბულის შალს. ფეხებზე ქალები ატარებდნენ ჩულქებს. თითოეულ ქალს ჰქონდა სხვადასხვა მასალისაგან დამზადებული რამდენიმე ჩულქი. სადღესასწაულო ჩულქებს ქარგავდნენ წითელი ფერის ძაფით. ==მამაკაცის ტანსაცმელი== [[ფაილი:20660v.jpg|220px|მინი|ახალგაზრდა ბაშკირი]] ბაშკირი მამაკაცები ატარებდნენ ვიწრო შარვალს, მაისურს, ზემოდან კამზოლს ან კაფტანს. სამხრეთ ურალში, ბაშკირი მამაკაცის მაისურებს არ ჰქონდა საყელო. ის იკვრებიდა ჩაჭრილ ადგილას შესაკრავი თოკით. სადღესასწაულო კოფთები იქარგებოდა. აუცილებელი ატრიბუტი იყო მამაკაცის ქამარი. ატარებდნენ სადღესასწაულო ქამარს (კემერი). ეს იყო ფართო ქამარი, რომელსაც მსხვილი ლითონის ბალთა ჰქონდა. ქამრებს ქარგავდნენ, რთავდნენ სხვადასხვა სახის საიუველირო ქვებით. მაგ: [[აგატი]], [[ფირუზი]], [[მარგალიტი]], [[სერდოლიკი]]. მას იკეთებდნენ ელიანზე ან კამზოლზე ზემოდან. მამაკაცების ყოველდღიური აუცილებლობა იყო ქუდი. მოხუცებისთვის მუქი, ახალგაზრდებისთის ფერადი (მწვანე, წითელი, ლურჯი და სხვ). გავრცელებული იყო ცალმა.მას უმთავრესად ატარებდნენ [[ისლამი]]ს მსახურები. ==ლიტერატურა== * ''Авижанская С. А., [[Бикбулатов, Наиль Валеевич|Бикбулатов Н. В.]], [[Кузеев, Раиль Гумерович|Кузеев Р. Г.]]'' Декоративно-прикладное искусство башкир. Уфа, 1964. * Башкиры: Этническая история и традиционная культура. Уфа: Научное издательство «Башкирская энциклопедия», 2002. * Женская одежда северных башкир // Археология и этнография Башкирии. Т. I. Уфа, 1962. * ''Казбулатова Г. Х.'' Историческая память и символика костюма // Ватандаш. — № 3, 2005. * [http://folk-costume.com/kostyum-tatar-i-bashkir-urala/0/ Костюм татар и башкир Урала] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131216192405/http://folk-costume.com/kostyum-tatar-i-bashkir-urala/0/ |date=2013-12-16 }}//Народное искусство Урала. Традиционный костюм, ред.-сост. А. А. Бобрихин. Екатеринбург, 2006. * ''[[Руденко, Сергей Иванович|Руденко С. И.]]'' Башкиры: Историко-этнографические очерки. — Уфа: Китап, 2006. * ''[[Шитова, Светлана Николаевна|Шитова С. Н.]]'' Башкирская народная одежда. — Уфа: Китап, 1995. * Газета Выбор № 128-131 2015 г. Статья «на счастье к фее прикоснемся». ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://web.archive.org/web/20160305045638/http://wiki02.ru/encyclopedia/elyan/t/4597 ელიანი] *[https://web.archive.org/web/20160304232502/http://wiki02.ru/encyclopedia/kazakin/t/6151 კაზაკინი] *[http://www.pr-j.ru/iskusstvo_i_kultura/bashkirskij_kostyum.html ბაშკირეული კოსტუმები] *[http://www.башкирская-энциклопедия.рф/ ბაშკირული ენციკლოპედია] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200122002035/https://xn----7sbacsfsccnbdnzsqis3h5a6ivbm.xn--p1ai/ |date=2020-01-22 }} *[https://web.archive.org/web/20191123144401/http://www.refu.ru/refs/31/5501/1.html ბაშკირული კოსტუმი] [[კატეგორია:ჩასაცმელი]] [[კატეგორია:ნაციონალური კოსტუმები]] [[კატეგორია:ბაშკირული კულტურა]] qfhb5k8vu463atw9pddbl2gzhnnmmuw 0 381536 5564303 5377751 2026-10-23T20:03:43Z InternetArchiveBot 124291 დაარქივდა 1 წყარო და 0 წყარო მოინიშნა მკვდრად.) #IABot (v2.0.9.6 5564303 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დასახლება |სტატუსი = ქალაქი |ქართული სახელი = ბარისალი |მშობლიური სახელი = বরিশাল |ქვეყანა = |დაქვემდებარება = |პანორამა = Barisal_City.jpg |პანორამის სიგანე = |წარწერა = বরিশাল |დროშა = Flag of Bangladesh.svg|300px|thumb |დროშწარწ = |გერბი = National emblem of Bangladesh.svg|300px|thumb |გერბწარწ = |გერბის სიგანე = |დროშის სიგანე = |lat_dir = |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = (დაკავშირებულია ვიკიმონაცემებთან) |lon_dir = |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = (დაკავშირებულია ვიკიმონაცემებთან) |CoordAddon = type:city(40361)_region: |CoordScale = |ქვეყნის რუკის ზომა = |ქვეყნის რუკა = |რეგიონის რუკის ზომა = |რეგიონის რუკა = |რაიონის რუკის ზომა = |რეგიონის ტიპი = |რეგიონი = |რეგიონი ცხრილში = |შიდა დაყოფა = |რაიონის ტიპი = |რაიონი = |მმართველის ტიპი = |მმართველი = |დაარსების თარიღი = |პირველი ხსენება = |წინა სახელები = |სტატუსი-დან = 2003 |ფართობი = 19,99 |სიმაღლის ტიპი=ზღვის დონე{{!}}ზღვის დონიდან |დასახლების ცენტრის სიმაღლე = |კლიმატი = |ოფიციალური ენა = [[ბენგალური ენა]] |ენები = |მოსახლეობა = 210 374 |აღწერის წელი = 2008 |სიმჭიდროვე = |აგლომერაცია = |ეროვნული შემადგენლობა = [[ბენგალები]] |სარწმუნოებრივი შემადგენლობა = [[ისლამი]] |ეთნოქორონიმი = |დროის სარტყელი = +6 |DST = |სატელეფონო კოდი = |საფოსტო ინდექსი = 8 200 |საავტომობილო კოდი = |საიტი = http://dcbarisal.gov.bd/ |კატეგორია ვიკისაწყობში = Barisal |add1n= |add1= }} '''ბარისალი''' ([[ბენგალური ენა|ბენგ.]] বরিশাল) — [[ბანგლადეში]]ს ერთ-ერთი უმსხვილესი ქალაქი. მდებარეობს ქვეყნის სამხრეთში, იმავე სახელწოდების ოლქში. [[მუნიციპალიტეტი]]ს მოსახლეობა შეადგენს დაახლოებით 210 374 ადამიანს (2008 წ.). ფართობი — 19,99 კმ². ბარისალის მუნიციპალიტეტი წარმოიქმნა 2003 წელს. ქალაქს „აღმოსავლეთის [[ვენეცია]]ს“ უწოდებენ. იგი გაშენებულია ძირითადად მდინარე კირთანხოლაზე. ბარისალი, როგორც ქალაქი დაარსდა 1869 წელს. მუნიციპალიტეტის ფორმა მიიღო 1876 წელს, ხოლო 2002 წლის 25 ივლისს გარდაიქმნა ბარისალის აგლომერაციად. მასში გაერთიანდა სამი დიდი ქალაქი-უბანი — თანა, ვარდი და მაჰალა. ==ისტორია== შედიოდა [[ბენგალია]]სა და [[ბრიტანეთის ინდოეთი|ბრიტანეთის ინდოეთში]], შემდეგ გადაეცა ბანგლადეშს. 1947 წელს [[ინდოეთი]]ს გაყოფის შემდეგ [[ბანგლადეში]] გახდა [[პაკისტანი]]ს პროვინცია. თავდაპირველად ცნობილი იყო, როგორც აღმოსავლეთ ბენგალია, შემდეგ კი 1955 წლიდან, როგორც აღმოსავლეთ პაკისტანი. აღმოსავლეთ პაკისტანის მცხოვრებლებმა, როგორც ბანგლადეშის ხალხმა, 1971 წლის 26 მარტს გამოაცხადეს დამოუკიდებლობა. 1971 წლის 16 დეკემბერს მოხდა პაკისტანისაგან გამოყოფა, როგორც [[ინდოეთ-პაკისტანის კონფლიქტი|მესამე ინდო-პაკისტანური ომი]]ს შედეგი. მალე ბანგლადეში აღიარებულ იქნა მსოფლიოს მრავალი სახელმწიფოს მიერ, მიუხედავად პაკისტანის მიერ მისი დიპლომატიური აღიარების უარყოფისა. 1974 წელს ბანგლადეში ოფიციალუარდ აღიარა დამოუკიდებელ სახელმწიფოდ პაკისტანმა და იმავე წელს იგი გახდა [[გაერო]]ს წევრი სახელმწიფო. 1976 წელს ბანგლადეში აღიარა [[ჩინეთი|ჩინეთმა]]. რაც შეეხება ბარისალს, ის გახდა იმავე სახელწოდების მქონე ოლქის დედაქალაქი. ის არის ერთ-ერთი უმსხვილესი სამდინარო საპორტო ცენტრი ბანგლადეშში. ქალაქი სწრაფად იზრდება. აქ განლაგებულია სამედიცინო სასწავლებელი, კადეტთა კოლეჯი, ფარმაცევტული და [[ტექსტილი]]ს წარმოების ზოგიერთი საწარმო, ასევე, ბანგლადეშის ტრანსპორტის ადმინისტრაციის ცენტრალური ოფისი. ქალაქში განლაგებულია საერთაშორისო აეროპორტი და ბენგალიის კერძო ავიაკომპანიები წარმატებოით ახორციელებენ ფრენებს. ქალაქს ზოგჯერ უწოდებენ „აღმოსავლეთის ვენეციას“ „ან ბენგალიის ვენეციას.“ ==გეოგრაფია== [[სურათი:Bangabandhu Uddyan Aerial view.jpg|thumb|ბარისალის ხედი ზემოდან]] ბარისალის აგლომერაციას უკავია 27,9051 კმ² ფართობი. მას ესაზღვრება მადარიპურის, შარიატპურის, ჩანდპურის, ლაშმიპურის მუნიციპალიტეტები ჩრდილოეთით, პატუახალის, ბარგუნის, ჯალოკატის მუნიციპალიტეტები სამხრეთით, ბჰოლა და ლაშმიპური აღმოსავლეთით, ჯალოკატი, პიროჯპური და გოპალგანი დასავლეთით. საკუთრივ ქალაქის ფართობია 19.99 კმ². ===კლიმატი=== ბარისალში ტროპიკული [[მუსონი|მუსონური]] ტიპის [[კლიმატი]]ა ცხელი და წვიმიანი ზაფხულით და მშრალი ზამთრით. იანვარი ყველაზე ცივი თვეა, საშუალო წლიური ტემპერატურა ამ დროს არის დაახლოებით 26 °С და მაისი კი ყველაზე თბილი საშუალო წლიური ტემპერატურით 33 დან 36 °С მდე. მსოფლიოში ერთ-ერთი ყველაზე ტენიენი კლიმატია. ქალაქში მოდის წელიწადში 1525 მმ ნალექზე მეტი, ხოლო მთების მახლობლად მიმდებარე რაიონში წელიწადში 5080 მმ. წვიმების უმრავლესობა მოდის მუსონურ პერიოდზე (ივნის-სექტემბერში). ბანგლადეშში საკმაოდ თბილი კლიმატია მთელი წლის განმავლობაში მცირე ცვალებადობით თვიდან თვემდე. ქვეყნის ტერიტორიაზე ბრუნავს [[ბენგალის ყურე|ბენგალის ყურიდან]] გამომავალი [[ციკლონი|ციკლონები]] აპრილიდან მაისამდე და სექტემბრიდან ნოემბრამდე პერიოდში. მათ ხშირად თან ახლავს დიდი ტალღები, რასაც თან ახლავს ნგრევა და ადამიანების სიკვდილი. მაგ: 1970 წელს მოვარდნილი ციკლონი გახდა XX საუკუნის ქვეყნის ერთ-ერთი დიდი სტიქიური უბედურების მიზეზი, რომლის დროსაც დაიღუპა დაახლოებით 500 000 ადამიანი. ==დემოგრაფია== 2008 წლის აღწერის მონაცემების მიხედვით, ბარისალში ცხოვრობდა 210 374 ადამიანი. მათ შორის 53,28 % მამრობითი სქესი და 46,72 % მდედრობითი სქესი. ქალაქის მაცხოვრებელთა შორის ცოდნის დონე შეადგენს 85 %-ს. მოსახლეობის 35,28 %-ს პროფესიული საქმიანობა დაკავშირებულია სოფლის მეურნეობასთან, სოფლის მეურნეობის მუშაკია 18,76 %, დროებით უმუშევარია 4,16 %, ვაჭრობაში მუშაობს 13,89 %, მომსახურების სფეროში — 10,64 %, თევზჭერით დაკავებულია 3,45 %, მშენებლობით — 1,25 %, ტრანსპორტში მუშაობს მოსახლეობის 1,72 % და სხვ. 10,85 %. ქალაქის მოსახლეობის ზრდის ტემპი წელიწადში შეადგენს 1,41 %-ს. ==რელიგია== [[სურათი:Miah Bari Mosque, Barisal.jpg|thumb|მეჩეთი ბარისალში]] ბარისალის მოსახლეობის დიდი უმრავლესობა (90,64 %) [[მუსლიმი]]ა. ამასთან აქ ცხოვრობენ [[ინდუსები]] (8,38 %) და [[ქრისტიანები]] (0,98 %). ქალაქში დაახლოებით 3941 [[მეჩეთი]], 805 [[ტაძარი]], 44 [[ეკლესია (ნაგებობა)|ეკლესია]] და 5 [[სასაფლაო]]ა. ==ეკონომიკა== ბარისალის ოლქი დასპეციალებულია [[ბრინჯი]]ს მოყვანაზე. ასევე, ყვავის [[თევზჭერა]]. [[ექსპორტი]]: [[თევზი]]; სამედიცინო პრეპარატები; [[მზესუმზირა]]ს [[ზეთი]]; [[სანელებლები]]; ხელნაკეთობები. ===ტრანსპორტი=== ბარისალში განვითარებულია საჰაერო, სამდინარო და საგზაო ტრანსპორტის სახეობები და ძირითადად სრულდება შიდასაქალაქო რეისები. ბარისალის საერთაშორისო აეროპორტიდან სრულდება საქალაქთაშორისო რეისები მარშრუტით: *ბარისალი-[[დაკა]] *[[ჩიტაგონგი]]-ბარისალი ბარისალის ავტოსადგურიდან სრულდება საქალაქთაშორისო რეისები მარშრუტით: *ბარისალი-დაკა *ბარისალი-ჩიტაგონგი *ბარისალი-[[რაჯშაჰი]]. ქვეყანაში ძალიან პოპულარულია სამდინარო ტრანსპორტი. ეს სახეობა ქვეყნის სამხრეთ ნაწილს აერთებს დედაქალაქ [[დაკა]]სთან. ეს არის ერთ-ერთი ყველაზე სასიამოვნო ღამის მოგზაურობა, რომელიც შეიძლება ოდესმე მიიღოთ თქვენი ცხოვრების მანძილზე. ===ტურისტული ღირსშესანიშნაობები=== [[სურათი:দুর্গাসাগর.JPG|thumb|დურგასაგარი (წყალშემკრები აუზი) দুর্গা সাগর|alt=Skyline of Durga Sagar দুর্গা সাগর]] [[დურგასაგარი]] — მისი ფართობი შეადგენს 2500 ჰექტარს. ის წარმოადგენს [[ბანგლადეში]]ს სამხრეთ ნაწილში ყველაზე დიდ წყალშემკრებ აუზს. მდებარეობს ბარისალიდან 11 კმ. მოშორებით. ის ცნობილია აგრეთვე სახელწოდებით: Madhabpasha Dighi. ===არქიტექტურა=== [[სურათი:Barisal Cityscape, 2015.jpg|600px|მარცხნივ|thumb|ბარისალის ხედი, 2015|alt=Barisal Cityscape, 2015]] ბარისალის შენობები უაღრესად მრავალფეროვანია. რთულია მისი დახასიათება რომელიმე კონკრეტული არქიტექტურურლი ტიპის მიხედვით. შენობები შენდებოდა ხანგრძლივი დროის მანძილზე. ==კულტურა== [[სურათი:Academic Buildings of the University of Barishal.jpg|thumb|ბარისალის უნივერსიტეტის შენობა.]] ===გამომცემლობები=== ქალაქში მდებარეობს უამრავი პერიოდული თუ წიგნის საგამომცემლო სახლები. ====გაზეთები==== *„The Daily Barisal Protidin“ *„Probashi“ *„Rupantar Sathi“ *„Darpan“ *„Dipanchal“ *„Ajker Kantha“ *„Ajker poribartan“ *„Matodad“ *„Pariborthon“ ====პერიოდიკა==== *„Lokabani“ *„Bakerganj Parikrama“ *„Chirantan Bangla“ *„Upakul, პერიოდული გამოცემა Paira“ *„Etibriti“ *„Chirantan Bangla“ *„Upakul“ *„Samachar“ *„Gournadi Parikrama“ ====ინტერნეტგაზეთები==== *„Barisal news“ — www.barisalnews.com *„Amader Barisal“ — www.amaderbarisal.com ==ძმობილი ქალაქები== ბარისალი დაძმობილებული ისეთ ქალაქებთან, როგორიცაა: *[[ბუხარა]] *[[როდჩეილი]], [[დიდი მანჩესტერი]], [[დიდი ბრიტანეთი]] *[[იანგონი]] *[[ლუდჰიანა]] ==რესურსები ინტერნეტში== *[http://www.barisal.gov.bd/ ოფიციალური ვებ-გვერდი] *[https://web.archive.org/web/20170813200625/http://en.banglapedia.org/index.php?title=Barisal_City_Corporation ბარისალ-სიტი-კორპორაცია] [[კატეგორია:ბანგლადეშის ქალაქები]] gnx74klo4ao6g57twr2i6ubtkbzh6g9 0 384821 5564154 4930590 2026-10-23T16:47:36Z Surprizi 14671 დაემატა [[კატეგორია:NGC-ის ობიექტები]] გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით 5564154 wikitext text/x-wiki [[ფაილი:NGC 3982 - Hubble space telescope, 2003.jpg|thumb|250px|სპირალური გალაქტიკა [[NGC 3982]]]] '''ნისლეულების და ვარსკვლავთგროვების ახალი საერთო კატალოგი''' ({{lang-en|New General Catalogue of Nebulae and Clusters of Stars}} ანუ ''NGC'') — [[სამოყვარულო ასტრონომია]]ში [[შორეული კოსმოსური ობიექტი|შორეული კოსმოსური ობიექტების]] ყველაზე უფრო ცნობილი კატალოგი. კატალოგი წარმოადგენს ერთ-ერთ მსხვილ არასპეციალიზირებულ კატალოგს, რადგანაც მოიცავს შორეული კოსმოსის ობიექტების ყველა ტიპს (ის არ სპეციალიზირდება, მაგალითად, მხოლოდ [[გალაქტიკა|გალაქტიკებზე]]). შეიცავს 7840 ობიექტს. კატალოგი 1880-იან წლებში [[უილიამ ჰერშელი]]ს დაკვირვებების მონაცემების საფუძველზე შეადგინა [[ჯონ ლუდვიგ ემილ დრეიერი|ჯონ ლუდვიგ ემილ დრეიერმა]], ხოლო შემდეგ თანმიმდევრობით გაფართოვდა ორი [[ინდექს-კატალოგი]]თ (IC I & IC II), რის შედეგადაც დაემატა კიდევ 5326 ობიექტი. სამხრეთ ნახევარსფეროს ციური ობიექტები კატალოგიზირებულია უფრო დაბალ დონეზე, მაგრამ ბევრ მათგანს აკვირდებოდა [[ჯონ ჰერშელი]]. ახალი საერთო კატალოგი შეიცავდა ბევრ შეცდომას, რომელთა დიდი ნაწილი აღმოიფხვრა [[გადასინჯული ახალი საერთო კატალოგი|გადასინჯულ ახალ საერთო კატალოგში]]. ==რესურსები ინტერნეტში== {{Commons category|NGC objects}} {{Commons category|IC objects}} * [http://www.ngcicproject.org/ The NGC/IC project]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130115035321/http://ngcicproject.org/ |date=2013-01-15 }} * [http://www.licha.de/astro_gallery_ngc.php The top astro photos of the NGC catalog] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110514124324/http://www.licha.de/astro_gallery_ngc.php |date=2011-05-14 }} * [http://spider.seds.org/ngc/ngc.html The Interactive NGC Catalog Online] * [http://astronomy-mall.com/Adventures.In.Deep.Space Adventures in Deep Space: Challenging Observing Projects for Amateur Astronomers.] * [http://cdsarc.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR?-meta.foot&-source=VII/1B Revised New General Catalogue] [[კატეგორია:ასტრონომიული კატალოგები]] [[კატეგორია:NGC-ის ობიექტები]] sy94g46fu90shzuei9nqtq2ehm7s1cn 5564155 5564154 2026-10-23T16:47:43Z Surprizi 14671 წაიშალა [[კატეგორია:ასტრონომიული კატალოგები]] გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით 5564155 wikitext text/x-wiki [[ფაილი:NGC 3982 - Hubble space telescope, 2003.jpg|thumb|250px|სპირალური გალაქტიკა [[NGC 3982]]]] '''ნისლეულების და ვარსკვლავთგროვების ახალი საერთო კატალოგი''' ({{lang-en|New General Catalogue of Nebulae and Clusters of Stars}} ანუ ''NGC'') — [[სამოყვარულო ასტრონომია]]ში [[შორეული კოსმოსური ობიექტი|შორეული კოსმოსური ობიექტების]] ყველაზე უფრო ცნობილი კატალოგი. კატალოგი წარმოადგენს ერთ-ერთ მსხვილ არასპეციალიზირებულ კატალოგს, რადგანაც მოიცავს შორეული კოსმოსის ობიექტების ყველა ტიპს (ის არ სპეციალიზირდება, მაგალითად, მხოლოდ [[გალაქტიკა|გალაქტიკებზე]]). შეიცავს 7840 ობიექტს. კატალოგი 1880-იან წლებში [[უილიამ ჰერშელი]]ს დაკვირვებების მონაცემების საფუძველზე შეადგინა [[ჯონ ლუდვიგ ემილ დრეიერი|ჯონ ლუდვიგ ემილ დრეიერმა]], ხოლო შემდეგ თანმიმდევრობით გაფართოვდა ორი [[ინდექს-კატალოგი]]თ (IC I & IC II), რის შედეგადაც დაემატა კიდევ 5326 ობიექტი. სამხრეთ ნახევარსფეროს ციური ობიექტები კატალოგიზირებულია უფრო დაბალ დონეზე, მაგრამ ბევრ მათგანს აკვირდებოდა [[ჯონ ჰერშელი]]. ახალი საერთო კატალოგი შეიცავდა ბევრ შეცდომას, რომელთა დიდი ნაწილი აღმოიფხვრა [[გადასინჯული ახალი საერთო კატალოგი|გადასინჯულ ახალ საერთო კატალოგში]]. ==რესურსები ინტერნეტში== {{Commons category|NGC objects}} {{Commons category|IC objects}} * [http://www.ngcicproject.org/ The NGC/IC project]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130115035321/http://ngcicproject.org/ |date=2013-01-15 }} * [http://www.licha.de/astro_gallery_ngc.php The top astro photos of the NGC catalog] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110514124324/http://www.licha.de/astro_gallery_ngc.php |date=2011-05-14 }} * [http://spider.seds.org/ngc/ngc.html The Interactive NGC Catalog Online] * [http://astronomy-mall.com/Adventures.In.Deep.Space Adventures in Deep Space: Challenging Observing Projects for Amateur Astronomers.] * [http://cdsarc.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR?-meta.foot&-source=VII/1B Revised New General Catalogue] [[კატეგორია:NGC-ის ობიექტები]] 38ifjl53m83fpvk1arw809xfqygvc6s 5564156 5564155 2026-10-23T16:48:05Z Surprizi 14671 5564156 wikitext text/x-wiki [[ფაილი:NGC 3982 - Hubble space telescope, 2003.jpg|thumb|250px|სპირალური გალაქტიკა [[NGC 3982]]]] '''ნისლეულების და ვარსკვლავთგროვების ახალი საერთო კატალოგი''' ({{lang-en|New General Catalogue of Nebulae and Clusters of Stars}} ანუ ''NGC'') — [[სამოყვარულო ასტრონომია]]ში [[შორეული კოსმოსური ობიექტი|შორეული კოსმოსური ობიექტების]] ყველაზე უფრო ცნობილი კატალოგი. კატალოგი წარმოადგენს ერთ-ერთ მსხვილ არასპეციალიზირებულ კატალოგს, რადგანაც მოიცავს შორეული კოსმოსის ობიექტების ყველა ტიპს (ის არ სპეციალიზირდება, მაგალითად, მხოლოდ [[გალაქტიკა|გალაქტიკებზე]]). შეიცავს 7840 ობიექტს. კატალოგი 1880-იან წლებში [[უილიამ ჰერშელი]]ს დაკვირვებების მონაცემების საფუძველზე შეადგინა [[ჯონ ლუდვიგ ემილ დრეიერი|ჯონ ლუდვიგ ემილ დრეიერმა]], ხოლო შემდეგ თანმიმდევრობით გაფართოვდა ორი [[ინდექს-კატალოგი]]თ (IC I & IC II), რის შედეგადაც დაემატა კიდევ 5326 ობიექტი. სამხრეთ ნახევარსფეროს ციური ობიექტები კატალოგიზირებულია უფრო დაბალ დონეზე, მაგრამ ბევრ მათგანს აკვირდებოდა [[ჯონ ჰერშელი]]. ახალი საერთო კატალოგი შეიცავდა ბევრ შეცდომას, რომელთა დიდი ნაწილი აღმოიფხვრა [[გადასინჯული ახალი საერთო კატალოგი|გადასინჯულ ახალ საერთო კატალოგში]]. ==რესურსები ინტერნეტში== {{Commons category|NGC objects}} {{Commons category|IC objects}} * [http://www.ngcicproject.org/ The NGC/IC project]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130115035321/http://ngcicproject.org/ |date=2013-01-15 }} * [http://www.licha.de/astro_gallery_ngc.php The top astro photos of the NGC catalog] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110514124324/http://www.licha.de/astro_gallery_ngc.php |date=2011-05-14 }} * [http://spider.seds.org/ngc/ngc.html The Interactive NGC Catalog Online] * [http://astronomy-mall.com/Adventures.In.Deep.Space Adventures in Deep Space: Challenging Observing Projects for Amateur Astronomers.] * [http://cdsarc.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR?-meta.foot&-source=VII/1B Revised New General Catalogue] [[კატეგორია:NGC-ის ობიექტები| ]] r3vp7oj49h9hqcpgg6bxlpnuaqh777p 10 390210 5564125 5562805 2026-10-23T16:13:27Z Surprizi 14671 5564125 wikitext text/x-wiki {{ნავდაფა |სახელი = Ngc5 | მდგომარეობა = {{{მდგომარეობა|autocollapse}}} |სათაური = [[ახალი საერთო კატალოგი]] <small>''1-დან 499-ის ჩათვლით''</small> |სიაკლასი = hlist |ჯგუფსტილი = padding:0.35em 1.0em; line-height:1.1em; |სიასტილი = padding:0.25em 0; line-height:1.4em; |სათსტილი = |ჯგუფი1 = NGC-ის სხვა ობიექტები | სია1 = <div style="text-align: center;"> * [[თარგი:Ngc5|1-499]] * [[თარგი:Ngc10|500-999]] * [[თარგი:Ngc15|1000-1499]] * [[თარგი:Ngc20|1500-1999]] * [[თარგი:Ngc25|2000-2499]] * [[თარგი:Ngc30|2500-2999]] * [[თარგი:Ngc35|3000-3499]] * [[თარგი:Ngc40|3500-3999]] * [[თარგი:Ngc45|4000-4499]] * [[თარგი:Ngc50|4500-4999]] * [[თარგი:Ngc55|5000-5499]] * [[თარგი:Ngc60|5500-5999]] * [[თარგი:Ngc65|6000-6499]] * [[თარგი:Ngc70|6500-6999]] * [[თარგი:Ngc75|7000-7499]] * [[თარგი:Ngc80|7500-7840]] </div> | ჯგუფი2 = NGC 1-99 | სია2= * [[NGC 1|1]] * [[NGC 2|2]] * [[NGC 3|3]] * [[NGC 4|4]] * [[NGC 5|5]] * [[NGC 20|6]] * [[NGC 7|7]] * [[NGC 8|8]] * [[NGC 9|9]] * [[NGC 10|10]] * [[NGC 11|11]] * [[NGC 12|12]] * [[NGC 13|13]] * [[NGC 14|14]] * [[NGC 15|15]] * [[NGC 16|16]] * [[NGC 17|17]] * [[NGC 18|18]] * [[NGC 19|19]] * [[NGC 20|20]] * [[NGC 21|21]] * [[NGC 22|22]] * [[NGC 23|23]] * [[NGC 24|24]] * [[NGC 25|25]] * [[NGC 26|26]] * [[NGC 27|27]] * [[NGC 28|28]] * [[NGC 21|29]] * [[NGC 30|30]] * [[NGC 31|31]] * [[NGC 32|32]] * [[NGC 33|33]] * [[NGC 17|34]] * [[NGC 35|35]] * [[NGC 36|36]] * [[NGC 37|37]] * [[NGC 38|38]] * [[NGC 39|39]] * [[NGC 40|40]] * [[NGC 41|41]] * [[NGC 42|42]] * [[NGC 43|43]] * [[NGC 44|44]] * [[NGC 45|45]] * [[NGC 46|46]] * [[NGC 47|47]] * [[NGC 48|48]] * [[NGC 49|49]] * [[NGC 50|50]] * [[NGC 51|51]] * [[NGC 52|52]] * [[NGC 53|53]] * [[NGC 54|54]] * [[NGC 55|55]] * [[NGC 56|56]] * [[NGC 57|57]] * [[NGC 47|58]] * [[NGC 59|59]] * [[NGC 60|60]] * [[NGC 61|61]] * [[NGC 62|62]] * [[NGC 63|63]] * [[NGC 64|64]] * [[NGC 65|65]] * [[NGC 66|66]] * [[NGC 67|67]] * [[NGC 68|68]] * [[NGC 69|69]] * [[NGC 70|70]] * [[NGC 71|71]] * [[NGC 72|72]] * [[NGC 73|73]] * [[NGC 74|74]] * [[NGC 75|75]] * [[NGC 76|76]] * [[NGC 77|77]] * [[NGC 78|78]] * [[NGC 79|79]] * [[NGC 80|80]] * [[NGC 81|81]] * [[NGC 82|82]] * [[NGC 83|83]] * [[NGC 84|84]] * [[NGC 85|85]] * [[NGC 86|86]] * [[NGC 87|87]] * [[NGC 88|88]] * [[NGC 89|89]] * [[NGC 90|90]] * [[NGC 91|91]] * [[NGC 92|92]] * [[NGC 93|93]] * [[NGC 94|94]] * [[NGC 95|95]] * [[NGC 96|96]] * [[NGC 97|97]] * [[NGC 98|98]] * [[NGC 99|99]] | ჯგუფი3 = NGC 100-199 | სია3= * [[NGC 100|100]] * [[NGC 101|101]] * [[NGC 102|102]] * [[NGC 103|103]] * [[47 Tucanae|104]] * [[NGC 105|105]] * [[NGC 106|106]] * [[NGC 107|107]] * [[NGC 108|108]] * [[NGC 109|109]] * [[NGC 110|110]] * [[NGC 111|111]] * [[NGC 112|112]] * [[NGC 113|113]] * [[NGC 114|114]] * [[NGC 115|115]] * [[NGC 116|116]] * [[NGC 117|117]] * [[NGC 118|118]] * [[NGC 119|119]] * [[NGC 120|120]] * [[NGC 121|121]] * [[NGC 122|122]] * [[NGC 123|123]] * [[NGC 124|124]] * [[NGC 125|125]] * [[NGC 126|126]] * [[NGC 127|127]] * [[NGC 128|128]] * [[NGC 129|129]] * [[NGC 130|130]] * [[NGC 131|131]] * [[NGC 132|132]] * [[NGC 133|133]] * [[NGC 134|134]] * [[NGC 135|135]] * [[NGC 136|136]] * [[NGC 137|137]] * [[NGC 138|138]] * [[NGC 139|139]] * [[NGC 140|140]] * [[NGC 141|141]] * [[NGC 142|142]] * [[NGC 143|143]] * [[NGC 144|144]] * [[NGC 145|145]] * [[NGC 146|146]] * [[NGC 147|147]] * [[NGC 148|148]] * [[NGC 149|149]] * [[NGC 150|150]] * [[NGC 151|151]] * [[NGC 152|152]] * [[NGC 151|153]] * [[NGC 154|154]] * [[NGC 155|155]] * [[NGC 156|156]] * [[NGC 157|157]] * [[NGC 158|158]] * [[NGC 159|159]] * [[NGC 160|160]] * [[NGC 161|161]] * [[NGC 162|162]] * [[NGC 163|163]] * [[NGC 164|164]] * [[NGC 165|165]] * [[NGC 166|166]] * [[NGC 167|167]] * [[NGC 168|168]] * [[NGC 169|169]] * [[NGC 170|170]] * [[NGC 171|171]] * [[NGC 172|172]] * [[NGC 173|173]] * [[NGC 174|174]] * [[NGC 171|175]] * [[NGC 176|176]] * [[NGC 177|177]] * [[NGC 178|178]] * [[NGC 179|179]] * [[NGC 180|180]] * [[NGC 181|181]] * [[NGC 182|182]] * [[NGC 183|183]] * [[NGC 184|184]] * [[NGC 185|185]] * [[NGC 186|186]] * [[NGC 187|187]] * [[NGC 188|188]] * [[NGC 189|189]] * [[NGC 190|190]] * [[NGC 191|191]] * [[NGC 192|192]] * [[NGC 193|193]] * [[NGC 194|194]] * [[NGC 195|195]] * [[NGC 196|196]] * [[NGC 197|197]] * [[NGC 198|198]] * [[NGC 199|199]] | ჯგუფი4 = NGC 200-299 | სია4= * [[NGC 200|200]] * [[NGC 201|201]] * [[NGC 202|202]] * [[NGC 203|203]] * [[NGC 204|204]] * [[მესიე 110|205]] * [[NGC 206|206]] * [[NGC 207|207]] * [[NGC 208|208]] * [[NGC 209|209]] * [[NGC 210|210]] * [[NGC 203|211]] * [[NGC 212|212]] * [[NGC 213|213]] * [[NGC 214|214]] * [[NGC 215|215]] * [[NGC 216|216]] * [[NGC 217|217]] * [[NGC 218|218]] * [[NGC 219|219]] * [[NGC 220|220]] * [[მესიე 32|221]] * [[NGC 222|222]] * [[NGC 223|223]] * [[ანდრომედეს გალაქტიკა|224]] * [[NGC 225|225]] * [[NGC 226|226]] * [[NGC 227|227]] * [[NGC 228|228]] * [[NGC 229|229]] * [[NGC 230|230]] * [[NGC 231|231]] * [[NGC 232|232]] * [[NGC 233|233]] * [[NGC 234|234]] * [[NGC 235|235]] * [[NGC 236|236]] * [[NGC 237|237]] * [[NGC 238|238]] * [[NGC 239|239]] * [[NGC 240|240]] * [[NGC 241|241]] * [[NGC 241|242]] * [[NGC 243|243]] * [[NGC 244|244]] * [[NGC 245|245]] * [[NGC 246|246]] * [[NGC 247|247]] * [[NGC 248|248]] * [[NGC 249|249]] * [[NGC 250|250]] * [[NGC 251|251]] * [[NGC 252|252]] * [[NGC 253|253]] * [[NGC 254|254]] * [[NGC 255|255]] * [[NGC 256|256]] * [[NGC 257|257]] * [[NGC 258|258]] * [[NGC 259|259]] * [[NGC 260|260]] * [[NGC 261|261]] * [[NGC 262|262]] * [[NGC 263|263]] * [[NGC 264|264]] * [[NGC 265|265]] * [[NGC 266|266]] * [[NGC 267|267]] * [[NGC 268|268]] * [[NGC 269|269]] * [[NGC 270|270]] * [[NGC 271|271]] * [[NGC 272|272]] * [[NGC 273|273]] * [[NGC 274|274]] * [[NGC 275|275]] * [[NGC 276|276]] * [[NGC 277|277]] * [[NGC 278|278]] * [[NGC 279|279]] * [[NGC 280|280]] * [[NGC 281|281]] * [[NGC 282|282]] * [[NGC 283|283]] * [[NGC 284|284]] * [[NGC 285|285]] * [[NGC 286|286]] * [[NGC 287|287]] * [[NGC 288|288]] * [[NGC 289|289]] * [[NGC 290|290]] * [[NGC 291|291]] * [[მაგელანის პატარა ღრუბელი|292]] * [[NGC 293|293]] * [[NGC 294|294]] * [[NGC 295|295]] * [[NGC 296|296]] * [[NGC 297|297]] * [[NGC 298|298]] * [[NGC 299|299]] | ჯგუფი5 = NGC 300-399 | სია5= * [[NGC 300|300]] * [[NGC 301|301]] * [[NGC 302|302]] * [[NGC 303|303]] * [[NGC 304|304]] * [[NGC 305|305]] * [[NGC 306|306]] * [[NGC 307|307]] * [[NGC 308|308]] * [[NGC 309|309]] * [[NGC 310|310]] * [[NGC 311|311]] * [[NGC 312|312]] * [[NGC 313|313]] * [[NGC 314|314]] * [[NGC 315|315]] * [[NGC 316|316]] * [[NGC 317|317]] * [[NGC 318|318]] * [[NGC 319|319]] * [[NGC 320|320]] * [[NGC 321|321]] * [[NGC 322|322]] * [[NGC 323|323]] * [[NGC 324|324]] * [[NGC 325|325]] * [[NGC 326|326]] * [[NGC 327|327]] * [[NGC 328|328]] * [[NGC 329|329]] * [[NGC 330|330]] * [[NGC 331|331]] * [[NGC 332|332]] * [[NGC 333|333]] * [[NGC 334|334]] * [[NGC 335|335]] * [[NGC 336|336]] * [[NGC 337|337]] * [[NGC 338|338]] * [[NGC 339|339]] * [[NGC 340|340]] * [[NGC 341|341]] * [[NGC 342|342]] * [[NGC 343|343]] * [[NGC 344|344]] * [[NGC 345|345]] * [[NGC 346|346]] * [[NGC 347|347]] * [[NGC 348|348]] * [[NGC 349|349]] * [[NGC 350|350]] * [[NGC 351|351]] * [[NGC 352|352]] * [[NGC 353|353]] * [[NGC 354|354]] * [[NGC 355|355]] * [[NGC 356|356]] * [[NGC 357|357]] * [[NGC 358|358]] * [[NGC 359|359]] * [[NGC 360|360]] * [[NGC 361|361]] * [[NGC 362|362]] * [[NGC 363|363]] * [[NGC 364|364]] * [[NGC 365|365]] * [[NGC 366|366]] * [[NGC 367|367]] * [[NGC 368|368]] * [[NGC 369|369]] * [[NGC 370|370]] * [[NGC 371|371]] * [[NGC 372|372]] * [[NGC 373|373]] * [[NGC 374|374]] * [[NGC 375|375]] * [[NGC 376|376]] * [[NGC 377|377]] * [[NGC 378|378]] * [[NGC 379|379]] * [[NGC 380|380]] * [[NGC 381|381]] * [[NGC 382|382]] * [[NGC 383|383]] * [[NGC 384|384]] * [[NGC 385|385]] * [[NGC 386|386]] * [[NGC 387|387]] * [[NGC 388|388]] * [[NGC 389|389]] * [[NGC 390|390]] * [[NGC 391|391]] * [[NGC 392|392]] * [[NGC 393|393]] * [[NGC 394|394]] * [[NGC 395|395]] * [[NGC 396|396]] * [[NGC 397|397]] * [[NGC 398|398]] * [[NGC 399|399]] | ჯგუფი6 = NGC 400-499 | სია6= * [[NGC 400|400]] * [[NGC 401|401]] * [[NGC 402|402]] * [[NGC 403|403]] * [[NGC 404|404]] * [[NGC 405|405]] * [[NGC 406|406]] * [[NGC 407|407]] * [[NGC 408|408]] * [[NGC 409|409]] * [[NGC 410|410]] * [[NGC 411|411]] * [[NGC 412|412]] * [[NGC 413|413]] * [[NGC 414|414]] * [[NGC 415|415]] * [[NGC 416|416]] * [[NGC 417|417]] * [[NGC 418|418]] * [[NGC 419|419]] * [[NGC 420|420]] * [[NGC 421|421]] * [[NGC 422|422]] * [[NGC 423|423]] * [[NGC 424|424]] * [[NGC 425|425]] * [[NGC 426|426]] * [[NGC 427|427]] * [[NGC 428|428]] * [[NGC 429|429]] * [[NGC 430|430]] * [[NGC 431|431]] * [[NGC 432|432]] * [[NGC 433|433]] * [[NGC 434|434]] * [[NGC 435|435]] * [[NGC 436|436]] * [[NGC 437|437]] * [[NGC 438|438]] * [[NGC 439|439]] * [[NGC 440|440]] * [[NGC 441|441]] * [[NGC 442|442]] * [[NGC 443|443]] * [[NGC 444|444]] * [[NGC 445|445]] * [[NGC 446|446]] * [[NGC 447|447]] * [[NGC 448|448]] * [[NGC 449|449]] * [[NGC 450|450]] * [[NGC 451|451]] * [[NGC 452|452]] * [[NGC 453|453]] * [[NGC 454|454]] * [[NGC 455|455]] * [[NGC 456|456]] * [[NGC 457|457]] * [[NGC 458|458]] * [[NGC 459|459]] * [[NGC 460|460]] * [[NGC 461|461]] * [[NGC 462|462]] * [[NGC 463|463]] * [[NGC 464|464]] * [[NGC 465|465]] * [[NGC 466|466]] * [[NGC 467|467]] * [[NGC 468|468]] * [[NGC 469|469]] * [[NGC 470|470]] * [[NGC 471|471]] * [[NGC 472|472]] * [[NGC 473|473]] * [[NGC 474|474]] * [[NGC 475|475]] * [[NGC 476|476]] * [[NGC 477|477]] * [[NGC 478|478]] * [[NGC 479|479]] * [[NGC 480|480]] * [[NGC 481|481]] * [[NGC 482|482]] * [[NGC 483|483]] * [[NGC 484|484]] * [[NGC 485|485]] * [[NGC 486|486]] * [[NGC 487|487]] * [[NGC 488|488]] * [[NGC 489|489]] * [[NGC 490|490]] * [[NGC 491|491]] * [[NGC 492|492]] * [[NGC 493|493]] * [[NGC 494|494]] * [[NGC 495|495]] * [[NGC 496|496]] * [[NGC 497|497]] * [[NGC 498|498]] * [[NGC 499|499]] |ქვედა= [[პალომარის სფეროსებრი ვარსკვლავთგროვები|პალომარის ობიექტები]] · [[მესიეს ობიექტების სია|მესიეს ობიექტები]] · [[კოლდუელის ობიექტები]] · [[უფსალას საერთო კატალოგი|UGC-ის ობიექტები]] }}<noinclude> [[კატეგორია:ასტრონომიის თარგები]] [[კატეგორია:NGC-ის ობიექტები| ]] </noinclude> p42zqmjveqxdsr9ehvzmyn36jc6763c 0 418010 5564521 4658242 2026-10-24T11:43:50Z InternetArchiveBot 124291 დაარქივდა 2 წყარო და 0 წყარო მოინიშნა მკვდრად. #IABot (v2.0.9.6) 5564521 wikitext text/x-wiki {{ტაქსოდაფა | სახელი = გარეული მტრედი | სურათის ფაილი = Kabootar Kordestan.jpg | სურათის წარწერა = | სურათის აღწერა = | სამეფო = ცხოველები | ტიპი = [[ქორდიანები]] | კლასი = [[ფრინველები]] | რიგი = [[მტრედისნაირნი]] | ოჯახი = [[მტრედისებრნი]] | გვარი = [[მტრედი]] | სახეობა = [[გარეული მტრედი]] | ლათ = {{Btname|Columba livia|([[Gmelin]], [[1789]])}} | სექციის სახელი = | სექციის ტექსტი = | არეალის რუკა = Columba livia distribution map.png | არეალის რუკის წარწერა = გავრცელება | არეალის რუკის სიგანე = | არეალის ლეგენდა = {{ლეგენდა|#750000|თავდაპირველი არეალი}} {{ლეგენდა|#FF7575|გაფართოების არეალი}} | დაცვის სტატუსი = LC | ვიკისახეობები = Columba livia | commons = Columba livia | iucn = 22690066 | itis = 177071 | ncbi = 8932 | eol = 1050069 | fw = 94497 }} '''გარეული მტრედი'''<ref>{{ქსე|7|187||არა}}</ref> ან '''ვეჟანი მტრედი'''<ref>მონადირის ცნობარი, გვ. 25.</ref> ({{lang-la|Columba livia}}) — [[ფრინველები|ფრინველი]] [[მტრედისებრნი|მტრედისებრთა]] [[ოჯახი (ბიოლოგია)|ოჯახისა]]. საკმაოდ მსხვილი მტრედია. მისი სხეულის სიგრძეა 29–36 [[სმ]], ფრთის შლილი 50–67 სმ, ხოლო მასა 265–380 [[გრამი|გ]].<ref name="Johnston1992">''Johnston R. F.'' [http://www.birds.cornell.edu/AllAboutBirds/BirdGuide/Rock_Pigeon_dtl.html Rock Pigeon (Columba livia)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090316130330/http://www.birds.cornell.edu/AllAboutBirds/BirdGuide/Rock_Pigeon_dtl.html |date=2009-03-16 }} // The Birds of North America / A. Poole (Ed.). — Ithaca, NY, USA: Cornell Laboratory of Ornithology. — 1992. — No. 13. — Retrieved May 30, 2017, from The Birds of North America.</ref> შეფერილია ღია ნაცრისფრად. თავი, კისერი და მკერდი ვეჟანი აქვს, რომელსაც დაჰკრავს მომწვანო-მოყვითალო ლითონისებრი ბზინვარება. ფრთებზე გასდევს მუქი ზოლები. წააგავს [[ქედანი|ქედანსა]] და [[გვიძინი|გვიძინს]]. ფრთები ფართო და წამახვილებულია, კუდი მომრგვალებული, რომლის ბოლო მუქია, დანარჩენი ღია. ფეხები შეფერილია ვარდისფერიდან მონაცრისფრო-შავამდე, ზოგიერთ ინდივიდს ისინი შებუმბლული აქვს.<ref name="PigeonWatch">[http://www.birds.cornell.edu/pigeonwatch/resources/cool-facts-about-pigeons Cool Facts about Pigeons] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080706093815/http://www.birds.cornell.edu/pigeonwatch/resources/cool-facts-about-pigeons |date=2008-07-06 }} {{ref-en}}. Cornell Lab of Ornithology.</ref> საერთოდ, განსხვავდება ქალაქისა და სოფლის და ველურ ბუნებაში მცხოვრები გარეული მტრედების შეფერილობანი. ნისკარტი ფიქალისფერი-შავი აქვს, რომლის ძირზე ამოზრდილია [[ცვილიანა]]. [[სქესობრივი დიმორფიზმი]] არ ახასიათებს. ახალგაზრდა, 6–8 თვემდე ინდივიდები მოწითალო-მონაცრისფრო ფერისანი არიან.<ref name="PigeonWatch"/> გადაადგილდება მიწაზეც და ცაშიც, შეუძლია ხეებზე გაჩერებაც. ფრენისას ავითარებს 185 [[კმ]]/[[სთ]] სიჩქარეს.<ref name="Grzimek">Jackson J. A., Bock W. J., Olendorf D. Grzimek’s Animal Life Encyclopedia: Birds. — 2nd edn. — Gale Cengage, 2002. — 635 p. — ISBN 978-0787657840. {{ref-en}}</ref> გავრცელებულია [[ევროპა]]ში (მათ შორის [[საქართველო]]შიც, ფრაგმენტულად [[მცირე აზია|მცირე]], [[ცენტრალური აზია|ცენტრალურ]], [[სამხრეთი აზია|სამხრეთ]], [[აღმოსავლეთი|აღმოსავლეთ]] და [[სამხრეთ-აღმოსავლეთი აზია|სამხრეთ-აღმოსავლეთ]] [[აზია]]ში, აგრეთვე ავსტრალიაში, [[ჩრდილოეთი აფრიკა|ჩრდილოეთ]] და [[სამხრეთი აფრიკა|სამხრეთ აფრიკაში]], [[ჩრდილოეთი ამერიკა|ჩრდილოეთ]] და [[სამხრეთი ამერიკა|სამხრეთ]] (მცირედ) [[ამერიკა|ამერიკებში]]. ბინადრობს მინდვრებში, კლდოვან და ადამიანებით დასახლებულ ადგილებში. დაწყვილებას იწყებენ [[გაზაფხული]]ს დასაწყისში.<ref>მონადირის ცნობარი, გვ. 26.</ref> წელიწადში ბუდობენ 7–8-ჯერ. დედალი დებს 2 (იშვიათად 1) კვერცხს ორი დღე-ღამის ინტერვალით. ისინი თეთრია, ნაჭუჭი — გლუვი და ბრჭყვიალა, ზომებით 35×25-დან 43×32 მმ-მდე.<ref name="Ryabitsev">Рябицев В. К. Птицы Урала, Приуралья и Западной Сибири: Справочник-определитель. — Екатеринбург: Издательство Уральского университета, 2001. — 608 с. — ISBN 5-7525-0825-8.</ref> ორივე მშობელი რიგრიგობით კრუხობს, მაგრამ დედალი უფრო მეტ დროს ატარებს ბუდეში. ინკუბაცია გრძელდება 16–19 დღე-ღამე.<ref name="Snow">Non-Passerines // The Birds of the Western Palearctic / [edited by] D. W. Snow, C. M. Perrins. — Oxford University Press, 1998. — Т. 1. — 1830 p. — ISBN 019854099X.</ref><ref name="Ehrlich">Paul R. Ehrlich, David S. Dobkin, Darryl Wheye. The Birdwatcher’s Handbook: A Guide to the Natural History of the Birds of Britain and Europe. — Oxford University Press, 1994. — 704 p. — ISBN 978-0198584070.</ref> თავდაპირველად ბარტყებს [[ჩიჩახვი]]დან ამოღებული საკვებით, ე. წ. „ჩიტის რძით“ კვებავს. შემდეგ მათ რაციონში ემატება მცენარეთა თესლები. ისინი ფრენას 35–37 დღეში სწავლობენ.<ref name="Snow"/><ref name="Ehrlich"/> ზრდასრულობას 5–7 თვეში აღწევენ. გარეული მტრედი იკვებება თესლებით, კენკრითა და ნაყოფებით. მისი ბუნებრივი მტრები არიან: [[შავარდენი]], [[ალალი]], [[მთის არწივი]], [[კირკიტა|ჩვეულებრივი]] და [[ბეღურასებრი კირკიტა]], [[მიმინო]], [[ოლოლი]], [[ვირჯინიული ზარნაშო]], [[კატა]], [[ოპოსუმი]], [[ენოტი]], [[მელა]] და სხვ. == ლიტერატურა == * Аринина А. В., Рахимов И. И. Адаптивные особенности сизого голубя (Columba livia) в условиях урбанизированной среды (на примере города Казани). — Казань: Новое знание, 2008. — 162 с. * Аринина А. В., Рахимов И. И. [http://kpfu.ru/staff_files/F29578603/Monografiya_Arinina_A.V..pdf Экология сизого голубя (Сolumba livia l.) в условиях урбанизированной среды города Казани] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180403103352/http://kpfu.ru/staff_files/F29578603/Monografiya_Arinina_A.V..pdf |date=2018-04-03 }} / Рец.: д.б.н. Л. В. Маловичко (Москва), к.б.н. В. И. Гаранин (Казань). — Казань, 2013. — 183 с. * ''ვ. ბურჯანაძე'', [[მონადირის ცნობარი]], გვ. 25–26, თბ.: „საბჭოთა საქართველო“, 1969. == სქოლიო == {{სქოლიო}} [[კატეგორია:მტრედი]] be51ilri67jdlpokwsuutxp1rt66ppm 0 443927 5564446 5535726 2026-10-24T06:24:42Z InternetArchiveBot 124291 დაარქივდა 1 წყარო და 0 წყარო მოინიშნა მკვდრად. #IABot (v2.0.9.6) 5564446 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პიროვნება | სახელი = ბრიტანი მერფი''' | ფოტო = Brittany_Murphy.jpg | ფოტოს_სიგანე = 220პქ | წარწერა = მერფი 2006 წელს | მშობლსახელი = Brittany Murphy | დაბსახელი = ბრიტანი ენ ბერტოლოტი<ref name="CT"/> | დაბთარიღი = {{დაბადების თარიღი|1977|11|10}} | დაბადგილი = [[ატლანტა]], [[ჯორჯია]], [[აშშ]] | გარდთარიღი = {{გარდაცვალების თარიღი და ასაკი|2009|12|20|1977|11|10}} | გარდადგილი = [[ლოს-ანჯელესი]], [[კალიფორნია]], აშშ | სიკვდილის მიზეზი = [[პნევმონია]]<ref name="cnn autopsy"/> | დაკრძალვის ადგილი = [[ჰოლივუდ-ჰილზი (სასაფლაო)|ჰოლივუდ-ჰილზი]] | დაკრძალვის ადგილის კოორდინატები = {{Coord |34.14414 |-118.31979 |region:US-CA_type:landmark |display=inline}} | სხვა_სახელები = | განათლება = | ალმა-მატერი = | საქმიანობა = {{hlist|მსახიობი|მომღერალი}} | აქტიურობის წლები = [[1991]]–[[2009]] | რეზიდენცია = | ეროვნება = | მოქალაქეობა = {{დროშა|აშშ}} | ცნობილია როგორც = | ცნობილი ნაშრომები = | მეუღლე = {{ქორწინება|[[საიმონ მონჯეკი]]|2007}} | შვილები = | ჯილდოები = | ხელმოწერა = }} '''ბრიტანი ენ მერფი-მონჯეკი'''<ref name=eni/> ({{lang-en|Brittany Anne Murphy-Monjack}}; დაბადების სახელი '''ბრიტანი ენ ბერტოლოტი''' ({{lang-en|Brittany Anne Bertolotti}}; დ. [[10 ნოემბერი]], [[1977]], [[ატლანტა]] — გ. [[20 დეკემბერი]], [[2009]], [[ლოს-ანჯელესი]]) — [[ამერიკელები|ამერიკელი]] მსახიობი და მომღერალი. ბრიტანი მერფი დაიბადა [[ატლანტა]]ში, [[ჯორჯია|ჯორჯიის შტატში]],<ref name="NYT1220"/> შერონ კეთლინ მერფისა<ref name=eni/> და ანჯელო ჯოსეფ ბერტოლოტის ოჯახში.<ref name="articles"/> მერფის დედ-მამა ერთამანეთს გაშორდნენ როდესაც იგი 6 წლის იყო. ბავშვი დედასთან ერთად [[ედისონი (ნიუ-ჯერსი)|ედისონში]], [[ნიუ-ჯერსი]]ს შტატში იზრდებოდა. [[1991]] წელს მერფი სამსახიობო კარიერის დასაწყებად [[ლოს-ანჯელესი|ლოს-ანჯელესში]] გადავიდა.<ref name="nytimes"/><ref name="ref1209"/> მან სახელი გაითქვა ტეი ფრეიზერის როლით ფილმში „[[სულელი (ფილმმი)|სულელი]]“ (1995), ამას მოჰყვა მეორეხარისხოვანი როლები დამოუკიდებელ ფილმებში: „[[გზატკეცილი (1996 წლის ფილმი)|გზატკეცილი]]“ (1996) და „[[ნარკოტიკების ტალღებში]]“ (1998). მერფის დებიუტი [[ბროდვეის თეატრი|ბროდვეიზე]] შედგა [[1997]] წელს, [[ართურ მილერი]]ს სპექტაკლში „ხედი ხიდიდან“.<ref name="broadwayworld"/> მისი სხვა ცნობილი ადრეული ფილმებია: [[გოგონა, რომელსაც შეაწყვეტინეს (ფილმი)|გოგონა, რომელსაც შეაწყვეტინეს]] (1997) და „[[მომაკვდინებელი ლამაზმანები]]“ (1999). [[2001]] წელს მერფიმ [[მაიკლ დუგლასი|მაიკლ დუგლასთან]] ერთად მონაწილეობდა ფილმში „[[არაფერი თქვა]]“. კიდევ უფრო მეტი აღიარება ჰპოვა [[ემინემი|ემინემთან]] განხორციელებული როლისთვის ფილმში „[[მერვე მილი]]“ (2002).<ref name="8miletravers">{{cite web|url=https://www.rollingstone.com/movies/reviews/8-mile-20021108|work=[[Rolling Stone]]|title=8 Mile: Movie Reviews|date=8 ნოემბერი, 2002|accessdate=18 ნოემბერი, 2013|first=Peter|last=Travers|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170929175222/http://www.rollingstone.com/movies/reviews/8-mile-20021108|archivedate=2017-09-29}}</ref> მისი სხვა ცნობილი ფილმებია: „[[ძლიერი ქალი]]“ (2001), „[[უმაღლესი პილოტაჟი]]“ (2002), „[[ქალაქელი გოგონები]]“ (2003), „[[ცოდვათა ქალაქი (ფილმი)|ცოდვათა ქალაქი]]“ (2005) და „[[მოკურცხლე]]“ (2006). მან აგრეთვე გაახმოვანა ლუენ პლეტერი ანიმაციურ ტელესერიალში „[[მთის მეფე (ანიმაციური ტელესერიალი)|მთის მეფე]]“ (1997–2009). უკანასკნელი ფილმი მერფის მონაწილეობით გამოვიდა [[2014]] წლის აპრილში სახელწოდებით „[[ყურადღებას ნუ მიაქცევ (ფილმი)|ყურადღებას ნუ მიაქცევ]]“ (2014). მიღებული აქვს [[სატელიტის ჯილდო|სატელიტის]], [[ახალგაზრდა მსახიობის ჯილდო|ახალგაზრდა მსახიობის]], [[Spike Video Game Awards]]-ისა და [[Teen Choice Awards]]-ის ნომინაციები. [[2007]] წელს დაქორწინდა ბრიტანელ სცენარისტზე [[საიმონ მონჯეკი|საიმონ მონჯეკზე]].<ref name="people"/> ბრიტანი მერფი გარდაიცვალა [[2009]] წლის [[20 დეკემბერი|20 დეკემბერს]], 32 წლის ასაკში [[პნევმონია|პნევმონიით]].<ref name="cnn autopsy"/> დაკრძალულია ჰოლივუდ-ჰილზის სასაფლაოზე, ლოს-ანჯელესში.<ref name="nydailynews"/> ამ მოვლენიდან ხუთი თვის შემდეგ იმავე ვითარებაში გარდაიცვალა მსახიობის მეუღლე საიმონ მონჯეკი.<ref name="cnn"/> ==რესურსები ინტერნეტში== {{commonscat-inline|Brittany Murphy}} * {{IMDb name|5261}} * {{tcmdb name|id=137611}} * {{Find a Grave|45645726}} * {{People.com|brittany-murphy|ბრიტანი მერფი}} ==სქოლიო== {{reflist|30em|refs= <ref name="CT">{{Cite news|url=http://www.cnn.com/2009/SHOWBIZ/12/20/brittany.murphy/index.html|title=Actress Brittany Murphy dead at 32|date=20 დეკემბერი, 2009|publisher=CNN|accessdate=20 დეკემბერი, 2009}}</ref> <ref name=eni>{{Cite web|url=http://images.eonline.com/static/news/pdf/BrittanyMurphyDeathCertificate.pdf |title=Brittany Murphy Death Certificate |format=PDF |accessdate=5 მარტი, 2010 |deadurl=yes |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140903213751/http://images.eonline.com/static/news/pdf/BrittanyMurphyDeathCertificate.pdf |archivedate=3 სექტემბერი, 2014 |df= }}</ref> <ref name="NYT1220">{{cite news|last=Wheaton|first=Sarah|title=Brittany Murphy, Actress in 'Clueless,' Dies at 32|work=[[The New York Times]]|date=21 დეკემბერი, 2009|url=https://www.nytimes.com/2009/12/21/movies/21murphy.html|accessdate=20 დეკემბერი, 2009}}</ref> <ref name="articles">{{Cite news|last=Salamone|first=Gina|url=http://articles.nydailynews.com/2009-12-21/gossip/17941836_1_simon-monjack-difficult-time-mystified|title=Brittany Murphy's father Angelo Bertolotti 'mystified' over actress' tragic death|work=Daily News|location=New York|date=21 დეკემბერი, 2009|accessdate=7 აპრილი, 2011|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120403122657/http://articles.nydailynews.com/2009-12-21/gossip/17941836_1_simon-monjack-difficult-time-mystified|archivedate=2012-04-03}}</ref> <ref name="nytimes">{{cite news|last=Rochlin|first=Margy|title=Film; A Young Trouper Who Plays Crazy as Well as Sexy|url=https://www.nytimes.com/2001/09/30/movies/film-a-young-trouper-who-plays-crazy-as-well-as-sexy.html|date=30 სექტემბერი, 2001|work=The New York Times |page=2 |accessdate=20 დეკემბერი, 2009}}</ref> <ref name="ref1209">{{cite news|title=Actress Brittany Murphy dies in LA at age 32|publisher=The Herald-Dispatch|date=20 დეკემბერი, 2009|url=http://www.herald-dispatch.com/entertainment/x300696482/Actress-Brittany-Murphy-dies-in-LA-at-age-32|accessdate=21 ივლისი, 2013|agency=[[Associated Press]]|location=Huntington, West Virginia|archive-url=https://web.archive.org/web/20140903214002/http://www.herald-dispatch.com/entertainment/x300696482/Actress-Brittany-Murphy-dies-in-LA-at-age-32|archive-date=2014-09-03}}</ref> <ref name="broadwayworld">{{cite web|url=http://www.broadwayworld.com/people/Brittany-Murphy/|publisher=BroadwayWorld.com|title=Brittany Murphy Theatre Credits|accessdate=18 ნოემბერი, 2013}}</ref> <ref name="people">{{Cite web|first=Mike|last=Fleeman|url=http://www.people.com/people/article/0,,20037875,00.html|title=Brittany Murphy Marries Writer-Director|date=5 აგვისტო, 2007|work=[[People]]|access-date=2019-08-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20160823010158/http://www.people.com/people/article/0,,20037875,00.html|archive-date=2016-08-23}}</ref> <ref name="cnn autopsy">{{Cite news|title=Cold medicines contributed to Brittany Murphy's death, coroner says|publisher=CNN|date=25 თებერვალი, 2010|url=http://edition.cnn.com/2010/SHOWBIZ/Movies/02/25/brittany.murphy.autopsy/|accessdate=26 თებერვალი, 2010|archiveurl=https://archive.today/20120713090324/http://edition.cnn.com/2010/SHOWBIZ/Movies/02/25/brittany.murphy.autopsy/|archivedate=2012-07-13}}</ref> <ref name="nydailynews">{{Cite news|url=http://www.nydailynews.com/gossip/2009/12/24/2009-12-24_brittany_murphys_family_friends_gather_for_somber_christmas_eve_funeral.html|title=Brittany Murphy's family, friends gather for somber Christmas Eve funeral|work=Daily News|date=24 დეკემბერი, 2009|author=Dillon, Nancy|access-date=2019-08-14|archiveurl=https://web.archive.org/web/20091229142830/http://www.nydailynews.com/gossip/2009/12/24/2009-12-24_brittany_murphys_family_friends_gather_for_somber_christmas_eve_funeral.html|archivedate=2009-12-29}}</ref> <ref name="cnn">{{cite news|url=http://www.cnn.com/2010/SHOWBIZ/celebrity.news.gossip/07/21/simon.monjack.autopsy/?hpt=Sbin|title=Coroner finds Simon Monjack's death was similar to Brittany Murphy's |publisher=CNN |date=21 ივლისი, 2010|accessdate=2010-07-22}}</ref> }} {{DEFAULTSORT:მერფი, ბრიტანი}} [[კატეგორია:დაბადებული 10 ნოემბერი]] [[კატეგორია:დაბადებული 1977]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 20 დეკემბერი]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 2009]] [[კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი ქალი მსახიობები]] [[კატეგორია:XXI საუკუნის ამერიკელი ქალი მსახიობები]] [[კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი მომღერლები]] [[კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი ქალი მომღერლები]] [[კატეგორია:ამერიკელი დენს-მუსიკოსები]] [[კატეგორია:ამერიკელი ქალი მომღერლები]] [[კატეგორია:ამერიკელი ქალი კინომსახიობები]] [[კატეგორია:ირლანდიელი ამერიკელები]] [[კატეგორია:იტალო-ამერიკელები]] [[კატეგორია:ამერიკელი ტელემსახიობი ქალები]] [[კატეგორია:ამერიკელი ქალი ვიდეო თამაშების მსახიობები]] [[კატეგორია:ამერიკელი ქალი გამხმოვანებლები]] [[კატეგორია:ჰოლივუდ-ჰილზში დაკრძალულები]] [[კატეგორია:პნევმონიით გარდაცვლილები]] [[კატეგორია:ანემიით გარდაცვლილები]] tviaixp6rfz65cekfv3r4p9havhqmfg 0 472446 5564434 4834754 2026-10-24T04:26:18Z ნანა1962 171202 5564434 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პოლიტიკოსი | სახელი= კონსტანტინე ფირცხალავა | მშობლიურ ენაზე= | სურათი= | სურათის ზომა= | წარწერა= | დაბადების სახელი= | ფსევდონიმი= | დაბადების თარიღი= {{დაბადების თარიღი და ასაკი|1961|7|27}} | დაბადების ადგილი= თბილისი | გარდაცვალების თარიღი= | გარდაცვალების ადგილი= | მოქალაქეობა= {{დროშა|სსრკ}} →<br />{{დროშა|საქართველო}} | განათლება= კრასნოიარსკის სახელმწიფო უნივერსიტეტი | სამეცნიერო ხარისხი= | ეროვნება= [[ქართველები|ქართველი]] | რელიგია= | პარტია= | ძირითადი იდეები= | საქმიანობა= | მამა= | დედა= | მეუღლე= | შვილები= | ჯილდოები= | ხელმოწერა= | საიტი= }} '''კონსტანტინე ფირცხალავა''' (დ. [[21 ივლისი]], [[1961]], [[თბილისი]]) — [[ქართველები|ქართველი]] პოლიტიკოსი, სამხედრო პირი. [[1983]] წელს დაამთავრა [[კრასნოიარსკის სახელმწიფო უნივერსიტეტი]]ს იურიდიული ფაკულტეტი. მუშაობდა [[ციმბირის ოლქი|ციმბირის]] სამხედრო ოლქის, [[კრასნოიარსკი]]ს გარნიზონის სამხედრო პროკურატურის გამომძიებლად, [[აფხაზეთის ასსრ]] ქ. [[გაგრა|გაგრის]] პროკურატურის უფროს გამომძიებლად (მონაწილეობდა გდლიან-ივანოვის საგამოძიებო ჯგუფში). 1989-1990 წლებში მუშაობდა ქ. გაგრის პროკურორად. 1990-1991 წლებში იყო [[საქართველოს რესპუბლიკის პირველი მოწვევის უზენაესი საბჭოს წევრები|საქართველოს რესპუბლიკის პირველი მოწვევის უზენაესი საბჭო]]ს წევრი საარჩევნო ბლოკი „[[მრგვალი მაგიდა — თავისუფალი საქართველო]]დან“,იყო იურიდიული, კანონიერების და კანონმდებლობის კომისიის თავმჯდომარე. ხელი აქვს მოწერილი [[საქართველოს სახელმწიფოებრივი დამოუკიდებლობის აღდგენის აქტი|საქართველოს სახელმწიფოებრივი დამოუკიდებლობის აღდგენის აქტზე]] (1991 წლის 9 აპრილი). საქართველოსთვის უძნელეს დღეებში 1991 წლის დეკემბერსა და 1992 წლის იანვარში დაინიშნა [[საქართველოს გენერალური პროკურატურა|საქართველოს გენერალური პროკურორის]] მოვალეობის შემსრულებლად. კანონიერი ხელისუფლების გაძევებისა და უმაღლესი საბჭოს ლიკვიდაციის შემდეგ, იგი როგორც პრეზიდენტ [[ზვიად გამსახურდია]]ს მომხრე, გადავიდა საცხოვრებლად [[რუსეთი|რუსეთში]]. მუშაობდა ქ. [[სოჭი (ქალაქი)|სოჭში]], ფირმა „ირვილანას“ იურიდიული სამსახურის უფროსად, შემდეგ ფირმა „დოგ-ფარმაციას“ ([[მოსკოვი]]) იურისტად. 1997 წლიდან მიღებულ იქნა განსაკუთრებულ საქმეთა გამომძიებლად მოსკოვის საგადასახადო პოლიციის ფედერალური სამსახურის სამმართველოში. მუშაობდა საგამომძიებო განყოფილების უფროსად, სამმართველოს უფროსის მოადგილედ. [[1999]] წელს დაამთავრა [[მოსკოვის სახელმწიფო იურიდიული აკადემია|მოსკოვის სახელმწიფო იურიდიული აკადემიის]] ასპირანტურა და რუსეთის დიპლომატიური აკადემია. 2000 წლის აგვისტოში გადაიყვანეს საგადასახადო პოლიციის ფედერალური სამსახურის მთავარი სამმართველოს უფროსის მოადგილედ, ცენტრალურ ფედერალურ ოლქში. 2003 წლის მარტში დაინიშნა ამავე სამსახურის მთავარი სამმართველოს უფროსის მოადგილედ, ფედერალური სამსახურის საგადასახადო და ეკონომიკური დანაშაულებების დარგში. 2004 წლის ნოემბრიდან მსახურობს შსს ორგანოების ეკონომიკური უსაფრთხოების დეპარტამენტის უფროსის მოადგილედ, შემდეგ პირველ მოადგილედ. 2011 წლის ოქტომბერს დაითხოვეს შსს-ს ორგანოებიდან რეორგანიზაციასთან დაკავშირებით. დაიცვა საკანდიდატო დისერტაცია, არის სამეცნიერო შრომების ავტორი. მინიჭებული აქვს „რუსეთის ფედერაციის დამსახურებული იურისტის“ წოდება. დაჯილდოებულია სამკერდე ნიშანით „რუსეთის საგადასახადო პოლიციის საპატიო თანამშრომელი“ და სახელობითი ცეცხლსასროლი იარაღით. 2012 წელს დაინიშნა რუსეთის ფედერაციის შსს წარმომადგენლად [[შვეიცარიის კონფედერაცია]]ში. რუსეთის ფედერაციის მილიციის გენერალ-მაიორი (2005); პოლიციის გენერალ-მაიორი (2013). ==ლიტერატურა== *{{წიგნი|ავტორი=გოგიტიძე, მ., ბეჟიტაშვილი, გ.|სათაური=„სამხედრო ფიცის ერთგულნი“|ბმული=http://dspace.nplg.gov.ge/handle/1234/82972 |ISBN=978-9941-0-7386-1|ადგილი=თბილისი|წელი=2015|გვერდები=177-178}} ==რესურსები ინტერნეტში== {{nplg ბიოგრაფია|00012970}} *[http://www.parliament.ge/ge/parlamentarebi/wina-mowvevis-parlamentebi/saqartvelos-respublikis-pirveli-mowvevis-uzenaesi-sabcho-1990-1991-ww/fircxalava-konstantine.page კონსტანტინე ფირცხალავა — საქართველოს პარლამენტის ოფიციალური საიტი] {{საქართველოს რესპუბლიკის პირველი მოწვევის უზენაესი საბჭოს წევრები}} {{DEFAULTSORT:ფირცხალავა, კონსტანტინე}} [[კატეგორია:დაბადებული 27 ივლისი]] [[კატეგორია:დაბადებული 1961]] [[კატეგორია:საქართველოს რესპუბლიკის I მოწვევის უზენაესი საბჭოს წევრები]] [[კატეგორია:რუსეთის გენერლები]] [[კატეგორია:ქართველი გენერლები]] [[კატეგორია:თბილისში დაბადებულები]] [[კატეგორია:ფირცხალავები|კ]] 3v8abh4s44oxgfibuvf8kqogzxghdv0 0 475121 5564527 4538885 2026-10-24T11:56:32Z InternetArchiveBot 124291 დაარქივდა 0 წყარო და 1 წყარო მოინიშნა მკვდრად. #IABot (v2.0.9.6) 5564527 wikitext text/x-wiki [[File:Maurice Leloir - La journee des Dupes.jpg|right|thumb|[[მარია მედიჩი]] უყენებს საფრანგეთის მეფე [[ლუი XIII|ლუი XIII „სამართლიანს“]] ულტიმატუმს. [[მორის ლელუარი]]ს ილუსტრაცია (1910)]] '''გასულელებულთა დღე''' ({{lang-fr|La journée des Dupes}}) — 1630 წლის ნოემბერში მომხდარი მოვლენების სახელი, როდესაც [[კარდინალი რიშელიე|კარდინალ რიშელიეს]] მტრებმა შეცდომით დაიჯერეს, რომ [[ლუი XIII|ლუი XIII „სამართლიანი“]] დაარწმუნეს თავიდან მოეშორებინა კარდინალი.<ref name="Robson1854">{{cite book|last=Robson|first=William|authorlink=William Robson (writer)|title=The Life of Cardinal Richelieu|url=https://archive.org/details/lifecardinalric00robsgoog|accessdate=19 March 2016|year=1854|publisher=George Routledge & Co.|location=London, UK|pages=[https://archive.org/details/lifecardinalric00robsgoog/page/n208 184]–186}}</ref> ''გასულელებულთა დღის'' მოვლენები 1630 წლის ნოემბრის 10, 11 ან. 12 რიცხვში მოხდა. [[ანრი დე როგანი]]ს [[ჰუგენოტები]]ს დამარცხებისა და [[ომი მანტუის მემკვიდრეობისათვის|მანტუის ტახტზე]] საფრანგეთის კრეატურის დამტკიცების შემდეგ, რიშელიემ დაიწყო მოლაპარაკებები გერმანელ პროტესტანტებთან [[ოცდაათწლიანი ომი|ოცდაათწლიან ომში]] ჰაბსბურგთა წინააღმდეგ ალიანსის შესაქმნელად. პროტესტანტებთან შესაძლო ალიანსი მიუღებელი აღმოჩნდა „წმინდანთა ფრაქციისთვის“ - საფრანგეთის სამეფო კარზე არსებულ პროკათოლიკურუ ფრაქციისთვის, რომლის ყველაზე გავლენიანი წევრი საფრანგეთის მეფის დედა, [[მარია მედიჩი]] იყო. 1630 წლის ნოემბერში [[არმან ჟან დიუ პლესი რიშელიე|კარდინალ რიშელიესა]] და ლუი XIII-ის დედის, [[მარია მედიჩი]] ურთიერთობებმა კრიზისს მიაღწია. [[ლუქსემბურგის სასახლე]]ში გამართული შეხვედრის დროს მარია მედიჩიმ დაუყენა მეფეს ულტიმატუმი და იგი არჩევანის წინაშე დააყენა - ან კარდინალი, ან დედა.<ref name="Chateau de Versailles">{{cite web|title=1630 The Day of the Dupes|url=http://en.chateauversailles.fr/discover/history/day-dupes-1630|publisher=Chateau de Versailles|accessdate=5 May 2018}} {{Dead link|date=ოქტომბერი 2026 |bot=InternetArchiveBot }}</ref> მარია მედიჩის მხარი ასევე მეფის ძმამ - [[გასტონ დე ბურბონი|გასტონ ორლეანელმა]] - დაუჭირა, რომელიც კარდინალის დამხობის შემდეგ საკუთარი ძალაუფლებისა და გავლენის გაზრდას გეგმავდა. დედის ულტიმატუმის შემდეგ მეფე განმარტოვდა [[ვერსალის სასახლე]]ში. რიშელიეს მოწინააღდეგეები ზეიმობდნენ გამარჯვებას, თუმცა ყველასთვის მოულოდნელად მეფე შეხვდა რიშელიეს და დაარწმუნა იგი საკუთარ მხარდაჭერაში. მარია მედიჩიმ დატოვა მეფის კარი და [[კომპიენი|კომპიენში]] განმარტოვდა.<ref name="Bergin1990">{{cite book|last=Bergin|first=Joseph|title=Cardinal Richelieu: Power and the Pursuit of Wealth|url=https://books.google.com/books?id=VeHiBVIa6YYC&pg=PA86|accessdate=19 March 2016|date=1 March 1990|publisher=Yale University Press|location=New Haven, CT|isbn=978-0-300-04860-5|page=86}}</ref> „გასულელებულთა დღის“ მოვლენების შემდეგ კარდინალის ძალაუფლება და მეფის მხარდაჭერა კიდევ უფრო განმტკიცდა.<ref name="Killikelly1889">{{cite book|last=Killikelly|first=Sarah Hutchins|title=Curious Questions in History, Literature, Art, and Social Life: Designed as a Manual of General Information|url=https://archive.org/details/curiousquestions01kill|accessdate=19 March 2016|year=1889|publisher=Keystone Publishing|location=Philadelphia, PA|page=[https://archive.org/details/curiousquestions01kill/page/172 172]}}</ref> ==ლიტერატურა== * {{cite book|last=Batiffol|first=Louis|authorlink=:fr:Louis Batiffol|title=La journée des dupes|url=https://books.google.com/books?id=N2FEAAAAIAAJ|year=1925|publisher=Hachette|location=Paris}} * {{cite book|chapter=La Véritable journée des Dupes (11 novembre 1630)|language=fr|last=Chevallier|first=Pierre|author-link=:fr:Pierre Chevallier (historien)|title=Mémoires de la Société académique de l'Aube|volume=108|publication-place=Troyes|publisher=Paton|date=1978|pages=193-253|oclc=690381003}} * {{cite book|last=Church|first=William Farr|title=Richelieu and Reason of State|url=https://books.google.com/books?id=nFl9BgAAQBAJ&pg=PA205|year=2015|publisher=Princeton University Press|isbn=978-1-4008-6774-5|pages=197–235|chapter=Richelieu's Adversaries: Factions of the Great, 1629–1632}} * {{cite book|title=La Journee des Dupes, 10 novembre 1630|language=fr|last=Mongredien|first=Georges|author-link=:fr:Georges Mongrédien|series=Trente journees qui ont fait la France|publication-place=Paris|publisher=Gallimard|date=1961|oclc=930492781}} ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:1630]] [[კატეგორია:საფრანგეთის ისტორია]] 82xd3jogpsmoi27hu7r6pd9rs4hmjvp 0 477956 5564350 5397522 2026-10-23T22:10:03Z InternetArchiveBot 124291 დაარქივდა 1 წყარო და 0 წყარო მოინიშნა მკვდრად.) #IABot (v2.0.9.6 5564350 wikitext text/x-wiki [[ფაილი:Bacon in a pan.jpg|მინი|ბეკონი ტაფაში]] '''ბეკონი''' - საგანგებოდ გამოყვანილი, დამარილებული ან შებოლილი [[ღორი|ღორის ხორცი]].<ref>[http://www.nplg.gov.ge/gwdict/index.php?a=term&d=3&t=6419 ბეკონის განმარტება - საქართველოს პარლამენტის ეროვნული ბიბლიოთეკა]</ref> მისი დამზადება შეიძლება ღორის თითქმის ყველა ნაწილისგან, მაგრამ ძირითადად გამოიყენება ღორის მუცელი ან შედარებით ნაკლებად [[ცხიმი|ცხიმიანი]] ნაჭრები. მისი ჭამა შეიძლება როგორც მარტო(განსაკუთრებით საუზმეზე), ისე სხვა საკვების თანხლებით. სიტყვა მოდის ძველი გერმანული სიტყვიდან ''ბახო'' - "''bacho''", რომელიც ნიშნავს "''საჯდომს''" ან "''ლორის ხორცს''"<ref>[http://www.todayifoundout.com/index.php/2010/08/origin-of-the-word-bacon/ ბეკონი - წარმოშობა] (ინგლისური)</ref> სხვა ცხოველების ხორცითაც შეიძლება ბეკონის დამზადება სათანადო ხორცის ნაჭრის არჩევის შემთხვევაში, მაგალითად [[საქონელი|საქონლის]], [[ცხვარი|ცხვრის]], [[ქათამი|ქათმის]], თხის ან [[ინდაური|ინდაურის]] ხორცით. მსგავს ბეკონის ნაჭრებს აქვთ შესაბამისი სახელები, მაგალითად, "''ქათმის ბეკონი''". მსგავსი ბეკონი უფრო გავრცელებულია [[ისლამური სახელმწიფო|ისლამურ]] და [[ისრაელი|ებრაულ]] კულტურაში, რადგან მათ რელიგია უზღუდავთ ღორის ხორცის ჭამას. არსებობს [[ვეგეტარიანელობა|ვეგეტარიანული]] ბეკონიც. === მომზადება === [[ფაილი:Schweinebauch-1.jpg|მარცხნივ|მინი|მოუმზადებელი ხორცის ნაჭერი]] ბეკონის მომზადება იწყება ხორცის მარილწყალში მოთავსებით ან ჩვეულებრივი მშრალი [[სუფრის მარილი|მარილის]] გამოყენებით. მარილწყალს აქვს დამატებითი ინგრედიენტებიც, მაგალითად, ნატრიუმის ნიტრიტი, რომელიც აჩქარებს პროცესს და შესაბამის ფერს აძლევს ხორცს. შემდგომში, ბეკონი ცივ, მშრალ ჰარზე შრება კვირების ან თვეების განმავლობაში, ან იხარშება/შეიბოლება.<ref>[https://www.thespruceeats.com/what-is-bacon-p2-1806994 რა არის ბეკონი] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200803152934/https://www.thespruceeats.com/what-is-bacon-p2-1806994 |date=2020-08-03 }} (ინგლისური)</ref> გამშრალ ბეკონს ჭამამდე ძირითადად წვავენ. [[ბაქტერიები|ბაქტერიების]] და სხვადასხვა გადამტანი დაავადებების თავიდან ასარიდებლად, ბეკონს სპეციალურ დამუშავებას უტარებენ. [[ფაილი:Bacon.JPG|მინი|ზურგის ბეკონი]] === ნაჭრები === [[ფაილი:Jowl bacon.jpg|მინი|ყბის ხორცის ბეკონი]] '''ზოლებიანი (გვერდების) ბეკონი'''<ref>[https://web.archive.org/web/20140903150357/http://thebaconpage.com/bacon-varieties/ ბეკონის სახეობები] (ინგლისური)</ref> - დამზადებულია ღორის მუცლის ხორცისაგან. აქვს ერთმანეთის პარალელული კუნთების და ცხიმის მასა, არის ყველაზე გავრცელებული სახის ბეკონი აშშ-ში. '''ზურგის ბეკონი'''<ref>[https://web.archive.org/web/20140903150357/http://thebaconpage.com/bacon-varieties/ ბეკონის სახეობები]</ref> - დამზადებულია ღორის ზურგის შუაშ არსებული ხორცისგან. უფრო თხელი ნაჭერია და შეიცავს ნაკლებ ცხიმს. გავრცელებულია ბრიტანეთში და ირლანდიაში. '''ყელის ბეკონი''' - დამზადებულია ღორის თავის ქვემოთ არსებული ხორცისგან. მჭლე ბეკონი - დამზადებულია ღორის მხრების მჭლე ხორცისგან. '''ყბის ხორცის ბეკონი''' - დამზადებულია ღორის ლოყების ხორცისაგან. მზადდება ძირითადად იტალიაში. === გავრცელება === [[ამერიკის შეერთებული შტატები|ამერიკის შეერთებული შტატებში]] და [[კანადა|კანადაში]] უფრო და უფრო იზრდება ბეკონის მოხმარების სტატისტიკა. გაყიდვებმა ა.შ.შ-ში 9.5%-ით მოიმატა<ref>[https://www.marketwatch.com/story/bacon-sales-sizzle-to-all-time-high-2014-02-11 Bacon sales sizzle to all-time high] (ინგლისური)</ref>, რაც იმას ნიშნავს, რომ 5 ბილიონ .შ.შ დოლარს მიაღწია. ამერიკელების 65% ბეკონს თავიანთ ეროვნულ საჭმელად მიიჩნევს. === კერძები === ბეკონს ძირითადად საუზმეზე მიირთმევენ [[კვერცხი (საკვები პროდუქტი)|კვერცხთან]], პურთან, სალათის ფურცელთნ და/ან პომიდორთან ერთად, ამასთანავე ის შედის უამრავი ამერიკული სენდვიჩის ინგრედიენტებში. ასევე გვხვდება სალათებში. ბოლო დროს გავრცელდა შოკოლადით დაფარული ბეკონი და ბეკონის ჯემი. მას დებენ პიცაზე, ჰოთდოგზე, წვნიანებში და ა.შ. === კვებითი ღირებულება === ბეკონის ერთი 10-გრამიანი ნაჭერი შეიცავს 4.5 გრამ ცხიმს, 3.0 გრამ ცილებს, 205 მილიგრამ ნატრიუმს<ref>[https://ndb.nal.usda.gov/ndb/foods/show/45051934?fgcd=&manu=&format=&count=&max=25&offset=&sort=default&order=asc&qlookup=REGULAR+CUT+BACON%2C+UPC%3A+041497068784&ds=&qt=&qp=&qa=&qn=&q=&ing= Food Data Central]{{Dead link|date=სექტემბერი 2021 |bot=InternetArchiveBot }} (ინგლისური)</ref>. სხვადასხვა კვლევების მიხედვით, ბეკონის და სხვა გადამუშავებული ხორცის მიღება ადრეულ სიკვდილიანობას აჩქარებს, ამასთანავე, შეიძლება გამოიწვიოს სიმსივნე, გულ-სისხლძარღვთა დაავადებები და მეორე ტიპის დიაბეტი<ref>[https://www.zora.uzh.ch/id/eprint/133574/1/div-class-title-processed-meat-the-real-villain-div.pdf გადამუშვებული ხორცი - რეალური მტერი?] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211006105223/https://www.zora.uzh.ch/id/eprint/133574/1/div-class-title-processed-meat-the-real-villain-div.pdf |date=2021-10-06 }} (ინგლისური)</ref>. == სქოლიო == {{სქოლიო}} [[კატეგორია:ამერიკული სამზარეულო]] [[კატეგორია:ბრიტანული სამზარეულო]] [[კატეგორია:კანადური სამზარეულო]] [[კატეგორია:შებოლილი ხორცი]] a68xc4f8pyga7jp00rhueou9jtf6pyh 0 489179 5564368 5227799 2026-10-23T23:51:33Z InternetArchiveBot 124291 დაარქივდა 0 წყარო და 1 წყარო მოინიშნა მკვდრად.) #IABot (v2.0.9.6 5564368 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პიროვნება|სახელი=ბერენ საათი|ფოტო=Beren Saat 17.4.15.jpg|დაბ თარიღი=[[26 თებერვალი]], [[1984]] (40 წლის)|დაბ ადგილი=[[ანკარა]], [[თურქეთი]]|პროფესია=[[მსახიობი]]|აქტიურობის წლები=[[2004]] - დან დღემდე|მეუღლე=ქენან დოღულუ ([[2014]])-დან|საიტი={{url|berensaat.com.tr}}|მოქალაქეობა={{დროშა|თურქეთი}}}} '''ბერენ საათი''' [[თურქული ენა|(თურქ]]..''Beren Saat'' დ. [[26 თებერვალი]], [[1984]], [[ანკარა]], [[თურქეთი]]) — თურქი კინომსახიობი. [[2013]] წელს ჟურნალმა ''GQ (Gentlemen’s Quarterly) Turkey-  ''მას მიანიჭა "წლის ქალის" წოდება. == ბიოგრაფია == ბერენ საათი დაიბადა [[1984]] წლის 26 თებერვალს [[ანკარა|ანკარაში]]: მამა - ჰუსეინი - ფეხბურთელი,<ref>[https://web.archive.org/web/20150217155526/http://www.sabah.com.tr/beren-saat "Beren Saat"]. ''Sabah'' ([[თურქული ენა|თურქ]].). Archived from the [https://www.sabah.com.tr/beren-saat original] on 17 February 2015. Retrieved 29 March2015.</ref> დედა - აილა - მასწავლებელია. ჰყავს უფროსი ძმა, ქემი საათი (დ. [[1979]] წელს)<ref>[https://web.archive.org/web/20150217155526/http://www.sabah.com.tr/be "Beren Saat". ''Sabah''] ([[თურქული ენა|თურქ]].). Archived from the [https://www.sabah.com.tr/beren-saat original] on 17 February 2015. Retrieved 29 March2015.</ref>. ბერენი სწავლობდა [[ანკარა|ანკარის]] TED უმაღლეს კოლეჯში, შემდეგ ჩაირიცხა [[ანკარა|ანკარის]] ბილქენთის უნივერსიტეტში მენეჯმენტის სპეციალობით. ბერენი გატაცებულია ვოკალით.  ფლობს [[ესპანური ენა|ესპანურ]] და [[ინგლისური ენა|ინგლისურ]] ენებს მსახიობი დამსახურებულად ატარებს "თურქეთის ალმასის" ტიტულს. სტუდენტობისას ბერენი მონაწილეობდა დამწყები მსახიობების კონკურსში. ერთ-ერთ ასეთ კონკურშში გაიმარჯვა და მიიღო სადებიუტო როლი თურქულ ტელევიზიაში. ამას მოჰყვა მთავარი როლები სხვადასხვა ტელესერიალებში. ნამდვილი წარმატება ბერენს მოუტანა სერიალ „აკრძალულ სიყვარულში“ შესრულებულმა ბიჰთერის როლმა. სერიალი მოგვითხრობს ორი ახალგაზრდის-ბიჰთერისა და ბეჰლულის ([[კივანჩ თათლითუგი]]) სიყვარულზე. ბიჰთერის როლმა მსახიობს მოუტანა [[თურქეთი|თურქეთის]] ერთ-ერთი ყველაზე პრესტიჟული ჯილდო „ოქროს პეპელა“ [[2009]] და [[2010]] წლებში.  ამას მოჰყვა როლი სერიალში „რაში ედება ბრალი ფატმაგულს?“სადაც ბერენმა  ასევე მთავარი როლი შეასრულა. ხსენებული ტელესერიალი ეხება ქალთა სოციალურ პრობლემებს [[თურქეთი|თურქეთში]]. მაყურებელს მოუთხრობს უბრალო პროვინციელი გოგონას-ფატმაგულის ისტორიას, რომელიც ძალადობის მსხვერპლი გახდა. ბერენი ასევე მონაწილეობს სხვადასხვა სარეკლამო რგოლების გადაღებებში. [[2012]] წლის სექტემბრის ბოლოს გამოვიდა ირანელი რეჟისორის ბახმან გობადის დრამა "მარტორქების სეზონი", სადაც ბერენი თამაშობდა  <nowiki/>[[მონიკა ბელუჩი|მონიკა ბელუჩისთან]] ერთად. [[2013]] წლიდან ბერენმა შეასრულა ერთ-ერთი  მთავარი როლი ამერიკული სერიალის  „შურისძიების“ თურქულ ვერსიაში. ბერენ საათს ფილმში პარტნიორობა გაუწია ცნობილმა თურქმამსახიობმა [[მერთ ფირა|მერთ ფირატმა]]. ბერენ საათი [[2008]] წლიდან [[2014]] წლამდე ყველაზე მაღალანაზღაურებადი მსახიობი იყო [[თურქეთი|თურქეთში]]. <ref>[https://web.archive.org/web/20151123032733/http://waleg.com/archives/028673.ht "Turkey's Top Paid Actors".] ''Waleg''. Archived from the original on 23 November 2015. Retrieved 14 August 2015.</ref> <ref>[https://www.medyafaresi.com/haber/5-bucuk-yilda-servet-kazandi-iste-beren-saatin- "5 buçuk yılda servet kazandı! İşte Beren Saat'in serveti!-Magazin"] ([[თურქული ენა|თურქ]].). Medyafaresi. Retrieved 20 August 2013.</ref>[[2015]] წლის დეკემბრიდან [[2016]] წლის ივნისამდე ბერენმა ითამაშა მთავარი როლი სერიალში "ბრწყინვალე საუკუნე: ქოსემ სულთანი".<ref>[https://web.archive.org/web/20151208140830/http://www.trt.net.tr/espano Beren Saat, la nueva "Kösem" dejó atrás a todas otras rivales".] ([[თურქული ენა|თურქ.]])''TRT''. Archived from the original on 8 December 2015. Retrieved 14 August 2015.</ref> [[2016]] წლის აგვისტოში ბერენმა ოფიციალურად დაადასტურა სერიალიდან წასვლა. კონტრაქტის გაწყვეტის ძირითადი მიზეზი იყო მსახიობის სურვილი, დედა გამხდარიყო. [[2019]] წლიდან მსახიობი მთავარ როლს ასრულებს Netflix- ის ორიგინალურ სერიალში "საჩუქარი".<ref>[https://web.archive.org/web/20200215131022/https://www.aksam.com.tr/ "Atiye dizisi oyuncu kadrosu ve konusu sizlerle".] aksam.com.tr. 11 January 2020. Archived from the [https://www.aksam.com.tr/magazin/atiye-2-sezon-ne-zaman-fragman-yayi original] {{Dead link|date=ოქტომბერი 2026 |bot=InternetArchiveBot }} on 15 February 2020. Retrieved 15 February2020.</ref> == პირადი ცხოვრება == თავად ბერენის თქმით, მის ცხოვრებაში მხოლოდ ერთი დიდი სიყვარული იყო -  მეგობარი ეფე, რომელსაც ის სამი წლის განმავლობაში ხვდებოდა. სწორედ  მან უბიძგა ბერენს მსახიობის კარიერისკენ. ახალგაზრდა მამაკაცი საავადმყოფოში გარდაიცვალა [[2004]] წელს მომხდარი უბედური შემთხვევის შემდეგ. მოგვიანებით, [[2007]] წლიდან [[2009]] წლამდე, იგი სამოქალაქო ქორწინებაში იმყოფებოდა მსახიობ ბულენტ ინალთან. ინალთან დაშორების შემდეგ, ბერენს 2 ​​წლის ურთიერთობა ჰქონდა რეჟისორ [[ლევენტ სემერჯისთან]], მაგრამ წყვილი ერთმანეთს დაშორდა სერიალის - „რაში ედება ბრალი ფატმაგულს?“ გადაღებისას.<ref>[https://web.archive.org/web/20140903071147/http://www.mansetport.co/ "Beren Saat ve Kenan Doğulu ilk kez görüntülendi"]([[თურქული ენა|თურქ]].). 10 March 2012. Archived from the [http://www.mansetport.com/haber/haber/4043/yilin-aski-cem-yilmazin-dugununde-gorunt original] on 3 September 2014. Retrieved 10 March 2012.</ref> [[2014]] წლის [[29 ივლისი|29 ივლისს]] [[ლოს-ანჯელესი|ლოს-ანჯელესში]], ბერენმა იქორწინა ცნობილ თურქ მომღერალ [[ქენან დოღულუ|ქენან დოღულუზე]]. ბერენი აქტიურად მონაწილეობს სხვადასხვა სოციალურ პროექტებში. ეწევა საქველმოქმედო საქმიანობას.<ref>[https://web.archive.org/web/20150402143144/http://hippikiz.com/beren-saat-mor-ca "Beren Saat, Mor Çatı'ya destek verdi"] ([[თურქული ენა|თურქ]].). Hippi Kız. 1 June 2011. Archived from the [http://hippikiz.com/beren-saat-mor-catiya-destek-verdi/ original] on 2 April 2015. Retrieved 13 March 2015.</ref> == სქოლიო == {{DEFAULTSORT:საათი, ბერენ}} <references /> [[კატეგორია:თურქი მსახიობები]] [[კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები]] [[კატეგორია:ანკარაში დაბადებულები]] j9fafv6i5ksps3cw9qr7zyvz9bv2x7k 0 490195 5564267 5276139 2026-10-23T18:29:29Z Aor19071 171656 5564267 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ლიდერი | სახელი= მაია ბითაძე | მშობლიურ ენაზე= | სურათი= | სურათის ზომა= | წარწერა= | დაბადების სახელი= | ფსევდონიმი= | დაბადების თარიღი= {{დაბადების თარიღი და ასაკი|1977|5|14}} | დაბადების ადგილი= | გარდაცვალების თარიღი= | გარდაცვალების ადგილი= | მოქალაქეობა= {{დროშა|საქართველო}} | განათლება= | სამეცნიერო ხარისხი= | ეროვნება= [[ქართველები|ქართველი]] | რელიგია= | პარტია= [[ქართული ოცნება — დემოკრატიული საქართველო]] | ძირითადი იდეები= | საქმიანობა= | მამა= | დედა= | მეუღლე= | შვილები= | ჯილდოები= | ხელმოწერა= | საიტი= | პრემიერ-მინისტრი=[[ირაკლი კობახიძე]] | წინამორბედი=[[თინათინ რუხაძე]] | პრეზიდენტი=[[მიხეილ ყაველაშვილი]] | თანამდებობა დაიკავა=[[15 სექტემბერი]], [[2026]] | რიგი=[[ფაილი:Flag of Georgia.svg|left|25px]][[ფაილი:Greater coat of arms of Georgia.svg|right|25px]][[საქართველოს კულტურის სამინისტრო|საქართველოს კულტურის მინისტრი]]}} '''მაია ბითაძე''' (დ. [[14 მაისი]], [[1977]]<ref>{{Cite web |url=https://declaration.gov.ge/Home/DownloadPdf/123377 |title=ქონებრივი დეკლარაცია |accessdate=2020-12-05 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20211226175340/https://declaration.gov.ge/Home/DownloadPdf/123377 |archivedate=2021-12-26 }}</ref>) — ქართველი [[პოლიტიკოსი]]. საქართველოს მე-10 მოწვევის პარლამენტის წევრი. ==ბიოგრაფია== დაიბადა [[1977]] წლის [[14 მაისი|14 მაისს]]. დამთავრებული აქვს [[თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი]], საერთაშორისო სამართლის სპეციალობით. არის სამართლის დოქტორი. [[1998]]-[[2001]] წლებში საქართველოს გარემოსა და ბუნებრივი რესურსების დაცვის სამინისტროს იურიდიული სამმართველოს სპეციალისტი. [[2001]]-[[2003]] წლებში WB პროექტის იურისტი. [[2003]]-[[2005]] წლებში GEF პროექტის იურისტი. [[2004]]-[[2005]] წლებში UNDP პროექტის იურისტი. ამავე წლებში FAO პროექტის იურისტი. [[2005]]-[[2015]] წლებში იყო [[თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი]]ს ასისტენტი პროფესორი, ასოცირებული პროფესორი. [[2006]]-[[2011]] წლებში OSCE ორპესის ცენტრის იურისტი. [[2007]]-[[2018]] წლებში იყო კავკასიის უნივერსიტეტის ასოცირებული პროფესორი. [[2011]] წელს – გრიგოლ რობაქიძის უნივერსიტეტის პედაგოგი. [[2011]]-[[2017]] წლებში საქართველოს გარემოს დაცვის სამინისტროს იურიდიული დეპარტამენტის უფროსი, მინისტრის მოადგილე. [[2012]] წლიდან [[თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი]]ს იურიდიული ფაკულტეტის ასოცირებული პროფესორი. [[2014]] წლიდან [[გაერო]]ს ევროპის ეკონომიკური კომისიის ორპესის კონვენციის ბიუროს თავმჯდომარე. [[2017]]-[[2020]] წლებში – [[თბილისი]]ს მერის მოადგილე. [[2020]]-[[2024]] წლებში იყო [[საქართველოს პარლამენტის მეათე მოწვევის დეპუტატები|საქართველოს მე-10 მოწვევის პარლამენტის წევრი]] პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი: „ქართული ოცნება - დემოკრატიული საქართველო“.<ref>{{Cite web | url = https://cesko.ge/geo/list/show/123458-tsentralurma-saarchevno-komisiam-saqartvelos-parlamentis-2020-tslis-31-oqtombris-archevnebi-sheadjama | title = ცენტრალურმა საარჩევნო კომისიამ საქართველოს პარლამენტის 2020 წლის 31 ოქტომბრის არჩევნები შეაჯამა | publisher = [[ცესკო]] | date = 2020-12-03 | accessdate = 6 დეკემბერი, 2020 | archiveurl = https://web.archive.org/web/20201215084648/https://cesko.ge/geo/list/show/123458-tsentralurma-saarchevno-komisiam-saqartvelos-parlamentis-2020-tslis-31-oqtombris-archevnebi-sheadjama | archivedate = 2020-12-15 }}</ref>[[2024]]-[[2026]] წლებში იყო [[საქართველოს პარლამენტის მეთერთმეტე მოწვევის დეპუტატები|საქართველოს მე-11 მოწვევის პარლამენტის წევრი]], საარჩევნო ბლოკი: "ქართული ოცნება - დემოკრატიული საქართველო". [[2020]]-[[2026]] წლებში იყო პარლამენტის გარემოს დაცვისა და ბუნებრივი რესურსების კომიტეტის თავმჯდომარე. [[2026]] წლის [[15 სექტემბერი|15 სექტემბერს]] დაიკავა [[საქართველოს კულტურის სამინისტრო|საქართველოს კულტურის მინისტრის]] თანამდებობა.<ref>{{cite web |title=საქართველოს კულტურის მინისტრად მაია ბითაძე დაინიშნა – კობახიძე |url=https://tabula.ge/ge/news/751688-sakartvelos-kulturis-ministrad-maia-bitadze |publisher=ტაბულა |access-date=23 ოქტომბერი, 2026 |date=15 სექტემბერი, 2026}}</ref> ==რესურსები ინტერნეტში== * {{პარლამენტარის ბიოგრაფია|278}} {{nplg ბიოგრაფია|00005124}} ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{საქართველოს მე-10 მოწვევის პარლამენტის წევრები}} {{DEFAULTSORT:ბითაძე, მაია}} [[კატეგორია:საქართველოს X მოწვევის პარლამენტის წევრები]] [[კატეგორია:დაბადებული 1977]] [[კატეგორია:დაბადებული 14 მაისი]] [[კატეგორია:საქართველოს X მოწვევის პარლამენტის ქალი წევრები]] [[კატეგორია:„ქართული ოცნების“ წევრები]] [[კატეგორია:ბითაძეები|მაია]] [[კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები]] fowvfaoljl549fkbr0suiamc4f0ggy0 0 507891 5564452 4294502 2026-10-24T07:41:38Z InternetArchiveBot 124291 დაარქივდა 1 წყარო და 0 წყარო მოინიშნა მკვდრად. #IABot (v2.0.9.6) 5564452 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დასახლება |სტატუსი = ქალაქი |ქართული სახელი = ბურგეტე |ქვეყანა = ესპანეთი |რეგიონის ტიპი = ავტონომიური გაერთიანება |რეგიონი = ნავარა |რეგიონი2 = |რეგიონი ცხრილში = |რაიონის ტიპი = კომარკა |რაიონი = აუნიამენდის კომარკა |რაიონი2 = |მმართველის ტიპი = |მმართველი = |add1n= |add1= }} '''ბურგეტე''' ({{lang-es|Burguete}}; {{lang-eu|Auritz}}) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი [[ესპანეთი|ესპანეთში]], შედის [[ნავარა|ნავარის]] პროვინციის [[აუნიამენდის კომარკა|აუნიამენდის კომარკის]] შემადგენლობაში. ფართობი — 19,19 კმ². მოსახლეობა — 227 კაცი ([[2020]] წ.). ==იხილეთ აგრეთვე== * [[ნავარის მუნიციპალიტეტები]] ==რესურსები ინტერნეტში== * [https://web.archive.org/web/20210418150643/http://www.burguete.es/ ბურგეტეს მუნიციპალიტეტის ოფიციალური საიტი] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:ნავარის მუნიციპალიტეტები]] [[კატეგორია:ნავარის ქალაქები]] p8efapf5aj3py9xhd8zg8clt1j9ofmk 0 509803 5564513 4294530 2026-10-24T11:26:03Z InternetArchiveBot 124291 დაარქივდა 1 წყარო და 0 წყარო მოინიშნა მკვდრად. #IABot (v2.0.9.6) 5564513 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დასახლება |სტატუსი = მუნიციპალიტეტი |ქართული სახელი = განდია |ქვეყანა = ესპანეთი |რეგიონის ტიპი = ავტონომიური გაერთიანება |რეგიონი = ვალენსიის ავტონომიური გაერთიანება |რეგიონი2 = |რეგიონი ცხრილში = |რაიონის ტიპი = პროვინცია |რაიონი = ვალენსიის პროვინცია |თემის ტიპი = კომარკა |თემი =საფორის კომარკა |რაიონი2 = |მმართველის ტიპი = |მმართველი = |add1n= |add1= }} '''განდია''' ({{lang-es|Gandía}}, {{lang-ca|Gandia}}) — მუნიციპალიტეტი [[ესპანეთი|ესპანეთში]], შედის [[ვალენსიის ავტონომიური გაერთიანება|ვალენსიის ავტონომიური გაერთიანების]] [[ვალენსიის პროვინცია|ვალენსიის პროვინციის]] [[საფორის კომარკა|საფორის კომარკის]] შემადგენლობაში. ფართობი — 60,8 კმ². მოსახლეობა — 75 798 კაცი ([[2020]] წ.). ==იხილეთ აგრეთვე== * [[ვალენსიის მუნიციპალიტეტები]] ==რესურსები ინტერნეტში== * [https://web.archive.org/web/20201204194127/https://gandia.es/aytg/web_php/index.php?lang=10 განდიის მუნიციპალიტეტის ოფიციალური საიტი] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:ვალენსიის მუნიციპალიტეტები]] mz9rhn1pulmepzbhqlngdha4rgpdfjw 0 511334 5564363 4419022 2026-10-23T23:12:23Z InternetArchiveBot 124291 დაარქივდა 1 წყარო და 0 წყარო მოინიშნა მკვდრად.) #IABot (v2.0.9.6 5564363 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დასახლება |სტატუსი = ქალაქი |ქართული სახელი = ბენამარგოსა |ქვეყანა = ესპანეთი |რეგიონის ტიპი = ავტონომიური გაერთიანება |რეგიონი = ანდალუსია |რეგიონი2 = |რეგიონი ცხრილში = |რაიონის ტიპი = პროვინცია |რაიონი = მალაგის პროვინცია |თემის ტიპი = კომარკა |თემი = ახარკია-კოსტა-დელ-სოლის კომარკა |რაიონი2 = |მმართველის ტიპი = |მმართველი = |add1n= |add1= }} '''ბენამარგოსა''' ({{lang-es|Benamargosa}}) — მუნიციპალიტეტი [[ესპანეთი|ესპანეთში]], შედის [[ანდალუსია|ანდალუსიის ავტონომიური გაერთიანების]] [[მალაგის პროვინცია|მალაგის პროვინციის]] [[ახარკია-კოსტა-დელ-სოლის კომარკა|ახარკია-კოსტა-დელ-სოლის კომარკის]] შემადგენლობაში. ფართობი — 12 კმ². მოსახლეობა — 1535 კაცი ([[2020]] წ.). ==იხილეთ აგრეთვე== * [[მალაგის მუნიციპალიტეტები]] ==რესურსები ინტერნეტში== * [https://web.archive.org/web/20201118195414/http://www.benamargosa.es/ ბენამარგოსის მუნიციპალიტეტის ოფიციალური საიტი] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{მალაგის მუნიციპალიტეტები}} [[კატეგორია:მალაგის მუნიციპალიტეტები]] 67782vmwsn4ojgnbj7hboa4hhld5vxy 0 511336 5564364 4419023 2026-10-23T23:12:38Z InternetArchiveBot 124291 დაარქივდა 1 წყარო და 0 წყარო მოინიშნა მკვდრად.) #IABot (v2.0.9.6 5564364 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დასახლება |სტატუსი = ქალაქი |ქართული სახელი = ბენამოკარა |ქვეყანა = ესპანეთი |რეგიონის ტიპი = ავტონომიური გაერთიანება |რეგიონი = ანდალუსია |რეგიონი2 = |რეგიონი ცხრილში = |რაიონის ტიპი = პროვინცია |რაიონი = მალაგის პროვინცია |თემის ტიპი = კომარკა |თემი = ახარკია-კოსტა-დელ-სოლის კომარკა |რაიონი2 = |მმართველის ტიპი = |მმართველი = |add1n= |add1= }} '''ბენამოკარა''' ({{lang-es|Benamocarra}}) — მუნიციპალიტეტი [[ესპანეთი|ესპანეთში]], შედის [[ანდალუსია|ანდალუსიის ავტონომიური გაერთიანების]] [[მალაგის პროვინცია|მალაგის პროვინციის]] [[ახარკია-კოსტა-დელ-სოლის კომარკა|ახარკია-კოსტა-დელ-სოლის კომარკის]] შემადგენლობაში. ფართობი — 6 კმ². მოსახლეობა — 3046 კაცი ([[2020]] წ.). ==იხილეთ აგრეთვე== * [[მალაგის მუნიციპალიტეტები]] ==რესურსები ინტერნეტში== * [https://web.archive.org/web/20200723114310/http://www.benamocarra.es/ ბენამოკარის მუნიციპალიტეტის ოფიციალური საიტი] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{მალაგის მუნიციპალიტეტები}} [[კატეგორია:მალაგის მუნიციპალიტეტები]] sgw994j4rbns6g0k6qac69p55tshxxf 0 511346 5564362 4419018 2026-10-23T23:10:22Z InternetArchiveBot 124291 დაარქივდა 1 წყარო და 0 წყარო მოინიშნა მკვდრად.) #IABot (v2.0.9.6 5564362 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დასახლება |სტატუსი = ქალაქი |ქართული სახელი = ბენადალიდი |ქვეყანა = ესპანეთი |რეგიონის ტიპი = ავტონომიური გაერთიანება |რეგიონი = ანდალუსია |რეგიონი2 = |რეგიონი ცხრილში = |რაიონის ტიპი = პროვინცია |რაიონი = მალაგის პროვინცია |თემის ტიპი = კომარკა |თემი = სერანია-დე-რონდის კომარკა |რაიონი2 = |მმართველის ტიპი = |მმართველი = |add1n= |add1= }} '''ბენადალიდი''' ({{lang-es|Benadalid}}) — მუნიციპალიტეტი [[ესპანეთი|ესპანეთში]], შედის [[ანდალუსია|ანდალუსიის ავტონომიური გაერთიანების]] [[მალაგის პროვინცია|მალაგის პროვინციის]] [[სერანია-დე-რონდის კომარკა|სერანია-დე-რონდის კომარკის]] შემადგენლობაში. ფართობი — 20 კმ². მოსახლეობა — 233 კაცი ([[2020]] წ.). ==იხილეთ აგრეთვე== * [[მალაგის მუნიციპალიტეტები]] ==რესურსები ინტერნეტში== * [https://web.archive.org/web/20100630205742/http://www.benadalid.es/ ბენადალიდის მუნიციპალიტეტის ოფიციალური საიტი] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{მალაგის მუნიციპალიტეტები}} [[კატეგორია:მალაგის მუნიციპალიტეტები]] hcl5zjyfvp4o31lq1qq4f1glptoddbj 0 511353 5564365 4419026 2026-10-23T23:14:25Z InternetArchiveBot 124291 დაარქივდა 1 წყარო და 0 წყარო მოინიშნა მკვდრად.) #IABot (v2.0.9.6 5564365 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დასახლება |სტატუსი = ქალაქი |ქართული სახელი = ბენარაბა |ქვეყანა = ესპანეთი |რეგიონის ტიპი = ავტონომიური გაერთიანება |რეგიონი = ანდალუსია |რეგიონი2 = |რეგიონი ცხრილში = |რაიონის ტიპი = პროვინცია |რაიონი = მალაგის პროვინცია |თემის ტიპი = კომარკა |თემი = სერანია-დე-რონდის კომარკა |რაიონი2 = |მმართველის ტიპი = |მმართველი = |add1n= |add1= }} '''ბენარაბა''' ({{lang-es|Benarrabá}}) — მუნიციპალიტეტი [[ესპანეთი|ესპანეთში]], შედის [[ანდალუსია|ანდალუსიის ავტონომიური გაერთიანების]] [[მალაგის პროვინცია|მალაგის პროვინციის]] [[სერანია-დე-რონდის კომარკა|სერანია-დე-რონდის კომარკის]] შემადგენლობაში. ფართობი — 26 კმ². მოსახლეობა — 446 კაცი ([[2020]] წ.). ==იხილეთ აგრეთვე== * [[მალაგის მუნიციპალიტეტები]] ==რესურსები ინტერნეტში== * [https://web.archive.org/web/20201028073901/http://www.benarraba.es/ ბენარაბის მუნიციპალიტეტის ოფიციალური საიტი] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{მალაგის მუნიციპალიტეტები}} [[კატეგორია:მალაგის მუნიციპალიტეტები]] r4biqud83ggd0m529xngaxbpeu8zzyp 0 511364 5564532 4419375 2026-10-24T11:58:56Z InternetArchiveBot 124291 დაარქივდა 1 წყარო და 0 წყარო მოინიშნა მკვდრად. #IABot (v2.0.9.6) 5564532 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დასახლება |სტატუსი = ქალაქი |ქართული სახელი = გაუსინი |ქვეყანა = ესპანეთი |რეგიონის ტიპი = ავტონომიური გაერთიანება |რეგიონი = ანდალუსია |რეგიონი2 = |რეგიონი ცხრილში = |რაიონის ტიპი = პროვინცია |რაიონი = მალაგის პროვინცია |თემის ტიპი = კომარკა |თემი = სერანია-დე-რონდის კომარკა |რაიონი2 = |მმართველის ტიპი = |მმართველი = |add1n= |add1= }} '''გაუსინი''' ({{lang-es|Gaucín}}) — მუნიციპალიტეტი [[ესპანეთი|ესპანეთში]], შედის [[ანდალუსია|ანდალუსიის ავტონომიური გაერთიანების]] [[მალაგის პროვინცია|მალაგის პროვინციის]] [[სერანია-დე-რონდის კომარკა|სერანია-დე-რონდის კომარკის]] შემადგენლობაში. ფართობი — 98 კმ². მოსახლეობა — 1589 კაცი ([[2020]] წ.). ==იხილეთ აგრეთვე== * [[მალაგის მუნიციპალიტეტები]] ==რესურსები ინტერნეტში== * [https://web.archive.org/web/20201028191958/http://www.gaucin.es/ გაუსინის მუნიციპალიტეტის ოფიციალური საიტი] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{მალაგის მუნიციპალიტეტები}} [[კატეგორია:მალაგის მუნიციპალიტეტები]] hmviadjfx0pfahkjuaqlxoo9b2qwmpq 0 512495 5564454 4213453 2026-10-24T07:46:04Z InternetArchiveBot 124291 დაარქივდა 1 წყარო და 0 წყარო მოინიშნა მკვდრად. #IABot (v2.0.9.6) 5564454 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დასახლება |სტატუსი = მუნიციპალიტეტი |ქართული სახელი = ბურგილიოსი |ქვეყანა = ესპანეთი |რეგიონის ტიპი = ავტონომიური გაერთიანება |რეგიონი = ანდალუსია |რეგიონი2 = |რეგიონი ცხრილში = |რაიონის ტიპი = პროვინცია |რაიონი = სევილიის პროვინცია |თემის ტიპი = კომარკა |თემი = ვეგა-დელ-გვადალკივირის კომარკა |რაიონი2 = |მმართველის ტიპი = |მმართველი = |add1n= |add1= }} '''ბურგილიოსი''' ({{lang-es|Burguillos}}) — მუნიციპალიტეტი [[ესპანეთი|ესპანეთში]], შედის [[ანდალუსია|ანდალუსიის ავტონომიური გაერთიანების]] [[სევილიის პროვინცია|სევილიის პროვინციის]] [[ვეგა-დელ-გვადალკივირის კომარკა|ვეგა-დელ-გვადალკივირის კომარკის]] შემადგენლობაში. ფართობი — 43 კმ². მოსახლეობა — 6766 კაცი ([[2020]] წ.). ==იხილეთ აგრეთვე== * [[სევილიის მუნიციპალიტეტები]] ==რესურსები ინტერნეტში== * [https://web.archive.org/web/20180614231847/http://www.burguillos.es/ ბურგილიოსის მუნიციპალიტეტის ოფიციალური საიტი] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:სევილიის მუნიციპალიტეტები]] bja36ag3nj9gjsze7nhaiwz566y1lw3 2 513063 5564077 5552488 2026-10-23T13:17:15Z SandroChess 186512 5564077 wikitext text/x-wiki მერაბ ზუხბაიამ შექმნა სახელგანთქმული გვერდი ქართულ ვიკიპედიაზე "[[Minecraft]]".<ref>{{Cite web |last=ვიკიპედია |first=ქართული |title=ქართული ვიკიპედია (@georgianwiki) on X |url=https://x.com/georgianwiki |access-date=2026-10-13 |website=X (formerly Twitter) |language=en-US}}</ref> == სქოლიო == f7ni4c1unfvgthlk6l8r410224eqyos 0 513117 5564453 4216683 2026-10-24T07:46:01Z InternetArchiveBot 124291 დაარქივდა 1 წყარო და 0 წყარო მოინიშნა მკვდრად. #IABot (v2.0.9.6) 5564453 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დასახლება |სტატუსი = მუნიციპალიტეტი |ქართული სახელი = ბურგილიოს-დელ-სერო |ქვეყანა = ესპანეთი |რეგიონის ტიპი = ავტონომიური გაერთიანება |რეგიონი = ესტრემადურა |რეგიონი2 = |რეგიონი ცხრილში = |რაიონის ტიპი = პროვინცია |რაიონი = ბადახოსის პროვინცია |თემის ტიპი = კომარკა |თემი = საფრა-რიო-ბოდიონის კომარკა |რაიონი2 = |მმართველის ტიპი = |მმართველი = |add1n= |add1= }} '''ბურგილიოს-დელ-სერო''' ({{lang-es|Burguillos del Cerro}}) — მუნიციპალიტეტი [[ესპანეთი|ესპანეთში]], შედის [[ესტრემადურა|ესტრემადურის ავტონომიური გაერთიანების]] [[ბადახოსის პროვინცია|ბადახოსის პროვინციის]] [[საფრა-რიო-ბოდიონის კომარკა|საფრა-რიო-ბოდიონის კომარკის]] შემადგენლობაში. ფართობი — 187,5 კმ². მოსახლეობა — 3066 კაცი ([[2020]] წ.). ==იხილეთ აგრეთვე== * [[ბადახოსის მუნიციპალიტეტები]] ==რესურსები ინტერნეტში== * [https://web.archive.org/web/20210115010409/https://www.dip-badajoz.es/municipios/municipio_dinamico/inicio/index_inicio.php?codigo=22 ბურგილიოს-დელ-სეროს მუნიციპალიტეტის ოფიციალური საიტი] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:ბადახოსის მუნიციპალიტეტები]] mv9oa87snt73sb8bjqsl6hwynqxrufc 0 513386 5564366 4218541 2026-10-23T23:38:28Z InternetArchiveBot 124291 დაარქივდა 1 წყარო და 0 წყარო მოინიშნა მკვდრად.) #IABot (v2.0.9.6 5564366 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დასახლება |სტატუსი = მუნიციპალიტეტი |ქართული სახელი = ბენკერენსია-დე-ლა-სერენა |ქვეყანა = ესპანეთი |რეგიონის ტიპი = ავტონომიური გაერთიანება |რეგიონი = ესტრემადურა |რეგიონი2 = |რეგიონი ცხრილში = |რაიონის ტიპი = პროვინცია |რაიონი = ბადახოსის პროვინცია |თემის ტიპი = კომარკა |თემი = ლა-სერენის კომარკა |რაიონი2 = |მმართველის ტიპი = |მმართველი = |add1n= |add1= }} '''ბენკერენსია-დე-ლა-სერენა''' ({{lang-es|Benquerencia de la Serena}}) — მუნიციპალიტეტი [[ესპანეთი|ესპანეთში]], შედის [[ესტრემადურა|ესტრემადურის ავტონომიური გაერთიანების]] [[ბადახოსის პროვინცია|ბადახოსის პროვინციის]] [[ლა-სერენის კომარკა|ლა-სერენის კომარკის]] შემადგენლობაში. ფართობი — 102,8 კმ². მოსახლეობა — 812 კაცი ([[2020]] წ.). ==იხილეთ აგრეთვე== * [[ბადახოსის მუნიციპალიტეტები]] ==რესურსები ინტერნეტში== * [https://web.archive.org/web/20210115010138/https://www.dip-badajoz.es/municipios/municipio_dinamico/inicio/index_inicio.php?codigo=18 ბენკერენსია-დე-ლა-სერენის მუნიციპალიტეტის ოფიციალური საიტი] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:ბადახოსის მუნიციპალიტეტები]] f8d46r9qjq4aw75622v1k9mxg53duw4 0 520311 5564417 4913640 2026-10-24T03:34:05Z Jaba1977 3604 /* სქოლიო */ 5564417 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პოლიტიკოსი}} '''ფრეინდელ ჟერომ სტიუარტი''' (დ. [[27 აპრილი]], [[1951]])<ref>{{cite web |url=http://www.caribbeanconference.org/speakers.php |title=Caribbean MBA Conference |publisher=Caribbeanconference.org |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130104071038/http://www.caribbeanconference.org/speakers.php |archive-date=2013-01-04 |accessdate=2021-11-08 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130104071038/http://www.caribbeanconference.org/speakers.php |archivedate=2013-01-04 }}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.gisbarbados.gov.bb/index.php?categoryid=43 |title=BGIS Media - Biography - Deputy Prime Minister |publisher=Gisbarbados.gov.bb |access-date=2013-02-23 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20100326224706/http://www.gisbarbados.gov.bb/index.php?categoryid=43 |archivedate=2010-03-26 }}</ref> — [[ბარბადოსი|ბარბადოსელი]] პოლიტიკოსი. ბარბადოსის რიგით მეშვიდე პრემიერ-მინისტრი და ბარბადოსის დემოკრატიული შრომის პარტიის ლიდერი [[2010]]-[[2013]] და [[2013]]-[[2018]] წლებში.<ref>{{cite news |title=Breaking News: Cabinet members to be re-confirmed this afternoon |author=Staff writers |url=http://www.barbadosadvocate.com/newsitem.asp?more=local&NewsID=13545 |newspaper=[[The Barbados Advocate]] |date=23 October 2010 |access-date=23 October 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120311121239/http://www.barbadosadvocate.com/newsitem.asp?more=local&NewsID=13545 |url-status=dead | |archivedate=11 მარტი 2012 }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.nationnews.com/nationnews/news/185363/peiza-dlp-president |title=De Peiza is new DLP president |accessdate=2021-11-08 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20190905062232/https://www.nationnews.com/nationnews/news/185363/peiza-dlp-president |archivedate=2019-09-05 }}</ref><ref name=VdP>{{cite news |title=Barbados elects Mia Mottley as first woman PM |url=https://www.bbc.com/news/world-latin-america-44254140 |access-date=21 October 2018 |work=British Broadcasting Corporoation |date=25 May 2018}}</ref> სტიუარტი პროფესიით ადვოკატია პოლიტიკაში მოსვლამდე მუშაობდა მასწავლებლად. ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{ბარბადოსის პრემიერ-მინისტრები}} {{DEFAULTSORT:სტიუარტი, ფრეინდელ}} [[კატეგორია:ბარბადოსის პრემიერ-მინისტრები]] [[კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები]] tj0z4ynsmidprsm0z4frvbx1a9f8usn 0 525587 5564441 5535720 2026-10-24T06:01:57Z InternetArchiveBot 124291 დაარქივდა 1 წყარო და 0 წყარო მოინიშნა მკვდრად. #IABot (v2.0.9.6) 5564441 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა მეცნიერი | სახელი = | მშობლიური სახელი = | ფოტო = | სურათის ზომა = | სურათის წარწერა = | დაბადების თარიღი = | დაბადების ადგილი = | გარდაცვალების თარიღი = | გარდაცვალების ადგილი = | მოქალაქეობა = | სამეცნიერო სფერო = | მუშაობის ადგილი = | ალმა-მატერი = | სამეცნიერო ხელმძღვანელი = | გავლენა იქონიეს = | გავლენა იქონია = | განთქმული მოსწავლეები = | ცნობილია როგორც = | სამეცნიერო ხარისხი = | სამეცნიერო წოდება = | ჯილდოები და პრემიები = | ხელმოწერა = | საიტი = }} '''ბრენდა მილნერი''' (ქალიშვილობის გვარია '''ლანგფორდი'''; დ. [[15 ივლისი]], [[1918]]) — ბრიტანელი-კანადელი ნეიროფსიქოლოგი. ეკუთვნის დიდი რაოდენობით კვლევითი ლიტერატურა კლინიკური ნეიროფსიქოლოგიის სხვადასხვა საკითხზე. არის მაკგილის უნივერსიტეტის [[ნევროლოგია|ნევროლოგიისა]] და ნეიროქირურგიის დეპარტამენტის პროფესორი და მონრეალის ნეიროლოგიკური ინსტიტუტის ფსიქოლოგიის პროფესორი. [[2005]] წლისთვის 20-ზე მეტი საპატიო ხარისხი ჰქონდა მინიჭებული. მის ნაშრომებში ნეიროფსიქოლოგიის მრავალი ასპექტია წარმოჩენილი.<ref>{{Cite web|title=Brenda Milner. List of Publications|url=https://neurotree.org/beta/publications.php?pid=347|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210123053020/https://neurotree.org/beta/publications.php?pid=347 |archive-date=January 23, 2021 }}</ref> ზოგჯერ მოიხსენიებენ როგორც „ნეიროფსიქოლოგიის ფუძემდებელს“.<ref name=":0">{{Cite news|url=http://www.genengnews.com/insight-and-intelligence/science-legend-dr-brenda-milner/77900405/|title=Science Legend Dr. Brenda Milner|last=Perdue|first=Mitzi|date=15 April 2015|work= Genetic Engineering & Biotechnology News|issue=8|volume=35|pages=6&ndash;7|type=Paper}}</ref> <ref name="medical news">{{cite web|date=May 26, 2011|title=Pioneering Memory Researcher Brenda Milner To Receive Pearl Meister Greengard Prize|url=http://www.medicalnewstoday.com/releases/226617.php|access-date=May 14, 2013|publisher=Medical News Today}}</ref> [[2009]] წელს კოგნიტური ნეირომეცნიერების დარგში ბალსანის პრემიით დაჯილდოვდა, ხოლო [[2014]] წელს ჯონ ო'კიფთან და მარკუს რეიხლისთან ერთად კავლის პრემიით. [[2018]] წელს 100 წელი შეუსრულდა.<ref>{{cite web|url=http://www.thesuburban.com/life/health/pioneering-neuropsychologist-brenda-milner-turns/article_b68c57ec-87bb-11e8-b1ff-875bc74f283d.html|title=Pioneering neuropsychologist Brenda Milner turns 100|website=Thesuburban.com|access-date=November 30, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20191111185818/http://www.thesuburban.com/life/health/pioneering-neuropsychologist-brenda-milner-turns/article_b68c57ec-87bb-11e8-b1ff-875bc74f283d.html|archive-date=ნოემბერი 11, 2019}}</ref> == ადრეული წლები და განათლება == ბრენდა ლანგფორდი (ქორწინების შემდეგ მილნერი) [[1918]] წლის 15 ივლისს დაიბადა, მანჩესტერში, ინგლისში.<ref name=Distinguished>{{Cite journal | doi = 10.1037/h0020147| title = Distinguished Scientific Contribution Awards for 1973| url = https://archive.org/details/sim_american-psychologist_1974-01_29_1/page/27| journal = American Psychologist| volume = 29| pages = 27–43| year = 1974| last1 = No Authorship Indicated}}</ref><ref name=":1">{{Cite web|url=http://www.psych.ualberta.ca/~gcpws//Milner/Biography/Milner_bio1.html|title=Dr. Brenda Milner - Biography|website=The Great Canadian Psychology Website|series=Milner_bio1.html|publisher=Worth Publishers|access-date=2016-06-20}}</ref> მილნერის მამა [[სემიუელ ლანგფორდი]] მუსიკის კრიტიკოსი, ჟურნალისტი და მასწავლებელი იყო, ხოლო დედა ლესლი დუიგი მომღერალი იყო.<ref name=":1" /> იმის მიუხედავად, რომ ბრენდა მილნერი მუსიკოსი მშობლების ოჯახში გაიზარდა, მუსიკისადმი ინტერესი არ ჰქონია.<ref name=":1" /> 8 წლამდე [[მათემატიკა]]სა და [[ხელოვნება]]ში მამა ამეცადინებდა. სწავლობდა უითინგტონის გოგონათა სკოლაში,<ref name=":0" /> რომლის დასრულების შემდეგაც კემბრიჯში, ნიუნჰემის კოლეჯში მათემატიკის შესწავლა დაიწყო.<ref name=":2">{{Cite web|url=http://www.psych.ualberta.ca/~gcpws//Milner/Biography/Milner_bio2.html|title=Dr. Brenda Milner - Biography|website=The Great Canadian Psychology Website|series=Milner_bio2.html|publisher=Worth Publishers|access-date=2016-06-20}}</ref> მას შემდეგ, რაც გააცნობიერა, რომ მათემატიკას საკმარისად ვერ „აღიქვამდა“, მილნერმა ფსიქოლოგიის შესწავლა დაიწყო. [[1939]] წელს მილნერმა ბაკალავრის ხარისხი მიიღო ექსპერიმენტულ ფსიქოლოგიაში, რომელიც იმ დროს ჰუმანური მეცნიერების კატეგორიად აღიქმებოდა.<ref name=":2" /> კემბრიჯში ექსპერიმენტული ფსიქოლოგიის დეპარტამენტში მილნერის ერთ-ერთი ხელმძღვანელი ოლივერ ზანგვილი იყო. მილნერს ადამიანის ტვინის ფუნქციისა<ref name=Distinguished/> და დაავადებების შესწავლისადმი ინტერესი სწორედ ზაგვილმა განუვითარა.<ref name=":3">{{Cite web|url=http://www.psych.ualberta.ca/~gcpws//Milner/Biography/Milner_bio3.html|title=Dr. Brenda Milner - Biography|website=The Great Canadian Psychology Website|series=Milner_bio3.html|publisher=Worth Publishers|access-date=2016-06-20}}</ref> [[1941]] წელს ბრენდა მის მომავალ ქმარს, პიტერ მილნერს შეხვდა.<ref name=":4">{{Cite web|url=http://www.psych.ualberta.ca/~gcpws//Milner/Biography/Milner_bio4.html|title=Dr. Brenda Milner - Biography|website=The Great Canadian Psychology Website|series=Milner_bio4.html|publisher=Worth Publishers|access-date=2016-06-20}}</ref> ისინი რადარის კვლევებზე მუშაობდნენ. პიტერ მილნერი ელექტროინჟინერი იყო. [[1944]] წელს მათ იქორწინეს და კანადაში გადასახლდნენ, სადაც პიტერი ფიზიკოსებთან ერთად ატომურ კვლევებზე სამუშაოდ მიიწვიეს.<ref name=Distinguished/><ref name=":4" /> კანადაში ჩასვლის შემდეგ ბრენდა მილნერი მონრეალის უნივერსიტეტში 7 წლის მანძილზე ფსიქოლოგიას ასწავლიდა. [[1949]] წელს ბრენდა მილნერმა კემბრიჯის უნივერსიტეტში ექსპერიმენტულ ფსიქოლოგიაში მაგისტრის ხარისხი მიიღო.<ref>{{Cite web|title=McGill University Staff|url=https://www.mcgill.ca/neuro/about/brenda-milner|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20200916050907/https://www.mcgill.ca/neuro/about/brenda-milner |archive-date=September 16, 2020 }}</ref> მონრეალში ბრენდა მილნერი მაკგილის უნივერსიტეტში ფიზიოლოგიურ ფისოლოქგიაში ფილოსოფიის დოქტორის კანდიდატი გახდა დონალდ ჰების ხელმძღვანელობით. კვლევამ [[უაილდერ პენფილდი]]ს ყურადღება დაიმსახურა. [[1950]] წელს ჰების დახმარებით, მილნერს მონრეალის ნეიროლოგიკურ ინსტიტუში პენფილდთან სწავლის შესაძლებლობა მიეცა.<ref name=Distinguished/><ref name=":4" /> [[1952]] წელს მილნერმა ექსპერიმენტულ ფსიქოლოგიაში ფილოსოფიის დოქტორის ხარისხი მიიღო.<ref>{{Cite web|url=http://www.psych.ualberta.ca/~gcpws//Milner/Biography/Milner_bio5.html|title=Dr. Brenda Milner - Biography|website=The Great Canadian Psychology Website|series=Milner_bio5.html|publisher=Worth Publishers|access-date=2016-06-20}}</ref> [[1954]] წელს მილნერმა მაკგილის უნივერსიტეტის ფსიქოლოგიურ ბიულეტენში გამოაქვეყნა სტატია „დროებითი ლობების ინტელექტუალური ფუნქციები“.<ref>{{Cite journal|last=Milner|first=Brenda|title=Intellectual Function of the Temporal Lobes|url=https://archive.org/details/sim_psychological-bulletin_1954-01_51_1/page/42|journal=Psychological Bulletin|year=1954|volume=51|issue=1|pages=42–62|doi=10.1037/h0054728|pmid=13237374}}</ref> აღნიშნულ ნაშრომში მილნერმა აჩვენა, რომ დროებითი ლობის დაზიანებებს ადამიანებსა და პრიმატებში ემოციური და ინტელექტუალური ცვლილებების გამოწვევა შეუძლია.<ref>{{Cite journal|year=1954|title=Intellectual function of the temporal lobes|url=https://archive.org/details/sim_psychological-bulletin_1954-01_51_1/page/42|journal=Psychological Bulletin|volume=51|issue=1|pages=42–62|doi=10.1037/h0054728|pmid=13237374|last1=Milner|first1=B}}</ref> == ჯილდოები და საპატიო წოდებები == [[File:Brenda Milner 2014.jpg|thumb|ბრენდა მილნერი 2014 წელს]] ნეირომეცნიერებასა და ფსიქოლოგიაში შეტანილი წვლილისთვის მილნერი უამრავი ჯილდოთი და საპატიო წოდებითაა შეკული, მათ შორის: ლონდონის სამეფო საზოგადოების წევრის, კანადის სამეფო საზოგადოებისა და მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის წევრის სტატუსით.<ref name=":0" /><ref name="chrcrm">{{cite web |url=http://www.chrcrm.org/en/rotm/dr-brenda-milner |title=Dr. Brenda Milner |publisher=Canadians for Health Research |date=June 2005 |access-date=May 14, 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141008170303/http://www.chrcrm.org/en/rotm/dr-brenda-milner |archive-date=October 8, 2014 |url-status=dead |df=mdy-all |archiveurl=https://web.archive.org/web/20141008170303/http://www.chrcrm.org/en/rotm/dr-brenda-milner |archivedate=ოქტომბერი 8, 2014 }}</ref> საერთო ჯამში, [[კანადა|კანადის]], [[ევროპა|ევროპისა]] და [[აშშ]]-ის მასშტაბით იგი 20-ზე მეტი უნივერსიტეტის საპატიო ხარისხითაა დაჯილდოებული.<ref>{{Cite web|url=https://www.mcgill.ca/neuro/about/notable-figures/brenda-milner/awards-and-honours|title=Awards & Honours of Brenda Milner|website=Montreal Neurological Institute and Hospital: About|publisher=Montreal Neurological Institute |access-date=21 January 2019}}</ref> ადრეულ ეტაპზე მილნერი ნიუნჰემის კოლეჯმა სარა სმითსონის კვლევითი სტიპენდიით დაჯილდოვდა, რამაც მას ნიუნჰემის კოლეჯში მუშაობის გაგრძელების შესაძლებლობა მისცა.<ref name="Distinguished"/> [[1984]] წელს მილნერი კანადის ორდენის ოფიცრის წოდებით დაჯილდოვდა, ხოლო [[2004]] წელს ამ ორდენის კომპანიონის წოდება მიენიჭა. [[1987]] წელს ნეირომეცნიერებაში რალფ ვ. გერარდის პრემიით დაჯილდოვდა. [[2004]] წელს ნეირომეცნიერებაში მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის ჯილდო გადაეცა.<ref>[http://www.nasonline.org/programs/awards/neurosciences.html Nas Award in the Neurosciences.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160925115922/http://www.nasonline.org/programs/awards/neurosciences.html |date=2016-09-25 }} (2012).</ref> [[1985]] წელს კვებეკის ეროვნული ორდენის ოფიცერი გახდა, ხოლო [[2009]] წელს ამ ორდენის დიდი ოფიცრის წოდებაც მიენიჭა.<ref name=":5">{{Cite web|url=http://www.ordre-national.gouv.qc.ca/membres/membre.asp?id=126|title=Brenda Milner|website=Membres de l'Ordre national du Québec|publisher=Gouvernement du Québec|language=fr|access-date=2012-01-01}}</ref> [[2007]] წელს ამერიკის ხელოვნებისა და მეცნიერების აკადემიის საპატიო უცხოელ წევრად აირჩიეს.<ref name=AAAS>{{cite web|title=Book of Members, 1780–2010: Chapter M|url=http://www.amacad.org/publications/BookofMembers/ChapterM.pdf|publisher=American Academy of Arts and Sciences|access-date=July 25, 2014}}</ref> [[2009]] წლის დეკემბერში შვეიცარიის პარლამენტში გამართულ ცერემონიაზე კოგნიტური ნეირომეცნიერების დარგში შეტანილი წვლილისთვის ბალსანის პრემია გადაეცა. [[2014]] წელს მილნერი ნეირმოცენიერებაში კავლის პრემიით დაჯილდოვდა. სხვა ჯილდოებს შორის აღსანიშნავია: მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის წევრად არჩევა (1976), ალცჰაიმერის დაავადების სამედიცინო კვლევისთვის მიღებული ჯილდო (1996), ამერიკის ხელოვნებისა და მეცნიერების აკადემიის წევრად არჩევა (2005), დენ დევიდის პრემია (2014), კანადის მეცნიერებისა და ინჟინერიის დიდების ხეივანში შესვლა (2012), კვებეკის ეროვნული ასამბლეისგან ღირსების მედლის მიღება (2018),<ref name="cbc.ca">{{cite web|url=https://www.cbc.ca/news/canada/montreal/trailblazing-montreal-neuroscientist-brenda-milner-turns-100-1.4743054|title=As she turns 100, 'there's no stopping' trailblazing Montreal neuroscientist Brenda Milner - CBC News|website=Cbc.ca|access-date=November 30, 2018}}</ref> ნორმან ანდერსონის ჯილდო ცხოვრებისეული ღვაწლისთვის (2009 და 2010), უაილდერ-პენფილდის პრემია (1993), კანადის სამეფო საზოგადოებისა და ლონდონის სამეფო საზოგადოების წევრად არჩევა და სხვ. == რესურსები ინტერნეტში == {{Commons category|Brenda Milner}} *[http://www.psych.ualberta.ca/~gcpws/Milner/Milner.html Great Canadian Psychology Website – Brenda Milner Biography] *[http://www.twit.tv/fib33 Interview on Futures in Biotech (2008)] *[https://www.nytimes.com/2013/05/21/science/still-charting-memorys-depths.html?pagewanted=all "Still Charting Memory’s Depths – A Conversation with Brenda Milner"], [[The New York Times]] (2013) == სქოლიო == {{სქოლიოს სია}} {{DEFAULTSORT:მილნერი, ბრენდა}} [[კატეგორია:დაბადებული 1918]][[კატეგორია:დაბადებული 15 ივლისი]][[კატეგორია:ბრიტანელი ქალი აკადემიკოსები]][[კატეგორია:კანადელი ფსიქოლოგები]][[კატეგორია:კანადელი ნეირომეცნიერები]][[კატეგორია:კანადელი ქალი აკადემიკოსები]][[კატეგორია:ინგლისელი ფსიქოლოგები]][[კატეგორია:ინგლისელი ნეირომეცნიერები]][[კატეგორია:კოგნიტური ნეირომეცნიერები]][[კატეგორია:სამეფო საზოგადოების ქალი წევრები]][[კატეგორია:ნეიროფსიქოლოგები]] [[კატეგორია:კანადელი ქალი ნეირომეცნიერები]][[კატეგორია:კანადელი ქალი ფსიქოლოგები]] [[კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები]] gery7lbeoewsmjaqire3k42ll7r57hh 0 526211 5564418 5553427 2026-10-24T03:34:31Z Jaba1977 3604 /* სქოლიო */ 5564418 wikitext text/x-wiki {{მანქანური თარგმანი}} {{გრამატიკა}} {{ინფოდაფა ლიდერი | სახელი = მია მოტლი | სურათი= 2019_Mia_Mottley_(cropped).jpg | სურათის ზომა = 250პქ | წარწერა სურათის ქვეშ= | ხელმოწერა = | დაბადების თარიღი = {{დაბადების თარიღი და ასაკი|1965|10|01}} | დაბადების ადგილი= [[ბარბადოსი]] | გარდაცვალების თარიღი = | გარდაცვალების ადგილი= | მოქალაქეობა = | ეროვნება = | რეზიდენცია = | საარჩევნო ოლქი = | მამა = | დედა = | მეუღლე = | შვილები= | განათლება =[[ლონდონის ეკონომიკის სკოლა]] | პროფესია = | საქმიანობა = | რელიგია = | ჯილდოები = | პარტია = [[ბარბადოსის ლეიბორისტული პარტია]] | საიტი= | რიგი = ბარბადოსის პრემიერ-მინისტრი | თანამდებობა დაიკავა = [[25 მაისი]], [[2018]] | თანამდებობა დატოვა = | ვიცე-პრეზიდენტი = | მონარქი = [[ელისაბედ II]] (2021-მდე) | პრეზიდენტი = [[სანდრა მეისონი]] (2021-დან) | პრემიერ-მინისტრი = | წინამორბედი = [[ფრეინდელ სტიუარტი]] | მემკვიდრე = | რიგი2 = | თანამდებობა დაიკავა2 = | თანამდებობა დატოვა2= | წინამორბედი2 = | მემკვიდრე2 = | პრეზიდენტი2= | ვიცე-პრეზიდენტი2 = | პრემიერ-მინისტრი2= | რიგი3 = | თანამდებობა დაიკავა3 = | თანამდებობა დატოვა3 = | წინამორბედი3 = | მემკვიდრე3 = | პრეზიდენტი3 = | პრემიერ-მინისტრი3= | რიგი4 = | თანამდებობა დაიკავა4 = | თანამდებობა დატოვა4 = | წინამორბედი4 = | მემკვიდრე4 = | პრეზიდენტი4 = | პრემიერ-მინისტრი4= }} '''მია მოტლი''' ({{lang-en|Mia Mottley}}; დ. [[1 ოქტომბერი]], [[1965]], [[ბარბადოსი]]) — ბარბადოსელი პოლიტიკოსი, ბარბადოსის პრემიერ-მინისტრი [[2018]] წლიდან და [[ბარბადოსის ლეიბორისტული პარტია|ლეიბორისტული პარტიის]] ლიდერი [[2008]] წლიდან. ბარბადოსის მერვე პრემიერ-მინისტრი და პირველი ქალი აღნიშნულ თანამდებობაზე. იგი არის ასევე ბარბადოსის პირველი პრემიერ-მინისტრი რესპუბლიკის გამოცხადებისა და კონსტიტუციური მონარქიის გაუქმების შემდეგ. მია მოტლი არის პარლამენტის წევრი [[1994]] წლიდან და წარმოადგენს სენტ-მიშელის ოლქს. [[1994]]-[[2008]] წლებში იგი მინისტრთა რამდენიმე პორტფელს ფლობდა. იყო განათლების, ახალგაზრდობის საქმეთა და კულტურის მინისტრი [[ოუენ არტური]]ს მთავრობაში და გახდა ყველაზე ახალგაზრდა მინისტრი ბარბადოსის ისტორიაში. [[2001]] წელს დაინიშნა შინაგან საქმეთა მინისტრად და გენერალურ პროკურორად და გახდა ბარბადოსში პირველი ქალი აღნიშნულ თანამდებობაზე. [[2006]] წელს დაინიშნა ეკონომიკისა და განვითარების მინისტრად და ამ თანამდებობაზე მუშაობდა [[2008]] წლამდე. იგი ასევე არის ინტერამერიკული დიალოგის წევრი.<ref>{{cite web|url=http://www.thedialogue.org/experts/mia-amor-mottely/|title=Inter-American Dialogue {{!}} Mia Amor Mottely|website=thedialogue.org|access-date=12 April 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170708144004/http://www.thedialogue.org/experts/mia-amor-mottely/|archive-date=8 July 2017|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170708144004/http://www.thedialogue.org/experts/mia-amor-mottely/|archivedate=8 ივლისი 2017}}</ref> ==ბიოგრაფია== მია მოტლი დაიბადა 1965 წლის 1 ოქტომბერს. იგი არის ერნესტ დეიტონ მოტლის (1907-1973 წწ.) შვილიშვილი, რომელიც იყო უძრავი ქონების ბროკერი და წარმატებული პოლიტიკური მოღვაწე. ერნესტ დეიტონ მოტლი იყო ბრიჯტაუნის პირველი მერი და იყო ბარბადოსის ნაციონალური პარტიის წევრი. მოტლის ბიძა, ასევე სახელად ერნესტ დეიტონ მოტლი, 1975 წლის მარტში შექმნილი ქრისტიანული სოციალ-დემოკრატიული პარტიის (CSD) პოლიტიკური ლიდერი გახდა. მისი ბიძაშვილი იყო მსახიობი [[ევა მოტლი]]. მიას მამა ელიოტ დეიტონ მოტლი იყო ადვოკატი, რომელიც მცირე ხნით იყო ბარბადოსის პარლამენტის წევრი. მას განათლება მიღებული ჰქონდა ბარბადოსში მდებარე ჰარისონის კოლეჯში და სამართლის სკოლაში. მუშაობდა ბელიზის გენერალურ პროკურორად და იყო ბელიზის სააპელაციო სასამართლოს წევრი. [[1967]] წელს დაოჯახდა სანტა ამორ ტაპინზე. მია მოტლიმ განათლება მიიღო გაეროს საერთაშორისო სკოლაში და დედოფლის კოლეჯში (ბარბადოსი). მოგვიანებით სწავლა გააგრძელა ლონდონის ეკონომიკის სკოლაში. 1986 წელს დაასრულა [[ლონდონის უნივერსიტეტი]] სამართლის სპეციალობით. ==პოლიტიკური კარიერა== 2008-2010 და 2013-2018 წლებში იყო ოპოზიციის ლიდერი ბარბადოსის პარლამენტში. 2018 წელს, მოტლის ხელმძღვანელობით ლეიბორისტულმა პარტიამ მოიპოვა ისტორიული გამარჯვება 24 მაისის საყოველთაო არჩევნებში, დაიკავა 30-ვე ადგილი პარლამენტში და გახადა პირველი პარტია, რომელმაც მიაღწია მსგავს წარმატებას. არჩევნებში მოიპოვა ხალხის ხმების 72,8 %, რაც ბარბადოსის ისტორიაში არის ყველაზე მაღალი მაჩვენებელი, რომელიც ოდესმე მიუღია პარტიას არჩევნებში.<ref>{{Cite web|url=http://www.caribbeanelections.com/bb/elections/bb_results_2018.asp|title=Barbados General Election Results 2018|website=caribbeanelections.com|access-date=26 May 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20190912213745/http://www.caribbeanelections.com/bb/elections/bb_results_2018.asp|archive-date=12 September 2019|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190912213745/http://www.caribbeanelections.com/bb/elections/bb_results_2018.asp|archivedate=12 სექტემბერი 2019}}</ref> მია მოტლიმ ასევე წარმატებას მიაღწია [[2022]] წლის 19 იანვარს<ref>{{cite web|url=https://www.bloomberg.com/news/articles/2022-01-20/barbados-prime-minister-wins-second-term-as-opposition-concedes|website=[[Bloomberg News]]|access-date=2022-01-21|title=Barbados Leader Mia Mottley Re-Elected in Another Landslide|author=Jim Wyss|date=2022-01-20}}</ref> გამართულ ვადამდელ არჩევნებშიც.<ref>{{Cite web|last=.|date=2021-12-28|title=Mottley Calls Snap Barbados General Election for January 2022|url=https://www.thestkittsnevisobserver.com/mottley-calls-snap-barbados-general-election-for-january-2022/|access-date=2022-01-09|website=The St Kitts Nevis Observer|language=en-US}}</ref> ==რესურსები ინტერნეტში== {{commons category}} *{{C-SPAN|miamottley}} *[https://web.archive.org/web/20080127045458/http://www.nationnews.com/life/290826489628257.php "Mia's rich political heritage"], ''The Nation'' (23 January 2008). *[https://web.archive.org/web/20100725222321/http://barbadosparliament.com/opposition_Leader.php Barbados Parliament Opposition Leader], barbadosparliament.com (2008). *[https://www.youtube.com/watch?v=WTY9kARrC_M "PM Mottley Interviewed by CNN's Amanpour Show (April 29/20)"] * [https://www.gettyimages.com/photos/barbados-mia-mottley Mia Mottley] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20241109122009/https://www.gettyimages.com/photos/barbados-mia-mottley |date=2024-11-09 }}, Getty Images ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{ბარბადოსის პრემიერ-მინისტრები}} {{DEFAULTSORT:მოტლი, მია}} [[კატეგორია:დაბადებული 1 ოქტომბერი]] [[კატეგორია:დაბადებული 1965]] [[კატეგორია:ბარბადოსელი ქალი პოლიტიკოსები]] [[კატეგორია:ბარბადოსის პრემიერ-მინისტრები]] [[კატეგორია:ქალი პრემიერ-მინისტრები]] [[კატეგორია:XXI საუკუნის ქალი პრემიერ-მინისტრები]] [[კატეგორია:ჩრდილოეთ ამერიკის ქალი პრემიერ-მინისტრები]] [[კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები]] [[კატეგორია:ქალი ფინანსთა მინისტრები]] [[კატეგორია:ქალი იუსტიციის მინისტრები]] [[კატეგორია:ლონდონის უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები]] [[კატეგორია:ქალი შინაგან საქმეთა მინისტრები]] [[კატეგორია:ლონდონის ეკონომიკის სკოლის კურსდამთავრებულები]] ggjtshrxwcttp3tf753iob1az5bp878 5564419 5564418 2026-10-24T03:36:04Z Jaba1977 3604 5564419 wikitext text/x-wiki {{მანქანური თარგმანი}} {{გრამატიკა}} {{ინფოდაფა ლიდერი | სახელი = მია მოტლი | სურათი= 2019_Mia_Mottley_(cropped).jpg | სურათის ზომა = 250პქ | წარწერა სურათის ქვეშ= | ხელმოწერა = | დაბადების თარიღი = {{დაბადების თარიღი და ასაკი|1965|10|01}} | დაბადების ადგილი= [[ბარბადოსი]] | გარდაცვალების თარიღი = | გარდაცვალების ადგილი= | მოქალაქეობა = | ეროვნება = | რეზიდენცია = | საარჩევნო ოლქი = | მამა = | დედა = | მეუღლე = | შვილები= | განათლება =[[ლონდონის ეკონომიკის სკოლა]] | პროფესია = | საქმიანობა = | რელიგია = | ჯილდოები = | პარტია = [[ბარბადოსის ლეიბორისტული პარტია]] | საიტი= | რიგი = ბარბადოსის პრემიერ-მინისტრი | თანამდებობა დაიკავა = [[25 მაისი]], [[2018]] | თანამდებობა დატოვა = | ვიცე-პრეზიდენტი = | მონარქი = [[ელისაბედ II]] (2021-მდე) | პრეზიდენტი = [[სანდრა მეისონი]], <br />[[ჯეფრი დევიდსონ ბოსტიკი]] | პრემიერ-მინისტრი = | წინამორბედი = [[ფრეინდელ სტიუარტი]] | მემკვიდრე = | რიგი2 = | თანამდებობა დაიკავა2 = | თანამდებობა დატოვა2= | წინამორბედი2 = | მემკვიდრე2 = | პრეზიდენტი2= | ვიცე-პრეზიდენტი2 = | პრემიერ-მინისტრი2= | რიგი3 = | თანამდებობა დაიკავა3 = | თანამდებობა დატოვა3 = | წინამორბედი3 = | მემკვიდრე3 = | პრეზიდენტი3 = | პრემიერ-მინისტრი3= | რიგი4 = | თანამდებობა დაიკავა4 = | თანამდებობა დატოვა4 = | წინამორბედი4 = | მემკვიდრე4 = | პრეზიდენტი4 = | პრემიერ-მინისტრი4= }} '''მია მოტლი''' ({{lang-en|Mia Mottley}}; დ. [[1 ოქტომბერი]], [[1965]], [[ბარბადოსი]]) — ბარბადოსელი პოლიტიკოსი, ბარბადოსის პრემიერ-მინისტრი [[2018]] წლიდან და [[ბარბადოსის ლეიბორისტული პარტია|ლეიბორისტული პარტიის]] ლიდერი [[2008]] წლიდან. ბარბადოსის მერვე პრემიერ-მინისტრი და პირველი ქალი აღნიშნულ თანამდებობაზე. იგი არის ასევე ბარბადოსის პირველი პრემიერ-მინისტრი რესპუბლიკის გამოცხადებისა და კონსტიტუციური მონარქიის გაუქმების შემდეგ. მია მოტლი არის პარლამენტის წევრი [[1994]] წლიდან და წარმოადგენს სენტ-მიშელის ოლქს. [[1994]]-[[2008]] წლებში იგი მინისტრთა რამდენიმე პორტფელს ფლობდა. იყო განათლების, ახალგაზრდობის საქმეთა და კულტურის მინისტრი [[ოუენ არტური]]ს მთავრობაში და გახდა ყველაზე ახალგაზრდა მინისტრი ბარბადოსის ისტორიაში. [[2001]] წელს დაინიშნა შინაგან საქმეთა მინისტრად და გენერალურ პროკურორად და გახდა ბარბადოსში პირველი ქალი აღნიშნულ თანამდებობაზე. [[2006]] წელს დაინიშნა ეკონომიკისა და განვითარების მინისტრად და ამ თანამდებობაზე მუშაობდა [[2008]] წლამდე. იგი ასევე არის ინტერამერიკული დიალოგის წევრი.<ref>{{cite web|url=http://www.thedialogue.org/experts/mia-amor-mottely/|title=Inter-American Dialogue {{!}} Mia Amor Mottely|website=thedialogue.org|access-date=12 April 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170708144004/http://www.thedialogue.org/experts/mia-amor-mottely/|archive-date=8 July 2017|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170708144004/http://www.thedialogue.org/experts/mia-amor-mottely/|archivedate=8 ივლისი 2017}}</ref> ==ბიოგრაფია== მია მოტლი დაიბადა 1965 წლის 1 ოქტომბერს. იგი არის ერნესტ დეიტონ მოტლის (1907-1973 წწ.) შვილიშვილი, რომელიც იყო უძრავი ქონების ბროკერი და წარმატებული პოლიტიკური მოღვაწე. ერნესტ დეიტონ მოტლი იყო ბრიჯტაუნის პირველი მერი და იყო ბარბადოსის ნაციონალური პარტიის წევრი. მოტლის ბიძა, ასევე სახელად ერნესტ დეიტონ მოტლი, 1975 წლის მარტში შექმნილი ქრისტიანული სოციალ-დემოკრატიული პარტიის (CSD) პოლიტიკური ლიდერი გახდა. მისი ბიძაშვილი იყო მსახიობი [[ევა მოტლი]]. მიას მამა ელიოტ დეიტონ მოტლი იყო ადვოკატი, რომელიც მცირე ხნით იყო ბარბადოსის პარლამენტის წევრი. მას განათლება მიღებული ჰქონდა ბარბადოსში მდებარე ჰარისონის კოლეჯში და სამართლის სკოლაში. მუშაობდა ბელიზის გენერალურ პროკურორად და იყო ბელიზის სააპელაციო სასამართლოს წევრი. [[1967]] წელს დაოჯახდა სანტა ამორ ტაპინზე. მია მოტლიმ განათლება მიიღო გაეროს საერთაშორისო სკოლაში და დედოფლის კოლეჯში (ბარბადოსი). მოგვიანებით სწავლა გააგრძელა ლონდონის ეკონომიკის სკოლაში. 1986 წელს დაასრულა [[ლონდონის უნივერსიტეტი]] სამართლის სპეციალობით. ==პოლიტიკური კარიერა== 2008-2010 და 2013-2018 წლებში იყო ოპოზიციის ლიდერი ბარბადოსის პარლამენტში. 2018 წელს, მოტლის ხელმძღვანელობით ლეიბორისტულმა პარტიამ მოიპოვა ისტორიული გამარჯვება 24 მაისის საყოველთაო არჩევნებში, დაიკავა 30-ვე ადგილი პარლამენტში და გახადა პირველი პარტია, რომელმაც მიაღწია მსგავს წარმატებას. არჩევნებში მოიპოვა ხალხის ხმების 72,8 %, რაც ბარბადოსის ისტორიაში არის ყველაზე მაღალი მაჩვენებელი, რომელიც ოდესმე მიუღია პარტიას არჩევნებში.<ref>{{Cite web|url=http://www.caribbeanelections.com/bb/elections/bb_results_2018.asp|title=Barbados General Election Results 2018|website=caribbeanelections.com|access-date=26 May 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20190912213745/http://www.caribbeanelections.com/bb/elections/bb_results_2018.asp|archive-date=12 September 2019|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190912213745/http://www.caribbeanelections.com/bb/elections/bb_results_2018.asp|archivedate=12 სექტემბერი 2019}}</ref> მია მოტლიმ ასევე წარმატებას მიაღწია [[2022]] წლის 19 იანვარს<ref>{{cite web|url=https://www.bloomberg.com/news/articles/2022-01-20/barbados-prime-minister-wins-second-term-as-opposition-concedes|website=[[Bloomberg News]]|access-date=2022-01-21|title=Barbados Leader Mia Mottley Re-Elected in Another Landslide|author=Jim Wyss|date=2022-01-20}}</ref> გამართულ ვადამდელ არჩევნებშიც.<ref>{{Cite web|last=.|date=2021-12-28|title=Mottley Calls Snap Barbados General Election for January 2022|url=https://www.thestkittsnevisobserver.com/mottley-calls-snap-barbados-general-election-for-january-2022/|access-date=2022-01-09|website=The St Kitts Nevis Observer|language=en-US}}</ref> ==რესურსები ინტერნეტში== {{commons category}} *{{C-SPAN|miamottley}} *[https://web.archive.org/web/20080127045458/http://www.nationnews.com/life/290826489628257.php "Mia's rich political heritage"], ''The Nation'' (23 January 2008). *[https://web.archive.org/web/20100725222321/http://barbadosparliament.com/opposition_Leader.php Barbados Parliament Opposition Leader], barbadosparliament.com (2008). *[https://www.youtube.com/watch?v=WTY9kARrC_M "PM Mottley Interviewed by CNN's Amanpour Show (April 29/20)"] * [https://www.gettyimages.com/photos/barbados-mia-mottley Mia Mottley] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20241109122009/https://www.gettyimages.com/photos/barbados-mia-mottley |date=2024-11-09 }}, Getty Images ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{ბარბადოსის პრემიერ-მინისტრები}} {{DEFAULTSORT:მოტლი, მია}} [[კატეგორია:დაბადებული 1 ოქტომბერი]] [[კატეგორია:დაბადებული 1965]] [[კატეგორია:ბარბადოსელი ქალი პოლიტიკოსები]] [[კატეგორია:ბარბადოსის პრემიერ-მინისტრები]] [[კატეგორია:ქალი პრემიერ-მინისტრები]] [[კატეგორია:XXI საუკუნის ქალი პრემიერ-მინისტრები]] [[კატეგორია:ჩრდილოეთ ამერიკის ქალი პრემიერ-მინისტრები]] [[კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები]] [[კატეგორია:ქალი ფინანსთა მინისტრები]] [[კატეგორია:ქალი იუსტიციის მინისტრები]] [[კატეგორია:ლონდონის უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები]] [[კატეგორია:ქალი შინაგან საქმეთა მინისტრები]] [[კატეგორია:ლონდონის ეკონომიკის სკოლის კურსდამთავრებულები]] gn43n1xq0qizmohqxwp970vl6mtsf6q 0 551798 5564458 4857614 2026-10-24T08:20:48Z InternetArchiveBot 124291 დაარქივდა 0 წყარო და 1 წყარო მოინიშნა მკვდრად. #IABot (v2.0.9.6) 5564458 wikitext text/x-wiki '''ბუხარას სახანო''' (ან '''ბუხოროს სახანო''') იყო უზბეკური სახელმწიფო<ref>Peter B.Golden (2011) ''Central Asia in World History'', p.115</ref> [[ცენტრალური აზია|ცენტრალურ აზიაში]] 1500 წლიდან 1785 წლამდე. ის დააარსა აბულ-ხაირიდის დინასტიამ, [[შაიბანიდები|შაიბანიდების]] განშტოებიდან. 1553 წლიდან 1540 წლამდე პერიოდში, [[ბუხარა]] უბაიდალა ხანის მეფობისას მცირე დროით გახდა დედაქალაქი. სახანომ უდიდეს მასშტაბსა და გავლენას მიაღწია ბოლოს წინა მმართველის აბულ-ხაირიდის მმართველობის დროს, რომელსაც მეცნიერები [[აბდულა-ხან II|აბდულა-ხან II-ს]] (1557-1598 წწ.) უწოდებენ. XVII და XVIII საუკუნეებში, სახანოს მართავდა ჯანიდების დინასტია (ასტრახანიდები ან ტოკაი ტიმურიდები). ისინი იყვნენ ჩინგიზიდების უკანასკნელი შთამომავლები, რომლებიც მართავდნენ ბუხარას. 1740 წელს ის დაიპყრო სპარსეთის შაჰმა, ნადირ შაჰმა. 1747 წელს შაჰის სიკვდილის შემდეგ, სახანო კონტროლდებოდა არაჩინგიზიდი შთამომავლის, კერძოდ, უზბეკი ემირის, ხუდაიარ ბიის მიერ, ''ატალიკის'' პოზიციის მეშვეობით. 1785 წელს მისმა შთამომავალმა, შაჰ მურადმა ფორმალური გახადა თავისი ოჯახის დინასტიის მმართველობა ([[მანღითები|მანღითების]] დინასტია) და სახანო გადაიქცა "ბუხარას საემიროდ".<ref>[[Svat Soucek|Soucek, Svat]].</ref> მანღითები იყვნენ არაჩინგიზიდები და ხანის ნაცვლად აიღეს ემირის ისლამური სახელწოდება, რადგან მათი ლეგიტიმურობა არ იყო დაფუძნებული ჩინგიზ ხანის შთამომავლობაზე. == აბულ-ხაირიდის დინასტია == === მუჰამედ შიბანის აღზევება === [[ფაილი:The Battle between Shah Ismail and Abul-Khayr Khan.jpg|მარცხნივ|მინი|218x218პქ| მერვის ბრძოლა, რომელიც გაიმართა [[შაჰი|შაჰ]] [[ისმაილ I|ისმაილ I-სა]] და [[მუჰამედ შაიბანი|მუჰამედ შიბანს]] შორის 1510 წელს.]] პირველი დინასტია, რომელიც 1500-დან 1598 წლამდე მართავდა სახანოს, იყო აბულ-ხაირიდის დინასტია. ისინი იყვნენ შიბანიდების განშტოება და ჩემულობდნენ ჩინგიზ ხანის შვილის, ჯუჩის შთამომავლობას.<ref name=":23">{{Cite book|last=Burton|first=Audrey|url=https://books.google.com/books?id=W97UwAEACAAJ|title=The Bukharans: A Dynastic, Diplomatic, and Commercial History, 1550–1702|date=1997-07-15|publisher=Palgrave Macmillan|isbn=978-0-312-17387-6|pages=2–3|language=en}}</ref> მმართველი აბულ-ხაირიდების წინაპარმა, კერძოდ, აბულ ხაირ ხანმა შექმნა იმპერია, რომელიც მისი გარდაცვალების დროს, 1469 წელს, გადაჭიმული იყო ციმბირიდან სირ დარიას მდინარემდე. ის აკონტროლებდა ქალაქებს, კერძოდ, სიგჰნაქს, სუზაქს, არქუქს, უზგენდს და იასის, სირ დარიასთან ერთად.<ref name=":222">{{Cite book|url=https://unesdoc.unesco.org/ark:/48223/pf0000130205|title=History of civilizations of Central Asia, v. 5: Development in contrast, from the sixteenth to the mid-nineteenth century|publisher=[[UNESCO]]|year=2003|isbn=92-3-103876-1|volume=5|pages=33–36|language=}}</ref> მიუხედავად იმისა, რომ უზბეკური ტომები მომთაბარეებად რჩებოდნენ, ცხოვრობდნენ რა სტეპებში, აბულ ხაირ ხანს არავითარი ინტერესი არ ჰქონდა დაეპყრო ტრანსოქსიანას ან ხორასანის მიწები. მისი გარდაცვალების შემდეგ, იმპერია გაიყო მცირე ნაწილებად, რომელსაც მართავდნენ სულთნები და ტომის ბელადები. ერთ-ერთ ასეთ ერთეულს მართავდა მუჰამედ შიბანი, აბულ ხაირ ხანის შვილიშვილი. იგი იყო კარგად განათლებული, ჰქონდა დიდებული სამხედრო ინტელექტი და სურვილი თავად დაეპყრო [[მავერანაჰრი|მავერანაჰრის]] ბინადარი მიწები. 1490-იან წლებში მუჰამედ შიბანმა გაიარა ცენტრალური აზია და დაიპყრო სამარქანდი, ბუხარა, [[ტაშკენტი]] და [[ანდიჟანი]] 1500-დან 1503 წლამდე.<ref>{{Cite book|last=Bregel|first=Yuri|url=https://brill.com/view/title/7490|title=An Historical Atlas of Central Asia|date=2003-06-27|publisher=Brill|isbn=978-90-474-0121-6|pages=50|language=en}}</ref> მისი ერთ-ერთი ყველაზე სასტიკი მტერი იყო ზაჰირ უდ-დინ მუჰამედ ბაბური, [[ფერღანის ხეობა|ფერღანის]] ტიმურიდი პრინცი. მან მოახერხა მცირე დროით დაეკავებინა სამარყანდი, რომელიც იყო მუჰამედ შიბანის მფლობელობაში და კიდევ ორჯერ ეცადა დაეპყრო ის. გადამწყვეტი მომენტი ამ ორს შორის კონფლიქტში იყო სარ-ი პულის ბრძოლა 1501 წლის გაზაფხულზე, რომელსაც შედეგად მოჰყვა ბაბურის დამარცხება. 1505 წელს მუჰამედ შიბანმა დაიკავა ურგენჩი 10 წლიანი ალყის შემდეგ, რასაც მოჰყვა ხვარაზმის ანექსია. ჰერატის მმართველი, სულთანი ჰუსეინ ბაიქარა, ეცადა დაეწყო კამპანია ტრანსოქსიანაში, მაგრამ ის უშედეგო აღმოჩნდა. როცა მან გადაწყვიტა ბრძოლის ველის დაკავება, მას უკვე აღარ შეეძლო ჯარის გაძღოლა. 1506 წელს ის გარდაიცვალა და მას მემკვიდრედ დარჩა ორი ვაჟი (ბადი ალ-ზამან მირზა და მუზაფარ ჰუსეინ მირზა). მიუხედავად მათ შორის არსებული განსხვავებებისა, ისინი დაეთანხმნენ ერთმანეთს განეწყოთ ჯარი უზბეკების წინააღმდეგ. მათ შეკრიბეს თავიანთი ძალები მურღაბის მდინარის გასწვრივ და შეუერთდნენ ბაბურს, რათა შეტაკებოდნენ მუჰამედ შიბანს. 1506 წელს შიბანმა დაიკავა ბალხი და გაერთიანდა ტიმურიდის ძალებთან. საბოლოოდ, 1507 წელს მან შეძლო [[ჰერათი|ჰერათისა]] და ტიმურიდების მთელი დანარჩენი მიწების დაკავება. ამ დროს, მან განდევნა ტიმურიდები [[ყუნდუზი|ყუნდუზიდან]], [[ბალხი|ბალხიდან]], ხორასანიდან, ხვარაზმიდან, სხვა რეგიონებიდან და შეიყვანა ისინი თავის იმპერიაში. მიუხედავად ამისა, ახლადდაარსებული [[სეფიანთა იმპერია|სეფიანთა იმპერიის]] შაჰი [[ისმაილ I|ისმაილი]], რომელსაც სურდა თავად დაეპყრო ტიმურიდების მიწები, განრისხდა შიბანის მიერ სუნიზმის ერთგულებით, შეიჭრა ხორასანში და მოკლა მუჰამედ შიბანი ქალაქ [[მერვი|მერვის]] გარეთ 1510 წელს. ხორასანი და ხვარაზმი დაიპყრო ირანმა და [[სამარყანდი]] მცირე დროით გადაეცა [[ბაბური|ბაბურს]] 1512 წელს. თუმცა, მან ვერ შეძლო იქ დიდი ხნით ფეხის მოკიდება და მალე უზბეკებმა მოახერხეს დაკარგული ტერიტორიის დაბრუნება. მიუხედავად ამისა, ხვარაზმი სამუდამოდ გახდა დამოუკიდებელი და იქცა [[ხივის სახანო|ხივის სახანოდ]]. ის იმართებოდა შიბანიდების კიდევ ერთი განშტოების, არაბშაჰიდების მიერ.<ref name=":32">{{Cite web|last=Bregel|first=Yuri|date=February 20, 2009|title=ABU'L-KHAYRIDS|url=https://www.iranicaonline.org/articles/abul-khayrids-dynasty|website=[[Encyclopædia Iranica]]}}</ref> ხვარაზმი მცირე დროით დაიპყრო უბაიდულა ხანმა (1533-1539 წწ.), მაგრამ მალევე ის კიდევ ერთხელ გახდა დამოუკიდებელი.<ref name=":232">{{Cite book|url=https://unesdoc.unesco.org/ark:/48223/pf0000130205|title=History of civilizations of Central Asia, v. 5: Development in contrast, from the sixteenth to the mid-nineteenth century|publisher=[[UNESCO]]|year=2003|isbn=92-3-103876-1|volume=5|pages=36–37|language=}}</ref> == ჯანიდის დინასტია == [[ფაილი:Imamquli-khan.jpg|მინი| იმამ ყული ხანი, ბუხარანის სახანოს მმართველი 1611 წლიდან 1642 წლამდე.]] ჯანიდის დინასტია (ასტრახანიდების შთამომავლები) მართავდა სახანოს 1599 წლიდან 1747 წლამდე. იარ მუჰამედი და მისი ოჯახი გაიქცა ასტრახანიდან მას შემდეგ, რაც ის რუსებმა ჩაიგდეს ხელში. მას ჰყავდა ვაჟი სახელად ჯანი მუჰამედი, რომელსაც, თავის მხრივ, ჰყავდა ორი ვაჟიშვილი - ბაქი მუჰამედი და ვალი მუჰამედ ხანი, ხოლო მისი ცოლი იყო უკანასკნელი მმართველი შაიბანიდის ქალიშვილი.<ref>McChesney, R. D. "The reforms" of Baqi Muhammad Khan in Central Asiatic Journal 24, no. 1/2 (1980): 78.</ref> დინ მუჰამედ სულთნის ვაჟი - ბაქი მუჰამედ ხანმა 1599 წელს დაამარცხა პირ მუჰამედ ხან II, რომელმაც დაკარგა თავისი ავტორიტეტი. ის გახდა ჯანიდების ან აშტარხანიდების დინასტიის რეალური დამაარსებელი ბუხარას სახანოში (1599-1756 წწ.). ბაქი მუჰამედ ხანმა, მიუხედავად მცირე დროით მისი მეფობისა, გაატარა ადმინისტრაციული, საგადასახადო და სამხედრო რეფორმები, რამაც წვლილი შეიტანა ქვეყნის შემდგომ განვითარებაში. მან შექმნა მონეტები ბაქი მუჰამედ ბაჰადურხანის და პირველი ოთხი ხალიფის სახელების წარწერით.<ref>Davidovich Ye. A., Istoriya monetnogo dela Sredney Azii XVII—XVIII vv.</ref> ამ პერიოდის განმავლობაში, უზბეკმა პოეტმა ტურდიმ დაწერა კრიტიკული პოემები და გაერთიანებისკენ მოუწოდა 92 უზბეკური ტომის ხალხს. ყველაზე ცნობილი უზბეკი პოეტი მაშრაბი, რომელიც წერდა, როგორც ჩაღათაის, ისე [[სპარსული ენა|სპარსულ ენაზე]], შეადგინა პოემები, რომელიც დღემდე პოპულარულია. XVII და XVIII საუკუნის დასაწყისში, ისტორიული ნაშრომები დაიწერა სპარსულ ენაზე. ცნობილ ისტორიკოსებს შორის აღსანიშნავი არიან აბდურაჰმან ტოლე, მუჰამედ ამინ ბახარი და მუტრიბი.<ref>{{Cite web|url=https://iranicaonline.org/articles/central-asia-vi|title=Welcome to Encyclopaedia Iranica}}</ref> XVII საუკუნის მეორე ნახევრის წყაროებში, "92 უზბეკური ტომების" გამოხატულება გამოყენებულია ბუხარას სახანოს მოსახლეობის ნაწილთან დაკავშირებით.<ref>Malikov A. “92 Uzbek tribes” in official discources and the oral traditions from the sixteenth to nineteenth centuries in Golden Horde Review. 2020, volume 8 issue 3, p.520</ref> 1711 წლის 18 მარტს უბაიდულა ხანის მკვლელობის შემდეგ, ბუხარანის სახელმწიფო დაიშალა რამდენიმე განსხვავებულ სამთავროდ. ჩეხოვიჩის თანახმად, ყარაკულის, ვარდანზის, ვაბკენტისა და გიჯდუვანის რაიონები მოექცა ახანი ბუხარანის ხანის, აბულ-ფაიზის მმართველობის ქვეშ. სხვა წყაროები იუწყებიან, რომ მისი ძალაუფლება არ ვრცელდებოდა ბუხარანის ციტადელის მიღმა.<ref name=":12">{{Cite book|last=Wilde|first=Andreas|url=https://books.google.com/books?id=sW95AQAACAAJ|title=What is Beyond the River?: Power, Authority, and Social Order in Transoxania 18th–19th Centuries|date=2016|publisher=Verlag der Österreichischen Akademie der Wissenschaften|isbn=978-3-7001-7866-8|language=en}}</ref> <ref>{{Cite web|date=2003|title=History of civilizations of Central Asia, v. 5: Development in contrast, from the sixteenth to the mid-nineteenth century|url=https://unesdoc.unesco.org/ark:/48223/pf0000130205|access-date=2022-05-23|website=unesdoc.unesco.org}}</ref> == ჯანიდის დაცემა და მანღითის აღმასვლა == [[ფაილი:Registan_square_Samarkand.jpg|მინი|250x250პქ| რეგისტანი და მისი სამი [[მედრესე]] . მარცხნიდან მარჯვნივ: [[ულუღ ბეგის მედრესე (სამარყანდი)|ულუღ ბეგის მედრესე]] ([[თემურიდები|ტიმურიდი]], აშენდა 1417–1421 წწ.), ტილია-კორის მედრესე (აშენდა 1646–1660 წწ.) და შერ-დორ მედრესე (აშენდა 1619–1636 წწ.).]] აშტარხანიდები ჩანაცვლდნენ უზბეკი მანღითების დინასტიის მიერ, რომელთა წევრები მართავდნენ ბუხარას 1920 წლამდე. ბუხარას სახანოში უზბეკი მანღითების არისტოკრატიის წარმომადგენლების პოლიტიკური გავლენის გაძლიერების დაწყება თარიღდება მე-17 საუკუნის დასაწყისით. მაგრამ მათი ძლიერების რეალური ზრდა მოხდა ატალიკის პოსტზე 1712 წელს ხუდაიარ-ბიი მანღითის დანიშვნის შემდგომ. მისმა ვაჟმა მუჰამედ ჰაკიმ-ბიიმ დივანბეგის პოსტი დაიკავა აბულფეიზ-ხანის სასამართლოში. 1715-1716 წლებში, ხუდაიარ-ბიი გადააყენეს პოსტიდან იბრაჰიმ-პარვანაჩის ინიციატივით. 1719-1720 წლებში, ბუხარადან იბრაჰიმ-ბეის წასვლის შემდგომ, ხუდაიარ-ბეის, რომელიც იყო ბალხში, მიეცა უფლება დაბრუნებოდა ძალაუფლებას, რამაც მას უძღვნა მისი ვაჟიშვილის, მუჰამედ ჰაკიმ-ბეის პოლიტიკის შედეგად კარშის მემკვიდრეობა. 1721 წელს მუჰამედ ჰაკიმ-ბიი დაინიშნა ატალიკის პოზიციაზე. სპარსეთის აფშარიდი მმართველის, ნადირ შაჰის მავერანაჰრში 1740 წლის კამპანიის დროს, მუჰამედ ჰაკიმ-ბიიმ დაიწყო მასთან სამშვიდობო მოლაპარაკებები, ამდენად იხსნა ქვეყანა ომისგან და განიმტკიცა ძალაუფლება. მას ჰყავდა 4 ვაჟიშვილი: მუჰამედ ბადალ-ბიი, კურბან-მირაჰური (დაიღუპა 1733 წელს), მუჰამედ რაჰიმი, იავ კაშტი-ბიი, ბარატ-სულთანი. მისი მესამე ვაჟი, მუჰამედ რაჰიმი, შეუერთდა ნადირ შაჰს და მონაწილეობა მიიღო მის შემდგომ კამპანიებში. 1740 წლიდან მოყოლებული, ბუხარას სახანოში რეალური ძალაუფლება იყო უზბეკური კლანის, მანღითების უკანასკნელი ატალიკების, მუჰამედ ჰაკიმ-ბიის (1740-1743 წწ.), მუჰამედ რახიმის (1745-1753 წწ.) და დანიიალ-ბიის (1758-1785 წწ.) ხელებში. ბუხარას ხანები მთლიანად დამოკიდებული იყვნენ მათზე. 1747 წელს, აბულფაიზ ხანის მკვლელობის შემდეგ, რეალური ძალაუფლება იყო მუჰამედ რაჰიმის ხელში. 1756 წლამდე, ნომინალური მმართველები იყვნენ აშტარხანიდები - აბდულმუმინ ხანი (1747-1751 წწ.), უბაიდალა ხანი III (1751-1754 წწ.) და აბულგაზი ხანი (1754-1756 წწ.). მუჰამედ რაჰიმი თავად დაქორწინდა აბულფაიზის ხანის ქალიშვილზე. მუჰამედ რაჰიმ ბიის ქვეშ, ბუხარას სახანომ შეძლო გაფართოება ჰისარის, [[სამარყანდი|სამარყანდის]], ურგუთის, [[ზარაფშანის ქედი|ზარაფშანის ქედის]], [[კულობი|კულობის]], [[ჯიზახი|ჯიზახის]] და ურა ტეპეს რაიონების მიმართულებით. 3 წლის განმავლობაში, მან, ასევე შეძლო დაემორჩილებინა ზამინი, [[ფანჯაკენტი|ფანჯაკერტი]] და ფალგარი.<ref name=":02">{{Cite journal|last=Saifi|first=Saifullah|date=2002|title=The khanate of bukhara from C 1800 to russian revolution|url=http://shodhganga.inflibnet.ac.in:8080/jspui/handle/10603/52438|journal=University|language=English}}</ref> მიუხედავად იმისა, რომ მუჰამედ რახიმი არ იყო ჩინგიზ ხანის შთამომავალი, ძლიერი პოლიტიკისა და კარგი ორგანიზაციის შედეგად, მან მოიპოვა მისი ძალაუფლების აღიარება, დაიკავა სამეფო ტახტი და მიიღო კიდეც ხანის ტიტული. რაჰიმ ბის ხელში უნდა ჩაეგდო ადგილობრივი ბელადების ძალაუფლება. მან შეუტია ტურგაი მურად ბურქუტს, ნუროტას მმართველს და მიიანკალის პროვინციას, სამარყანდსა და ბუხარას შორის. პირველი მათგანი იძულებული გახდა ეცნო ბუხარანის სუვერენიტეტი. 1753 წელს რაჰიმ ბი თავს დაესხა ურგუთს და დაიმორჩილა შაჰრისაბზი, ჰისარი და კულაბი. 1754 წელს მან წარმატებით შეიყვანა [[ხოჯენდი]], [[ტაშკენტი]] და [[თურქესტანი]] თავის სახანოში. 1762 წელს, ბუხარანის ჯარებმა დაიპყრეს ქალაქი ჩარჯუი და დაიმორჩილეს თურქები.<ref>{{Cite web|last=Holzwarth|first=Wolfgang|date=2011|title=COMMUNITY ELDERS AND STATE AGENTS: ĪLBĒGĪS IN THE EMIRATE OF BUKHARA AROUND 1900|url=https://www.nomadsed.de/fileadmin/user_upload/redakteure/Dateien_Intern/Archiv_AG_1/Eurasian_Studies_8__Holzwarth_.pdf}} {{Dead link|date=ოქტომბერი 2026 |bot=InternetArchiveBot }}</ref> == კულტურა == [[ფაილი:La_nécropole_de_Tchor_Bakhr_(Boukhara,_Ouzbékistan)_(5719346105).jpg|მარჯვნივ|მინი|250x250პქ| ჩორ-ბაქრის მემორიალური კომპლექსი, აშენდა [[მუჰამედ შაიბანი|მუჰამედ შაიბანის]] დროს, დაახლოებით 1510 წელს, ბუხარაში.]] [[ფაილი:Ceremonial_hanging_IMA_50671.jpg|მინი| ''სუზანი'' (საზეიმო ჩამოსაკიდი); 1700-იანი წლების ბოლოს; ბამბა; 92 × 63; [[უზბეკეთი|უზბეკეთიდან]]; [[ინდიანაპოლისის ხელოვნების მუზეუმი]] (აშშ).]] მუჰამედ შიბანს ძალიან უყვარდა პოეზია და მისი პოეზიის თურქული კოლექციები დღემდე არის შემონახული. არსებობს წყაროები იმის შესახებ, რომ მუჰამედ შიბანი წერდა პოეზიას ორივე, თურქულ და სპარსულ ენებზე. მუჰამედ შიბანის პოემების "დივანი", დაწერილი ცენტრალური აზიის თურქულ სალიტერატურო ენაზე, ამჟამად დაცულია ტოპკაპის ხელნაწერთა კოლექციაში ქალაქ სტამბოლში. მისი ფილოსოფიური და რელიგიური ნაშრომის ხელნაწერი: "ჰაჰრ ულ-ხუდო", დაწერილი ცენტრალური აზიის თურქულ სალიტერატურო ენაზე 1508 წელს, განთავსებულია ლონდონში.<ref>A.J.E.Bodrogligeti, «Muhammad Shaybani’s Bahru’l-huda : An Early Sixteenth Century Didactic Qasida in Chagatay», Ural-Altaische Jahrbücher, vol.54 (1982), p. 1 and n.4</ref> მუჰამედ შიბანი პოეზიას წერდა "შიბანის" ფსევდონიმის ქვეშ. მან დაწერა პროზა, სახელწოდებით რისალე-იი მაარიფ-ი შიბანი. ის დაიწერა თურქულ-ჩაღათაის ენაზე 1507 წელს, ხორასანის დაპყრობიდან მცირე ხანში და მიეძღვნა მის ვაჟს, მუჰამედ ტიმურ-სულთანს (ხელნაწერი დაცულია სტამბოლში). უბაიდულა ხანი იყო ძალიან განათლებული პიროვნება, მან დახვეწილად გადმოსცა ყურანი და დაურთო კომენტარები თურქულ ენაზე. ის, ასევე იყო ნიჭიერი მომღერალი და მუსიკოსი. მავერანაჰრში ყველაზე გამორჩეული სასამართლოს სალიტერატურო წრის ფორმირება მე-16 საუკუნის პირველ ნახევარში დაკავშირებულია უბაიდულა ხანის სახელთან. უბაიდულა ხანი თავად წერდა პოეზიას თურქულ, სპარსულ და არაბულ ენებზე, უბაიდიის სალიტერატურო ფსევდონიმის ქვეშ. მისი პოემების კოლექციამ დღევანდელ დღემდე მოაღწია.<ref>B. V. Norik, Rol' shibanidskikh praviteley v literaturnoy zhizni Maverannakhra XVI v.</ref> თურქული ისტორიოგრაფია განვითარდა მე-16 საუკუნის დასაწყისში, თუმცა მისი პროდუქცია შედარებით მცირე იყო. [[მუჰამედ შაიბანი|მუჰამედ შიბანი]] ხანის მეფობამ გავლენა მოახდინა ერთ ჩაღათაის თურქულ ისტორიულ ნაშრომზე, შიბანი-ნამაზე, ხოლო ''ტავარიხ-ი-იი ნუსრატ-ნამა'', დაფინანსებული იყო თავად ხანის მიერ. ხანმა, ასევე შთაბეჭდილება მოახდინა ბინა-ი-სა და შადის ორ სპარსულ ისტორიაზე და პატრონაჟი გაუწია სპარსულიდან ჩაღათაიზე 6 ნაშრომის თარგმნას. ბუხარას სახანოში, აბულ-ხაირიდის ეპოქაში, აღა-ი ბუზურგი ანუ "დიდებული ლედი", იყო ცნობილი გულმოდგინე [[სუფიზმი|სუფისტი]] (ის გარდაიცვალა 1522-23 წლებში). მას, ასევე ეძახდნენ "მასტურა ხათუნს".<ref>Aminova Gulnora, Removing the Veil of Taqiyya: Dimensions of the Biography of Agha-yi Buzurg (a sixteenth-century female saint from Transoxiana).</ref> აბდ ალ-აზიზ ხანმა (1540-1550 წწ.) შექმნა ბიბლიოთეკა "არ არსებობს მისი თანასწორი" მთელ მსოფლიოში. მოწინავე მეცნიერი სულთანი მირაკ მუნში მუშაობდა იქ 1540 წლიდან. ნიჭიერმა კალიგრაფისტმა მირ აბიდ ხუსაინმა შექმნა ნასტალიკის და რაიჰანის შედევრი სცენარები. ის იყო მინიატურების შესანიშნავი მხატვარი, ინკრუსტაციის მცოდნე და ბიბლიოთეკარი ბუხარას ბიბლიოთეკაში.<ref>Khasan Nisari.</ref> == მმართველთა სია == === ჯანიდები === * ბაქი მუჰამედ ხანი (1599–1605 წწ.) * ვალი მუჰამედ ხანი (1605-1611 წწ.) * იმამ ყული ხანი (1611-1642 წწ.) * ნადრ მუჰამედ ხანი (1642-1645 წწ.) * აბდ ალ-აზიზ ხანი (1645-1680 წწ.) * სუბჰან ყული ხანი (1680–1702 წწ.) <ref name="Karoly2014">{{Cite book|author=László Karoly|title=A Turkic Medical Treatise from Islamic Central Asia: A Critical Edition of a Seventeenth-Century Chagatay Work by Subḥān Qulï Khan|url=https://books.google.com/books?id=2i2eBQAAQBAJ&pg=PA5|date=14 November 2014|publisher=BRILL|isbn=978-90-04-28498-2|pages=5–}}</ref> <ref>{{Cite book|title=Orvostörténeti Közlemények: Communicationes de historia artis medicinae|url=https://books.google.com/books?id=taZNAQAAIAAJ&q=author+medical+treatise+born+one+last+members+famous+dynasty+ancestors+emigrated+treatise|publisher=Könyvtár}}</ref> <ref name="SarıMedicine2005">{{Cite book|author=Nil Sarı|title=Otuz Sekizinci Uluslararası Tıp Tarihi Kongresi Bildiri Kitabı, 1–6 Eylül 2002|url=https://books.google.com/books?id=vfHaAAAAMAAJ&q=author+medical+treatise+born+one+last+members+famous+dynasty+ancestors+emigrated+treatise|publisher=Türk Tarih Kurumu|isbn=9789751618252}}</ref> * უბაიდულა ხანი (1702 წ. – 18 მარტი, 1711 წ.) <ref name=":1">{{Cite book|author=Wilde|url=https://books.google.com/books?id=sW95AQAACAAJ|title=What is Beyond the River?: Power, Authority, and Social Order in Transoxania 18th–19th Centuries|date=2016|publisher=Verlag der Österreichischen Akademie der Wissenschaften|isbn=978-3-7001-7866-8}}</ref> * აბულ-ფაიზ ხანი (1711–1747 წწ.) * მუჰამედ აბდ ალ-მუმინი (1747-1748 წწ.) * მუჰამედ უბაიდულა II (1748–1753 წწ., ნომინალური) === მანღითები === * მუჰამედ რაჰიმი (უზურპატორი), ატალიკი (1753–1756 წწ.), ხანი (1756–1758 წწ.) * შირ ღაზი (1758–?) * აბულ-ღაზი ხანი (1758–1785 წწ.) == ლიტერატურა == * DeWeese, Devin (2009). "Bukhara Khanate". In Esposito, John L. (ed.). ''The Oxford Encyclopedia of the Islamic World''. Oxford University Press. ISBN <bdi>978-0-19-530513-5</bdi>. == რესურსები ინტერნეტში == * [http://www.angelfire.com/rnb/bashiri/Manghit/Ashtar.html The Ashtarkhanid Rulers of Bukhara] * {{Cite book|title=The Persianate World: The Frontiers of a Eurasian Lingua Franca|first=Nile|last=Green|publisher=University of California Press|year=2019}} ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:უზბეკეთის ისტორია]] rkymfchlb17n8394uc9g3gbaeyhau7l 0 555888 5564349 4705755 2026-10-23T21:51:39Z DerFuchs 6187 5564349 wikitext text/x-wiki [[ფაილი:Shota Rustaveli fresco in the Monastery of the Cross in Jerusalem.jpg|მინი|შოთა რუსთაველის პორტრეტი ჯვრის მონასტერში]] '''იერუსალიმის სამეცნიერო ექსპედიცია''' — იერუსალიმის ქართული სავანის — [[ჯვრის მონასტერი|ჯვრის მონასტრის]] სიძველეთა შემსწავლელი სამეცნიერო ექსპედიცია 1960 წლის ოქტომბერ-ნოემბერში [[ირაკლი აბაშიძე|ირაკლი აბაშიძის]], [[აკაკი შანიძე|აკაკი შანიძისა]] და [[გიორგი წერეთელი (ენათმეცნიერი)|გიორგი წერეთლის]] შემადგენლობით. ძველი ქართული წყაროების მონაცემებით, მონასტრის ერთ-ერთ სვეტზე გამოსახული უნდა ყოფილიყო [[შოთა რუსთაველი]]ს პორტრეტი. იერუსალიმის სამეცნიერო ექსპედიციამ მანამდე არსებულ აღწერილობათა ([[ტიმოთე გაბაშვილი]], [[ნიკო ჩუბინაშვილი]], [[ალექსანდრე ცაგარელი]] და სხვა) მიხედვით მიაგნო [[ფრესკა|ფრესკის]] ადგილს, რომელიც მთლიანად შავი საღებავით იყო დაფარული. საღებავის ზემოთა ფენის მოშორების შემდეგ, შესაძლებელი გახდა ფრესკის მთლიანად აღდგენა. მასზე გამოხატულია ქართველი დიდებულისთვის დამახასიათებელ საერო ტანსაცმელში გამოწყობილი, მხრებზე ყარყუმის ბეწვისსაყელოიანი მეწამული ფერის მანტიითა და თავზე შავი ფერით გაწყობილი თეთრი ბეწვის ქართული ქუდით მოსხმული, ორი წმინდანის [[იოანე დამასკელი]]სა და [[მაქსიმე აღმსარებელი|მაქსიმე აღმსარებლის]] წინაშე მუხლმოდრეკილი და ხელებაპყრობილი ქართველი პოეტი და მოაზროვნე [[შოთა რუსთაველი]]. აღდგა ფრესკის წარწერაც, რომელიც მანამდე წყაროებში ზუსტად არ იყო მოხსენიებული: „ამის დამხატავსა შოთა(ს) შეუნდვნეს ღმერთმან, ამინ“. პოეტის გამოსახულების ქვემოთ მინაწერია: „რუსთველი“. იერუსალიმის სამეცნიერო ექსპედიციამ ფრესკის ფოტოებთან ერთად საქართველოში [[ჯვრის მონასტერი|ჯვრის მონასტრის]] სხვა ფოტომასალაც ჩამოიტანა. ჯერ კიდევ [[ტიმოთე გაბაშვილი]]ს მოგზაურობიდან იყო ცნობილი, რომ ჯვრის მონასტერში [[შოთა რუსთაველი]]ს პორტრეტია გამოსახული. შემდეგში, 1883 წელს ეს პორტრეტი ნახა პროფესორმა [[ალექსანდრე ცაგარელი|ალექსანდრე ცაგარელმა]], წინააღმდეგ გავრცელებული აზრისა, მას პორტრეტი არ გადაუღია. მან დაბეჭდა მხოლოდ წარწერის ტექსტი, რომელიც პორტრეტს თან ახლავს. ალექსანდრე ცაგარელზე ადრე, 1845 წელს [[შოთა რუსთაველი]]ს პორტრეტი უნახავს და ჩაუხაზავს [[ნიკო ჩუბინაშვილი|ნიკო ჩუბინაშვილს]], რომელმაც შემდეგ იმ ჩანახაზისა და სიტყვიერი აღწერილობის საფუძველზე გააკეთებინა რუსთაველის პორტრეტი — ერთს პეტერბურგელ მხატვარს. ეს პორტრეტი ამჟამად დაცულია [[ხელნაწერთა ეროვნული ცენტრი|ხელნაწერთა ეროვნულ ცენტრში]] (ფონდი A—1767). [[ნიკო ჩუბინაშვილი]]სეული ამ პორტრეტის მიხედვით არის გაკეთებული თარხნიშვილის მიერ შოთა რუსთაველის ქანდაკება. იგივე პორტრეტი გამოაქვეყნა 1958 წელს „[[საბჭოთა ხელოვნება]]ში“ ბორის კანდელაკმა. ამასთან დაკავშირებით გაზეთ „[[კომუნისტი (გაზეთი)|კომუნისტის]]“ 1958 წლის 12 ნოემბრის ნომერში დაიბეჭდა კოლექტიური წერილი, რომლის ავტორები იყვნენ [[გიორგი ჩუბინაშვილი]], [[შალვა ამირანაშვილი]], [[ალექსანდრე ბარამიძე]], [[ილია აბულაძე]] და [[ვახტანგ ბერიძე]]. ეს ავტორები აღნიშნავდნენ, რომ ჟურნალ „[[საბჭოთა ხელოვნება]]ში“ გამოქვეყნებული პორტრეტი შესრულებულია [[ნიკო ჩუბინაშვილი]]ს ჩანახაზების მიხედვით [[სანქტ-პეტერბურგი|პეტერბურგში]], მხატვრის მიერ, რომელსაც ორიგინალი არასდროს არ უნახავს, და რომ ეს პორტრეტი არ წარმოადგენს [[ჯვრის მონასტერი|ჯვრის მონასტრის]] ფრესკის პირს და ამის მიხედვით არ შეიძლება წარმოდგენა ვიქონიოთ ორიგინალზე. [[ჯვრის მონასტერი|ჯვრის მონასტრის]] ერთ-ერთ სვეტზე მოთავსებული რუსთაველის პორტრეტი მანამდე არ ყოფილა გამოქვეყნებული და არავინ იცოდა, თუ ნამდვილად რას წარმოადგენდა იგი. არსებობდა მხოლოდ [[ტიმოთე გაბაშვილი]]ს, [[ნიკო ჩუბინაშვილი]]სა და [[ალექსანდრე ცაგარელი|ალექსანდრე ცაგარლის]] აღწერილობა, აგრეთვე პეტერბურგელი მხატვრის მიერ შესრულებული სურათი, მაგრამ ამ სურათს, ორიგინალთან, ჯვრის მონასტრისეულ რუსთველს ნამდვილ ქართულ სახესთან საერთო არაფერი ჰქონდა. [[XIX საუკუნე|XIX საუკუნის]] 90-იან წლებში ეს პორტრეტი დაკარგული იყო. მას ვერ მიაკვლია ვერც [[ნიკო მარი|ნიკო მარმა]] XX საუკუნის დასაწყისში [[იერუსალიმი|იერუსალიმში]] ყოფნისას. უცნობს პირებს, რომლებიც ცდილობდნენ წაეშალათ ყოველგვარი ქართულის კვალი [[ჯვრის მონასტერი|ჯვრის მონასტერში]], ეს პორტრეტი და მისი წარწერა, მსგავსად მთელი რიგი სხვა სურათებისა, წაშალეს და სქელი საღებავით დაფარეს. 1960 წლის ოქტომბერში [[საქართველო]]დან იერუსალიმში გაემგზავრა სპეციალური ექსპედიცია ადგილობრივი სიძველეების, უმთავრესად [[შოთა რუსთაველი|რუსთაველთან]] დაკავშირებული მასალების შესასწავლად. ექსპედიციამ შეძლო მიეკვლია რუსთაველის პორტრეტისა და წარწერისათვის. სურათი და ტექსტი იმდენად იყო წაშლილი, რომ პირველ ხანებში ექსპედიციის წევრებმა მისი აღდგენის იმედი სრულებით დაკარგეს, თუმცა დიდი პროფესიონალიზმის წყალობით მოხერხდა მთლიანად ტექსტისა და სურათის აღდგენა, რომელიც აღმოჩნდა [[ხელოვნება|ხელოვნების]] ბრწყინვალე ნაწარმოები. წარწერის ტექსტის აღდგენა ამ პორტრეტის [[ისტორია]]სთან დაკავშირებული ზოგიერთი საკითხის გარკვევის საშუალებასაც იძლევა. წარწერის ტექსტი, როგორც ცნობილია, გამოაქვეყნა [[ალექსანდრე ცაგარელი|ალექსანდრე ცაგარელმა]] შემდეგი სახით: {{ციტატა|ამისა დამხატავსა შოთა (ს) შეუნდოს ღმერთმან. ამინ. რუსთველი.}} ტექსტი იმ სახით, როგორც ეს [[ალექსანდრე ცაგარელი|ალექსანდრე ცაგარელმა]] გამოაქვეყნა ერთგვარ გაუგებრობას იწვევდა. თუ მართლაც [[ფრაზა]]ში „ამისა დამხატავსა შოთას“ იგულისხმებოდა [[შოთა რუსთაველი]], რატომ პირდაპირ არ დაწერეს „ამისა დამხატავსა შოთა რუსთველს“ და რატომ იყო სიტყვა „რუსთველი“ მიწერილი [[ტექსტი]]ს ბოლოს, უადგილო ადგილას. ეს გარემოება აფიქრებინებდა ზოგიერთ მკვლევარს, რომ ტექსტში ვიღაც სხვა შოთა იგულისხმება და რომ თითქოს იგი შემდეგ გააზრებულ იქნა [[შოთა რუსთაველი|შოთა რუსთველად]] და ამიტომ უკვე დამთავრებულსა და დასრულებულ წარწერას შემდეგში ვიღაც სხვა პირმა მიაწერა „რუსთველი“. ამის საფუძველზე გამოთქვამდნენ ვარაუდს, რომ ეს პორტრეტი ვიღაც სხვა შოთასი უნდა ყოფილიყო და რომ [[ვეფხისტყაოსანი|ვეფხისტყაოსნის]] ავტორის სახელს იგი შემდეგ დაუკავშირეს. მას შემდეგ რაც აღდგა ტექსტი საკითხიც მარტივად გადაწყდა. სიტყვა „რუსთველი“ წარწერის ტექსტს არ ეკუთვნის, არამედ პორტრეტს. იგი დაწერილია ორ ნაწილად. პირველი ორი ასო '''რუ''' (-'''რუ''') მოთავსებულია რუსთველის თავსაბურავის მარცხნით, ხოლო დანარჩენი [[ასო]]ები გამოყვანილია ორ [[სტრიქონი|სტრიქონად]] მარჯვენა მხარეზე: '''სთვ'''-'''ლი''', ესე იგი პორტრეტზე გამოსახული პირის სახელი რუ-სთვ-ლი ამ შემთხვევაშიც მოცემულია ისე, როგორც თითქმის ყველა სხვა წარწერაში. რუსთაველის სახელი მის პორტრეტთან დაწერილია ისე, რომ სიტყვა „რუსთველი“ მის ზემოთ მოთავსებულ [[ტექსტი|ტექსტს]] კი არ ეკუთვნის, არამედ პორტრეტს. მაშასადამე, იერუსალიმის [[ჯვრის მონასტერი|ჯვრის მონასტრის]] მარჯვნივ მეორე სვეტზე [[მაქსიმე აღმსარებელი|მაქსიმე აღმსარებლისა]] და [[იოანე დამასკელი]]ს შორის მოთავსებულ პორტრეტს აწერია: „რუსთველი“. ვინაიდან წარწერა იმ პორტრეტს ეხება, რომელსაც „რუსთველი“ აწერია, ამიტომ ეჭვი არ შეიძლება არსებობდეს, რომ ამ წარწერის შოთაში სწორედ [[შოთა რუსთაველი|შოთა რუსთველზეა]] ლაპარაკი. სრულიად წარმოუდგენელია, რომ აქ ვინმე სხვა შოთა იგულისხმებოდეს. ამგვარად, დღეს ეჭვმიუტანელ ფაქტად მიიჩნევა, რომ [[ჯვრის მონასტერი|ჯვრის მონასტრის]] სვეტზე მოთავსებულია შოთა რუსთველის პორტრეტი, რომელსაც აქვს ერთი მხრივ, წარწერა „რუსთველი“, ხოლო მეორე მხრივ, თან ახლავს ტექსტი „ამისა დამხატავსა შოთას შეუნდვნეს ღმერთმან — ამინ“. საყურადღებოა თვით პორტრეტისა და წარწერის შექმნის დრო. როგორც ცნობილია, [[ჯვრის მონასტერი]] განაახლა XVII საუკუნეში [[ნიკოლოზ ჩოლოყაშვილი|ნიკოლოზ ჩოლოყაშვილმა]] და შესაძლოა ეს პორტრეტიც იმ ეპოქას ეკუთვნოდეს, მაგრამ წარწერის შინაარსი ასეთ ვარაუდს საეჭვოს ხდის. შეუძლებელია [[XVII საუკუნე]]ში შოთა რუსთველი [[ჯვრის მონასტერი|ჯვრის მონასტრის]] „დამხატავად“ მიეჩნიათ, თუ ამისათვის რაიმე საფუძველი არ არსებობდა. ამიტომ, უფრო სწორი უნდა იყოს [[ლიტერატურა]]ში გამოთქმული მოსაზრება, რომ ეს პორტრეტი თავისი წარწერით ან არის განახლებული [[XVII საუკუნე]]ში, ან გაკეთებულია რაიმე უტყუარი მონაცემის საფუძველზე. შოთა რუსთაველის იერუსალიმური პორტრეტი თავისი სიძველითა და მნიშვნელობით უნიკალური მონაპოვარია პოეტის ბიოგრაფიისათვის. უკანასკნელ წლებში ფრესკა რამდენჯერმე დააზიანეს. 2004 წელს ცნობილი გახდა რუსთაველის ფრესკის დაზიანების შესახებ. დაუდგენელმა პირებმა გამოსახულებას სახე გადაუფხიკეს. დაზიანების შემდეგ გადაფხეკილი ფრესკა აღდგენილია (2005). {|class="graytable" style="text-align:center" |+ |width="31%"|[[ფაილი:Giorgi Tsereteli and Irakli Abashidze.jpg|250px]] |width="31%"| |width="31%"| |- |<small>გიორგი წერეთელი და ირაკლი აბაშიძე ჯვრის მონასტრის კარის წინ</small> |<small>ბერი ბენედიქტიუსი აკვირდება რუსთაველის პორტრეტის ადგილსამყოფელს</small> |<small>აკაკი შანიძე (შუაში) თვალყურს ადევნებს მოსამზადებელ სამუშაოებს</small> |} == იხილეთ აგრეთვე == * [[შოთა რუსთაველი]] == ლიტერატურა == * აბაშიძე ი., სიტყვები. გზები. სახეები. თბ., 1971; * აბაშიძე ი., შანიძე ა., წერეთელი გ., შოთა რუსთაველი ჯვრის მონასტერში, «საბჭოთა ხელოვნება», 1960, №12; * შანიძე ა., ვეფხისტყაოსნის საკითხები, [ტ.] 1, თბ., 1966. [[კატეგორია:შოთა რუსთაველი]] h6molqljdaoegg4pllsjaus33g7t94q 0 563555 5564087 4883845 2026-10-23T13:49:19Z Nobatali 188921 /* */ 5564087 wikitext text/x-wiki [[File:Hoca Ahmet Yesevi.png|thumb|middle|220px|Common Turkic: Xoca Ahmed Yesevi]] '''აჰმედ იასავი''', ''ხოჯა აჰმად იესევი'' (დ. დაახლ. [[1100]], საირამი, ახლანდ. [[ყაზახეთი]], — გ. [[1166]], ქ. იასი, ახლანდ. ქ. [[თურქესტანი]], ყაზახეთი) — [[შუა აზია|შუა აზიელი]] [[თურქული ენები|თურქულენოვანი]] [[სუფიზმი|სუფი]] პოეტი და მოაზროვნე. აჰმედ იასავის შესახებ სარწმუნო ბიოგრაფიული ცნობები ძალზედ მწირია. შემორჩენილია მრავალი ლეგენდა. მამის გარდაცვალების შემდეგ ქალაქ იასიში დამკვიდრდა (აქედან ზედწოდებაც), ხოლო სუფიზმს [[ბუხარა|ბუხარაში]] ცნობილ მუსლიმ მისტიკოსთან იუსუფ ჰამადანისთან ეზიარა. აჰმედ იასავის მიეწერება ჩაღათაურ ენაზე შექმნილი მისტიკურ-ფილოსოფიური ლექსების ციკლი „წიგნი სიბრძნისა“ („დივან-ი ჰიქმათ“), სადაც პოპულარული ფორმითაა გადმოცემული [[ისლამი|ისლამის]] ძირითადი წესები და დოგმები. ქადაგებდა [[ასკეტიზმი|ასკეტიზმს]], ძალმომრეობისა და სიღარიბის ატანას და მოთმინებას; ზოგჯერ კიცხავდა [[დესპოტიზმი|დესპოტიზმსაც]]. იასავის მიერ შექმნილმა სუფიურმა ორდენმა დიდი პოპულარობა მოიპოვა. მის სწავლებას ბევრი მიმდევარი გამოუჩნდა, რასაც მისი მრავალრიცხოვანი მოწაფეების ფართოდ გავრცელება მოჰყვა. ამგვარად, აჰმედ იასავიმ თავისი მოღვაწეობით დიდი გავლენა მოახდინა შუა აზიის თურქულენოვან სამყაროში ისლამის და სუფიზმის განვითარებაზე. სიცოცხლეშივე წმინდანად მიიჩნეოდა. [[1397]]-[[1398]] წლებში [[თემურლენგი|ამირა თემურლენგმა]] იასიში (ახლანდ. ქ. თურქესტანი, ყაზახეთი) მის საფლავზე [[ხოჯა აჰმედ იასავის მავზოლეუმი|დიდებული მავზოლეუმის]] აგება დაიწყო და ის მალევე მომლოცველობის ადგილი გახდა (ამჟამად [[მსოფლიო მემკვიდრეობა|იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლია]]). ==ლიტერატურა== * Beben, Daniel (2020). "Aḥmad Yasavī and the Ismāʿīlīs of Badakhshān: Towards a New Social History of Sufi-Shīʿī Relations in Central Asia". Journal of the Economic and Social History of the Orient. 63 (5–6): 643–681. * John G. Bennett (1995). The Masters of Wisdom. Bennett Books. ISBN 978-1-881408-01-7. {{ქსე|5|62}} ==რესურსები ინტერნეტში== * {{ბრიტანიკა|Ahmed-Yesevi}} {{DEFAULTSORT:იასავი, აჰმედ}} [[კატეგორია:დაბადებული 1100-იანები]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 1166]] [[კატეგორია:სუფისტები]] [[კატეგორია:უზბეკი პოეტები]] [[კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით]] jvcaichdwssegpoiqc08a5fly4z0wq9 5564121 5564087 2026-10-23T16:11:34Z Jeż0216 114264 მომხმარებლის [[სპეციალური:წვლილი/Nobatali|Nobatali]] ცვლილებების გაუქმება (№5564087) AI generated image 5564121 wikitext text/x-wiki '''აჰმედ იასავი''', ''ხოჯა აჰმად იესევი'' (დ. დაახლ. [[1100]], საირამი, ახლანდ. [[ყაზახეთი]], — გ. [[1166]], ქ. იასი, ახლანდ. ქ. [[თურქესტანი]], ყაზახეთი) — [[შუა აზია|შუა აზიელი]] [[თურქული ენები|თურქულენოვანი]] [[სუფიზმი|სუფი]] პოეტი და მოაზროვნე. აჰმედ იასავის შესახებ სარწმუნო ბიოგრაფიული ცნობები ძალზედ მწირია. შემორჩენილია მრავალი ლეგენდა. მამის გარდაცვალების შემდეგ ქალაქ იასიში დამკვიდრდა (აქედან ზედწოდებაც), ხოლო სუფიზმს [[ბუხარა|ბუხარაში]] ცნობილ მუსლიმ მისტიკოსთან იუსუფ ჰამადანისთან ეზიარა. აჰმედ იასავის მიეწერება ჩაღათაურ ენაზე შექმნილი მისტიკურ-ფილოსოფიური ლექსების ციკლი „წიგნი სიბრძნისა“ („დივან-ი ჰიქმათ“), სადაც პოპულარული ფორმითაა გადმოცემული [[ისლამი|ისლამის]] ძირითადი წესები და დოგმები. ქადაგებდა [[ასკეტიზმი|ასკეტიზმს]], ძალმომრეობისა და სიღარიბის ატანას და მოთმინებას; ზოგჯერ კიცხავდა [[დესპოტიზმი|დესპოტიზმსაც]]. იასავის მიერ შექმნილმა სუფიურმა ორდენმა დიდი პოპულარობა მოიპოვა. მის სწავლებას ბევრი მიმდევარი გამოუჩნდა, რასაც მისი მრავალრიცხოვანი მოწაფეების ფართოდ გავრცელება მოჰყვა. ამგვარად, აჰმედ იასავიმ თავისი მოღვაწეობით დიდი გავლენა მოახდინა შუა აზიის თურქულენოვან სამყაროში ისლამის და სუფიზმის განვითარებაზე. სიცოცხლეშივე წმინდანად მიიჩნეოდა. [[1397]]-[[1398]] წლებში [[თემურლენგი|ამირა თემურლენგმა]] იასიში (ახლანდ. ქ. თურქესტანი, ყაზახეთი) მის საფლავზე [[ხოჯა აჰმედ იასავის მავზოლეუმი|დიდებული მავზოლეუმის]] აგება დაიწყო და ის მალევე მომლოცველობის ადგილი გახდა (ამჟამად [[მსოფლიო მემკვიდრეობა|იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლია]]). ==ლიტერატურა== * Beben, Daniel (2020). "Aḥmad Yasavī and the Ismāʿīlīs of Badakhshān: Towards a New Social History of Sufi-Shīʿī Relations in Central Asia". Journal of the Economic and Social History of the Orient. 63 (5–6): 643–681. * John G. Bennett (1995). The Masters of Wisdom. Bennett Books. ISBN 978-1-881408-01-7. {{ქსე|5|62}} ==რესურსები ინტერნეტში== * {{ბრიტანიკა|Ahmed-Yesevi}} {{DEFAULTSORT:იასავი, აჰმედ}} [[კატეგორია:დაბადებული 1100-იანები]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 1166]] [[კატეგორია:სუფისტები]] [[კატეგორია:უზბეკი პოეტები]] [[კატეგორია:მწერლები ანბანის მიხედვით]] 8wul8h5be1hhg4my6pw4yinuyneki54 0 578181 5564440 4744291 2026-10-24T05:54:03Z InternetArchiveBot 124291 დაარქივდა 1 წყარო და 0 წყარო მოინიშნა მკვდრად. #IABot (v2.0.9.6) 5564440 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა დასახლება |სტატუსი = მუნიციპალიტეტი |ქართული სახელი = ბრეა-დე-ტახო |ქვეყანა = ესპანეთი |რეგიონის ტიპი = ავტონომიური გაერთიანება |რეგიონი = მადრიდის ავტონომიური გაერთიანება |რეგიონი2 = |რეგიონი ცხრილში = |რაიონის ტიპი = |რაიონი = |თემის ტიპი = კომარკა |თემი =ლას-ვეგასის კომარკა |რაიონი2 = |მმართველის ტიპი = |მმართველი = |add1n= |add1= }} '''ბრეა-დე-ტახო''' ({{lang-es| Brea de Tajo}}) — მუნიციპალიტეტი [[ესპანეთი|ესპანეთში]], შედის [[მადრიდის ავტონომიური გაერთიანება|მადრიდის ავტონომიური გაერთიანების]] [[ლას-ვეგასის კომარკა|ლას-ვეგასის კომარკის]] შემადგენლობაში. ფართობი — 44,33კმ². მოსახლეობა — 524 კაცი ([[2019]] წ.). ==იხილეთ აგრეთვე== * [[მადრიდის მუნიციპალიტეტები]] ==რესურსები ინტერნეტში== * [https://web.archive.org/web/20250202095930/https://breadetajo.es/ ბრეა-დე-ტახოს მუნიციპალიტეტის ოფიციალური საიტი] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:მადრიდის მუნიციპალიტეტები]] 46ig4m262wieke3lnpqmz4i5vd6uewg 0 580804 5564238 5466316 2026-10-23T18:01:24Z Aor19071 171656 5564238 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ლიდერი | სახელი = თინათინ რუხაძე | ცოლი= | სურათი=Tinatin Rukhadze 2025.png | სურათის ზომა = 250პქ | წარწერა სურათის ქვეშ= თინათინ რუხაძე - 2024 წელი | ხელმოწერა = | დაბადების თარიღი = {{დაბადების თარიღი და ასაკი|1970|06|30}} | დაბადების ადგილი= | გარდაცვალების თარიღი = | გარდაცვალების ადგილი= | მოქალაქეობა = {{დროშა|საქართველო}} | ეროვნება = [[ქართველები|ქართველი]] | საარჩევნო ოლქი = | მეუღლე = | შვილები= | მამაკაცი = | პროფესია = კულტუროლოგი, მუსიკათმცოდნე | საქმიანობა = | რელიგია = | პარტია = | ვებ-საიტი= | რიგი = [[ფაილი:Flag of Georgia.svg|left|25px]][[ფაილი:Greater coat of arms of Georgia.svg|right|25px]][[საქართველოს კულტურის სამინისტრო|საქართველოს კულტურის მინისტრი]] | თანამდებობა დაიკავა = [[18 ოქტომბერი]], [[2024]] | თანამდებობა დატოვა = [[28 ივლისი]], [[2026]] | ვიცე-პრეზიდენტი = | მონარქი = | პრეზიდენტი = [[სალომე ზურაბიშვილი]], [[მიხეილ ყაველაშვილი]] | კანცლერი = | პრემიერ-მინისტრი = [[ირაკლი კობახიძე]] | წინამორბედი = თანამდებობა შეიქმნა | მემკვიდრე =[[მაია ბითაძე]] | რიგი2 = | თანამდებობა დაიკავა2 = | თანამდებობა დატოვა2 = | ვიცე-პრეზიდენტი2 = | მონარქი2 = | პრეზიდენტი2 = | კანცლერი2 = | პრემიერ-მინისტრი2 = | წინამორბედი2 = | მემკვიდრე2 = | რიგი3 = | თანამდებობა დაიკავა3 = | თანამდებობა დატოვა3 = | პრეზიდენტი3 = | პრემიერ-მინისტრი3 = | წინამორბედი3 = | მემკვიდრე3 = | მონარქი3= | კანცლერი3 = | რიგი4 = | თანამდებობა დაიკავა4 = | თანამდებობა დატოვა4 = | წინამორბედი4 = | მემკვიდრე4 = | პრეზიდენტი4 = | მონარქი4 = | კანცლერი4 = | პრემიერ-მინისტრი4= | რიგი5 = | თანამდებობა დაიკავა5 = | თანამდებობა დატოვა5 = | წინამორბედი5 = | მემკვიდრე5 = | პრეზიდენტი5 = | მონარქი5 = | კანცლერი5 = | პრემიერ-მინისტრი5= |განათლება=[[თბილისის ვანო სარაჯიშვილის სახელობის სახელმწიფო კონსერვატორია]]}} '''თინათინ რუხაძე''' (დ. [[30 ივნისი]], [[1970]]) — [[საქართველოს კულტურის სამინისტრო|საქართველოს კულტურის მინისტრი]] [[2024]]-[[2026]] წლებში. [[2016]]-[[2024]] წლებში იყო ა(ა)იპ ახალგაზრდობის ეროვნული სასახლის დირექტორი და [[2014]]-[[2016]] წლებში - მრჩეველი განათლებისა და კულტურის საკითხებში, თბილისის მუნიციპალიტეტის საკრებულოში. ==ბიოგრაფია== ===განათლება=== * [[1989]] - [[1994]] - თბილისის ვანო სარაჯიშვილის სახელობის სახელმწიფო კონსერვატორია, მუსიკისმცდონე. * [[1985]] - [[1989]] - ქ. თბილისის მელიტონ ბალანჩივაძის სახელობის სახელმწიფო N3 სამუსიკო სასწავლებელი. ===პროფესიული გამოცდილება=== თინათინ რუხაძე [[1985]]-[[1989]] წლებში სწავლობდა [[თბილისი|ქ. თბილისის]] მელიტონ ბალანჩივაძის სახელობის სახელმწიფო N3 სამუსიკო სასწავლებელში, ხოლო [[1989]]-[[1994]] წლებში იყო თბილისის ვანო სარაჯიშვილის სახელობის სახელმწიფო კონსერვატორის პიანისტი და მუსიკის მასწავლებელი. არის მუსიკათმცოდნე. <ref>{{Cite web |url=https://www.gov.ge/index.php?lang_id=GEO&sec_id=27&info_id=78926 |title=თინათინ რუხაძე - gov.ge |accessdate=2025-03-14 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20250112070856/https://www.gov.ge/index.php?lang_id=GEO&sec_id=27&info_id=78926 |archivedate=2025-01-12 }}</ref> [[1991]]-[[1993]] წლებში იყო კამერული ორკესტრი „თბილისის კონცერტინოს“ დირექტორის მოადგილე. [[1994]] წლიდან იყო პროდიუსერი სსიპ საქტელერადიომაუწყებლობის I არხში, ხოლო [[1995]] წელს იყო სსიპ საქტელერადიომაუწყებლობის II არხის გამომშვები რედაქტორი, [[1994]]–[[1996]] წლებში იკავებდა ტელეფესტივალის „მანა“ აღმასრულებელი დირექტორის თანამდებობას, ხოლო [[1995]]–[[1999]] წლებში იყო შპს TBC TV-ის გენერალური პროდიუსერი. [[1999]]-[[2002]] წლებში პროდიუსერთა საბჭოს აპარატის უფროსი. [[2002]] წელს გახდა შპს „მელოდია არტის“ დირექტორის მოადგილე და გენერალური პროდიუსერი სადაც [[2004]] წლამდე მუშაობდა. [[2004]]-[[2005]] წლებში იკავებდა გენერალური დირექტორის პოზიციას სსიპ თბილისის ვასო აბაშიძის მუსიკისა და დრამის თეატრში. 2005-2010 წლებში იყო შპს „ცენტრ პოინტი ჯგუფის“ საზოგადოებასთან ურთიერთობის სამსახურის უფროსი. [[2011]] წელს დააფუძნა შპს „ბიზნეს კონსალტინგ კომპანი", სადაც დრემდე იკავებს დამფუძნებელი პარტნიორის თანამდებობას. თინათინ რუხაძე 2014-2016 წლებში იყო თბილისის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს მრჩეველი განათლებისა და კულტურის საკითხებში, ხოლო 2016 წლიდან იყო ა(ა)იპ ახალგაზრდობის ეროვნული სასახლის დირექტორი. [[2024]] წელს დაინიშნა კულტურის მინისტრის თანამდებობაზე.<ref>{{Cite web |url=https://www.gov.ge/index.php?lang_id=GEO&sec_id=27&info_id=78926 |title=თინათინ რუხაძე - gov.ge |accessdate=2025-03-14 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20250112070856/https://www.gov.ge/index.php?lang_id=GEO&sec_id=27&info_id=78926 |archivedate=2025-01-12 }}</ref>მან თანამდებობა [[2026]] წელს დატოვა.<ref>{{cite web |title=თინათინ რუხაძე კულტურის მინისტრის თანამდებობიდან გადადგა |url=https://netgazeti.ge/news/812857/ |publisher=ნეტგაზეთი |access-date=29 ივლისი, 2026 |date=28 ივლისი, 2026}}</ref> ==რესურსები ინტერნეტში== * [https://www.gov.ge/index.php?lang_id=GEO&sec_id=27&info_id=78926 თინათინ რუხაძე] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250112070856/https://www.gov.ge/index.php?lang_id=GEO&sec_id=27&info_id=78926 |date=2025-01-12 }} — მთავრობის ადმინისტრაციის საიტი == სქოლიო == {{სქოლიო}} {{ირაკლი კობახიძის კაბინეტი}} {{DEFAULTSORT:რუხაძე, თინათინ}} [[კატეგორია:დაბადებული 30 ივნისი]] [[კატეგორია:დაბადებული 1970]] [[კატეგორია:საქართველოს კულტურის მინისტრები]] [[კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები]] dt2s25y31ggrbnj2uo1yyeglqzu6e1a 0 583429 5564345 4825347 2026-10-23T21:32:19Z Redaktor GLAM 165322 Higher resolution version of image 5564345 wikitext text/x-wiki [[ფაილი:Porta San Pancrazio Rome.JPG|300px|მინი]] [[ფაილი:Porta San Pancrazio (77563956).jpg|300px|მინი]] '''სან-პანკრაციოს კარიბჭე''' ({{lang-it|Porta San Pancrazio}}) — რომის [[ავრელიანეს კედელი|ავრელიანეს კედლების]] ერთ-ერთი სამხრეთ კარიბჭე [[იტალია|იტალიაში]]. კარიბჭის შენობაში განთავსებულია გარიბალდის ვეტერანთა და გადარჩენილთა ეროვნული ასოციაცია, ასევე გარიბალდის მუზეუმი (რომელიც ასევე ეძღვნება იტალიურ პარტიზანულ დივიზიას სახელად „გარიბალდი“, რომელიც მოქმედებდა [[1943]]-დან [[1945]] წლამდე). ==ისტორია== კარიბჭე მდებარეობს იანიკულუმის ბორცვის მწვერვალთან ახლოს და მისი პირველი ნაგებობა შესაძლოა თარიღდებოდეს [[რომის რესპუბლიკა|რომის რესპუბლიკის]] დასასრულით, როდესაც [[ტიბრი|ტიბრის]] მარჯვენა ნაპირზე მდებარე მოკრძალებული საცხოვრებელი დასახლება პატარა საქალაქო კედლით იყო გარშემორტყმული. მოგვიანებით ის აღნიშნავდა კედლის იმ მონაკვეთის სამხრეთ წვეროს, რომელიც იმპერატორმა [[ავრელიანე|ავრელიანემ]] ააშენა [[270]] წელს და რომელიც ბორცვზე სამკუთხა ფორმით ადიოდა. მე-14 რეგიონის ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი მახასიათებელი, სადაც კარიბჭე იყო აღმართული,არის ის რომ მასზე გადიოდა ქუჩა ვია აურელია ანტიკა.ქუჩა იწყებოდა პონს აემილიუსიდან, ადიოდა ბორცვზე და ქალაქიდან სწორედ ამ კარიბჭის გავლით გადიოდა, რამაც განაპირობა კარიბჭის სახელწოდება (დღესაც კი, თანამედროვე ვია აურელია ანტიკა, რომელმაც დაკარგა თავისი მონაკვეთი ტრასტევერეში, სწორედ აქედან იწყება). ამის გამო, კარიბჭის ადრინდელი სახელი იყო „პორტა აურელია“,<ref>There was also another "Porta Aurelia" (also called "Cornelia"), that often caused confusion in the ancient documents: it rose close to the [[Castel Sant'Angelo|Mausoleum of Hadrian]] and gave access to Via Aurelia Nova (which up ahead joined together with the other street). The ambiguity was later removed, as the first gate was dedicated to "San Pancrazio" and the second one to "San Pietro", due to its proximity to [[St. Peter's Basilica]].</ref> თუმცა დამოწმებულია ასევე სახელწოდებები „ჯანიკოლენსე“ ან „აურელიანა“ - იმ [[კონსული|კონსულის]] სახელიდან, რომელმაც ჩაიფიქრა და ააშენა ეს გზა. ქრისტიანი წამებულის პანკრატიუსის ახლომდებარე საფლავის, მისდამი მიძღვნილი კატაკომბის და მოგვიანებით ბაზილიკის მნიშვნელობა, რომლებიც მუდმივი მომლოცველობის ადგილები იყო, იმდენად გაბატონდა საკონსულო ქუჩაზე, რომ ზეგავლენა მოახდინა, როგორც ბევრ სხვა შემთხვევაში, რომაული კარიბჭეების ნომენკლატურის ქრისტიანიზაციის პროცესზე, და [[VI საუკუნე|VI საუკუნიდან]] კარიბჭეს მიენიჭა სახელი, რომელსაც დღემდე ინარჩუნებს.<ref>[[Procopius|Procopius of Caesarea]], De bello gothico 1,18,35; 19,4; 23,1; 28,19.</ref> სიახლოვეს, შიდა მხარეს, მდებარეობდა საჯარო წისქვილები, განთავსებული აკვედუკ აქვა ტრაიანას შესართავთან ახლოს, რომლებიც მოქმედებდა [[შუა საუკუნეები|შუა საუკუნეების]] დასრულებამდე. კარიბჭის თავდაპირველი გარეგნობა სრულიად უცნობია და სავარაუდოდ ის ოდნავ განსხვავებულ ადგილზე იდგა. XVI და XVII საუკუნის ზოგიერთი მონაცემი გვაფიქრებინებს, რომ მას ჰქონდა ერთი თაღი გვერდებზე ორი მართკუთხა კოშკით, რაც ადასტურებს იმპერატორ [[ჰონორიუსი|ჰონორიუსის]] მიერ [[V საუკუნე|V საუკუნის]] დასაწყისში ჩატარებული ყველა რესტავრაციის ტიპურ სტრუქტურას. [[537]] წლის თებერვალში, გავრცელდა ინფორმაცია, რომ კარიბჭე დაიპყრეს ვიტიგესის მეთაურობით მყოფმა მოალყე [[გუთები|გუთებმა]]. მოგვიანებით [[ველისარიუსი|ველისარიუსმა]] დაადგინა, რომ ეს ცრუ განგაში იყო. მთელი კარიბჭე ნაწილობრივ გადაკეთდა [[XVII საუკუნე|XVII საუკუნეში]] მატია დე როსის მიერ, [[ჯოვანი ლორენცო ბერნინი|ჯოვანი ლორენცო ბერნინის]] მოწაფის მიერ, ახალი საქალაქო კედლის, ე.წ. მურა ჯანიკოლენსის (იანიკულუმის კედლების) მშენებლობის დროს, პაპ [[ურბან VIII]]-ის ბრძანებით. დე როსიმ უბრალოდ მოხსნა კარიბჭე, მაგრამ შეინარჩუნა ავრელიანეს უკანა ნაწილი. ახალმა კედლებმა, მისი დანგრევით, ჩაანაცვლა ავრელიანეს კედლების მთელი მონაკვეთი, რომელიც [[ტიბრი|ტიბრის]] მარჯვენა მხარეს იყო აღმართული, ასევე პორტა პორტესე და პორტა სან პანკრაციო, რომლებიც მთლიანად გადაკეთდა, იმ ეპოქისთვის ტიპური [[ბაროკო|ბაროკოს]] არქიტექტურული სტილით. კარიბჭე მოგვიანებით გახდა ცნობილი ბრძოლებით, რომლებიც გაიმართა ამ ტერიტორიაზე [[1849]] წლის აპრილი-ივნისის პერიოდში, რომის რესპუბლიკის სამხედრო ნაწილებსა, რომელთაც [[ჯუზეპე გარიბალდი]] ხელმძღვანელობდა, და პაპობის დასაცავად ჩარეულ ფრანგულ ჯარებს შორის. ამ დროს კარიბჭე განადგურდა ფრანგული დაბომბვების შედეგად. ის აღადგინა თანამედროვე სახით არქიტექტორმა ვირჯინიო ვესპინიანიმ<ref>Vespignani also rebuilt [[Porta Salaria]], on the basis of a quite similar design, before its ultimate demolition.</ref> [[1854]] წელს, პაპ [[პიუს IX|პიუს IX-ის]] დავალებით, და კიდევ ერთხელ მნიშვნელოვანი როლი ითამაშა [[1870]] წლის 20 სექტემბერს, როდესაც მასზე გაიარეს გენერალ ნინო ბიქსიოს ჯარებმა, ზუსტად იმავე დროს, როცა სხვები შედიოდნენ პორტა პიადან. მე-XIX საუკუნის რეკონსტრუქციის დროს, შემდეგი წარწერა განთავსდა ატიკაზე: {{ციტატა|PRAESIDIO URBIS IN IANICULO VERTICEAB URBANO VIII PONT. MAX. EXTRUCTAM COMMUNITAMBELLI IMPETU AN. CHRIST. MDCCCLIV DISIECTAMPIUS IX PONT. MAXIMUSTABERNA PRAESIDIARIS EXCEPIENDISDIAETA VECTIGALIBUS EXIGENDISRESTITUITANNO DOMINI MDCCCLIV PONTIFICATUS VIIIANGELI GALLI EQ TORQUATO PRAEFECTO AERARII CURATORI|(პაპმა პიუს IX-მ 1854 წელს, მისი პონტიფიკატის მეშვიდე წელს, გარნიზონის ჯარისკაცების განსათავსებლად და გადასახადების ამოსაღებად პავილიონად, აღადგინა გამაგრებული კარიბჭე, რომელიც პაპმა ურბან VIII-მ ააშენა ქალაქის დასაცავად იანიკულუმის მწვერვალზე და რომელიც განადგურდა ომის ძალით 1854 წელს - კურატორი ა.გ. ტორკვატო ხაზინის პრეფექტი.}} ფაქტობრივად, შენობაში განთავსებული იყო როგორც სამხედრო [[გარნიზონი|გარნიზონის]] ოთახები, ასევე გასასვლელი ბაჟის შეგროვების ოფისი . ამასთან დაკავშირებით, აღსანიშნავია, [[V საუკუნე|V საუკუნიდან]] და სულ მცირე [[XV საუკუნე|XV საუკუნემდე]], კედლის კარიბჭეები და ბაჟის შეგროვება ჩვეულებრივი პრაქტიკის შესაბამისად იჯარით გაიცემოდა ან იყიდებოდა კერძო პირებზე. [[1467]] წლით დათარიღებული დოკუმენტი<ref>The document is held in the Archivio Vaticano and is quoted as Document XXXVII by S. Malatesta in ''Statuti delle gabelle di Roma'', Rome, 1886.</ref> შეიცავს განცხადებას, რომელიც აზუსტებს ქალაქის კარიბჭეების ერთწლიანი ვადით აუქციონზე გაყიდვის პირობებს. სხვა დოკუმენტი, დათარიღებული [[1474]] წლით,<ref>Customs register of the year 1474.</ref> აცხადებს, რომ პორტა სან პანკრაციოს სატენდერო ფასი იყო „25 ფლორინი, ბოლ. XXI ექვსთვიანი შენატანი“; ეს საკმაოდ ზომიერი ფასია, ამასთან კარიბჭეზე საქალაქო მოძრაობაც ზომიერი უნდა ყოფილიყო. [[XV საუკუნე|XV საუკუნის]] განმავლობაში დოკუმენტირებულია პორტა სან პანკრაციოსთან დაკავშირებული ორი ტენდერი, და კიდევ ერთი, რომელიც [[1566]] წელს პაპმა [[პიუს V|პიუს V-მ]] მიანიჭა თავის დისშვილს ლორენცო ჯიბერტს. ბაჟი ჩვეულებრივ რეგულირდებოდა ზუსტი ცხრილებით, რომლებიც ეხებოდა ნებისმიერი სახის საქონელზე გადასახადს,<ref>See Document XXXVI quoted by S. Malatesta, op. cit.</ref> მაგრამ მუდმივად ივსებოდა სხვადასხვა სახის დარღვევებით, რასაც ადასტურებს ამ ჩვეულების წინააღმდეგ გამოცემული არაერთი [[ედიქტი]]. ==ლიტერატურა== * Mauro Quercioli, ''Le mura e le porte di Roma''. Newton Compton Ed., Rome, 1982 * Laura G. Cozzi, ''Le porte di Roma''. F.Spinosi Ed., Rome, 1968 * Giuseppina Pisani Sartorio, s.v. Porta Aurelia, P. S. Pancratii, in ''Lexicon Topographicum Urbis Romae'' (by E.M. Steinby), III, Rome 1996, p.&nbsp;302. {{ISBN|88-7140-096-8}} ==რესურსები ინტერნეტში== *{{cite book |first=M. |last=Lucentini |title=The Rome Guide: Step by Step through History's Greatest City|date=31 December 2012 |publisher=Interlink |isbn=9781623710088 |url=https://books.google.com/books?id=laMDAQAAQBAJ}} {{commons-inline}} ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{რომის ღირსშესანიშნაობები}} [[კატეგორია:რომის ღირსშესანიშნაობები]] [[კატეგორია:ძველი რომის არქიტექტურა]] [[კატეგორია:იტალიის კარიბჭეები]] 2subp6z9xd6z2oqnhvsixk6v54f7b90 0 583634 5564447 4905222 2026-10-24T06:26:19Z InternetArchiveBot 124291 დაარქივდა 1 წყარო და 0 წყარო მოინიშნა მკვდრად. #IABot (v2.0.9.6) 5564447 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა მწერალი}} '''ბრიტანი ლინ რაიმონდი''' ({{lang-en|Brittany Lynn Raymond}}; დ. [[24 თებერვალი]], [[1995]]) — [[კანადელები]] [[მსახიობი]] და [[მოცეკვავე]]. იგი ცნობილია რაილის როლით Family Channel-ის სერიალში „The Next Step“<ref name="stuff2">{{Cite web|url=http://www.stuff.co.nz/entertainment/tv-radio/88706657/the-next-step-for-disney-star-brittany-raymond|title=The Next Step for Disney star Brittany Raymond|work=[[Stuff.co.nz]]|date=January 27, 2017}}</ref> და კორი როსის როლით USA Network-ის სერიალში, „Dare Me“.<ref name="auto2">{{cite web|url=https://deadline.com/2018/07/dare-me-willa-fitzgerald-herizen-guardiola-marlo-kelly-star-usa-pilot-1202433698/|title='Dare Me': Willa Fitzgerald, Herizen Guardiola & Marlo Kelly To Star In USA Pilot|first=Nellie|last=Andreeva|date=July 25, 2018|website=[[Deadline Hollywood]]|access-date=June 23, 2019}}</ref> == კარიერა == [[2013]] წლიდან [[2017]] წლამდე მან ითამაშა საოჯახო არხის სერიალში „The Next Step“, რომელიც ასახავდა რაილის როლს. სერიების პრომოუშენის ფარგლებში, ის გამოდიოდა კანადაში,<ref>{{Citation|title=Canada|date=December 29, 2021|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Canada&oldid=1062533333|work=Wikipedia}}</ref> გაერთიანებულ სამეფოში,<ref>{{Cite news|date=March 7, 2017|title=Live shows are the Next Step for hit TV show|work=Blackpool Gazette|url=http://www.blackpoolgazette.co.uk/whats-on/theatre-and-comedy/live-shows-are-the-next-step-for-hit-tv-show-1-8425480}}</ref> ავსტრალიაში,<ref name="Newcastle">{{Cite news|date=January 27, 2017|title=The next step in television for teens|work=Newcastle Herald|location=Newcastle, New South Wales, Australia|url=https://www.newcastleherald.com.au/story/4424543/the-next-step-in-television-for-teens/|url-status=live|access-date=March 21, 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20180315042200/http://www.theherald.com.au/story/4424543/the-next-step-in-television-for-teens/|archive-date=March 15, 2018}}</ref> და ახალ ზელანდიაში.<ref name="stuff2" /> [[2015]] წლიდან [[2016]] წლამდე მან განასახიერა რაილი სპინოფ სერიაში „Lost & Found Music Studios“.<ref>{{Cite web|url=https://www.bbc.co.uk/cbbc/watch/lost-and-found-trailer|title=Lost & Found Music Studios - Lost & Found Music Studios is back!|last=|first=|date=|website=[[BBC]]|access-date=March 23, 2020|archive-date=September 24, 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190924000638/https://www.bbc.co.uk/cbbc/watch/lost-and-found-trailer|url-status=dead}}</ref> 2019 წელს მან გაიმეორა რაილის როლი „The Next Step Christmas Special“-ისთვის, რომელიც გავიდა CBBC Gem-ზე და დაიწყო გამოჩენა USA Network-ის სერიალში „Dare Me“, როგორც კორი როსი.<ref name="auto2" /> გარდა იმისა, რომ მოცეკვავეა, რეიმონდი ასევე ხშირად წერს და დაეხმარა სცენარების დაწერაში ორი ვებ სერიისთვის, რომელშიც ის მონაწილეობდა: „Australianaire$“ და „Graped“. თითოეულ მათგანში მან ითამაშა მეგობართან და ბიზნეს პარტნიორთან ერთად, რომელთანაც მან შექმნა საპროდიუსერო კომპანია „Knuckles on Four“, ბრენან კლოსტთან ერთად. მათ შექმნეს ექვს ეპიზოდიანი მინი ვებ-სერიალი, „Australianaire$“ [[2020]] წელს, ასევე მოკლე ფილმი, „Almost Twenty“, [[2021]] წელს. [[2016]] წელს მან დაიწყო [[YouTube]] არხი „Jo and Britt“ საშუალო სკოლის მეგობართან ჯოელ ფეროუსთან ერთად, რომელიც გაიცნო მე-12 კლასის მწერალთა ხელოსნობის კლასში შაკუან ლუისთან დაკავშირება. ორივემ ჩაატარა სარეკლამო ღონისძიებები და ჰქონდათ სპონსორობა [[Google]]-თან მათი Pixel Phone-ის საშუალებით. ისინი ასევე გაემგზავრნენ დიდ ბრიტანეთში შეხვედრისა და მისალმების მიზნით, რათა უფრო მეტი ურთიერთობდნენ ფანებთან. იმ პერიოდში, როცა ჯო და ბრიტ მუშაობდნენ, მათ Threadless ვებსაიტზე შექმნეს საქონელი (ტანსაცმელი, ნოუთბუქები და ტელეფონის ქეისები). == პირადი ცხოვრება == რაიმონდი დაიბადა [[1995]] წლის [[24 თებერვალი|24 თებერვალს]], ბრემპტონში, [[ონტარიო]],<ref name=":0">{{Cite news|last=Clay|first=Chris|date=March 13, 2017|title=Brampton actor Brittany Raymond brings home Canadian Screen Award|work=The Brampton Guardian|url=http://www.bramptonguardian.com/whatson-story/7188404-brampton-actor-brittany-raymond-brings-home-canadian-screen-award/|archive-url=https://web.archive.org/web/20171206202717/https://www.bramptonguardian.com/whatson-story/7188404-brampton-actor-brittany-raymond-brings-home-canadian-screen-award/|archive-date=დეკემბერი 6, 2017|access-date=აპრილი 18, 2025}}</ref> მშობლების, პაულა და ჯონ რეიმონდების ოჯახში, უფროს დასთან სამანტასთან ერთად. დედამისი წარმოშობით პორტუგალიელია.<ref>{{Cite web|last=Raymond|first=Brittany|title=Questions Finally Answered - Q&A|url=https://www.youtube.com/watch?v=ehNxLtGk4ig|date=27 February 2016|access-date=July 10, 2022}}</ref> ცეკვავდა ჯოან ჩაპმენის ცეკვის სკოლაში<ref>{{Cite web|title=Wall of Fame|url=https://joannechapmandance.com/wall-of-fame|access-date=December 30, 2021}}</ref>, სადაც დაეუფლა თავის ხელოვნებას. იგი გადავიდა ჯორჯთაუნში, ონტარიოში, როდესაც მან დაჯავშნა „The Next Step“ 17 წლის ასაკში ექვსი წლის ასაკიდან შეჯიბრებით ცეკვის შემდეგ. [[2016]] წლის ბოლოს მას კრონის დაავადების დიაგნოზი დაუსვეს, სადაც ნაწლავის ნაწილის ამოღების ოპერაცია მოუწია. ამჟამად ის რემისიაშია. ამ ხნის განმავლობაში მან უფრო მეტი ქსოვა და წერა დაიწყო. ის ხვდება ბენჯამინ დანლოპს, ფოტოგრაფს [[ბრიზბენი|ბრისბენიდან]], ავსტრალიიდან, მას შემდეგ, რაც ისინი შეხვდნენ მე-5 კანადის ეკრანის დაჯილდოებაზე [[2017]] წელს, როდესაც მან მოიპოვა ჯილდო საუკეთესო შესრულებისთვის საბავშვო ან ახალგაზრდულ პროგრამაში ან სერიალში მისი როლისთვის რაილის როლისთვის „The Next Step“-ში.<ref name=":13">[http://www.cbc.ca/news/entertainment/canadian-screen-awards-nominations-1.3938015 "Orphan Black, Schitt's Creek, Kim's Convenience up for Canadian Screen Awards"]. [[CBC News]], January 17, 2017.</ref><ref name=":0" /> ისინი ცხოვრობენ ბინაში, რომელიც გადაჰყურებს ტორონტოს ცენტრს თავის კატა საუბლთან ერთად. == ჯილდოები და ნომინაციები == ის არის ორგზის კანადური ეკრანის პრემიის ნომინანტი საუკეთესო შესრულებისთვის საბავშვო ან ახალგაზრდულ პროგრამაში ან სერიალში, ნომინაციები მიიღო მე-3 კანადის ეკრანის დაჯილდოებაზე [[2015]] წელს<ref>[http://www.kelownadailycourier.ca/entertainment/article_d58545f4-c771-11e4-8e89-c3cffb98362b.html "Kelowna is the next step"]. ''[[Kelowna Daily Courier]]'', March 10, 2015.</ref> და მე-5 კანადის ეკრანის დაჯილდოებაზე [[2017]] წელს<ref name=":13" /> „The Next Step“. მან ჯილდო მოიგო [[2017]] წელს.<ref name=":0" /> == რესურსები ინტერნეტში == *{{Imdb სახელი|5250845}} *{{facebook|brittanyraymondofficial}} *{{instagram|b_raymond}} *{{TikTok|brittlynnray}} == სქოლიო == {{სქოლიოს სია}} {{DEFAULTSORT:რაიმონდი, ბრიტანი}} [[კატეგორია:დაბადებული 24 თებერვალი]] [[კატეგორია:დაბადებული 1995]] [[კატეგორია:კანადელი ქალი ტელემსახიობები]] [[კატეგორია:XXI საუკუნის კანადელი ქალი მსახიობები]] [[კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები]] f77jzyleuvy7nwp4792y0p4g584vli5 0 585287 5564296 5463013 2026-10-23T19:36:54Z InternetArchiveBot 124291 დაარქივდა 1 წყარო და 0 წყარო მოინიშნა მკვდრად.) #IABot (v2.0.9.6 5564296 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა არქიტექტორი}} '''ბარბარა ვანდა ბრუკალსკა''' ({{lang-pl|Barbara Wanda Brukalska}}) — დ. [[4 დეკემბერი]], [[1899]], [[მაზოვიეცის სავოევოდო]] — გ. [[6 მარტი|6 მარტს]], [[1980]], [[ვარშავა]]) — [[პოლონელი]] [[არქიტექტორი]] და [[უნივერსიტეტი|უნივერსიტეტის]] [[მასწავლებელი]]. იგი იყო ვარშავის არქიტექტორთა ასოციაციის (SARP) წევრი. პირველი ქალი-[[პროფესორი]] ვარშავის პოლიტექნიკურ უნივერსიტეტში ([[1948]]). ==ბიოგრაფია== ბარბარა ვანდა ბრუკალსკა დაიბადა 1899 წლის 4 დეკემბერს ბჟეჟცეში ([[რადომი|რადომის]] მხარე, [[მაზოვიეცის სავოევოდო|მაზოვიეთის სავოევოდო]]), დედის ხაზით პაპის, ადოლფ ბაგნიევსკის (Adolf Bagniewski, [[1841]]-[[1912]]), მამულის ტერიტორიაზე. იგი მემამულე იყო და ფლობდა მამულებს ბოჟეში ([[კოზენცის პროვინცია|კოზენიცის]] ოლქი), შჩიტიში ([[რადომი|რადომის]] ოლქი) და ბეიკოვსკა-ვოლაში (გრუჯეცის ოლქი).<ref>{{cite web |url=https://bj.uj.edu.pl/zasoby-cyfrowe/baza-biogramow/biogram?field%5B1%5D%3D0%26value%5B1%5D%3DH.%26limit%3D50%26page%3D1=&nosearchresult=1&id=48205 |title=Adolf Bagniewski h. Bawola Głowa |lang=pl |publisher=[[Ягеллонский университет|Uniwersytet Jagielloński]] |date=2025 |access-date=2025-04-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250527160015/https://bj.uj.edu.pl/zasoby-cyfrowe/baza-biogramow/biogram?field%5B1%5D%3D0%26value%5B1%5D%3DH.%26limit%3D50%26page%3D1=&nosearchresult=1&id=48205 |archive-date=2025-05-27}}</ref> მისი მამა, ვოიცეხ სოკოლოვსკი ({{lang-pl|Wojciech Sokołowski}}), სწავლობდა სოფლის მეურნეობის ინსტიტუტში ნოვოალექსანდრიაში (დღეს — პულავი) და შემდგომ [[ბოსტნეული კულტურები|ბოსტნეულს]] აწარმოებდა. დედა, სტეფანია ფრანციშკა ზოფია ბაგნიევსკა ({{lang-pl|Stefania Franciszka Zofia Bagniewska}}. [[1869]] წლის [[4 ოქტომბერი]] — [[1907]] წლის [[7 მაისი]]), ნიჭიერი მხატვარი იყო და მიუხედავად დიდი საოჯახო ვალდებულებისა, ხატვას განაგრძობდა. დედის ძმა, მიხალი, ასევე გატაცებული იყო მხატვრობით. როცა ბარბარა 7 წელის იყო, დედა გარდაიცვალა [[ტუბერკულოზი|ტუბერკულოზით]].<ref name="warszawa">{{cite web |author=Urszula Zielińska-Meissner |url=https://um.warszawa.pl/waw/80-rocznica/-/barbara-brukalska-1899-1980- |title=Barbara Brukalska (1899—1980) |lang=pl |publisher=Miasto Warszawa |date= |access-date=2025-04-23}}</ref> ბარბარა ხუთი ქალიშვილიდან ერთ-ერთი იყო, რადგან ოჯახს ერთადერთი ვაჟი ადრეულ ასაკში გარდაეცვალა. მისი და, ზოფია ([[1896]]-[[1924]]), ასევე გამორჩეული იყო მხატვრობის ნიჭით — სწავლობდა წმინდა ხელოვნებათა სკოლაში, [[სკულპტორი|სკულპტორ]] ედვარდ ვიტიგის კლასში. ზოფია შეუერთდა წმინდა ელისაბედა როზა ჩაცკას ([[1876]]-[[1961]]) მიერ დაარსებულ ფრანცისკანელი დების კონგრეგაციას — ჯვრის მსახურ [[მონაზონი|მონაზვნებს]]. ზოფია ახალწვეულობის პერიოდს გადიოდა ლიასკის უსინათლოთა დაწესებულებაში, რომელიც ასევე დედა ელისაბედას დაარსებული იყო. თავად დედა ელისაბედა 22 წლის ასაკში დაბრმავდა. მისი უფროსი და, ჰენრიკა დემბოვსკა ({{lang-pl|Henryka Dembowska}}, [[1893]]-[[1942]]), გახდა ქალთა პატრიოტული შრომის კავშირის ({{lang-pl|Związek Pracy Obywatelskiej Kobiet}}, ZPOK) მიონძიჰუდის ფილიალის თავმჯდომარე. ეს ორგანიზაცია [[1928]] წელს დააფუძნეს [[ფემინიზმი|ფემინისტურმა]] წრეებმა იუზეფ პილსუდსკის პოლიტიკის მხარდასაჭერად. გერმანული [[ოკუპაცია|ოკუპაციის]] დროს ჰენრიკა ჩაერთო იატაკქვეშა საქმიანობაში. [[1941]] წლის [[15 მაისი|15 მაისს]] იგი დააკავეს თავის ქალიშვილთან, მალგოჟატა დემბოვსკასთან ({{lang-pl|Małgorzata Dembowska}}, [[1922]]-[[1942]]) ერთად. 1942 წლის [[25 სექტემბერი|25 სექტემბერს]] ორივე დახვრიტეს [[რავენსბრიუკი|რავენსბრიუკის]] [[საკონცენტრაციო ბანაკი|საკონცენტრაციო ბანაკში]].<ref>{{cite web |author=Roman Chalasz |url=https://sierakowhistorianieznana.pl/2021/03/29/powstancy-wielkopolscy/dembowska-henryka-z-d-sokolowska-1893-1942/romanchalasz/ |title=Dembowska Henryka z d. Sokołowska (1893-1942) |lang=pl |publisher=Sieraków Historia Nieznana |date=2021-03-29 |access-date=2025-04-23 |archive-date=2024-09-19 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240919073503/https://sierakowhistorianieznana.pl/2021/03/29/powstancy-wielkopolscy/dembowska-henryka-z-d-sokolowska-1893-1942/romanchalasz/ }}</ref><ref>{{წიგნი | ავტორი = Dembowski, Peter F. | ნაწილი = Family | სათაური = Memoirs Red and White: Poland, the War, and After | ენა = en | გამომცემლობა = University of Notre Dame Press | წელი = 2015 | pages = 3–38 | doi = 10.2307/jj.21995656.4 }}</ref> ბარბარას ორი უფროსი და სწავლობდა ვარშავაში მდებარე გოგონებისთვის განკუთვნილ კერძო სასწავლებელში, რომელიც ცნობილია როგორც „სკოლა ვეისკაზე“. უმცროსი დების შინსწავლებაზე ზრუნავდა მასწავლებელი ზოფია ლანდი ([[1894]]-[[1972]]), ზოფია სოკოლოვსკიას მეგობარი, რომელმაც განათლება [[პარიზი|პარიზში]], [[სორბონის უნივერსიტეტი|სორბონის უნივერსიტეტში]] (ფილოსოფიის ფაკეულტეტი) მიიღო. თავდაპირველად ბარბარა მამის კვალს მიჰყვა და სწავლა დაიწყო პულავიში, სახელმწიფო სოფლის მეურნეობის სამეცნიერო ინსტიტუტში. [[1921]]-[[1931]] წლებში სწავლობდა არქიტექტურას [[ვარშავის პოლიტექნიკური უნივერსიტეტი|ვარშავის პოლიტექნიკური უნივერსიტეტის]] არქიტექტურის ფაკულტეტზე.<ref name="Вакар">წიგნი | სთაური = Малевич о себе. Современники о Малевиче : Современники о Малевиче : письма. документы. воспоминания. критика: в 2 т. | პასუხისმგებელი = Авт.-сост.: И. А. Вакар, Т. Н. Михиенко | ადგილი = Москва | გამომცემლობა = RA | წელი = 2004 | том = 2 | გვერდები = 366 | გვერდები = 679 | isbn = 5-269-01028-3 }}</ref> პირველ წელს ის ლექციებს ისმენდა თავისუფალი მსმენელის სტატუსით, რადგან იმ დროს ქალებისთვის არქიტექტორის, „კაცის პროფესიად“ მიჩნეული სფეროს არჩევა იშვიათობა იყო — ბარბარა ერთ-ერთი პირველი იყო, ვინც „წინაღობათა წინააღმდეგ წავიდა“. სწავლის პერიოდში გაიცნო თავისი მომავალი ქმარი, სტანისლავ ბრუკალსკი ({{lang-pl|Stanisław Brukalski}}, [[1894]]-[[1967]]). მან უნივერსიტეტი 1934 წელს დაამთავრა. მისი სამეცნიერო ნასრომის ხელმძღვანელი იყო რუდოლფ სვერჩინსკი. მისი სადიპლომო თემა იყო საცხოვრებელი სახლის პროექტი, რომელიც შთაგონებული იყო [[ლე კორბუზიე|ლე კორბუზიეს]] ნამუშევრებით. [[1926]] წელს ბარბარა, სტანისლავ ბრუკალსკისთან, ბოგდან ლახერტთან, იუზეფ შანაიცასთან, ჰელენა ნემიროვსკა-სირკუსთან და შიმონ სირკუსთან ერთად გახდა პოლონური გაერთიანება „პრეზენსის“ (Praesens) თანადამფუძნებელი. [[1928]] წელს ეს გაერთიანება გარდაიქმნა თანამედროვე არქიტექტურის საერთაშორისო კონგრესის (CIAM) პოლონურ განყოფილებად, რომლის აქტიური წევრებიც იყვნენ ბრუკალსკების წყვილი. როგორც არქიტექტორის, ბარბარას დებიუტი [[1927]] წელს შედგა მეუღლესთან ერთად განხორციელებული პროექტით. ბრუკალსკების პირადი საცხოვრებელი სახლი არქიტექტურულ სახელოსნოსთან ერთად, რომელიც მდებარეობს ვარშავის ჟოლიბოში, ნეგოლევსკის ქუჩა №8-ში (აშენებულია [[1927]]-[[1928]] წლებში), შესრულებული იყო ინტერნაციონალურ სტილში და [[1937]] წელს პარიზში გამართულ მსოფლიო გამოფენაზე „ხელოვნება და ტექნიკა თანამედროვე ცხოვრებაში“ [[ბრინჯაო|ბრინჯაოს]] მედლით დაჯილდოვდა.<ref>{{cite web |author=Агнешка Сураль |url=https://culture.pl/ru/article/sobstvennye-doma-arhitektorov |title=Собственные дома архитекторов |website=culture.pl |date=2016-04-20 |access-date=2025-04-23}}</ref> ბარბარა ბრუკალსკამ თავად შეიმუშავა სახლის [[ინტერიერი|ინტერიერის]] [[დიზაინი]] და ავეჯის ძირითადი ნაწილი. სახლის მნიშვნელოვან და განუყოფელ ელემენტს წარმოადგენდა წინასწარ დაგეგმილი [[ბაღი]] და უკანა ეზოში მდებარე სათბური, სადაც ბრუკალსკები ეგზოტიკურ მცენარეებს ზრდიდნენ. [[1973]] წელს ეს სახლი ოფიციალურად შეიტანეს [[კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლი|კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლების]] რეესტრში.<ref name="archimemory">{{cite web |url=https://www.archimemory.pl/pokaz/barbara_brukalska,4058 |title=Barbara Wanda Brukalska |lang=pl |publisher=In memoriam – Pamięci Architektów Polskich |date=2014-06-14 |access-date=2025-04-23}}</ref> ბრუკალსკების წყვილი ერთ-ერთი პირველი იყო, ვინც ფუნქციონალიზმის იდეებზე დაყრდნობით მასობრივი საცხოვრებელი მშენებლობის ექსპერიმენტები დაიწყო.<ref name="БСЭ3">|Польша|ტომი=20|გვერდები=316</ref> 1927-1939 წლებში ბარბარასა და სტანისლავ ბრუკალსკების პროექტების მიხედვით აშენდა ვარშავის საცხოვრებელი კოოპერატივის (WSM) რიგი საცხოვრებელი კომპლექსები ვარშავის ჩრდილოეთ გარეუბანში, ჟოლიბოჟის რაიონში. ეს შენობები გამოირჩეოდნენ როგორც რაციონალური გეგმარებით, ასევე მოცულობითი კომპოზიციის ორიგინალურობით. მნიშვნელოვან პროექტებს შორის იყო: კოლონია IV კრასინსკის ქუჩაზე, №18 ([[1927]]-[[1928]]), კოლონია VII სლოვაცკის ქუჩაზე, №15/19 ([[1932]]-[[1934]]) და კოლონია IX. ბრუკალსკებმა ახალი საცხოვრებელი რაიონი ისე დაგეგმეს, რომ მას ფუნქციური გეგმარება და მაღალ დონეზე მოწყობილი გამწვანება ჰქონოდა. 1927-1928 წლებში ბარბარა ბრუკალსკამ შექმნა [[სამზარეულო|სამზარეულოს]] პროექტი და მისი რაციონალური გამოყენების კონცეფცია. ეს სამზარეულო ფაქტობრივად წარმოადგენდა ღრმა ნიშას ზომებით 2.20 × 1.37 მ, რომელსაც ჰქონდა ფანჯარა და სრულად იყო აღჭურვილი ფუნქციური კარადებით. ის სრულად გახსნილი იყო მისაღები ოთახის მიმართულებით და არ ჰქონია ცალკე კედელი, რაც იმ დროისთვის საკმაოდ ინოვაციური გადაწყვეტა იყო. დიზაინი დაფუძნებული იყო ფსიქოლოგიისა და მექანიკის სფეროში ჩატარებულ კვლევებზე, რაც იმ პერიოდისთვის გაბედულ და წინმსწრებ ნაბიჯად ითვლებოდა. უჩვეულო იყო ისიც, რომ ეს პროექტი შეიმუშავა ქალმა — თავად დიასახლისმა. ბარბარამ სამზარეულოს კედლის კარადების და სამუშაო ზედაპირების სიმაღლე საკუთარი ფიზიკური პარამეტრების შესაბამისად მოარგო. პროექტი გამოქვეყნდა 1929 წლის პერიოდული გამოცემაში „Dom, Osiedle, Mieszkanie“ („სახლი, უბანი, ბინა“) პირველ ნომერში.<ref>{{სტატია | ავტორი = Barbara Brukalska | სათაური = Kuchnia współczesna | ბმული = https://bcpw.bg.pw.edu.pl/dlibra/publication/4630/edition/4523/content | ენა = pl | გამომცემლობა = Dom, Osiedle, Mieszkanie | წელი = 1929 | ნომერი = 1 | გვერდები = 8—11 }}</ref><ref name="warszawa" />{{sfn|Кольрауш|2023|страницы=124}} 1929 წელს, ცოლ-ქმრის პროექტით, პოზნანში გამართულ ზოგადეროვნულ გამოფენაზე აშენდა „ელექტროლუქსის“ პავილიონი. 1935 წელს მათ მესამე პრემია მოიპოვეს პოლონეთის არქიტექტორთა ასოციაციისგან მარშალ იუზეფ პილსუდსკის მოედნისა და მის მიმდებარე რაიონების განაშენიანების გეგმისთვის ვარშავაში. [[1936]] წელს კი მათ ორი პრემია მიენიჭათ მუშათა დასახლებათა საზოგადოების ({{lang-pl|Towarzystwo Osiedli Robotniczych, TOR}}) საცხოვრებელი სახლების პროექტებისთვის ვარშავაში.<ref name="archimemory" /> 1936 წელს ბარბარა ბრუკალსკამ პოლონეთის არქიტექტორთა ასოციაციის პრემია მიიღო პარიზში, 1937 წლის მსოფლიო გამოფენისთვის შექმნილი პოლონური პავილიონის ინტერიერის დიზაინისთვის.<ref name="archimemory" /><ref name="warszawa" /> 1936-[[1939]] წლებში ცოლ-ქმრის პროექტით პრუშკუვში, პრუსის ქუჩაზე, აშენდა რკინიგზელთა კულტურის სახლი რკინიგზელთა პროფკავშირისთვის (ZZK). შენობა [[2004]] წელს დაანგრიეს.<ref name="archimemory" /> [[მეორე მსოფლიო ომი|მეორე მსოფლიო ომის]] დროს, 1939 წელს, მისი ქმარი, როგორც უფროსი [[ოფიცერი]], მონაწილეობდა ვარშავის თავდაცვაში, მოგვიანებით კი გერმანული ტყვეთა ბანაკის, პოლონეთის არმიის ოფიცრებისთვის განკუთვნილი ვოლდენბერგის (დობეგნევი) ბანაკის, ტყვე გახდა. გერმანული ოკუპაციის პერიოდში იგი მუშაობდა არქიტექტურულ-ქალაქმშენებლობით სახელოსნოში ({{lang-pl|Pracownia Architektoniczno-Urbanistyczna, PAU}}), რომელიც [[1940]] წელს მიწისქვეშა გაერთიანებად დაარსდა.<ref name="warszawa" /> ==ომის შემდგომი წლები== ცოლ-ქმარი ბრუკალსკები ვარშავაში [[1945]] წლის იანვარში დაბრუნდა. ომისშემდგომ წლებში მათ მნიშვნელოვანი წვლილი შეიტანეს არქიტექტურის განვითარებაში.<ref name="БСЭ3" /> 1945-[[1948]] წლებში მათი პროექტით აშენდა ვარშავის საცხოვრებელი კოოპერატივის (WSM) მე-13 კოლონია ჟოლიბოჟის რაიონში, რომლის ინტერიერის დიზაინიც ბარბარას ეკუთვნის.<ref name="warszawa" /> 1945-[[1950]] წლებში, ბრუკალსკების ცოლ-ქმრის პროექტის საფუძველზე, განხორციელდა ომის დროს დამწვარი კრასინსკების ბიბლიოთეკისა და მუზეუმის შენობის რეკონსტრუქცია. შენობა ვარშავაში, ოკულნიკის ქუჩაზე №9/9ა მდებარეობს.<ref name="archimemory" /> მეორე მსოფლიო ომის შემდეგ ბარბარა ბრუკალსკა ძირითადად დამოუკიდებლად მოღვაწეობდა.<ref>{{cite web |author=Агнешка Сураль |url=https://culture.pl/ru/article/zhenshchiny-za-chertezhnoy-doskoy |title=Женщины за чертежной доской |website=culture.pl |date=2017-03-08 |access-date=2025-04-23}}</ref> 1948-1950 წლებში, მისი ესკიზური პროექტის საფუძველზე, განხორციელდა კოოპერატიული საზოგადოებების ბანკის — ე.წ. „არწივიანი სახლის“ — რეკონსტრუქცია და გაფართოება იასნას ქუჩაზე №1. ამ პროექტისთვის [[1956]] წელს ბარბარამ [[ურბანიზაცია|ურბანისტიკისა]] და არქიტექტურის კომიტეტის (KUA) მეორე ხარისხის პრემია დაიმსახურა. [[1960]] წელს მისი პროექტით ვარშავის ვლოხის რაიონში, ოკენცეში, აშენდა საცხოვრებელი კომპლექსი.<ref name="archimemory" /><ref name="warszawa" /> [[1964]] წელს ბარბარა ბრუკალსკამ და მისმა გუნდმა გაიმარჯვეს კონკურსში „მატისიარების“ სახელობის მოხუცებულთა სახლის პროექტზე, რომელიც სასკა კემპის რაიონში, არაბსკას ქუჩაზე №3 მდებარეობს.<ref>{{cite web |url=https://dpsmatysiaki.waw.pl/historia-domu |title=Historia Domu Pomocy Społecznej im. „Matysiaków” w Warszawie, to już ponad 50 lat |lang=pl |publisher=Dom Pomocy Społecznej im. Matysiaków |date=2025 |access-date=2025-04-23}}</ref> ის აქტიურად მონაწილეობდა ვარშავის ძველი ქალაქის აღდგენაშიც — ბაზრის მოედანზე, ბარსის მხარეს მდებარე №4 შენობაში DESA-ს ინტერიერის ავტორი სწორედ ბრუკალსკაა.<ref name="warszawa" /> 1948 წელს ბარბარა ბრუკალსკა გახდა პირველი ქალი პროფესორი ვარშავის პოლიტექნიკურ უნივერსიტეტში.<ref name="warszawa" /> ბრუკალსკა წინააღმდეგობაში შევიდა სოციალისტურ რეალიზმთან. თავის შეხედულებებს ის საკუთარ წიგნში — „საცხოვრებელი უბნების დაპროექტების სოციალური პრინციპები“ ({{lang-pl|Zasady społeczne projektowania osiedli mieszkaniowych}}, ვარშავა, 1948) — ასახავს. გამოქვეყნების შემდეგ, ეს ნაშრომი მალევე ამოიღეს გაყიდვიდან და მრავალი წლის განმავლობაში ხელმიუწვდომელი იყო.<ref name="warszawa" /> ბარბარა ბრუკალსკა გარდაიცვალა 1980 წლის 6 მარტს ვარშავაში. ის მეუღლესთან ერთად დაკრძალულია ლასკის უსინათლოთა თავშესაფრის სასაფლაოზე, ვარშავასთან ახლოს.<ref name="archimemory" /> ==პირადი ცხოვრება== ბარბარა ბრუკალსკას მეუღლე იყო არქიტექტორი სტანისლავ ბრუკალსკი (1894-1967). მათ ორი ვაჟი ჰყავდათ, ორივე არქიტექტორი გახდა: იან იოზეფ ბრუკალსკი (Jan Józef Brukalski; 1932 წლის [[1 მაისი]] – [[2011]] წლის [[28 სექტემბერი]])<ref>{{cite web |url=https://www.archimemory.pl/pokaz/jan_jozef_brukalski,1203 |title=Jan Józef Brukalski |lang=pl |publisher=In memoriam – Pamięci Architektów Polskich |date=2012-07-01 |access-date=2025-04-23}}</ref> და სტანისლავ ბალტაზარ ბრუკალსკი ({{lang-pl|Stanisław Baltazar Brukalski}}, 1939 წლის [[5 იანვარი]] – [[2013]] წლის [[20 მაისი]]). ისინი მშობლების გვერდით არიან დაკრძალულნი.<ref>{{cite web |url=https://www.archimemory.pl/pokaz/stanislaw_baltazar_brukalski,2790 |title=Stanisław Baltazar Brukalski |lang=pl |publisher=In memoriam – Pamięci Architektów Polskich |date=2013-05-21 |access-date=2025-04-23}}</ref> ==ჯილდოები== *„დამოუკიდებლობის ჯვარი“ ([[1969]])<ref name="archimemory" /> *„პოლონეთის აღორძინების ორდენის ოფიცრის ჯვარი“ (1969)<ref name="archimemory" /> * მედალი „სახალხო პოლონეთის 30 წლისთავი“ ([[1974]])<ref name="archimemory" /> ==ხსოვნა== [[2011]], [[2014]] და [[2018]] წლებში არასამთავრობო პარტნიორობა „Żoliborz“ ბარბარა და სტანისლავ ბრუკალსკების სახელობის პრემია ({{lang-pl|Nagroda im. Barbary i Stanisława Brukalskich}}) გადასცა ვარშავის ჟოლიბოშის რაიონში განხორციელებულ საუკეთესო საინვესტიციო სამშენებლო პროექტებს.<ref name="archimemory" /> ==ლიტერატურა== *Искусство стран и народов мира : архитектура. Живопись. Скульптура. Графика. Декоративное искусство : Краткая художественная энциклопедия / редкол.: Б. В. Иогансон (гл. ред.) и др. — Москва: Советская энциклопедия, 1971. — Т. [3]: Молдавская Советская Социалистическая Республика — Российская Советская Федеративная Социалистическая Республика. — 768 с. — (Энциклопедии. Словари, Справочники). *Кольрауш, Мартин. Предвестники современности. Восточно-Центральная Европа и подъем архитекторов-модернистов 1910—1950 = Brokers of Modernity: East Central Europe and the Rise of Modernist Architects, 1910–1950 / перевод с английского А. Рудаковой. — Санкт-Петербург: Библиороссика, 2023. — 481 с. — (Современная европеистика. Искусствоведение). — ISBN 978-5-907532-97-7. ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{DEFAULTSORT:ბრუკალსკა, ბარბარა}} [[კატეგორია:პოლონელები საქმიანობისა და საუკუნის მიხედვით]] [[კატეგორია:არქიტექტორები მიმდინარეობების მიხედვით]] o06kgj43c8qudg3bmkynibjkowzo5n3 0 587610 5564282 4804765 2026-10-23T19:05:28Z InternetArchiveBot 124291 დაარქივდა 1 წყარო და 0 წყარო მოინიშნა მკვდრად.) #IABot (v2.0.9.6 5564282 wikitext text/x-wiki [[ფაილი:Саборна црква Христа спаситеља 004.jpg|250px|მინი]] '''ბანია-ლუკის ქრისტე მაცხოვრის საკათედრო ტაძარი''' ({{lang-sr|Саборни Храм Христа Спаситеља}}) — სერბული მართლმადიდებელი ეკლესია, რომელიც მდებარეობს [[ბანია-ლუკა]]ში, [[სერბთა რესპუბლიკა (ბოსნია და ჰერცეგოვინა)|სერბთა რესპუბლიკა]], [[ბოსნია და ჰერცეგოვინა]].<ref>{{Cite web|url=https://hhsbl.org/en/|title=Саборни Храм Христа Спаситеља - Бања Лука|website=hhsbl.org|language=en-gb|access-date=2019-08-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20190816011525/https://hhsbl.org/en/|archive-date=2019-08-16}}</ref> წმინდა სამების ეკლესია აშენდა ომთაშორის პერიოდის იუგოსლავიაში [[ბანია-ლუკა]]ს ცენტრში. ეკლესიის მშენებლობა გრძელდებოდა [[1925]] წლიდან [[1929]] წლამდე და საზეიმოდ იკურთხა ღვთისმშობლობის დღეს [[1939]] წელს. [[1941]] წლის 12 აპრილს გერმანული დაბომბვის დროს ეკლესია დაზიანდა და საკურთხევლის ნაწილი ([[აფსიდი]]) მნიშვნელოვნად დაზარალდა. იმავე წლის მაისში უსტაშებმა ეკლესია გამოაცხადეს „ქალაქის ბორცვად“ და სერბებს, ებრაელებსა და ბოშებს უბრძანეს მისი სრული დანგრევა, აგურ-აგურად. იუგოსლავიაში კომუნისტური მთავრობის დროს მის ადგილას დაღუპული ჯარისკაცების ძეგლი აღიმართა. ზემოხსენებული დაღუპული ჯარისკაცების ძეგლი ახლომდებარე ადგილას გადაიტანეს [[1993]] წელს, მაშინ, როდესაც ბანია-ლუკას ომისდროინდელმა ხელმძღვანელობამ გადაარქვა ქუჩების, სკოლებისა და ინსტიტუტების უმრავლესობას. ახალი ეკლესიის მშენებლობა დაიწყო [[1993]] წელს, როდესაც საძირკვლები იკურთხა. ეს საზეიმო აქტი განახორციელა სერბეთის პატრიარქმა [[პავლე (სერბეთის პატრიარქი)|პავლემ]] ეპისკოპოსებთან და [[სერბეთის მართლმადიდებელი ეკლესია|სერბეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის]] სასულიერო პირებთან ერთად. ეკლესია აღადგინეს ქრისტე მაცხოვრის საკათედრო ტაძრის სახელით, რადგან დროთა განმავლობაში ბანია-ლუკაში უკვე აშენდა სხვა ეკლესია წმინდა სამების სახელზე (1963-1969), როგორც ხსოვნა დანგრეულისა. კათედრალი აშენებულია წითელი და ყვითელი ტრავერტინის ქვისგან, რომელიც წარმოდგება მესოპოტამიიდან, რომლის ხარისხი (მოპოვება და დამუშავება) დამოწმებულია პროფ. დოქტორ ბილბიას მიერ, [[ბელგრადი]]ს მასალების ტესტირების ინსტიტუტის ექსპერტისგან. ის აშენებულია სამშრიანი კედლით: ქვა, რკინაბეტონი, აგური. თაღები დაფარულია ოქროსფერი უჟანგავი ფოლადით, რომელიც [[ციმბირი]]დან მოიტანეს. ტაძრის გარე სამშენებლო სამუშაოები დასრულდა [[2004]] წლის 26 სექტემბერს, როდესაც პირველი ლიტურგიაც ჩატარდა. ლიტურგია ჩაატარა 8 ეპისკოპოსმა ბანია-ლუკას ეპარქიის სასულიერო პირებსა და დიაკვნებთან ერთად, ათასობით მორწმუნის თანდასწრებით. მოზაიკის სამუშაოები მიმდინარეობს პროფესორ დურო რადლოვიცას მიერ. ახლანდელი ეკლესია არქიტექტურულად ძველი ეკლესიის იდენტურია და არის ბანია-ლუკას ყველაზე მაღალი რელიგიური შენობა, 47 მეტრის სიმაღლის სამრეკლოთი და 22,5 მეტრის თაღით. ეპისკოპოსის ტაძარი იკურთხა ეპისკოპოს ეფრემის მიერ ღვთისმშობლობის დღეს [[2009]] წელს.<ref name=24sata>{{Cite web |url=http://www.24sata.info/vijesti/bosna-i-hercegovina/banja-luka/7904-Banja-Luka-Osvestan-Hram-Hrista-Spasitelja.html |title=24sata.info - Banja Luka: Osveštan Hram Hrista Spasitelja<!-- Bot generated title --> |access-date=2020-02-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304003005/http://24sata.info/vijesti/bosna-i-hercegovina/banja-luka/7904-Banja-Luka-Osvestan-Hram-Hrista-Spasitelja.html |archive-date=2016-03-04 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304003005/http://24sata.info/vijesti/bosna-i-hercegovina/banja-luka/7904-Banja-Luka-Osvestan-Hram-Hrista-Spasitelja.html |archivedate=2016-03-04 }}</ref> სერბთა რესპუბლიკის დაარსების 20 წლისთავისა და დღესასწაულის აღნიშვნის მიზნით, პატრიარქმა [[ირინეოსი (სერბეთის პატრიარქი)|ირინეოსმა]] ღვთისმსახურება ჩაატარა ეკლესიაში [[2012]] წლის 9 იანვარს.<ref name="Banja Luka: Patrijarh Irinej služio liturgiju">{{cite web |url=http://rtrs.tv/vijesti/vijest.php?id=53348 |title=Banja Luka: Patrijarh Irinej služio liturgiju |date=9 January 2012 |publisher=Radio-televizija Republike Srpske |language=sr |access-date=10 January 2012 }}</ref> ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:ბოსნია და ჰერცეგოვინის ეკლესიები]] ckpj3tw6j502tza1dyaqzzmh4uez5xy 0 590686 5564387 5276779 2026-10-24T02:44:36Z InternetArchiveBot 124291 დაარქივდა 1 წყარო და 0 წყარო მოინიშნა მკვდრად. #IABot (v2.0.9.6) 5564387 wikitext text/x-wiki '''ბლეიზ ფლორენს მეტრეველი''' ({{lang-en|Blaise Florence Metreweli}}; დ. [[30 ივლისი]], [[1977]], [[ლონდონი]]<ref>[https://books.google.ge/books?id=9DcOAQAAMAAJ&q=Metreweli+Blaise&redir_esc=y Metreweli Blaise]</ref><ref>[https://find-and-update.company-information.service.gov.uk/officers/oW24DMA7DBKxNLS6WKMagPacXWY/appointments Blaise Florence METREWELI]</ref>) — [[გაერთიანებული სამეფო|ბრიტანელი]] საჯარო მოხელე, MI6-ის ტექნოლოგიებისა და ინოვაციების გენერალური დირექტორი. დაგეგმილია, რომ [[2025]] წლის 1 ოქტომბერს ჩაანაცვლოს საიდუმლო დაზვერვის სამსახურის („C“) უფროსი. მეტრეველი ამ თანამდებობას დაიკავებს სერ [[რიჩარდ მური]]ს საიდუმლო დაზვერვის სამსახურიდან გადადგომის შემდეგ. ==ადრეული ცხოვრება და განათლება== ბლეიზ მეტრეველმა ანთროპოლოგია შეისწავლა [[კემბრიჯის უნივერსიტეტი|კემბრიჯის]] პემბროკის კოლეჯში.<ref name=":0" /> [[1997]] წელს იყო გუნდის წევრი, რომელმაც ქალთა ნიჩბოსნობის შეჯიბრში გაიმარჯვა.<ref>{{cite web|url=http://cuwbchistory.org/crew-lists/crew-lists-1990s#BB1997|access-date=16 June 2025|title=Crews of the 1990s|website=CUWBChistory.org|archive-url=https://web.archive.org/web/20250618002758/http://cuwbchistory.org/crew-lists/crew-lists-1990s#BB1997|archive-date=18 ივნისი 2025}}</ref> ==კარიერა== მეტრეველმა MI6-ში 1999 წელს დაიწყო მუშაობა და უწყვეტად მუშაობდა დაზვერვის ოფიცრად,<ref name =sky>{{Cite web |title=Career spy Blaise Metreweli to become first woman to head MI6 |url=https://news.sky.com/story/career-spy-blaise-metreweli-to-become-first-woman-to-head-mi6-13384275 |access-date=2025-06-15 |website=Sky News |language=en}}</ref> აქვს [[MI5]]-ში დირექტორის დონის პოზიციებზე მუშაობის გამოცდილება.<ref name=":2" /><ref name=":1" /> 2025 წლის ივნისის მდგომარეობით მეტრეველი არის MI6-ის ტექნოლოგიებისა და ინოვაციების გენერალური დირექტორი, რომელიც ცნობილია როგორც „Q“.<ref name=":1">{{Cite web |title=First ever female MI6 chief appointed |url=https://www.gov.uk/government/news/first-ever-female-mi6-chief-appointed |access-date=2025-06-15 |website=GOV.UK |language=en}}</ref><ref name=":2">{{Cite web |date=2025-06-15 |title=Blaise Metreweli appointed as first female head of MI6 |url=https://www.the-independent.com/news/uk/politics/mi6-blaise-metreweli-starmer-moore-b2770436.html |access-date=2025-06-15 |website=The Independent |language=en}}</ref> 2025 წლის ივნისში მეტრეველი გამოაცხადეს საიდუმლო დაზვერვის სამსახურის (MI6) შემდეგ ხელმძღვანელად, რომელიც ჩაანაცვლებს სერ რიჩარდ მურს მას შემდეგ, რაც იგი 2025 წლის შემოდგომაზე გადადგება.<ref>{{Cite web |date=2025-06-15 |title=Blaise Metreweli appointed as MI6's first female chief |url=https://www.bbc.com/news/articles/czxyx04dv1wo |access-date=2025-06-15 |website=www.bbc.com |language=en-GB}}</ref><ref name=":0">{{Cite news |last=Plunkett |first=Suzanne |date=2025-06-15 |title=Britain appoints first female head of MI6 spy agency |url=https://www.reuters.com/world/uk/britain-appoints-first-female-head-mi6-spy-agency-2025-06-15/ |access-date=2025-06-15 |work=Reuters |language=en}}</ref> ბლეიზ მეტრეველი თანამდებობაზე დაინიშნება 2025 წლის 1 ოქტომბერს.<ref name="moore-20250616">[https://x.com/ChiefMI6/status/1934376904900891129 რიჩარდ მურის პოსტი X-ზე]</ref> იგი არის MI6-ის (რომელიც ცნობილია როგორც „C“) პირველი ქალი ხელმძღვანელი.<ref name =sky/> ==საპატიო წოდებები== მეტრეველი 2024 წელს, მეფის დაბადების დღისადმი მიძღვნილ ცერემონიაზე წმინდა მიქაელისა და წმინდა გიორგის ორდენის (CMG) კავალრად დაინიშნა, სადაც იგი მოხსენიებული იყო, როგორც „საგარეო საქმეთა სამინისტროს გენერალური დირექტორი თანამეგობრობისა და განვითარების დარგში“ მინაწერით „ბრიტანეთის საგარეო პოლიტიკაში შეტანილი წვლილისთვის“.<ref name=cmg>{{Cite web |title= Order of Saint Michael and Saint George: Blaise METREWELI |url=https://www.thegazette.co.uk/notice/4644616 |access-date=2025-06-15 |website= [[The London Gazette|The Gazette]]| date=15 June 2024 }}</ref> ==რესურსები ინტერნეტში== * [https://www.ndtv.com/world-news/who-is-blaise-metreweli-first-woman-to-head-uks-spy-agency-mi6-8679111 Who Is Blaise Metreweli, First Woman To Head UK's Spy Agency MI6] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{DEFAULTSORT:მეტრეველი, ბლეიზ}} [[კატეგორია:დაბადებული 30 ივლისი]] [[კატეგორია:დაბადებული 1977]] [[კატეგორია:პემბროკის კოლეჯის კურსდამთავრებულები]] [[კატეგორია:ბრიტანელი ქალი პოლიტიკოსები]] [[კატეგორია:XXI საუკუნის ქალი პოლიტიკოსები]] [[კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები]] cij8u7n7091er5c8uk07795qze5kjsi 10 603476 5564420 4893192 2026-10-24T03:37:08Z Jaba1977 3604 5564420 wikitext text/x-wiki {{ნავდაფა |სახელი = ბარბადოსის პრეზიდენტები |სურათი = |სურათი2 = |სათაური = [[ბარბადოსის პრეზიდენტი|<span style="color:white;">ბარბადოსის პრეზიდენტები</span>]] | სიასტილი = | სათსტილი = background:{{ფერი|ბარბადოსი}} | ჯგუფსტილი = background:{{ფერი|ბარბადოსი}} |სიაკლასი = hlist |ჯგუფი1= |სია1= * [[სანდრა მეისონი]] * [[ჯეფრი დევიდსონ ბოსტიკი]] }} <noinclude> [[კატეგორია:ბარბადოსის თარგები]] [[კატეგორია:თარგი:პრეზიდენტები]] </noinclude> 7c7nf29y74ovt5ncg0hy9i36on0ac09 0 611337 5564310 5544275 2026-10-23T20:15:39Z InternetArchiveBot 124291 დაარქივდა 3 წყარო და 0 წყარო მოინიშნა მკვდრად.) #IABot (v2.0.9.6 5564310 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა საფეხბურთო კლუბი |სახელი = |ლოგო = |წარწერა = |სრული სახელი = ფუტბოლ კლუბ [[ბარსელონა (საფეხბურთო კლუბი)|ბარსელონა]] |მეტსახელი = ბარსა ფემენი, ბლაუგრანა, ელ ფემენი<br> კულერები, ბარსელონისტები, ბლაუგრანეს, ასულგრანას |მოკლე სახელი = |დაარსდა = 1970 (55 წლის წინ) — როგორც Selecció Ciutat de Barcelona<br> 1971 (54 წლის წინ) — როგორც Penya Femenina Barcelona<br> 1983 (42 წლის წინ) — როგორც Club Femení Barcelona<br> 2002 (23 წლის წინ) — როგორც Futbol Club Barcelona<br> |დაიხურა = |სტადიონი = [[იოჰან კრეიფი|ესტადი იოჰან კრუიფი]]<br> [[კამპ ნოუ]] (არჩეულ მატჩებში) |ტევადობა = |პრეზიდენტი = |მწვრთნელი = [[პერე რომეუ]] |კაპიტანი = [[ჟოან ლაპორტა]] |ლიგა = [[ლიგა F]] |სეზონი = |ადგილი = |საიტი = |მიმდინარე = | <!-- ფორმა --> }} საფეხბურთო კლუბი ბარსელონა ფემენი, რომელსაც ხშირად ბარსა ფემენი-ს<ref>{{cite web|url=https://www.elnacional.cat/ca/esports/barca-femeni-campio-copa-reina-enderrocant-sporting-huelva-6-1_764826_102.html |title=El Barça Femení es proclama campió de la Copa de la Reina enderrocant l'Sporting de Huelva (6–1) |language=ca |date=29 May 2022 |publisher=El Nacional|access-date=26 August 2022}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.publico.es/public/barca-femeni-goleja-madrid-i-fa-historia-amb-record-mundial-d-assistencia-public.html |title=El Barça Femení goleja al Madrid i fa història amb el rècord mundial d'assistència de públic |language=ca |date=30 March 2022 |publisher=Público.es |access-date=26 August 2022}}</ref> ან უბრალოდ ბარსა, [[ესპანეთი|ესპანური]] პროფესიონალური ქალთა საფეხბურთო გუნდია, რომლის სათაო ოფისი [[ბარსელონა|ბარსელონაში]], [[კატალონია|კატალონიაში]] მდებარეობს. ეს არის საფეხბურთო კლუბ „[[ბარსელონა (საფეხბურთო კლუბი)|ბარსელონას]]“ ქალთა საფეხბურთო განყოფილება და ასპარეზობს ლიგა F-ში, ესპანეთის ქალთა ფეხბურთის უმაღლეს ლიგაში. საშინაო თამაშებს თამაშობს [[იოჰან კრეიფი|იოჰან კრუიფის]] სტადიონზე [[სან-ჟოან-დესპი|სან ჟოან დესპიში]] და ზოგჯერ „[[კამპ ნოუ|კამპ ნოუზე]]“ ან ესტადი ოლიმპიკ ლუის კომპანიზე. კლუბი 1970 წელს დაარსდა საფეხბურთო კლუბ „ბარსელონას“ ფინანსური და ლოგისტიკური მხარდაჭერით, თუმცა ოფიციალური განყოფილება არ ყოფილა. პირველ სეზონში ის სხვა კატალონიურ გუნდებთან თამაშობდა; თავდაპირველად ცნობილი იყო როგორც არჩეული ქალაქი ბარსელონა, ​​სანამ 1971 წელს ბარსელონას ქალთა გულშემატკივრების კლუბი-ს სახელი არ მიენიჭებოდა. ესპანეთში ქალთა ფეხბურთის ოფიციალურად აღიარებიდან მალევე, 1983 წელს გუნდი ბარსელონას ქალთა კლუბი-ს სახელით გახდა ცნობილი, სანამ 2002 წელს ოფიციალურად არ გახდაბარსელონა-ს ნაწილი და ოფიციალური სახელი ,,Futbol Club Barcelona" მიიღო. შიდა ჩემპიონატში, ბარსელონას ქალები ყველაზე წარმატებული ესპანური ქალთა გუნდია, ათი ლიგის ტიტულით, თერთმეტი სამეფო თასით, ხუთი სუპერთასით და ათი კატალონიის თასით. მან ასევე ოთხჯერ მოიგო ესპანეთის ქალთა ფეხბურთის წინა მეორე ლიგა, რეკორდული მაჩვენებლით, 2000-იანი წლების განმავლობაში გავარდნასა და დაწინაურებისთვის ბრძოლის შემდეგ. 2015 წელს კლუბის პროფესიონალიზაციის შემდეგ, ბარსელონამ ესპანეთის დომინანტური ქალთა საფეხბურთო გუნდის სტატუსი მოიპოვა და უეფას ქალთა ჩემპიონთა ლიგაში ლიგის ყველაზე წარმატებული გუნდი და [[ევროპა|ევროპაში]] ერთ-ერთი ყველაზე წარმატებული ქალთა საფეხბურთო გუნდი გახდა. ჩემპიონთა ლიგა 2021, 2023 და 2024 წლებში მოიგო; ჩემპიონთა ლიგის პირველი ტიტულით, „ბარსელონა“ გახდა პირველი (და ერთადერთი) ესპანური ქალთა გუნდი, რომელმაც [[კონტინენტური ტრიპლეტი|კონტინენტური ტრიპლეტის]] მოგება მოახერხა, ხოლო [[უეფა-ს ჩემპიონთა ლიგა|ჩემპიონთა ლიგის]] მესამე გამარჯვებით, ისინი გახდნენ პირველი (და ერთადერთი) ესპანური ქალთა გუნდი, რომელმაც კონტინენტური ოთხთამპლარი მოიგო.<ref>{{cite web|date=8 November 2023|title=Marc Vivés, nuevo director deportivo del Barça Femení|url=https://www.infobae.com/america/agencias/2023/11/08/marc-vives-nuevo-director-deportivo-del-barca-femeni/|access-date=31 January 2024|website=infobae|language=es-ES}}</ref><ref>{{cite web|date=2 November 2023|title=El Barça Femení se enfrenta al Sevilla de la cedida María Pérez|url=https://www.mundodeportivo.com/futbol/fc-barcelona/20231102/1002098330/barca-femeni-enfrenta-sevilla-cedida-maria-perez.html|access-date=31 January 2024|website=Mundo Deportivo|language=es}}</ref><ref>{{cite web|url=https://onefootball.com/es/noticias/el-barca-femeni-lidera-la-lista-de-nominadas-para-el-golden-girl-2023-38382401|title=El Barça Femení lidera la lista de nominadas para el Golden Girl 2023|language=es|website=[[OneFootball]]|date=13 October 2023}}</ref><ref>{{cite web |date=13 March 2022 |title=Barcelona Femeni win El Clasico 5–0 to be crowned champions of Spain with six games to spare|url=https://www.goal.com/en-gb/news/barcelona-femeni-win-el-clasico-5-0-crowned-champions-spain-six-games-spare/bltf8642070feb351fb |access-date=24 January 2024 |website=Goal}}</ref><ref name=SICover>{{cite magazine |last=Gastelum |first=Andrew |date=20 May 2022 |title=How Barcelona Femení Became the World's Most Dominant Team |url=https://www.si.com/soccer/2022/05/20/barcelona-femeni-alexia-dynasty-champions-league-final-daily-cover |access-date=24 January 2024 |magazine=Sports Illustrated}}</ref> The team is occasionally referred to as just "El Femení", when context dictates.<ref>{{cite web|title=Xavi Llorens deixa el femení: "Era el moment idoni per marxar"|url=https://www.ara.cat/esports/barca/xavi-llorens-femeni-millor-moment_1_1353397.html|date=9 May 2017|access-date=6 June 2023|language=ca|first=Natàlia|last=Arroyo|website=Ara.cat}}</ref><ref>{{cite AV media|url=https://www.youtube.com/watch?v=qMWunDR0YcE|title=Titó i el Barça – Polònia|author=Polònia TV3|via=YouTube|date=19 October 2023|access-date=31 January 2024}}</ref><ref>{{cite web|url=https://uk.soccerway.com/teams/spain/fc-barcelona/4324/|title=FC Barcelona|website=Soccerway|access-date=31 January 2024}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.fcbarcelona.es/es/futbol/femenino/noticias|title=Noticias Femenino|website=FC Barcelona|language=es|access-date=31 January 2024}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.instagram.com/fcbfemeni/?hl=en|title=FC Barcelona Femení on Instagram|website=Instagram|access-date=31 January 2024}}</ref><ref name=":19">{{Cite web |last=Rodergas |first=Clara |date=26 May 2024 |title=Històriques i eternes |url=https://www.lesportiudecatalunya.cat/barca/article/2421868-historiques-i-eternes.html |access-date=26 May 2024 |website=L'Esportiu de Catalunya |language=ca}}</ref> == ისტორია == === 1970-იანი წლები: დასაწყისი === ესპანეთში, განსაკუთრებით ბარსელონაში, ქალთა ფეხბურთს 1960-იან წლებში გარკვეული პოპულარობა ჰქონდა, თუმცა ის სამოყვარულო, არაოფიციალური და ტექნიკურად აკრძალული იყო.<ref name="Alcalde 20202">{{cite journal |last1=Alcalde |first1=Maria Dolors Ribalta |last2=Martí |first2=Xavier Pujadas |date=22 January 2020 |title=Women, Football, and Francoism: Lesbians and the Formation of Social Networks through Women's Football in Barcelona, 1970–1979 |url=https://cogentoa.tandfonline.com/doi/abs/10.1080/09523367.2020.1722646 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220803184756/https://cogentoa.tandfonline.com/doi/abs/10.1080/09523367.2020.1722646 |url-status=dead |archive-date=3 August 2022 |journal=The International Journal of the History of Sport |volume=37 |issue=1–2 |pages=94–112 |doi=10.1080/09523367.2020.1722646 |s2cid=214040923 |via=cogentoa.tandfonline.com (Atypon) |url-access=subscription }}</ref> „ბარსელონა ფემენის“ „ემბრიონი“ იყო „სელეჩიო სიუტატ დე ბარსელონა“, რომელიც 1970 წლის ნოემბერში ჩამოყალიბდა.<ref>{{Cite web |last=Oinam |first=Jayanta |date=13 August 2023 |title=Camp Nou and the world record attendance for a women's match |url=https://www.fifa.com/fifaplus/en/articles/camp-nou-and-the-world-record-attendance-for-a-womens-match |website=FIFA}}</ref><ref>{{Cite web|title=Barça Women return to Camp Nou 50 years after first game played by pioneers|url=https://www.fcbarcelona.fr/fr/actualites/1945516/barca-women-return-to-camp-nou-50-years-after-first-game-played-by-pioneers|access-date=4 March 2024|website=Fcbarcelona.fr|language=en}}</ref> სულ მცირე 1960-იან წლებში „ბარსელონას“ ქალთა გუნდები „კამპ ნოუზე“ საჩვენებელ თამაშებში თამაშობდნენ; კლუბი მათ ამჟამინდელი ქალთა გუნდის წინამორბედებად არ მიიჩნევს, რადგან ისინი „იყო გუნდები, რომლებიც მხოლოდ ამ შემთხვევისთვის შეიქმნა, „სელეჩიო სიუტატისგან“ [დე ბარსელონა] განსხვავებით, რომელიც უწყვეტობისა და მომავალი პროექტისთვის საფუძვლის ჩაყრის იდეით შეიქმნა“.<ref>{{Cite news |date=18 November 1970 |title=El Barcelona crea equipo femenino |url=https://arca.bnc.cat/arcabib_pro/ca/catalogo_imagenes/grupo.do?path=1584759 |work=El Noticiero Universal |pages=28 |via=[[Library of Catalonia]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20240408022255/https://arca.bnc.cat/arcabib_pro/ca/catalogo_imagenes/grupo.do?path=1584759 |archive-date=8 აპრილი 2024 |access-date=9 დეკემბერი 2025}}</ref> მას შემდეგ, რაც „ბარსელონამ „სელეჩიო ბარსელონა“ თავის ახალ ქალთა გუნდად გამოაცხადა, El Noticiero Universal-მა გაავრცელა ინფორმაცია, რომ კლუბმა თითქმის პიონერად აქცია ქალთა ფეხბურთი ესპანეთში „მრავალი წლით ადრე“, იმდენად შორს წავიდა, რომ ორგანიზება გაუწია თამაშს, რომლის ჩატარებაც მათ კონტროლს მიღმა არსებული მიზეზების გამო შეუძლებელი იყო.<ref name=":02">{{Cite web |date=24 December 2020 |title=FC Barcelona Women's Golden Anniversary |url=https://www.fcbarcelona.com/en/news/1949097/fc-barcelona-womens-golden-anniversary |access-date=30 October 2021 |website=www.fcbarcelona.com |publisher=[[FC Barcelona]] |language=en}}</ref> გუნდი შეიქმნა მას შემდეგ, რაც ფეხბურთელმა [[იმაკულადა კაბესერანი|იმაკულადა კაბესერანმა]] კლუბს წინადადებით მიმართა 1970 წლის ნოემბერში; შედეგად მიღებული გუნდი დღემდე არსებობს. „სელეჩო ბარსელონამ“ პირველი მატჩი 1970 წლის შობის დღეს ჩაატარა და პენალტების სერიაში „[[უნიო ესპორტივა სენტელესი|უნიო ესპორტივა სენტელესს]]“ დაახლოებით 60 000 მაყურებლის წინაშე მოუგო. მიუხედავად იმისა, რომ გუნდი ოფიციალურად კლუბის სტრუქტურის ნაწილი არ იყო, ეს იყო პირველი მატჩი, რომელიც ქალთა გუნდმა ჩაატარა, რომელიც ოფიციალურად ასოცირდებოდა „ბარსელონასთან“ (მაშინდელი „სი-ე-ფი ბარსელონა“). ქალთა გუნდმა 1971 წლის დასაწყისში სახელი შეიცვალა და „პენია ფემენინა ბარსა“ („პენია ფემენინა ბარსელონისტა“) დაარქვეს. ქალთა გუნდმა სწრაფად მოიპოვა პოპულარობა და „კამპ ნოუზე“ მეტი მატჩი ჩაატარა დიდი მაყურებლის თანდასწრებით. „ბარსელონა“ კლუბის 1971 წლის ფორმას ატარებდა, [[გერბი|გერბის]] გარეშე.<ref name=":23">{{Cite news |date=5 January 1971 |title=C. D. UNIVERSITARIO – SELECCION DE BARCELONA DE FUTBOL FEMENINO, MAÑANA EN LA CIUDAD UNIVERSITARIA |url=https://arca.bnc.cat/arcabib_pro/ca/catalogo_imagenes/grupo.do?path=1584797 |work=El Noticiero Universal |pages=24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241127070438/https://arca.bnc.cat/arcabib_pro/ca/catalogo_imagenes/grupo.do?path=1584797 |archive-date=27 ნოემბერი 2024 |access-date=9 დეკემბერი 2025}}</ref><ref>{{Cite web|last=esport3|date=20 December 2021|title=El Barça es planteja jugar al Camp Nou la tornada de la Champions contra el Madrid|url=https://www.ccma.cat/esport3/el-barca-es-planteja-jugar-al-camp-nou-la-tornada-de-la-champions-contra-el-madrid/noticia/3136183/|access-date=4 March 2024|website=CCMA|language=ca}}</ref><ref>{{Cite web|title=RCD Espanyol – History|url=https://www.rcdespanyol.com/en/history|access-date=4 March 2024|website=www.rcdespanyol.com}}</ref> 1971 წელს, კატალონიაში გამართულ პირველ თასის გათამაშებაში ისინი მეორე ადგილზე გავიდნენ,<ref>{{cite news |date=21 February 1974 |title=FUTBOL FEMENINO |url=http://hemeroteca.mundodeportivo.com/preview/1974/02/21/pagina-6/1001474/pdf.html |newspaper=Mundo Deportivo |page=6 |language=Spanish |archive-url=https://web.archive.org/web/20240503043439/http://hemeroteca.mundodeportivo.com/preview/1974/02/21/pagina-6/1001474/pdf.html |archive-date=3 მაისი 2024 |access-date=9 დეკემბერი 2025}}</ref> სანამ 1973 წელს კატალონიაში დაფუძნებულ ლიგას მოიგებდნენ.<ref>{{cite news|url=https://arca.bnc.cat/arcabib_pro/ca/catalogo_imagenes/grupo.do?path=1586099|title=Auge del futbol femenino|date=31 May 1975|newspaper=El Noticiero Universal|language=es|page=21|author=Piconaire|archive-url=https://web.archive.org/web/20250426104302/https://arca.bnc.cat/arcabib_pro/ca/catalogo_imagenes/grupo.do?path=1586099|archive-date=26 აპრილი 2025|access-date=9 დეკემბერი 2025}}</ref> ესპანეთში ქალთა ფეხბურთის საწყისი სიძლიერე 1975 წლისთვის შესუსტდა,<ref name=FutbolFemeninoYa>{{cite news|url=https://arca.bnc.cat/arcabib_pro/ca/catalogo_imagenes/grupo.do?path=1590725|title=Maria Teresa Andreu: Fútbol femenino, ya|date=7 September 1977|page=8|newspaper=El Noticiero Universal|language=es|last=Mora|first=Francisco|archive-url=https://web.archive.org/web/20241130140244/https://arca.bnc.cat/arcabib_pro/ca/catalogo_imagenes/grupo.do?path=1590725|archive-date=30 ნოემბერი 2024|access-date=9 დეკემბერი 2025}}</ref> ხოლო 1977 წლის სექტემბრისთვის კატალონიაში ქალთა ლიგა აღარ არსებობდა, რომლის იდეაც გარკვეულწილად არარეალურად ითვლებოდა.<ref>{{cite news|url=https://arca.bnc.cat/arcabib_pro/ca/catalogo_imagenes/grupo.do?path=1591260|title=Deporte en la empresa: Premios y trofeos temporada 1978/79 {{!}} Futbol femenino Campeonato provincial final, P.F. Blanquiazul, 1 P.F. Barna. Atco., 1: por penaltys, campeon la Peña F. Feminino Blanquiazul|first=A|last=Goñi|date=7 June 1979|newspaper=El Noticiero Universal|page=28|language=es|archive-url=https://web.archive.org/web/20250330021346/https://arca.bnc.cat/arcabib_pro/ca/catalogo_imagenes/grupo.do?path=1591260|archive-date=30 მარტი 2025|access-date=9 დეკემბერი 2025}}</ref> 1977 წლის თებერვალში, „პ.ფ. ბარსელონას“ მოთამაშეების მოწვევის შესახებ განცხადება უნდა გამოექვეყნებინა „Revista Barcelonista“-ში, სადაც ჟურნალი მიუთითებდა, რომ მოთამაშეების დეფიციტის კრიზისი იყო. ის გუნდს სპორტზე ხაზგასმის ნაცვლად, როგორც „ფორმის შენარჩუნებისა“ და კარგად გამოჩენის საშუალებას უწევდა.<ref>{{cite news|url=https://arca.bnc.cat/arcabib_pro/ca/catalogo_imagenes/grupo.do?path=1589655&posicion=26&presentacion=pagina|title=Torneo Femenino|language=es|newspaper=El Noticiero Universal|editor-last=Pedret|editor-first=A. G.|others=F. Amaro, J.M. Garcia, Planas, R. Rubiella|date=30 January 1980|page=26|archive-url=https://web.archive.org/web/20250330021300/https://arca.bnc.cat/arcabib_pro/ca/catalogo_imagenes/grupo.do?path=1589655&posicion=26&presentacion=pagina|archive-date=30 მარტი 2025|access-date=9 დეკემბერი 2025}}</ref> 1970-იანი წლების ბოლოს დაცემის პერიოდში, „ბარსელონა“ ერთ-ერთი დიდი გუნდი იყო, რომელიც თამაშს აგრძელებდა, მათ შორის სხვა ქვეყნების ლიგების ქალთა გუნდების წინააღმდეგ. მარია ტერეზა ანდრეუ, იმ დროს „პ.ფ. ბარსელონას“ პრეზიდენტი, თვლიდა, რომ „ბარსელონა“ პატივს სცემდა გუნდს, კლუბი კი მათ მხარს უჭერდა და მათში მონაწილეობდა. კატალონიის ქალთა ლიგა ხელახლა დაარსდა 1978–79 წლების სეზონისთვის, პარალელურად თასის გათამაშებით, რომელშიც „ბარსელონა ატლეტიკო“ მეორე ადგილზე გავიდა პენალტების სერიაში წაგების შემდეგ,<ref>{{Cite web |title=Serial Fútbol Femenino en MARCA.com &#124; El origen clandestino de la selección |url=https://www.marca.com/reportajes/2013/04/serial_futbol_femenino/2013/04/23/seccion_01/1366710025.html |website=www.marca.com}}</ref> სანამ „ბარსელონა“ ლიგაში მეორე ადგილზე არ გავიდოდა 1979–80 წლების სეზონში.<ref>{{Cite news |last=López Recasens |first=X |date=6 December 1984 |title=Cataluña, pionera del futbol femenino |url=https://hemeroteca.mundodeportivo.com/preview/1984/12/06/pagina-19/1118025/pdf.html |work=Mundo Deportivo |pages=19 |language=es |archive-url=https://web.archive.org/web/20240821075644/https://hemeroteca.mundodeportivo.com/preview/1984/12/06/pagina-19/1118025/pdf.html |archive-date=21 აგვისტო 2024 |access-date=9 დეკემბერი 2025}}</ref> === 1981–1988: ლიგა კატალანა და მეტოქეობა ბარსელონასთან === ესპანეთის ფეხბურთის ფედერაციამ (მაშინდელი FEF, ამჟამად RFEF) ოფიციალურად აღიარა ქალთა ფეხბურთი 1980 წელს<ref>{{cite news|url=https://hemeroteca.mundodeportivo.com/preview/1981/02/14/pagina-38/1059195/pdf.html|title=Acuerdos de la Federación Española: Habra Campeonato de Futbol Femenino en Cataluña|date=13 February 1981|editor-last=Castillo|editor-first=Juan Jose|page=38|language=es|newspaper=Mundo Deportivo|archive-url=https://web.archive.org/web/20241130141423/https://hemeroteca.mundodeportivo.com/preview/1981/02/14/pagina-38/1059195/pdf.html|archive-date=30 ნოემბერი 2024|access-date=9 დეკემბერი 2025}}</ref> და 1981 წელს დაამტკიცა კატალონიის ფეხბურთის ფედერაციის (FCF) ქალთა ფეხბურთის დეპარტამენტის შექმნა ქალთა კატალონიის ფეხბურთის ლიგის შესაქმნელად,<ref name="Llansa">{{Cite web |title=Núria Llansà |url=https://www.fcbarcelona.com/en/card/3830726/nuria-llansa |access-date=1 February 2024 |website=www.fcbarcelona.com |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=24 December 2020 |title=Los 50 años del Barça femenino de fútbol: atrás quedan los días de campos de tierra y pensiones baratas |url=https://www.elperiodico.com/es/futbol/20201224/barca-femenino-futbol-50-anos-11420504 |access-date=10 September 2024 |website=www.elperiodico.com |language=es}}</ref> რომლის დამფუძნებელი წევრიც ბარსელონა იყო.<ref>{{Cite web|title=Introducción histórica del futbol femenino|url=https://www.fcbarcelona.es/es/noticias/887434/introduccion-historica-del-futbol-femenino|access-date=30 October 2021|website=www.fcbarcelona.es|publisher=[[FC Barcelona]]|language=es}}</ref> 1982–83 წლების სეზონში გუნდმა მწვრთნელად ყოფილი მოთამაშე და ადვოკატი ნურია ლიანსა აიყვანა<ref>{{cite news|url=https://hemeroteca.mundodeportivo.com/preview/1984/07/14/pagina-14/1108745/pdf.html|title=En Horta, final de la copa catalana|date=14 July 1984|language=es|newspaper=Mundo Deportivo|page=14|last=Mentruit|first=Imma|archive-url=https://web.archive.org/web/20250325015806/https://hemeroteca.mundodeportivo.com/preview/1984/07/14/pagina-14/1108745/pdf.html|archive-date=25 მარტი 2025|access-date=9 დეკემბერი 2025}}</ref> და სახელი შეუცვალა. ანდრეუმ შესთავაზა გუნდს Club Femenino/Femení (CF) Barcelona დარქმევა, რაც მამაკაცთა გუნდის სახელთან უფრო ახლოს იქნებოდა, ეს ცვლილება ოფიციალურად 1983 წლის Copa de la Reina de Fútbol-ის დაწყებამდე განხორციელდა;<ref>{{cite news|title=Barcelona: los puntos sobre las "ies"|url=http://hemeroteca.mundodeportivo.com/preview/1986/04/03/pagina-28/1149080/pdf.html#&mode=fullScreen|access-date=28 June 2024|date=3 April 1986|page=28|newspaper=[[Mundo Deportivo]]|first=X|last=López Recasens|archiveurl=https://web.archive.org/web/20241130141151/https://hemeroteca.mundodeportivo.com/preview/1986/04/03/pagina-28/1149080/pdf.html#&mode=fullScreen|archivedate=30 ნოემბერი 2024}}</ref> ისინი ათწლეულის ბოლოსაც კი ზოგჯერ Penya Femenina Barcelona-ს სახელით იყვნენ ცნობილი<ref>{{cite news|url=https://hemeroteca.mundodeportivo.com/preview/1985/12/28/pagina-23/1126928/pdf.html|title=El Barcilona, nuevo lider|first=X|last=López Recasens|newspaper=Mundo Deportivo|date=28 December 1985|page=23|language=es}}</ref><ref name="BCampeon">{{cite news|title=Barcilona, campeón|url=http://hemeroteca.mundodeportivo.com/preview/1985/04/07/pagina-24/1120860/pdf.html#&mode=fullScreen|access-date=26 June 2024|language=es|date=7 April 1985|page=24|newspaper=[[Mundo Deportivo]]|first=X|last=López Recasens}}</ref> და არ წარმოადგენდნენ FC Barcelona-ს ოფიციალურ განყოფილებას.<ref name="Empieza">{{Cite news |last=López Recasens |first=X |date=12 January 1985 |title=Empieza el "play-off" |url=https://hemeroteca.mundodeportivo.com/preview/1985/01/12/pagina-19/1116341/pdf.html |work=Mundo Deportivo |pages=19 |language=es}}</ref> ქალთა გუნდის მართვის წესმა განაპირობა გამოყოფილი ჯგუფის დატოვება და დამოუკიდებელი გუნდის, Penya Barcelonista Barcilona [ca]-ს ჩამოყალიბება 1981 წელს, რომელსაც ბარსელონას ყოფილი მოთამაშეები ფრანჩინა და ვისენტა პუბილ ი ფონტი ხელმძღვანელობდნენ. ტიტულების მხრივ, ბარსელონა 1980-იან წლებში ბარსელონაზე ბევრად უფრო წარმატებული იყო,<ref>{{cite news|url=https://hemeroteca.mundodeportivo.com/preview/1987/05/26/pagina-20/1151001/pdf.html|title=Valles Occidental: Las campeonas buscan sponsor|date=26 May 1987|page=20|newspaper=Mundo Deportivo|last=López R.|first=X|language=es}}</ref> თუმცა ეს ორი გუნდი კატალონიის ქალთა ფეხბურთში დასამარცხებლად ითვლებოდა და ლიგაში „სიკვდილამდე იბრძოდა“.<ref name="Title2020">{{Cite web|date=28 June 2020|title=El Barça Femenino ganó el primer título oficial de su historia hace 35 años|url=https://www.fcbarcelona.es/es/futbol/femenino-a/noticias/1699636/el-barca-femenino-gano-el-primer-titulo-oficial-de-su-historia-hace-35-anos|access-date=30 October 2021|website=www.fcbarcelona.es|publisher=[[FC Barcelona]]|language=es}}</ref><ref name=Lucha>{{Cite news |last=Galindo |first=Jesús |date=2 January 1983 |title=EL FUTBOL FEMENINO LUCHA POR SOBREVIVIR |url=http://hemeroteca.mundodeportivo.com/preview/1983/01/02/pagina-19/1090385/pdf.html |work=[[Mundo Deportivo]] |pages=19}}</ref><ref>{{cite news|url=https://hemeroteca.mundodeportivo.com/preview/1984/03/17/pagina-6/1103266/pdf.html|language=Spanish|title=España–Francia: Chicas... ¡al campo!|date=17 March 1984|page=6|newspaper=Mundo Deportivo|last=Serra|first=Josep Ma.}}</ref> იმ დროს კატალონიის სხვა წამყვანი გუნდები იყო derbi femení-ს მეტოქე [[ესპანიოლი (საფეხბურთო კლუბი)|ესპანიოლი]] და კიდევ ერთი დამოუკიდებელი გუნდი, [[ვალეს ოქსიდენტალი]].<ref>{{cite news|url=https://hemeroteca.mundodeportivo.com/preview/1985/11/23/pagina-22/1434701/pdf.html|title=0–27: El Valles abuso del Bemen|first=X|last=López Recasens|newspaper=Mundo Deportivo|language=es|date=23 November 1985|page=22}}</ref> ბარსელონამ თავისი პირველი ოფიციალური შეჯიბრი - კოპა ჟენერალიტატი/კოპა კატალანა, კოპა კატალონიის წინამორბედი - მოიგო ბარსელონასა და ვალეს ოქსიდენტალის დამარცხებით 1985 წელს.<ref>{{cite news|url=https://hemeroteca.mundodeportivo.com/preview/1988/02/06/pagina-23/1440520/pdf.html|title=Futbol Femenino {{!}} Dos amistosos para la selección catalana|newspaper=Mundo Deportivo|author=Xavier|date=6 February 1988|page=23|language=es}}</ref> „ბარსელონას“ მხარდაჭერა ეპოქაში განსხვავებული იყო: 1983 წლის იანვარში, „[[კოპა დე ლა რეინა|კოპა დე ლა რეინას]]“ წინ, „ბარსელონას“ არ ჰქონდა ფიქსირებული სავარჯიშო ცენტრები ან დრო (ლიგის გუნდების უმეტესობისგან განსხვავებით, თუმცა „ბარსელონასაც“ არ ჰქონდა) და „ბარსელონასთან“ ურთიერთობა მშობელ კლუბებთან ქალთა გუნდებს შორის ერთ-ერთ ყველაზე ცუდს ითვლებოდა. როგორც ამბობენ, „ბარსელონას“ „არ სურდა ამის ცოდნა“, როდესაც საქმე მათ ეხებოდა. 1984 წელს, როდესაც ლიანსა ქალთა საფეხბურთო გუნდის დირექტორად დაწინაურდა, „ბარსელონას“ მადლობა გადაუხადეს ქალთა ფეხბურთისადმი გაცილებით უფრო მდგრადი ინტერესისთვის, რადგან მან შესთავაზა თავისი სტადიონები (მათ შორის „კამპ ნოუ“) და ობიექტები.<ref>{{cite book|last=Tomás|first=Manuel|title=Les Corts i el Barça: vuitanta-cinc anys d'història compartida|publisher=[[City Council of Barcelona]]|location=Barcelona|year=2007|language=ca|isbn=978-84-9850-055-4}}</ref> სულ მცირე 1985 წლიდან გუნდი საშინაო თამაშების უმეტესობას „[[მინი ესტადი|მინი ესტადიზე]]“ ატარებდა.<ref>{{Cite web |last=Sport |date=26 June 2019 |title=Falleció Núria Llansà, exjugadora del FC Barcelona |url=https://www.sport.es/es/noticias/veteranos/fallecio-nuria-llansa-exjugadora-barcelona-7524142 |access-date=1 February 2024 |website=www.sport.es |language=es}}</ref><ref name=":26">{{Cite book |last1=Porta |first1=Frederic |url=https://books.google.com/books?id=Cw47DQAAQBAJ |title=Barça Insòlit: 800 històries de la Història |last2=Tomás |first2=Manuel |date=9 March 2017 |publisher=ROCA EDITORIAL |isbn=978-84-945569-6-8 |pages=547–548 |language=ca}}</ref><ref>{{Cite web |title=Andreu Grau, Maria Teresa stats {{!}} FC Barcelona Players |url=https://players.fcbarcelona.com/en/player/2451-maria-teresa-andreu-grau-maria-teresa |website=FCB Jugadors |language=es |access-date=2025-12-09 |archive-date=2024-09-10 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240910224121/https://players.fcbarcelona.com/en/player/2451-maria-teresa-andreu-grau-maria-teresa }}</ref> ლიანსა დირექტორად მანამ დარჩებოდა, სანამ გუნდი „ბარსელონას“ ოფიციალურ განყოფილებად არ გამოცხადდებოდა.<ref name=":0">{{Cite web |last=Escudero |first=Sergi |date=31 May 2023 |title=Les revolucionàries del Barça abans d'Alexia Putellas |url=https://www.ara.cat/esports/barca-femeni/revolucionaries-barca-alexia_1_4714487.html |access-date=10 September 2024 |website=Ara.cat |language=ca}}</ref> === 1988–2001: ლიგა ნასიონალი და არასტაბილურობა === 1988 წელს, კლუბ ფემენი ბარსელონა, რომელსაც FC Barcelona აფინანსებდა, იყო ლიგა [[ნასიონალის ჩემპიონატი|ნასიონალის]], ესპანეთის პირველი უმაღლესი ლიგის ეროვნული ქალთა ლიგის დამფუძნებელი წევრი.<ref name=":1">{{Cite web|last=LoRé|first=Michael|date=6 March 2020|title=How FC Barcelona Is Paving The Way For Women's Soccer|url=https://www.forbes.com/sites/michaellore/2020/03/06/how-fc-barcelona-is-paving-the-way-for-womens-soccer/|access-date=29 October 2021|work=[[Forbes]]|language=en}}</ref> მათი გამოსვლა ლიგის ამ ვერსიაში თავიდანვე არასტაბილური იყო, სუსტ გუნდებთან აგებდნენ და სხვაგვარად დაუმარცხებელ გუნდებს ამარცხებდნენ, რითაც ცხრილის შუაში მდებარე გუნდად იქცნენ. 1990-იანი წლების დასაწყისში მათ სამწლიანი წარმატებული სერია ჰქონდათ, 1992-1994 წლებში ლიგის სამეულში მოხვდნენ და 1994 წელს კოპა დე ლა რეინა მოიგეს.შემდგომში ისინი ცხრილის ბოლო პოზიციებზე დაეცნენ, მაგრამ ლიგა ნასიონალის შემდგომ წლებში სუსტი გამოსვლების მიუხედავად,[საჭიროა წყაროს მითითება] ყოველთვის ახერხებდნენ უმაღლეს დივიზიონში დარჩენას. ანდრეუ „ბარსელონას“ საბჭოს 2000 წელს შეუერთდა<ref name=Parking>{{cite web|last=Irigoyen|first=Juan I.|date=14 May 2021|title=De jugar en el parking a estar en la élite de Europa|url=https://elpais.com/deportes/2021-05-14/del-aparcamiento-a-la-elite-de-europa.html|website=El País|language=es}}</ref> და ერთი წლის განმავლობაში „კლუბ ფემენი ბარსელონა“ „ბარსელონას ფონდის“ ორგანიზაციულ სტრუქტურაში შეიტანა, რითაც ქალთა გუნდი კლუბის ადმინისტრაციის ნაწილად აქცია.<ref name="20minutos-2005">{{Cite web|last=Pelayo|first=José|date=10 February 2005|title=El otro duelo de 'cracks'|url=http://www.20minutos.es/noticia/4258/0/el/otro/duelo/|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20050511070711/http://www.20minutos.es/noticia/4258/0/el/otro/duelo/|archive-date=11 May 2005|access-date=30 October 2021|website=20minutos.es|publisher=[[20 minutos]]}}</ref> === 2002–2007: ოფიციალური სექცია და სეგუნდა დივიზიონი === 2001 წელს ლიგა ბუნებრივი ზრდის გამო სუპერლიგა ფემენინად გადაკეთდა; ბარსელონა უმაღლეს დივიზიონში არ მიიღეს, რადგან მათ არ შეეძლოთ 3 მილიონი ₧-ის ოდენობის რეგისტრაციის საფასურის გადახდა და ახალ სუპერლიგის მეორე დივიზიონში გადაიყვანეს, რომელიც იმ დროს ეროვნული ფეხბურთის ყველაზე დაბალი დონე იყო (თუმცა რეგიონულ ჯგუფებად იყო დაყოფილი).<ref>{{Cite web|last=Bonals|first=Laia|date=16 May 2021|title=Making history has never been so close|url=https://en.ara.cat/sports/making-history-has-never-been-close_130_3986303.html|access-date=16 September 2024|website=Ara}}</ref> ლიანსამ მოითხოვა გუნდის კლუბის სექციად აღიარება და მხარდაჭერა;<ref>{{cite news|url=https://hemeroteca.mundodeportivo.com/preview/2006/06/30/pagina-29/829841/pdf.html|title=Habrá reestructuración en el fútbol femenino|last=Roura|first=C|date=30 June 2006|newspaper=Mundo Deportivo|page=29|language=es}}</ref> 2002 წლის ზაფხულში საფეხბურთო კლუბ „ბარსელონას“ საბჭომ ერთხმად დაამტკიცა გადაწყვეტილება „ბარსელონას“ ოფიციალურ სექციად რეგისტრაციის შესახებ და კლუბმა ქალთა სექცია „Futbol Club Barcelona Femení“-ად გადაარქვა.<ref>{{cite news|url= http://hemeroteca-paginas.mundodeportivo.com/EMD02/PUB/2007/05/07/EMD20070507014MDP.pdf| access-date=2 August 2022|language=es|newspaper=Mundo Deportivo|date=7 May 2007|title=Stoichkov quiere a Alexanko|last1=Roura|first1=C|last2=Solé|first2=S|page=14}}</ref><ref name=":8">{{cite web|title=FC Barcelona, campeón de la Copa de SM La Reina tras vencer al RCD Espanyol (1–0) |url=http://www.rfef.es/index.jsp?nodo=119&ID=1479 |publisher=rfef.es |access-date=19 June 2011 |language=es |date=19 June 2011 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20111227112831/http://www.rfef.es/index.jsp?nodo=119&ID=1479 |archive-date=27 December 2011}}</ref> მომდევნო წელს გუნდი ნომინალურად პროფესიონალური გახდა, მაგრამ საარსებო ხელფასებს ვერ იღებდა და სხვა სამუშაოების შენარჩუნება მაინც მოუწია. ბარსელონამ სეგუნდა დივიზიონში თავისი ჯგუფი 2002 და 2003 წლებში მოიგო, თუმცა დაწინაურების პლეი-ოფში წარუმატებელი გამოსვლების შემდეგ მეორე დივიზიონში დარჩა. საბოლოოდ, 2004 წელს, ის სუპერლიგა ფემენინაში დაწინაურდა. დაწინაურების შემდეგ, გუნდმა გარკვეული პოპულარობა მოიპოვა 2004-05 წლების სეზონში მექსიკელი მარიბელ „მარიგოლ“ დომინგესის და ესპანელი მარია ლუისა კოიმბრას კონტრაქტის გაფორმების წყალობით, თუმცა ეს გუნდისთვის ხარისხობრივ შედეგებში არ აისახა.<ref>{{cite web|title=El Barça femenino, campeón de Liga |url=http://www.mundodeportivo.com/20120527/mundo-barsa/barca-barca-femenino-liga-campeonas_54300366310.html|publisher=mundodeportivo.com|access-date=27 May 2012|language=es|date=27 May 2012}}</ref> ხავი ლორენსი მენეჯერად 2006 წელს დაინიშნა ნატალია ასტრაინის შესაცვლელად,<ref name=":9">{{cite web|last1=Menayo|first1=David|date=16 June 2013|title=El Barcelona firma el primer doblete de su historia|url=https://www.marca.com/2013/06/16/futbol/futbol_femenino/1371380550.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210624204744/https://www.marca.com/2013/06/16/futbol/futbol_femenino/1371380550.html|archive-date=24 June 2021|access-date=20 June 2021|website=marca.com|publisher=[[Marca (newspaper)|MARCA]]}}</ref> რომელიც იმ პირთა შორის იყო, ვინც კლუბი 2006 წლის ზაფხულში რესტრუქტურიზაციისა და ქალთა სექცია მნიშვნელოვნად შემცირების შემდეგ დატოვა.<ref>{{Cite web |last=Ramos |first=D |date=4 September 2015 |title=20 cosas que deberías saber de la Liga femenina de fútbol |url=https://www.marca.com/2015/09/04/futbol/futbol_femenino/1441360348.html |access-date=2 February 2024 |website=MARCA.com |language=es}}</ref> ლორენსმა ვერ შეძლო გუნდის სუპერლიგაში შენარჩუნება და 2006-07 წლების სეზონის ბოლოს გუნდი დაქვეითდა და კლუბმა სექცია დაშლა განიხილა.<ref name=":4">{{cite web|url=https://www.fcbarcelona.es/es/noticias/1123347/golden-era-for-fc-barcelonas-womens-team|title=Golden era for FC Barcelona's women's team|date=17 June 2014|website=FC Barcelona}}</ref> === 2008–2015: დაბრუნება უმაღლეს ლიგაში და პირველი ოქროს ხანა === „ბარსელონა“ სუპერლიგაში 2008 წელს დაბრუნდა და 2009-დან 2011 წლამდე მათ ლიგის ცხრილში პირველ პოზიციებზე გაიმყარეს თავი.<ref>{{Cite web |last=González |first=Inma |date=18 April 2015 |title=Las chicas del Barça conquistan su cuarta Liga consecutiva |url=https://www.elperiodico.com/es/deportes/20150418/chicas-barca-conquistan-cuarta-liga-consecutiva-4112042 |access-date=10 February 2024 |website=www.elperiodico.com |language=es}}</ref> 2011 წელს მათ მეორედ მოიგეს კოპა დე ლა რეინა, ფინალში ადგილობრივი მეტოქე „ესპანიოლი“ 1-0 დაამარცხეს. 2012 წელს მათ პირველი ლიგის ტიტული მოიგეს იმ დროისთვის რეკორდული 94 ქულით,<ref name=":5">{{Cite web |last=[[Sid Lowe|Lowe, Sid]] |date=12 March 2021 |title=The best team in Spain right now? The 18–0 Barca Women |url=https://www.espn.com/soccer/barcelona-women/story/4330288/barcelonas-womens-team-have-passed-the-men-to-be-best-in-spain-right-now-whats-next-for-losada-and-co |access-date=30 October 2021 |website=ESPN.com |publisher=[[ESPN]] |language=en}}</ref> პირველად მოხვდნენ უეფას ქალთა ჩემპიონთა ლიგაზე, სანამ პირველივე რაუნდში გამოეთიშებოდნენ.<ref>{{Cite web |date=27 July 2018 |title=STANLEY Becomes the First Main Jersey Partner of FC Barcelona Women's Team |url=https://www.fcbarcelona.com/en/news/792979/stanley-becomes-the-first-main-jersey-partner-of-fc-barcelona-womens-team |access-date=30 October 2021 |website=www.fcbarcelona.com |publisher=[[FC Barcelona]] |language=en}}</ref> მათ წარმატებით დაიცვეს ლიგა 2013 წელს, ბოლო ტურის გასვლით გამარჯვებით წამყვანი გუნდის, „[[ატლეტიკ ბილბაო (საფეხბურთო კლუბი)|ატლეტიკ ბილბაოს]]“ წინააღმდეგ, სანამ 2013 წლის კოპა დე ლა რეინა მოიგებდნენ და მეხუთე ესპანური ქალთა გუნდი გახდნენ, რომელმაც შიდა დუბლი მოიპოვა. „ბარსელონა“ პირველად გავიდა ქალთა ჩემპიონთა ლიგის მეოთხედფინალში 2013–14 წლების გამოცემაში,<ref>{{Cite web |date=16 October 2018 |title=Barça Women turns profitable with Stanley I Women's Football Marketing |url=https://www.xavibove.es/en/barca-women-turns-profitable-with-3-5me-from-stanley/ |access-date=9 May 2024 |website=Xavi Bové |language=en-GB}}</ref> სეზონში, რომელშიც მათ ზედიზედ მესამედ მოიგეს ლიგის ტიტული. 2011 წლის 17 აპრილიდან 11 დეკემბრამდე პერიოდში „ბარსელონამ“ 15-მატჩიანი მოგებათა სერია შეინარჩუნა, რაც 2015 წლისთვის ესპანეთის ქალთა ფეხბურთის ისტორიაში ყველაზე გრძელი ზედიზედ სერია იყო; ხოლო 2012 წლის 23 სექტემბრიდან 2014 წლის 20 აპრილამდე პერიოდში მათ 54-მატჩიანი წაუგებელი სერია ჰქონდათ, რაც იმ დროისთვის კიდევ ერთი რეკორდი იყო.<ref name=":14">{{Cite web |title=Markel Zubizarreta set to leave the Club |url=https://www.fcbarcelona.com/en/news/3701220/markel-zubizarreta-set-to-leave-the-club |access-date=8 May 2024 |website=www.fcbarcelona.com |language=en}}</ref> 2013–14 წლების სეზონის ბოლოს კლუბმა „ბარსელონა ფემენის“ წინა ოთხი წელი „ოქროს ხანად“ მოიხსენია, რომელშიც ისინი „აბსოლუტურად დომინირებდნენ ესპანურ საფეხბურთო სცენაზე“ და გუნდმა „ბარსას“ მუზეუმში საკუთარი განყოფილება მიიღო.მომდევნო 2014–15 წლების სეზონში ისინი ესპანეთის ქალთა ლიგის პირველი გუნდი გახდა, რომელმაც ზედიზედ ოთხი ლიგის ტიტული მოიპოვა.<ref name=":6">{{Cite news |title=Barcelona sign England striker Duggan |url=https://www.bbc.com/sport/football/40514401 |access-date=9 February 2024 |work=BBC Sport |language=en-GB}}</ref> === 2015–2018: პროფესიონალიზმი და მეტოქეობა ატლეტიკო მადრიდთან === 2015 წლის ზაფხულში კლუბმა მიიღო გადაწყვეტილება ქალთა სექცია პროფესიონალიზებული გაეხადა. შიდა ჩემპიონატში წარმატების მიუხედავად, ფეხბურთელებს არ შეეძლოთ ბარსელონა ფემენიში თამაშით შემოსავლის მიღება და კლუბმა იცოდა, რომ ჩემპიონთა ლიგაზე სხვა ქვეყნების პროფესიონალურ გუნდებთან კონკურენციას ვერ გაუწევდა.<ref name=":7">{{Cite web |last=Sport |date=22 April 2015 |title="El año que viene queremos conseguir otra liga" |url=https://www.sport.es/es/noticias/barca/barcelona-femenino-queremos-liga-4123547 |access-date=10 February 2024 |website=www.sport.es |language=es}}</ref> გუნდმა 2014 წელს სპონსორობის ხელშეკრულება დადო Stanley Tools-თან, რამაც მათ პროფესიონალი გახდომის საშუალება მისცა, ხოლო 2018 წელს მაისურების ხელშეკრულება დაამატა, რამაც სტენლი ქალთა გუნდის პირველი მაისურების სპონსორი გახადა.<ref>{{Cite web |last=Egorov |first=Grigory |date=6 September 2019 |title=Barca Femeni goalkeeper: Real Madrid's women's team have to earn Clasico status |url=https://tribuna.com/en/news/fcbarcelona-2019-09-06-barca-femeni-goalkeeper-real-madrids-womens-team-have-to-earn-clasico-status/ |access-date=30 October 2021 |website=Tribuna.com}}</ref> რადგან 2016 წელს Rakuten-მა მამაკაცთა გუნდის მაისურების სპონსორობისას ხელშეკრულებაში არ იყო ჩართული, Barcelona Femení-ს საშუალება მისცა, წელიწადში დაახლოებით 3.5 მილიონი [[ევრო|ევროს]] ღირებულების ექსკლუზიური ხელშეკრულება დაედო Stanley-სთან, რითაც გუნდის ფინანსები გამოეყო და ინდივიდუალურად მომგებიანი გახადა.<ref name=":3">{{Cite web |last=Gulino |first=Joey |date=17 March 2019 |title=Barcelona's win over Atletico Madrid sets attendance record for women's club match |url=https://www.yahoo.com/now/barcelonas-win-over-atletico-madrid-sets-attendance-record-for-womens-club-match-160324919.html |access-date=30 October 2021 |website=www.yahoo.com |publisher=[[Yahoo!]] |language=en-US }}{{Dead link|date=ივნისი 2026 |bot=InternetArchiveBot }}</ref> პროფესიონალიზაციასთან ერთად, კლუბმა ცვლილებები დაიწყო, მათ შორის 2015 წელს ქალთა გუნდის მენეჯერად [[მარკელ ზუბიზარეტა|მარკელ ზუბიზარეტას]] პირველად მოყვანა.<ref>{{Cite web |title=FC Barcelona Women v Atlético Madrid: Copa de la Reina winners! (4–1) |url=https://www.fcbarcelona.com/en/news/755585/fc-barcelona-women-v-atletico-madrid-copa-de-la-reina-winners-4-1 |access-date=9 February 2024 |website=www.fcbarcelona.com |language=en}}</ref> ბარსელონას შიდა დომინირება დასრულდა, როდესაც ისინი პროფესიონალი გახდნენ. მოგვიანებით, მაშინდელმა კაპიტანმა [[ვიკი ლოსადა|ვიკი ლოსადამ]] განაცხადა, რომ ეს ნახტომი თავდაპირველად „დიდი ცვლილება იყო“, რამაც გუნდის ნგრევა გამოიწვია. ახალი პროფესიონალიზმის ფარგლებში, ბარსელონამ უფრო დიდი პრიორიტეტი მიანიჭა ჩემპიონთა ლიგაში მონაწილეობას,<ref name=":12">{{Cite news |last=Taylor |first=Louise |date=19 July 2018 |title=Everton and Barcelona take pioneering lead towards equality |url=https://www.theguardian.com/football/2018/jul/19/everton-barcelona-lead-towards-equality-whatif |access-date=9 February 2024 |work=The Guardian |language=en-GB |issn=0261-3077}}</ref> თუმცა ყურადღება გაამახვილა პირობების გაუმჯობესებაზე, ვიდრე უცხოური გუნდების დონის დაუყოვნებლივ დაძლევაზე.<ref>{{Cite news |last=Panja |first=Tariq |date=18 May 2019 |title=Lyon Routs Barcelona to Win Fourth Straight Women's Champions League Title |url=https://www.nytimes.com/2019/05/18/sports/lyon-barcelona-champions-league-title.html |access-date=18 February 2024 |work=The New York Times |language=en-US |issn=0362-4331}}</ref> ისინი პირველად ჩემპიონთა ლიგის ნახევარფინალში გავიდნენ 2016–17 წლების სეზონში, რაც შედარებული იყო [[მანჩესტერ სიტი (საფეხბურთო კლუბი)|მანჩესტერ სიტის]] W.F.C.-ის სწრაფ აღმავლობასთან, რომელიც პროფესიონალი გახდა და შემდეგ ამ ეტაპს ბარსელონას მსგავსად მიაღწია. ეს პერიოდი ასევე დაემთხვა [[ატლეტიკო მადრიდი|ატლეტიკო მადრიდის]] ფემენინოს „ძალიან ძლიერ გუნდად ჩამოყალიბებას“. „ატლეტიკო“ „ბარსელონას“ წარმატების მოწინააღმდეგე გახდა და ეს „ბარსელონას“ წარმატების საწინააღმდეგო სტილით მოახერხა: გუნდებს შორის მეტოქეობა განვითარდა, რომელსაც ლოსადა ქალთა „კლასიკოს“ უწოდებს.<ref>{{cite web|date=8 January 2019|title=Lluís Cortés takes over women's team|url=https://www.fcbarcelona.com/en/news/969839/lluis-cortes-takes-over-womens-team|access-date=24 December 2021|publisher=FCBarcelona.com}}</ref> „ატლეტიკომ“ სამი ლიგის ტიტული მოიგო 2016–17 და 2018–19 წლების სეზონებს შორის და „ბარსელონა“ ამ სეზონებში ორივეში მეორე ადგილზე გავიდა.<ref name=":11">{{Cite magazine |last=Gastelum |first=Andrew |date=20 May 2022 |title=How Barcelona Femení Became the World's Most Dominant Team |url=https://www.si.com/soccer/2022/05/20/barcelona-femeni-alexia-dynasty-champions-league-final-daily-cover |access-date=4 May 2024 |magazine=Sports Illustrated |language=en-us}}</ref> „ატლეტიკოსთან“ რამდენიმეწლიანი ბრძოლის შემდეგ, „ბარსელონამ“ ისინი 2017 წლის „კოპა დე ლა რეინას“ ფინალში დაამარცხა, ლორენსის მწვრთნელობის ბოლო მატჩში.<ref>{{Cite web |last=VAVEL.com |date=3 June 2023 |title=Barcelona 3–2 Wolfsburg: Eindhoven welcomes the coronation of Catalonia's eternal European royalty |url=https://www.vavel.com/en/football/2023/06/03/womens-football/1148389-barcelona-3-2-wolfsburg-eindhoven-welcomes-the-coronation-of-catalonias-eternal-european-royalty.html |access-date=4 May 2024 |website=VAVEL |language=en}}</ref> ლორენსი 2006 წელს ქალთა სექციას სუსტად ასრულებდა და მისმა წასვლამაც ცვლილებები გამოიწვია. მისი შემცვლელის, [[ფრან სანჩესი|ფრან სანჩესის]] დროს და 2017 წლის ზაფხულში ზუბიზარეტას სპორტული დირექტორის დანიშვნით, „ბარსელონა ფემენი“ ახალგაზრდა მოთამაშეების განვითარებასა და ინტეგრაციაზე ორიენტირებულობას შეწყვეტს.პროცესი დროებით შეიცვალა და საერთაშორისო ფეხბურთის რამდენიმე ცნობილი სახელი დაიმატა, მათ შორის [[ინგლისი|ინგლისის]] ნაკრების ვარსკვლავი [[ტონი დუგანი]]და [[ლიკე მარტენსი]], რომლებიც მათ ყველაზე მაღალანაზღაურებად ქალ ფეხბურთელებად აქციეს. 2018 წლის ზაფხულში „ბარსელონა ფემენი“ პირველად შეუერთდა მამაკაცთა გუნდს წინასასეზონო ტურნეზე, რაც ერთ-ერთი ფაქტორი იყო, რამაც „გარდიანს“ ისინი „კომერციული შესაძლებლობების ზრდისა“ და ქალთა ფეხბურთისთვის თანასწორობის ხელშეწყობის ინოვაციურ გუნდად მიიჩნია.<ref>{{Cite book |last=Abdullah |first=Abdullah |title=Rise of a New Dynasty: FC Barcelona Femini's Emerging Legacy |date=8 April 2024 |publisher=Pitch Publishing Ltd |isbn=978-1-80150-675-5 |edition=1st}}</ref> === 2019–2024: ახალი დინასტია === ბარსელონამ ატლეტიკო 2019 წლის 17 მარტს „ვანდა მეტროპოლიტანოზე“ დაამარცხა, მატჩში, რომელმაც ქალთა კლუბების საფეხბურთო მატჩზე დასწრების მსოფლიო რეკორდი მოხსნა 60,739 მაყურებლით. იმავე სეზონში, „ბარსელონა“ პირველად გავიდა ჩემპიონთა ლიგის ფინალში, სადაც ჩემპიონთა ლიგის ხუთგზის გამარჯვებულ „ოლიმპიკ ლიონ ფემინენს“ ([[ლიონის ოლიმპიკი (საფეხბურთო კლუბი)|ლიონი]]) შეხვდა და 1–4 დამარცხდა.<ref>{{Cite web |last=Mickey |first=Hans |date=9 April 2024 |title=Barça Femení has bred its own dynasty |url=https://www.blaugranagram.com/barca-femeni-has-bred-its-own-dynasty-interview-with-author-abdullah-abdullah/ |access-date=4 May 2024 |website=Blaugranagram |language=en-US}}</ref> სანჩესი 2019 წლის იანვარში [[ლუის კორტესი|ლუის კორტესმა]] შეცვალა და,<ref name=ElPokerNuncaVisto>{{Cite web|last=Soria|first=Miki|title=El póker nunca visto: el viaje a la gloria del Barça femenino|url=https://www.sport.es/es/barca/poker-historico-barcelona-femenino-sh/poker-historico-barcelona-femenino-sh|access-date=30 May 2024|website=www.sport.es|language=es}}{{Dead link|date=იანვარი 2026 |bot=InternetArchiveBot }}</ref> 2019 წლის ზაფხულიდან დაწყებული, „ბარსელონა“ ყოველწლიურად თასმების რაოდენობის შემცირებას ისახავდა მიზნად, რაც გუნდის საფუძვლად ადგილობრივი ნიჭის გრძელვადიან პროექტს დაუბრუნდა;ზუბიზარეტამ „არქიტექტორის“ რეპუტაცია მოიპოვა, გუნდი ახალგაზრდული შენაძენებით ააშენა და მაღალი დონის მოთამაშეების დარწმუნება მოახდინა, რაც ძლიერი, შეკრული გუნდის შექმნის „დაბალფასიანი“ მეთოდი იყო.<ref name=":25">{{Cite book |title=FC Barcelona: history, politics and identity |date=2024 |publisher=Routledge |isbn=978-1-040-01352-6 |editor-last=O'Brien |editor-first=Jim |location=Abingdon, Oxon New York, N.Y |editor-last2=Ginesta |editor-first2=Xavier |editor-last3=San Eugenio |editor-first3=Jordi de}}</ref> „ბარსელონა ფემენიმ“ გუნდში მხოლოდ ის გარე მოთამაშეების ჩართვა დაიწყო, რომლებიც გუნდის სტილთან იყვნენ დაკავშირებულნი, ლოსადა კი ამტკიცებდა, რომ „კლუბის სტილი წმინდაა“. 2019 წლის ჩემპიონთა ლიგის ფინალში წაგების შემდეგ, გუნდმა ინვესტიციები სხვა სფეროებში მიმართა, მათ შორის პირობების გაუმჯობესებასა და დამხმარე პერსონალის გაფართოებაში.<ref>{{Cite web |title=Barça Femení – EDF Logroño: Campiones de la Copa de la Reina! (3–0) |url=https://www.fcbarcelona.cat/ca/futbol/femeni-a/noticies/2027556/barca-femeni-edf-logrono-campiones-de-la-copa-de-la-reina-3-0 |access-date=30 May 2024 |website=www.fcbarcelona.cat |language=ca}}</ref> „ბარსელონას“ წარმატების მკვეთრი ზრდიდან და იდენტობის განმტკიცებიდან 2019 წელს, 2024 წლის დღემდე პერიოდი გუნდისთვის დინასტიურ ეპოქად და ევროპის „ახალ დინასტიად“ არის აღწერილი.<ref>{{Cite web|last=López|first=Josep Gabernet|date=26 August 2020|title=Wolfsburg v FC Barcelona: It wasn't to be (1–0)|url=https://www.fcbarcelona.con/football/womens-football/news/1778355/wolfsburg-v-fc-barcelona-it-wasnt-to-be-1-0|website=[[FC Barcelona]]|access-date=3 July 2021}}{{Dead link|date=მაისი 2026 |bot=InternetArchiveBot }}</ref><ref>{{Cite web |last=Fisher |first=Bethany |date=16 May 2021 |title=Barcelona make Champions League history with 4–0 win over Chelsea |url=https://herfootballhub.com/barcelona-win-champions-league-history-chelsea-europe/ |access-date=19 May 2021 |website=Her Football Hub}}</ref><ref name=":10">{{cite web |last=Nirkhe |first=Riddhi |date=19 June 2021 |title=Vicky Losada and Lluís Cortés open up about the heated situation |url=https://www.blaugranagram.com/vicky-losada-and-lluis-cortes-open-up-about-the-heated-situation/ |archive-url=https://archive.today/20210624115557/https://www.blaugranagram.com/vicky-losada-and-lluis-cortes-open-up-about-the-heated-situation/ |archive-date=24 June 2021 |website=blaugranagram.com |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Martínez |first=Ferran |date=27 June 2021 |title=Lluís Cortés se va del Barça femenino |url=https://www.mundodeportivo.com/futbol/fc-barcelona/20210627/410271683677/lluis-cortes-se-va-del-barca-femenino.html |access-date=27 June 2021 |work=Mundo Deportivo |language=Catalan}}</ref> 2024 წელს, ადგილობრივი სპორტული ჟურნალისტებისა და „ბარსელონას“ კლუბის ისტორიკოსების მიერ „ბარსელონას“ წარმატება „ბარსელონას“ იდენტობისა და კლუბური ნარატივის გაბატონებულ განცდად მიიჩნიეს.<ref>{{Cite web |date=27 June 2021 |title=Lluís Cortés comunica la decisión de dejar el equipo |url=https://www.fcbarcelona.es/es/noticias/2179452/lluis-cortes-comunica-la-decision-de-dejar-el-equipo |access-date=27 June 2021 |website=[[FC Barcelona]] |language=Spanish}}</ref> ყველა შეჯიბრში ორი წლის განმავლობაში მეორე ადგილზე გასვლის შემდეგ, ბარსელონამ 2019–20 წლების სეზონში ოთხი ტიტული მოიგო,<ref name="WahlSub">{{cite web |last1=Wahl |first1=Grant |date=20 April 2022 |title=Redefining the Sport, Redefining the Culture |url=https://grantwahl.substack.com/p/redefining-the-sport-redefining-the?s=r |access-date=20 April 2022 |website=Fútbol with Grant Wahl}}</ref> თუმცა 2019–20 წლების ჩემპიონთა ლიგის ფინალში ვერ გავიდა, რაც კლუბმა იმედგაცრუებად მიიჩნია.<ref>{{Cite web |date=20 May 2022 |title=Barcelona Femeni 2021–22 perfect season: Can Women's team win every trophy & match they play this year? {{!}} Goal.com UK |url=https://www.goal.com/en-gb/news/barcelona-femeni-2021-22-perfect-season-win-every-trophy-match/bltff187a01cfc571d4 |access-date=10 February 2024 |website=www.goal.com |language=en-GB}}</ref> 2020 წლიდან მოყოლებული, ბარსელონა ყოველ სეზონში იგებს ლიგას და ჩემპიონთა ლიგის ფინალს, ამასთანავე, ყოველწლიურად იგებს სულ მცირე ერთ კოპა დე ლა რეინას და სუპერთასს. მათ პირველი ჩემპიონთა ლიგის ტიტული მოიპოვეს 2021 წლის ფინალში „[[ჩელსი (საფეხბურთო კლუბი)|ჩელსის]]“ 4-0 დამარცხებით.<ref>{{Cite web |title=The stats from a historic league campaign |url=https://www.fcbarcelona.com/en/football/womens-football/news# |access-date=15 May 2022 |website=[[FC Barcelona]]}}</ref> ერთი თვის შემდეგ კორტესი წავიდა, რადგან კლუბი განაგრძობდა წარმატებისა და პროფესიონალიზმის სტანდარტების გაღრმავებას.<ref name="Trophies2022">{{Cite web |title=FC Barcelona end the 2021/22 season with 16 trophies |url=https://www.fcbarcelona.com/en/club/news/2656665/fc-barcelona-end-the-202122-season-with-16-trophies |access-date=1 July 2022 |website=[[FC Barcelona]]}}</ref><ref>{{Cite news |last=Sanders |first=Emma |date=3 June 2023 |title=Women's Champions League: Barcelona come back from 2–0 down to beat Wolfsburg 3–2 to win second title |url=https://www.bbc.com/sport/football/65734681 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240318134242/https://www.bbc.com/sport/football/65734681 |archive-date=18 March 2024 |access-date=18 February 2024 |work=BBC Sport |language=en-GB}}</ref><ref name=":20">{{Cite web |date=25 May 2024 |title=Barcelona 2 Lyon 0: Barca win third Champions League in four years. Is this a changing of the guard? |url=https://www.nytimes.com/athletic/5517734/2024/05/25/barcelona-lyon-champions-league-bonmati/ |access-date=25 May 2024 |website=[[The Athletic]]}}</ref> მენეჯერის დაკარგვამ გუნდს ზიანი არ მიაყენა: მათი 2021–22 წლების სეზონი ფეხბურთში ერთ-ერთ ყველაზე დომინანტად ითვლება.<ref>{{Cite web |date=25 May 2024 |title=Barcelona retains Women's Champions League title, completing historic quadruple |url=https://edition.cnn.com/2024/05/25/sport/barcelona-lyon-womens-champions-league-2024-spt-intl/index.html |access-date=25 May 2024 |website=[[CNN]]}}</ref><ref name=":16">{{Cite web |last=Tikas |first=Maria |date=25 May 2024 |title=El Barça gana la Tercera en Bilbao y confirma un cambio de dinastía en Europa |url=https://www.sport.es/futbol-femenino-barca/barca-gana-tercera-bilbao-confirma-102901591 |access-date=25 May 2024 |website=Diario Sport |language=es |archive-date=4 იანვარი 2025 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20250104190312/https://www.sport.es/es/noticias/barca/futbol-femenino/barca-gana-tercera-bilbao-confirma-102901591 }}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.espn.co.uk/football/barcelona-barcelona_women/story/4648506/barcelona-women-set-all-time-attendance-record-in-uwcl-win-over-wolfsburg|title=Barcelona women set all-time attendance record in UWCL win over Wolfsburg|date=22 April 2022|last1=Marsden|first1=Sam|last2=Llorens|first2=Moises|website=ESPN}}</ref><ref>{{Cite news |date=29 November 2021 |title=Putellas wins Women's Ballon d'Or |url=https://www.bbc.com/sport/football/59468815 |access-date=18 February 2024 |work=BBC Sport |language=en-GB}}</ref> გრანტ უოლმა თქვა, რომ გუნდი ისტორიაში ერთ-ერთი საუკეთესო ქალთა გუნდი იყო და მათ მდგრადობას და მზარდ წარმატებას თავად გუნდში ახალი კულტურის დამკვიდრებას მიაწერა. მათ ამ სეზონში ჩემპიონთა ლიგის შენარჩუნება ვერ შეძლეს,მაგრამ მომდევნო ორ სეზონში კვლავ მოიგეს.<ref>{{Cite web |last=Burhan |first=Asif |date=17 October 2022 |title=Alexia Putellas Becomes First Spanish-Born Player To Win Ballon D'Or Twice |url=https://www.forbes.com/sites/asifburhan/2022/10/17/alexia-putellas-becomes-first-spanish-born-player-to-win-ballon-dor-twice/ |access-date=18 February 2024 |website=Forbes |language=en}}</ref><ref>{{Cite news |last=Garrido |first=Maria |date=14 December 2023 |title=Aitana Bonmati: Ballon d'Or and World Cup winner forged by adversity |url=https://www.bbc.com/sport/football/67691132 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240326180605/https://www.bbc.com/sport/football/67691132 |archive-date=26 March 2024 |access-date=18 February 2024 |work=BBC Sport |language=en-GB}}</ref> მათმა 2023–24 წლების სეზონმა წინა წარმატებებს გადააჭარბა, გუნდმა პირველი კონტინენტალური ოთხგზის ტიტული მოიპოვა<ref name="Gulino">{{cite news |last1=Gulino |first1=Joey |date=30 March 2022 |title=Record 91,553 fans watch Barcelona women oust Real Madrid from Champions League |url=https://uk.news.yahoo.com/record-91553-fans-watch-barcelona-women-oust-real-madrid-from-champions-league-video-185612760.html |work=Yahoo Sports |access-date=9 დეკემბერი 2025 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20220728201600/https://uk.news.yahoo.com/record-91553-fans-watch-barcelona-women-oust-real-madrid-from-champions-league-video-185612760.html |archivedate=28 ივლისი 2022 }}</ref> 2024 წლის ჩემპიონთა ლიგის ფინალში ლიონის 2–0 დამარცხებით; ეს იყო მათი მესამე ჩემპიონთა ლიგის ტიტული ოთხ წელიწადში და პირველი დამარცხება ევროპელი მეტოქე ლიონის წინააღმდეგ. მარია ტიკასმა აღნიშნა, რომ მატჩმა ბარსელონა ევროპული დინასტიის ახალ მფლობელად აქცია.<ref name="ESPN-UWCLSF">{{cite web |date=22 April 2022 |title=Barcelona presume récord de asistencia femenil, aunque México tiene uno mayor [Barcelona claims female attendance record, although Mexico has a higher one] |url=https://espndeportes.espn.com/futbol/mexico/nota/_/id/10257566/mexico-femenil-1971-record-asistencia-estadio-barcelona |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220423005459/https://espndeportes.espn.com/futbol/mexico/nota/_/id/10257566/mexico-femenil-1971-record-asistencia-estadio-barcelona |archive-date=23 April 2022 |website=ESPN}}</ref> ამ პერიოდში გუნდი ასევე დომინირებდა ინდივიდუალურ ჯილდოებში: კაპიტანმა [[ალექსია პუტელასი|ალექსია პუტელასმა]] ორი სეზონის განმავლობაში მოიგო ყველა ინდივიდუალური ჯილდო (შეესაბამება 2020–21 და 2021–22 წლებს),<ref name=":13">{{Cite web |last1=Coyle |first1=Harry Latham |date=7 September 2022 |title=Barcelona agree world-record fee for Manchester City and England midfielder Keira Walsh – reports |url=https://www.eurosport.com/football/transfers/2022-2023/barcelona-agree-world-record-fee-for-manchester-city-and-england-star-keira-walsh-reports_sto9130773/story.shtml |url-status=live |archive-url=https://archive.today/20240329211225/https://www.eurosport.com/football/transfers/2022-2023/barcelona-agree-world-record-fee-for-manchester-city-and-england-star-keira-walsh-reports_sto9130773/story.shtml |archive-date=29 March 2024 |access-date=7 September 2022 |website=Eurosport}}</ref><ref>{{Cite web |title=Second Spanish Super Cup winners, now outright leaders |url=https://www.fcbarcelona.com/en/football/womens-football/news/2460087/second-spanish-super-cup-winners-now-outright-leaders |access-date=23 January 2022 |website=[[FC Barcelona]]}}</ref><ref>{{cite web |last=Westwood |first=James |date=14 March 2022 |title=Barcelona Femeni win El Clasico 5–0 to be crowned champions of Spain with six games to spare |url=https://www.goal.com/en-gb/news/barcelona-femeni-win-el-clasico-5-0-crowned-champions-spain/bltf8642070feb351fb |access-date=30 March 2022 |publisher=Goal}}</ref> ხოლო [[აიტანა ბონმატი|აიტანა ბონმატიმ]] მოიგო ყველა ინდივიდუალური ტიტული 2022–23 წლების სეზონში. ესპანეთის ეროვნულ ნაკრებში მიღწევების ჩათვლით, ბონმატის ჰქონდა ყველაზე ტიტულოვანი სეზონი ნებისმიერ ფეხბურთელს შორის, მამაკაცსა თუ ქალს.<ref name=":2">{{Cite web |last=Bonals |first=Laia |date=22 December 2022 |title=El Barça masculí i el femení tenen públics diferents: per què? |url=https://www.ara.cat/esports/futbol-femeni/barca-masculi-femeni-tenen-publics-diferents_130_4581134.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20221225023148/https://www.ara.cat/esports/futbol-femeni/barca-masculi-femeni-tenen-publics-diferents_130_4581134.html |archive-date=25 December 2022 |website=Ara.cat |language=ca}}</ref> გუნდის მიერ დამყარებული სხვა რეკორდებია ქალთა საფეხბურთო მატჩზე დასწრების ყველაზე მაღალი მაჩვენებელი ორჯერ - ბარსელონამ დაამარცხა რეალ მადრიდი, შემდეგ კი ვოლფსბურგი „კამპ ნოუზე“, შესაბამისად 91,553 და 91,648 დასწრებით<ref name=":22">{{Cite web |last=Bonals |first=Laia |date=25 May 2024 |title=La final de Bilbao: un cambio de paradigma para el barcelonismo |url=https://www.elperiodico.com/deporte-femenino/20240525/final-bilbao-cambio-paradigma-barcelonismo-102855856 |access-date=31 May 2024 |website=El Periódico |language=es }}{{Dead link|date=იანვარი 2026 |bot=InternetArchiveBot }}</ref><ref>{{Cite book |last=de Araújo Silva |first=Marcos |url=https://biblioteca.clacso.edu.ar/clacso/se/20180606100837/Politica_global_Futbol.pdf |title=Política global y fútbol: el deporte como preocupación de las ciencias sociales |publisher=[[Latin American Council of Social Sciences]] |isbn=9789968558594 |editor-last=Soto Acosta |editor-first=Willy |pages=57–72 |language=es |chapter=Més que um club – el FC Barcelona, la postcolonialidad y las heterotopías del futbol en el mundo globalizado}}</ref> - და ქალთა ფეხბურთში ტრანსფერის საფასურის მსოფლიო რეკორდის მოხსნა 2022 წლის ზაფხულში „მანჩესტერ სიტიდან“ კირა უოლშის ჩამოყვანით.<ref>{{Cite web |last=Ruszkai |first=Ameé |date=30 March 2022 |title='The start of a new era' – How Barcelona created a culture for the women's team to sell-out Camp Nou |url=https://www.goal.com/en-gb/news/barcelona-created-culture-womens-team-sell-out-camp-nou/blt912940c2ab78d593 |website=Goal}}</ref> ესპანეთში გუნდის დომინირებამ ახალ ნიშნულს მიაღწია მას შემდეგ, რაც მათ 2021–22 წლების სუპერთასის ფინალში მთავარი მეტოქე „ატლეტიკო“ 7–0 დაამარცხეს.<ref>{{Cite web |date=26 May 2024 |title=How Barcelona fans turned Bilbao into Camp Nou in UWCL final |url=https://www.espn.co.uk/football/story/_/id/40221335/how-barcelona-fans-turned-bilbao-camp-nou-uwcl-final |access-date=31 May 2024 |website=ESPN.com |language=en}}</ref> იმ სეზონში მათემატიკურად მარტისთვის ლიგა მოიგეს.<ref>{{Cite web |last=Bravo |first=Luis Javier |date=2012 |title=Peña Barcelonista Barcilona, primer campeón de Liga |url=https://www.furiaroja.com/femenina/cronicas_liga_femenina/primera_liga_femenina_88_89.html |website=Furia Roja |access-date=10 February 2024 |archive-date=15 July 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240715213225/https://www.furiaroja.com/femenina/cronicas_liga_femenina/primera_liga_femenina_88_89.html |url-status=dead }}</ref>„რეალ მადრიდმა“ ქალთა გუნდი 2020 წელს დააფუძნა, რათა ესპანეთში „ბარსელონას“ მონოპოლიისთვის გამოწვევა შეექმნა; 2024 წლის მონაცემებით, „ბარსელონამ“ ქალთა ყველა „კლასიკო“ მოიგო.<ref>{{Cite web |last=Cervelló Herrero |first=Laia |date=31 December 2013 |title=FC Barcelona Femenino 2013: un año de ensueño |url=https://www.vavel.com/es/futbol/2013/12/31/fc-barcelona/314923.html |website=VAVEL |language=es}}</ref> == მხარდამჭერები და პოპულარობა == „ბარსელონა ფემენის“ გულშემატკივართა ბაზა მამაკაცთა გუნდისგან განსხვავებულია, მაშინაც კი, როდესაც გუნდმა მთავარი სტადიონების ბილეთები გაყიდა. გუნდის პოპულარობა მნიშვნელოვნად გაიზარდა პროფესიონალური მატჩების ჩატარების შემდეგ.<ref>{{Cite journal |last=Cano Tenorio |first=Rafael |date=2018 |title=El desarrollo del fútbol femenino en el entorno digital: análisis de los contenidos publicados por los clubes en las web oficiales |url=https://idus.us.es/bitstream/handle/11441/87903/Pages%20from%20978-84-17270-83-4-4.pdf?sequence=3&isAllowed=y |journal=Feminismo, investigación y comunicación: Una aproximación plural a la representación de las mujeres |via=[[University of Seville]] |archive-date=23 March 2024 |access-date=10 February 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240323220007/https://idus.us.es/bitstream/handle/11441/87903/Pages%20from%20978-84-17270-83-4-4.pdf?sequence=3&isAllowed=y |url-status=dead }}</ref> პოპულარობის ზრდის ერთ-ერთი მიზეზი 2010-იან წლებში [[ფემინიზმი|ფემინიზმის]] ზრდას უკავშირდება. „ბარსელონა ფემენის“ აუდიტორია მოიცავს როგორც ქალებს, ასევე მამაკაცებს ყველა ასაკის - როგორც ამბობენ, ძირითადად მამაკაცები, რომლებიც არ უყურებენ „ბარსელონას“ მამაკაცთა გუნდს,თუმცა, 2020-იან წლებში „ბარსელონა ფემენის“ გულშემატკივართა ბაზა გაიზარდა და მოიცვა „ბარსელონას“ დიდი ხნის გულშემატკივრები, რომლებიც ახლახანს შეხვდნენ და ტკბებიან ქალთა გუნდის თამაშის სტილით.<ref name=":21">{{Cite web |date=17 November 2023 |title=The gap is closing between Real Madrid and Barcelona in women's game ... and that's a good thing |url=https://www.espn.com/soccer/story/_/id/38918927/women-clasico-real-madrid-closing-gap-barca-femeni |access-date=10 February 2024 |website=ESPN.com |language=en}}</ref> „ელ პერიოდიკომ“ 2024 წელს დაწერა, რომ გუნდი თამაშობს იმ ადამიანებისთვის, „ვინც მიჯაჭვულია საკუთარი ფეხბურთის თამაშისა და გაგების წესზე“.იმავე წელს, ავტორებმა ჯიმ ო’ბრაიენმა და ხავიერ ჯინესტამ ეჭვქვეშ დააყენეს, თავად კლუბი უჭერდა თუ არა ქალთა გუნდს მხარს „გენდერული პოლიტიკის ნამდვილი ცვლილებების ავანგარდში“ ყოფნისკენ, თუ ბრენდის მარკეტინგის ფორმად, მათი გაზრდილი პროფილისა და „კლუბის გაქრობადი ტრადიციებისთვის ახალი სიცოცხლის შთაბერვის“ სურვილის გამო.გუნდის გულშემატკივრები, როგორც წესი, მხარს უჭერენ ფემინისტურ ღირებულებებს საზოგადოებასა და სპორტში, ასევე თავად გუნდს. მათი პროფესიონალიზაციის პერიოდში, გუნდმა ძალისხმევა გასწია მატჩებზე რეგულარული გულშემატკივრების მოსაზიდად. ესპანეთში დომინირების გამო, პერსონალმა იცოდა, რომ გამარჯვება საკმარისი არ იყო და პოტენციური გულშემატკივრების ჩართულობის გზებზე მუშაობდა.ამ პერიოდში ჩატარებულმა კვლევამ აჩვენა, რომ „ბარსელონა ფემენის“ ფართო მხარდაჭერის ნაკლებობა, ძირითადად, გლობალურ და გლოკალიზებულ ფეხბურთში ძალაუფლების იერარქიით იყო განპირობებული, რომელიც ქალებს სათანადოდ არ აფასებდა.:<ref>{{Cite web |date=25 May 2024 |title=A la tercera... cayó el Lyon: el Barça mantiene su reinado en Champions |url=https://www.relevo.com/futbol/champions-league-femenina/tercera-cayo-lyon-barca-mantiene-20240525195809-nt.html |access-date=26 May 2024 |website=Relevo |language=es}}</ref> 60  როდესაც „ბარსელონა ფემენიმ“ 2022 წელს ორჯერ მოხსნა ოფიციალური მსოფლიო რეკორდი დასწრების შესახებ, მზარდი მხარდაჭერა გლობალურ ტენდენციებს მიჰყვებოდა, მაგრამ ასევე აჩვენებდა გუნდის მიერ გაწეული შიდა მხარდაჭერის ერთგულებას, ნაწილობრივ იმიტომ, რომ ბევრი კატალონიელი მოთამაშე ადგილობრივ ვარსკვლავებად დაწინაურდა. გუნდი 2019 წელს გადავიდა იოჰან კრუიფის სტადიონზე, რომელიც მდებარეობს სანტ ჟოან დესპიში, ბარსელონას დასავლეთით მდებარე ქალაქში. ისინი ადრე თამაშობდნენ „მინი ესტადიზე“, „კამპ ნოუს“ გვერდით. მიუხედავად იმისა, რომ ქალაქის გარეთ თამაშობდნენ, 2022 წლისთვის გუნდს საშუალოდ ოთხჯერ მეტი მაყურებელი ჰყავდა, ვიდრე „მინი ესტადიზე“ თამაშის დროს. სუბისარეტა ამას მიაწერს არა გუნდის წარმატებას, არამედ კლუბის მიერ ქალი მოთამაშეების მამაკაცებთან თანასწორად მოპყრობას რეკლამასა და მერჩენდაიზინგის კუთხით.<ref name=TomasBelenguer>{{cite book|last=Tomás Belenguer|first=Manuel|title=Barça femení: Història des dels orígens fins al triplet|date=December 2021|publisher=Base|location=Barcelona|pages=110–111|isbn=978-84-19007-00-1|language=ca}}</ref> ამ პერიოდში გუნდის მოგზაური მხარდამჭერებიც გაიზარდა, რასაც ESPN-ი [[COVID-19]]-ის შემდგომ პერიოდში გულშემატკივრების მიერ გუნდის მნიშვნელოვან გასვლით თამაშებში თვალყურის დევნების სურვილს უკავშირებს. 2022 წელს, „ბარსელონა ფემენის“ თამაშების აუდიტორია მამაკაცთა გუნდთან შედარებით უფრო მრავალფეროვანი იყო, რაც, სავარაუდოდ, იმით არის განპირობებული, რომ ქალთა გუნდს აბონემენტები არ ჰქონდა. მამაკაცთა თამაშებზე დამსწრე აუდიტორია ძირითადად აბონემენტების მფლობელები და ტურისტები იყვნენ, რომლებმაც ბოლო წუთს დარჩენილი ბილეთები შეიძინეს, ხოლო ქალთა თამაშებზე დასასწრები ბილეთების უმეტესობა ოთხბილეთიან პაკეტში იყო შეძენილი. == მეტოქეობა == ბარსელონა ფემენის პირველი მეტოქეობა ადგილობრივ მეტოქე ესპანიოლს დაუპირისპირდა, რომლის წინააღმდეგაც მათ პირველი მატჩები 1971 წელს ჩაატარეს. მათ შორის პირველი ლიგის მატჩი, 1988 წელს, ფრედ 2–2 დასრულდა; მიუხედავად იმისა, რომ იმ დროს ლიგაში გუნდების უმეტესობა ბარსელონას რეგიონიდან იყო, დერბი ფემენი მაინც მნიშვნელოვანი მატჩი იყო. თუმცა, 21-ე საუკუნეში გუნდებმა საპირისპირო ბედი განიცადეს, ესპანიოლი დომინირებდა, ბარსელონა კი იბრძოდა და პირიქით. ბარსელონა ფემენის მთავარი მეტოქეობა ატლეტიკო მადრიდი იყო, სადაც ორ გუნდს 2010-იან წლებში მსგავსი პოპულარობა და წარმატება ჰქონდათ ესპანეთსა და ევროპაში, ასევე ჰქონდათ ერთმანეთისგან განსხვავებული სათამაშო სტილი. „ბარსელონა“ და „ბილბაოს ატლეტიკი“ ესპანეთში 2000-იან და 2010-იანი წლების დასაწყისში ერთმანეთს ეჯიბრებოდნენ, რადგან „სან მამესზე“ მატჩებს დიდი რაოდენობით მაყურებელი ესწრებოდა. 2012–13 წლების სეზონში „ბარსელონა“ ერთ ეტაპზე „ატლეტიკს“ 8 ქულით ჩამორჩებოდა, სანამ ბოლო დღეს „სან მამესზე“ ლიგას მოიგებდა.„ბარსელონა“, „ატლეტიკო“ და „ატლეტიკი“ ესპანეთის პირველი მსხვილი პროფესიონალური ქალთა გუნდები იყვნენ, რომლებმაც ლიგის მეტოქეობა შეინარჩუნეს, რადგან ისინი საკმაოდ დიდი ხნის განმავლობაში სამი უდიდესი გუნდი იყვნენ. სხვა დიდი კლუბების უმეტესობამ (ანუ მათ, ვისაც ისტორიული მამაკაცთა გუნდები ჰყავდათ) ქალთა სექციები 2018 წლამდე ან მოგვიანებით არ დააფუძნა, ამიტომ სხვა ქალთა გუნდები მანამდე უფრო პატარა ან დამოუკიდებელი იყო. [[რეალ მადრიდი (საფეხბურთო კლუბი)|რეალ მადრიდმა]] ქალთა სექცია 2020 წელს შექმნა. იმ სეზონში გამართული მატჩების შემდეგ, ლოსადამ უარყო იდეა, რომ გუნდებს შორის მეტოქეობა იყო: „ჩემთვის ეს კლასიკო არ არის, მაგრამ მედია დონეზე ის ეხმარება, რომ საბოლოოდ ისინი ჩვენს ლიგაში არიან. მათ, ვინც ქალთა ფეხბურთს არ ადევნებს თვალყურს, შეიძლება ეგონოთ, რომ ეს კლასიკოა; ვინც ადევნებს თვალყურს, იცის, რომ ასე არ არის“.რეალ მადრიდმა მომდევნო სეზონებში გააუმჯობესა თამაში და მიუხედავად იმისა, რომ ბარსელონაც ასე მოიქცა - რომელმაც 2024 წლამდე ჯობნიდა რეალ მადრიდს - ბარსელონას პერსონალმა და ფეხბურთელებმა განაცხადეს, რომ უფრო ძლიერი რეალ მადრიდი მნიშვნელოვანი იყო ლიგის კონკურენტუნარიანი სტატუსის შესანარჩუნებლად და თამაშის გლობალური იმიჯისთვის, კაროლინ გრეჰემ ჰანსენმა თქვა: „[[[ელ კლასიკო]]] დიდი თამაშია, თამაში, რომელიც მთელმა მსოფლიომ იცის და მნიშვნელოვანია, რომ ის ასახავდეს ქალთა თამაშის დონეს“. ბარსელონას ასევე აქვს მეტოქეობა ჩემპიონთა ლიგაზე, მათ შორის [[ვოლფსბურგი (საფეხბურთო კლუბი)|ვოლფსბურგთან]] და ლიონთან, რომელთაგან ეს უკანასკნელი ჩემპიონი იყო ბარსელონას მიერ წაგებულ პირველ ორ ფინალში. პირველი წაგებული ფინალის შემდეგ, ლიონის დონის მიღწევა ბარსელონასთვის მისწრაფებად ან „აკვიატებად“ იქცა;ლიონს ბარსელონას „bestia negra“-ს უწოდებდნენ, სანამ ბარსელონა მათ პირველად დაამარცხებდა 2024 წელს.[98][117] ==რესურსები ინტერნეტში== *https://www.fcbarcelona.cat/ca/futbol/femeni (in Catalan) ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:ბარსელონა (საფეხბურთო კლუბი)]] [[კატეგორია:ესპანეთი]] [[კატეგორია:ქალები]] [[კატეგორია:ქალები სპორტში]] [[კატეგორია:1970]] ryitaxh5ithp6bfsotea51sbve1bhbj 0 873145 5564370 5535969 2026-10-24T00:18:16Z InternetArchiveBot 124291 დაარქივდა 1 წყარო და 0 წყარო მოინიშნა მკვდრად. #IABot (v2.0.9.6) 5564370 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პოლიტიკოსი}} '''ბერნარდო არევალო''' (დ. [[7 ოქტომბერი]], [[1958]]) — გვატემალელი სახელმწიფო მოღვაწე, დიპლომატი, სოციოლოგი და მწერალი, [[ხუან ხოსე არევალო]]ს ვაჟი. იგი არის [[გვატემალის პრეზიდენტი|გვატემალის]] რესპუბლიკის პრეზიდენტი [[2024]] წლის 15 იანვრიდან. ==ბიოგრაფია== ===წარმომავლობა და პირადი ცხოვრება=== ბერნარდო არევალო არის [[გვატემალა|გვატემალის]] რესპუბლიკის პირველი დემოკრატიულად არჩეული პრეზიდენტის (თანამდებობაზე იყო [[1945]]-[[1951]] წლებში), [[ხუან ხოსე არევალო]]სა და მისი მეორე მეუღლის, მარგარიტა დე ლეონის ვაჟი.<ref name="url">{{cite web|title=Actas del Encuentro: Juan José Arévalo|url=http://biblio3.url.edu.gt/Libros/2012/abrapalabra/37.pdf|consulté le=15 juin 2021|périodique=[[Rafael Landívar University]]|date=2012}}</ref> მისი მშობლები იძულებულნი გახდნენ ემიგრაციაში წასულიყვნენ [[1954]] წელს CIA-ს მიერ ორგანიზებული სახელმწიფო გადატრიალების შემდეგ. ამის გამო, ბერნარდო არევალო დაიბადა [[მონტევიდეო]]ში, [[ურუგვაი]]ში.<ref name=":0">{{cite web|title=fr|titre=Au Guatemala, Bernardo Arevalo met fin à douze ans de domination de la droite|périodique=Le Monde.fr|date=2023-08-21|lire en ligne=https://www.lemonde.fr/international/article/2023/08/21/au-guatemala-bernardo-arevalo-met-fin-a-douze-ans-de-domination-de-la-droite_6186050_3210.html|consulté le=2023-09-17}}</ref> მას ჰყავს ვაჟი, ტიმოტეო არევალო ივესი. იგი სამჯერ იყო დაქორწინებული: ტერესა ლაპინზე ([[1983]]-[[1992]]), ევა რივარა ფიგეროაზე ([[1993]]-[[2009]]) და ლუკრესია პეინადოზე [[2011]] წლიდან. იგი სამი ქალიშვილის მამაა და ჰყავს სამი გერი. ===დიპლომატი=== [[1994]]-[[1995]] წლებში იყო საგარეო საქმეთა მინისტრის მოადგილე, ხოლო 1995-[[1996]] წლებში გვატემალის ელჩი [[ესპანეთი|ესპანეთში]]<ref name="ipat">{{cite web|title=Bernardo Arevalo de León|url=http://www.ipat-interpeace.org/wp-content/uploads/2015/04/IPAT_Profile_Bernardo_Arevalo_de_Leon.pdf|consulté le=15 juin 2021|périodique=International Peacebuilding Advisory Team|date=2015}}</ref>.. ===კონგრესის დეპუტატი=== [[2020]] წლიდან იგი იყო [[გვატემალა|გვატემალის]] რესპუბლიკის კონგრესის დეპუტატი.<ref name="congr">{{cite web|title=César Bernardo Arévalo De León|url=https://www.congreso.gob.gt/perfil_diputado/830|consulté le=15 juin 2021|périodique=[[Congrès de la République du Guatemala]]|date=2019}}</ref> ===2023 წლის საპრეზიდენტო არჩევნები=== [[2023]] წლის საპრეზიდენტო არჩევნებზე მოძრაობა „სემილას“ (Semilla) კანდიდატი, ბერნარდო არევალო, მეორე ტურში გადავიდა ყოფილ პირველ ლედისთან, სანდრა ტორესთან (UNE) ერთად.<ref>{{cite web|title=Quiénes son Sandra Torres y Bernardo Arévalo, la eterna candidata y el aspirante sorpresa que se disputarán la presidencia de Guatemala |url=https://www.bbc.com/mundo/noticias-america-latina-66016616 |site=BBC News Mundo |date=26-06-2023 |consulté le=17-11-2023}}.</ref> მისი გადასვლა მეორე ტურში, მაშინ როცა მანამდე გამოკითხვებში ძალიან დაბალი რეიტინგი ჰქონდა, აღქმულია როგორც სიურპრიზი და როგორც პოლიტიკური კლასის უარყოფის ნიშანი<ref name=bbcn>{{cite web|title=Quiénes son Sandra Torres y Bernardo Arévalo, la eterna candidata y el aspirante sorpresa que se disputarán la presidencia de Guatemala|jour=26|mois=juin|année=2023|url=https://www.bbc.com/mundo/noticias-america-latina-66016616|site=BBC News Mundo|consulté le=26 juin 2023}}.</ref>{{,}}.<ref>{{cite web|title=sv|titre=Arévalo Breaks into Presidential Runoff for Center-Left Surprise in Guatemala|date=|url=https://elfaro.net/en/202306/centroamerica/26908/arevalo-breaks-into-presidential-runoff-for-center-left-surprise-in-guatemala|site=elfaro.net|consulté le=26 juin 2023|access-date=2026-02-17|archive-date=2026-02-07|archiveurl=https://web.archive.org/web/20260207185624/https://elfaro.net/en/202306/centroamerica/26908/arevalo-breaks-into-presidential-runoff-for-center-left-surprise-in-guatemala}}.</ref> მისი დაბადება [[ურუგვაი]]ში და არა [[გვატემალა]]ში, კამპანიის დროს არაერთი თავდასხმის მიზეზი გახდა.<ref name=":0" /> მომდევნო დღეებში, ცხრა პარტიამ (ძირითადად მემარჯვენე ფლანგიდან), მათ შორის ტორესისა და მოქმედი პრეზიდენტის პარტიამ „Vamos“, მოითხოვეს არჩევნების ხელახალი ჩატარება ბერნარდო არევალოს სასარგებლოდ დაფიქსირებული დარღვევების მოტივით.<ref>{{cite web|title=es-PE|prénom1=Roger|nom1=Zuzunaga Ruiz|titre=Por qué la Corte de Constitucionalidad de Guatemala ordenó no oficializar los resultados de las elecciones|périodique=El Comercio|date=2023-07-05|issn=1605-3052|lire en ligne=https://elcomercio.pe/mundo/centroamerica/guatemala-por-que-la-corte-de-constitucionalidad-ordeno-suspender-la-oficializacion-de-los-resultados-de-las-elecciones-presidenciales-y-que-puede-pasar-ahora-sandra-torres-bernardo-arevalo-noticia/|consulté le=2023-07-12}}</ref> საკონსტიტუციო სასამართლომ უზენაეს საარჩევნო ტრიბუნალს დაავალა შედეგების ოფიციალურად გამოცხადების შეჩერება მათ გადამოწმებამდე.<ref name=":6">{{cite web|title=en |auteur=Sonia Pérez D. |titre=Guatemala's high court steps into election, suspends release of official results |url=https://apnews.com/article/guatemala-election-court-president-35acfbf1a26f905c99f4e05b4578c288 |site=AP News |date=2023-07-02 |consulté le=2023-07-13}}</ref> ეს გადაწყვეტილება დაგმეს გვატემალის საარჩევნო სადამკვირვებლო მისიამ, [[ამერიკის შეერთებული შტატები|აშშ]]-მა, [[ევროკავშირი|ევროკავშირმა]], გაერომ და ამერიკის სახელმწიფოთა ორგანიზაციამ<ref name=":6" />{{,}}<ref>{{cite web|title=Au Guatemala, le tribunal électoral suspend les résultats du premier tour de la présidentielle à la demande de la Cour constitutionnelle|jour=03|mois=juillet|année=2023|url=https://www.lemonde.fr/international/article/2023/07/03/au-guatemala-la-cour-constitutionnelle-demande-la-suspension-provisoire-des-resultats-du-premier-tour-de-la-presidentielle_6180275_3210.html|site=Le Monde.fr|éditeur=Le Monde|issn=1950-6244|consulté le= 3 juillet 2023}}.</ref>{{,}}<ref>{{cite web|title=en |auteur=Deutsche Welle |titre=Guatemala election: Court orders probe after surprise result |url=https://www.dw.com/en/guatemala-election-court-orders-probe-after-surprise-result/a-66092509 |site=dw.com |date=2023-07-02 |consulté le=2023-07-13}}</ref>{{,}}.<ref>{{cite web|title=es |auteur=Swiss Info |titre=Secretario General de la ONU sigue "con preocupación" la situación electoral en Guatemala |url=https://www.swissinfo.ch/spa/guatemala--elecciones_secretario-general-de-la-onu-sigue--con-preocupaci%C3%B3n--la-situaci%C3%B3n-electoral-en-guatemala/48638692 |site=swissinfo.ch |date=2023-07-03 |consulté le=2023-07-13}}</ref> ორკვირიანი გაურკვევლობის შემდეგ, მართლმსაჯულების უზენაესმა სასამართლომ უარყო დამარცხებული კანდიდატების პარტიების მოთხოვნა.<ref>{{cite web|title=es-GT |auteur=Miguel Barrientos Castañeda |titre=CSJ resuelve que TSE cumplió con lo ordenado por CC y podría darse la oficialización de resultados electorales |url=https://www.prensalibre.com/ahora/guatemala/elecciones-generales-guatemala-2023/amparo-que-buscaba-nuevo-conteo-de-votos-queda-sin-sugar/ |site=prensalibre.com |date=2023-07-10 |consulté le=2023-07-13}}</ref> მიუხედავად კანონისა, რომელიც კრძალავს პარტიის საქმიანობის შეჩერებას საარჩევნო პროცესის დროს, სისხლის სამართლის სასამართლომ „სემილას“ იურიდიული სტატუსი შეუჩერა [[2022]] წლის მაისში მხარდამჭერთა ხელმოწერების შეგროვებისას დაფიქსირებული დარღვევების მომიზეზებით.<ref>{{cite web|title=es-GT |auteur=Oscar García |titre=Juzgado ordena la suspensión de la personalidad jurídica del Movimiento Semilla |url=https://www.prensalibre.com/ahora/guatemala/elecciones-generales-guatemala-2023/juzgado-ordena-la-suspension-de-la-personalidad-juridica-del-movimiento-semilla/ |site=prensalibre.com |date=2023-07-12 |consulté le=2023-07-13}}</ref> არევალოს მეორე ტურიდან შესაძლო ჩამოშორების ფონზე, ოპოზიციურმა პარტიებმა და უფლებადამცველმა ორგანიზაციებმა დაგმეს კორუმპირებული რეჟიმი, რომლის ოლიგარქიულ სისტემასაც საფრთხე არევალოს კანდიდატურამ შეუქმნაref>{{cite web|title=|titre=Guatemala : la justice sème la confusion à un mois du second tour présidentiel|jour=13|mois=juillet|année=2023|url=https://www.lemonde.fr/international/article/2023/07/13/guatemala-la-justice-seme-la-confusion-a-un-mois-du-second-tour-presidentiel_6181745_3210.html|site=Le Monde.fr|éditeur=Le Monde|issn=1950-6244|consulté le=13 juillet 2023}}.</ref>. ამ კრიტიკას მალევე შეუერთდნენ [[კათოლიკოსი|კათოლიკური]] ეკლესია, უნივერსიტეტები და მკვიდრი თემები. თავად არევალოს მეტოქე, სანდრა ტორესიც კი შეუერთდა კრიტიკას. საბოლოოდ, საკონსტიტუციო სასამართლომ მეორე ტურის ჩატარების უფლება დართო<ref>{{cite web|title=fr|titre=Au Guatemala, les interférences du « pacte des corrompus » dans l’élection présidentielle|périodique=Le Monde.fr|date=2023-07-14|lire en ligne=https://www.lemonde.fr/international/article/2023/07/14/au-guatemala-les-interferences-du-pacte-des-corrompus-dans-l-election-presidentielle_6181991_3210.html|consulté le=2023-07-15}}</ref>{{,}}.<ref>{{cite web|title=en|auteur=Sofia Menchu|titre=Guatemala top court reverses ban on anti-graft presidential candidate|jour=13|mois=juillet|année=2023|url=https://www.reuters.com/world/americas/guatemala-prosecutors-raid-electoral-court-probe-into-anti-graft-party-2023-07-13/|site=Reuters|consulté le=15 juillet 2023}}.</ref> [[2023]] წლის 20 აგვისტოს ბერნარდო არევალო პრეზიდენტად აირჩიეს ხმების 60,9%-ით. მან მოვალეობის შესრულება [[2024]] წლის 14 იანვარს დაიწყო ვიცე-პრეზიდენტ კარინ ჰერერასთან ერთად.<ref>{{cite web|title=fr |titre=Au Guatemala, Bernardo Arevalo, le candidat surprise de centre gauche, est élu président|url=https://www.lemonde.fr/international/article/2023/08/21/guatemala-le-candidat-surprise-de-centre-gauche-bernardo-arevalo-largement-en-tete-du-second-tour-de-la-presidentielle_6186021_3210.html |site=[[Le Monde]] |date=2023-08-21|consulté le=2023-08-22}}.</ref> მის პარტიას, „სემილას“, პარლამენტში 160-დან მხოლოდ 23 ადგილი აქვს, რაც რეფორმების გასატარებლად ტრადიციულ პარტიებთან მოლაპარაკებებს საჭიროებს. ვინაიდან მას არ აქვს ფართო სოციალური მოძრაობის მხარდაჭერა, ბევრი დამკვირვებელი მოელის, რომ მისი პრეზიდენტობა მხოლოდ ზომიერ ცვლილებებს გამოიწვევს.<ref>{{cite web|title=fr |prénom=Samuel |nom=Ravier-Regnat |titre=Elections au Guatemala : un candidat de centre gauche crée la surprise sur fond de rejet de la corruption |url=https://www.liberation.fr/international/amerique/elections-au-guatemala-un-candidat-de-centre-gauche-cree-la-surprise-sur-fond-de-rejet-de-la-corruption-20230626_HE767MOLOVFBTKMBC4W3ODZQAM/ |site=Libération |consulté le=2023-09-17}}</ref> მისი გამარჯვება, გვატემალური გამოცემის თანახმად, რომელსაც „Courrier international“ ციტირებს, „აყანყალებს პოლიტიკურ-კრიმინალური ქსელების ჰეგემონურ ისტებლიშმენტს“ ქვეყანაში, რომელიც ლათინურ ამერიკაში ერთ-ერთ ყველაზე კორუმპირებულად ითვლება და ათწლეულების განმავლობაში იმართებოდა მდიდარ ელიტებთან დაკავშირებული კონსერვატორების მიერ.<ref>{{cite web|title=fr |titre=Politique. Bernardo Arévalo investi président du Guatemala malgré bien des persécutions judiciaires |url=https://www.courrierinternational.com/article/politique-bernardo-arevalo-investi-president-du-guatemala-malgre-bien-des-persecutions-judiciaires |site=Courrier international |date=2024-01-14 |consulté le=2024-01-14}}</ref> მის წინააღმდეგ მკვლელობის ორი გეგმა მომზადდა, რაც რამდენიმე ოფიციალურმა წყარომ დაადასტურა. ერთ-ერთი მათგანი, სახელწოდებით „გეგმა კოლოსიო“, სავარაუდოდ დაუკვეთეს სახელმწიფო აგენტებმა, რომელთა მიზანი მისი მეორე ტურამდე ლიკვიდაცია იყო. მეორე გეგმა მას და არჩეულ ვიცე-პრეზიდენტ კარინ ჰერერას ეხებოდა: ისინი კრიმინალური ბანდის წევრებს უნდა მოეკლათ. ადამიანის უფლებათა ინტერამერიკულმა კომისიამ გვატემალის მთავრობას არჩეული წყვილის დაცვის უზრუნველყოფა მოსთხოვა. ამ კონტექსტში, არევალო ერიდებოდა საჯარო გამოჩენას და გააუქმა გამარჯვების აღსანიშნავი ღონისძიებები.<ref>{{cite web|title=fr |titre=Guatemala: le président élu Bernardo Arévalo visé par plusieurs projets d'attentats |url=https://www.rfi.fr/fr/am%C3%A9riques/20230826-guatemala-le-pr%C3%A9sident-%C3%A9lu-bernardo-ar%C3%A9valo-vis%C3%A9-par-plusieurs-projets-d-attentats |site=RFI |date=2023-08-26 |consulté le=2023-09-17}}</ref> სექტემბრის შუა რიცხვებში მან გამოაცხადა გარდამავალი პროცესიდან გამოსვლის შესახებ პროკურატურის მიერ საარჩევნო ყუთების ამოღების გასაპროტესტებლად. პროკურატურა, რომელიც არაერთხელ ეცადა საარჩევნო პროცესის შეფერხებას, აცხადებდა, რომ შესაძლო გაყალბებას იძიებდა. „არანაირი გარდამავალი პერიოდი არ არის შესაძლებელი, როდესაც დღეში თვრამეტი საათი სახელმწიფო აპარატის მიერ მოწყობილი ჩასაფრებებისგან თავდაცვას უნდა მოვანდომოთ“ განაცხადა ხუან გერერომ, არევალოს გუნდის იურიდიულმა დირექტორმა, რომელმაც მიმდინარე მოვლენებს „მიმდინარე სახელმწიფო გადატრიალება“ უწოდა.<ref>{{cite web|title=fr|titre=Au Guatemala, le président élu Bernardo Arevalo dénonce un « coup d’Etat en cours » pour l’empêcher d’accéder au pouvoir|périodique=Le Monde.fr|date=2023-09-15|lire en ligne=https://www.lemonde.fr/international/article/2023/09/15/au-guatemala-le-president-elu-denonce-un-coup-d-etat-en-cours-pour-l-empecher-d-acceder-au-pouvoir_6189569_3210.html|consulté le=2023-09-17}}</ref> ===რესპუბლიკის პრეზიდენტი=== [[ფაილი:Arévalo, juramento-posesión 2024 (cropped).jpg|250px|მინი]] [[2024]] წლის 14 იანვარს ახალ კონგრესს უნდა გაემართა დამფუძნებელი სხდომა, თუმცა ძველი დეპუტატების ნაწილმა განზრახ გააჭიანურა პროცესი, რამაც გამოიწვია ახალი პრეზიდენტის ინაუგურაციის დაგვიანება (რომელიც 15:00 საათზე უნდა დაწყებულიყო).<ref>{{cite web|title=es|auteur=|titre=Congreso retrasa investidura de Bernardo Arévalo de León – DW – 15/01/2024|date=|url=https://www.dw.com/es/congreso-retrasa-investidura-de-bernardo-ar%C3%A9valo-de-le%C3%B3n/a-67979212|site=dw.com|consulté le=15 janvier 2024}}.</ref> ამ მოვლენებმა მისი მომხრეების პროტესტი გამოიწვია კონგრესის შენობასთან.<ref>{{cite web|title=Au Guatemala, l’investiture du président élu Bernardo Arévalo retardée|date=15 janvier 2024|url=https://www.france24.com/fr/am%C3%A9riques/20240115-au-guatemala-l-investiture-du-pr%C3%A9sident-%C3%A9lu-bernardo-ar%C3%A9valo-retard%C3%A9e|site=France 24|consulté le=15 janvier 2024}}.</ref> საბოლოოდ, დაძაბული დღის შემდეგ, ინაუგურაციის ცერემონია შუაღამემდე ცოტა ხნით ადრე დაიწყო. ბერნარდო არევალომ და კარინ ჰერერამ ფიცი დადეს როგორც [[გვატემალის პრეზიდენტი|გვატემალის]] პრეზიდენტმა და ვიცე-პრეზიდენტმა კონგრესის პრეზიდენტის, [[სამუელ პერეს ალვარესი]]ს წინაშე, მიგელ ანხელ ასტურიასის სახელობის ეროვნულ თეატრში, 15 იანვარს, შუაღამის შემდეგ<ref>{{cite web|title=|auteur=APN|titre=Bernardo Arévalo sworn in as Guatemala’s president despite months of efforts to derail inauguration|date=15 1 2024|url=https://apnews.com/article/guatemala-arevalo-inauguration-opposition-f968cd763fa6540a784ea9612fc33e38|site=|consulté le=}}.</ref>{{,}}.<ref>{{cite web|title=|titre=Au Guatemala, le progressiste Bernardo Arevalo investi président au terme d’une journée pleine de tensions|url=https://www.lemonde.fr/international/article/2024/01/15/au-guatemala-le-progressiste-bernardo-arevalo-investi-president-au-terme-d-une-journee-pleine-de-tensions_6210866_3210.html|périodique=[[Le Monde]]|date=15 janvier 2024}}.</ref> მისი მანდატის პირველი წელი აღინიშნა პროკურატურის მხრიდან მის წინააღმდეგ მიმართული საკამათო დაბრკოლებების გაგრძელებით. ქვეყნის გენერალური პროკურორი, მარია კონსუელო პორასი, 2024 წელს [[ამერიკის შეერთებული შტატები|აშშ]]-ისა და [[ევროკავშირი]]ს მიერ მიჩნეულია კორუმპირებულ და ანტიდემოკრატიულ ფიგურად.<ref>{{cite web|title=Guatemala: le parquet demande la levée de l'immunité du président Arévalo |url=https://www.rfi.fr/fr/am%C3%A9riques/20240821-guatemala-le-parquet-demande-la-lev%C3%A9e-de-l-immunit%C3%A9-du-pr%C3%A9sident-ar%C3%A9valo |site=rfi.fr |date=22/8/2024 |consulté le=2/4/2025}}</ref> ==პოზიციები== ბერნარდო არევალო საკუთარ თავს სოციალ-დემოკრატად განსაზღვრავს. იგი ეწინააღმდეგება ერთსქესიანთა ქორწინებას და აბორტს.<ref>{{cite web|title=|titre=Présidentielle au Guatemala : deux sociaux-démocrates s'affronteront au second tour|jour=26|mois=juin|année=2023|url=https://www.france24.com/fr/am%C3%A9riques/20230626-pr%C3%A9sidentielle-au-guatemala-deux-sociaux-d%C3%A9mocrates-s-affronteront-au-second-tour|site=France 24|éditeur=FRANCE24|consulté le=27 juin 2023}}.</ref> მიუხედავად იმისა, რომ მას ჩვეულებრივ ცენტრისტულ-მემარცხენე ფლანგს მიაკუთვნებენ, ჟურნალი „Marianne“ მას აღწერს, როგორც „ზომიერ მემარჯვენე-ცენტრისტ ლიბერალს, რომელიც ორიენტირებულია სამართლებრივი სახელმწიფოს აღდგენაზე“.<ref>{{cite web|title=Mikaël Faujour |titre=Élections au Guatemala : après la voyoucratie et l'extrême droite, l'espoir ou le narco-État ? |url=https://www.marianne.net/monde/ameriques/elections-au-guatemala-apres-la-voyoucratie-et-lextreme-droite-lespoir-ou-le-narco-etat |date=28 juin 2023 |site=marianne.net |consulté le=23 août 2023}}.</ref> იგი განსაკუთრებით პირობას დებს, რომ იბრძოლებს [[გვატემალა]]ში ფესვგადგმული კორუფციის წინააღმდეგ. ==იხილეთ აგრეთვე== *[[გვატემალის პრეზიდენტი]] ==რესურსები ინტერნეტში== {{Commons}} *[https://web.archive.org/web/20240115132148/https://arevalopresidente.com/ Website of Bernardo Arévalo] *[https://twitter.com/BArevalodeLeon Twitter of Bernardo Arévalo] * [https://www.cidob.org/lider-politico/bernardo-arevalo-leon CIDOB Biography] (in Spanish) ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{გვატემალის პრეზიდენტები}} {{DEFAULTSORT:ბერნარდო, არევალო}} [[კატეგორია:გვატემალის პრეზიდენტები]] [[კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები]] [[კატეგორია:გვატემალელი პოლიტიკოსები]] [[კატეგორია:იერუსალიმის ებრაული უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები]] ad3mse43hrndntzlkz35bwflzyaj8xh 0 874263 5564091 5489325 2026-10-23T14:00:41Z Ziv 166415 ([[c:GR|GR]]) [[File:Tutto rosa.tif]] → [[File:Lake Lesina at sunset.tiff]] [[c:COM:FR#FR2|Criterion 2]] · More precise and not just a meaningless name 5564091 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ტბა |სახელი = ლესინას ტბა |მშობლიური სახელი = ''Lago di Lesina'' |სურათი = Lake Lesina at sunset.tiff |სურათის სიგანე = 250px |სურათის წარწერა = |lat_dir =N |lat_deg =41 |lat_min =53 |lat_sec = 16 |lon_dir =E |lon_deg =15 |lon_min =25 |lon_sec =26 |coords = |მდებარეობა = [[ფოჯის პროვინცია]], [[აპულია]] |ტერიტორიული ერთეული = |სიმაღლე ზღვის დონიდან = |სიგრძე = 22 |სიგანე = 3,5 |ფართობი = 51,4 |მოცულობა = |სანაპირო ზოლის სიგრძე = |მაქსიმალური სიღრმე = 1,7 |საშუალო სიღრმე = 0,7 |მარილიანობა = |გამჭვირვალობა = |აუზის ფართობი = 447 |ჩამდინარე მდინარე = |გამომდინარე მდინარე = |პოზრუკა = |პოზრუკის სიგანე = |სქოლიო = |ვიკისაწყობი = }} '''ლესინას ტბა'''<ref>{{Cite web |last=D’Adamo |first=Raffaele |title=THE LAGOONS OF LESINA AND VARANO |url=https://iris.unive.it/retrieve/e4239ddb-344d-7180-e053-3705fe0a3322/Lavoro%20Lesina%20e%20Varano%2C%20Libro%20Alghe.pdf}}</ref> — [[იტალია|იტალიაში]] მეცხრე, ხოლო სამხრეთ ნაწილში მეორე უდიდესი [[ტბა]]. მდებარეობს [[აპულია|აპულიის რეგიონის]]<ref>{{Cite web |title=Lesina, Italy: lakes and places to visit near Lesina in Apulia |url=https://www.italythisway.com/places/lesina.php |access-date=2025-09-03 |website=www.italythisway.com}}</ref> ჩრდილოეთ ნაწილში გარგანოს კონცხთან.<ref>{{Cite web |title=Lake Lèsina |url=https://www.italia.it/en/puglia/foggia/lesina-lake |access-date=2025-09-03 |website=Italia.it |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=SILVIA |first=LAZZARI |title=Lake Lesina and Varano: what to see {{!}} News |url=https://www.barbarhouse.com/en/news/en/news/lake-lesina-and-varano-what-to-see.html |access-date=2025-09-03 |website=www.barbarhouse.com |language=en }}{{Dead link|date=აგვისტო 2026 |bot=InternetArchiveBot }}</ref> დაახლოებით 22 კმ სიგრძისაა, საშუალოდ 2,4 კმ სიგანის და ფარავს 51,4 კმ² ფართობს. ორი არხი, [[აკვაროტა]] (Acquarotta) და [[სკიაპარო]] (Schiaparro), უკავშირებს მას [[ადრიატიკის ზღვა|ადრიატიკის ზღვას]], რომელისგანაც ის გამოყოფილია ხანგრძლივი დიუნით, სახელად ''[[ბოსკო იზოლა]]'', რომლის სიგანე ერთიდან ორ კილომეტრამდე, ხოლო სიგრძე თექვსმეტ კილომეტრამდე მერყეობს. მრავალი ნაკადული ტბას მცირე რაოდენობით სუფთა წყლით ამარაგებს. [[ფაილი:Lago di Lesina 01.jpg|250ptpx|მინი|მარცხნივ|ლესინას ტბა]] საშუალო სიღრმე დაახლოებით 70 სმ-ია, ხოლო მაქსიმალური 2 მეტრზე ნაკლები. ტბაში გავრცელებულია [[გველთევზასნაირნი]], რომელიც [[ლესინა|ლესინას]] მაცხოვრებლებისათვის შემოსავლის ტრადიციულ წყაროს წარმოადგენს. ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://www.sapere.it/enciclopedia/Lésina%2C+lago+di-.html Lesina lago di] *[https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0048969718322411?via%3Dihub Biogeochemistry and sedimentology of Lago di Lesina] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:ტბები]] [[კატეგორია:ტბები ტიპების მიხედვით]] [[კატეგორია:ტბები ქვეყნების მიხედვით]] [[კატეგორია:ტბები კონტინენტების მიხედვით]] f6dylo0s5n4c323twrxzs3qlr7ovq54 2 875947 5564169 5562507 2026-10-23T17:07:24Z MXZCNZXC 180117 5564169 wikitext text/x-wiki {| class="wikitable" ! colspan="2" |[[:en:Heavyweight|Heavyweight]] ! colspan="2" |[[:en:Light_heavyweight|Light Heavyweight]] ! colspan="2" |[[:en:Middleweight|Middleweight]] ! colspan="2" |[[:en:Welterweight|Welterweight]] |- !1 |{{Flag icon|US}} [[:en:Mark_Coleman|'''Mark Coleman''']] !1 |{{Flag icon|US}} [[:en:Frank_Shamrock|'''Frank Shamrock''']] !1 |{{Flag icon|US}} [[:en:Dave_Menne|'''Dave Menne''']] !1 |{{Flag icon|US}} [[:en:Pat_Miletich|'''Pat Miletich''']] |- !2 |{{Flag icon|US}} [[:en:Maurice_Smith_(fighter)|'''Maurice Smith''']] !2 |{{Flag icon|US}} [[:en:Tito_Ortiz|'''Tito Ortiz''']] !2 |{{Flag icon|Brazil}} [[:en:Murilo_Bustamante|'''Murilo Bustamante''']] !2 |{{Flag icon|Canada}} [[:en:Carlos_Newton|'''Carlos Newton''']] |- !3 |{{Flag icon|US}} [[:en:Randy_Couture|'''Randy Couture''']] !— |{{Flag icon|US}} [[:en:Randy_Couture|'''Randy Couture''']] !3 |{{Flag icon|US}} [[:en:Evan_Tanner|'''Evan Tanner''']] !3 |{{Flag icon|US}} [[:en:Matt_Hughes_(fighter)|'''Matt Hughes''']] |- !4 |{{Flag icon|Netherlands}} [[:en:Bas_Rutten|'''Bas Rutten''']] !3 |{{Flag icon|US}} [[:en:Randy_Couture|'''Randy Couture''']] !4 |{{Flag icon|US}} [[:en:Rich_Franklin|'''Rich Franklin''']] !4 |{{Flag icon|US}} [[:en:B.J._Penn|'''B.J. Penn''']] |- !5 |{{Flag icon|US}} [[:en:Kevin_Randleman|'''Kevin Randleman''']] !4 |{{Flag icon|Brazil}} [[:en:Vitor_Belfort|'''Vitor Belfort''']] !5 |{{Flag icon|Brazil}} [[:en:Anderson_Silva|'''Anderson Silva''']] !5 |{{Flag icon|US}} [[:en:Matt_Hughes_(fighter)|'''Matt Hughes''']] |- !6 |{{Flag icon|US}} [[:en:Randy_Couture|'''Randy Couture''']] !5 |{{Flag icon|US}} [[:en:Randy_Couture|'''Randy Couture''']] !6 |{{Flag icon|US}} [[:en:Chris_Weidman|'''Chris Weidman''']] !6 |{{Flag icon|Canada}} [[:en:Georges_St-Pierre|'''Georges St-Pierre''']] |- !7 |{{Flag icon|US}} [[:en:Josh_Barnett|'''Josh Barnett''']] !6 |{{Flag icon|US}} [[:en:Chuck_Liddell|'''Chuck Liddell''']] !7 |{{Flag icon|US}} [[:en:Luke_Rockhold|'''Luke Rockhold''']] !7 |{{Flag icon|US}} [[:en:Matt_Serra|'''Matt Serra''']] |- !8 |{{Flag icon|US}} [[:en:Ricco_Rodriguez|'''Ricco Rodriguez''']] !7 |{{Flag icon|US}} [[:en:Quinton_Jackson|'''Quinton Jackson''']] !8 |{{Flag icon|England}} [[:en:Michael_Bisping|'''Michael Bisping''']] !— |{{Flag icon|Canada}} [[:en:Georges_St-Pierre|'''Georges St-Pierre''']] |- !9 |{{Flag icon|US}} [[:en:Tim_Sylvia|'''Tim Sylvia''']] !8 |{{Flag icon|US}} [[:en:Forrest_Griffin|'''Forrest Griffin''']] !— |{{Flag icon|Australia}} [[:en:Robert_Whittaker_(fighter)|'''Robert Whittaker''']] !8 |{{Flag icon|Canada}} [[:en:Georges_St-Pierre|'''Georges St-Pierre''']] |- !10 |{{Flag icon|US}} [[:en:Frank_Mir|'''Frank Mir''']] !9 |{{Flag icon|US}} [[:en:Rashad_Evans|'''Rashad Evans''']] !9 |{{Flag icon|Canada}} [[:en:Georges_St-Pierre|'''Georges St-Pierre''']] !— |{{Flag icon|US}} [[:en:Carlos_Condit|'''Carlos Condit''']] |- !— |{{Flag icon|Belarus}} [[:en:Andrei_Arlovski|'''Andrei Arlovski''']] !10 |{{Flag icon|Brazil}} [[:en:Lyoto_Machida|'''Lyoto Machida''']] !10 |{{Flag icon|Australia}} [[:en:Robert_Whittaker_(fighter)|'''Robert Whittaker''']] !9 |{{Flag icon|US}} [[:en:Johny_Hendricks|'''Johny Hendricks''']] |- !11 |{{Flag icon|Belarus}} [[:en:Andrei_Arlovski|'''Andrei Arlovski''']] !11 |{{Flag icon|Brazil}} [[:en:Maurício_Rua|'''Maurício Rua''']] !— |{{Flag icon|Nigeria}} [[:en:Israel_Adesanya|'''Israel Adesanya''']] !10 |{{Flag icon|US}} [[:en:Robbie_Lawler|'''Robbie Lawler''']] |- !12 |{{Flag icon|US}} [[:en:Tim_Sylvia|'''Tim Sylvia''']] !12 |{{Flag icon|US}} [[:en:Jon_Jones|'''Jon Jones''']] !11 |{{Flag icon|Nigeria}} [[:en:Israel_Adesanya|'''Israel Adesanya''']] !11 |{{Flag icon|US}} [[:en:Tyron_Woodley|'''Tyron Woodley''']] |- !13 |{{Flag icon|US}} [[:en:Randy_Couture|'''Randy Couture''']] !13 |{{Flag icon|US}} [[:en:Daniel_Cormier|'''Daniel Cormier''']] !12 |{{Flag icon|Brazil}} [[:en:Alex_Pereira|'''Alex Pereira''']] !— |{{Flag icon|US}} [[:en:Colby_Covington|'''Colby Covington''']] |- !— |{{Flag icon|Brazil}} [[:en:Antônio_Rodrigo_Nogueira|'''Antônio Rodrigo Nogueira''']] !— |{{Flag icon|US}} [[:en:Jon_Jones|'''Jon Jones''']] !13 |{{Flag icon|Nigeria}} [[:en:Israel_Adesanya|'''Israel Adesanya''']] !12 |{{Flag icon|Nigeria}} [[:en:Kamaru_Usman|'''Kamaru Usman''']] |- !14 |{{Flag icon|US}} [[:en:Brock_Lesnar|'''Brock Lesnar''']] !14 |{{Flag icon|US}} [[:en:Jon_Jones|'''Jon Jones''']] !14 |{{Flag icon|US}} [[:en:Sean_Strickland|'''Sean Strickland''']] !13 |{{Flag icon|England}} [[:en:Leon_Edwards|'''Leon Edwards''']] |- !— |{{Flag icon|US}} [[:en:Frank_Mir|'''Frank Mir''']] !15 |{{Flag icon|Poland}} [[:en:Jan_Błachowicz|'''Jan Błachowicz''']] !15 |{{Flag icon|South Africa}} [[:en:Dricus_du_Plessis|'''Dricus du Plessis''']] !14 |{{Flag icon|US}} [[:en:Belal_Muhammad|'''Belal Muhammad''']] |- !— |{{Flag icon|US}} [[:en:Shane_Carwin|'''Shane Carwin''']] !16 |{{Flag icon|Brazil}} [[:en:Glover_Teixeira|'''Glover Teixeira''']] !16 |{{Flag icon|UAE}} [[:en:Khamzat_Chimaev|'''Khamzat Chimaev''']] !15 |{{Flag icon|Australia}} [[:en:Jack_Della_Maddalena|'''Jack Della Maddalena''']] |- !15 |{{Flag icon|US}} [[:en:Cain_Velasquez|'''Cain Velasquez''']] !17 |{{Flag icon|Czech Republic}} [[:en:Jiří_Procházka|'''Jiří Procházka''']] !17 |{{Flag icon|US}} [[:en:Sean_Strickland|'''Sean Strickland''']] !16 |{{Flag icon|Russia}} [[:en:Islam_Makhachev|'''Islam Makhachev''']] |- !16 |{{Flag icon|Brazil}} [[:en:Junior_dos_Santos|'''Junior dos Santos''']] !18 |{{Flag icon|US}} [[:en:Jamahal_Hill|'''Jamahal Hill''']] ! colspan="2" rowspan="14" | ! colspan="2" rowspan="14" | |- !17 |{{Flag icon|US}} [[:en:Cain_Velasquez|'''Cain Velasquez''']] !19 |{{Flag icon|Brazil}} [[:en:Alex_Pereira|'''Alex Pereira''']] |- !— |{{Flag icon|Brazil}} [[:en:Fabrício_Werdum|'''Fabrício Werdum''']] !20 |{{Flag icon|Russia}} [[:en:Magomed_Ankalaev|'''Magomed Ankalaev''']] |- !18 |{{Flag icon|Brazil}} [[:en:Fabrício_Werdum|'''Fabrício Werdum''']] !21 |{{Flag icon|Brazil}} [[:en:Alex_Pereira|'''Alex Pereira''']] |- !19 |{{Flag icon|US}} [[:en:Stipe_Miocic|'''Stipe Miocic''']] !22 |{{Flag icon|New Zealand}} '''[[:en:Carlos_Ulberg|Carlos Ulberg]]''' |- !20 |{{Flag icon|US}} [[:en:Daniel_Cormier|'''Daniel Cormier''']] ! colspan="2" rowspan="9" | |- !21 |{{Flag icon|US}} [[:en:Stipe_Miocic|'''Stipe Miocic''']] |- !22 |{{Flag icon|Cameroon}} [[:en:Francis_Ngannou|'''Francis Ngannou''']] |- !— |{{Flagicon|France}} [[:en:Ciryl_Gane|'''Ciryl Gane''']] |- !23 |{{Flag icon|US}} [[:en:Jon_Jones|'''Jon Jones''']] |- !— |{{Flag icon|England}} [[:en:Tom_Aspinall|'''Tom Aspinall''']] |- !24 |{{Flag icon|England}} [[:en:Tom_Aspinall|'''Tom Aspinall''']] |- !— |{{Flagicon|France}} [[:en:Ciryl_Gane|'''Ciryl Gane''']] |- !25 |{{Flagicon|France}} [[:en:Ciryl_Gane|'''Ciryl Gane''']] |- ! colspan="2" |[[:en:Lightweight|Lightweight]] ! colspan="2" |[[:en:Featherweight|Featherweight]] ! colspan="2" |[[:en:Bantamweight|Bantamweight]] ! colspan="2" |[[:en:Flyweight|Flyweight]] |- !1 |{{Flag icon|US}} [[:en:Jens_Pulver|'''Jens Pulver''']] !1 |{{Flag icon|Brazil}} [[:en:José_Aldo|'''José Aldo''']] !1 |{{Flag icon|US}} [[:en:Dominick_Cruz|'''Dominick Cruz''']] !1 |{{Flag icon|US}} [[:en:Demetrious_Johnson|'''Demetrious Johnson''']] |- !2 |{{Flag icon|US}} [[:en:Sean_Sherk|'''Sean Sherk''']] !— |{{Flag icon|Ireland}} [[:en:Conor_McGregor|'''Conor McGregor''']] !— |{{Flag icon|Brazil}} [[:en:Renan_Barão|'''Renan Barão''']] !2 |{{Flag icon|US}} [[:en:Henry_Cejudo|'''Henry Cejudo''']] |- !3 |{{Flag icon|US}} [[:en:B.J._Penn|'''B.J. Penn''']] !2 |{{Flag icon|Ireland}} [[:en:Conor_McGregor|'''Conor McGregor''']] !2 |{{Flag icon|Brazil}} [[:en:Renan_Barão|'''Renan Barão''']] !3 |{{Flag icon|Brazil}} [[:en:Deiveson_Figueiredo|'''Deiveson Figueiredo''']] |- !4 |{{Flag icon|US}} [[:en:Frankie_Edgar|'''Frankie Edgar''']] !— |{{Flag icon|Brazil}} [[:en:José_Aldo|'''José Aldo''']] !3 |{{Flag icon|US}} [[:en:T.J._Dillashaw|'''T.J. Dillashaw''']] !4 |{{Flag icon|Mexico}} [[:en:Brandon_Moreno|'''Brandon Moreno''']] |- !5 |{{Flag icon|US}} [[:en:Benson_Henderson|'''Benson Henderson''']] !3 |{{Flag icon|Brazil}} [[:en:José_Aldo|'''José Aldo''']] !4 |{{Flag icon|US}} [[:en:Dominick_Cruz|'''Dominick Cruz''']] !5 |{{Flag icon|Brazil}} [[:en:Deiveson_Figueiredo|'''Deiveson Figueiredo''']] |- !6 |{{Flag icon|US}} [[:en:Anthony_Pettis|'''Anthony Pettis''']] !— |{{Flag icon|US}} [[:en:Max_Holloway|'''Max Holloway''']] !5 |{{Flag icon|US}} [[:en:Cody_Garbrandt|'''Cody Garbrandt''']] !— |{{Flag icon|Mexico}} [[:en:Brandon_Moreno|'''Brandon Moreno''']] |- !7 |{{Flag icon|Brazil}} [[:en:Rafael_dos_Anjos|'''Rafael dos Anjos''']] !4 |{{Flag icon|US}} [[:en:Max_Holloway|'''Max Holloway''']] !6 |{{Flag icon|US}} [[:en:T.J._Dillashaw|'''T.J. Dillashaw''']] !6 |{{Flag icon|Mexico}} [[:en:Brandon_Moreno|'''Brandon Moreno''']] |- !8 |{{Flag icon|US}} [[:en:Eddie_Alvarez|'''Eddie Alvarez''']] !5 |{{Flag icon|Australia}} [[:en:Alexander_Volkanovski|'''Alexander Volkanovski''']] !7 |{{Flag icon|US}} [[:en:Henry_Cejudo|'''Henry Cejudo''']] !7 |{{Flag icon|Brazil}} [[:en:Alexandre_Pantoja|'''Alexandre Pantoja''']] |- !9 |{{Flag icon|Ireland}} [[:en:Conor_McGregor|'''Conor McGregor''']] !— |{{Flagicon|Mexico}} [[:en:Yair_Rodríguez|'''Yair Rodríguez''']] !8 |{{Flag icon|Russia}} [[:en:Petr_Yan|'''Petr Yan''']] !8 |{{Flag icon|Myanmar}} [[:en:Joshua_Van|'''Joshua Van''']] |- !— |{{Flag icon|US}} [[:en:Tony_Ferguson|'''Tony Ferguson''']] !6 |{{Flag icon|Georgia (country)}} [[:en:Ilia_Topuria|'''Ilia Topuria''']] !9 |{{Flag icon|US}} [[:en:Aljamain_Sterling|'''Aljamain Sterling''']] ! colspan="2" rowspan="9" | |- !10 |{{Flag icon|Russia}} [[:en:Khabib_Nurmagomedov|'''Khabib Nurmagomedov''']] !7 |{{Flag icon|Australia}} [[:en:Alexander_Volkanovski|'''Alexander Volkanovski''']] !— |{{Flag icon|Russia}} [[:en:Petr_Yan|'''Petr Yan''']] |- !— |{{Flagicon|US}} [[დასტინ პორიე|'''Dustin Poirier''']] ! colspan="2" rowspan="7" | !10 |{{Flag icon|US}} [[:en:Sean_O'Malley_(fighter)|'''Sean O'Malley''']] |- !— |{{Flagicon|US}} [[:en:Justin_Gaethje|'''Justin Gaethje''']] !11 |{{Flag icon|Georgia (country)}} [[:en:Merab_Dvalishvili|'''Merab Dvalishvili''']] |- !11 |{{Flag icon|Brazil}} [[:en:Charles_Oliveira|'''Charles Oliveira''']] !12 |{{Flag icon|Russia}} [[:en:Petr_Yan|'''Petr Yan''']] |- !12 |{{Flag icon|Russia}} [[:en:Islam_Makhachev|'''Islam Makhachev''']] ! colspan="2" rowspan="4" | |- !13 |{{Flag icon|Georgia (country)}} [[:en:Ilia_Topuria|'''Ilia Topuria''']] |- !— |{{Flagicon|US}} [[:en:Justin_Gaethje|'''Justin Gaethje''']] |- !14 |{{Flagicon|US}} [[:en:Justin_Gaethje|'''Justin Gaethje''']] |} {| class="wikitable" ! colspan="8" |[[მერაბ დვალიშვილი|Merab Dvalishvili]] |- !1 |{{Flagicon|US}} [[:en:Frankie_Saenz|'''Frankie Saenz''']] !10-5-0 !Decision R3 !{{Flagicon image|Solid_red.svg}} ![[:en:UFC_Fight_Night:_Swanson_vs._Ortega|UFC Fight Night: Swanson vs. Ortega]] !09/12/2017 |{{Flagicon|US}} [[ფრესნო|'''Fresno''']] |- !2 |{{Flagicon|US}} [[:en:Ricky_Simón|'''Ricky Simón''']] !12-1-0 !TSU R3 !{{Flagicon image|Solid_red.svg}} ![[:en:UFC_Fight_Night:_Barboza_vs._Lee|UFC Fight Night: Barboza vs. Lee]] !21/04/2018 |{{Flagicon|US}} [[:en:Atlantic_City,_New_Jersey|'''Atlantic City''']] |- !3 |{{Flagicon|US}} [[:en:Terrion_Ware|'''Terrion Ware''']] !17-8-0 !Decision R3 !{{Flagicon image|Solid lime.svg}} ![[:en:UFC_Fight_Night:_Hunt_vs._Oleinik|UFC Fight Night: Hunt vs. Oleinik]] !15/09/2018 |{{Flagicon|Russia}} [[მოსკოვი|'''Moscow''']] |- !4 |{{Flagicon|Canada}} [[:en:Brad_Katona|'''Brad Katona''']] !8-0-0 !Decision R3 !{{Flagicon image|Solid lime.svg}} ![[:en:UFC_Fight_Night:_Iaquinta_vs._Cowboy|UFC Fight Night: Iaquinta vs. Cowboy]] !04/05/2019 |{{Flagicon|Canada}} [[ოტავა|'''Ottawa''']] |- !5 |{{Flagicon|US}} [[:en:Casey_Kenney|'''Casey Kenney''']] !13-1-1 !Decision R3 !{{Flagicon image|Solid lime.svg}} ![[:en:UFC_Fight_Night:_Anderson_vs._Błachowicz_2|UFC Fight Night: Anderson vs. Błachowicz 2]] !15/02/2020 |{{Flagicon|US}} [[:en:Rio_Rancho,_New_Mexico|'''Rio Rancho''']] |- !6 |{{Flagicon|US}} [[:en:Gustavo_Lopez_(fighter)|'''Gustavo Lopez''']] !11-4-0 !Decision R3 !{{Flagicon image|Solid lime.svg}} ![[:en:UFC_on_ESPN:_Eye_vs._Calvillo|UFC on ESPN: Eye vs. Calvillo]] !13/06/2020 |{{Flagicon|US}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] |- !7 |{{Flagicon|US}} [[:en:John_Dodson_(fighter)|'''John Dodson''']] !21-11-0 !Decision R3 !{{Flagicon image|Solid lime.svg}} ![[:en:UFC_252|UFC 252]] !15/08/2020 |{{Flagicon|US}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] |- !8 |{{Flagicon|US}} [[:en:Cody_Stamann|'''Cody Stamann''']] !19-3-1 !Decision R3 !{{Flagicon image|Solid lime.svg}} ![[:en:UFC_on_ESPN:_Reyes_vs._Procházka|UFC on ESPN: Reyes vs. Procházka]] !01/05/2021 |{{Flagicon|US}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] |- !9 |{{Flagicon|Brazil}} [[:en:Marlon_Moraes|'''Marlon Moraes''']] !23-8-1 !TKO R2 !{{Flagicon image|Solid lime.svg}} ![[:en:UFC_266|UFC 266]] !25/09/2021 |{{Flagicon|US}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] |- !10 |{{Flagicon|Brazil}} [[:en:José_Aldo|'''José Aldo''']] !31-7-0 !Decision R3 !{{Flagicon image|Solid lime.svg}} ![[:en:UFC_278|UFC 278]] !20/08/2022 |{{Flagicon|US}} [[სოლტ-ლეიკ-სიტი|'''Salt Lake City''']] |- !11 |{{Flagicon|Russia}} [[:en:Petr_Yan|'''Petr Yan''']] !16-4-0 !Decision R5 !{{Flagicon image|Solid lime.svg}} ![[:en:UFC_Fight_Night:_Yan_vs._Dvalishvili|UFC Fight Night: Yan vs. Dvalishvili]] !11/03/2023 |{{Flagicon|US}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] |- !12 |{{Flagicon|US}} [[:en:Henry_Cejudo|'''Henry Cejudo''']] !16-3-0 !Decision R3 !{{Flagicon image|Solid lime.svg}} ![[:en:UFC_298|UFC 298]] !17/02/2024 |{{Flagicon|US}} [[ანაჰაიმი|'''Anaheim''']] |- !13 |{{Flagicon|US}} [[:en:Sean_O'Malley_(fighter)|'''Sean O'Malley''']] !18-1-0 !Decision R5 !{{Flagicon image|Solid_lime_with_letter_c.png}} ![[:en:UFC_306|UFC 306]] !14/09/2024 |{{Flagicon|US}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] |- !14 |{{Flagicon|Russia}} [[უმარ ნურმაგომედოვი|'''Umar Nurmagomedov''']] !18-0-0 !Decision R5 !{{Flagicon image|Solid_lime_with_letter_c.png}} ![[:en:UFC_311|UFC 311]] !18/01/2025 |{{Flagicon|US}} [[:en:Inglewood,_California|'''Inglewood''']] |- !15 |{{Flagicon|US}} [[:en:Sean_O'Malley_(fighter)|'''Sean O'Malley''']] !18-2-0 !Submission R3 !{{Flagicon image|Solid_lime_with_letter_c.png}} ![[:en:UFC_316|UFC 316]] !07/06/2025 |{{Flagicon|US}} [[:en:Newark,_New_Jersey|'''Newark''']] |- !16 |{{Flagicon|US}} [[კორი სენდჰეგენი|'''Cory Sandhagen''']] !18-5-0 !Decision R5 !{{Flagicon image|Solid_lime_with_letter_c.png}} ![[:en:UFC_320|UFC 320]] !04/10/2025 |{{Flagicon|US}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] |- !17 |{{Flagicon|Russia}} [[:en:Petr_Yan|'''Petr Yan''']] !19-5-0 !Decision R5 !{{Flagicon image|Solid_red_with_letter_c.png}} ![[:en:UFC_323|UFC 323]] !06/12/2025 |{{Flagicon|US}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] |- ! colspan="8" |[[ილია თოფურია|Ilia Topuria]] |- !1 |{{Flagicon|Morocco}} [[:en:Youssef_Zalal|'''Youssef Zalal''']] !10-2-0 !Decision R3 !{{Flagicon image|Solid lime.svg}} ![[:en:UFC_Fight_Night:_Moraes_vs._Sandhagen|UFC Fight Night: Moraes vs. Sandhagen]] !11/10/2020 |{{Flagicon|UAE}} [[აბუ-დაბი|'''Abu Dhabi''']] |- !2 |{{Flagicon|US}} [[:en:Damon_Jackson|'''Damon Jackson''']] !18-3-1 !Knockout R1 !{{Flagicon image|Solid lime.svg}} ![[:en:UFC_on_ESPN:_Hermansson_vs._Vettori|UFC on ESPN: Hermansson vs. Vettori]] !05/12/2020 |{{Flagicon|US}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] |- !3 |{{Flagicon|US}} [[:en:Ryan_Hall_(fighter)|'''Ryan Hall''']] !8-1-0 !Knockout R1 !{{Flagicon image|Solid lime.svg}} ![[:en:UFC_264|UFC 264]] !10/07/2021 |{{Flagicon|US}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] |- !4 |{{Flagicon|England}} [[:en:Jai_Herbert|'''Jai Herbert''']] !11-3-0 !Knockout R2 !{{Flagicon image|Solid lime.svg}} ![[:en:UFC_Fight_Night:_Volkov_vs._Aspinall|UFC Fight Night: Volkov vs. Aspinall]] !19/03/2022 |{{Flagicon|UK}} [[ლონდონი|'''London''']] |- !5 |{{Flagicon|US}} [[:en:Bryce_Mitchell|'''Bryce Mitchell''']] !15-0-0 !Submission R2 !{{Flagicon image|Solid lime.svg}} ![[:en:UFC_282|UFC 282]] !10/12/2022 |{{Flagicon|US}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] |- !6 |{{Flagicon|US}} [[:en:Josh_Emmett|'''Josh Emmett''']] !18-3-0 !Decision R5 !{{Flagicon image|Solid lime.svg}} ![[:en:UFC_on_ABC:_Emmett_vs._Topuria|UFC on ABC: Emmett vs. Topuria]] !24/06/2023 |{{Flagicon|US}} [[ჯექსონვილი|'''Jacksonville''']] |- !7 |{{Flagicon|Australia}} [[ალექსანდერ ვოლკანოვსკი|'''Alexander Volkanovski''']] !26-3-0 !Knockout R2 !{{Flagicon image|Solid_lime_with_letter_c.png}} ![[:en:UFC_298|UFC 298]] !17/02/2024 |{{Flagicon|US}} [[ანაჰაიმი|'''Anaheim''']] |- !8 |{{Flagicon|US}} [[მაქს ჰოლოვეი|'''Max Holloway''']] !26-7-0 !Knockout R3 !{{Flagicon image|Solid_lime_with_letter_c.png}} ![[:en:UFC_308|UFC 308]] !26/10/2024 |{{Flagicon|UAE}} [[აბუ-დაბი|'''Abu Dhabi''']] |- !9 |{{Flagicon|Brazil}} [[ჩარლზ ოლივეირა|'''Charles Oliveira''']] !35-10-0 !Knockout R1 !{{Flagicon image|Solid_lime_with_letter_c.png}} ![[:en:UFC_317|UFC 317]] !28/06/2025 |{{Flagicon|US}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] |- !10 |{{Flagicon|US}} [[:en:Justin_Gaethje|'''Justin Gaethje''']] !27-5-0 !TKO R4 !{{Flagicon image|Solid_red_with_letter_c.png}} ![[:en:UFC_Freedom_250|UFC Freedom 250]] !14/06/2026 |{{Flagicon|US}} [[ვაშინგტონი|'''Washington''']] |- ! colspan="8" |[[ალექსანდრე თოფურია|Aleksandre Topuria]] |- !1 |{{Flagicon|Australia}} [[:en:Colby_Thicknesse|'''Colby Thickness'''e]] !7-0-0 !Decision R3 !{{Flagicon image|Solid lime.svg}} ![[:en:UFC_312|UFC 312]] !09/02/2025 |{{Flagicon|Australia}} [[სიდნეი|'''Sydney''']] |- !2 |{{Flagicon|Kazakhstan}} [[ბეზკატ ალმახანი|'''Bekzat Almakhan''']] !12-2-0 !Decision R3 !{{Flagicon image|Solid lime.svg}} ![[:en:UFC_Fight_Night:_Tsarukyan_vs._Hooker|UFC Fight Night: Tsarukyan vs. Hooker]] !22/11/2025 |{{Flagicon image|Flag of Qatar in a 2 to 1 ratio.png}} [[დოჰა|'''Doha''']] |- ! colspan="8" |[[:en:Levan_Chokheli|Levan Chokheli]] |- !1 |{{Flagicon|US}} [[:en:Leon_Shahbazyan|'''Leon Shahbazyan''']] !12-4-0 !TKO R1 !{{Flagicon image|Solid lime.svg}} ![[:en:UFC_Fight_Night:_Kape_vs._Horiguchi|UFC Fight Night: Kape vs. Horiguchi]] !20/06/2026 |{{Flagicon|US}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] |- ! colspan="8" |[[:en:Otari_Tanzilovi|Otari Tanzilov]] |- !1 |{{Flagicon|US}} [[:en:Shane_Collins|'''Shane Collins''']] !7-0-0 !Decision R3 !{{Flagicon image|Solid_red.svg}} ![[:en:UFC_Fight_Night:_Kape_vs._Horiguchi|UFC Fight Night: Kape vs. Horiguchi]] !20/06/2026 |{{Flagicon|US}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] |- !2 |'''{{Flagicon|US}} [[:en:Malcolm_Wellmaker|Malcolm Wellmaker]]''' !10-2-0 !Knockout R2 !{{Flagicon image|Solid lime.svg}} ![[:en:UFC_Fight_Night:_Allen_vs._Duncan|UFC Fight Night: Allen vs. Duncan]] !10/10/2026 |{{Flagicon|US}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] |- ! colspan="8" |[[რომან დოლიძე|Roman Dolidze]] |- !1 |{{Flagicon|Russia}} [[:en:Khadis_Ibragimov|'''Khadis Ibragimov''']] !8-2-0 !TKO R1 !{{Flagicon image|Solid lime.svg}} ![[:en:UFC_Fight_Night:_Figueiredo_vs._Benavidez_2|UFC Fight Night: Figueiredo vs. Benavidez 2]] !19/07/2020 |{{Flagicon|UAE}} [[აბუ-დაბი|'''Abu Dhabi''']] |- !2 |{{Flagicon|Brazil}} [[:en:John_Allan_(fighter)|'''John Allan''']] !13-5-0 !Decision R3 !{{Flagicon image|Solid lime.svg}} ![[:en:UFC_on_ESPN:_Hermansson_vs._Vettori|UFC on ESPN: Hermansson vs. Vettori]] !05/12/2020 |{{Flagicon|US}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] |- !3 |{{Flagicon|US}} [[:en:Trevin_Giles|'''Trevin Giles''']] !13-2-0 !Decision R3 !{{Flagicon image|Solid_red.svg}} ![[:en:UFC_on_ESPN:_Brunson_vs._Holland|UFC on ESPN: Brunson vs. Holland]] !20/03/2021 |{{Flagicon|US}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] |- !4 |{{Flagicon|Argentina}} [[:en:Laureano_Staropoli|'''Laureano Staropoli''']] !9-3-0 !Decision R3 !{{Flagicon image|Solid lime.svg}} ![[:en:UFC_Fight_Night:_Rozenstruik_vs._Sakai|UFC Fight Night: Rozenstruik vs. Sakai]] !05/06/2021 |{{Flagicon|US}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] |- !5 |{{Flagicon|US}} [[:en:Kyle_Daukaus|'''Kyle Daukaus''']] !11-2-0 !Knockout R1 !{{Flagicon image|Solid lime.svg}} ![[:en:UFC_on_ESPN:_Kattar_vs._Emmett|UFC on ESPN: Kattar vs. Emmett]] !18/06/2022 |{{Flagicon|US}} [[ოსტინი|'''Austin''']] |- !6 |{{Flagicon|US}} [[:en:Phil_Hawes|'''Phil Hawes''']] !12-3-0 !Knockout R1 !{{Flagicon image|Solid lime.svg}} ![[:en:UFC_Fight_Night:_Kattar_vs._Allen|UFC Fight Night: Kattar vs. Allen]] !29/10/2022 |{{Flagicon|US}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] |- !7 |{{Flagicon|Sweden}} [[:en:Jack_Hermansson|'''Jack Hermansson''']] !23-7-0 !TKO R2 !{{Flagicon image|Solid lime.svg}} ![[:en:UFC_on_ESPN:_Thompson_vs._Holland|UFC on ESPN: Thompson vs. Holland]] !03/12/2022 |{{Flagicon|US}} [[ორლანდო|'''Orlando''']] |- !8 |{{Flagicon|Italy}} [[:en:Marvin_Vettori|'''Marvin Vettori''']] !18-5-1 !Decision R3 !{{Flagicon image|Solid_red.svg}} ![[:en:UFC_286|UFC 286]] !18/03/2023 |{{Flagicon|UK}} [[ლონდონი|'''London''']] |- !9 |{{Flagicon|France}} [[:en:Nassourdine_Imavov|'''Nassourdine Imavov''']] !12-4-0 !Decision R5 !{{Flagicon image|Solid_red.svg}} ![[:en:UFC_Fight_Night:_Dolidze_vs._Imavov|UFC Fight Night: Dolidze vs. Imavov]] !03/02/2024 |{{Flagicon|US}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] |- !10 |{{Flagicon|US}} [[:en:Anthony_Smith_(fighter)|'''Anthony Smith''']] !37-19-0 !Decision R3 !{{Flagicon image|Solid lime.svg}} ![[:en:UFC_303|UFC 303]] !29/06/2024 |{{Flagicon|US}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] |- !11 |{{Flagicon|US}} [[:en:Kevin_Holland|'''Kevin Holland''']] !26-11-0 !TKO R1 !{{Flagicon image|Solid lime.svg}} ![[:en:UFC_307|UFC 307]] !05/10/2024 |{{Flagicon|US}} [[სოლტ-ლეიკ-სიტი|'''Salt Lake City''']] |- !12 |{{Flagicon|Italy}} [[:en:Marvin_Vettori|'''Marvin Vettori''']] !19-6-1 !Decision R5 !{{Flagicon image|Solid lime.svg}} ![[:en:UFC_Fight_Night:_Vettori_vs._Dolidze_2|UFC Fight Night: Vettori vs. Dolidze 2]] !15/03/2025 |{{Flagicon|US}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] |- !13 |{{Flagicon|US}} [[:en:Anthony_Hernandez|'''Anthony Hernandez''']] !14-2-0 !Submission R4 !{{Flagicon image|Solid_red.svg}} ![[:en:UFC_on_ESPN:_Dolidze_vs._Hernandez|UFC on ESPN: Dolidze vs. Hernandez]] !09/08/2025 |{{Flagicon|US}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] |- !14 |{{Flagicon|England}} [[:en:Christian_Leroy_Duncan|'''Christian Leroy Duncan''']] !13-2-0 !Decision R3 !{{Flagicon image|Solid_red.svg}} ![[:en:UFC_Fight_Night:_Evloev_vs._Murphy|UFC Fight Night: Evloev vs. Murphy]] !21/03/2026 |{{Flagicon|UK}} [[ლონდონი|'''London''']] |- !15 |{{Flagicon|Netherlands}} [[:en:Reinier_de_Ridder|'''Reinier de Ridder''']] !21-4-0 !TKO R1 !{{Flagicon image|Solid_red.svg}} ![[:en:UFC_Fight_Night:_Hernandez_vs._Rodrigues|UFC Fight Night: Hernandez vs. Rodrigues]] !22/08/2026 |'''{{Flagicon|US}} [[საკრამენტო|Sacramento]]''' |- ! colspan="8" |[[გიგა ჭიკაძე|Giga Chikadze]] |- !1 |{{Flagicon|US}} [[:en:Brandon_Davis|'''Brandon Davis''']] !10-7-0 !Decision R3 !{{Flagicon image|Solid lime.svg}} ![[:en:UFC_Fight_Night:_Hermansson_vs._Cannonier|UFC Fight Night: Hermansson vs. Cannonier]] !28/09/2019 |{{Flagicon|Denmark}} [[კოპენჰაგენი|'''Copenhagen''']] |- !2 |{{Flagicon|US}} [[:en:Jamall_Emmers|'''Jamall Emmers''']] !17-4-0 !Decision R3 !{{Flagicon image|Solid lime.svg}} ![[:en:UFC_248|UFC 248]] !07/03/2020 |{{Flagicon|US}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] |- !3 |{{Flagicon|Mexico}} [[:en:Irwin_Rivera|'''Irwin Rivera''']] !9-4-0 !Decision R3 !{{Flagicon image|Solid lime.svg}} ![[:en:UFC_on_ESPN:_Overeem_vs._Harris|UFC on ESPN: Overeem vs. Harris]] !16/05/2020 |{{Flagicon|US}} [[ჯექსონვილი|'''Jacksonville''']] |- !4 |{{Flagicon|Venezuela}} [[:en:Omar_Morales_(fighter)|'''Omar Morales''']] !10-0-0 !Decision R3 !{{Flagicon image|Solid lime.svg}} ![[:en:UFC_Fight_Night:_Moraes_vs._Sandhagen|UFC Fight Night: Moraes vs. Sandhagen]] !11/10/2020 |{{Flagicon|UAE}} [[აბუ-დაბი|'''Abu Dhabi''']] |- !5 |{{Flagicon|US}} [[:en:Jamey_Simmons|'''Jamey Simmons''']] !7-2-0 !TKO R1 !{{Flagicon image|Solid lime.svg}} ![[:en:UFC_on_ESPN:_Santos_vs._Teixeira|UFC on ESPN: Santos vs. Teixeira]] !07/11/2020 |{{Flagicon|US}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] |- !6 |{{Flagicon|US}} [[:en:Cub_Swanson|'''Cub Swanson''']] !27-11-0 !TKO R1 !{{Flagicon image|Solid lime.svg}} ![[:en:UFC_on_ESPN:_Reyes_vs._Procházka|UFC on ESPN: Reyes vs. Procházka]] !01/05/2021 |{{Flagicon|US}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] |- !7 |{{Flagicon|Brazil}} [[:en:Edson_Barboza|'''Edson Barboza''']] !22-9-0 !TKO R3 !{{Flagicon image|Solid lime.svg}} ![[:en:UFC_on_ESPN:_Barboza_vs._Chikadze|UFC on ESPN: Barboza vs. Chikadze]] !28/08/2021 |{{Flagicon|US}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] |- !8 |{{Flagicon|US}} [[:en:Calvin_Kattar|'''Calvin Kattar''']] !22-5-0 !Decision R5 !{{Flagicon image|Solid_red.svg}} ![[:en:UFC_on_ESPN:_Kattar_vs._Chikadze|UFC on ESPN: Kattar vs. Chikadze]] !15/01/2022 |{{Flagicon|US}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] |- !9 |{{Flagicon|US}} [[:en:Alex_Caceres|'''Alex Caceres''']] !21-13-0 !Decision R3 !{{Flagicon image|Solid lime.svg}} ![[:en:UFC_Fight_Night:_Holloway_vs._The_Korean_Zombie|UFC Fight Night: Holloway vs. Sung Jung]] !26/08/2023 |'''{{დროშა|Singapore}}''' |- !10 |{{Flagicon|England}} [[:en:Arnold_Allen|'''Arnold Allen''']] !19-3-0 !Decision R3 !{{Flagicon image|Solid_red.svg}} ![[:en:UFC_304|UFC 304]] !27/07/2024 |{{Flagicon|UK}} [[მანჩესტერი|'''Manchester''']] |- !11 |{{Flagicon|Uganda}} [[:en:David_Onama|'''David Onama''']] !13-2-0 !Decision R3 !{{Flagicon image|Solid_red.svg}} ![[:en:UFC_on_ESPN:_Machado_Garry_vs._Prates|UFC on ESPN: Machado Garry vs. Prates]] !26/04/2025 |{{Flagicon|US}} [[კანზას-სიტი|'''Kansas City''']] |- !12 |{{Flagicon|Argentina}} [[:en:Kevin_Vallejos|'''Kevin Vallejos''']] !16-1-0 !Knockout R2 !{{Flagicon image|Solid_red.svg}} ![[:en:UFC_on_ESPN:_Royval_vs._Kape|UFC on ESPN: Royval vs. Kape]] !13/06/2025 |{{Flagicon|US}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] |- !13 |'''{{Flagicon|Brazil}} [[:en:Joanderson_Brito|Joanderson Brito]]''' !19-5-1 !Knockout R1 !{{Flagicon image|Solid_red.svg}} ![[:en:UFC_331|UFC 331]] !19/09/2026 |'''{{Flagicon|US}} [[ლოს-ანჯელესი|Los Angeles]]''' |- ! colspan="8" |[[გურამ ქუთათელაძე (სპორტსმენი)|Guram Kutateladze]] |- !1 |{{Flagicon|Poland}} [[:en:Mateusz_Gamrot|'''Mateusz Gamrot''']] !17-0-0 !Decision R3 !{{Flagicon image|Solid lime.svg}} ![[:en:UFC_Fight_Night:_Ortega_vs._The_Korean_Zombie|UFC Fight Night: Ortega vs. Sung Jung]] !18/10/2020 |{{Flagicon|UAE}} [[აბუ-დაბი|'''Abu Dhabi''']] |- !2 |{{Flagicon|Kazakhstan}} [[:en:Damir_Ismagulov|'''Damir Ismagulov''']] !23-1-0 !Decision R3 !{{Flagicon image|Solid_red.svg}} ![[:en:UFC_on_ESPN:_Kattar_vs._Emmett|UFC on ESPN: Kattar vs. Emmett]] !18/06/2022 |{{Flagicon|US}} [[ოსტინი|'''Austin''']] |- !3 |{{Flagicon|Brazil}} [[:en:Elves_Brener|'''Elves Brener''']] !14-3-0 !TKO R3 !{{Flagicon image|Solid_red.svg}} ![[:en:UFC_on_ESPN:_Strickland_vs._Magomedov|UFC on ESPN: Strickland vs. Magomedov]] !01/07/2023 |{{Flagicon|US}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] |- !4 |{{Flagicon|England}} [[:en:Jordan_Vucenic|'''Jordan Vucenic''']] !13-2-0 !Decision R3 !{{Flagicon image|Solid_red.svg}} ![[:en:UFC_on_ABC:_Sandhagen_vs._Nurmagomedov|UFC on ABC: Sandhagen vs. Nurmagomedov]] !03/08/2024 |{{Flagicon|UAE}} [[აბუ-დაბი|'''Abu Dhabi''']] |- !5 |{{Flagicon|Brazil}} [[:en:Kauê_Fernandes|'''Kauê Fernandes''']] !9-2-0 !Decision R3 !{{Flagicon image|Solid lime.svg}} ![[:en:UFC_Fight_Night:_Edwards_vs._Brady|UFC Fight Night: Edwards vs. Brady]] !22/03/2025 |{{Flagicon|UK}} [[ლონდონი|'''London''']] |- ! colspan="8" |[[:en:Levan_Makashvili|Levan Makashvili]] |- !1 |{{Flagicon|Philippines}} [[:en:Mark_Eddiva|'''Mark Eddiva''']] !6-1-0 !Decision R3 !{{Flagicon image|Solid lime.svg}} ![[:en:UFC_Fight_Night:_Edgar_vs._Faber|UFC Fight Night: Edgar vs. Faber]] !16/05/2015 |{{Flagicon|Philippines}} [[პასაი|'''Pasay''']] |- !2 |{{Flagicon|Brazil}} [[:en:Hacran_Dias|'''Hacran Dias''']] !22-3-1 !Decision R3 !{{Flagicon image|Solid_red.svg}} ![[:en:UFC_Fight_Night:_Machida_vs._Romero|UFC Fight Night: Machida vs. Romero]] !27/06/2015 |{{Flagicon|US}} [[:en:Hollywood,_Florida|'''Hollywood''']] |- !3 |{{Flagicon|US}} [[:en:Damon_Jackson|'''Damon Jackson''']] !9-1-0 !Decision R3 !{{Flagicon image|Solid_yellow.svg}} ![[:en:UFC_on_Fox:_Johnson_vs._Bader|UFC on Fox: Johnson vs. Bader]] !30/01/2016 |{{Flagicon|US}} [[:en:Newark,_New_Jersey|'''Newark''']] |} {| class="wikitable" |+ |- !{{Flagicon image|Solid_lime_with_letter_c.png}} |{{Flagicon|რუსეთი}} [[ისლამ მახაჩევი|'''Islam Makhachev''']] !Submission R1 |{{Flagicon|ბრაზილია}} [[:en:Renato_Moicano|'''Renato Moicano''']] !{{Flagicon image|Solid_red_with_number_10.png}} ![[:en:UFC_311|UFC 311]] ![[:en:Lightweight|Lightweight]] |{{Flagicon|USA}} [[:en:Inglewood,_California|'''Inglewood''']] |- !{{Flagicon image|Solid_lime_with_letter_c.png}} |{{Flagicon|South Africa}} [[დრიკუს დუ პლესი|'''Dricus du Plessis''']] !Decision R5 |{{Flagicon|US}} [[შონ სტრიკლენდი|'''Sean Strickland''']] !{{Flagicon image|Solid_red_with_number_1.png}} ![[:en:UFC_312|UFC 312]] ![[:en:Middleweight|Middleweight]] |{{Flagicon|Australia}} [[სიდნეი|'''Sydney''']] |- !{{Flagicon image|Solid_red_with_letter_c.png}} |{{Flagicon|ბრაზილია}} [[ალექს პერეირა|'''Alex Pereira''']] !Decision R5 |{{Flagicon|რუსეთი}} [[მაგომედ ანკალაევი|'''Magomed Ankalaev''']] !{{Flagicon image|Solid_lime_with_number_1.png}} ![[:en:UFC_313|UFC 313]] ![[:en:Light_heavyweight|Light Heavyweight]] |{{Flagicon|USA}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] |- !{{Flagicon image|Solid_lime_with_number_1.png}} |{{Flagicon|Australia}} [[ალექსანდერ ვოლკანოვსკი|'''Alexander Volkanovski''']] !Decision R5 |{{Flagicon|ბრაზილია}} [[:en:Diego_Lopes_(fighter)|'''Diego Lopes''']] !{{Flagicon image|Solid_red_with_number_3.png}} ![[:en:UFC_314|UFC 314]] ![[:en:Featherweight|Featherweight]] |{{Flagicon|USA}} [[მაიამი|'''Miami''']] |- !{{Flagicon image|Solid_red_with_letter_c.png}} |{{Flagicon|US}} [[ბელალ მუჰამედი|'''Belal Muhammad''']] !Decision R5 |{{Flagicon|Australia}} [[:en:Jack_Della_Maddalena|'''Jack Della Maddalena''']] !{{Flagicon image|Solid_lime_with_number_5.png}} ![[:en:UFC_315|UFC 315]] ![[:en:Welterweight|Welterweight]] |{{Flagicon|Canada}} [[მონრეალი|'''Montreal''']] |- !{{Flagicon image|Solid_lime_with_letter_c.png}} |{{Flag icon|Georgia}} '''[[:en:Merab_Dvalishvili|Merab Dvalishvili]]''' !Submission R3 |{{Flagicon|US}} [[შონ ო’მალი|'''Sean O'Malley''']] !{{Flagicon image|Solid_red_with_number_1.png}} ![[:en:UFC_316|UFC 316]] ![[:en:Bantamweight|Bantamweight]] |{{Flagicon|USA}} [[ნიუარკი|'''Newark''']] |- !{{Flagicon image|Solid_lime.svg}} |{{Flagicon|Georgia}} [[ილია თოფურია|'''Ilia Topuria''']] !Knockout R1 |{{Flagicon|ბრაზილია}} [[ჩარლზ ოლივეირა|'''Charles Oliveira''']] !{{Flagicon image|Solid_red_with_number_2.png}} ![[:en:UFC_317|UFC 317]] ![[:en:Lightweight|Lightweight]] |{{Flagicon|USA}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] |- !{{Flagicon image|Solid_black_with_letter_c.png}} |{{Flagicon|US}} [[მაქს ჰოლოვეი|'''Max Holloway''']] !Decision R5 |{{Flagicon|US}} [[დასტინ პორიე|'''Dustin Poirier''']] !{{Flagicon image|Solid_red_with_number_6.png}} ![[:en:UFC_318|UFC 318]] ![[:en:Lightweight|Lightweight]] |{{Flagicon|US}} [[ახალი ორლეანი|'''New Orleans''']] |- !{{Flagicon image|Solid_red_with_letter_c.png}} |{{Flagicon|South Africa}} [[დრიკუს დუ პლესი|'''Dricus du Plessis''']] !Decision R5 |{{Flagicon|UAE}} [[ხამზატ ჩიმაევი|'''Khamzat Chimaev''']] !{{Flagicon image|Solid_lime_with_number_3.png}} ![[:en:UFC_319|UFC 319]] ![[:en:Middleweight|Middleweight]] |{{Flagicon|USA}} [[ჩიკაგო|'''Chicago''']] |- !{{Flagicon image|Solid_red_with_letter_c.png}} |{{Flagicon|რუსეთი}} [[მაგომედ ანკალაევი|'''Magomed Ankalaev''']] !TKO R1 |{{Flagicon|ბრაზილია}} [[ალექს პერეირა|'''Alex Pereira''']] !{{Flagicon image|Solid_lime_with_number_1.png}} ![[:en:UFC_320|UFC 320]] ![[:en:Light_heavyweight|Light Heavyweight]] |{{Flagicon|USA}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] |- !{{Flagicon image|C_blue_square.png}} |{{Flagicon|England}} [[ტომ ასპინალი|'''Tom Aspinall''']] !No Contest R1 |{{Flagicon|France}} [[:en:Ciryl_Gane|'''Ciryl Gane''']] !{{Flagicon image|Solid blue with number 1.png}} ![[:en:UFC_321|UFC 321]] ![[:en:Heavyweight|Heavyweight]] |{{Flagicon|UAE}} [[აბუ-დაბი|'''Abu Dhabi''']] |- !{{Flagicon image|Solid_red_with_letter_c.png}} |{{Flagicon|Australia}} [[:en:Jack_Della_Maddalena|'''Jack Della Maddalena''']] !Decision R5 |{{Flagicon|რუსეთი}} [[ისლამ მახაჩევი|'''Islam Makhachev''']] !{{Flagicon image|Solid_lime.svg}} ![[:en:UFC_322|UFC 322]] ![[:en:Welterweight|Welterweight]] |{{Flagicon|USA}} [[ნიუ-იორკი|'''New York City''']] |- !{{Flagicon image|Solid_red_with_letter_c.png}} |{{Flag icon|Georgia}} '''[[:en:Merab_Dvalishvili|Merab Dvalishvili]]''' !Decision R5 |{{Flagicon|რუსეთი}} [[პიოტრ იანი|'''Petr Yan''']] !{{Flagicon image|Solid_lime_with_number_3.png}} ![[:en:UFC_323|UFC 323]] ![[:en:Bantamweight|Bantamweight]] |{{Flagicon|USA}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] |- !{{Flagicon image|Solid_lime_with_number_4.png}} |{{Flagicon|US}} [[:en:Justin_Gaethje|'''Justin Gaethje''']] !Decision R5 |{{Flagicon|England}} [[:en:Paddy_Pimblett|'''Paddy Pimblett''']] !{{Flagicon image|Solid_red_with_number_5.png}} ![[:en:UFC_324|UFC 324]] ![[:en:Lightweight|Lightweight]] |{{Flagicon|USA}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] |- !{{Flagicon image|Solid_lime_with_letter_c.png}} |{{Flagicon|Australia}} [[ალექსანდერ ვოლკანოვსკი|'''Alexander Volkanovski''']] !Decision R5 |{{Flagicon|ბრაზილია}} [[:en:Diego_Lopes_(fighter)|'''Diego Lopes''']] !{{Flagicon image|Solid_red_with_number_2.png}} ![[:en:UFC_325|UFC 325]] ![[:en:Featherweight|Featherweight]] |{{Flagicon|Australia}} [[სიდნეი|'''Sydney''']] |- !{{Flagicon image|Solid_black_with_letter_c.png}} |{{Flagicon|US}} [[მაქს ჰოლოვეი|'''Max Holloway''']] !Decision R5 |{{Flagicon|ბრაზილია}} [[ჩარლზ ოლივეირა|'''Charles Oliveira''']] !{{Flagicon image|Solid_lime_with_number_3.png}} ![[:en:UFC_326|UFC 326]] ![[:en:Lightweight|Lightweight]] |{{Flagicon|USA}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] |- !{{Flagicon image|Solid_red_with_number_2.png}} |{{Flagicon|Czech Republic}} [[ირჟი პროხასკა|'''Jiří Procházka''']] !Knockout R1 |{{Flag icon|New Zealand}} '''[[:en:Carlos_Ulberg|Carlos Ulberg]]''' !{{Flagicon image|Solid_lime_with_number_3.png}} ![[:en:UFC_327|UFC 327]] ![[:en:Light_heavyweight|Light Heavyweight]] |{{Flagicon|USA}} [[მაიამი|'''Miami''']] |- !{{Flagicon image|Solid_red_with_letter_c.png}} |{{Flagicon|UAE}} [[ხამზატ ჩიმაევი|'''Khamzat Chimaev''']] !Decision R5 |{{Flagicon|US}} [[შონ სტრიკლენდი|'''Sean Strickland''']] !{{Flagicon image|Solid_lime_with_number_3.png}} ![[:en:UFC_328|UFC 328]] ![[:en:Middleweight|Middleweight]] |{{Flagicon|USA}} [[ნიუარკი|'''Newark''']] |- !{{Flagicon image|Solid_red_with_letter_c.png}} |{{Flagicon|Georgia}} [[ილია თოფურია|'''Ilia Topuria''']] !TKO R4 |{{Flagicon|US}} [[:en:Justin_Gaethje|'''Justin Gaethje''']] !{{Flagicon image|Solid_lime_with_letter_ic.png}} ![[:en:UFC_Freedom_250|UFC Freedom 250]] ![[:en:Lightweight|Lightweight]] |{{Flagicon|US}} [[ვაშინგტონი|'''Washington''']] |- !{{Flagicon image|Solid_red.svg}} |{{Flag icon|Ireland}} [[:en:Conor_McGregor|'''Conor McGregor''']] !TKO R1 |{{Flagicon|US}} [[მაქს ჰოლოვეი|'''Max Holloway''']] !{{Flagicon image|Solid_lime.svg}} ![[:en:UFC_329|UFC 329]] ![[:en:Welterweight|Welterweight]] |{{Flagicon|USA}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] |- !{{Flagicon image|Solid_lime_with_letter_c.png}} |{{Flagicon|რუსეთი}} [[ისლამ მახაჩევი|'''Islam Makhachev''']] !Decision R5 |'''{{Flagicon|Ireland}} [[:en:Ian_Machado_Garry|Ian Machado Garry]]''' !{{Flagicon image|Solid_red_with_number_1.png}} ![[:en:UFC_330|UFC 330]] ![[:en:Welterweight|Welterweight]] |'''{{Flagicon|USA}} [[ფილადელფია|Philadelphia]]''' |- !{{Flagicon image|Solid_lime_with_letter_c.png}} |{{Flagicon|Myanmar}} [[:en:Joshua_Van|'''Joshua Van''']] !Decision R5 |{{Flag icon|Brazil}} '''[[:en:Alexandre_Pantoja|Alexandre Pantoja]]''' !{{Flagicon image|Solid_red_with_number_1.png}} ![[:en:UFC_331|UFC 331]] ![[:en:Flyweight|Flyweight]] |'''{{Flagicon|US}} [[ლოს-ანჯელესი|Los Angeles]]''' |- ! colspan="8" |Co-main events |- !{{Flagicon image|Solid_lime_with_letter_c.png}} |{{Flag icon|Georgia}} '''[[:en:Merab_Dvalishvili|Merab Dvalishvili]]''' !Decision R5 |{{Flag icon|Russia}} [[უმარ ნურმაგომედოვი|'''Umar Nurmagomedov''']] !{{Flagicon image|Solid_red_with_number_2.png}} ![[:en:UFC_311|UFC 311]] ![[:en:Bantamweight|Bantamweight]] |{{Flagicon|USA}} [[:en:Inglewood,_California|'''Inglewood''']] |- !{{Flagicon image|Solid_lime_with_letter_c.png}} |{{Flag icon|Brazil}} '''[[:en:Alexandre_Pantoja|Alexandre Pantoja]]''' !Submission R3 |{{Flagicon|New Zealand}} [[:en:Kai_Kara-France|'''Kai Kara-France''']] !{{Flagicon image|Solid_red_with_number_4.png}} ![[:en:UFC_317|UFC 317]] ![[:en:Flyweight|Flyweight]] |{{Flagicon|USA}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] |- !{{Flagicon image|Solid_lime_with_letter_c.png}} |{{Flag icon|Georgia}} '''[[:en:Merab_Dvalishvili|Merab Dvalishvili]]''' !Decision R5 |{{Flag icon|US}} [[კორი სენდჰეგენი|'''Cory Sandhagen''']] !{{Flagicon image|Solid_red_with_number_4.png}} ![[:en:UFC_320|UFC 320]] ![[:en:Bantamweight|Bantamweight]] |{{Flagicon|USA}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] |- !{{Flagicon image|Solid_red_with_letter_c.png}} |{{Flag icon|Brazil}} '''[[:en:Alexandre_Pantoja|Alexandre Pantoja]]''' !TKO R1 |{{Flagicon|Myanmar}} [[:en:Joshua_Van|'''Joshua Van''']] !{{Flagicon image|Solid_lime_with_number_1.png}} ![[:en:UFC_323|UFC 323]] ![[:en:Flyweight|Flyweight]] |{{Flagicon|USA}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] |- !{{Flagicon image|Solid_lime_with_letter_c.png}} |{{Flagicon|Myanmar}} [[:en:Joshua_Van|'''Joshua Van''']] !TKO R5 |{{Flagicon|Japan}} [[:en:Tatsuro_Taira|'''Tatsuro Taira''']] !{{Flagicon image|Solid_red_with_number_3.png}} ![[:en:UFC_328|UFC 328]] ![[:en:Flyweight|Flyweight]] |{{Flagicon|USA}} [[ნიუარკი|'''Newark''']] |- !{{Flagicon image|Solid_red.svg}} |{{Flagicon|ბრაზილია}} [[ალექს პერეირა|'''Alex Pereira''']] !TKO R2 |{{Flagicon|France}} [[:en:Ciryl_Gane|'''Ciryl Gane''']] !{{Flagicon image|Solid_lime_with_number_1.png}} ![[:en:UFC_Freedom_250|UFC Freedom 250]] ![[:en:Heavyweight|Heavyweight]] |{{Flagicon|US}} [[ვაშინგტონი|'''Washington''']] |} {| class="wikitable" |+ |- |{{Flag icon|Russia}} [[:en:Ali_Bagautinov|'''Ali Bagautinov''']] ![[:en:UFC_174|UFC 174]] !{{Flagicon image|Solid red.svg}} ![[:en:Flyweight|Flyweight]] !14/06/2014 !— !{{Flagicon|Dagestan}} |{{Flagicon image|Даргинский_флаг_(неофициальный,_одна_из_народных_вариаций).jpg}} [[დარგუელები|'''Dargins''']] |- |{{Flag icon|Russia}} [[ხაბიბ ნურმაგომედოვი|'''Khabib Nurmagomedov''']] ![[:en:UFC_223|UFC 223]] !{{Flagicon image|Solid_lime.svg}} ![[:en:Lightweight|Lightweight]] !07/04/2018 ![[კონორ მაკგრეგორი|1]] [[დასტინ პორიე|2]] [[:en:Justin_Gaethje|3]] !{{Flagicon|Dagestan}} |{{Flagicon image|Flag_of_Avars.svg}} [[:en:Avars_(Caucasus)|'''Avars''']] |- |{{Flag icon|Russia}} [[ისლამ მახაჩევი|'''Islam Makhachev''']] ![[:en:UFC_280|UFC 280]]<nowiki> | </nowiki>[[:en:UFC_322|UFC 322]] !{{Flagicon image|Solid_lime.svg}} {{Flagicon image|Solid_lime.svg}} ![[:en:Lightweight|Lightweight]]<nowiki> | </nowiki>[[ქვესაშუალო წონითი კატეგორია (შერეული საბრძოლო ხელოვნება)|Welterweight]] !<nowiki>22/10/2022 | 15/11/2025</nowiki> ![[ალექსანდერ ვოლკანოვსკი|1]] [[ალექსანდერ ვოლკანოვსკი|2]] [[დასტინ პორიე|3]] [[:en:Renato_Moicano|4]] !{{Flagicon|Dagestan}} |{{Flagicon image|Lak_people_flag.png}} [[:en:Laks_(Caucasus)|'''Laks''']] |- |{{Flag icon|Russia}} '''[[:en:Magomed_Ankalaev|Magomed Ankalaev]]''' ![[:en:UFC_282|UFC 282]]<nowiki> | </nowiki>[[:en:UFC_313|UFC 313]] !{{Flagicon image|Solid yellow.svg}} {{Flagicon image|Solid_lime.svg}} ![[:en:Light_heavyweight|Light Heavyweight]] !08/03/2025 !0 !{{Flagicon|Dagestan}} |{{Flagicon image|Flag_of_Avars.svg}} [[:en:Avars_(Caucasus)|'''Avars''']] |- |{{Flag icon|Georgia}} '''[[:en:Ilia_Topuria|Ilia Topuria]]''' ![[:en:UFC_298|UFC 298]]<nowiki> | </nowiki>[[:en:UFC_317|UFC 317]] !{{Flagicon image|Solid_lime.svg}} {{Flagicon image|Solid_lime.svg}} ![[:en:Featherweight|Featherweight]]<nowiki> | </nowiki>[[:en:Lightweight|Lightweight]] !<nowiki>17/02/2024 | 28/06/2025</nowiki> ![[მაქს ჰოლოვეი|1]] !{{Flag icon|Georgia}} |{{Flagicon image|Flag_of_The_Principality_of_Mingrelia_(Portolan_1560).svg}} '''[[:en:Mingrelians|Mingrelians]]''' |- |{{Flag icon|Georgia}} '''[[:en:Merab_Dvalishvili|Merab Dvalishvili]]''' ![[:en:UFC_306|UFC 306]] !{{Flagicon image|Solid_lime.svg}} ![[:en:Bantamweight|Bantamweight]] !14/09/2024 ![[უმარ ნურმაგომედოვი|1]] [[შონ ო’მალი|2]] [[კორი სენდჰეგენი|3]] !{{Flag icon|Georgia}} |{{Flag icon|Georgia}} '''[[:en:Georgians|Georgians]]''' |- |{{Flag icon|Russia}} [[უმარ ნურმაგომედოვი|'''Umar Nurmagomedov''']] ![[:en:UFC_311|UFC 311]] !{{Flagicon image|Solid red.svg}} ![[:en:Bantamweight|Bantamweight]] !18/01/2025 !— !{{Flagicon|Dagestan}} |{{Flagicon image|Flag_of_Avars.svg}} [[:en:Avars_(Caucasus)|'''Avars''']] |- |{{Flag icon|UAE}} '''[[:en:Khamzat_Chimaev|Khamzat Chimaev]]''' ![[:en:UFC_319|UFC 319]] !{{Flagicon image|Solid_lime.svg}} ![[:en:Middleweight|Middleweight]] !16/08/2025 !0 !{{Flagicon|Chechen Republic of Ichkeria}} |{{Flag icon|Chechen Republic of Ichkeria}} '''[[:en:Chechens|Chechens]]''' |} {| class="wikitable" ![[:en:Heavyweight|Heavyweight]] !14-2-0 |'''{{Flagicon|France}} [[სირილ განი|Ciryl Gane]]''' ![[:en:UFC_Freedom_250|UFC Freedom 250]] |'''{{Flagicon|ბრაზილია}} [[ალექს პერეირა|Alex Pereira]]''' !BON GAMIN !0 !14/09/2026 |- ![[:en:Light_heavyweight|Light Heavyweight]] !14-1-0 |{{Flagicon|New Zealand}} [[:en:Carlos_Ulberg|'''Carlos Ulberg''']] ![[:en:UFC_327|UFC 327]] |{{Flagicon|ჩეხეთი}} [[ირჟი პროხასკა|'''Jiří Procházka''']] !BLACK JAG !0 !11/04/2026 |- ![[:en:Middleweight|Middleweight]] !31-7-0 |{{Flagicon|US}} [[შონ სტრიკლენდი|'''Sean Strickland''']] ![[:en:UFC_328|UFC 328]] |{{Flag icon|UAE}} [[:en:Khamzat_Chimaev|'''Khamzat Chimaev''']] !TARZAN !0 !09/05/2026 |- ![[:en:Welterweight|Welterweight]] !29-1-0 |{{Flag icon|Russia}} '''[[:en:Islam_Makhachev|Islam Makhachev]]''' ![[:en:UFC_322|UFC 322]] |{{Flag icon|Australia}} '''[[:en:Jack_Della_Maddalena|Jack Della Maddalena]]''' !N/A ![[:en:Ian_Machado_Garry|1]] !15/11/2025 |- ![[:en:Lightweight|Lightweight]] !28-5-0 |{{Flag icon|US}} '''[[:en:Justin_Gaethje|Justin Gaethje]]''' ![[:en:UFC_Freedom_250|UFC Freedom 250]] |{{Flag icon|Georgia}} '''[[:en:Ilia_Topuria|Ilia Topuria]]''' !THE HIGHLIGHT !0 !14/06/2026 |- ![[:en:Featherweight|Featherweight]] !28-4-0 |{{Flag icon|Australia}} '''[[:en:Alexander_Volkanovski|Alexander Volkanovski]]''' ![[:en:UFC_314|UFC 314]] |{{Flagicon|ბრაზილია}} [[:en:Diego_Lopes_(fighter)|'''Diego Lopes''']] !THE GREAT ![[:en:Diego_Lopes_(fighter)|1]] !12/04/2025 |- ![[:en:Bantamweight|Bantamweight]] !20-5-0 |{{Flag icon|Russia}} '''[[:en:Petr_Yan|Petr Yan]]''' ![[:en:UFC_323|UFC 323]] |{{Flag icon|Georgia}} '''[[:en:Merab_Dvalishvili|Merab Dvalishvili]]''' !NO MERCY !0 !06/12/2025 |- ![[:en:Flyweight|Flyweight]] !18-2-0 |{{Flag icon|Myanmar}} '''[[:en:Joshua_Van|Joshua Van]]''' ![[:en:UFC_323|UFC 323]] |{{Flag icon|Brazil}} '''[[:en:Alexandre_Pantoja|Alexandre Pantoja]]''' !THE FEARLESS ![[:en:Tatsuro_Taira|1]] [[:en:Alexandre_Pantoja|2]] !06/12/2025 |} {| class="wikitable" |+ !1 |{{Flagicon|USA}} [[:en:Jorge_Masvidal|'''Jorge Masvidal''']] ![[:en:UFC_244|UFC 244]] !Technical Knockout R3 |'''{{Flagicon|USA}} [[:en:Nate_Diaz|Nate Diaz]]''' !— !02/11/2019 |'''{{Flagicon|USA}} [[ნიუ-იორკი|New York City]]''' |- !2 |'''{{Flagicon|USA}} [[:en:Justin_Gaethje|Justin Gaethje]]''' ![[:en:UFC_291|UFC 291]] !Knockout R2 |'''{{Flagicon|USA}} [[დასტინ პორიე|Dustin Poirier]]''' !— !29/07/2023 |'''{{Flagicon|USA}} [[სოლტ-ლეიკ-სიტი|Salt Lake City]]''' |- !3 |'''{{Flagicon|USA}} [[მაქს ჰოლოვეი|Max Holloway]]''' ![[:en:UFC_300|UFC 300]] !Knockout R5 |'''{{Flagicon|USA}} [[:en:Justin_Gaethje|Justin Gaethje]]''' ![[დასტინ პორიე|1]] !13/04/2024 |'''{{Flagicon|USA}} [[ლას-ვეგასი|Las Vegas]]''' |- !4 |{{Flagicon|Brazil}} [[ჩარლზ ოლივეირა|'''Charles Oliveira''']] ![[:en:UFC_326|UFC 326]] !Decision R5 |'''{{Flagicon|USA}} [[მაქს ჰოლოვეი|Max Holloway]]''' !— !07/03/2026 |'''{{Flagicon|USA}} [[ლას-ვეგასი|Las Vegas]]''' |} {| class="wikitable" |'''{{Flag icon|US}} [[:en:Anthony_Wint|Anthony Wint]]''' ![[:en:Heavyweight|Heavyweight]] !9-0-0 |'''{{Flag icon|US}} [[:en:Lucas_Armand|Lucas Armand]]''' ![[:en:UFC_332|UFC 332]] !03/10/2026 !15 |- |'''{{Flag icon|Moldova}} [[:en:Pavel_Andrusca|Pavel Andrusca]]''' ![[:en:Featherweight|Featherweight]] !9-0-0 |'''{{Flag icon|England}} [[:en:Nathaniel_Wood_(fighter)|Nathaniel Wood]]''' ![[:en:UFC_Fight_Night:_Hooker_vs._Parnasse|UFC Fight Night: Hooker vs. Parnasse]] !05/09/2026 !8 |- |{{Flag icon|US}} [[:en:Josh_Hokit|'''Josh Hokit''']] ![[:en:Heavyweight|Heavyweight]] !10-0-0 |{{Flag icon|US}} '''[[:en:Derrick_Lewis|Derrick Lewis]]''' ![[:en:UFC_Freedom_250|UFC Freedom 250]] !14/06/2026 !6 |- |'''{{Flag icon|Russia}} [[:en:Muhammad_Saidov|Muhammad Saidov]]''' ![[:en:Light_heavyweight|Light Heavyweight]] !10-0-0 |'''{{Flagicon|USA}} [[:en:Dustin_Jacoby|Dustin Jacoby]]''' ![[:en:UFC_Fight_Night:_Ankalaev_vs._Guskov|UFC Fight Night: Ankalaev vs. Guskov]] !25/07/2026 !15 |- |{{Flag icon|New Zealand}} [[:en:Navajo_Stirling|'''Navajo Stirling''']] ![[:en:Light_heavyweight|Light Heavyweight]] !11-0-0 |{{Flag icon|Poland}} [[:en:Jan_Błachowicz|'''Jan Błachowicz''']] ![[:en:UFC_Fight_Night:_Medić_vs._Rodriguez|UFC Fight Night: Medić vs. Rodriguez]] !01/08/2026 !7 |- |{{Flag icon|Portugal}} [[:en:Mario_Pinto|'''Mario Pinto''']] ![[:en:Heavyweight|Heavyweight]] !13-0-0 |'''{{Flagicon|USA}} [[:en:Ryan_Spann|Ryan Spann]]''' ![[:en:UFC_Fight_Night:_Hooker_vs._Parnasse|UFC Fight Night: Hooker vs. Parnasse]] !05/09/2026 !10 |- |{{Flagicon|ავღანეთი}} [[:en:Farid_Basharat|'''Farid Basharat''']] ![[:en:Bantamweight|Bantamweight]] !16-0-0 |'''{{Flag icon|US}} [[:en:John_Garza_(mixed_martial_artist)|John Garza]]''' ![[:en:UFC_329|UFC 329]] !11/07/2026 !9 |- |{{Flag icon|Ecuador}} [[:en:Michael_Morales_(fighter)|'''Michael Morales''']] ![[:en:Welterweight|Welterweight]] !19-0-0 |{{Flag icon|US}} [[:en:Sean_Brady_(fighter)|'''Sean Brady''']] ![[:en:UFC_322|UFC 322]] !15/11/2025 !3 |- |{{Flag icon|Russia}} '''[[:en:Movsar_Evloev|Movsar Evloev]]''' ![[:en:Featherweight|Featherweight]] !20-0-0 |{{Flag icon|England}} '''[[:en:Lerone_Murphy|Lerone Murphy]]''' ![[:en:UFC_Fight_Night:_Evloev_vs._Murphy|UFC Fight Night: Evloev vs. Murphy]] !21/03/2026 !1 |- ! colspan="7" |Ex-undefeated fighers. |- |{{Flag icon|England}} [[:en:Lerone_Murphy|'''Lerone Murphy''']] ![[:en:Featherweight|Featherweight]] !17-0-1 |{{Flag icon|Russia}} '''[[:en:Movsar_Evloev|Movsar Evloev]]''' ![[:en:UFC_Fight_Night:_Evloev_vs._Murphy|UFC Fight Night: Evloev vs. Murphy]] !21/03/2026 !3 |- |{{Flag icon|Russia}} [[:en:Azamat_Murzakanov|'''Azamat Murzakanov''']] ![[:en:Light_heavyweight|Light Heavyweight]] !16-0-0 |{{Flag icon|Brazil}} [[:en:Paulo_Costa|'''Paulo Costa''']] ![[:en:UFC_327|UFC 327]] !11/04/2026 !6 |- |{{Flag icon|UAE}} '''[[:en:Khamzat_Chimaev|Khamzat Chimaev]]''' ![[:en:Middleweight|Middleweight]] !15-0-0 |{{Flagicon|US}} [[შონ სტრიკლენდი|'''Sean Strickland''']] ![[:en:UFC_328|UFC 328]] !09/05/2026 !C |- |{{Flag icon|Georgia}} '''[[:en:Ilia_Topuria|Ilia Topuria]]''' ![[:en:Lightweight|Lightweight]] !17-0-0 |{{Flag icon|US}} '''[[:en:Justin_Gaethje|Justin Gaethje]]''' ![[:en:UFC_Freedom_250|UFC Freedom 250]] !14/06/2026 !C |- |'''{{Flag icon|Poland}} [[:en:Iwo_Baraniewski|Iwo Baraniewski]]''' ![[:en:Light_heavyweight|Light Heavyweight]] !9-0-0 |{{Flag icon|US}} [[:en:Alonzo_Menifield|'''Alonzo Menifield''']] ![[:en:UFC_331|UFC 331]] !19/09/2026 !15 |} {| class="wikitable" |{{Flag icon|US}} '''[[:en:Justin_Gaethje|Justin Gaethje]]''' !Technical Knockout R5 |{{Flag icon|US}} '''[[:en:Tony_Ferguson|Tony Ferguson]]''' ![[:en:UFC_249|UFC 249]] |{{Flag icon|Russia}} '''[[:en:Khabib_Nurmagomedov|Khabib Nurmagomedov]]''' ![[:en:Lightweight|Lightweight]] !{{Flagicon image|Solid_red.svg}} |- |{{Flag icon|France}} '''[[:en:Ciryl_Gane|Ciryl Gane]]''' !Technical Knockout R3 |{{Flag icon|US}} '''[[:en:Derrick_Lewis|Derrick Lewis]]''' ![[:en:UFC_265|UFC 265]] |{{Flag icon|Cameroon}} '''[[:en:Francis_Ngannou|Francis Ngannou]]''' ![[:en:Heavyweight|Heavyweight]] !{{Flagicon image|Solid_red.svg}} |- |{{Flag icon|Russia}} '''[[:en:Petr_Yan|Petr Yan]]''' !Decision R5 |{{Flag icon|US}} '''[[:en:Cory_Sandhagen|Cory Sandhagen]]''' ![[:en:UFC_267|UFC 267]] |{{Flag icon|US}} '''[[:en:Aljamain_Sterling|Aljamain Sterling]]''' ![[:en:Bantamweight|Bantamweight]] !{{Flagicon image|Solid_red.svg}} |- |{{Flag icon|Mexico}} '''[[:en:Brandon_Moreno|Brandon Moreno]]''' !Technical Knockout R3 |{{Flag icon|New Zealand}} '''[[:en:Kai_Kara-France|Kai Kara-France]]''' ![[:en:UFC_277|UFC 277]] |{{Flag icon|Brazil}} '''[[:en:Deiveson_Figueiredo|Deiveson Figueiredo]]''' ![[:en:Flyweight|Flyweight]] !{{Flagicon image|Solid_lime.svg}} |- |{{Flag icon|Mexico}} '''[[:en:Yair_Rodríguez|Yair Rodríguez]]''' !Submission R2 |{{Flag icon|US}} '''[[:en:Josh_Emmett|Josh Emmett]]''' ![[:en:UFC_284|UFC 284]] |{{Flag icon|Australia}} '''[[:en:Alexander_Volkanovski|Alexander Volkanovski]]''' ![[:en:Featherweight|Featherweight]] !{{Flagicon image|Solid_red.svg}} |- |{{Flag icon|England}} '''[[:en:Tom_Aspinall|Tom Aspinall]]''' !Knockout R1 |{{Flag icon|Russia}} '''[[:en:Sergei_Pavlovich|Sergei Pavlovich]]''' ![[:en:UFC_295|UFC 295]] |{{Flag icon|US}} '''[[:en:Jon_Jones|Jon Jones]]''' ![[:en:Heavyweight|Heavyweight]] !{{Flagicon image|Solid_lime.svg}} |- |{{Flag icon|US}} '''[[:en:Justin_Gaethje|Justin Gaethje]]''' !Decision R5 |{{Flag icon|England}} '''[[:en:Paddy_Pimblett|Paddy Pimblett]]''' ![[:en:UFC_324|UFC 324]] |{{Flag icon|Georgia}} '''[[:en:Ilia_Topuria|Ilia Topuria]]''' ![[:en:Lightweight|Lightweight]] !{{Flagicon image|Solid_lime.svg}} |- |{{Flag icon|France}} '''[[:en:Ciryl_Gane|Ciryl Gane]]''' !Technical Knockout R4 |{{Flag icon|Brazil}} '''[[:en:Alex_Pereira|Alex Pereira]]''' ![[:en:UFC_Freedom_250|UFC Freedom 250]] |{{Flag icon|England}} '''[[:en:Tom_Aspinall|Tom Aspinall]]''' ![[:en:Heavyweight|Heavyweight]] !{{Flagicon image|Solid_lime.svg}} |} {| class="wikitable" |+ |{{Flag icon|Georgia}} '''[[:en:Ilia_Topuria|Ilia Topuria]]''' !EL MATADOR !17-1-0 !9-1-0 ![[:en:Lightweight|Lightweight]] !21/03/2024 !C |- |{{Flag icon|Georgia}} '''[[:en:Merab_Dvalishvili|Merab Dvalishvili]]''' !THE MACHINE !21-5-0 !14-3-0 ![[:en:Bantamweight|Bantamweight]] !11/06/2025 !C |- |'''{{Flag icon|Georgia}} [[რომან დოლიძე|Roman Dolidze]]''' !THE CAUCASIAN !15-6-0 !9-6-0 ![[:en:Light_heavyweight|Light Heavyweight]] !16/05/2026 !7 |- |'''{{Flag icon|Georgia}} [[ლიანა ჯოჯუა|Liana Jojua]]''' !SHE WOLF !8-6-0 !1-3-0 ![[:en:Flyweight|Flyweight]] ! rowspan="4" |19/09/2026 !NR |- |'''{{Flag icon|Georgia}} [[:en:Levan_Chokheli|Levan Chokheli]]''' !N/A !15-3-0 !1-0-0 ![[:en:Welterweight|Welterweight]] !NR |- |'''{{Flagicon|UK}} [[:en:Muhammad_Mokaev|Muhammad Mokaev]]''' !THE PUNISHER !16-0-0 !7-0-0 ![[:en:Flyweight|Flyweight]] !6 |- |'''{{Flagicon|Uzbekistan}} [[:en:Makhmud_Muradov|Makhmud Muradov]]''' !MACH !30-8-0 !4-2-0 ![[:en:Middleweight|Middleweight]] !NR |} {| class="wikitable" ! colspan="2" |[[:en:Heavyweight|Heavyweight]] ! colspan="2" |[[:en:Light_heavyweight|Light Heavyweight]] ! colspan="2" |[[:en:Middleweight|Middleweight]] ! colspan="2" |[[:en:Welterweight|Welterweight]] |- !C |{{Flag icon|France}} '''[[:en:Ciryl_Gane|Ciryl Gane]]''' !C |{{Flag icon|New Zealand}} '''[[:en:Carlos_Ulberg|Carlos Ulberg]]''' !C |{{Flag icon|US}} '''[[:en:Sean_Strickland|Sean Strickland]]''' !C |{{Flag icon|Russia}} '''[[:en:Islam_Makhachev|Islam Makhachev]]''' |- !1 |{{Flag icon|England}} '''[[:en:Tom_Aspinall|Tom Aspinall]]''' !1 |{{Flag icon|Brazil}} '''[[:en:Alex_Pereira|Alex Pereira]]''' !1 |{{Flag icon|UAE}} '''[[:en:Khamzat_Chimaev|Khamzat Chimaev]]''' !1 |{{Flag icon|Brazil}} '''[[:en:Carlos_Prates|Carlos Prates]]''' |- !2 |{{Flag icon|Russia}} '''[[:en:Sergei_Pavlovich|Sergei Pavlovich]]''' !2 |{{Flag icon|Russia}} '''[[:en:Magomed_Ankalaev|Magomed Ankalaev]]''' !2 |{{Flag icon|South Africa}} [[:en:Dricus_du_Plessis|'''Dricus du Plessis''']] !2 |{{Flag icon|Ireland}} '''[[:en:Ian_Machado_Garry|Ian Machado Garry]]''' |- !3 |{{Flag icon|Brazil}} '''[[:en:Alex_Pereira|Alex Pereira]]''' !3 |{{Flag icon|ჩეხეთი}} '''[[:en:Jiří_Procházka|Jiří Procházka]]''' !3 |{{Flag icon|France}} '''[[:en:Nassourdine_Imavov|Nassourdine Imavov]]''' !3 |{{Flag icon|Ecuador}} [[:en:Michael_Morales_(fighter)|'''Michael Morales''']] |- !4 |{{Flag icon|Russia}} [[:en:Alexander_Volkov_(fighter)|'''Alexander Volkov''']] !4 |{{Flag icon|Brazil}} '''[[:en:Paulo_Costa|Paulo Costa]]''' !4 |{{Flag icon|US}} '''[[:en:Brendan_Allen|Brendan Allen]]''' !4 |{{Flag icon|Australia}} '''[[:en:Jack_Della_Maddalena|Jack Della Maddalena]]''' |- !5 |{{Flag icon|Russia}} '''[[:en:Rizvan_Kuniev|Rizvan Kuniev]]''' !5 |{{Flag icon|US}} '''[[:en:Jamahal_Hill|Jamahal Hill]]''' !5 |{{Flag icon|US}} '''[[:en:Joe_Pyfer|Joe Pyfer]]''' !5 |{{Flag icon|US}} [[:en:Sean_Brady_(fighter)|'''Sean Brady''']] |- !6 |{{Flag icon|US}} [[:en:Josh_Hokit|'''Josh Hokit''']] !6 |{{Flag icon|US}} '''[[:en:Khalil_Rountree_Jr.|Khalil Rountree Jr.]]''' !6 |{{Flag icon|Brazil}} '''[[:en:Caio_Borralho|Caio Borralho]]''' !6 |{{Flag icon|Brazil}} '''[[:en:Gabriel_Bonfim|Gabriel Bonfim]]''' |- !7 |{{Flag icon|US}} '''[[:en:Curtis_Blaydes|Curtis Blaydes]]''' !7 |{{Flag icon|New Zealand}} [[:en:Navajo_Stirling|'''Navajo Stirling''']] !7 |{{Flag icon|Brazil}} '''[[:en:Gregory_Rodrigues|Gregory Rodrigues]]''' !7 |{{Flag icon|US}} '''[[:en:Belal_Muhammad|Belal Muhammad]]''' |- !8 |{{Flag icon|Dominican Republic}} '''[[:en:Waldo_Cortes-Acosta|Waldo Cortes-Acosta]]''' !8 |{{Flag icon|US}} '''[[:en:Dominick_Reyes|Dominick Reyes]]''' !8 |{{Flag icon|US}} '''[[:en:Anthony_Hernandez|Anthony Hernandez]]''' !8 |{{Flag icon|Canada}} [[:en:Mike_Malott|'''Mike Malott''']] |- !9 |{{Flag icon|Brazil}} [[:en:Vitor_Petrino|'''Vitor Petrino''']] !9 |'''{{Flagicon|Netherlands}} [[:en:Reinier_de_Ridder|Reinier de Ridder]]''' !9 |{{Flag icon|Nigeria}} [[:en:Israel_Adesanya|'''Israel Adesanya''']] !9 |{{Flag icon|Serbia}} '''[[:en:Uroš_Medić|Uroš Medić]]''' |- !10 |{{Flag icon|Portugal}} [[:en:Mario_Pinto|'''Mario Pinto''']] !10 |{{Flag icon|Russia}} '''[[:en:Azamat_Murzakanov|Azamat Murzakanov]]''' !10 |{{Flag icon|Russia}} [[:en:Ikram_Aliskerov|'''Ikram Aliskerov''']] !10 |{{Flag icon|England}} '''[[:en:Leon_Edwards|Leon Edwards]]''' |- !11 |{{Flag icon|Brazil}} [[:en:Valter_Walker|'''Valter Walker''']] !11 |{{Flag icon|US}} [[:en:Alonzo_Menifield|'''Alonzo Menifield''']] !11 |{{Flag icon|England}} [[:en:Christian_Leroy_Duncan|'''Christian Leroy Duncan''']] !11 |{{Flag icon|Nigeria}} '''[[:en:Kamaru_Usman|Kamaru Usman]]''' |- !12 |'''{{Flag icon|Brazil}} [[:en:Johnny_Walker_(fighter)|Johnny Walker]]''' !12 |{{Flag icon|Uzbekistan}} '''[[:en:Bogdan_Guskov|Bogdan Guskov]]''' !12 |{{Flag icon|US}} [[:en:Bo_Nickal|'''Bo Nickal''']] !12 |{{Flag icon|US}} '''[[:en:Joaquin_Buckley|Joaquin Buckley]]''' |- !13 |{{Flag icon|Australia}} [[:en:Brando_Peričić|'''Brando Peričić''']] !13 |{{Flag icon|Australia}} [[რობერტ უიტეკერი|'''Robert Whittaker''']] !13 |{{Flag icon|Russia}} [[:en:Abusupiyan_Magomedov|'''Abusupiyan Magomedov''']] !13 |{{Flag icon|Ukraine}} [[:en:Yaroslav_Amosov|'''Yaroslav Amosov''']] |- !14 |{{Flag icon|Moldova}} '''[[:en:Serghei_Spivac|Serghei Spivac]]''' !14 |{{Flag icon|Brazil}} [[:en:Johnny_Walker_(fighter)|'''Johnny Walker''']] !14 |'''{{Flag icon|Russia}} [[:en:Roman_Kopylov|Roman Kopylov]]''' !14 |'''{{Flag icon|US}} [[:en:Kevin_Holland|Kevin Holland]]''' |- !15 |'''{{Flag icon|US}} [[:en:Anthony_Wint|Anthony Wint]]''' !15 |'''{{Flag icon|Russia}} [[:en:Muhammad_Saidov|Muhammad Saidov]]''' !15 |'''{{Flag icon|US}} [[:en:Edmen_Shahbazyan|Edmen Shahbazyan]]''' !15 |'''{{Flag icon|US}} [[:en:Daniel_Rodriguez_(fighter)|Daniel Rodriguez]]''' |- ! colspan="2" |[[:en:Lightweight|Lightweight]] ! colspan="2" |[[:en:Featherweight|Featherweight]] ! colspan="2" |[[:en:Bantamweight|Bantamweight]] ! colspan="2" |[[:en:Flyweight|Flyweight]] |- !C |{{Flag icon|US}} '''[[:en:Justin_Gaethje|Justin Gaethje]]''' !C |{{Flag icon|Australia}} [[:en:Alexander_Volkanovski|'''Alexander Volkanovski''']] !C |{{Flag icon|Russia}} '''[[:en:Petr_Yan|Petr Yan]]''' !C |{{Flag icon|Myanmar}} '''[[:en:Joshua_Van|Joshua Van]]''' |- !1 |{{Flag icon|Georgia}} '''[[:en:Ilia_Topuria|Ilia Topuria]]''' !1 |{{Flag icon|Russia}} '''[[:en:Movsar_Evloev|Movsar Evloev]]''' !1 |{{Flag icon|Georgia}} '''[[:en:Merab_Dvalishvili|Merab Dvalishvili]]''' !1 |{{Flag icon|Portugal}} '''[[:en:Manel_Kape|Manel Kape]]''' |- !2 |{{Flag icon|Armenia}} '''[[:en:Arman_Tsarukyan|Arman Tsarukyan]]''' !2 |{{Flag icon|Brazil}} [[:en:Diego_Lopes_(fighter)|'''Diego Lopes''']] !2 |{{Flag icon|China}} '''[[:en:Song_Yadong|Song Yadong]]''' !2 |{{Flag icon|Brazil}} '''[[:en:Alexandre_Pantoja|Alexandre Pantoja]]''' |- !3 |{{Flag icon|Brazil}} '''[[:en:Charles_Oliveira|Charles Oliveira]]''' !3 |{{Flag icon|England}} '''[[:en:Lerone_Murphy|Lerone Murphy]]''' !3 |{{Flag icon|US}} [[:en:Sean_O'Malley_(fighter)|'''Sean O'Malley''']] !3 |{{Flag icon|US}} '''[[:en:Brandon_Royval|Brandon Royval]]''' |- !4 |{{Flag icon|US}} '''[[:en:Max_Holloway|Max Holloway]]''' !4 |{{Flag icon|US}} '''[[:en:Aljamain_Sterling|Aljamain Sterling]]''' !4 |{{Flag icon|US}} '''[[:en:Mario_Bautista|Mario Bautista]]''' !4 |{{Flag icon|Japan}} '''[[:en:Tatsuro_Taira|Tatsuro Taira]]''' |- !5 |{{Flag icon|England}} '''[[:en:Paddy_Pimblett|Paddy Pimblett]]''' !5 |{{Flag icon|Brazil}} '''[[:en:Jean_Silva|Jean Silva]]''' !5 |{{Flag icon|Russia}} '''[[:en:Umar_Nurmagomedov|Umar Nurmagomedov]]''' !5 |{{Flag icon|Kazakhstan}} '''[[:en:Asu_Almabayev|Asu Almabayev]]''' |- !6 |{{Flag icon|Australia}} [[:en:Quillan_Salkilld|'''Quillan Salkilld''']] !6 |{{Flag icon|England}} '''[[:en:Arnold_Allen|Arnold Allen]]''' !6 |{{Flag icon|US}} '''[[:en:Cory_Sandhagen|Cory Sandhagen]]''' !6 |{{Flag icon|England}} '''[[:en:Lone'er_Kavanagh|Lone'er Kavanagh]]''' |- !7 |{{Flag icon|France}} '''[[:en:Benoît_Saint_Denis|Benoît Saint Denis]]''' !7 |{{Flag icon|US}} [[:en:Pat_Sabatini|'''Pat Sabatini''']] !7 |{{Flag icon|Mexico}} [[:en:David_Martínez_(fighter)|'''David Martínez''']] !7 |'''{{Flagicon|Uzbekistan}} [[:en:Ramazan_Temirov|Ramazan Temirov]]''' |- !8 |{{Flag icon|Brazil}} '''[[:en:Renato_Moicano|Renato Moicano]]''' !8 |'''{{Flag icon|Moldova}} [[:en:Pavel_Andrusca|Pavel Andrusca]]''' !8 |'''{{Flag icon|Mexico}} [[:en:Raul_Rosas_Jr.|Raul Rosas Jr.]]''' !8 |{{Flag icon|Japan}} '''[[:en:Kyoji_Horiguchi|Kyoji Horiguchi]]''' |- !9 |{{Flag icon|Poland}} '''[[:en:Mateusz_Gamrot|Mateusz Gamrot]]''' !9 |{{Flag icon|Morocco}} '''[[:en:Youssef_Zalal|Youssef Zalal]]''' !9 |{{Flagicon|Afghanistan}} [[:en:Farid_Basharat|'''Farid Basharat''']] !9 |{{Flag icon|Iraq}} '''[[:en:Amir_Albazi|Amir Albazi]]''' |- !10 |{{Flag icon|Brazil}} '''[[:en:Maurício_Ruffy|Maurício Ruffy]]''' !10 |{{Flag icon|Argentina}} '''[[:en:Kevin_Vallejos|Kevin Vallejos]]''' !10 |{{Flag icon|US}} [[:en:Marcus_McGhee|'''Marcus McGhee''']] !10 |{{Flag icon|Mexico}} [[:en:Brandon_Moreno|'''Brandon Moreno''']] |- !11 |{{Flag icon|Australia}} [[:en:Tom_Nolan|'''Tom Nolan''']] !11 |'''{{Flagicon|Brazil}} [[:en:Joanderson_Brito|Joanderson Brito]]''' !11 |'''{{Flag icon|US}} [[:en:Payton_Talbott|Payton Talbott]]''' !11 |{{Flag icon|China}} [[:en:Su_Mudaerji|'''Su Mudaerji''']] |- !12 |{{Flagicon|Azerbaijan}} [[:en:Rafael_Fiziev|'''Rafael Fiziev''']] !12 |{{Flag icon|Brazil}} '''[[:en:Melquizael_Costa|Melquizael Costa]]''' !12 |{{Flag icon|US}} [[:en:Montel_Jackson|'''Montel Jackson''']] !12 |{{Flag icon|US}} [[:en:Mitch_Raposo|'''Mitch Raposo''']] |- !13 |'''{{Flagicon|Azerbaijan}} [[:en:Tofiq_Musayev|Tofiq Musayev]]''' !13 |{{Flag icon|US}} '''[[:en:Steve_Garcia|Steve Garcia]]''' !13 |{{Flag icon|Canada}} '''[[:en:Aiemann_Zahabi|Aiemann Zahabi]]''' !13 |'''{{Flag icon|Mexico}} [[:en:Imanol_Rodríguez|Imanol Rodríguez]]''' |- !14 |{{Flag icon|US}} [[:en:Grant_Dawson|'''Grant Dawson''']] !14 |{{Flag icon|US}} [[:en:Aaron_Pico|'''Aaron Pico''']] !14 |{{Flag icon|US}} [[:en:Bryce_Mitchell|'''Bryce Mitchell''']] !14 |'''{{Flag icon|Japan}} [[:en:Rei_Tsuruya|Rei Tsuruya]]''' |- !15 |'''{{Flag icon|Argentina}} [[:en:Esteban_Ribovics|Esteban Ribovics]]''' !15 |'''{{Flag icon|US}} [[:en:Jamall_Emmers|Jamall Emmers]]''' !15 |'''{{Flagicon|Ecuador}} [[:en:Marlon_Vera|Marlon Vera]]''' !15 |'''{{Flag icon|US}} [[:en:Charles_Johnson_(fighter)|Charles Johnson]]''' |} {| class="wikitable" |- ![[:en:UFC_311|UFC 311]] ![[:en:UFC_311|Makhachev vs. Moicano]] |{{Flag icon|Russia}} '''[[:en:Islam_Makhachev|Islam Makhachev]]''' |{{Flag icon|Brazil}} [[:en:Renato_Moicano|'''Renato Moicano''']] ![[:en:Lightweight|Lightweight]] |{{Flag icon|US}} [[:en:Inglewood,_California|'''Inglewood''']] !{{Flagicon image|Solid_yellow.svg}} |- ![[:en:UFC_312|UFC 312]] ![[:en:UFC_312|du Plessis vs. Strickland 2]] |{{Flagicon|South Africa}} [[დრიკუს დუ პლესი|'''Dricus du Plessis''']] |{{Flag icon|US}} [[შონ სტრიკლენდი|'''Sean Strickland''']] ![[:en:Middleweight|Middleweight]] |{{Flag icon|Australia}} '''[[:en:Sydney|Sydney]]''' !{{Flagicon image|Solid_yellow.svg}} |- ![[:en:UFC_313|UFC 313]] ![[:en:UFC_313|Pereira vs. Ankalaev]] |{{Flag icon|Brazil}} [[ალექს პერეირა|'''Alex Pereira''']] |{{Flag icon|Russia}} [[მაგომედ ანკალაევი|'''Magomed Ankalaev''']] ![[:en:Light_heavyweight|Light Heavyweight]] |{{Flag icon|US}} '''[[:en:Las_Vegas|Las Vegas]]''' !{{Flagicon image|Solid_yellow.svg}} |- ![[:en:UFC_314|UFC 314]] ![[:en:UFC_314|Volkanovski vs. Lopes]] |{{Flag icon|Australia}} [[ალექსანდერ ვოლკანოვსკი|'''Alexander Volkanovski''']] |{{Flag icon|Brazil}} [[:en:Diego_Lopes_(fighter)|'''Diego Lopes''']] ![[:en:Featherweight|Featherweight]] |{{Flag icon|US}} '''[[:en:Miami|Miami]]''' !{{Flagicon image|Solid_yellow.svg}} |- ![[:en:UFC_315|UFC 315]] ![[:en:UFC_315|Muhammad vs. Della Maddalena]] |{{Flag icon|US}} [[ბელალ მუჰამედი|'''Belal Muhammad''']] |{{Flag icon|Australia}} [[:en:Jack_Della_Maddalena|'''Jack Della Maddalena''']] ![[:en:Welterweight|Welterweight]] |{{Flag icon|Canada}} '''[[:en:Montreal|Montreal]]''' !{{Flagicon image|Solid_yellow.svg}} |- ![[:en:UFC_316|UFC 316]] ![[:en:UFC_316|Dvalishvili vs. O'Malley 2]] |{{Flag icon|Georgia}} '''[[:en:Merab_Dvalishvili|Merab Dvalishvili]]''' |{{Flag icon|US}} [[შონ ო’მალი|'''Sean O'Malley''']] ![[:en:Bantamweight|Bantamweight]] |{{Flag icon|US}} [[:en:Newark,_New_Jersey|'''Newark''']] !{{Flagicon image|Solid_yellow.svg}} |- ![[:en:UFC_317|UFC 317]] ![[:en:UFC_317|Topuria vs. Oliveira]] |{{Flag icon|Georgia}} [[ილია თოფურია|'''Ilia Topuria''']] |{{Flag icon|Brazil}} [[ჩარლზ ოლივეირა|'''Charles Oliveira''']] ![[:en:Lightweight|Lightweight]] |{{Flag icon|US}} '''[[:en:Las_Vegas|Las Vegas]]''' !{{Flagicon image|Solid_yellow.svg}} |- ![[:en:UFC_318|UFC 318]] ![[:en:UFC_318|Holloway vs. Poirier 3]] |{{Flag icon|US}} [[მაქს ჰოლოვეი|'''Max Holloway''']] |{{Flag icon|US}} [[დასტინ პორიე|'''Dustin Poirier''']] ![[:en:Lightweight|Lightweight]] |{{Flag icon|US}} '''[[:en:New_Orleans|New Orleans]]''' !{{Flagicon image|Solid_black.svg}} |- ![[:en:UFC_319|UFC 319]] ![[:en:UFC_319|du Plessis vs. Chimaev]] |{{Flagicon|South Africa}} [[დრიკუს დუ პლესი|'''Dricus du Plessis''']] |{{Flag icon|UAE}} '''[[:en:Khamzat_Chimaev|Khamzat Chimaev]]''' ![[:en:Middleweight|Middleweight]] |{{Flag icon|US}} '''[[:en:Chicago|Chicago]]''' !{{Flagicon image|Solid_yellow.svg}} |- ![[:en:UFC_320|UFC 320]] ![[:en:UFC_320|Ankalaev vs. Pereira 2]] |{{Flag icon|Russia}} [[მაგომედ ანკალაევი|'''Magomed Ankalaev''']] |{{Flag icon|Brazil}} [[ალექს პერეირა|'''Alex Pereira''']] ![[:en:Light_heavyweight|Light Heavyweight]] |{{Flag icon|US}} '''[[:en:Las_Vegas|Las Vegas]]''' !{{Flagicon image|Solid_yellow.svg}} |- ![[:en:UFC_321|UFC 321]] ![[:en:UFC_321|Aspinall vs. Gane]] |{{Flagicon|England}} [[:en:Tom_Aspinall|'''Tom Aspinall''']] |{{Flag icon|France}} '''[[:en:Ciryl_Gane|Ciryl Gane]]''' ![[:en:Heavyweight|Heavyweight]] |{{Flag icon|UAE}} '''[[:en:Abu_Dhabi|Abu Dhabi]]''' !{{Flagicon image|Solid_yellow.svg}} |- ![[:en:UFC_322|UFC 322]] ![[:en:UFC_322|Della Maddalena vs. Makhachev]] |{{Flag icon|Australia}} [[:en:Jack_Della_Maddalena|'''Jack Della Maddalena''']] |{{Flag icon|Russia}} '''[[:en:Islam_Makhachev|Islam Makhachev]]''' ![[:en:Welterweight|Welterweight]] |{{Flag icon|US}} '''[[:en:New_York_City|New York City]]''' !{{Flagicon image|Solid_yellow.svg}} |- ![[:en:UFC_323|UFC 323]] ![[:en:UFC_323|Dvalishvili vs. Yan 2]] |{{Flag icon|Georgia}} '''[[:en:Merab_Dvalishvili|Merab Dvalishvili]]''' |{{Flag icon|Russia}} [[პიოტრ იანი|'''Petr Yan''']] ![[:en:Bantamweight|Bantamweight]] |{{Flag icon|US}} '''[[:en:Las_Vegas|Las Vegas]]''' !{{Flagicon image|Solid_yellow.svg}} |- ![[:en:UFC_324|UFC 324]] ![[:en:UFC_324|Gaethje vs. Pimblett]] |{{Flag icon|US}} [[:en:Justin_Gaethje|'''Justin Gaethje''']] |{{Flagicon|England}} [[პედი პიმბლეტი|'''Paddy Pimblett''']] ![[:en:Lightweight|Lightweight]] |{{Flag icon|US}} '''[[:en:Las_Vegas|Las Vegas]]''' !{{Flagicon image|Solid_grey.svg}} |- ![[:en:UFC_325|UFC 325]] ![[:en:UFC_325|Volkanovski vs. Lopes 2]] |{{Flag icon|Australia}} [[ალექსანდერ ვოლკანოვსკი|'''Alexander Volkanovski''']] |{{Flag icon|Brazil}} [[:en:Diego_Lopes_(fighter)|'''Diego Lopes''']] ![[:en:Featherweight|Featherweight]] |{{Flag icon|Australia}} '''[[:en:Sydney|Sydney]]''' !{{Flagicon image|Solid_yellow.svg}} |- ![[:en:UFC_326|UFC 326]] ![[:en:UFC_326|Holloway vs. Oliveira 2]] |{{Flag icon|US}} [[მაქს ჰოლოვეი|'''Max Holloway''']] |{{Flag icon|Brazil}} [[ჩარლზ ოლივეირა|'''Charles Oliveira''']] ![[:en:Lightweight|Lightweight]] |{{Flag icon|US}} '''[[:en:Las_Vegas|Las Vegas]]''' !{{Flagicon image|Solid_black.svg}} |- ![[:en:UFC_327|UFC 327]] ![[:en:UFC_327|Procházka vs. Ulberg]] |{{Flagicon|ჩეხეთი}} [[ირჟი პროხასკა|'''Jiří Procházka''']] |{{Flagicon|New Zealand}} [[:en:Carlos_Ulberg|'''Carlos Ulberg''']] ![[:en:Light_heavyweight|Light Heavyweight]] |{{Flag icon|US}} '''[[:en:Miami|Miami]]''' !{{Flagicon image|Solid_yellow.svg}} |- ![[:en:UFC_328|UFC 328]] ![[:en:UFC_328|Chimaev vs. Strickland]] |{{Flag icon|UAE}} '''[[:en:Khamzat_Chimaev|Khamzat Chimaev]]''' |{{Flag icon|US}} [[შონ სტრიკლენდი|'''Sean Strickland''']] ![[:en:Middleweight|Middleweight]] |{{Flag icon|US}} [[:en:Newark,_New_Jersey|'''Newark''']] !{{Flagicon image|Solid_yellow.svg}} |- ![[:en:UFC_Freedom_250|UFC 250]] ![[:en:UFC_Freedom_250|Topuria vs. Gaethje]] |{{Flag icon|Georgia}} [[ილია თოფურია|'''Ilia Topuria''']] |{{Flag icon|US}} [[:en:Justin_Gaethje|'''Justin Gaethje''']] ![[:en:Lightweight|Lightweight]] |{{Flag icon|US}} '''[[:en:Washington,_D.C.|Washington]]''' !{{Flagicon image|Solid_yellow.svg}} |- ![[:en:UFC_329|UFC 329]] ![[:en:UFC_329|McGregor vs. Holloway 2]] |{{Flagicon|Ireland}} [[კონორ მაკგრეგორი|'''Conor McGregor''']] |{{Flagicon|US}} [[მაქს ჰოლოვეი|'''Max Holloway''']] ![[:en:Welterweight|Welterweight]] |{{Flag icon|US}} '''[[:en:Las_Vegas|Las Vegas]]''' !{{Flagicon image|Solid_white.svg}} |- ![[:en:UFC_330|UFC 330]] ![[:en:UFC_330|Makhachev vs. Machado Garry]] |{{Flag icon|Russia}} '''[[:en:Islam_Makhachev|Islam Makhachev]]''' |{{Flag icon|Ireland}} '''[[:en:Ian_Machado_Garry|Ian Machado Garry]]''' ![[:en:Welterweight|Welterweight]] |{{Flagicon|USA}} [[ფილადელფია|'''Philadelphia''']] !{{Flagicon image|Solid_yellow.svg}} |- ![[:en:UFC_331|UFC 331]] ![[:en:UFC_331|Van vs. Pantoja 2]] |{{Flagicon|Myanmar}} [[:en:Joshua_Van|'''Joshua Van''']] |{{Flag icon|Brazil}} [[ალეშანდრე პანტოჟა|'''Alexandre Pantoja''']] ![[:en:Flyweight|Flyweight]] |{{Flagicon|USA}} [[ლოს-ანჯელესი|'''Los Angeles''']] !{{Flagicon image|Solid_yellow.svg}} |- ![[:en:UFC_332|UFC 332]] ![[:en:UFC_332|Silva vs. Wang]] |'''{{Flag icon|Brazil}} [[:en:Natália_Silva_(fighter)|Natália Silva]]''' |'''{{Flagicon|China}} [[:en:Wang_Cong|Wang Cong]]''' ![[:en:Flyweight|Flyweight]] |'''{{Flagicon|USA}} [[სოლტ-ლეიკ-სიტი|Salt Lake City]]''' !{{Flagicon image|Solid_yellow.svg}} |- ![[:en:UFC_333|UFC 333]] ![[:en:UFC_333|Volkanovski vs. Evloev]] |{{Flag icon|Australia}} [[ალექსანდერ ვოლკანოვსკი|'''Alexander Volkanovski''']] |'''{{Flag icon|Russia}} [[მოვსარ ევლოევი|Movsar Evloev]]''' ![[:en:Featherweight|Featherweight]] |{{Flag icon|UAE}} '''[[:en:Abu_Dhabi|Abu Dhabi]]''' !{{Flagicon image|Solid_yellow.svg}} |- ![[:en:UFC_334|UFC 334]] ![[:en:UFC_334|Gane vs. Hokit]] |{{Flag icon|France}} '''[[:en:Ciryl_Gane|Ciryl Gane]]''' |{{Flag icon|US}} [[:en:Josh_Hokit|'''Josh Hokit''']] ![[:en:Heavyweight|Heavyweight]] |{{Flag icon|US}} '''[[:en:New_York_City|New York City]]''' !{{Flagicon image|Solid_yellow.svg}} |- ![[:en:UFC_335|UFC 335]] ![[:en:UFC_335|Oliveira vs. Lopes]] |{{Flag icon|Brazil}} [[ჩარლზ ოლივეირა|'''Charles Oliveira''']] |{{Flag icon|Brazil}} [[:en:Diego_Lopes_(fighter)|'''Diego Lopes''']] ![[:en:Lightweight|Lightweight]] |{{Flag icon|US}} '''[[:en:Las_Vegas|Las Vegas]]''' !{{Flagicon image|Solid_black.svg}} |- ! colspan="7" |Co-Main Events |- ![[:en:UFC_311|UFC 311]] ![[:en:UFC_311|Dvalishvili vs. Nurmagomedov]] |{{Flag icon|Georgia}} '''[[:en:Merab_Dvalishvili|Merab Dvalishvili]]''' |{{Flag icon|Russia}} [[უმარ ნურმაგომედოვი|'''Umar Nurmagomedov''']] ![[:en:Bantamweight|Bantamweight]] |{{Flag icon|US}} [[:en:Inglewood,_California|'''Inglewood''']] !{{Flagicon image|Solid_yellow.svg}} |- ![[:en:UFC_317|UFC 317]] ![[:en:UFC_317|Pantoja vs. Kara-France]] |{{Flag icon|Brazil}} [[ალეშანდრე პანტოჟა|'''Alexandre Pantoja''']] |{{Flagicon|New Zealand}} [[:en:Kai_Kara-France|'''Kai Kara-France''']] ![[:en:Flyweight|Flyweight]] |{{Flag icon|US}} '''[[:en:Las_Vegas|Las Vegas]]''' !{{Flagicon image|Solid_yellow.svg}} |- ![[:en:UFC_320|UFC 320]] ![[:en:UFC_320|Dvalishvili vs. Sandhagen]] |{{Flag icon|Georgia}} '''[[:en:Merab_Dvalishvili|Merab Dvalishvili]]''' |{{Flag icon|US}} [[კორი სენდჰეგენი|'''Cory Sandhagen''']] ![[:en:Bantamweight|Bantamweight]] |{{Flag icon|US}} '''[[:en:Las_Vegas|Las Vegas]]''' !{{Flagicon image|Solid_yellow.svg}} |- ![[:en:UFC_323|UFC 323]] ![[:en:UFC_323|Pantoja vs. Van]] |{{Flag icon|Brazil}} [[ალეშანდრე პანტოჟა|'''Alexandre Pantoja''']] |{{Flagicon|Myanmar}} [[:en:Joshua_Van|'''Joshua Van''']] ![[:en:Flyweight|Flyweight]] |{{Flag icon|US}} '''[[:en:Las_Vegas|Las Vegas]]''' !{{Flagicon image|Solid_yellow.svg}} |- ![[:en:UFC_328|UFC 328]] ![[:en:UFC_328|Van vs. Taira]] |{{Flagicon|Myanmar}} [[:en:Joshua_Van|'''Joshua Van''']] |{{Flag icon|Japan}} '''[[:en:Tatsuro_Taira|Tatsuro Taira]]''' ![[:en:Flyweight|Flyweight]] |{{Flag icon|US}} [[:en:Newark,_New_Jersey|'''Newark''']] !{{Flagicon image|Solid_yellow.svg}} |- ![[:en:UFC_Freedom_250|UFC 250]] ![[:en:UFC_Freedom_250|Pereira vs. Gane]] |{{Flag icon|Brazil}} [[ალექს პერეირა|'''Alex Pereira''']] |{{Flag icon|France}} '''[[:en:Ciryl_Gane|Ciryl Gane]]''' ![[:en:Heavyweight|Heavyweight]] |{{Flag icon|US}} '''[[:en:Washington,_D.C.|Washington]]''' !{{Flagicon image|Solid_grey.svg}} |- ![[:en:UFC_333|UFC 333]] ![[:en:UFC_333|Yan vs. Dvalishvili 3]] |{{Flag icon|Russia}} [[პიოტრ იანი|'''Petr Yan''']] |{{Flag icon|Georgia}} '''[[:en:Merab_Dvalishvili|Merab Dvalishvili]]''' ![[:en:Bantamweight|Bantamweight]] |{{Flag icon|UAE}} '''[[:en:Abu_Dhabi|Abu Dhabi]]''' !{{Flagicon image|Solid_yellow.svg}} |} {| class="wikitable" |+ ![[:en:UFC_182|UFC 182]] |{{Flag icon|US}} [[ჯონ ჯონსი|'''Jon Jones''']] !Decision R5 |{{Flag icon|US}} [[დენიელ კორმიე|'''Daniel Cormier''']] !15-0-0 ![[ქვემძიმეწონითი კატეგორია (შერეული საბრძოლო ხელოვნება)|Light Heavyweight]] |{{Flag icon|US}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] !{{Flagicon image|Solid_red.svg}} |- ![[:en:UFC_197|UFC 197]] |{{Flag icon|US}} [[დემეტრიუს ჯონსონი|'''Demetrious Johnson''']] !TKO R1 |{{Flagicon|US}} [[:en:Henry_Cejudo|'''Henry Cejudo''']] !10-0-0 ![[უმსუბუქესი წონითი კატეგორია (შერეული საბრძოლო ხელოვნება)|Flyweight]] |{{Flag icon|US}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] !{{Flagicon image|Solid_red.svg}} |- ![[:en:UFC_207|UFC 207]] |{{Flag icon|US}} [[:en:Dominick_Cruz|'''Dominick Cruz''']] !Decision R5 |{{Flag icon|US}} [[:en:Cody_Garbrandt|'''Cody Garbrandt''']] !11-0-0 ![[სუპერმსუბუქი წონითი კატეგორია (შერეული საბრძოლო ხელოვნება)|Bantamweight]] |{{Flag icon|US}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] !{{Flagicon image|Solid_lime.svg}} |- ![[:en:UFC_223|UFC 223]] |{{Flag icon|US}} [[:en:Al_Iaquinta|'''Al Iaquinta''']] !Decision R5 |{{Flag icon|Russia}} [[:en:Khabib_Nurmagomedov|'''Khabib Nurmagomedov''']] !25-0-0 ![[მსუბუქი წონითი კატეგორია (შერეული საბრძოლო ხელოვნება)|Lightweight]] |{{Flag icon|US}} [[ნიუ-იორკი|'''New York City''']] !{{Flagicon image|Solid_lime.svg}} |- ![[:en:UFC_228|UFC 228]] |{{Flag icon|US}} [[:en:Tyron_Woodley|'''Tyron Woodley''']] !Submission R2 |'''{{Flagicon|England}} [[:en:Darren_Till|Darren Till]]''' !17-0-1 ![[ქვესაშუალო წონითი კატეგორია (შერეული საბრძოლო ხელოვნება)|Welterweight]] |{{Flag icon|US}} [[დალასი|'''Dallas''']] !{{Flagicon image|Solid_red.svg}} |- ![[:en:UFC_231|UFC 231]] |{{Flagicon|US}} [[მაქს ჰოლოვეი|'''Max Holloway''']] !TKO R4 |{{Flag icon|US}} [[ბრაიან ორტეგა|'''Brian Ortega''']] !14-0-0 ![[ქვემსუბუქი წონითი კატეგორია (შერეული საბრძოლო ხელოვნება)|Featherweight]] |{{Flagicon|Canada}} [[ტორონტო|'''Toronto''']] !{{Flagicon image|Solid_red.svg}} |- ![[:en:UFC_243|UFC 243]] |{{Flag icon|Australia}} [[რობერტ უიტეკერი|'''Robert Whittaker''']] !Knockout R2 |{{Flag icon|Nigeria}} [[:en:Israel_Adesanya|'''Israel Adesanya''']] !17-0-0 ![[საშუალო წონითი კატეგორია (შერეული საბრძოლო ხელოვნება)|Middleweight]] |{{Flag icon|Australia}} [[მელბურნი|'''Melbourne''']] !{{Flagicon image|Solid_lime.svg}} |- ![[:en:UFC_247|UFC 247]] |{{Flag icon|US}} [[ჯონ ჯონსი|'''Jon Jones''']] !Decision R5 |{{Flag icon|US}} '''[[:en:Dominick_Reyes|Dominick Reyes]]''' !12-0-0 ![[ქვემძიმეწონითი კატეგორია (შერეული საბრძოლო ხელოვნება)|Light Heavyweight]] |{{Flag icon|US}} [[ჰიუსტონი|'''Houston''']] !{{Flagicon image|Solid_red.svg}} |- ![[:en:UFC_253|UFC 253]] |{{Flag icon|Nigeria}} [[:en:Israel_Adesanya|'''Israel Adesanya''']] !TKO R2 |{{Flag icon|Brazil}} '''[[:en:Paulo_Costa|Paulo Costa]]''' !13-0-0 ![[საშუალო წონითი კატეგორია (შერეული საბრძოლო ხელოვნება)|Middleweight]] |{{Flag icon|UAE}} [[აბუ-დაბი|'''Abu Dhabi''']] !{{Flagicon image|Solid_red.svg}} |- ![[:en:UFC_259|UFC 259]] |{{Flag icon|Poland}} [[:en:Jan_Błachowicz|'''Jan Błachowicz''']] !Decision R5 |{{Flag icon|Nigeria}} [[:en:Israel_Adesanya|'''Israel Adesanya''']] !20-0-0 ![[ქვემძიმეწონითი კატეგორია (შერეული საბრძოლო ხელოვნება)|Light Heavyweight]] |{{Flag icon|US}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] !{{Flagicon image|Solid_red.svg}} |- ![[:en:UFC_270|UFC 270]] |{{Flag icon|Cameroon}} '''[[:en:Francis_Ngannou|Francis Ngannou]]''' !Decision R5 |{{Flag icon|France}} '''[[:en:Ciryl_Gane|Ciryl Gane]]''' !10-0-0 ![[:en:Heavyweight|Heavyweight]] |{{Flag icon|US}} [[ანაჰაიმი|'''Anaheim''']] !{{Flagicon image|Solid_red.svg}} |- ![[:en:UFC_298|UFC 298]] |{{Flag icon|Australia}} [[ალექსანდერ ვოლკანოვსკი|'''Alexander Volkanovski''']] !Knockout R2 |{{Flag icon|Georgia}} [[ილია თოფურია|'''Ilia Topuria''']] !14-0-0 ![[ქვემსუბუქი წონითი კატეგორია (შერეული საბრძოლო ხელოვნება)|Featherweight]] |{{Flag icon|US}} [[ანაჰაიმი|'''Anaheim''']] !{{Flagicon image|Solid_lime.svg}} |- ![[:en:UFC_311|UFC 311]] |{{Flag icon|Georgia}} '''[[:en:Merab_Dvalishvili|Merab Dvalishvili]]''' !Decision R5 |{{Flag icon|Russia}} [[უმარ ნურმაგომედოვი|'''Umar Nurmagomedov''']] !18-0-0 ![[სუპერმსუბუქი წონითი კატეგორია (შერეული საბრძოლო ხელოვნება)|Bantamweight]] |{{Flag icon|US}} [[:en:Inglewood,_California|'''Inglewood''']] !{{Flagicon image|Solid_red.svg}} |- ![[:en:UFC_317|UFC 317]] |{{Flag icon|Brazil}} [[ჩარლზ ოლივეირა|'''Charles Oliveira''']] !Knockout R1 |{{Flag icon|Georgia}} [[ილია თოფურია|'''Ilia Topuria''']] !16-0-0 ![[მსუბუქი წონითი კატეგორია (შერეული საბრძოლო ხელოვნება)|Lightweight]] |{{Flag icon|US}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] !{{Flagicon image|Solid_lime.svg}} |- ![[:en:UFC_319|UFC 319]] |{{Flagicon|South Africa}} [[დრიკუს დუ პლესი|'''Dricus du Plessis''']] !Decision R5 |{{Flag icon|UAE}} '''[[:en:Khamzat_Chimaev|Khamzat Chimaev]]''' !14-0-0 ![[საშუალო წონითი კატეგორია (შერეული საბრძოლო ხელოვნება)|Middleweight]] |{{Flag icon|US}} '''[[:en:Chicago|Chicago]]''' !{{Flagicon image|Solid_lime.svg}} |} {| class="wikitable" |+ ![[:en:UFC_300|UFC 300]] !{{Flagicon image|Solid_red.svg}} |{{Flag icon|Brazil}} [[ჩარლზ ოლივეირა|'''Charles Oliveira''']] !Decision R5 |{{Flag icon|Armenia}} '''[[:en:Arman_Tsarukyan|Arman Tsarukyan]]''' !{{Flagicon image|Solid_lime.svg}} ![[მსუბუქი წონითი კატეგორია (შერეული საბრძოლო ხელოვნება)|Lightweight]] !{{Flagicon image|Solid_red.svg}} |- ![[:en:UFC_on_ABC:_Sandhagen_vs._Nurmagomedov|UFC on ABC: Sandhagen vs. Nurmagomedov]] !{{Flagicon image|Solid_red.svg}} |{{Flag icon|US}} [[კორი სენდჰეგენი|'''Cory Sandhagen''']] !Decision R5 |{{Flag icon|Russia}} [[უმარ ნურმაგომედოვი|'''Umar Nurmagomedov''']] !{{Flagicon image|Solid_lime.svg}} ![[სუპერმსუბუქი წონითი კატეგორია (შერეული საბრძოლო ხელოვნება)|Bantamweight]] !{{Flagicon image|Solid_red.svg}} |- ![[:en:UFC_310|UFC 310]] !{{Flagicon image|Solid_lime.svg}} |{{Flag icon|Kazakhstan}} [[შავკატ რახმანოვი|'''Shavkat Rakhmonov''']] !Decision R5 |{{Flag icon|Ireland}} '''[[:en:Ian_Machado_Garry|Ian Machado Garry]]''' !{{Flagicon image|Solid_red.svg}} ![[ქვესაშუალო წონითი კატეგორია (შერეული საბრძოლო ხელოვნება)|Welterweight]] !{{Flagicon image|Solid_red.svg}} |- ![[:en:UFC_317|UFC 317]] !{{Flagicon image|Solid_red.svg}} |{{Flag icon|US}} '''[[:en:Brandon_Royval|Brandon Royval]]''' !Decision R3 |{{Flag icon|Myanmar}} '''[[:en:Joshua_Van|Joshua Van]]''' !{{Flagicon image|Solid_lime.svg}} ![[უმსუბუქესი წონითი კატეგორია (შერეული საბრძოლო ხელოვნება)|Flyweight]] !{{Flagicon image|Solid_lime.svg}} |- ![[:en:UFC_Fight_Night:_Evloev_vs._Murphy|UFC Fight Night: Evloev vs. Murphy]] !{{Flagicon image|Solid_lime.svg}} |{{Flag icon|Russia}} '''[[:en:Movsar_Evloev|Movsar Evloev]]''' !Decision R5 |{{Flag icon|England}} '''[[:en:Lerone_Murphy|Lerone Murphy]]''' !{{Flagicon image|Solid_red.svg}} ![[ქვემსუბუქი წონითი კატეგორია (შერეული საბრძოლო ხელოვნება)|Featherweight]] !{{Flagicon image|White_square_with_question_mark.png}} |} {| class="wikitable" |+ !Season 2 !Week 2 |'''{{Flag icon|Georgia}} [[გიგა ჭიკაძე|Giga Chikadze]]''' !Submission R3 !4:10 |'''{{Flag icon|US}} [[:en:Austin_Springer|Austin Springer]]''' !{{Flagicon image|Solid_red.svg}} !19/06/2018 ![[ქვემსუბუქი წონითი კატეგორია (შერეული საბრძოლო ხელოვნება)|Featherweight]] |- !Season 6 !Week 5 |'''{{Flag icon|Georgia}} [[ამირან გოგოლაძე|Amiran Gogoladze]]''' !Technical Knockout R1 !1:13 |'''{{Flag icon|US}} [[:en:Darrius_Flowers|Darrius Flowers]]''' !{{Flagicon image|Solid_red.svg}} !23/08/2022 ![[ქვესაშუალო წონითი კატეგორია (შერეული საბრძოლო ხელოვნება)|Welterweight]] |- !Season 8 !Week 1 |'''{{Flag icon|Georgia}} [[:en:Mikheil_Sazhiniani|Mikheil Sazhiniani]]''' !Technical Knockout R2 !4:14 |'''{{Flag icon|Brazil}} [[:en:Bruno_Lopes|Bruno Lopes]]''' !{{Flagicon image|Solid_red.svg}} !13/08/2024 ![[ქვემძიმეწონითი კატეგორია (შერეული საბრძოლო ხელოვნება)|Light Heavyweight]] |- !Season 8 !Week 5 |'''{{Flag icon|Georgia}}''' [[:en:Otari_Tanzilovi|'''Otari Tanzilov''']] !Decision R3 !5:00 |'''{{Flagicon|Democratic Republic of the Congo}} [[:en:Josias_Musasa|Josias Musasa]]''' !{{Flagicon image|Solid_red.svg}} !10/09/2024 ![[სუპერმსუბუქი წონითი კატეგორია (შერეული საბრძოლო ხელოვნება)|Bantamweight]] |} q1kgj3ip3unkfwakreba15s35xdkbqy 0 877096 5564393 5473345 2026-10-24T02:54:54Z InternetArchiveBot 124291 დაარქივდა 1 წყარო და 0 წყარო მოინიშნა მკვდრად. #IABot (v2.0.9.6) 5564393 wikitext text/x-wiki [[ფაილი:Loire Cher Blois1 tango7174.jpg|300px|მინი|ბლუას ციხესიმაგ, ლუარი და შერი, ცენტრი, საფრანგეთი. შიდა ფასადების პანორამა. მარჯვნიდან მარცხნივ: [[ლუი XII]]-ის ალმოდებული [[გოტიკა|გოტიკის]] (ფლამბოიანური) სტილის ფრთა, შუა საუკუნეების გოთიკური ციხესიმაგრე, [[ფრანსუა I (საფრანგეთი)|ფრანსუა I]]-ის [[რენესანსი|რენესანსული]] ფრთა და გასტონ ორლეანელის კლასიკური ფრთა.]] '''ბლუას ციხესიმაგრე''' ({{lang-fr|Château de Blois}}) — [[ლუარის ციხესიმაგრეები|ლუარის ციხესიმაგრეებს]] შორის ყველაზე დიდია ზომით; საფრანგეთის მეფეების, [[ლუი XII]]-ისა და [[ფრანსუა I (საფრანგეთი)|ფრანსუა I]]-ის რეზიდენცია. მდებარეობს ქალაქ [[ბლუა|ბლუას]] ცენტრში ([[ლუარი და შერი|ლუარი და შერის]] დეპარტამენტი), [[მდინარე]] ლუარის მარჯვენა სანაპიროზე. იგი [[იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები საფრანგეთში|იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლია]]. ==ისტორია== ბლუას ციხესიმაგრე პირველად ჯერ კიდევ [[IX საუკუნე|IX საუკუნეშია]] მოხსენიებული. შესაძლოა, სწორედ ეს ციხესიმაგრე გაამაგრა და გადააკეთა ტიბალდ მზაკვარმა (ტიბალდ I), ბლუას გრაფმა და ტურისა და შარტრის მფლობელმა. XIV საუკუნის მემატიანე ფრუასარი აღნიშნავდა, რომ ბლუა მთელ სამეფოში ერთ-ერთი საუკეთესო ადგილი იყო. დღეს არსებული სასახლე-ციხესიმაგრის ძირითადი ნაწილი [[XV საუკუნე|XV საუკუნეში]] [[ორლეანი|ორლეანის]] ჰერცოგებმა ააგეს. როდესაც ერთ-ერთი მათგანი [[საფრანგეთი|საფრანგეთის]] ტახტზე ლუი XII-ის სახელით ავიდა ([[1498]]), მან საცხოვრებლად ბლუა აირჩია. სწორედ მისი ბრძანებით აშენდა [[1498]] წელს ლუი XII-ის რენესანსული ფრთა. მანვე გამოიძახა ამბუაზიდან ოსტატი ქვისმთლელები — სიმონ გიშარი, ჟაკ სურდო და კოენ ბიარი, რომელთა ხელმძღვანელობითაც მიმდინარეობდა მშენებლობა. მისი ქალიშვილი კლოდი ასევე მიჯაჭვული იყო ბლუას რეზიდენციაზე და დაჟინებით მოითხოვა, რომ მის მეუღლეს, ფრანსუა I-ს, გამოეყო სახსრები გვიანგოთიკური სასახლის იტალიური [[რენესანსი|რენესანსის]] სულში განსაახლებლად. დედოფალ კლოდის გარდაცვალების შემდეგ ფრანსუა I-მა [[ამბუაზი]] ამჯობინა და ბლუას ციხესიმაგრის რენესანსული ფრთა დაუმთავრებელი დარჩა. [[XVI საუკუნე|XVI საუკუნის]] მიწურულს ბლუას ციხესიმაგრეში სისხლიანი მოვლენები დატრიალდა. ამბუაზის შეთქმულების მხილების შემდეგ, ჰერცოგებმა გიზებმა მეფე საალყოდ უფრო მეტად მომზადებულ ამბუაზის ციხესიმაგრეში გადაიყვანეს. მოგვიანებით, მომდევნო მეფემ, [[ანრი III ვალუა|ანრი III]]-მ, თავისი დაუძინებელი მტერი — ანრი გიზი და მისი ძმა, კარდინალი, სასახლეში შეიტყუა, სადაც ორივენი მეფის პირადი მცველების ხელით მოკლეს. ამ ტრაგედიიდან სულ რაღაც ორ კვირაში აქვე გარდაიცვალა [[ეკატერინე მედიჩი]] (ტურისტებს დღემდე ათვალიერებინებენ მის საიდუმლო სამალავს, რომელიც, გადმოცემის თანახმად, საწამლავების შესანახად იყო განკუთვნილი). [[ბურბონები|ბურბონების]] მმართველობისას ბლუას რეზიდენციამ პოლიტიკური მნიშვნელობა დაკარგა. [[ლუი XIII]]-მ იქ დედაქალაქიდან თავისი დედა, [[მარია მედიჩი]] გადაასახლა. მოგვიანებით სასახლეს მისი ძმა, [[გასტონ ორლეანელი]] ფლობდა, რომელმაც ფრანსუა მანსარს დაავალა სასახლისთვის იმ დროისთვის უახლეს, [[ბაროკო|ბაროკოს]] სტილში ნაგებობების მიშენება. ეს სამუშაოები ბოლომდე ვერ მივიდა სახსრების ნაკლებობის გამო მას შემდეგ, რაც [[1638]] წელს ლუი XIII-ს ვაჟი შეეძინა და გასტონმა ტახტის მემკვიდრის სტატუსი დაკარგა. XVIII საუკუნის დასაწყისში სასახლე პოლონეთის ქვრივი დედოფლის, მარისენკას განკარგულებაში გადავიდა. [[ლუი XVI]] აპირებდა ბლუას გაყიდვას, თუმცა მყიდველი ვერ იპოვა. [[XIX საუკუნე|XIX საუკუნეში]] ლუი-ფილიპემ მოახდინა რევოლუციის წლებში დარბევული სამეფო აპარტამენტების რესტავრაცია, ხელახლა მოაწყო ისინი ავეჯითა და მდიდრული დეკორით. მიტოვებული ციხესიმაგრე, სადაც მანამდე გარნიზონი იყო განთავსებული, აღადგინეს სახვითი ხელოვნების საქალაქო მუზეუმის მოსაწყობად. ბლუას ციხესიმაგრე ლუარის ხეობის ერთ-ერთი ღირსშესანიშნაობაა; [[XX საუკუნე|XX საუკუნის]] დასაწყისში იგი აღბეჭდილი იყო ფოტო-ღია ბარათების სერიაზე.<ref>{{Cite web|url=https://paris1814.com/замки-луары-экскурсии-из-парижа|title=Замки Луары — Королевский Замок Блуа {{!}} "ПАРИЖ и РУССКАЯ ФРАНЦИЯ гид-путеводитель: история, музеи, экскурсии|author=Михаил Блинов|work=|date=|publisher=paris1814.com|access-date=2016-05-03|archive-date=2017-07-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20170717100433/http://www.paris1814.com/%D0%B7%D0%B0%D0%BC%D0%BA%D0%B8-%D0%BB%D1%83%D0%B0%D1%80%D1%8B-%D1%8D%D0%BA%D1%81%D0%BA%D1%83%D1%80%D1%81%D0%B8%D0%B8-%D0%B8%D0%B7-%D0%BF%D0%B0%D1%80%D0%B8%D0%B6%D0%B0|url-status=live}}</ref> ასევე გამოვიდა სამკლავური შევრონების მცირე სერია ციხესიმაგრის სიმბოლიკით. ==რესურსები ინტერნეტში== * [https://web.archive.org/web/20200819231657/https://www.chateaudeblois.fr/ Официальный сайт замка и музеев Блуа]{{ref|fr}} ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:ციხესიმაგრეები ანბანის მიხედვით]] [[კატეგორია:საფრანგეთის ციხესიმაგრეები]] fh0mgjxoqh5adrwzm310wj8yfcwe0fn 0 882060 5564482 5378444 2026-10-24T10:00:34Z InternetArchiveBot 124291 დაარქივდა 1 წყარო და 0 წყარო მოინიშნა მკვდრად. #IABot (v2.0.9.6) 5564482 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 1966 |ორგანო = უს |თარიღი =22 დეკემბერი |წელი =2010 |სხდომა =6,463 |კოდი = S/RES/1966 |დოკუმენტი =https://undocs.org/S/RES/1966(2010) |მომხრე =14 |წინააღმდეგი =0 |თავი შეიკავა =1 |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა =ყოფილი იუგოსლავიის საერთაშორისო ტრიბუნალი |შედეგი =მიღებულია |სურათი =File:Front view of the ICTY.jpg |წარწერა =ყოფილ იუგოსლავიის საერთაშორისო სისხლის სამართლის ტრიბუნალის (ICTY) შენობის ხედი წინიდან. }} '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1966''', მიიღეს [[2010]] წლის [[22 დეკემბერი|22 დეკემბერს]], მას შემდეგ, რაც საბჭომ განიხილა [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 827|827]] (1993) და [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 955|955]] (1994) რეზოლუციები, რათა დასრულებულიყო [[სისხლის სამართლის საერთაშორისო ტრიბუნალი რუანდისთვის|რუანდის საერთაშორისო სისხლის სამართლის ტრიბუნალისა]] (ICTR) და ყოფილი იუგოსლავიის საერთაშორისო სისხლის სამართლის ტრიბუნალის (ICTY) დარჩენილი ამოცანები.<ref>{{cite news|url=https://www.un.org/News/Press/docs/2010/sc10141.doc.htm|title=Security Council establishes residual mechanism to conclude tasks of international tribunals for Rwanda, former Yugoslavia|date=December 22, 2010|publisher=United Nations News Centre}}</ref> ეს იყო [[2010]] წელს უშიშროების საბჭოს მიერ მიღებული ბოლო რეზოლუცია. რეზოლუცია მიიღეს 14 ხმით, არავინ ყოფილა წინააღმდეგი, ხოლო [[რუსეთი|რუსეთმა]] თავი შეიკავა. რუსეთის მხარემ განაცხადა, რომ ტრიბუნალებს უნდა შეძლებოდათ მუშაობის დასრულება შეთანხმებულ ვადებში და ეს უნდა ყოფილიყო საბოლოო რეზოლუცია ამ საკითხზე. რუსეთი ამტკიცებდა, რომ ტრიბუნალების მუშაობა [[2014]] წლისთვის უნდა დასრულებულიყო.<ref name="accra">{{cite news|title=Security Council sets up new body to finish work of UN war crimes tribunals|url=http://accra-mail.com/index.php?option=com_content&view=article&id=30244%3Asecurity-council-sets-up-new-body-to-finish-work-of-un-war-crimes-tribunals&catid=66%3Aworld&Itemid=215|newspaper=[[Accra Daily Mail]]|date=December 22, 2010}}</ref> == რეზოლუცია == ===დაკვირვებები=== უშიშროების საბჭომ გაიხსენა [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1503|1503]] (2003) და [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1534|1534]] (2004) რეზოლუციები, რომლებიც მოითხოვდნენ ორივე ტრიბუნალის ყველა საქმის დასრულებას 2010 წლისთვის და აღიარა, რომ ამ თარიღისთვის სამუშაოს დასრულება ვერ მოხერხდა. ამავდროულად, საბჭომ აღნიშნა, რომ ტრიბუნალებმა დიდი წვლილი შეიტანეს მართლმსაჯულების, ანგარიშვალდებულებისა და კანონის უზენაესობის განმტკიცებაში [[იუგოსლავიის სოციალისტური ფედერაციული რესპუბლიკა|ყოფილ იუგოსლავიასა]] და [[რუანდა|რუანდაში]]. საბჭომ კიდევ ერთხელ დაადასტურა, რომ აუცილებელი იყო ICTR-ისა და ICTY-ს მიერ ბრალდებული ყველა პირის მართლმსაჯულების წინაშე წარდგენა. რეზოლუციის პრეამბულაში მითითებული იყო მცირე და დროებითი ad hoc მექანიზმის შექმნის საჭიროება, რომელიც ტრიბუნალების დახურვის შემდეგ განახორციელებდა მათ გარკვეულ ფუნქციებს, მათ შორის მიმალვაში მყოფი პირების გასამართლებას. ===აქტები=== გაეროს წესდების VII თავის საფუძველზე მოქმედმა საბჭომ დააფუძნა სისხლის სამართლის საერთაშორისო ტრიბუნალების მექანიზმი (IRMCT), რომლის მუშაობის დაწყების თარიღად განისაზღვრა [[2012]] წლის [[1 ივლისი]] ICTR-ისთვის და 2013 წლის 1 ივლისი ICTY-სთვის.<ref>{{cite news|title=UN Security Council says tribunals should complete work in four years|url=http://www.setimes.com/cocoon/setimes/xhtml/en_GB/newsbriefs/setimes/newsbriefs/2010/12/26/nb-01|newspaper=[[Southeast European Times]]|date=December 26, 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20180217024047/http://www.setimes.com/cocoon/setimes/xhtml/en_GB/newsbriefs/setimes/newsbriefs/2010/12/26/nb-01|archive-date=თებერვალი 17, 2018|access-date=აპრილი 22, 2026}}</ref> ასევე მიღებულ იქნა მექანიზმის წესდება, რომლის ფუნქციებიც დროთა განმავლობაში ეტაპობრივად უნდა შემცირებულიყო. ტრიბუნალებს მოუწოდეს, დაესრულებინათ ყველა ნარჩენი სამუშაო [[2014]] წლის [[31 დეკემბერი|31 დეკემბრისთვის]], რათა მომხდარიყო მექანიზმზე გადასვლა. საბჭომ მოუწოდა ტრიბუნალებსა და მექანიზმს, მაქსიმალურად ეცადათ იმ საქმეების გადაცემა კომპეტენტური ეროვნული იურისდიქციებისთვის, რომლებიც არ ეხებოდა დანაშაულებზე ყველაზე მეტად პასუხისმგებელ პირებს.<ref name="accra" /> საბჭომ ასევე დაადგინა, რომ მექანიზმი გააგრძელებდა ტრიბუნალების იურისდიქციას, უფლებებს, ფუნქციებსა და ვალდებულებებს; გენერალურ მდივანს, [[პან გი მუნი|ბან გი მუნს]], ეთხოვა [[2011]] წლის [[30 ივნისი|30 ივნისამდე]] წარედგინა მექანიზმის საპროცესო წესებისა და მტკიცებულებების პროექტი. მექანიზმს მუშაობის დაწყებიდან პირველადი ოთხწლიანი პერიოდით უნდა ეფუნქციონირა, ხოლო მისი პროგრესი რეგულარულად გადაიხედებოდა.<ref>{{cite news|title=Rwanda: Security Council sets up body to take over from ICTR|url=http://allafrica.com/stories/201012260007.html|date=December 26, 2010|agency=AllAfrica.com}}</ref> ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://undocs.org/S/RES/1966(2010) Text of the Resolution at undocs.org] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2010}} [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2010 წლის რეზოლუციები]] [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები იუგოსლავიის შესახებ]] 5j7bqbv4rbb9qfedv129cee3i73b4w9 0 882577 5564469 5386791 2026-10-24T09:39:34Z InternetArchiveBot 124291 დაარქივდა 1 წყარო და 0 წყარო მოინიშნა მკვდრად. #IABot (v2.0.9.6) 5564469 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი = 1437 |ორგანო = უს |თარიღი = 11 ოქტომბერი |წელი =2002 |სხდომა =4,622 |კოდი = S/RES/1437 |დოკუმენტი = https://undocs.org/S/RES/1437(2002) |მომხრე = 15 |თავი შეიკავა = 0 |წინააღმდეგი =0 |არ ესწრებოდა = |არ მონაწილეობდა = |თემა = ხორვატიაში არსებული ვითარება |შედეგი =მიღებულია |სურათი =Prevlaka by Klackalica.JPG |წარწერა =პრევლაკას ნახევარკუნძულის ტერიტორია }} '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1437''' ერთხმად მიიღეს [[2002]] წლის [[11 ოქტომბერი|11 ოქტომბერს]]. [[ხორვატია|ხორვატიაში]] არსებული მდგომარეობის შესახებ წინა რეზოლუციების გახსენების შემდეგ მათ შორის [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 779|779]] ([[1992]]), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 981|981]] ([[1995]]), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1088|1088]] ([[1996]]), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1147|1147]] ([[1998]]), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1183|1183]] ([[1998]]), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1222|1222]] ([[1999]]), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1252|1252]] ([[1999]]), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1285|1285]] ([[2000]]), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1307|1307]] ([[2000]]), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1357|1357]] ([[2001]]), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1362|1362]] ([[2001]]), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1387|1387]] ([[2002]]) და [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1424|1424]] ([[2002]]) — საბჭომ უფლებამოსილება მისცა გაეროს დამკვირვებელთა მისიას პრევლაკაში (''UNMOP''), გაეგრძელებინა [[ხორვატია|ხორვატიის]] პრევლაკის ნახევარკუნძულის დემილიტარიზაციის მონიტორინგი საბოლოო ორი თვის განმავლობაში, [[2002]] წლის [[15 დეკემბერი|15 დეკემბრამდე]].<ref>{{cite news|url=https://www.un.org/News/Press/docs/2002/sc7527.doc.htm|title=Security Council authorises final extension of Prevlaka peninsula mission; withdrawal will be completed by end of year|date=11 October 2002|publisher=United Nations}}</ref> [[გაეროს უშიშროების საბჭო|უშიშროების საბჭო]] მიესალმა პრევლაკის ნახევარკუნძულზე არსებულ მშვიდ და სტაბილურ ვითარებას. მან აღნიშნა, რომ ''UNMOP''-ის ყოფნა მნიშვნელოვნად უწყობდა ხელს ისეთი პირობების შენარჩუნებას, რომლებიც ხელსაყრელია დავის მოგვარებისთვის, და ასევე მიესალმა იმას, რომ [[ხორვატია]] და [[იუგოსლავიის ფედერაციული რესპუბლიკა]] ([[სერბეთი]] და [[მონტენეგრო]]) პროგრესს აღწევდნენ ურთიერთობების ნორმალიზების მიმართულებით. ''UNMOP''-ის მანდატის საბოლოოდ გახანგრძლივებისას, გენერალურ მდივან [[კოფი ანანი|კოფი ანანს]] სთხოვეს მზადება დაეწყო მისიის დასრულებისათვის, მათ შორის მისი ზომის შემცირებისა და საქმიანობის გადახედვის გზით.<ref>{{cite book|last=Blockmans|first=Steven|title=Tough Love: The European Union's Relations with the Western Balkans|year=2007|publisher=T.M.C. Asser Press|isbn=978-90-6704-258-1|page=70}}</ref> რეზოლუციამ კიდევ ერთხელ მოუწოდა ორივე მხარეს, შეეწყვიტათ დემილიტარიზაციის რეჟიმის დარღვევები, ეთანამშრომლათ [[გაერთიანებული ერების ორგანიზაცია|გაეროს]] დამკვირვებლებთან და უზრუნველეყოთ მათთვის გადაადგილების სრული თავისუფლება. გენერალურ მდივანს ასევე სთხოვეს წარედგინა ანგარიში საბჭოსთვის ''UNMOP''-ის მანდატის დასრულების შესახებ, რომელიც მხარეების მოთხოვნის შემთხვევაში შეიძლება შემოკლებულიყო.<ref>{{cite news|title=Security Council eyes end to UN mission in Prevlaka, extends mandate two months|url=https://www.un.org/apps/news/storyAr.asp?NewsID=5011&Cr=prevlaka&Cr1=|agency=United Nations News Centre|date=11 October 2002}}</ref> საბოლოოდ, ორივე მხარეს მოუწოდეს გაეძლიერებინათ ძალისხმევა პრევლაკის დავის მოლაპარაკების გზით გადაწყვეტისათვის [[1996]] წლის ურთიერთობების ნორმალიზაციის შესახებ შეთანხმების შესაბამისად.<ref>{{cite news|last=[[B92]]; [[Tanjug]]; [[Associated Press]]; [[Agence France-Presse]]|title=UN Security Council Grants Final Extension to Prevlaka Mission|url=http://www.setimes.com/cocoon/setimes/xhtml/mk/features/setimes/newsbriefs/2002/10/021013-IVAN-005|newspaper=[[Southeast European Times]]|date=13 October 2002|archive-url=https://web.archive.org/web/20201006005744/http://www.setimes.com/cocoon/setimes/xhtml/mk/features/setimes/newsbriefs/2002/10/021013-IVAN-005|archive-date=6 ოქტომბერი 2020|access-date=23 აპრილი 2026}}</ref> ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2002}} [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2002 წლის რეზოლუციები]] [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები ხორვატიის შესახებ]] [[კატეგორია:2002 წელი ხორვატიაში]] [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები იუგოსლავიის ომების შესახებ]] lpio4onmcdq1ex2ipfyiia8ba52lgqn 0 883628 5564468 5386788 2026-10-24T09:36:30Z InternetArchiveBot 124291 დაარქივდა 1 წყარო და 0 წყარო მოინიშნა მკვდრად. #IABot (v2.0.9.6) 5564468 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გაეროს რეზოლუცია |ნომერი= 1387 |ორგანო= უს |თარიღი = 15 იანვარი |წელი= 2002 |სხდომა = 4,448 |კოდი = S/RES/1387 |დოკუმენტი= https://undocs.org/S/RES/1387(2002) |მომხრე = 15 |თავი შეიკავა= 0 |წინააღმდეგი = 0 |თემა = ვითარება ხორვატიაში |შედეგი= მიღებულია |სურათი = Vicinity-of-Prevlaka-in-Croatia-and-Montenegro.PNG }} '''გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1387''', მიღებულია [[2002]] წლის [[15 იანვარი|15 იანვარ]]ს, რომელიც იხსენებდა ხორვატიასთან დაკავშირებულ წინა რეზოლუციებს, მათ შორის რეზოლუციებს [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 779|779]] (1992), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 981|981]] (1995), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1088|1088]] (1996), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1147|1147]] (1998), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1183|1183]] (1998), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1222|1222]] (1999), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1252|1252]] (1999), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1285|1285]] (2000), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1307|1307]] (2000), [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1357|1357]] (2001) და [[გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1362|1362]] (2001), საბჭომ უფლება მისცა გაეროს დამკვირვებელთა მისიას (UNMOP) გაეგრძელებინა ხორვატიის ნახევარკუნძულის დემილიტარიზაციაზე მეთვალყურეობა ექვსი თვის განმავლობაში, 2002 წლის 15 ივლისამდე. ეს იყო 2002 წელს მიღებული უშიშროების საბჭოს პირველი რეზოლუცია. უშიშროების საბჭო მიესალმა [[პრევლაკის ნახევარკუნძული|პრევლაკის ნახევარკუნძულ]]ზე მშვიდ და სტაბილურ მდგომარეობას და კმაყოფილებით მიიღო ცნობა, რომ [[ხორვატია]]მ და [[იუგოსლავია|იუგოსლავი]]ის ფედერალურმა რესპუბლიკამ შეთანხმებას მიაღწიეს სასაზღვრო კომისიის შექმნის თაობაზე. აღინიშნა, რომ UNMOP-ის ყოფნა მნიშვნელოვნად უწყობდა ხელს დავის მოგვარებისათვის ხელსაყრელი პირობების შენარჩუნებას. რეზოლუცია მიესალმა ხორვატიისა და იუგოსლავიის ფედერალური რესპუბლიკის პროგრესს ურთიერთობათა ნორმალიზაციაში. ორივე მხარეს მოუწოდეს შეეწყვიტა დემილიტარიზაციის რეჟიმის დარღვევები, ეთანამშრომლა გაეროს დამკვირვებლებთან და უზრუნველყოს დამკვირვებლების სრული გადაადგილების თავისუფლება. ორივე ქვეყანას მოუწოდეს განეხორციელებინა რეზოლუცია 1252-ით გათვალისწინებული ნდობის განმტკიცების ღონისძიებები და თვეში სულ მცირე ორჯერ ეცნობებინა თავიანთი ორმხრივი მოლაპარაკებების პროგრესის შესახებ. და ბოლოს, რეზოლუცია 1088-ით უფლებამოსილ და რეზოლუცია 1357-ით გახანგრძლივებულ სტაბილიზაციის ძალებს (SFOR) დაევალა UNMOP-თან თანამშრომლობა. ხორვატიამ მოითხოვა მისიის შეჩერება, რათა ორივე ქვეყანას მეტი დრო ჰქონოდა განსხვავებათა მოსაგვარებლად, მაშინ როცა მონტენეგრო უფრო გრძელი მანდატის მომხრე იყო.<ref>{{cite news|last=[[Tanjug]]; AFP; [[B92]]|title=Security Council Extends Mandate of UN Mission in Prevlaka|url=http://www.setimes.com/cocoon/setimes/xhtml/mk/features/setimes/newsbriefs/2002/01/020116-GEORGI-012|newspaper=[[Southeast European Times]]|date=16 January 2002|archive-url=https://web.archive.org/web/20211004123556/http://www.setimes.com/cocoon/setimes/xhtml/mk/features/setimes/newsbriefs/2002/01/020116-GEORGI-012|archive-date=4 ოქტომბერი 2021|access-date=25 აპრილი 2026}}</ref> ==აგრეთვე იხილეთ== *[[იუგოსლავიის დაშლა]] *[[იუგოსლავიის ომები]] ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://undocs.org/S/RES/1387(2002) Text of the Resolution at undocs.org] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 2002}} [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს 2002 წლის რეზოლუციები]] [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები ხორვატიის შესახებ]] [[კატეგორია:2002 წელი ხორვატიაში]] [[კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები იუგოსლავიის ომების შესახებ]] el0zndcv3nqwstdwpmbb1bgb06fcqcr 0 885902 5564444 5556757 2026-10-24T06:14:03Z InternetArchiveBot 124291 დაარქივდა 1 წყარო და 0 წყარო მოინიშნა მკვდრად. #IABot (v2.0.9.6) 5564444 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პიროვნება | სიგანე = | სახელი = ბრეტ გელმანი | ფოტო =Brett Gelman by Gage Skidmore 2.jpg | ფოტოს სიგანე = |წარწერა = გელმანი 2024 წლის WonderCon-ზე | ალტ = | მშობლსახელი = | ენის კოდი = | დაბსახელი = | დაბთარიღი = [[6 ოქტომბერი]], [[1976]] (49 წლის) | დაბადგილი = | მოინათლა = | გაუჩინარების თარიღი = | გაუჩინარების ადგილი = | გაუჩინარების სტატუსი = | გარდთარიღი = | გარდადგილი = | გარდაცვალების მიზეზი = | სხეულის პოვნის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილის კოორდინატები = | ძეგლები = | რეზიდენცია = | სხვა სახელები = | ეროვნება = | მოქალაქეობა = | ეთნიკური წარმომავლობა = | ქვეშევრდომობა = | განათლება =ჩრდილოეთ კაროლინას უნივერსიტეტის ხელოვნების სკოლა | ალმა-მატერი = | მოღვაწეობა = | საქმიანობა ={{Hlist|[[მსახიობი]]|[[კომიკოსი]]|[[პროდიუსერი]]|[[სცენარისტი]]}} | აქტიურობის წლები =[[2004]]-დღემდე | დამსაქმებელი = | ორგანიზაცია = | ხელფასი = | ქონება = | ცნობილია როგორც = | ცნობილი ნაშრომები = | სიმაღლე = | წონა = | წოდება = | წლები = | წინამორბედი = | მემკვიდრე = | პარტია = | მოძრაობა = | ოპონენტები = | რელიგია = | წაყენებული ბრალდება = | განაჩენი = | დანაშაულებრივი სტატუსი = | მეუღლეები = | პარტნიორები = | შვილები = | მამა = | დედა = | ნათესავები = | ჯილდოები = | მოსახმობი სიგნალი = | სუფთა მოგება = | სახელი1 = | მოდული1 = | სახელი2 = | მოდული2 = | სახელი3 = | მოდული3 = | სახელი4 = | მოდული4 = | სახელი5 = | მოდული5 = | სახელი6 = | მოდული6 = | სახელი7 = | მოდული7 = | საიტი = | ხელმოწერა = | ხელმოწერის ზომა = | ხელმოწერა ალტ = | შენიშვნები = }} '''ბრეტ გელმანი''' (დ.[[6 ოქტომბერი]], [[1976]])<ref>{{cite web | url=https://buffalonews.com/news/archives/collection_c6de5f66-e0e9-5c1f-9288-55fcf5441b68.html | title=Celebrity Birthdays: Oct. 6 | date=October 6, 2020 }} {{Dead link|date=ოქტომბერი 2026 |bot=InternetArchiveBot }}</ref> — [[ამერიკელი]] [[მსახიობი]] და [[კომიკოსი]].<ref name=NYTimes-EarlyImprov-2006>{{cite news|last1=St. John|first1=Warren|title=Seinfeld It Ain't|url=https://www.nytimes.com/2006/01/29/fashion/sundaystyles/seinfeld-it-aint.html|work=[[The New York Times]]|date=January 29, 2006}}</ref> ის ყველაზე მეტად ცნობილია მარიეი ბაუმანის როლით [[Netflix]]-ის საშინელებათა და ზებუნებრივი ჟანრის სერიალში ''„[[უცნაური ამბები|Stranger Things]]“'' და მარტინის როლით [[BBC]]-ის კომედიურ სერიალში ''„[[Fleabag (სერიალი)|Fleabag]]“''. გელმანმა კარიერა [[2000-იანები|2000]]-იან წლებში, როგორც კომიკოსმა, ისე დაიწყო. მომდევნო ათწლეულში მან პოპულარობა მოიპოვა Adult Swim-ის მრავალ შოუში მონაწილეობით; მათ შორის განსაკუთრებით აღსანიშნავია სერიალი „Eagleheart“. ამ პერიოდში ის ასევე იყო [[NBC]]-ის [[სიტკომი|სიტკომის]] „Go On“, Comedy Central-ის სერიალის ''„Another Period“'' და FX-ის კომედიური სერიალის ''„Married“''-ის ძირითადი სამსახიობო შემადგენლობაში.<ref name="AVClub-GoOn-2012">{{cite news |last1=Adams |first1=Erik |date=September 11, 2012 |title=Brett Gelman on playing Go On's "smoke monster" |work=[[The A.V. Club]] |url=http://www.avclub.com/article/brett-gelman-on-playing-igo-onis-smoke-monster-84773}}</ref>'' გელმანმა პოპულარობა [[2010-იანები|2010]]-იანი წლების მიწურულს მოიპოვა სერიალებში — ''„Fleabag“'' და ''„Stranger Things“'' — შესრულებული მეორეხარისხოვანი როლებით, ისევე როგორც მონაწილეობით პროექტებში ''„Camping“'' და ''„Mr. Mercedes“''. როგორც გამხმოვანებელმა, მან მონაწილეობა მიიღო Comedy Central-ის სერიალებში — ''„Jeff & Some Aliens“'' და ''„TripTank“'', ხოლო მოგვიანებით Netflix-ის პროექტებში — ''„I Heart Arlo“'', ''„Inside Job“'' და სხვა. მან მთავარი როლი შეასრულა Apple TV+-ის დრამატულ სერიალში ''„Lady in the Lake“''. ==ადრეული ცხოვრება== გელმანის მამა ფოტოაპარატების გამყიდველი იყო. თავად გელმანი ებრაულ ოჯახში გაიზარდა და ჰყავს უმცროსი და, რომელიც მეტყველების თერაპევტია.<ref name=WTF-Podcast-AdultSwim-2012>{{cite news|last1=Maron|first1=Marc|title=Episode 303 - Brett Gelman|url=http://www.wtfpod.com/podcast/episodes/episode_303_-_brett_gelman?rq=brett%20gelman|work=[[WTF with Marc Maron]]|date=August 9, 2012|format=Podcast}}</ref> გელმანმა [[ილინოისის შტატი|ილინოისის შტატში]] მდებარე ჰაილენდ-პარკის საშუალო სკოლა დაამთავრა.<ref name=Gothamist-CrackedOut-2007>{{cite news|last1=Kharakh|first1=Ben|title=Brett Gelman, Writer, Comedian, and Actor|url=http://gothamist.com/2007/02/20/brett_gelman_wr.php|work=[[Gothamist]]|date=February 20, 2007|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20160107053258/http://gothamist.com/2007/02/20/brett_gelman_wr.php|archive-date=January 7, 2016}}</ref> მან ასევე დაასრულა ჩრდილოეთ კაროლინის უნივერსიტეტის ხელოვნების სკოლა, სადაც თეატრალური ხელოვნების კლასიკური განათლება მიიღო.<ref name=WTF-Podcast-AdultSwim-2012/> ==კარიერა== კოლეჯის დამთავრების შემდეგ, გელმანი [[ნიუ-იორკი|ნიუ-იორკში]] გადავიდა საცხოვრებლად თავის თანაკურსელთან, მსახიობ [[ჯონ დეილი|ჯონ დეილისთან]] ერთად.<ref name=WTF-Podcast-AdultSwim-2012/> ნიუ-იორკში ყოფნისას, ის რეგულარულად გამოდიოდა „Upright Citizens Brigade“-ის [[თეატრი|თეატრში]], როგორც დუეტ ''„Cracked Out“''-ისა და სკეტჩ-ჯგუფ ''„Mr. A$$“''-ის წევრი.<ref name=UCB-Bio>{{cite web|title=Brett Gelman|url=http://www.ucbcomedy.com/user/881|website=[[Upright Citizens Brigade Theatre]]}}</ref> ნიუ-იორკის ლატარიის პოპულარული რეკლამიდან მიღებული შემოსავალი გარკვეული პერიოდის განმავლობაში მის შემოქმედებას აფინანსებდა. გელმანმა შექმნა სოლო-სპექტაკლი სახელწოდებით ''„1,000 Cats“''.<ref name=ComicsComic-1000Cats-2008>{{cite news|last1=McCarthy|first1=Sean L.|title=Brett Gelman's "1,000 Cats"|url=http://thecomicscomic.com/2008/03/05/brett-gelmans-1/|work=The Comic's Comic|date=March 5, 2008}}</ref> გელმანი მონაწილეობს ფილმებში ''„The Other Guys“'' და ''„30 Minutes or Less“''. მან [[კრის ელიოტი|კრის ელიოტთან]] ერთად ითამაშა Adult Swim-ის სერიალში ''„Eagleheart“'', სადაც ბრეტ მობლის როლს ასრულებდა. გარდა ამისა, ის რეგულარულად მონაწილეობს [[HBO]]-ს პროექტში ''„Funny or Die Presents“'' და Comedy Central-ის შოუში ''„Nick Swardson's Pretend Time“''. მას ჰქონდა პერიოდული როლები სერიალებში — ''„The Life & Times of Tim“'' და ''„The Inbetweeners“'', ასევე სტუმრის სტატუსით მონაწილეობდა ისეთ [[კომედია|კომედიურ]] შოუებში, როგორიცაა: ''„Bored to Death“'', ''„Curb Your Enthusiasm“'', ''„The Office“'', ''„Happy Endings“'', ''„Aqua Teen Hunger Force“'' და ''„The League“''. გელმანი ასევე მუშაობდა [[სცენარისტი|სცენარისტად]] [[MTV]]-ის სკეტჩ-სერიალისთვის ''„Human Giant“'' და სკოტ ოკერმანისა და ბი ჯეი პორტერის მიერ შექმნილი საპილოტე სკეტჩ-შოუსთვის ''„The Right Now! Show“''. [[2010]] წელს გელმანი მონაწილეობდა Comedy Central-ის სკეტჩ-კომედიურ სპეციალურ გამოშვებაში ''„This Show Will Get You High“'', რომელიც [[მეტ ბესერი|მეტ ბესერმა]] შექმნა. ის ასევე თამაშობდა NBC-ის კომედიურ სერიალში ''„Go On“'', რომელშიც მთავარ როლს [[მეთიუ პერი]] ასრულებდა,<ref name=NYTimes-CharacterActing-GoOn-2012>{{cite news|last1=Egner|first1=Jeremy|title=J D Souther, Lucy Punch and Others in New Series|url=https://www.nytimes.com/2012/11/18/arts/television/j-d-souther-lucy-punch-and-others-in-new-series.html|work=[[The New York Times]]|date=November 14, 2012}}</ref> ხოლო FX-ის კომედიურ სერიალში ''„Married“'' — ეი ჯეის პერსონაჟს განასახიერებდა.<ref>{{Cite web |title=Brett Gleman as AJ in Married on FX |url=https://www.fxnetworks.com/shows/married/cast/brett-gelman-aj |access-date=December 14, 2023 |website=FX |language=}}</ref> [[2014]] წელს გელმანი უძღვებოდა სპეციალურ გასართობ შოუს სახელწოდებით ''„Dinner with Friends with Brett Gelman and Friends“'', რომელიც Adult Swim-ის ეთერში გავიდა.<ref name=LAWeekly-Dinner-AdultSwim-2014>{{cite news|last1=Ohanesian|first1=Liz|title=Comedian Brett Gelman Hosts a Dinner Party and It's Really Weird|url=http://www.laweekly.com/arts/comedian-brett-gelman-hosts-a-dinner-party-and-its-really-weird-4597290|work=[[LA Weekly]]|date=April 23, 2014|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20150315045124/http://www.laweekly.com/arts/comedian-brett-gelman-hosts-a-dinner-party-and-its-really-weird-4597290|archive-date=March 15, 2015}}</ref> [[2015]] წელს გელმანი ასევე მუშაობდა სცენარისტად Adult Swim-ის გასართობი ამბების პაროდიული სერიალის — „Hot Package“-ის მეორე სეზონზე. გარდა ამისა, ის პერიოდულად ჩნდებოდა ჰემიშის როლში Comedy Central-ის სერიალში ''„Another Period“'' და რონის როლში Starz-ის სერიალში ''„Blunt Talk“''. ამავე წელს, გელმანმა მონაწილეობა მიიღო სერიალ ''„[[Mad Men]]“''-ის ფინალურ ეპიზოდში.<ref name=Vulture-MadMen-2015>{{cite news|last1=Jones|first1=Nate|title=Brett Gelman on Playing a Naked Hippie in the Mad Men Finale|url=http://www.vulture.com/2015/05/brett-gelman-on-the-mad-men-finale.html|work=[[Vulture (blog)|Vulture]]|date=May 18, 2015}}</ref> [[2016]] წლის [[ივლისი|ივლისში]] გელმანმა მთავარი როლი შეასრულა სპეციალურ გამოშვებაში ''„Dinner in America with Brett Gelman“''. ეს იყო პროექტის — ''„Dinner with Friends with Brett Gelman and Friends“'' — გაგრძელება და ის [[რასიზმი|რასიზმსს]] ეძღვნებოდა.<ref name=WTF-Podcast-AdultSwim-DinnerAmerica-2016>{{cite news|last1=Maron|first1=Marc|title=Episode 719 - John C. Reilly / Brett Gelman|url=http://www.wtfpod.com/podcast/episode-719-john-c-reilly-brett-gelman?rq=brett%20gelman|work=[[WTF with Marc Maron]]|date=June 27, 2016|format=Podcast}}</ref> 2016 წლის [[ნოემბერი|ნოემბერში]] გელმანმა განაცხადა, რომ ტოვებდა ტელეარხებს — [[Cartoon Network]]-სა და Adult Swim-ს. მისი თქმით, ამის მიზეზი კომპანიაში ქალი თანამშრომლების მიმართ სავარაუდო ცუდი მოპყრობა და სკანდალური შოუს, ''„Million Dollar Extreme Presents: World Peace“''-ის პოპულარიზაცია გახდა.<ref name=HuffPo-AdultSwimExit-2016>{{cite news|last1=Strachan|first1=Maxwell|title=Adult Swim Star Severs Ties Over Late-Night Network's 'Misogyny'|url=http://www.huffingtonpost.com/entry/brett-gelman-adult-swim-cartoon-network_us_5829f49be4b060adb56f6f39|work=[[The Huffington Post]]|date=November 14, 2016}}</ref><ref name=Splitsider-AdultSwimExit-2016>{{cite news|last1=Wright|first1=Megh|title=Brett Gelman Says He's Severed Ties with Adult Swim Due to Their Treatment of Women|url=http://splitsider.com/2016/11/brett-gelman-says-hes-severed-ties-with-adult-swim-due-to-their-treatment-of-women/|work=Splitsider|date=November 14, 2016|access-date=November 15, 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20161116020249/http://splitsider.com/2016/11/brett-gelman-says-hes-severed-ties-with-adult-swim-due-to-their-treatment-of-women/|archive-date=November 16, 2016|url-status=dead}}</ref><ref name=Paste-AdultSwimExit-2016>{{cite news|last1=Loftus|first1=Jamie|title=Brett Gelman Doesn't Want Your Praise for Ditching Adult Swim|url=https://www.pastemagazine.com/articles/2016/11/brett-gelman-doesnt-want-your-praise-for-ditching.html|work=[[Paste (magazine)|Paste]]|date=November 15, 2016}}</ref><ref name=ChicagoTrib-AdultSwimExit-2016>{{cite news|last1=Roti|first1=Jessi|title=Brett Gelman wants action, not props for his split from 'Adult Swim'|url=http://www.chicagotribune.com/entertainment/chicagoinc/ct-brett-gelman-leaves-adult-swim-wants-action-story.html|work=[[Chicago Tribune]]|date=November 17, 2016}}</ref> [[2017]] წელს გელმანმა მთავარი როლი შეასრულა ფილმში ''„Lemon“'', რომლის თანასცენარისტიც თავად იყო. ფილმში მასთან ერთად მონაწილეობდნენ [[ჯუდი გრირი]], [[მაიკლ სერა]], [[ნია ლონგი]] და [[ჯილიან ჯეიკობსი]], [[რეჟისორი]] კი ჯანიცა ბრავო გახლდათ.<ref>{{cite web|url=https://variety.com/2016/film/news/brett-gelman-judy-greer-comedy-lemon-1201838488/|title=Michael Cera, Brett Gelman Starring in Dark Comedy 'Lemon'|website=[[Variety (magazine)|Variety]]|first=Dave|last=McNary|date=August 17, 2016|access-date=March 12, 2017}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.screendaily.com/news/us-briefs-burn-later-productions-killer-films-cast-lemon/5108540.article|title=US Briefs: Burn Later Productions, Killer Films cast 'Lemon'|website=[[Screen International]]|first=Jeremy|last=Kay|date=August 17, 2016|access-date=March 12, 2017}}</ref> ფილმის მსოფლიო პრემიერა სანდენსის კინოფესტივალზე 2017 წლის [[22 იანვარი|22 იანვარს]] შედგა.<ref>{{cite web|url=https://www.sundance.org/blogs/news/competition-and-next-films-announced-for-2017-festival|title=2017 SUNDANCE FILM FESTIVAL: COMPETITION AND NEXT LINEUP ANNOUNCED|website=[[Sundance Film Festival]]|date=November 29, 2016|access-date=March 12, 2017}}</ref> 2016 წელს გამოცხადდა, რომ გელმანი Netflix-ის პოპულარული [[სამეცნიერო ფანტასტიკა|სამეცნიერო-ფანტასტიკური სერიალის]], ''„Stranger Things“''-ის მეორე სეზონში მიიღებდა მონაწილეობას. მან განასახიერა მურეი ბაუმანი — ყოფილი [[ჟურნალისტი]] და კონსპიროლოგი.<ref>{{Cite web |last=Schwindt |first=Oriana |date=November 18, 2016 |title='Stranger Things' Season 2 Adds Brett Gelman as Conspiracy Theorist |url=https://variety.com/2016/tv/news/stranger-things-season-2-netflix-brett-gelman-1201922036/ |access-date=December 14, 2023 |website=Variety |language=}}</ref> მეოთხე სეზონიდან მისი პერსონაჟი სამსახიობო დასის მთავარ შემადგენლობაში გადავიდა.~ [[2018]] წელს მან მთავარი როლი შეასრულა დამოუკიდებელ მხატვრულ ფილმში ''„Room for Rent“''. მასთან ერთად ფილმში მონაწილეობდნენ [[მარკ ლიტლი]], [[კარლა გალო]], [[სტეფანი უირი]], [[პატრიკ ადამსი]] და [[მარკ მაკკინი]].<ref>{{Cite web |date=November 1, 2018 |title=Room for Rent Reviews Film Threat |url=https://filmthreat.com/reviews/room-for-rent/ |access-date=December 14, 2023 |language=en-US}}</ref> [[2022]] წელს გამოცხადდა, რომ გელმანი მონაწილეობას მიიღებდა Apple TV+-ის დრამატულ სერიალში ''„Lady in the Lake“'', რომელიც [[ლორა ლიპმანი|ლორა ლიპმანის]] ამავე სახელწოდების [[რომანი|რომანის]] მიხედვითაა გადაღებული.<ref>{{Cite web |last=Andreeva |first=Nellie |date=April 26, 2022 |title='Lady In The Lake': Y'lan Noel, Mikey Madison, Brett Gelman Join Apple Limited Series |url=https://deadline.com/2022/04/lady-in-the-lake-ylan-noel-mikey-madison-brett-gelman-apple-limited-series-1235010326/ |access-date=December 15, 2023 |website=Deadline |language=}}</ref> ===სხვა ნამუშევრები=== გელმანი და მისი პარტნიორი, ჯონ დეილი, მრავალი წლის განმავლობაში გამოდიოდნენ, როგორც კომედიური რეპ-დუეტი — ''Cracked Out''.<ref>{{cite web|url=http://splitsider.com/2014/04/talking-to-brett-gelman-about-his-new-adult-swim-special/|title=Talking to Brett Gelman About His New Adult Swim Special|last=Evans|first=Bradford|date=April 23, 2014|website=Splitsider.com|access-date=March 12, 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170313125539/http://splitsider.com/2014/04/talking-to-brett-gelman-about-his-new-adult-swim-special/|archive-date=March 13, 2017|url-status=dead}}</ref> გელმანმა აღიარება მოიპოვა პერსონაჟ ''„Little Bit Of Luck“''-ის როლისთვის ნიუ-იორკის ლატარიის სარეკლამო კამპანიაში ''„Take 5“'', რომელიც [[2008]] წლიდან [[2011]] წლამდე მიმდინარეობდა. გელმანის თქმით, პერსონაჟის შთაგონების წყარო როკერი [[გატრი გოვანი|გატრი გოვანია]].<ref>{{cite web|url=http://thecomicscomic.com/2014/09/04/brett-gelman-remembers-his-new-york-lottery-ad-campaign-on-conan/|title=Brett Gelman remembers his New York Lottery Ad Campaign on Conan|website=TheComicsComic.com|first=Sean|last=L. McCarthy|date=April 4, 2014|access-date=March 12, 2017}}</ref> გელმანი ხშირად სტუმრობდა პოდკასტს ''„Comedy Bang! Bang!“'', ისევე როგორც სხვა გადაცემებს Earwolf-ის პოდკასტინგ-ქსელიდან. [[2011]] წელს მან საკუთარი პოდკასტი, ''„Gelmania“'', დაიწყო, რომელიც ასევე ხელმისაწვდომია Earwolf Network-ზე. გელმანის თქმით, მას სურდა, რომ მის პოდკასტს აესახა მსოფლიოს მრავალი შიში, რისხვა და სევდა, მაგრამ ეს ძალიან სულელური პრიზმით გაეკეთებინა.<ref name=RossCarey-Podcast-2012>{{cite web|last1=Carey|first1=Ross|title=Episode 70: Featuring Brett Gelman|url=http://www.rosscarey.com/2012/10/08/episode-70-featuring-brett-gelman/|website=RossCarey.com|format=Podcast|date=October 8, 2012}}</ref><ref>{{cite web|url=http://gelmaniapodcast.com|title=Gelmania Podcast|access-date=March 12, 2017}}{{Dead link|date=მაისი 2026 |bot=InternetArchiveBot }}</ref> ==პირადი ცხოვრება== [[2015]] წლის [[დეკემბერი|დეკემბერში]] გელმანმა ჯანიცა ბრავოზე იქორწინა.<ref name=Filmmaker-GregoryGoesBoom-2014>{{cite news|last1=Rizov|first1=Vadim|title=25 New Faces of Independent Film: Janicza Bravo|url=https://filmmakermagazine.com/people/janicza-bravo/|work=[[Filmmaker (magazine)|Filmmaker Magazine]]|date=2014}}</ref><ref name=VivaLasVegas-Marriage-2015>{{cite web|title=Brett Janicza Wedding Ceremony at Viva Las Vegas Wedding Chapels in The Main Chapel|url=http://websites.vivalasvegasweddings.com/websites/index.php/find-a-wedding/8314?view=website|website=Viva Las Vegas Weddings|date=December 22, 2015|access-date=December 26, 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20161226215125/http://websites.vivalasvegasweddings.com/websites/index.php/find-a-wedding/8314?view=website|archive-date=December 26, 2016|url-status=dead}}</ref> წყვილმა ერთმანეთი ნიუ-იორკში გაიცნო, როდესაც ნიუ-იორკის ლატარიის სარეკლამო რგოლზე მუშაობდნენ.<ref name=Reddit-IAmI-2015>{{cite web|title=Brett Gelman is Here to Change You! • /r/IAmA|url=https://www.reddit.com/r/IAmA/comments/2vsbzp/brett_gelman_is_here_to_change_you/|website=[[Reddit]]|date=February 13, 2015}}</ref><ref name=TribecaFilmFest-HardWorld-2016>{{cite news|last1=Gills|first1=Melina|title=Hard World For Small Things Creator Janicza Bravo Tackles Police Brutality Through VR|url=https://tribecafilm.com/stories/interview-janicza-bravo-hard-world-small-things-tribeca-film-festival-virtual-arcade|work=[[Tribeca Film Festival]]|date=March 23, 2016|access-date=December 26, 2016|archive-date=March 29, 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190329055318/https://www.tribecafilm.com/stories/interview-janicza-bravo-hard-world-small-things-tribeca-film-festival-virtual-arcade|url-status=dead}}</ref> ისინი [[2018]] წელს განქორწინდნენ.<ref>{{Cite web|url=https://www.esquire.com/style/mens-fashion/a29476233/brett-gelman-stranger-things-fleabag-actor-fashion-style-clothing-interview/|title='Fleabag' and 'Stranger Things' Star Brett Gelman Wants Men to Be Better—and Dress Better, Too|last=Evans|first=Jonathan|date=October 15, 2019|website=Esquire|language=en-US|access-date=January 31, 2020}}</ref> გელმანმა მსახიობსა და მოდელ არი დაიანთან ნიშნობის შესახებ [[2023]] წლის [[აპრილი|აპრილში]] [[Instagram]]-ის საშუალებით განაცხადა.<ref>{{cite news |last1=Hajdenberg |first1=Jackie |title='Stranger Things' star Brett Gelman proposes to girlfriend in Jerusalem |url=https://www.timesofisrael.com/stranger-things-star-brett-gelman-proposes-to-girlfriend-in-jerusalem/ |access-date=November 7, 2023 |work=[[The Times of Israel]] |date=May 2, 2023}}</ref> [[ღაზის ომი|ღაზის ომის]] განმავლობაში, გელმანი Instagram-ზე [[ისრაელი|ისრაელის]] აქტიური მხარდამჭერი იყო. 2023 წლის [[ნოემბერი|ნოემბერში]] გელმანი იმ ათზე მეტ კრეატორსა და ცნობილ ადამიანს შორის აღმოჩნდა, რომლებმაც [[TikTok]]-ის ხელმძღვანელობას ღია წერილით მიმართეს. წერილში ისინი ამტკიცებდნენ, რომ აპლიკაცია პირდაპირ უწყობს ხელს [[ანტისემიტიზმი|ანტისემიტიზმის]] გავრცელებას. TikTok-მა უარყო ბრალდებები იმის შესახებ, რომ პლატფორმა საკუთარ არხებში პროპალესტინურ და ანტიისრაელურ კონტენტს უწევს პოპულარიზაციას. კომპანიის განცხადებით, მიუხედავად იმისა, რომ პლატფორმა რეგულარულად ფილტრავს ანტისემიტურ, ანტიარაბულ რასისტულ და [[ისლამოფობია|ისლამოფობიურ]] შინაარსს, ის არ ზღუდავს და არც ხელოვნურად აძლიერებს ისეთი კონტენტის გავრცელებას, რომელიც ისრაელის მთავრობის კრიტიკას შეიცავს.<ref>{{Cite web |date=November 14, 2023 |title=Brett Gelman speaks at the March for Israel rally in DC |url=https://news.yahoo.com/brett-gelman-speaks-march-israel-173726190.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20231120152651/https://news.yahoo.com/brett-gelman-speaks-march-israel-173726190.html |url-status=dead |archive-date=November 20, 2023 |access-date=November 20, 2023 |website=Yahoo News |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Swindle |first=David |date=November 15, 2023 |title='Friends turned their backs on me this month,' Jewish actor Brett Gelman says |url=https://www.clevelandjewishnews.com/jns/friends-turned-their-backs-on-me-this-month-jewish-actor-brett-gelman-says/article_0793542f-dfc7-5d68-9024-4f3023655e6a.html |access-date=November 20, 2023 |website=Cleveland Jewish News |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20231120153337/https://www.clevelandjewishnews.com/jns/friends-turned-their-backs-on-me-this-month-jewish-actor-brett-gelman-says/article_0793542f-dfc7-5d68-9024-4f3023655e6a.html |archive-date=ნოემბერი 20, 2023}}</ref> იმავე წლის ბოლოს იგი ისრაელის სკეტჩ-კომედიურ პროგრამაში ''„Eretz Nehederet“'' გამოჩნდა, სადაც, როგორც ''„Times of Israel“'' აღწერს, ამერიკელ მემარცხენეებსა და განსაკუთრებით უნივერსიტეტებში არსებულ ანტიისრაელურ განწყობებს დასცინა.<ref>{{Cite web|url=https://www.timesofisrael.com/actor-brett-gelman-joins-eretz-nehederet-to-skewer-us-progressives/|title=Actor Brett Gelman joins 'Eretz Nehederet' to skewer US progressives &#124; The Times of Israel|website=[[The Times of Israel]] |date=December 27, 2023 |accessdate=February 25, 2024}}</ref> ==რესურსები ინტერნეტში== * {{IMDb name|1443368}} ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:დაბადებული 6 ოქტომბერი]] [[კატეგორია:დაბადებული 1976]] [[კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები]] [[კატეგორია:XXI საუკუნის ამერიკელი კომიკოსები]] [[კატეგორია:XXI საუკუნის ამერიკელი მამაკაცი მსახიობები]] [[კატეგორია:XXI საუკუნის ამერიკელი მამაკაცი მწერლები]] [[კატეგორია:XXI საუკუნის ამერიკელი სცენარისტები]] [[კატეგორია:ამერიკელი მამაკაცი გამხმოვანებლები]] [[კატეგორია:ამერიკელი მამაკაცი ტელემსახიობები]] [[კატეგორია:ილინოისელი სცენარისტები]] [[კატეგორია:ამერიკელი მამაკაცი კინომსახიობები]] 10o8wto3nuku7mddy9af41msus006c5 0 890879 5564488 5407477 2026-10-24T10:47:46Z InternetArchiveBot 124291 დაარქივდა 1 წყარო და 0 წყარო მოინიშნა მკვდრად. #IABot (v2.0.9.6) 5564488 wikitext text/x-wiki [[File:Half light radius simple.svg|thumb|right|ეფექტური რადიუსი ''R_e'' გვიჩვენებს გალაქტიკის იმ რეგიონს, რომელშიც სინათლის ნახევარი გამოსხივდება.]] '''გალაქტიკის ეფექტური რადიუსი''' ან '''ნახევარი სინათლის რადიუსი''' (<math>R_e</math>) — [[რადიუსი]], რომლის ფარგლებშიც [[გალაქტიკა|გალაქტიკის]] მთლიანი სინათლის ნახევარი გამოსხივდება.<ref>{{cite web |title=Half-light Radius |url=http://astronomy.swin.edu.au/cms/astro/cosmos/h/Half-light+Radius |publisher=Swinburne University |accessdate=22 May 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200410141303/http://astronomy.swin.edu.au/cms/astro/cosmos/H/Half-light+Radius |archive-date=10 აპრილი 2020}}</ref><ref>{{cite book | first1=James | last1=Binney | first2=Scott | last2=Tremaine | title=Galactic Dynamics | edition=Second | date=2008 | publisher=Princeton Series in Astrophysics | isbn=9780691130279 | page=21}}</ref> ეს განმარტება ვარაუდობს, რომ გალაქტიკას აქვს სფერული სიმეტრია ან სულ მცირე წრიული სიმეტრია, როდესაც ის ციურ სფეროზეა პროეცირებული. ობიექტებისთვის, რომლებსაც არ აქვთ ეს სიმეტრიები, შეიძლება გამოყენებულ იქნას კონტური ან [[იზოფოტი]], რომლის ფარგლებშიც სინათლის ნახევარი გამოსხივდება. <math>R_e</math> მნიშვნელოვანი პარამეტრია [[დე ვოკულერის კანონი]],<ref>{{cite journal | last = Mazure | first = Alain | title = Exact solutions for the spatial de Vaucouleurs and Sérsic laws and related quantities|url= https://www.aanda.org/articles/aa/pdf/2002/08/aa1928.pdf | date = 15 February 2002 | journal = Astronomy & Astrophysics| volume = 383 | issue = 2 | pages = 384–389 |doi= 10.1051/0004-6361:20011751 | arxiv = astro-ph/0112147 | bibcode = 2002A&A...383..384M | s2cid = 17651247 }}</ref> რომელიც აჩვენებს ზედაპირის სიკაშკაშის დამოკიდებულებას გალაქტიკის ცენტრამდე ხილულ მანძილზე. :<math> I(R) = I_e \cdot e^{-7.67 \left( \sqrt[4]{\frac R {R_e}} - 1 \right)}, </math> სადაც <math>I_e</math> უდრის ზედაპირულ სიკაშკაშეს, როდესაც <math>R = R_e</math>, ხოლო როცა <math>R = 0</math> :<math> I(R=0) = I_e \cdot e^{7.67} \approx 2000 \cdot I_e, </math> ანუ, გალაქტიკის ცენტრის ზედაპირის სიკაშკაშე დაახლოებით <math>2000 \cdot I_e</math>-ია. ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:ასტროფიზიკა]] m43og2o9rb0c0lq8wu51j6x9c0tfgtw 2 890991 5564120 5562540 2026-10-23T16:11:18Z LALAMXM 183941 5564120 wikitext text/x-wiki {| class="wikitable" ![[:en:UFC_Fight_Night:_Dern_vs._Ribas_2|UFC Fight Night: Dern vs. Ribas 2]] !14-5-0 !{{Flagicon image|solid_lime_with_number_6.png}} |{{Flagicon|US}} [[:en:Mackenzie_Dern|'''M. Dern''']] |{{Flagicon|ბრაზილია}} [[:en:Amanda_Ribas|'''A. Ribas''']] !{{Flagicon image|solid_red_with_number_8.png}} !12-5-0 |{{Flagicon|USA}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] |- ![[:en:UFC_311|UFC 311]] !26-1-0 !{{Flagicon image|Solid_yellow_with_letter_c.png}} |{{Flagicon|რუსეთი}} [[ისლამ მახაჩევი|'''I. Makhachev''']] |{{Flagicon|ბრაზილია}} [[:en:Renato_Moicano|'''R. Moicano''']] !{{Flagicon image|Solid_red_with_number_10.png}} !20-5-1 |{{Flagicon|USA}} [[:en:Inglewood,_California|'''Inglewood''']] |- ![[:en:UFC_Fight_Night:_Adesanya_vs._Imavov|UFC Fight Night: Adesanya vs. Imavov]] !24-4-0 !{{Flagicon image|solid_red_with_number_2.png}} |{{Flagicon|Nigeria}} [[ისრაელ ადესანია|'''I. Adesanya''']] |{{Flagicon|France}} [[:en:Nassourdine_Imavov|'''N. Imavov''']] !{{Flagicon image|solid_lime_with_number_5.png}} !15-4-0 |{{Flagicon|Saudi Arabia}} [[ერ-რიადი|'''Riyadh''']] |- ![[:en:UFC_312|UFC 312]] !22-2-0 !{{Flagicon image|Solid_yellow_with_letter_c.png}} |{{Flagicon|South Africa}} [[დრიკუს დუ პლესი|'''D. du Plessis''']] |{{Flagicon|US}} [[შონ სტრიკლენდი|'''S. Strickland''']] !{{Flagicon image|Solid_red_with_number_1.png}} !29-6-0 |{{Flagicon|Australia}} [[სიდნეი|'''Sydney''']] |- ![[:en:UFC_Fight_Night:_Cannonier_vs._Rodrigues|UFC Fight Night: Cannonier vs. Rodrigues]] !17-8-0 !{{Flagicon image|solid_lime_with_number_7.png}} |{{Flagicon|US}} [[:en:Jared_Cannonier|'''J. Cannonier''']] |{{Flagicon|ბრაზილია}} [[:en:Gregory_Rodrigues|'''G. Rodrigues''']] !{{Flagicon image|solid_red.svg}} !16-5-0 |{{Flagicon|USA}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] |- ![[:en:UFC_Fight_Night:_Cejudo_vs._Song|UFC Fight Night: Cejudo vs. Song]] !16-4-0 !{{Flagicon image|solid_red_with_number_7.png}} |{{Flagicon|US}} [[:en:Henry_Cejudo|'''H. Cejudo''']] |{{Flagicon|China}} [[:en:Song_Yadong|'''S. Yadong''']] !{{Flagicon image|solid_lime_with_number_8.png}} !21-8-1 |{{Flagicon|US}} [[სიეტლი|'''Seattle''']] |- ![[:en:UFC_Fight_Night:_Kape_vs._Almabayev|UFC Fight Night: Kape vs. Almabayev]] !20-7-0 !{{Flagicon image|solid_lime_with_number_6.png}} |{{Flagicon|Portugal}} [[:en:Manel_Kape|'''M. Kape''']] |{{Flagicon|Kazakhstan}} [[:en:Asu_Almabayev|'''A. Almabayev''']] !{{Flagicon image|solid_red_with_number_8.png}} !21-2-0 |{{Flagicon|USA}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] |- ![[:en:UFC_313|UFC 313]] !12-2-0 !{{Flagicon image|Solid_yellow_with_letter_c.png}} |{{Flagicon|ბრაზილია}} [[ალექს პერეირა|'''A. Pereira''']] |{{Flagicon|რუსეთი}} [[მაგომედ ანკალაევი|'''M. Ankalaev''']] !{{Flagicon image|Solid_lime_with_number_1.png}} !20-1-1 |{{Flagicon|USA}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] |- ![[:en:UFC_Fight_Night:_Vettori_vs._Dolidze_2|UFC Fight Night: Vettori vs. Dolidze 2]] !19-6-1 !{{Flagicon image|solid_red_with_number_8.png}} |{{Flagicon|Italy}} [[:en:Marvin_Vettori|'''M. Vettori''']] |{{Flagicon|Georgia}} [[რომან დოლიძე|'''R. Dolidze''']] !{{Flagicon image|solid_lime_with_number_12.png}} !14-3-0 |{{Flagicon|USA}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] |- ![[:en:UFC_Fight_Night:_Edwards_vs._Brady|UFC Fight Night: Edwards vs. Brady]] !22-4-0 !{{Flagicon image|Solid_red_with_number_1.png}} |{{Flagicon|England}} [[:en:Leon_Edwards|'''L. Edwards''']] |{{Flagicon|US}} [[:en:Sean_Brady_(fighter)|'''S. Brady''']] !{{Flagicon image|solid_lime_with_number_5.png}} !17-1-0 |{{Flagicon|UK}} [[ლონდონი|'''London''']] |- ![[:en:UFC_on_ESPN:_Moreno_vs._Erceg|UFC on ESPN: Moreno vs. Erceg]] !22-8-2 !{{Flagicon image|solid_lime_with_number_2.png}} |{{Flagicon|Mexico}} [[:en:Brandon_Moreno|'''B. Moreno''']] |{{Flagicon|Australia}} [[:en:Steve_Erceg|'''S. Erceg''']] !{{Flagicon image|solid_red_with_number_8.png}} !12-3-0 |{{Flagicon|Mexico}} [[მეხიკო|'''Mexico City''']] |- ![[:en:UFC_on_ESPN:_Emmett_vs._Murphy|UFC on ESPN: Emmett vs. Murphy]] !19-4-0 !{{Flagicon image|solid_red_with_number_8.png}} |{{Flagicon|US}} [[:en:Josh_Emmett|'''J. Emmett''']] |{{Flagicon|England}} [[:en:Lerone_Murphy|'''L. Murphy''']] !{{Flagicon image|solid_lime_with_number_10.png}} !15-0-1 |{{Flagicon|USA}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] |- ![[:en:UFC_314|UFC 314]] !26-4-0 !{{Flagicon image|Solid_lime_with_number_1.png}} |{{Flagicon|Australia}} [[ალექსანდერ ვოლკანოვსკი|'''A. Volkanovski''']] |{{Flagicon|ბრაზილია}} [[:en:Diego_Lopes_(fighter)|'''D. Lopes''']] !{{Flagicon image|Solid_red_with_number_3.png}} !26-6-0 |{{Flagicon|USA}} [[მაიამი|'''Miami''']] |- ![[:en:UFC_on_ESPN:_Machado_Garry_vs._Prates|UFC on ESPN: Machado Garry vs. Prates]] !15-1-0 !{{Flagicon image|solid_lime_with_number_7.png}} |{{Flagicon|Ireland}} [[:en:Ian_Machado_Garry|'''I. Machado Garry''']] |{{Flagicon|ბრაზილია}} [[:en:Carlos_Prates|'''C. Prates''']] !{{Flagicon image|solid_red_with_number_13.png}} !21-6-0 |{{Flagicon|USA}} [[კანზას-სიტი|'''Kansas City''']] |- ![[:en:UFC_on_ESPN:_Sandhagen_vs._Figueiredo|UFC on ESPN: Sandhagen vs. Figueiredo]] !17-5-0 !{{Flagicon image|solid_lime_with_number_4.png}} |{{Flagicon|US}} [[კორი სენდჰეგენი|'''C. Sandhagen''']] |{{Flagicon|ბრაზილია}} [[:en:Deiveson_Figueiredo|'''D. Figueiredo''']] !{{Flagicon image|solid_red_with_number_5.png}} !24-4-1 |{{Flagicon|US}} [[დე-მოინი|'''Des Moines''']] |- ![[:en:UFC_315|UFC 315]] !24-3-0 !{{Flagicon image|Solid_yellow_with_letter_c.png}} |{{Flagicon|US}} [[ბელალ მუჰამედი|'''B. Muhammad''']] |{{Flagicon|Australia}} [[:en:Jack_Della_Maddalena|'''J. Della Maddalena''']] !{{Flagicon image|Solid_lime_with_number_5.png}} !17-2-0 |{{Flagicon|Canada}} [[მონრეალი|'''Montreal''']] |- ![[:en:UFC_Fight_Night:_Burns_vs._Morales|UFC Fight Night: Burns vs. Morales]] !22-8-0 !{{Flagicon image|solid_red_with_number_8.png}} |{{Flagicon|ბრაზილია}} [[:en:Gilbert_Burns|'''G. Burns''']] |{{Flagicon|Ecuador}} [[:en:Michael_Morales_(fighter)|'''M. Morales''']] !{{Flagicon image|solid_lime_with_number_12.png}} !17-0-0 |{{Flagicon|USA}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] |- ![[:en:UFC_on_ESPN:_Gamrot_vs._Klein|UFC on ESPN: Gamrot vs. Klein]] !24-3-0 !{{Flagicon image|solid_lime_with_number_7.png}} |{{Flagicon|Poland}} [[:en:Mateusz_Gamrot|'''M. Gamrot''']] |{{Flagicon|Slovakia}} [[:en:Ľudovít_Klein|'''L. Klein''']] !{{Flagicon image|solid_red.svg}} !23-4-1 |{{Flagicon|USA}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] |- ![[:en:UFC_316|UFC 316]] !19-4-0 !{{Flagicon image|Solid_yellow_with_letter_c.png}} |{{Flagicon|Georgia}} [[მერაბ დვალიშვილი|'''M. Dvalishvili''']] |{{Flagicon|US}} [[შონ ო’მალი|'''S. O'Malley''']] !{{Flagicon image|Solid_red_with_number_1.png}} !18-2-0 |{{Flagicon|USA}} [[ნიუარკი|'''Newark''']] |- ![[:en:UFC_on_ESPN:_Usman_vs._Buckley|UFC on ESPN: Usman vs. Buckley]] !20-4-0 !{{Flagicon image|solid_lime_with_number_5.png}} |{{Flagicon|Nigeria}} [[კამარუ უსმანი|'''K. Usman''']] |{{Flagicon|US}} [[:en:Joaquin_Buckley|'''J. Buckley''']] !{{Flagicon image|solid_red_with_number_7.png}} !21-6-0 |{{Flagicon|US}} [[ატლანტა|'''Atlanta''']] |- ![[:en:UFC_on_ABC:_Hill_vs._Rountree_Jr.|UFC on ABC: Hill vs. Rountree Jr.]] !12-3-0 !{{Flagicon image|solid_red_with_number_4.png}} |{{Flagicon|US}} [[:en:Jamahal_Hill|'''J. Hill''']] |{{Flagicon|US}} [[:en:Khalil_Rountree_Jr.|'''K. Rountree Jr.''']] !{{Flagicon image|solid_lime_with_number_7.png}} !13-6-0 |{{Flagicon|Azerbaijan}} [[ბაქო|'''Baku''']] |- ![[:en:UFC_317|UFC 317]] !16-0-0 !{{Flagicon image|solid_lime.svg}} |{{Flagicon|Georgia}} [[ილია თოფურია|'''I. Topuria''']] |{{Flagicon|ბრაზილია}} [[ჩარლზ ოლივეირა|'''C. Oliveira''']] !{{Flagicon image|solid_red_with_number_2.png}} !35-10-0 |{{Flagicon|USA}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] |- ![[:en:UFC_on_ESPN:_Lewis_vs._Teixeira|UFC on ESPN: Lewis vs. Teixeira]] !28-12-0 !{{Flagicon image|solid_lime_with_number_9.png}} |{{Flagicon|US}} [[:en:Derrick_Lewis|'''D. Lewis''']] |{{Flagicon|ბრაზილია}} [[:en:Tallison_Teixeira|'''T. Teixeira''']] !{{Flagicon image|solid_red_with_number_13.png}} !8-0-0 |{{Flagicon|US}} [[ნეშვილი|'''Nashville''']] |- ![[:en:UFC_318|UFC 318]] !26-8-0 !{{Flagicon image|Solid_black_with_letter_c.png}} |{{Flagicon|US}} [[მაქს ჰოლოვეი|'''M. Holloway''']] |{{Flagicon|US}} [[დასტინ პორიე|'''D. Poirier''']] !{{Flagicon image|Solid_red_with_number_6.png}} !30-9-0 |{{Flagicon|US}} [[ახალი ორლეანი|'''New Orleans''']] |- ![[:en:UFC_on_ABC:_Whittaker_vs._de_Ridder|UFC on ABC: Whittaker vs. de Ridder]] !26-8-0 !{{Flagicon image|solid_red_with_number_5.png}} |{{Flagicon|Australia}} [[რობერტ უიტეკერი|'''R. Whittaker''']] |{{Flagicon|Netherlands}} [[:en:Reinier_de_Ridder|'''R. de Ridder''']] !{{Flagicon image|solid_lime_with_number_13.png}} !20-2-0 |{{Flagicon|UAE}} [[აბუ-დაბი|'''Abu Dhabi''']] |- ![[:en:UFC_on_ESPN:_Taira_vs._Park|UFC on ESPN: Taira vs. Park]] !16-1-0 !{{Flagicon image|solid_lime_with_number_6.png}} |{{Flagicon|Japan}} [[:en:Tatsuro_Taira|'''T. Taira''']] |{{Flagicon|South Korea}} [[:en:Park_Hyun-sung|'''P. Hyun-Sung''']] !{{Flagicon image|solid_red.svg}} !10-0-0 |{{Flagicon|USA}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] |- ![[:en:UFC_on_ESPN:_Dolidze_vs._Hernandez|UFC on ESPN: Dolidze vs. Hernandez]] !15-3-0 !{{Flagicon image|solid_red_with_number_9.png}} |{{Flagicon|Georgia}} [[რომან დოლიძე|'''R. Dolidze''']] |{{Flagicon|US}} [[:en:Anthony_Hernandez|'''A. Hernandez''']] !{{Flagicon image|solid_lime_with_number_10.png}} !14-2-0 |{{Flagicon|USA}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] |- ![[:en:UFC_319|UFC 319]] !23-2-0 !{{Flagicon image|Solid_yellow_with_letter_c.png}} |{{Flagicon|South Africa}} [[დრიკუს დუ პლესი|'''D. du Plessis''']] |{{Flagicon|UAE}} [[ხამზატ ჩიმაევი|'''K. Chimaev''']] !{{Flagicon image|Solid_lime_with_number_3.png}} !14-0-0 |{{Flagicon|USA}} [[ჩიკაგო|'''Chicago''']] |- ![[:en:UFC_Fight_Night:_Walker_vs._Zhang|UFC Fight Night: Walker vs. Zhang]] !21-9-0 !{{Flagicon image|solid_lime_with_number_13.png}} |{{Flagicon|ბრაზილია}} [[:en:Johnny_Walker_(fighter)|'''J. Walker''']] |{{Flagicon|China}} [[:en:Zhang_Mingyang|'''Z. Mingyang''']] !{{Flagicon image|Solid_red_with_number_14.png}} !19-6-0 |{{Flagicon|China}} [[შანხაი|'''Shanghai''']] |- ![[:en:UFC_Fight_Night:_Imavov_vs._Borralho|UFC Fight Night: Imavov vs. Borralho]] !16-4-0 !{{Flagicon image|solid_lime_with_number_2.png}} |{{Flagicon|France}} [[:en:Nassourdine_Imavov|'''N. Imavov''']] |{{Flagicon|ბრაზილია}} [[:en:Caio_Borralho|'''C. Borralho''']] !{{Flagicon image|solid_red_with_number_7.png}} !17-1-0 |{{Flagicon|France}} [[პარიზი|'''Paris''']] |- ![[:en:UFC_Fight_Night:_Lopes_vs._Silva|UFC Fight Night: Lopes vs. Silva]] !26-7-0 !{{Flagicon image|solid_lime_with_number_2.png}} |{{Flagicon|ბრაზილია}} [[:en:Diego_Lopes_(fighter)|'''D. Lopes''']] |{{Flagicon|ბრაზილია}} [[:en:Jean_Silva|'''J. Silva''']] !{{Flagicon image|Solid_red_with_number_10.png}} !16-2-0 |{{Flagicon|USA}} [[სან-ანტონიო|'''San Antonio''']] |- ![[:en:UFC_Fight_Night:_Ulberg_vs._Reyes|UFC Fight Night: Ulberg vs. Reyes]] !12-1-0 !{{Flagicon image|Solid_lime_with_number_3.png}} |{{Flagicon|New Zealand}} [[:en:Carlos_Ulberg|'''C. Ulberg''']] |{{Flagicon|US}} [[:en:Dominick_Reyes|'''D. Reyes''']] !{{Flagicon image|solid_lime_with_number_7.png}} !15-4-0 |{{Flagicon|Australia}} [[პერთი|'''Perth''']] |- ![[:en:UFC_320|UFC 320]] !21-1-1 !{{Flagicon image|Solid_yellow_with_letter_c.png}} |{{Flagicon|რუსეთი}} [[მაგომედ ანკალაევი|'''M. Ankalaev''']] |{{Flagicon|ბრაზილია}} [[ალექს პერეირა|'''A. Pereira''']] !{{Flagicon image|Solid_lime_with_number_1.png}} !12-3-0 |{{Flagicon|USA}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] |- ![[:en:UFC_Fight_Night:_Oliveira_vs._Gamrot|UFC Fight Night: Oliveira vs. Gamrot]] !35-11-0 !{{Flagicon image|solid_lime_with_number_4.png}} |{{Flagicon|ბრაზილია}} [[ჩარლზ ოლივეირა|'''C. Oliveira''']] |{{Flagicon|Poland}} [[:en:Mateusz_Gamrot|'''M. Gamrot''']] !{{Flagicon image|solid_red_with_number_8.png}} !25-3-0 |{{Flagicon|ბრაზილია}} [[რიო-დე-ჟანეირო|'''Rio de Janeiro''']] |- ![[:en:UFC_Fight_Night:_de_Ridder_vs._Allen|UFC Fight Night: de Ridder vs. Allen]] !21-2-0 !{{Flagicon image|solid_red_with_number_4.png}} |{{Flagicon|Netherlands}} [[:en:Reinier_de_Ridder|'''R. de Ridder''']] |{{Flagicon|US}} [[:en:Brendan_Allen|'''B. Allen''']] !{{Flagicon image|solid_lime_with_number_9.png}} !25-7-0 |{{Flagicon|Canada}} [[ვანკუვერი|'''Vancouver''']] |- ![[:en:UFC_321|UFC 321]] !15-3-0 !{{Flagicon image|C_blue_square.png}} |{{Flagicon|England}} [[ტომ ასპინალი|'''T. Aspinall''']] |{{Flagicon|France}} [[:en:Ciryl_Gane|'''C. Gane''']] !{{Flagicon image|Solid blue with number 1.png}} !13-2-0 |{{Flagicon|UAE}} [[აბუ-დაბი|'''Abu Dhabi''']] |- ![[:en:UFC_Fight_Night:_Garcia_vs._Onama|UFC Fight Night: Garcia vs. Onama]] !18-5-0 !{{Flagicon image|solid_lime_with_number_12.png}} |{{Flagicon|US}} [[:en:Steve_Garcia|'''S. Garcia''']] |{{Flagicon|Uganda}} [[:en:David_Onama|'''D. Onama''']] !{{Flagicon image|solid_red_with_number_13.png}} !14-2-0 |{{Flagicon|USA}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] |- ![[:en:UFC_Fight_Night:_Bonfim_vs._Brown|UFC Fight Night: Bonfim vs. Brown]] !18-1-0 !{{Flagicon image|solid_lime_with_number_14.png}} |{{Flagicon|ბრაზილია}} [[:en:Gabriel_Bonfim|'''G. Bonfim''']] |{{Flagicon|Jamaica}} [[:en:Randy_Brown_(fighter)|'''R. Brown''']] !{{Flagicon image|solid_red.svg}} !20-6-0 |{{Flagicon|USA}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] |- ![[:en:UFC_322|UFC 322]] !18-2-0 !{{Flagicon image|Solid_yellow_with_letter_c.png}} |{{Flagicon|Australia}} [[:en:Jack_Della_Maddalena|'''J. Della Maddalena''']] |{{Flagicon|რუსეთი}} [[ისლამ მახაჩევი|'''I. Makhachev''']] !{{Flagicon image|solid_lime.svg}} !27-1-0 |{{Flagicon|USA}} [[ნიუ-იორკი|'''New York City''']] |- ![[:en:UFC_Fight_Night:_Tsarukyan_vs._Hooker|UFC Fight Night: Tsarukyan vs. Hooker]] !22-3-0 !{{Flagicon image|Solid_lime_with_number_1.png}} |{{Flagicon|Armenia}} [[არმან წარუკიანი|'''A. Tsarukyan''']] |{{Flagicon|New Zealand}} [[:en:Dan_Hooker|'''D. Hooker''']] !{{Flagicon image|Solid_red_with_number_6.png}} !24-12-0 |'''{{Flagicon image|Flag of Qatar in a 2 to 1 ratio.png}} [[:en:Al_Rayyan_(city)|Al Rayyan]]''' |- ![[:en:UFC_323|UFC 323]] !21-4-0 !{{Flagicon image|Solid_yellow_with_letter_c.png}} |{{Flagicon|Georgia}} [[მერაბ დვალიშვილი|'''M. Dvalishvili''']] |{{Flagicon|რუსეთი}} [[პიოტრ იანი|'''P. Yan''']] !{{Flagicon image|Solid_lime_with_number_3.png}} !19-5-0 |{{Flagicon|USA}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] |- ![[:en:UFC_on_ESPN:_Royval_vs._Kape|UFC on ESPN: Royval vs. Kape]] !17-8-0 !{{Flagicon image|solid_red_with_number_2.png}} |{{Flagicon|US}} [[:en:Brandon_Royval|'''B. Royval''']] |{{Flagicon|Portugal}} [[:en:Manel_Kape|'''M. Kape''']] !{{Flagicon image|solid_lime_with_number_6.png}} !21-7-0 |{{Flagicon|USA}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] |- ![[:en:UFC_324|UFC 324]] !26-5-0 !{{Flagicon image|Solid_lime_with_number_4.png}} |{{Flagicon|US}} [[:en:Justin_Gaethje|'''J. Gaethje''']] |{{Flagicon|England}} [[:en:Paddy_Pimblett|'''P. Pimblett''']] !{{Flagicon image|solid_red_with_number_5.png}} !23-3-0 |{{Flagicon|USA}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] |- ![[:en:UFC_325|UFC 325]] !27-4-0 !{{Flagicon image|Solid_yellow_with_letter_c.png}} |{{Flagicon|Australia}} [[ალექსანდერ ვოლკანოვსკი|'''A. Volkanovski''']] |{{Flagicon|ბრაზილია}} [[:en:Diego_Lopes_(fighter)|'''D. Lopes''']] !{{Flagicon image|Solid_red_with_number_2.png}} !27-7-0 |{{Flagicon|Australia}} [[სიდნეი|'''Sydney''']] |- ![[:en:UFC_Fight_Night:_Bautista_vs._Oliveira|UFC Fight Night: Bautista vs. Oliveira]] !16-3-0 !{{Flagicon image|solid_lime_with_number_9.png}} |{{Flagicon|US}} [[:en:Mario_Bautista|'''M. Bautista''']] |{{Flagicon|ბრაზილია}} [[:en:Vinicius_Oliveira|'''V. Oliveira''']] !{{Flagicon image|Solid_red_with_number_11.png}} !23-3-0 |{{Flagicon|USA}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] |- ![[:en:UFC_Fight_Night:_Strickland_vs._Hernandez|UFC Fight Night: Strickland vs. Hernandez]] !29-7-0 !{{Flagicon image|Solid_lime_with_number_3.png}} |{{Flagicon|US}} [[შონ სტრიკლენდი|'''S. Strickland''']] |{{Flagicon|US}} [[:en:Anthony_Hernandez|'''A. Hernandez''']] !{{Flagicon image|solid_red_with_number_4.png}} !15-2-0 |{{Flagicon|USA}} [[ჰიუსტონი|'''Houston''']] |- ![[:en:UFC_Fight_Night:_Moreno_vs._Kavanagh|UFC Fight Night: Moreno vs. Kavanagh]] !23-9-2 !{{Flagicon image|Solid_red_with_number_6.png}} |{{Flagicon|Mexico}} [[:en:Brandon_Moreno|'''B. Moreno''']] |{{Flagicon|England}} [[:en:Lone'er_Kavanagh|'''L. Kavanagh''']] !{{Flagicon image|solid_lime.svg}} !9-1-0 |{{Flagicon|Mexico}} [[მეხიკო|'''Mexico City''']] |- ![[:en:UFC_326|UFC 326]] !27-8-0 !{{Flagicon image|Solid_black_with_letter_c.png}} |{{Flagicon|US}} [[მაქს ჰოლოვეი|'''M. Holloway''']] |{{Flagicon|ბრაზილია}} [[ჩარლზ ოლივეირა|'''C. Oliveira''']] !{{Flagicon image|Solid_lime_with_number_3.png}} !36-11-0 |{{Flagicon|USA}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] |- ![[:en:UFC_Fight_Night:_Emmett_vs._Vallejos|UFC Fight Night: Emmett vs. Vallejos]] !19-6-0 !{{Flagicon image|Solid_red_with_number_11.png}} |{{Flagicon|US}} [[:en:Josh_Emmett|'''J. Emmett''']] |{{Flagicon|Argentina}} [[:en:Kevin_Vallejos|'''K. Vallejos''']] !{{Flagicon image|solid_lime_with_number_14.png}} !17-1-0 |{{Flagicon|USA}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] |- ![[:en:UFC_Fight_Night:_Evloev_vs._Murphy|UFC Fight Night: Evloev vs. Murphy]] !19-0-0 !{{Flagicon image|Solid_lime_with_number_1.png}} |{{Flagicon|რუსეთი}} [[:en:Movsar_Evloev|'''M. Evloev''']] |{{Flagicon|England}} [[:en:Lerone_Murphy|'''L. Murphy''']] !{{Flagicon image|Solid_red_with_number_3.png}} !17-0-1 |{{Flagicon|UK}} [[ლონდონი|'''London''']] |- ![[:en:UFC_Fight_Night:_Adesanya_vs._Pyfer|UFC Fight Night: Adesanya vs. Pyfer]] !24-5-0 !{{Flagicon image|solid_red_with_number_4.png}} |{{Flagicon|Nigeria}} [[ისრაელ ადესანია|'''I. Adesanya''']] |{{Flagicon|US}} [[:en:Joe_Pyfer|'''J. Pyfer''']] !{{Flagicon image|solid_lime_with_number_14.png}} !15-3-0 |{{Flagicon|US}} [[სიეტლი|'''Seattle''']] |- ![[:en:UFC_Fight_Night:_Moicano_vs._Duncan|UFC Fight Night: Moicano vs. Duncan]] !20-7-1 !{{Flagicon image|solid_lime_with_number_10.png}} |{{Flagicon|ბრაზილია}} [[:en:Renato_Moicano|'''R. Moicano''']] |{{Flagicon|Scotland}} [[:en:Chris_Duncan_(fighter)|'''C. Duncan''']] !{{Flagicon image|solid_red.svg}} !15-2-0 |{{Flagicon|USA}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] |- ![[:en:UFC_327|UFC 327]] !32-5-1 !{{Flagicon image|Solid_red_with_number_2.png}} |{{Flagicon|Czech Republic}} [[ირჟი პროხასკა|'''J. Procházka''']] |{{Flagicon|New Zealand}} [[:en:Carlos_Ulberg|'''C. Ulberg''']] !{{Flagicon image|Solid_lime_with_number_3.png}} !13-1-0 |{{Flagicon|USA}} [[მაიამი|'''Miami''']] |- ![[:en:UFC_Fight_Night:_Burns_vs._Malott|UFC Fight Night: Burns vs. Malott]] !22-9-0 !{{Flagicon image|Solid_red_with_number_11.png}} |{{Flagicon|ბრაზილია}} [[:en:Gilbert_Burns|'''G. Burns''']] |{{Flagicon|Canada}} [[:en:Mike_Malott|'''M. Malott''']] !{{Flagicon image|solid_lime.svg}} !13-2-1 |{{Flagicon|Canada}} [[უინიპეგი|'''Winnipeg''']] |- ![[:en:UFC_Fight_Night:_Sterling_vs._Zalal|UFC Fight Night: Sterling vs. Zalal]] !25-5-0 !{{Flagicon image|solid_lime_with_number_5.png}} |{{Flagicon|US}} [[:en:Aljamain_Sterling|'''A. Sterling''']] |{{Flagicon|Morocco}} [[:en:Youssef_Zalal|'''Y. Zalal''']] !{{Flagicon image|solid_red_with_number_7.png}} !18-5-1 |{{Flagicon|USA}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] |- ![[:en:UFC_Fight_Night:_Della_Maddalena_vs._Prates|UFC Fight Night: Della Maddalena vs. Prates]] !18-3-0 !{{Flagicon image|Solid_red_with_number_1.png}} |{{Flagicon|Australia}} [[:en:Jack_Della_Maddalena|'''J. Della Maddalena''']] |{{Flagicon|ბრაზილია}} [[:en:Carlos_Prates|'''C. Prates''']] !{{Flagicon image|solid_lime_with_number_5.png}} !23-7-0 |{{Flagicon|Australia}} [[პერთი|'''Perth''']] |- ![[:en:UFC_328|UFC 328]] !15-0-0 !{{Flagicon image|Solid_yellow_with_letter_c.png}} |{{Flagicon|UAE}} [[ხამზატ ჩიმაევი|'''K. Chimaev''']] |{{Flagicon|US}} [[შონ სტრიკლენდი|'''S. Strickland''']] !{{Flagicon image|Solid_lime_with_number_3.png}} !30-7-0 |{{Flagicon|USA}} [[ნიუარკი|'''Newark''']] |- ![[:en:UFC_Fight_Night:_Allen_vs._Costa|UFC Fight Night: Allen vs. Costa]] !20-4-0 !{{Flagicon image|solid_lime_with_number_7.png}} |{{Flagicon|England}} [[:en:Arnold_Allen|'''A. Allen''']] |{{Flagicon|ბრაზილია}} [[:en:Melquizael_Costa|'''M. Costa''']] !{{Flagicon image|Solid_red_with_number_12.png}} !26-7-0 |{{Flagicon|USA}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] |- ![[:en:UFC_Fight_Night:_Song_vs._Figueiredo|UFC Fight Night: Song vs. Figueiredo]] !22-9-1 !{{Flagicon image|solid_lime_with_number_5.png}} |{{Flagicon|China}} [[:en:Song_Yadong|'''S. Yadong''']] |{{Flagicon|ბრაზილია}} [[:en:Deiveson_Figueiredo|'''D. Figueiredo''']] !{{Flagicon image|solid_red_with_number_7.png}} !25-6-1 |'''{{დროშა|Macau}}''' |- ![[:en:UFC_Fight_Night:_Muhammad_vs._Bonfim|UFC Fight Night: Muhammad vs. Bonfim]] !24-5-0 !{{Flagicon image|solid_red_with_number_5.png}} |{{Flagicon|US}} [[ბელალ მუჰამედი|'''B. Muhammad''']] |{{Flagicon|ბრაზილია}} [[:en:Gabriel_Bonfim|'''G. Bonfim''']] !{{Flagicon image|solid_lime_with_number_11.png}} !19-1-0 |{{Flagicon|USA}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] |- ![[:en:UFC_Freedom_250|UFC Freedom 250]] !17-0-0 !{{Flagicon image|Solid_yellow_with_letter_c.png}} |{{Flagicon|Georgia}} [[ილია თოფურია|'''I. Topuria''']] |{{Flagicon|US}} [[:en:Justin_Gaethje|'''J. Gaethje''']] !{{Flagicon image|Solid_lime_with_letter_ic.png}} !27-5-0 |{{Flagicon|US}} [[ვაშინგტონი|'''Washington''']] |- ![[:en:UFC_Fight_Night:_Kape_vs._Horiguchi|UFC Fight Night: Kape vs. Horiguchi]] !22-7-0 !{{Flagicon image|solid_lime_with_number_2.png}} |{{Flagicon|Portugal}} [[:en:Manel_Kape|'''M. Kape''']] |{{Flagicon|Japan}} [[:en:Kyoji_Horiguchi|'''K. Horiguchi''']] !{{Flagicon image|solid_red_with_number_5.png}} !36-5-0 |{{Flagicon|USA}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] |- ![[:en:UFC_Fight_Night:_Fiziev_vs._Torres|UFC Fight Night: Fiziev vs. Torres]] !13-5-0 !{{Flagicon image|solid_lime_with_number_11.png}} |{{Flag icon|Azerbaijan}} '''[[:en:Rafael_Fiziev|R. Fiziev]]''' |{{Flag icon|Mexico}} [[:en:Manuel_Torres_(fighter)|'''M. Torres''']] !{{Flagicon image|solid_red_with_number_15.png}} !17-3-0 |{{Flagicon|Azerbaijan}} [[ბაქო|'''Baku''']] |- ![[:en:UFC_329|UFC 329]] !22-6-0 !{{Flagicon image|solid_red.svg}} |{{Flagicon|Ireland}} [[კონორ მაკგრეგორი|'''C. McGregor''']] |{{Flagicon|US}} [[მაქს ჰოლოვეი|'''M. Holloway''']] !{{Flagicon image|solid_lime.svg}} !27-9-0 |{{Flagicon|USA}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] |- ![[:en:UFC_Fight_Night_281|UFC Fight Night: du Plessis vs. Usman]] !23-3-0 !{{Flagicon image|solid_lime_with_number_2.png}} |{{Flagicon|South Africa}} [[დრიკუს დუ პლესი|'''D. du Plessis''']] |{{Flagicon|Nigeria}} [[კამარუ უსმანი|'''K. Usman''']] !{{Flagicon image|solid_red.svg}} !21-4-0 |{{Flagicon|USA}} [[ოკლაჰომა-სიტი|'''Oklahoma City''']] |- ![[:en:UFC_Fight_Night_282|UFC Fight Night: Ankalaev vs. Guskov]] !21-2-1 !{{Flagicon image|Solid_lime_with_number_1.png}} |{{Flagicon|რუსეთი}} [[მაგომედ ანკალაევი|'''M. Ankalaev''']] |'''{{Flagicon|Uzbekistan}} [[:en:Bogdan_Guskov|B. Guskov]]''' !{{Flagicon image|solid_red_with_number_9.png}} !18-3-1 |{{Flagicon|UAE}} [[აბუ-დაბი|'''Abu Dhabi''']] |- ![[:en:UFC_Fight_Night_283|UFC Fight Night: Medić vs. Rodriguez]] !13-3-0 !{{Flagicon image|solid_lime_with_number_14.png}} |{{Flagicon|Serbia}} [[:en:Uroš_Medić|'''U. Medić''']] |{{Flagicon|US}} [[:en:Daniel_Rodriguez_(fighter)|'''D. Rodriguez''']] !{{Flagicon image|solid_red_with_number_15.png}} !20-5-0 |{{Flagicon|Serbia}} [[ბელგრადი|'''Belgrade''']] |- ![[:en:UFC_Fight_Night_284|UFC Fight Night: Gamrot vs. Salkilld]] !26-4-0 !{{Flagicon image|solid_red_with_number_8.png}} |{{Flagicon|Poland}} [[:en:Mateusz_Gamrot|'''M. Gamrot''']] |{{Flag icon|Australia}} [[:en:Quillan_Salkilld|'''Q. Salkilld''']] !{{Flagicon image|solid_lime_with_number_12.png}} !12-1-0 |{{Flagicon|USA}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] |- ![[:en:UFC_330|UFC 330]] !28-1-0 !{{Flagicon image|Solid_yellow_with_letter_c.png}} |{{Flagicon|რუსეთი}} [[ისლამ მახაჩევი|'''I. Makhachev''']] |{{Flagicon|Ireland}} [[:en:Ian_Machado_Garry|'''I. Machado Garry''']] !{{Flagicon image|Solid_red_with_number_1.png}} !17-1-0 |{{Flagicon|USA}} [[ფილადელფია|'''Philadelphia''']] |- ![[:en:UFC_Fight_Night_285|UFC Fight Night: Hernandez vs. Rodrigues]] !15-3-0 !{{Flagicon image|Solid_red_with_number_6.png}} |{{Flagicon|US}} [[:en:Anthony_Hernandez|'''A. Hernandez''']] |{{Flagicon|ბრაზილია}} [[:en:Gregory_Rodrigues|'''G. Rodrigues''']] !{{Flagicon image|solid_lime_with_number_11.png}} !19-6-0 |{{Flagicon|USA}} [[საკრამენტო|'''Sacramento''']] |- ![[:en:UFC_Fight_Night_286|UFC Fight Night: Nurmagomedov vs. Song]] !20-1-0 !{{Flagicon image|Solid_red_with_number_3.png}} |{{Flagicon|რუსეთი}} [[უმარ ნურმაგომედოვი|'''U. Nurmagomedov''']] |{{Flagicon|China}} [[:en:Song_Yadong|'''S. Yadong''']] !{{Flagicon image|solid_lime_with_number_6.png}} !23-9-1 |{{Flagicon|China}} [[შანხაი|'''Shanghai''']] |- ![[:en:UFC_Fight_Night_287|UFC Fight Night: Hooker vs. Parnasse]] !24-14-0 !{{Flagicon image|Solid_red_with_number_10.png}} |{{Flagicon|New Zealand}} [[:en:Dan_Hooker|'''D. Hooker''']] |'''{{Flagicon|France}} [[:en:Salahdine_Parnasse|S. Parnasse]]''' !{{Flagicon image|solid_lime.svg}} !23-2-0 |{{Flagicon|France}} [[პარიზი|'''Paris''']] |- ![[:en:UFC_Fight_Night_288|UFC Fight Night: Silva vs. Delgado]] !17-3-0 !{{Flagicon image|solid_lime_with_number_6.png}} |{{Flagicon|ბრაზილია}} [[:en:Jean_Silva|'''J. Silva''']] |'''{{Flagicon|US}} [[:en:Jose_Delgado|J. Delgado]]''' !{{Flagicon image|solid_red.svg}} !12-2-0 |{{Flagicon|USA}} [[:en:Glendale,_Arizona|'''Glendale''']] |- ![[:en:UFC_331|UFC 331]] !17-2-0 !{{Flagicon image|Solid_yellow_with_letter_c.png}} |{{Flagicon|Myanmar}} [[:en:Joshua_Van|'''J. Van''']] |{{Flagicon|Brazil}} [[ალეშანდრე პანტოჟა|'''A. Pantoja''']] !{{Flagicon image|Solid_red_with_number_1.png}} !30-6-0 |{{Flagicon|USA}} [[ლოს-ანჯელესი|'''Los Angeles''']] |- ![[:en:UFC_Fight_Night_289|UFC Fight Night: Rosas Jr. vs. Barcelos]] !12-1-0 !{{Flagicon image|solid_lime_with_number_12.png}} |'''{{Flag icon|Mexico}} [[:en:Raul_Rosas_Jr.|R. Rosas Jr.]]''' |'''{{Flagicon|Brazil}} [[:en:Raoni_Barcelos|R. Barcelos]]''' !{{Flagicon image|solid_red_with_number_13.png}} !22-5-0 |{{Flagicon|USA}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] |- ![[:en:UFC_332|UFC 332]] !20-5-1 !{{Flagicon image|Solid_lime_with_number_1.png}} |'''{{Flagicon|ბრაზილია}} [[:en:Natália_Silva_(fighter)|N. Silva]]''' |'''{{Flagicon|China}} [[:en:Wang_Cong|W. Cong]]''' !{{Flagicon image|solid_red_with_number_8.png}} !10-1-0 |'''{{Flagicon|USA}} [[სოლტ-ლეიკ-სიტი|Salt Lake City]]''' |- ![[:en:UFC_Fight_Night_290|UFC Fight Night: Allen vs. Duncan]] !27-7-0 !{{Flagicon image|Solid_lime_with_number_4.png}} |'''{{Flagicon|US}} [[:en:Brendan_Allen|B. Allen]]''' |'''{{Flagicon|England}} [[:en:Christian_Leroy_Duncan|C. Leroy Duncan]]''' !{{Flagicon image|Solid_red_with_number_10.png}} !15-2-0 |{{Flagicon|USA}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] |- ![[:en:UFC_Fight_Night:_Buckley_vs._Malott|UFC Fight Night: Buckley vs. Malott]] !21-8-0 !{{Flagicon image|Solid_red_with_number_10.png}} |{{Flagicon|US}} [[:en:Joaquin_Buckley|'''J. Buckley''']] |{{Flagicon|Canada}} [[:en:Mike_Malott|'''M. Malott''']] !{{Flagicon image|solid_lime_with_number_13.png}} !14-2-1 |{{Flagicon|Canada}} [[ედმონტონი|'''Edmonton''']] |- ![[:en:UFC_333|UFC 333]] !28-4-0 !{{Flagicon image|White_square_with_question_mark.png}} |{{Flagicon|Australia}} [[ალექსანდერ ვოლკანოვსკი|'''A. Volkanovski''']] |{{Flagicon|რუსეთი}} [[:en:Movsar_Evloev|'''M. Evloev''']] !{{Flagicon image|White_square_with_question_mark.png}} !20-0-0 |{{Flagicon|UAE}} [[აბუ-დაბი|'''Abu Dhabi''']] |- ![[:en:UFC_Fight_Night:_Moicano_vs._Nolan|UFC Fight Night: Moicano vs. Nolan]] !21-7-1 !{{Flagicon image|White_square_with_question_mark.png}} |{{Flagicon|ბრაზილია}} [[:en:Renato_Moicano|'''R. Moicano''']] |'''{{Flagicon|Australia}} [[:en:Tom_Nolan_(fighter)|T. Nolan]]''' !{{Flagicon image|White_square_with_question_mark.png}} !11-1-0 |{{Flagicon|USA}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] |- ![[:en:UFC_Fight_Night_293|UFC Fight Night: Bonfim vs. Brady]] !20-1-0 !{{Flagicon image|White_square_with_question_mark.png}} |{{Flagicon|ბრაზილია}} [[:en:Gabriel_Bonfim|'''G. Bonfim''']] |{{Flagicon|US}} [[:en:Sean_Brady_(fighter)|'''S. Brady''']] !{{Flagicon image|White_square_with_question_mark.png}} !19-2-0 |{{Flagicon|USA}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] |- ![[:en:UFC_334|UFC 334]] !14-2-0 !{{Flagicon image|White_square_with_question_mark.png}} |{{Flagicon|France}} [[:en:Ciryl_Gane|'''C. Gane''']] |'''{{Flagicon|US}} [[:en:Josh_Hokit|J. Hokit]]''' !{{Flagicon image|White_square_with_question_mark.png}} !10-0-0 |{{Flagicon|USA}} [[ნიუ-იორკი|'''New York City''']] |- ![[:en:UFC_Fight_Night_294|UFC Fight Night: Procházka vs. Stirling]] !32-6-1 !{{Flagicon image|White_square_with_question_mark.png}} |{{Flagicon|Czech Republic}} [[ირჟი პროხასკა|'''J. Procházka''']] |'''{{Flagicon|New Zealand}} [[:en:Navajo_Stirling|N. Stirling]]''' !{{Flagicon image|White_square_with_question_mark.png}} !11-0-0 |'''{{Flagicon image|Flag of Qatar in a 2 to 1 ratio.png}} [[:en:Al_Rayyan_(city)|Al Rayyan]]''' |- ![[:en:UFC_Fight_Night_295|UFC Fight Night: Adesanya vs. Magomedov]] !24-6-0 !{{Flagicon image|White_square_with_question_mark.png}} |{{Flagicon|Nigeria}} [[ისრაელ ადესანია|'''I. Adesanya''']] |'''{{Flagicon|რუსეთი}} [[შარაბუტდინ მაგომედოვი|S. Magomedov]]''' !{{Flagicon image|White_square_with_question_mark.png}} !17-1-0 |{{Flagicon|Saudi Arabia}} [[ერ-რიადი|'''Riyadh''']] |- ![[:en:UFC_335|UFC 335]] !37-11-0 !{{Flagicon image|White_square_with_question_mark.png}} |{{Flagicon|ბრაზილია}} [[ჩარლზ ოლივეირა|'''C. Oliveira''']] |{{Flagicon|ბრაზილია}} [[:en:Diego_Lopes_(fighter)|'''D. Lopes''']] !{{Flagicon image|White_square_with_question_mark.png}} !28-8-0 |{{Flagicon|USA}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] |} {| class="wikitable" |+ ![[:en:RAF_01|RAF 01]] ![[:en:RAF_01|Hendrickson vs. Elders]] |'''{{Flagicon|US}} [[:en:Wyatt_Hendrickson|Wyatt Hendrickson]]''' !14-1 |'''{{Flagicon|Egypt}} [[:en:Mostafa_Elders|Mostafa Elders]]''' ![[მძიმეწონითი კატეგორია (შერეული საბრძოლო ხელოვნება)|Heavyweight]] |{{Flagicon|US}} [[კლივლენდი|'''Cleveland''']] |- ![[:en:RAF_02|RAF 02]] ![[:en:RAF_02|Dake vs. Mokoev]] |'''{{Flagicon|US}} [[:en:Kyle_Dake|Kyle Dake]]''' !7-1 |'''{{Flagicon|Slovakia}} [[:en:Boris_Makoev|Boris Makoev]]''' ![[სუპერ ქვემძიმე წონითი კატეგორია (შერეული საბრძოლო ხელოვნება)|Cruiserweight]] |'''{{Flagicon|US}} [[:en:State_College,_Pennsylvania|Stage College]]''' |- ![[:en:RAF_03|RAF 03]] ![[:en:RAF_03|Mendes vs. Chandler]] |'''{{Flagicon|US}} [[:en:Chad_Mendes|Chad Mendes]]''' !1-4 |'''{{Flagicon|US}} [[:en:Michael_Chandler|Michael Chandler]]''' ![[:en:Middleweight|Middleweight]] |'''{{Flagicon|US}} [[ჩიკაგო|Chicago]]''' |- ![[:en:RAF_04|RAF 04]] ![[:en:RAF_04|Hendrickson vs. Parris]] |'''{{Flagicon|US}} [[:en:Wyatt_Hendrickson|Wyatt Hendrickson]]''' !13-2 |'''{{Flagicon|US}} [[:en:Mason_Parris|Masson Parris]]''' ![[მძიმეწონითი კატეგორია (შერეული საბრძოლო ხელოვნება)|Heavyweight]] |'''{{Flagicon|US}} [[:en:Fishers,_Indiana|Fishers]]''' |- ![[:en:RAF_05|RAF 05]] ![[:en:RAF_05|Covington vs. Rockhold]] |'''{{Flagicon|US}} [[:en:Colby_Covington|Colby Covington]]''' !12-0 |'''{{Flagicon|US}} [[:en:Luke_Rockhold|Luke Rockhold]]''' ![[სუპერ ქვემძიმე წონითი კატეგორია (შერეული საბრძოლო ხელოვნება)|Cruiserweight]] |'''{{Flagicon|US}} [[:en:Sunrise,_Florida|Sunrise]]''' |- ![[:en:RAF_06|RAF 06]] ![[:en:RAF_06|Cejudo vs. Faber]] |{{Flagicon|US}} [[:en:Henry_Cejudo|'''Henry Cejudo''']] !11-0 |'''{{Flagicon|US}} [[:en:Urijah_Faber|Urijah Faber]]''' ![[:en:Lightweight|Lightweight]] |'''{{Flagicon|US}} [[:en:Tempe,_Arizona|Tempe]]''' |- ![[:en:RAF_07|RAF 07]] ![[:en:RAF_07|Tsarukyan vs. Poullas 2]] |{{Flagicon|Armenia}} [[არმან წარუკიანი|'''Arman Tsarukyan''']] !9-3 |'''{{Flagicon|US}} [[:en:Georgio_Poullas|Georgio Poullas]]''' ![[:en:Middleweight|Middleweight]] |'''{{Flagicon|US}} [[ტამპა (ფლორიდა)|Tampa]]''' |- ![[:en:RAF_08|RAF 08]] ![[:en:RAF_08|Tsarukyan vs. Faber]] |{{Flagicon|Armenia}} [[არმან წარუკიანი|'''Arman Tsarukyan''']] !13-1 |'''{{Flagicon|US}} [[:en:Urijah_Faber|Urijah Faber]]''' ![[:en:Middleweight|Middleweight]] |'''{{Flagicon|US}} [[ფილადელფია|Philadelphia]]''' |- ![[:en:RAF_09|RAF 09]] ![[:en:RAF_09|Stevenson vs. Romanov]] |'''{{Flagicon|US}} [[:en:Gable_Steveson|Gable Stevenson]]''' !10-0 |'''{{Flagicon|Moldova}} [[:en:Alexander_Romanov_(fighter)|Alexander Romanov]]''' ![[მძიმეწონითი კატეგორია (შერეული საბრძოლო ხელოვნება)|Heavyweight]] |'''{{Flagicon|US}} [[დალასი|Dallas]]''' |- ![[:en:RAF_10|RAF 10]] ![[:en:RAF_10|Chimaev vs. Danis]] |{{Flagicon|UAE}} [[ხამზატ ჩიმაევი|'''Khamzat Chimaev''']] !10-0 |'''{{Flagicon|US}} [[:en:Dillon_Danis|Dillon Danis]]''' ![[:en:Catchweight|Catchweight]] |'''{{Flagicon|US}} [[სენტ-ლუისი|St. Louis]]''' |- ![[:en:RAF_Georgia|RAF Georgia]] ![[:en:RAF_Georgia|Dvalishvili vs. Cejudo]] |{{Flagicon|Georgia}} [[მერაბ დვალიშვილი|'''Merab Dvalishvili''']] !11-8 |{{Flagicon|US}} [[:en:Henry_Cejudo|'''Henry Cejudo''']] ![[:en:Lightweight|Lightweight]] |{{Flagicon|Georgia}} [[თბილისი|'''Tbilisi''']] |- ![[:en:RAF_11|RAF 11]] ![[:en:RAF_11|Tsarukyan vs. Covington]] |{{Flagicon|Armenia}} [[არმან წარუკიანი|'''Arman Tsarukyan''']] !3-5 |'''{{Flagicon|US}} [[:en:Colby_Covington|Colby Covington]]''' ![[სუპერ ქვემძიმე წონითი კატეგორია (შერეული საბრძოლო ხელოვნება)|Cruiserweight]] |'''{{Flagicon|US}} [[მილუოკი|Milwaukee]]''' |- ![[:en:RAF_12|RAF 12]] ![[:en:RAF_12|Dvalishvili vs. Cejudo 2]] |{{Flagicon|Georgia}} [[მერაბ დვალიშვილი|'''Merab Dvalishvili''']] !0-4 |{{Flagicon|US}} [[:en:Henry_Cejudo|'''Henry Cejudo''']] ![[:en:Lightweight|Lightweight]] |{{Flagicon|US}} [[კლივლენდი|'''Cleveland''']] |- ![[:en:RAF_Moscow|RAF Moscow]] ![[:en:RAF_Moscow|Chimaev vs. Woodley]] |{{Flagicon|UAE}} [[ხამზატ ჩიმაევი|'''Khamzat Chimaev''']] !2-0 |'''{{Flagicon|US}} [[:en:Tyron_Woodley|Tyron Woodley]]''' ![[:en:Catchweight|Catchweight]] |{{Flagicon|რუსეთი}} [[მოსკოვი|'''Moscow''']] |- ![[:en:RAF_13|RAF 13]] ![[:en:RAF_13|Covington vs. Muhammad]] |'''{{Flagicon|US}} [[:en:Colby_Covington|Colby Covington]]''' !10-0 |{{Flagicon|Palestine}} [[ბელალ მუჰამედი|'''Belal Muhammad''']] ![[სუპერ ქვემძიმე წონითი კატეგორია (შერეული საბრძოლო ხელოვნება)|Cruiserweight]] |{{Flagicon|USA}} [[მაიამი|'''Miami''']] |- ![[:en:RAF_14|RAF 14]] ![[:en:RAF_14|Tsarukyan vs. Danis]] |{{Flagicon|Armenia}} [[არმან წარუკიანი|'''Arman Tsarukyan''']] !— |'''{{Flagicon|US}} [[:en:Dillon_Danis|Dillon Danis]]''' ![[:en:Middleweight|Middleweight]] |{{Flagicon|USA}} [[ლოს-ანჯელესი|'''Los Angeles''']] |- ![[:en:RAF_Abu_Dhabi|RAF Abu Dhabi]] ![[:en:RAF_Abu_Dhabi|Chimaev vs. Covington]] |{{Flagicon|UAE}} [[ხამზატ ჩიმაევი|'''Khamzat Chimaev''']] !— |'''{{Flagicon|US}} [[:en:Colby_Covington|Colby Covington]]''' ![[სუპერ ქვემძიმე წონითი კატეგორია (შერეული საბრძოლო ხელოვნება)|Cruiserweight]] |{{Flagicon|UAE}} [[აბუ-დაბი|'''Abu Dhabi''']] |- ![[:en:RAF_15|RAF 15]] ![[:en:RAF_15|Cejudo vs. Song]] |{{Flagicon|US}} [[:en:Henry_Cejudo|'''Henry Cejudo''']] !— |{{Flagicon|China}} [[:en:Song_Yadong|'''Song Yadong''']] ![[:en:Lightweight|Lightweight]] |'''{{Flagicon|US}} [[ჩიკაგო|Chicago]]''' |} {| class="wikitable" ![[რკენა (ორგანიზაცია)|RKENA 1]] ![[რკენა (ორგანიზაცია)|Sharikadze vs. Kontny]] !0-0-0 !{{Flagicon image|solid_lime.svg}} |{{Flagicon|Georgia}} [[მერაბ შარიქაძე|'''M. Sharikadze''']] !TKO R2 |{{Flagicon|Poland}} [[:en:Patryk_Kontny|'''P. Kontny''']] !{{Flagicon image|solid_red.svg}} !1-1-0 |{{Flagicon|Georgia}} [[თბილისი|'''Tbilisi''']] !29/11/2025 |- ![[რკენა (ორგანიზაცია)|RKENA 2]] ![[რკენა (ორგანიზაცია)|Lortkipanidze vs. Oliveira]] !8-0-0 !{{Flagicon image|solid_lime.svg}} |{{Flagicon|Georgia}} [[:en:Davit_Lortkipanidze|'''D. Lortkipanidze''']] !SUB R1 |{{Flagicon|ბრაზილია}} [[:en:Alex_Oliveira|'''A. Oliveira''']] !{{Flagicon image|solid_red.svg}} !26-17-1 |{{Flagicon|Georgia}} [[თბილისი|'''Tbilisi''']] !14/03/2026 |- ![[რკენა (ორგანიზაცია)|RKENA 3]] ![[რკენა (ორგანიზაცია)|Tutarauli vs. Gonzalez]] !37-8-0 !{{Flagicon image|solid_lime.svg}} |{{Flagicon|Georgia}} [[:en:Raul_Tutarauli|'''R. Tutarauli''']] !DEC R3 |{{Flagicon|US}} [[:en:Chris_Gonzalez|'''C. Gonzalez''']] !{{Flagicon image|solid_red.svg}} !9-3-0 |{{Flagicon|Georgia}} [[თბილისი|'''Tbilisi''']] !16/05/2026 |- ![[რკენა (ორგანიზაცია)|RKENA X PFL]] ![[რკენა (ორგანიზაცია)|Abramishvili vs. McKenzie]] !9-3-0 !{{Flagicon image|solid_lime.svg}} |'''{{Flagicon|Georgia}} [[:en:Nikoloz_Abramishvili|N. Abramishvili]]''' !SUB R2 |'''{{Flagicon|US}} [[:en:Aaron_McKenzie|A. McKenzie]]''' !{{Flagicon image|solid_red.svg}} !12-2-1 |{{Flagicon|Georgia}} [[თბილისი|'''Tbilisi''']] !17/10/2026 |} {| class="wikitable" |+ ! rowspan="2" |[[რკენა (ორგანიზაცია)|RKENA 2]] !26-17-1 |{{Flagicon|ბრაზილია}} [[:en:Alex_Oliveira|'''Alex Oliveira''']] !Submission R1 !0:41 |{{Flagicon|Georgia}} [[:en:Davit_Lortkipanidze|'''Davit Lortkipanidze''']] !8-0-0 ! rowspan="2" |14/03/2026 |- !18-7-0 |'''{{Flagicon|Peru}} [[:en:James_Llontop|James Llontop]]''' !Decision R3 !5:00 |'''{{Flagicon|Georgia}} [[:en:Nikoloz_Abramishvili|Nikoloz Abramishvili]]''' !8-3-0 |} {| class="wikitable" |+ ! colspan="6" |[[:en:Heavyweight|Heavyweight]] |- ![[:en:UFC_321|UFC 321]] |{{Flagicon|England}} [[ტომ ასპინალი|'''Tom Aspinall''']] !No Contest R1 |{{Flagicon|France}} [[:en:Ciryl_Gane|'''Ciryl Gane''']] |{{Flagicon|UAE}} [[აბუ-დაბი|'''Abu Dhabi''']] !Aspinall defending. |- ![[:en:UFC_Freedom_250|UFC 250]] |{{Flagicon|France}} [[:en:Ciryl_Gane|'''Ciryl Gane''']] !Technical Knockout R2 |{{Flagicon|Brazil}} [[ალექს პერეირა|'''Alex Pereira''']] |{{Flag icon|US}} [[ვაშინგტონი|'''Washington''']] !Interim title fight. |- ! colspan="6" |[[:en:Light_heavyweight|Light Heavyweight]] |- ![[:en:UFC_313|UFC 313]] |{{Flag icon|Russia}} [[მაგომედ ანკალაევი|'''Magomed Ankalaev''']] !Decision R5 |{{Flagicon|Brazil}} [[ალექს პერეირა|'''Alex Pereira''']] |{{Flag icon|US}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] !Pereira defending. |- ![[:en:UFC_320|UFC 320]] |{{Flagicon|Brazil}} [[ალექს პერეირა|'''Alex Pereira''']] !Technical Knockout R1 |{{Flag icon|Russia}} [[მაგომედ ანკალაევი|'''Magomed Ankalaev''']] |{{Flag icon|US}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] !Ankalaev defending. |- ![[:en:UFC_327|UFC 327]] |{{Flagicon|New Zealand}} [[:en:Carlos_Ulberg|'''Carlos Ulberg''']] !Knockout R1 |{{Flagicon|Czech Republic}} [[ირჟი პროხასკა|'''Jiří Procházka''']] |{{Flag icon|US}} [[მაიამი|'''Miami''']] !Vacant title fight. |- ! colspan="6" |[[:en:Middleweight|Middleweight]] |- ![[:en:UFC_312|UFC 312]] |{{Flagicon|South Africa}} [[დრიკუს დუ პლესი|'''Dricus du Plessis''']] !Decision R5 |{{Flag icon|US}} [[შონ სტრიკლენდი|'''Sean Strickland''']] |{{Flagicon|Australia}} [[სიდნეი|'''Sydney''']] !du Plessis defending. |- ![[:en:UFC_319|UFC 319]] |{{Flagicon|UAE}} [[ხამზატ ჩიმაევი|'''Khamzat Chimaev''']] !Decision R5 |{{Flagicon|South Africa}} [[დრიკუს დუ პლესი|'''Dricus du Plessis''']] |{{Flag icon|US}} [[ჩიკაგო|'''Chicago''']] !du Plessis defending. |- ![[:en:UFC_328|UFC 328]] |{{Flag icon|US}} [[შონ სტრიკლენდი|'''Sean Strickland''']] !Decision R5 |{{Flagicon|UAE}} [[ხამზატ ჩიმაევი|'''Khamzat Chimaev''']] |{{Flag icon|US}} [[ნიუარკი|'''Newark''']] !Chimaev defending. |- ! colspan="6" |[[:en:Welterweight|Welterweight]] |- ![[:en:UFC_315|UFC 315]] |{{Flagicon|Australia}} [[:en:Jack_Della_Maddalena|'''Jack Della Maddalena''']] !Decision R5 |{{Flag icon|US}} [[ბელალ მუჰამედი|'''Belal Muhammad''']] |{{Flagicon|Canada}} [[მონრეალი|'''Montreal''']] !Muhammad defending. |- ![[:en:UFC_322|UFC 322]] |{{Flag icon|Russia}} [[ისლამ მახაჩევი|'''Islam Makhachev''']] !Decision R5 |{{Flagicon|Australia}} [[:en:Jack_Della_Maddalena|'''Jack Della Maddalena''']] |{{Flag icon|US}} [[ნიუ-იორკი|'''New York City''']] !Della Maddalena defending. |- ![[:en:UFC_330|UFC 330]] |{{Flag icon|Russia}} [[ისლამ მახაჩევი|'''Islam Makhachev''']] !Decision R5 |{{Flagicon|Ireland}} [[:en:Ian_Machado_Garry|'''Ian Machado Garry''']] |{{Flagicon|USA}} [[ფილადელფია|'''Philadelphia''']] !Makhachev defending. |- ! colspan="6" |[[:en:Lightweight|Lightweight]] |- ![[:en:UFC_311|UFC 311]] |{{Flag icon|Russia}} [[ისლამ მახაჩევი|'''Islam Makhachev''']] !Submission R1 |{{Flagicon|Brazil}} [[:en:Renato_Moicano|'''Renato Moicano''']] |{{Flag icon|US}} [[:en:Inglewood,_California|'''Inglewood''']] !Makhachev defending. |- ![[:en:UFC_317|UFC 317]] |{{Flagicon|Georgia}} [[ილია თოფურია|'''Ilia Topuria''']] !Knockout R1 |{{Flagicon|Brazil}} [[ჩარლზ ოლივეირა|'''Charles Oliveira''']] |{{Flag icon|US}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] !Vacant title fight. |- ![[:en:UFC_324|UFC 324]] |{{Flag icon|US}} [[ჯასტინ გეიჯი|'''Justin Gaethje''']] !Decision R5 |{{Flagicon|England}} [[პედი პიმბლეტი|'''Paddy Pimblett''']] |{{Flag icon|US}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] !Interim title fight. |- ![[:en:UFC_Freedom_250|UFC 250]] |{{Flag icon|US}} [[ჯასტინ გეიჯი|'''Justin Gaethje''']] !Technical Knockout R4 |{{Flagicon|Georgia}} [[ილია თოფურია|'''Ilia Topuria''']] |{{Flag icon|US}} [[ვაშინგტონი|'''Washington''']] !Topuria defending. |- ! colspan="6" |[[:en:Featherweight|Featherweight]] |- ![[:en:UFC_314|UFC 314]] |{{Flagicon|Australia}} [[ალექსანდერ ვოლკანოვსკი|'''Alexander Volkanovski''']] !Decision R5 |{{Flagicon|Brazil}} [[:en:Diego_Lopes_(fighter)|'''Diego Lopes''']] |{{Flag icon|US}} [[მაიამი|'''Miami''']] !Vacant title fight. |- ![[:en:UFC_325|UFC 325]] |{{Flagicon|Australia}} [[ალექსანდერ ვოლკანოვსკი|'''Alexander Volkanovski''']] !Decision R5 |{{Flagicon|Brazil}} [[:en:Diego_Lopes_(fighter)|'''Diego Lopes''']] |{{Flagicon|Australia}} [[სიდნეი|'''Sydney''']] !Volkanovski defending. |- ! colspan="6" |[[:en:Bantamweight|Bantamweight]] |- ![[:en:UFC_311|UFC 311]] |{{Flagicon|Georgia}} [[მერაბ დვალიშვილი|'''Merab Dvalishvili''']] !Decision R5 |{{Flag icon|Russia}} [[უმარ ნურმაგომედოვი|'''Umar Nurmagomedov''']] |{{Flag icon|US}} [[:en:Inglewood,_California|'''Inglewood''']] !Dvalishvili defending. |- ![[:en:UFC_316|UFC 316]] |{{Flagicon|Georgia}} [[მერაბ დვალიშვილი|'''Merab Dvalishvili''']] !Submission R3 |{{Flag icon|US}} [[შონ ო’მალი|'''Sean O'Malley''']] |{{Flag icon|US}} [[ნიუარკი|'''Newark''']] !Dvalishvili defending. |- ![[:en:UFC_320|UFC 320]] |{{Flagicon|Georgia}} [[მერაბ დვალიშვილი|'''Merab Dvalishvili''']] !Decision R5 |{{Flag icon|US}} [[კორი სენდჰეგენი|'''Cory Sandhagen''']] |{{Flag icon|US}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] !Dvalishvili defending. |- ![[:en:UFC_323|UFC 323]] |{{Flag icon|Russia}} [[პიოტრ იანი|'''Petr Yan''']] !Decision R5 |{{Flagicon|Georgia}} [[მერაბ დვალიშვილი|'''Merab Dvalishvili''']] |{{Flag icon|US}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] !Dvalishvili defending. |- ! colspan="6" |[[უმსუბუქესი წონითი კატეგორია (შერეული საბრძოლო ხელოვნება)|Flyweight]] |- ![[:en:UFC_317|UFC 317]] |{{Flagicon|Brazil}} [[ალეშანდრე პანტოჟა|'''Alexandre Pantoja''']] !Submission R3 |{{Flagicon|New Zealand}} [[:en:Kai_Kara-France|'''Kai Kara-France''']] |{{Flag icon|US}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] !Pantoja defending. |- ![[:en:UFC_323|UFC 323]] |{{Flagicon|Myanmar}} [[:en:Joshua_Van|'''Joshua Van''']] !Technical Knockout R1 |{{Flagicon|Brazil}} [[ალეშანდრე პანტოჟა|'''Alexandre Pantoja''']] |{{Flag icon|US}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] !Pantoja defending. |- ![[:en:UFC_328|UFC 328]] |{{Flagicon|Myanmar}} [[:en:Joshua_Van|'''Joshua Van''']] !Technical Knockout R5 |{{Flagicon|Japan}} [[:en:Tatsuro_Taira|'''Tatsuro Taira''']] |{{Flag icon|US}} [[ნიუარკი|'''Newark''']] !Van defending. |- ![[:en:UFC_331|UFC 331]] |{{Flagicon|Myanmar}} [[:en:Joshua_Van|'''Joshua Van''']] !Decision R5 |{{Flagicon|Brazil}} [[ალეშანდრე პანტოჟა|'''Alexandre Pantoja''']] |{{Flagicon|USA}} [[ლოს-ანჯელესი|'''Los Angeles''']] !Van defending. |} {| class="wikitable" |'''{{Flagicon|Russia}} [[:en:Khabib_Nurmagomedov|Khabib Nurmagomedov]]''' ![[:en:UFC_223|UFC 223]] ![[:en:Lightweight|Lightweight]] ![[:en:Conor_McGregor|1]] [[:en:Dustin_Poirier|2]] [[:en:Justin_Gaethje|3]] |- |'''{{Flagicon|Russia}} [[:en:Petr_Yan|Petr Yan]]''' ![[:en:UFC_251|UFC 251]]<nowiki> | </nowiki>[[:en:UFC_323|UFC 323]] ![[:en:Bantamweight|Bantamweight]] !0 |- |'''{{Flagicon|Russia}} [[:en:Islam_Makhachev|Islam Makhachev]]''' ![[:en:UFC_280|UFC 280]]<nowiki> | </nowiki>[[:en:UFC_322|UFC 322]] ![[:en:Lightweight|Lightweight]]<nowiki> | </nowiki>[[:en:Welterweight|Welterweight]] ![[:en:Alexander_Volkanovski|1]] [[:en:Alexander_Volkanovski|2]] [[:en:Dustin_Poirier|3]] [[:en:Renato_Moicano|4]]<nowiki> | </nowiki>[[:en:Ian_Machado_Garry|1]] |- |'''{{Flagicon|Russia}} [[:en:Magomed_Ankalaev|Magomed Ankalaev]]''' ![[:en:UFC_313|UFC 313]] ![[:en:Light_heavyweight|Light Heavyweight]] !0 |- |{{Flagicon|England}} [[:en:Michael_Bisping|'''Michael Bisping''']] ![[:en:UFC_199|UFC 199]] ![[:en:Middleweight|Middleweight]] ![[:en:Dan_Henderson|1]] |- |{{Flagicon|England}} [[:en:Leon_Edwards|'''Leon Edwards''']] ![[:en:UFC_278|UFC 278]] ![[:en:Welterweight|Welterweight]] ![[:en:Kamaru_Usman|1]] [[:en:Colby_Covington|2]] |- |'''{{Flagicon|England}} [[:en:Tom_Aspinall|Tom Aspinall]]''' !— ![[:en:Heavyweight|Heavyweight]] ![[:en:Ciryl_Gane|!]] |- |{{Flag icon|Australia}} [[:en:Robert_Whittaker_(fighter)|'''Robert Whittaker''']] !— ![[:en:Middleweight|Middleweight]] !0 |- |{{Flag icon|Australia}} [[:en:Alexander_Volkanovski|'''Alexander Volkanovski''']] ![[:en:UFC_245|UFC 245]]<nowiki> | </nowiki>[[:en:UFC_314|UFC 314]] ![[:en:Featherweight|Featherweight]] ![[:en:Max_Holloway|1]] [[:en:Brian_Ortega|2]] [[:en:The_Korean_Zombie|3]] [[:en:Max_Holloway|4]] [[:en:Yair_Rodríguez|5]]<nowiki> | </nowiki>[[:en:Diego_Lopes_(fighter)|1]] |- |{{Flag icon|Australia}} [[:en:Jack_Della_Maddalena|'''Jack Della Maddalena''']] ![[:en:UFC_315|UFC 315]] ![[:en:Welterweight|Welterweight]] !0 |- |'''{{Flagicon|Canada}} [[:en:Carlos_Newton|Carlos Newton]]''' ![[:en:UFC_31|UFC 31]] ![[:en:Welterweight|Welterweight]] !0 |- |'''{{Flagicon|Canada}} [[:en:Georges_St-Pierre|Georges St-Pierre]]''' ![[:en:UFC_65|UFC 65]]<nowiki> | </nowiki>[[:en:UFC_83|UFC 83]]<nowiki> | </nowiki>[[:en:UFC_217|UFC 217]] ![[:en:Welterweight|Welterweight]]<nowiki> | </nowiki>[[:en:Middleweight|Middleweight]] ![[:en:Jon_Fitch|1]] [[:en:B.J._Penn|2]] [[:en:Thiago_Alves_(fighter)|3]] [[:en:Dan_Hardy|4]] [[:en:Josh_Koscheck|5]] [[:en:Jake_Shields|6]] [[:en:Carlos_Condit|7]] [[:en:Nick_Diaz|8]] [[:en:Johny_Hendricks|9]] |- |{{Flag icon|Nigeria}} [[:en:Kamaru_Usman|'''Kamaru Usman''']] ![[:en:UFC_235|UFC 235]] ![[:en:Welterweight|Welterweight]] ![[:en:Colby_Covington|1]] [[:en:Jorge_Masvidal|2]] [[:en:Gilbert_Burns|3]] [[:en:Jorge_Masvidal|4]] [[:en:Colby_Covington|5]] |- |{{Flag icon|Nigeria}} [[:en:Israel_Adesanya|'''Israel Adesanya''']] ![[:en:UFC_243|UFC 243]]<nowiki> | </nowiki>[[:en:UFC_287|UFC 287]] ![[:en:Middleweight|Middleweight]] ![[:en:Yoel_Romero|1]] [[:en:Paulo_Costa|2]] [[:en:Marvin_Vettori|3]] [[:en:Robert_Whittaker_(fighter)|4]] [[:en:Jared_Cannonier|5]] |- |{{Flagicon|Georgia (country)}} [[:en:Ilia_Topuria|'''Ilia Topuria''']] ![[:en:UFC_298|UFC 298]]<nowiki> | </nowiki>[[:en:UFC_317|UFC 317]] ![[:en:Featherweight|Featherweight]]<nowiki> | </nowiki>[[:en:Lightweight|Lightweight]] ![[:en:Max_Holloway|1]] |- |{{Flagicon|Georgia (country)}} [[:en:Merab_Dvalishvili|'''Merab Dvalishvili''']] ![[:en:UFC_306|UFC 306]] ![[:en:Bantamweight|Bantamweight]] ![[:en:Umar_Nurmagomedov|1]] [[:en:Sean_O'Malley_(fighter)|2]] [[:en:Cory_Sandhagen|3]] |- |'''{{Flagicon|Netherlands}} [[:en:Bas_Rutten|Bas Rutten]]''' ![[:en:UFC_20|UFC 20]] ![[:en:Heavyweight|Heavyweight]] !0 |- |{{Flag icon|Belarus}} [[:en:Andrei_Arlovski|'''Andrei Arlovski''']] !— ![[:en:Heavyweight|Heavyweight]] ![[:en:Paul_Buentello|1]] |- |{{Flag icon|Cameroon}} '''[[:en:Francis_Ngannou|Francis Ngannou]]''' ![[:en:UFC_260|UFC 260]] ![[:en:Heavyweight|Heavyweight]] ![[:en:Ciryl_Gane|1]] |- |'''{{Flagicon|France}} [[სირილ განი|Ciryl Gane]]''' ![[:en:UFC_Freedom_250|UFC Freedom 250]] ![[:en:Heavyweight|Heavyweight]] !0 |- |'''{{Flagicon|Poland}} [[:en:Jan_Błachowicz|Jan Błachowicz]]''' ![[:en:UFC_253|UFC 253]] ![[:en:Light_heavyweight|Light Heavyweight]] ![[:en:Israel_Adesanya|1]] |- |{{Flagicon|Czech Republic}} [[:en:Jiří_Procházka|'''Jiří Procházka''']] ![[:en:UFC_275|UFC 275]] ![[:en:Light_heavyweight|Light Heavyweight]] !0 |- |{{Flagicon|New Zealand}} [[:en:Carlos_Ulberg|'''Carlos Ulberg''']] ![[:en:UFC_327|UFC 327]] ![[:en:Light_heavyweight|Light Heavyweight]] !0 |- |{{Flagicon|South Africa}} [[:en:Dricus_du_Plessis|'''Dricus du Plessis''']] ![[:en:UFC_297|UFC 297]] ![[:en:Middleweight|Middleweight]] ![[:en:Israel_Adesanya|1]] [[:en:Sean_Strickland|2]] |- |{{Flag icon|UAE}} [[:en:Khamzat_Chimaev|'''Khamzat Chimaev''']] ![[:en:UFC_319|UFC 319]] ![[:en:Middleweight|Middleweight]] !0 |- |{{Flag icon|Ireland}} '''[[:en:Conor_McGregor|Conor McGregor]]''' ![[:en:UFC_194|UFC 194]]<nowiki> | </nowiki>[[:en:UFC_205|UFC 205]] ![[:en:Featherweight|Featherweight]]<nowiki> | </nowiki>[[:en:Lightweight|Lightweight]] !0 |- |{{Flagicon|Mexico}} [[:en:Brandon_Moreno|'''Brandon Moreno''']] ![[:en:UFC_263|UFC 263]]<nowiki> | </nowiki>[[:en:UFC_283|UFC 283]] ![[:en:Flyweight|Flyweight]] !0 |- |{{Flag icon|Myanmar}} [[:en:Joshua_Van|'''Joshua Van''']] ![[:en:UFC_323|UFC 323]] ![[:en:Flyweight|Flyweight]] ![[:en:Tatsuro_Taira|1]] [[ალეშანდრე პანტოჟა|2]] |} {| class="wikitable" |+ ![[რომან დოლიძე|Roman Dolidze]] !{{Flagicon image|Solid_red.png}} !Decision R3 !13-2-0 |'''{{Flagicon|England}} [[:en:Christian_Leroy_Duncan|Christian Leroy Duncan]]''' ![[:en:UFC_Fight_Night:_Evloev_vs._Murphy|UFC Fight Night 270]] !21/03/2026 |'''{{Flagicon|UK}} [[ლონდონი|London]]''' |- ![[ილია თოფურია|Ilia Topuria]] !{{Flagicon image|Solid_red.png}} !Technical Knockout R4 !27-5-0 |{{Flag icon|US}} [[ჯასტინ გეიჯი|'''Justin Gaethje''']] ![[:en:UFC_Freedom_250|UFC Freedom 250]] !14/06/2026 |{{Flagicon|US}} [[ვაშინგტონი|'''Washington''']] |- ![[:en:Otari_Tanzilovi|Otari Tanzilov]] !{{Flagicon image|Solid_red.png}} !Decision R3 !7-0-0 |'''{{Flag icon|US}} [[:en:Shane_Collins|Shane Collins]]''' ![[:en:UFC_Fight_Night:_Kape_vs._Horiguchi|UFC Fight Night 279]] !20/06/2026 |{{Flag icon|US}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] |- ![[:en:Levan_Chokheli|Levan Chokheli]] !{{Flagicon image|Solid_lime.png}} !Technical Knockout R1 !12-4-0 |'''{{Flag icon|US}} [[:en:Leon_Shahbazyan|Leon Shahbazyan]]''' ![[:en:UFC_Fight_Night:_Kape_vs._Horiguchi|UFC Fight Night 279]] !20/06/2026 |{{Flag icon|US}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] |- ![[რომან დოლიძე|Roman Dolidze]] !{{Flagicon image|Solid_red.png}} !Technical Knockout R1 !21-4-0 |'''{{Flagicon|Netherlands}} [[:en:Reinier_de_Ridder|Reinier de Ridder]]''' ![[:en:UFC_Fight_Night:_Hernandez_vs._Rodrigues|UFC Fight Night 285]] !22/08/2026 |'''{{Flag icon|US}} [[საკრამენტო|Sacramento]]''' |- ![[გიგა ჭიკაძე|Giga Chikadze]] !{{Flagicon image|Solid_red.png}} !Knockout R1 !19-5-1 |'''{{Flagicon|ბრაზილია}} [[:en:Joanderson_Brito|Joanderson Brito]]''' ![[:en:UFC_331|UFC 331]] !19/09/2026 |'''{{Flag icon|US}} [[ლოს-ანჯელესი|Los Angeles]]''' |- ![[:en:Otari_Tanzilovi|Otar Tanzilov]] !{{Flagicon image|Solid_lime.png}} !Knockout R2 !10-2-0 |'''{{Flag icon|US}} [[:en:Malcolm_Wellmaker|Malcolm Wellmaker]]''' ![[:en:UFC_Fight_Night_290|UFC Fight Night 290]] !10/10/2026 |{{Flag icon|US}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] |- ![[მერაბ დვალიშვილი|Merab Dvalishvili]] !{{Flagicon image|White_square_with_question_mark.png}} !— !20-5-0 |'''{{Flagicon|Russia}} [[:en:Petr_Yan|Petr Yan]]''' ![[:en:UFC_333|UFC 333]] !24/10/2026 |{{Flag icon|UAE}} [[აბუ-დაბი|'''Abu Dhabi''']] |- ![[ალექსანდრე თოფურია|Aleksandre Topuria]] !{{Flagicon image|White_square_with_question_mark.png}} !— !8-1-0 |'''{{Flagicon|Mexico}} [[:en:Santiago_Luna_(fighter)|Santiago Luna]]''' ![[:en:UFC_Fight_Night_294|UFC Fight Night 294]] !21/11/2026 |'''{{Flagicon image|Flag of Qatar in a 2 to 1 ratio.png}} [[:en:Al_Rayyan_(city)|Al Rayyan]]''' |- ![[:en:Levan_Chokheli|Levan Chokheli]] !{{Flagicon image|White_square_with_question_mark.png}} !— !12-1-0 |'''{{Flagicon|Germany}} [[:en:Islam_Dulatov|Islam Dulatov]]''' ![[:en:UFC_Fight_Night_295|UFC Fight Night 295]] !05/12/2026 |{{Flagicon|Saudi Arabia}} [[ერ-რიადი|'''Riyadh''']] |} {| class="wikitable" ! colspan="8" |{{Flag icon|Russia}} [[:en:Ali_Bagautinov|Ali Bagautinov]] |- !{{Flag icon|US}} ![[დემეტრიუს ჯონსონი|Demetrious Johnson]] ![[:en:UFC_174|UFC 174]] ![[უმსუბუქესი წონითი კატეგორია (შერეული საბრძოლო ხელოვნება)|Flyweight]] !Decision R5 !14/06/2014 |{{Flag icon|Canada}} [[ვანკუვერი|'''Vancouver''']] !{{Flagicon image|Solid_red.svg}} |- ! colspan="8" |{{Flag icon|Russia}} [[ხაბიბ ნურმაგომედოვი|Khabib Nurmagomedov]] |- !{{Flag icon|US}} ![[:en:Al_Iaquinta|Al Iaquinta]] ![[:en:UFC_223|UFC 223]] ! rowspan="4" |[[მსუბუქი წონითი კატეგორია (შერეული საბრძოლო ხელოვნება)|Lightweight]] !Decision R5 !07/03/2018 |{{Flag icon|US}} [[ნიუ-იორკი|'''New York City''']] !{{Flagicon image|Solid_lime.svg}} |- !{{Flag icon|Ireland}} ![[კონორ მაკგრეგორი|Conor McGregor]] ![[:en:UFC_229|UFC 229]] !Submission R4 !06/10/2018 |{{Flag icon|US}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] !{{Flagicon image|Solid_lime.svg}} |- !{{Flag icon|US}} ![[დასტინ პორიე|Dustin Poirier]] ![[:en:UFC_242|UFC 242]] !Submission R3 !07/09/2019 |{{Flag icon|UAE}} [[აბუ-დაბი|'''Abu Dhabi''']] !{{Flagicon image|Solid_lime.svg}} |- !{{Flag icon|US}} ![[:en:Justin_Gaethje|Justin Gaethje]] ![[:en:UFC_254|UFC 254]] !Submission R2 !24/10/2020 |{{Flag icon|UAE}} [[აბუ-დაბი|'''Abu Dhabi''']] !{{Flagicon image|Solid_lime.svg}} |- ! colspan="8" |{{Flag icon|Russia}} [[ისლამ მახაჩევი|Islam Makhachev]] |- !{{Flag icon|Brazil}} ![[ჩარლზ ოლივეირა|Charles Oliveira]] ![[:en:UFC_280|UFC 280]] ! rowspan="5" |[[მსუბუქი წონითი კატეგორია (შერეული საბრძოლო ხელოვნება)|Lightweight]] !Submission R2 !22/10/2022 |{{Flag icon|UAE}} [[აბუ-დაბი|'''Abu Dhabi''']] !{{Flagicon image|Solid_lime.svg}} |- !{{Flag icon|Australia}} ![[ალექსანდერ ვოლკანოვსკი|Alexander Volkanovski]] ![[:en:UFC_284|UFC 284]] !Decision R5 !12/02/2023 |{{Flag icon|Australia}} [[პერთი|'''Perth''']] !{{Flagicon image|Solid_lime.svg}} |- !{{Flag icon|Australia}} ![[ალექსანდერ ვოლკანოვსკი|Alexander Volkanovski]] ![[:en:UFC_294|UFC 294]] !Knockout R1 !21/10/2023 |{{Flag icon|UAE}} [[აბუ-დაბი|'''Abu Dhabi''']] !{{Flagicon image|Solid_lime.svg}} |- !{{Flag icon|US}} ![[დასტინ პორიე|Dustin Poirier]] ![[:en:UFC_302|UFC 302]] !Submission R5 !01/06/2024 |{{Flag icon|US}} [[ნიუარკი|'''Newark''']] !{{Flagicon image|Solid_lime.svg}} |- !{{Flag icon|Brazil}} ![[:en:Renato_Moicano|Renato Moicano]] ![[:en:UFC_311|UFC 311]] !Submission R1 !18/01/2025 |{{Flag icon|US}} [[:en:Inglewood,_California|'''Inglewood''']] !{{Flagicon image|Solid_lime.svg}} |- !{{Flag icon|Australia}} ![[:en:Jack_Della_Maddalena|Jack Della Maddalena]] ![[:en:UFC_322|UFC 322]] ! rowspan="2" |[[ქვესაშუალო წონითი კატეგორია (შერეული საბრძოლო ხელოვნება)|Welterweight]] !Decision R5 !15/11/2025 |{{Flag icon|US}} [[ნიუ-იორკი|'''New York City''']] !{{Flagicon image|Solid_lime.svg}} |- !{{Flagicon|Ireland}} ![[:en:Ian_Machado_Garry|Ian Machado Garry]] ![[:en:UFC_330|UFC 330]] !Decision R5 !15/08/2026 |{{Flagicon|USA}} [[ფილადელფია|'''Philadelphia''']] !{{Flagicon image|Solid_lime.svg}} |- ! colspan="8" |{{Flag icon|Russia}} [[:en:Magomed_Ankalaev|Magomed Ankalaev]] |- !{{Flag icon|Poland}} ![[:en:Jan_Błachowicz|Jan Błachowicz]] ![[:en:UFC_282|UFC 282]] ! rowspan="3" |[[ქვემძიმეწონითი კატეგორია (შერეული საბრძოლო ხელოვნება)|Light Heavyweight]] !Decision R5 !10/12/2022 |{{Flag icon|US}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] !{{Flagicon image|Solid_yellow.svg}} |- !{{Flag icon|Brazil}} ![[ალექს პერეირა|Alex Pereira]] ![[:en:UFC_313|UFC 313]] !Decision R5 !08/03/2025 |{{Flag icon|US}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] !{{Flagicon image|Solid_lime.svg}} |- !{{Flag icon|Brazil}} ![[ალექს პერეირა|Alex Pereira]] ![[:en:UFC_320|UFC 320]] !TKO R1 !04/10/2025 |{{Flag icon|US}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] !{{Flagicon image|Solid_red.svg}} |- ! colspan="8" |{{Flag icon|Georgia}} [[ილია თოფურია|Ilia Topuria]] |- !{{Flag icon|Australia}} ![[ალექსანდერ ვოლკანოვსკი|Alexander Volkanovski]] ![[:en:UFC_298|UFC 298]] ! rowspan="2" |[[ქვემსუბუქი წონითი კატეგორია (შერეული საბრძოლო ხელოვნება)|Featherweight]] !Knockout R2 !17/02/2024 |{{Flag icon|US}} [[ანაჰაიმი|'''Anaheim''']] !{{Flagicon image|Solid_lime.svg}} |- !{{Flag icon|US}} ![[მაქს ჰოლოვეი|Max Holloway]] ![[:en:UFC_308|UFC 308]] !Knockout R3 !26/10/2024 |{{Flag icon|UAE}} [[აბუ-დაბი|'''Abu Dhabi''']] !{{Flagicon image|Solid_lime.svg}} |- !{{Flag icon|Brazil}} ![[ჩარლზ ოლივეირა|Charles Oliveira]] ![[:en:UFC_317|UFC 317]] ! rowspan="2" |[[მსუბუქი წონითი კატეგორია (შერეული საბრძოლო ხელოვნება)|Lightweight]] !Knockout R1 !28/06/2025 |{{Flag icon|US}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] !{{Flagicon image|Solid_lime.svg}} |- !{{Flag icon|US}} ![[:en:Justin_Gaethje|Justin Gaethje]] ![[:en:UFC_Freedom_250|UFC Freedom 250]] !Technical Knockout R4 !14/06/2026 |{{Flag icon|US}} '''[[:en:Washington,_D.C.|Washington]]''' !{{Flagicon image|Solid_red.svg}} |- ! colspan="8" |{{Flag icon|Georgia}} [[მერაბ დვალიშვილი|Merab Dvalishvili]] |- !{{Flag icon|US}} ![[შონ ო’მალი|Sean O'Malley]] ![[:en:UFC_306|UFC 306]] ! rowspan="5" |[[სუპერმსუბუქი წონითი კატეგორია (შერეული საბრძოლო ხელოვნება)|Bantamweight]] !Decision R5 !14/09/2024 |{{Flag icon|US}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] !{{Flagicon image|Solid_lime.svg}} |- !{{Flag icon|Russia}} ![[უმარ ნურმაგომედოვი|Umar Nurmagomedov]] ![[:en:UFC_311|UFC 311]] !Decision R5 !18/01/2025 |{{Flag icon|US}} [[:en:Inglewood,_California|'''Inglewood''']] !{{Flagicon image|Solid_lime.svg}} |- !{{Flag icon|US}} ![[შონ ო’მალი|Sean O'Malley]] ![[:en:UFC_316|UFC 316]] !Submission R3 !07/06/2025 |{{Flag icon|US}} [[ნიუარკი|'''Newark''']] !{{Flagicon image|Solid_lime.svg}} |- !{{Flag icon|US}} ![[კორი სენდჰეგენი|Cory Sandhagen]] ![[:en:UFC_320|UFC 320]] !Decision R5 !04/10/2025 |{{Flag icon|US}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] !{{Flagicon image|Solid_lime.svg}} |- !{{Flag icon|Russia}} ![[პიოტრ იანი|Petr Yan]] ![[:en:UFC_323|UFC 323]] !Decision R5 !06/12/2025 |{{Flag icon|US}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] !{{Flagicon image|Solid_red.svg}} |- ! colspan="8" |{{Flag icon|Russia}} [[:en:Umar_Nurmagomedov|Umar Nurmagomedov]] |- !{{Flag icon|Georgia}} ![[მერაბ დვალიშვილი|Merab Dvalishvili]] ![[:en:UFC_311|UFC 311]] ![[სუპერმსუბუქი წონითი კატეგორია (შერეული საბრძოლო ხელოვნება)|Bantamweight]] !Decision R5 !18/01/2025 |{{Flag icon|US}} [[:en:Inglewood,_California|'''Inglewood''']] !{{Flagicon image|Solid_red.svg}} |- ! colspan="8" |{{Flag icon|UAE}} [[:en:Khamzat_Chimaev|Khamzat Chimaev]] |- !{{Flag icon|South Africa}} ![[დრიკუს დუ პლესი|Dricus du Plessis]] ![[:en:UFC_319|UFC 319]] ! rowspan="2" |[[საშუალო წონითი კატეგორია (შერეული საბრძოლო ხელოვნება)|Middleweight]] !Decision R5 !16/08/2025 |{{Flag icon|US}} [[ჩიკაგო|'''Chicago''']] !{{Flagicon image|Solid_lime.svg}} |- !{{Flag icon|US}} ![[შონ სტრიკლენდი|Sean Strickland]] ![[:en:UFC_328|UFC 328]] !Decision R5 !09/05/2026 |{{Flag icon|US}} [[ნიუარკი|'''Newark''']] !{{Flagicon image|Solid_red.svg}} |} {| class="wikitable" |+ ![[:en:1956_Ballon_d'Or|1956]] !47 |{{Flagicon|England}} [[სტენლი მეთიუზი|'''Stanley Matthews''']] !1 |{{Flagicon|England}} [[:en:Blackpool_F.C.|'''Blackpool''']] !44 |{{Flagicon|Spain|variant=1945}} [[ალფრედო დი სტეფანო|'''Alfredo Di Stéfano''']] |{{Flagicon|Spain|variant=1945}} [[რეალ მადრიდი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Real Madrid''']] |- ![[:en:1957_Ballon_d'Or|1957]] !72 |{{Flagicon|Spain|variant=1945}} [[ალფრედო დი სტეფანო|'''Alfredo Di Stéfano''']] !1 |{{Flagicon|Spain|variant=1945}} [[რეალ მადრიდი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Real Madrid''']] !19 |{{Flagicon|England}} [[:en:Billy_Wright_(footballer,_born_1924)|'''Billy Wright''']] |{{Flagicon|England}} [[ვულვერჰემპტონ უონდერერსი|'''Wolverhampton''' '''Wanderers''']] |- ![[:en:1958_Ballon_d'Or|1958]] !71 |{{Flagicon|France}} [[რაიმონ კოპა|'''Raymond Kopa''']] !1 |{{Flagicon|Spain|variant=1945}} [[რეალ მადრიდი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Real Madrid''']] !40 |{{Flagicon|West Germany}} [[:en:Helmut_Rahn|'''Helmut Rahn''']] |{{Flagicon|West Germany}} [[:en:Rot-Weiss_Essen|'''Rot-Weiss Essen''']] |- ![[:en:1959_Ballon_d'Or|1959]] !80 |{{Flagicon|Spain|variant=1945}} [[ალფრედო დი სტეფანო|'''Alfredo Di Stéfano''']] !2 |{{Flagicon|Spain|variant=1945}} [[რეალ მადრიდი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Real Madrid''']] !42 |{{Flagicon|France}} [[რაიმონ კოპა|'''Raymond Kopa''']] |{{Flagicon|France}} [[რეიმსი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Reims''']] |- ![[:en:1960_Ballon_d'Or|1960]] !54 |{{Flagicon|Spain|variant=1945}} [[ლუის სუარეს მირამონტესი|'''Luis Suárez''']] !1 |{{Flagicon|Spain|variant=1945}} [[ბარსელონა (საფეხბურთო კლუბი)|'''Barcelona''']] !37 |{{Flagicon|Hungary}} [[ფერენც პუშკაში|'''Ferenc Puskás''']] |{{Flagicon|Spain|variant=1945}} [[რეალ მადრიდი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Real Madrid''']] |- ![[:en:1961_Ballon_d'Or|1961]] !46 |{{Flagicon|Italy}} [[ომარ სივორი|'''Omar Sívori''']] !1 |{{Flagicon|Italy}} [[იუვენტუსი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Juventus''']] !40 |{{Flagicon|Spain|variant=1945}} [[ლუის სუარეს მირამონტესი|'''Luis Suárez''']] |{{Flagicon|Italy}} [[ინტერი მილანი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Inter Milan''']] |- ![[:en:1962_Ballon_d'Or|1962]] !65 |{{Flagicon|Czechoslovakia}} [[იოზეფ მასოპუსტი|'''Josef Masopust''']] !1 |{{Flagicon|Czechoslovakia}} [[:en:Dukla_Prague|'''Dukla Prague''']] !53 |{{Flagicon|Portugal}} [[ეუსებიო|'''Eusébio''']] |{{Flagicon|Portugal}} [[ბენფიკა (საფეხბურთო კლუბი)|'''Benfica''']] |- ![[:en:1963_Ballon_d'Or|1963]] !73 |{{Flagicon|USSR}} [[ლევ იაშინი|'''Lev Yashin''']] !1 |{{Flagicon|USSR}} [[დინამო მოსკოვი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Dynamo Moscow''']] !55 |{{Flagicon|Italy}} [[ჯანი რივერა|'''Gianni Rivera''']] |{{Flagicon|Italy}} [[მილანი (საფეხბურთო კლუბი)|'''AC Milan''']] |- ![[:en:1964_Ballon_d'Or|1964]] !61 |{{Flagicon|Scotland}} [[დენის ლოუ|'''Denis Law''']] !1 |{{Flagicon|England}} [[მანჩესტერ იუნაიტედი|'''Manchester United''']] !43 |{{Flagicon|Spain|variant=1945}} [[ლუის სუარეს მირამონტესი|'''Luis Suárez''']] |{{Flagicon|Italy}} [[ინტერი მილანი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Inter Milan''']] |- ![[:en:1965_Ballon_d'Or|1965]] !67 |{{Flagicon|Portugal}} [[ეუსებიო|'''Eusébio''']] !1 |{{Flagicon|Portugal}} [[ბენფიკა (საფეხბურთო კლუბი)|'''Benfica''']] !59 |{{Flagicon|Italy}} [[ჯაჩინტო ფაკეტი|'''Giacinto Facchetti''']] |{{Flagicon|Italy}} [[ინტერი მილანი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Inter Milan''']] |- ![[:en:1966_Ballon_d'Or|1966]] !81 |{{Flagicon|England}} [[ბობი ჩარლტონი|'''Bobby Charlton''']] !1 |{{Flagicon|England}} [[მანჩესტერ იუნაიტედი|'''Manchester United''']] !80 |{{Flagicon|Portugal}} [[ეუსებიო|'''Eusébio''']] |{{Flagicon|Portugal}} [[ბენფიკა (საფეხბურთო კლუბი)|'''Benfica''']] |- ![[:en:1967_Ballon_d'Or|1967]] !68 |{{Flagicon|Hungary}} [[ფლორიან ალბერტი|'''Flórián Albert''']] !1 |{{Flagicon|Hungary}} [[ფერენცვაროში (საფეხბურთო კლუბი)|'''Ferencvárosi''']] !40 |{{Flagicon|England}} [[ბობი ჩარლტონი|'''Bobby Charlton''']] |{{Flagicon|England}} [[მანჩესტერ იუნაიტედი|'''Manchester United''']] |- ![[:en:1968_Ballon_d'Or|1968]] !61 |{{Flagicon|Northern Ireland}} [[ჯორჯ ბესტი|'''George Best''']] !1 |{{Flagicon|England}} [[მანჩესტერ იუნაიტედი|'''Manchester United''']] !53 |{{Flagicon|England}} [[ბობი ჩარლტონი|'''Bobby Charlton''']] |{{Flagicon|England}} [[მანჩესტერ იუნაიტედი|'''Manchester United''']] |- ![[:en:1969_Ballon_d'Or|1969]] !83 |{{Flagicon|Italy}} [[ჯანი რივერა|'''Gianni Rivera''']] !1 |{{Flagicon|Italy}} [[მილანი (საფეხბურთო კლუბი)|'''AC Milan''']] !79 |{{Flagicon|Italy}} [[ლუიჯი რივა|'''Gigi Riva''']] |{{Flagicon|Italy}} [[კალიარი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Cagliari Calcio''']] |- ![[:en:1970_Ballon_d'Or|1970]] !77 |{{Flagicon|West Germany}} [[გერდ მიულერი|'''Gerd Müller''']] !1 |{{Flagicon|West Germany}} [[ბაიერნი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Bayern Munich''']] !70 |{{Flagicon|England}} [[ბობი მური|'''Bobby Moore''']] |{{Flagicon|England}} [[ვესტ ჰემ იუნაიტედი (საფეხბურთო კლუბი)|'''West Ham United''']] |- ![[:en:1971_Ballon_d'Or|1971]] !116 |{{Flagicon|Netherlands}} [[იოჰან კრეიფი|'''Johan Cruyff''']] !1 |{{Flagicon|Netherlands}} [[აიაქსი ამსტერდამი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Ajax''']] !57 |{{Flagicon|Italy}} [[სანდრო მაცოლა|'''Sandro Mazzola''']] |{{Flagicon|Italy}} [[ინტერი მილანი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Inter Milan''']] |- ![[:en:1972_Ballon_d'Or|1972]] !81 |{{Flagicon|West Germany}} [[ფრანც ბეკენბაუერი|'''Franz Beckenbauer''']] !1 |{{Flagicon|West Germany}} [[ბაიერნი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Bayern Munich''']] !79 |{{Flagicon|West Germany}} [[გერდ მიულერი|'''Gerd Müller''']] |{{Flagicon|West Germany}} [[ბაიერნი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Bayern Munich''']] |- ![[:en:1973_Ballon_d'Or|1973]] !96 |{{Flagicon|Netherlands}} [[იოჰან კრეიფი|'''Johan Cruyff''']] !2 |{{Flagicon|Spain|variant=1945}} [[ბარსელონა (საფეხბურთო კლუბი)|'''Barcelona''']] !47 |{{Flagicon|Italy}} [[დინო ძოფი|'''Dino Zoff''']] |{{Flagicon|Italy}} [[იუვენტუსი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Juventus''']] |- ![[:en:1974_Ballon_d'Or|1974]] !116 |{{Flagicon|Netherlands}} [[იოჰან კრეიფი|'''Johan Cruyff''']] !3 |{{Flagicon|Spain|variant=1945}} [[ბარსელონა (საფეხბურთო კლუბი)|'''Barcelona''']] !105 |{{Flagicon|West Germany}} [[ფრანც ბეკენბაუერი|'''Franz Beckenbauer''']] |{{Flagicon|West Germany}} [[ბაიერნი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Bayern Munich''']] |- ![[:en:1975_Ballon_d'Or|1975]] !122 |{{Flagicon|USSR}} [[ოლეგ ბლოხინი|'''Oleg Blokhin''']] !1 |{{Flagicon|USSR}} [[დინამო კიევი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Dynamo Kyiv''']] !42 |{{Flagicon|West Germany}} [[ფრანც ბეკენბაუერი|'''Franz Beckenbauer''']] |{{Flagicon|West Germany}} [[ბაიერნი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Bayern Munich''']] |- ![[:en:1976_Ballon_d'Or|1976]] !91 |{{Flagicon|West Germany}} [[ფრანც ბეკენბაუერი|'''Franz Beckenbauer''']] !2 |{{Flagicon|West Germany}} [[ბაიერნი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Bayern Munich''']] !75 |{{Flagicon|Netherlands}} [[რობ რენსენბრინკი|'''Rob Rensenbrink''']] |{{Flagicon|Belgium}} [[ანდერლეხტი (საფეხბურთო კლუბი)|'''RSC Anderlecht''']] |- ![[:en:1977_Ballon_d'Or|1977]] !74 |{{Flagicon|Denmark}} [[ალან სიმონსენი|'''Allan Simonsen''']] !1 |{{Flagicon|West Germany}} [[ბორუსია მიონხენგლადბახი (საფეხბურთო კლუბი)|'''B. Mönchengladbach''']] !71 |{{Flagicon|England}} [[კევინ კიგანი|'''Kevin Keegan''']] |{{Flagicon|West Germany}} [[ჰამბურგი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Hamburger SV''']] |- ![[:en:1978_Ballon_d'Or|1978]] !87 |{{Flagicon|England}} [[კევინ კიგანი|'''Kevin Keegan''']] !1 |{{Flagicon|West Germany}} [[ჰამბურგი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Hamburger SV''']] !81 |{{Flagicon|Austria}} [[:en:Hans_Krankl|'''Hans Krankl''']] |{{Flagicon|Spain|variant=1977}} [[ბარსელონა (საფეხბურთო კლუბი)|'''Barcelona''']] |- ![[:en:1979_Ballon_d'Or|1979]] !118 |{{Flagicon|England}} [[კევინ კიგანი|'''Kevin Keegan''']] !2 |{{Flagicon|West Germany}} [[ჰამბურგი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Hamburger SV''']] !52 |{{Flagicon|West Germany}} [[კარლ-ჰაინც რუმენიგე|'''Karl Rummenigge''']] |{{Flagicon|West Germany}} [[ბაიერნი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Bayern Munich''']] |- ![[:en:1980_Ballon_d'Or|1980]] !122 |{{Flagicon|West Germany}} [[კარლ-ჰაინც რუმენიგე|'''Karl Rummenigge''']] !1 |{{Flagicon|West Germany}} [[ბაიერნი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Bayern Munich''']] !34 |{{Flagicon|West Germany}} [[ბერნდ შუსტერი|'''Bernd Schuster''']] |{{Flagicon|Spain|variant=1977}} [[ბარსელონა (საფეხბურთო კლუბი)|'''Barcelona''']] |- ![[:en:1981_Ballon_d'Or|1981]] !106 |{{Flagicon|West Germany}} [[კარლ-ჰაინც რუმენიგე|'''Karl Rummenigge''']] !2 |{{Flagicon|West Germany}} [[ბაიერნი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Bayern Munich''']] !64 |{{Flagicon|West Germany}} [[პაულ ბრაიტნერი|'''Paul Breitner''']] |{{Flagicon|West Germany}} [[ბაიერნი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Bayern Munich''']] |- ![[:en:1982_Ballon_d'Or|1982]] !115 |{{Flagicon|Italy}} [[პაოლო როსი|'''Paolo Rossi''']] !1 |{{Flagicon|Italy}} [[იუვენტუსი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Juventus''']] !64 |{{Flagicon|France}} [[ალენ ჟირესი|'''Alain Giresse''']] |{{Flagicon|France}} [[ბორდო (საფეხბურთო კლუბი)|'''Bordeaux''']] |- ![[:en:1983_Ballon_d'Or|1983]] !110 |{{Flagicon|France}} [[მიშელ პლატინი|'''Michel Platini''']] !1 |{{Flagicon|Italy}} [[იუვენტუსი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Juventus''']] !26 |{{Flagicon|Scotland}} [[კენი დალგლიში|'''Kenny Dalglish''']] |{{Flagicon|England}} [[ლივერპული (საფეხბურთო კლუბი)|'''Liverpool''']] |- ![[:en:1984_Ballon_d'Or|1984]] !128 |{{Flagicon|France}} [[მიშელ პლატინი|'''Michel Platini''']] !2 |{{Flagicon|Italy}} [[იუვენტუსი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Juventus''']] !57 |{{Flagicon|France}} [[ჟან ტიგანა|'''Jean Tigana''']] |{{Flagicon|France}} [[ბორდო (საფეხბურთო კლუბი)|'''Bordeaux''']] |- ![[:en:1985_Ballon_d'Or|1985]] !127 |{{Flagicon|France}} [[მიშელ პლატინი|'''Michel Platini''']] !3 |{{Flagicon|Italy}} [[იუვენტუსი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Juventus''']] !71 |{{Flagicon|Denmark}} [[პრებენ ელკიერი|'''Preben Elkjær''']] |{{Flagicon|Italy}} [[ელას ვერონა (საფეხბურთო კლუბი)|'''Hellas Verona''']] |- ![[:en:1986_Ballon_d'Or|1986]] !84 |{{Flagicon|USSR}} [[იგორ ბელანოვი|'''Igor Belanov''']] !1 |{{Flagicon|USSR}} [[დინამო კიევი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Dynamo Kyiv''']] !62 |{{Flagicon|England}} [[გარი ლინეკერი|'''Gary Lineker''']] |{{Flagicon|Spain}} [[ბარსელონა (საფეხბურთო კლუბი)|'''Barcelona''']] |- ![[:en:1987_Ballon_d'Or|1987]] !106 |{{Flagicon|Netherlands}} [[რუდ გულიტი|'''Ruud Gullit''']] !1 |{{Flagicon|Italy}} [[მილანი (საფეხბურთო კლუბი)|'''AC Milan''']] !91 |{{Flagicon|Portugal}} [[პაულუ ფუტრე|'''Paulo Futre''']] |{{Flagicon|Spain}} [[ატლეტიკო მადრიდი|'''Atlético Madrid''']] |- ![[:en:1988_Ballon_d'Or|1988]] !129 |{{Flagicon|Netherlands}} [[მარკო ვან ბასტენი|'''Marco van Basten''']] !1 |{{Flagicon|Italy}} [[მილანი (საფეხბურთო კლუბი)|'''AC Milan''']] !88 |{{Flagicon|Netherlands}} [[რუდ გულიტი|'''Ruud Gullit''']] |{{Flagicon|Italy}} [[მილანი (საფეხბურთო კლუბი)|'''AC Milan''']] |- ![[:en:1989_Ballon_d'Or|1989]] !119 |{{Flagicon|Netherlands}} [[მარკო ვან ბასტენი|'''Marco van Basten''']] !2 |{{Flagicon|Italy}} [[მილანი (საფეხბურთო კლუბი)|'''AC Milan''']] !80 |{{Flagicon|Italy}} [[ფრანკო ბარეზი|'''Franco Baresi''']] |{{Flagicon|Italy}} [[მილანი (საფეხბურთო კლუბი)|'''AC Milan''']] |- ![[:en:1990_Ballon_d'Or|1990]] !137 |{{Flagicon|Germany}} [[ლოთარ მათეუსი|'''Lothar Matthäus''']] !1 |{{Flagicon|Italy}} [[ინტერი მილანი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Inter Milan''']] !84 |{{Flagicon|Italy}} [[:en:Salvatore_Schillaci|'''Salvatore Schillaci''']] |{{Flagicon|Italy}} [[იუვენტუსი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Juventus''']] |- ![[:en:1991_Ballon_d'Or|1991]] !141 |{{Flagicon|France}} [[ჟან-პიერ პაპენი|'''Jean-Pierre Papin''']] !1 |{{Flagicon|France}} [[ოლიმპიკი მარსელი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Marseille''']] !42 |{{Flagicon|Yugoslavia}} [[დეიან სავიჩევიჩი|'''Dejan Savićević''']] |{{Flagicon|Yugoslavia}} [[ცრვენა ზვეზდა (საფეხბურთო კლუბი)|'''Red Star Belgrade''']] |- ![[:en:1992_Ballon_d'Or|1992]] !98 |{{Flagicon|Netherlands}} [[მარკო ვან ბასტენი|'''Marco van Basten''']] !3 |{{Flagicon|Italy}} [[მილანი (საფეხბურთო კლუბი)|'''AC Milan''']] !80 |{{Flagicon|Bulgaria}} [[ხრისტო სტოიჩკოვი|'''Hristo Stoichkov''']] |{{Flagicon|Spain}} [[ბარსელონა (საფეხბურთო კლუბი)|'''Barcelona''']] |- ![[:en:1993_Ballon_d'Or|1993]] !142 |{{Flagicon|Italy}} [[რობერტო ბაჯო|'''Roberto Baggio''']] !1 |{{Flagicon|Italy}} [[იუვენტუსი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Juventus''']] !83 |{{Flagicon|Netherlands}} [[დენის ბერგკამპი|'''Dennis Bargkamp''']] |{{Flagicon|Italy}} [[ინტერი მილანი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Inter Milan''']] |- ![[:en:1994_Ballon_d'Or|1994]] !210 |{{Flagicon|Bulgaria}} [[ხრისტო სტოიჩკოვი|'''Hristo Stoichkov''']] !1 |{{Flagicon|Spain}} [[ბარსელონა (საფეხბურთო კლუბი)|'''Barcelona''']] !136 |{{Flagicon|Italy}} [[რობერტო ბაჯო|'''Roberto Baggio''']] |{{Flagicon|Italy}} [[იუვენტუსი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Juventus''']] |- ![[:en:1995_Ballon_d'Or|1995]] !144 |{{Flagicon|Liberia}} [[ჯორჯ ვეა|'''George Weah''']] !1 |{{Flagicon|Italy}} [[მილანი (საფეხბურთო კლუბი)|'''AC Milan''']] !108 |{{Flagicon|Germany}} [[იურგენ კლინსმანი|'''Jürgen Klinsmann''']] |{{Flagicon|Germany}} [[ბაიერნი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Bayern Munich''']] |- ![[:en:1996_Ballon_d'Or|1996]] !144 |{{Flagicon|Germany}} [[მათიას ზამერი|'''Matthias Sammer''']] !1 |{{Flagicon|Germany}} [[ბორუსია დორტმუნდი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Borussia Dortmund''']] !143 |{{Flagicon|Brazil}} [[რონალდო|'''Ronaldo''']] |{{Flagicon|Spain}} [[ბარსელონა (საფეხბურთო კლუბი)|'''Barcelona''']] |- ![[:en:1997_Ballon_d'Or|1997]] !222 |{{Flagicon|Brazil}} [[რონალდო|'''Ronaldo''']] !1 |{{Flagicon|Italy}} [[ინტერი მილანი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Inter Milan''']] !68 |{{Flagicon|Serbia and Montenegro}} [[პრედრაგ მიატოვიჩი|'''Predrag Mijatović''']] |{{Flagicon|Spain}} [[რეალ მადრიდი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Real Madrid''']] |- ![[:en:1998_Ballon_d'Or|1998]] !244 |{{Flagicon|France}} [[ზინედინ ზიდანი|'''Zinedine Zidane''']] !1 |{{Flagicon|Italy}} [[იუვენტუსი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Juventus''']] !68 |{{Flagicon|Croatia}} [[დავორ შუკერი|'''Davor Šuker''']] |{{Flagicon|Spain}} [[რეალ მადრიდი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Real Madrid''']] |- ![[:en:1999_Ballon_d'Or|1999]] !219 |{{Flagicon|Brazil}} [[რივალდო|'''Rivaldo''']] !1 |{{Flagicon|Spain}} [[ბარსელონა (საფეხბურთო კლუბი)|'''Barcelona''']] !154 |{{Flagicon|England}} [[დეივიდ ბეკჰემი|'''David Beckham''']] |{{Flagicon|England}} [[მანჩესტერ იუნაიტედი|'''Manchester United''']] |- ![[:en:2000_Ballon_d'Or|2000]] !197 |{{Flagicon|Portugal}} [[ლუიშ ფიგუ|'''Luis Figo''']] !1 |{{Flagicon|Spain}} [[რეალ მადრიდი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Real Madrid''']] !181 |{{Flagicon|France}} [[ზინედინ ზიდანი|'''Zinedine Zidane''']] |{{Flagicon|Italy}} [[იუვენტუსი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Juventus''']] |- ![[:en:2001_Ballon_d'Or|2001]] !176 |{{Flagicon|England}} [[მაიკლ ოუენი|'''Michael Owen''']] !1 |{{Flagicon|England}} [[ლივერპული (საფეხბურთო კლუბი)|'''Liverpool''']] !140 |{{Flagicon|Spain}} [[რაულ გონსალესი|'''Raúl González''']] |{{Flagicon|Spain}} [[რეალ მადრიდი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Real Madrid''']] |- ![[:en:2002_Ballon_d'Or|2002]] !169 |{{Flagicon|Brazil}} [[რონალდო|'''Ronaldo''']] !2 |{{Flagicon|Spain}} [[რეალ მადრიდი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Real Madrid''']] !145 |{{Flagicon|Brazil}} [[რობერტო კარლოსი|'''Roberto Carlos''']] |{{Flagicon|Spain}} [[რეალ მადრიდი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Real Madrid''']] |- ![[:en:2003_Ballon_d'Or|2003]] !190 |{{Flagicon|Czech Republic}} [[პაველ ნედვედი|'''Pavel Nedvěd''']] !1 |{{Flagicon|Italy}} [[იუვენტუსი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Juventus''']] !128 |{{Flagicon|France}} [[ტიერი ანრი|'''Thierry Henry''']] |{{Flagicon|England}} [[არსენალი ლონდონი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Arsenal''']] |- ![[:en:2004_Ballon_d'Or|2004]] !175 |{{Flagicon|Ukraine}} [[ანდრეი შევჩენკო|'''Andriy Shevchenko''']] !1 |{{Flagicon|Italy}} [[მილანი (საფეხბურთო კლუბი)|'''AC Milan''']] !139 |{{Flagicon|Portugal}} [[დეკუ|'''Deco''']] |{{Flagicon|Spain}} [[ბარსელონა (საფეხბურთო კლუბი)|'''Barcelona''']] |- ![[:en:2005_Ballon_d'Or|2005]] !225 |{{Flagicon|Brazil}} [[რონალდინიო|'''Ronaldinho''']] !1 |{{Flagicon|Spain}} [[ბარსელონა (საფეხბურთო კლუბი)|'''Barcelona''']] !148 |{{Flagicon|England}} [[ფრენკ ლემპარდი|'''Frank Lampard''']] |{{Flagicon|England}} [[ჩელსი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Chelsea''']] |- ![[:en:2006_Ballon_d'Or|2006]] !173 |{{Flagicon|Italy}} [[ფაბიო კანავარო|'''Fabio Cannavaro''']] !1 |{{Flagicon|Spain}} [[რეალ მადრიდი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Real Madrid''']] !124 |{{Flagicon|Italy}} [[ჯანლუიჯი ბუფონი|'''Gianluigi Buffon''']] |{{Flagicon|Italy}} [[იუვენტუსი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Juventus''']] |- ![[:en:2007_Ballon_d'Or|2007]] !445 |{{Flagicon|Brazil}} [[კაკა|'''Kaká''']] !1 |{{Flagicon|Italy}} [[მილანი (საფეხბურთო კლუბი)|'''AC Milan''']] !277 |{{Flagicon|Portugal}} [[კრიშტიანუ რონალდუ|'''Cristiano Ronaldo''']] |{{Flagicon|England}} [[მანჩესტერ იუნაიტედი|'''Manchester United''']] |- ![[:en:2008_Ballon_d'Or|2008]] !446 |{{Flagicon|Portugal}} [[კრიშტიანუ რონალდუ|'''Cristiano Ronaldo''']] !1 |{{Flagicon|England}} [[მანჩესტერ იუნაიტედი|'''Manchester United''']] !281 |{{Flagicon|Argentina}} [[ლიონელ მესი|'''Lionel Messi''']] |{{Flagicon|Spain}} [[ბარსელონა (საფეხბურთო კლუბი)|'''Barcelona''']] |- ![[:en:2009_Ballon_d'Or|2009]] !473 |{{Flagicon|Argentina}} [[ლიონელ მესი|'''Lionel Messi''']] !1 |{{Flagicon|Spain}} [[ბარსელონა (საფეხბურთო კლუბი)|'''Barcelona''']] !233 |{{Flagicon|Portugal}} [[კრიშტიანუ რონალდუ|'''Cristiano Ronaldo''']] |{{Flagicon|Spain}} [[რეალ მადრიდი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Real Madrid''']] |- ![[:en:2010_FIFA_Ballon_d'Or|2010]] !22.65% |{{Flagicon|Argentina}} [[ლიონელ მესი|'''Lionel Messi''']] !2 |{{Flagicon|Spain}} [[ბარსელონა (საფეხბურთო კლუბი)|'''Barcelona''']] !17.36% |{{Flagicon|Spain}} [[ანდრეს ინიესტა|'''Andrés Iniesta''']] |{{Flagicon|Spain}} [[ბარსელონა (საფეხბურთო კლუბი)|'''Barcelona''']] |- ![[:en:2011_FIFA_Ballon_d'Or|2011]] !47.88% |{{Flagicon|Argentina}} [[ლიონელ მესი|'''Lionel Messi''']] !3 |{{Flagicon|Spain}} [[ბარსელონა (საფეხბურთო კლუბი)|'''Barcelona''']] !21.60% |{{Flagicon|Portugal}} [[კრიშტიანუ რონალდუ|'''Cristiano Ronaldo''']] |{{Flagicon|Spain}} [[რეალ მადრიდი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Real Madrid''']] |- ![[:en:2012_FIFA_Ballon_d'Or|2012]] !41.60% |{{Flagicon|Argentina}} [[ლიონელ მესი|'''Lionel Messi''']] !4 |{{Flagicon|Spain}} [[ბარსელონა (საფეხბურთო კლუბი)|'''Barcelona''']] !23.68% |{{Flagicon|Portugal}} [[კრიშტიანუ რონალდუ|'''Cristiano Ronaldo''']] |{{Flagicon|Spain}} [[რეალ მადრიდი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Real Madrid''']] |- ![[:en:2013_FIFA_Ballon_d'Or|2013]] !27.99% |{{Flagicon|Portugal}} [[კრიშტიანუ რონალდუ|'''Cristiano Ronaldo''']] !2 |{{Flagicon|Spain}} [[რეალ მადრიდი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Real Madrid''']] !24.72% |{{Flagicon|Argentina}} [[ლიონელ მესი|'''Lionel Messi''']] |{{Flagicon|Spain}} [[ბარსელონა (საფეხბურთო კლუბი)|'''Barcelona''']] |- ![[:en:2014_FIFA_Ballon_d'Or|2014]] !37.66% |{{Flagicon|Portugal}} [[კრიშტიანუ რონალდუ|'''Cristiano Ronaldo''']] !3 |{{Flagicon|Spain}} [[რეალ მადრიდი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Real Madrid''']] !15.76% |{{Flagicon|Argentina}} [[ლიონელ მესი|'''Lionel Messi''']] |{{Flagicon|Spain}} [[ბარსელონა (საფეხბურთო კლუბი)|'''Barcelona''']] |- ![[:en:2015_FIFA_Ballon_d'Or|2015]] !41.33% |{{Flagicon|Argentina}} [[ლიონელ მესი|'''Lionel Messi''']] !5 |{{Flagicon|Spain}} [[ბარსელონა (საფეხბურთო კლუბი)|'''Barcelona''']] !27.76% |{{Flagicon|Portugal}} [[კრიშტიანუ რონალდუ|'''Cristiano Ronaldo''']] |{{Flagicon|Spain}} [[რეალ მადრიდი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Real Madrid''']] |- ![[:en:2016_Ballon_d'Or|2016]] !745 |{{Flagicon|Portugal}} [[კრიშტიანუ რონალდუ|'''Cristiano Ronaldo''']] !4 |{{Flagicon|Spain}} [[რეალ მადრიდი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Real Madrid''']] !316 |{{Flagicon|Argentina}} [[ლიონელ მესი|'''Lionel Messi''']] |{{Flagicon|Spain}} [[ბარსელონა (საფეხბურთო კლუბი)|'''Barcelona''']] |- ![[:en:2017_Ballon_d'Or|2017]] !946 |{{Flagicon|Portugal}} [[კრიშტიანუ რონალდუ|'''Cristiano Ronaldo''']] !5 |{{Flagicon|Spain}} [[რეალ მადრიდი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Real Madrid''']] !670 |{{Flagicon|Argentina}} [[ლიონელ მესი|'''Lionel Messi''']] |{{Flagicon|Spain}} [[ბარსელონა (საფეხბურთო კლუბი)|'''Barcelona''']] |- ![[:en:2018_Ballon_d'Or|2018]] !753 |{{Flagicon|Croatia}} [[ლუკა მოდრიჩი|'''Luka Modrić''']] !1 |{{Flagicon|Spain}} [[რეალ მადრიდი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Real Madrid''']] !476 |{{Flagicon|Portugal}} [[კრიშტიანუ რონალდუ|'''Cristiano Ronaldo''']] |{{Flagicon|Spain}} [[რეალ მადრიდი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Real Madrid''']] |- ![[:en:2019_Ballon_d'Or|2019]] !686 |{{Flagicon|Argentina}} [[ლიონელ მესი|'''Lionel Messi''']] !6 |{{Flagicon|Spain}} [[ბარსელონა (საფეხბურთო კლუბი)|'''Barcelona''']] !679 |{{Flagicon|Netherlands}} [[ვირჯილ ვან დეიკი|'''Virgil van Dijk''']] |{{Flagicon|England}} [[ლივერპული (საფეხბურთო კლუბი)|'''Liverpool''']] |- ![[:en:2021_Ballon_d'Or|2021]] !613 |{{Flagicon|Argentina}} [[ლიონელ მესი|'''Lionel Messi''']] !7 |{{Flagicon|France}} [[პარი სენ-ჟერმენი|'''Paris Saint-Germain''']] !580 |{{Flagicon|Poland}} [[რობერტ ლევანდოვსკი|'''Robert Lewandowski''']] |{{Flagicon|Germany}} [[ბაიერნი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Bayern Munich''']] |- ![[:en:2022_Ballon_d'Or|2022]] !549 |{{Flagicon|France}} [[ქარიმ ბენზემა|'''Karim Benzema''']] !1 |{{Flagicon|Spain}} [[რეალ მადრიდი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Real Madrid''']] !193 |{{Flagicon|Senegal}} [[სადიო მანე|'''Sadio Mané''']] |{{Flagicon|England}} [[ლივერპული (საფეხბურთო კლუბი)|'''Liverpool''']] |- ![[:en:2023_Ballon_d'Or|2023]] !462 |{{Flagicon|Argentina}} [[ლიონელ მესი|'''Lionel Messi''']] !8 |{{Flag icon|US}} [[ინტერი მაიამი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Inter Miami''']] !357 |{{Flagicon|Norway}} [[ერლინგ ჰოლანი|'''Erling Haaland''']] |{{Flagicon|England}} [[მანჩესტერ სიტი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Manchester City''']] |- ![[:en:2024_Ballon_d'Or|2024]] !1170 |{{Flagicon|Spain}} [[როდრი|'''Rodri''']] !1 |{{Flagicon|England}} [[მანჩესტერ სიტი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Manchester City''']] !1129 |{{Flagicon|Brazil}} [[ვინისიუს ჟუნიორი|'''Vinícius Júnior''']] |{{Flagicon|Spain}} [[რეალ მადრიდი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Real Madrid''']] |- ![[:en:2025_Ballon_d'Or|2025]] !1380 |{{Flagicon|France}} [[უსმან დემბელე|'''Ousmane Dembélé''']] !1 |{{Flagicon|France}} [[პარი სენ-ჟერმენი|'''Paris Saint-Germain''']] !1059 |{{Flagicon|Spain}} [[ლამინე იამალი|'''Lamine Yamal''']] |{{Flagicon|Spain}} [[ბარსელონა (საფეხბურთო კლუბი)|'''Barcelona''']] |} {| class="wikitable" |+ ! colspan="8" |2025 |- ! rowspan="2" |[[იბერია 1999 (საფეხბურთო კლუბი)|Iberia 1999]] !2-6 |{{Flagicon|Sweden}} [[:en:Malmö_FF|'''Malmö FF''']] !1-3 !1-3 !{{Flagicon image|Solid_red.png}} |'''{{Flagicon|Sweden}} [[მალმე|Malmö,]] [[შვედეთი|Sweden]]''' ![[უეფა-ს ჩემპიონთა ლიგა|UEFA Champions League]] |- !2-3 |{{Flagicon|Estonia}} [[:en:FCI_Levadia_Tallinn|'''FCI''' '''Levadia Tallinn''']] !0-1 !2-2 !{{Flagicon image|Solid_red.png}} |'''{{Flagicon|Estonia}} [[ტალინი|Tallinn,]] [[ესტონეთი|Estonia]]''' ! rowspan="6" |[[უეფა-ს კონფერენს ლიგა|UEFA Conference League]] |- ! rowspan="2" |[[დილა გორი (საფეხბურთო კლუბი)|Dila Gori]] !3-1 |{{Flagicon|Luxembourg}} [[:en:Racing_FC_Union_Luxembourg|'''Racing FC Union Luxembourg''']] !2-1 !1-0 !{{Flagicon image|Solid_lime.png}} |'''{{Flagicon|Luxembourg}} [[ლუქსემბურგი (ქალაქი)|Luxembourg City,]] [[ლუქსემბურგი|Luxembourg]]''' |- !4-5 |{{Flagicon|Latvia}} [[:en:Riga_FC|'''Riga FC''']] !1-2 !3-3 !{{Flagicon image|Solid_red.png}} |'''{{Flagicon|Latvia}} [[რიგა|Riga,]] [[ლატვია|Latvia]]''' |- ! rowspan="2" |[[ტორპედო ქუთაისი (საფეხბურთო კლუბი)|Torpedo Kutaisi]] !5-4 |{{Flagicon|Kazakhstan}} [[:en:FC_Ordabasy|'''FC Ordabasy''']] !4-3 !1-1 !{{Flagicon image|Solid_lime.png}} |'''{{Flagicon|Kazakhstan}} [[შიმქენთი|Shymkent,]] [[ყაზახეთი|Kazakhstan]]''' |- !0-5 |{{Flagicon|Cyprus}} [[:en:AC_Omonia|'''AC Omonia''']] !0-1 !0-4 !{{Flagicon image|Solid_red.png}} |'''{{Flagicon|Cyprus}} [[ნიქოზია|Nicosia,]] [[კვიპროსი|Cyprus]]''' |- ![[სპაერი (საფეხბურთო კლუბი)|Spaeri]] !0-7 |{{Flagicon|Austria}} [[:en:FK_Austria_Wien|'''FK Austria Wien''']] !0-2 !0-5 !{{Flagicon image|Solid_red.png}} |'''{{Flagicon|Austria}} [[ვენა|Vienna,]] [[ავსტრია|Austria]]''' |- ! colspan="8" |2026 |- ! rowspan="10" |[[იბერია 1999 (საფეხბურთო კლუბი)|Iberia 1999]] !5-4 |{{Flagicon|Estonia}} [[:en:FC_Flora|'''FC''' '''Flora''']] !3-2 !2-2 !{{Flagicon image|Solid_lime.png}} |'''{{Flagicon|Estonia}} [[ტალინი|Tallinn,]] [[ესტონეთი|Estonia]]''' ! rowspan="2" |[[უეფა-ს ჩემპიონთა ლიგა|UEFA Champions League]] |- !1-3 |'''{{Flagicon|Slovakia}} [[:en:ŠK_Slovan_Bratislava|ŠK Slovan Bratislava]]''' !0-2 !1-1 !{{Flagicon image|Solid_red.png}} |'''{{Flagicon|Slovakia}} [[ბრატისლავა|Bratislava,]] [[სლოვაკეთი|Slovakia]]''' |- !2-1 |'''{{Flagicon|Northern Ireland}} [[:en:Larne_F.C.|Larne F.C.]]''' !0-0 !2-1 !{{Flagicon image|Solid_lime.png}} |'''{{Flagicon|Northern Ireland}} [[:en:Larne|Larne,]] [[ჩრდილოეთი ირლანდია|Northern Ireland]]''' ! rowspan="2" |[[:en:UEFA_Europa_League|UEFA Europa League]] |- !1-6 |'''{{Flagicon|Poland}} [[იაგელონია ბელოსტოკი (საფეხბურთო კლუბი)|Jagiellonia Białystok]]''' !0-4 !1-2 !{{Flagicon image|Solid_red.png}} |'''{{Flagicon|Poland}} [[ბელოსტოკი|Białystok,]] [[პოლონეთი|Poland]]''' |- !0-2 |'''{{Flagicon|Belgium}} [[:en:Sint-Truidense_VV|Sint-Truidense VV]]''' ! colspan="2" |0-2 !{{Flagicon image|Solid_red.png}} |'''{{Flagicon|Belgium}} [[:en:Sint-Truiden|Sint-Truiden,]] [[ბელგია|Belgium]]''' ! rowspan="6" |[[უეფა-ს კონფერენს ლიგა|UEFA Conference League - LP]] |- !1-1 |'''{{Flagicon|Sweden}} [[:en:Mjällby_AIF|Mjällby AIF]]''' ! colspan="2" |1-1 !{{Flagicon image|Solid_yellow.png}} |'''{{Flagicon|Sweden}} [[:en:Hällevik|Hällevik,]] [[შვედეთი|Sweden]]''' |- !— |'''{{Flagicon|Denmark}} [[:en:F.C._Copenhagen|F.C. Copenhagen]]''' ! colspan="2" |— !{{Flagicon image|white square with question mark.png}} |'''{{Flagicon|Denmark}} [[კოპენჰაგენი|Copenhagen,]] [[დანია|Denmark]]''' |- !— |'''{{Flagicon|Spain}} [[ხეტაფე (საფეხბურთო კლუბი)|Getafe CF]]''' ! colspan="2" |— !{{Flagicon image|white square with question mark.png}} |'''{{Flagicon|Spain}} [[ხეტაფე|Getafe,]] [[ესპანეთი|Spain]]''' |- !— |'''{{Flagicon|Serbia}} [[ცრვენა ზვეზდა (საფეხბურთო კლუბი)|Red Star Belgrade]]''' ! colspan="2" |— !{{Flagicon image|white square with question mark.png}} |'''{{Flagicon|Serbia}} [[ბელგრადი|Belgrade,]] [[სერბეთი|Serbia]]''' |- !— |'''{{Flagicon|Czech Republic}} [[იაბლონეცი (საფეხბურთო კლუბი)|FK Jablonec]]''' ! colspan="2" |— !{{Flagicon image|white square with question mark.png}} |'''{{Flagicon|Czech Republic}} [[იაბლონეც-ნად-ნისოუ|Jablonec nad Nisou,]] [[ჩეხეთი|Czechia]]''' |- ! rowspan="2" |[[დილა გორი (საფეხბურთო კლუბი)|Dila Gori]] !3-2 |{{Flagicon|San Marino}} [[:en:AC_Virtus|'''AC Virtus''']] !3-1 !0-1 !{{Flagicon image|Solid_lime.png}} |'''{{Flagicon|San Marino}} [[:en:Acquaviva,_San_Marino|Acquaviva,]] [[სან-მარინო|San Marino]]''' ! rowspan="5" |[[უეფა-ს კონფერენს ლიგა|UEFA Conference League]] |- !0-7 |'''{{Flagicon|Cyprus}} [[:en:Apollon_Limassol_FC|Apollon Limassol FC]]''' !0-4 !0-3 !{{Flagicon image|Solid_red.png}} |'''{{Flagicon|Cyprus}} [[ლიმასოლი|Limassol,]] [[კვიპროსი|Cyprus]]''' |- ! rowspan="2" |[[დინამო თბილისი (საფეხბურთო კლუბი)|Dinamo Tbilisi]] !3-2 |{{Flagicon|Luxembourg}} [[:en:US_Mondorf-les-Bains|'''US Mondorf-les-Bains''']] !2-1 !1-1 !{{Flagicon image|Solid_lime.png}} |'''{{Flagicon|Luxembourg}} [[მონდორფ-ლე-ბენი|Mondorf-les-Baines,]] [[ლუქსემბურგი|Luxembourg]]''' |- !5-7 |'''{{Flagicon|Lithuania}} [[:en:FK_Žalgiris|FK Žalgiris]]''' !3-0 !2-7 !{{Flagicon image|Solid_red.png}} |'''{{Flagicon|Lithuania}} [[ვილნიუსი|Vilnius,]] [[ლიეტუვა|Lithuania]]''' |- ![[ტორპედო ქუთაისი (საფეხბურთო კლუბი)|Torpedo Kutaisi]] !0-6 |{{Flagicon|Azerbaijan}} [[:en:Zira_FK|'''Zira FK''']] !0-3 !0-3 !{{Flagicon image|Solid_red.png}} |'''{{Flagicon|Azerbaijan}} [[ბაქო|Baku,]] [[აზერბაიჯანი|Azerbaijan]]''' |} sstfxi2bftornbedcdmqi2fdsvlf3ij 5564161 5564120 2026-10-23T16:49:38Z LALAMXM 183941 5564161 wikitext text/x-wiki {| class="wikitable" ![[:en:UFC_Fight_Night:_Dern_vs._Ribas_2|UFC Fight Night: Dern vs. Ribas 2]] !14-5-0 !{{Flagicon image|solid_lime_with_number_6.png}} |{{Flagicon|US}} [[:en:Mackenzie_Dern|'''M. Dern''']] |{{Flagicon|ბრაზილია}} [[:en:Amanda_Ribas|'''A. Ribas''']] !{{Flagicon image|solid_red_with_number_8.png}} !12-5-0 |{{Flagicon|USA}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] |- ![[:en:UFC_311|UFC 311]] !26-1-0 !{{Flagicon image|Solid_yellow_with_letter_c.png}} |{{Flagicon|რუსეთი}} [[ისლამ მახაჩევი|'''I. Makhachev''']] |{{Flagicon|ბრაზილია}} [[:en:Renato_Moicano|'''R. Moicano''']] !{{Flagicon image|Solid_red_with_number_10.png}} !20-5-1 |{{Flagicon|USA}} [[:en:Inglewood,_California|'''Inglewood''']] |- ![[:en:UFC_Fight_Night:_Adesanya_vs._Imavov|UFC Fight Night: Adesanya vs. Imavov]] !24-4-0 !{{Flagicon image|solid_red_with_number_2.png}} |{{Flagicon|Nigeria}} [[ისრაელ ადესანია|'''I. Adesanya''']] |{{Flagicon|France}} [[:en:Nassourdine_Imavov|'''N. Imavov''']] !{{Flagicon image|solid_lime_with_number_5.png}} !15-4-0 |{{Flagicon|Saudi Arabia}} [[ერ-რიადი|'''Riyadh''']] |- ![[:en:UFC_312|UFC 312]] !22-2-0 !{{Flagicon image|Solid_yellow_with_letter_c.png}} |{{Flagicon|South Africa}} [[დრიკუს დუ პლესი|'''D. du Plessis''']] |{{Flagicon|US}} [[შონ სტრიკლენდი|'''S. Strickland''']] !{{Flagicon image|Solid_red_with_number_1.png}} !29-6-0 |{{Flagicon|Australia}} [[სიდნეი|'''Sydney''']] |- ![[:en:UFC_Fight_Night:_Cannonier_vs._Rodrigues|UFC Fight Night: Cannonier vs. Rodrigues]] !17-8-0 !{{Flagicon image|solid_lime_with_number_7.png}} |{{Flagicon|US}} [[:en:Jared_Cannonier|'''J. Cannonier''']] |{{Flagicon|ბრაზილია}} [[:en:Gregory_Rodrigues|'''G. Rodrigues''']] !{{Flagicon image|solid_red.svg}} !16-5-0 |{{Flagicon|USA}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] |- ![[:en:UFC_Fight_Night:_Cejudo_vs._Song|UFC Fight Night: Cejudo vs. Song]] !16-4-0 !{{Flagicon image|solid_red_with_number_7.png}} |{{Flagicon|US}} [[:en:Henry_Cejudo|'''H. Cejudo''']] |{{Flagicon|China}} [[:en:Song_Yadong|'''S. Yadong''']] !{{Flagicon image|solid_lime_with_number_8.png}} !21-8-1 |{{Flagicon|US}} [[სიეტლი|'''Seattle''']] |- ![[:en:UFC_Fight_Night:_Kape_vs._Almabayev|UFC Fight Night: Kape vs. Almabayev]] !20-7-0 !{{Flagicon image|solid_lime_with_number_6.png}} |{{Flagicon|Portugal}} [[:en:Manel_Kape|'''M. Kape''']] |{{Flagicon|Kazakhstan}} [[:en:Asu_Almabayev|'''A. Almabayev''']] !{{Flagicon image|solid_red_with_number_8.png}} !21-2-0 |{{Flagicon|USA}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] |- ![[:en:UFC_313|UFC 313]] !12-2-0 !{{Flagicon image|Solid_yellow_with_letter_c.png}} |{{Flagicon|ბრაზილია}} [[ალექს პერეირა|'''A. Pereira''']] |{{Flagicon|რუსეთი}} [[მაგომედ ანკალაევი|'''M. Ankalaev''']] !{{Flagicon image|Solid_lime_with_number_1.png}} !20-1-1 |{{Flagicon|USA}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] |- ![[:en:UFC_Fight_Night:_Vettori_vs._Dolidze_2|UFC Fight Night: Vettori vs. Dolidze 2]] !19-6-1 !{{Flagicon image|solid_red_with_number_8.png}} |{{Flagicon|Italy}} [[:en:Marvin_Vettori|'''M. Vettori''']] |{{Flagicon|Georgia}} [[რომან დოლიძე|'''R. Dolidze''']] !{{Flagicon image|solid_lime_with_number_12.png}} !14-3-0 |{{Flagicon|USA}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] |- ![[:en:UFC_Fight_Night:_Edwards_vs._Brady|UFC Fight Night: Edwards vs. Brady]] !22-4-0 !{{Flagicon image|Solid_red_with_number_1.png}} |{{Flagicon|England}} [[:en:Leon_Edwards|'''L. Edwards''']] |{{Flagicon|US}} [[:en:Sean_Brady_(fighter)|'''S. Brady''']] !{{Flagicon image|solid_lime_with_number_5.png}} !17-1-0 |{{Flagicon|UK}} [[ლონდონი|'''London''']] |- ![[:en:UFC_on_ESPN:_Moreno_vs._Erceg|UFC on ESPN: Moreno vs. Erceg]] !22-8-2 !{{Flagicon image|solid_lime_with_number_2.png}} |{{Flagicon|Mexico}} [[:en:Brandon_Moreno|'''B. Moreno''']] |{{Flagicon|Australia}} [[:en:Steve_Erceg|'''S. Erceg''']] !{{Flagicon image|solid_red_with_number_8.png}} !12-3-0 |{{Flagicon|Mexico}} [[მეხიკო|'''Mexico City''']] |- ![[:en:UFC_on_ESPN:_Emmett_vs._Murphy|UFC on ESPN: Emmett vs. Murphy]] !19-4-0 !{{Flagicon image|solid_red_with_number_8.png}} |{{Flagicon|US}} [[:en:Josh_Emmett|'''J. Emmett''']] |{{Flagicon|England}} [[:en:Lerone_Murphy|'''L. Murphy''']] !{{Flagicon image|solid_lime_with_number_10.png}} !15-0-1 |{{Flagicon|USA}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] |- ![[:en:UFC_314|UFC 314]] !26-4-0 !{{Flagicon image|Solid_lime_with_number_1.png}} |{{Flagicon|Australia}} [[ალექსანდერ ვოლკანოვსკი|'''A. Volkanovski''']] |{{Flagicon|ბრაზილია}} [[:en:Diego_Lopes_(fighter)|'''D. Lopes''']] !{{Flagicon image|Solid_red_with_number_3.png}} !26-6-0 |{{Flagicon|USA}} [[მაიამი|'''Miami''']] |- ![[:en:UFC_on_ESPN:_Machado_Garry_vs._Prates|UFC on ESPN: Machado Garry vs. Prates]] !15-1-0 !{{Flagicon image|solid_lime_with_number_7.png}} |{{Flagicon|Ireland}} [[:en:Ian_Machado_Garry|'''I. Machado Garry''']] |{{Flagicon|ბრაზილია}} [[:en:Carlos_Prates|'''C. Prates''']] !{{Flagicon image|solid_red_with_number_13.png}} !21-6-0 |{{Flagicon|USA}} [[კანზას-სიტი|'''Kansas City''']] |- ![[:en:UFC_on_ESPN:_Sandhagen_vs._Figueiredo|UFC on ESPN: Sandhagen vs. Figueiredo]] !17-5-0 !{{Flagicon image|solid_lime_with_number_4.png}} |{{Flagicon|US}} [[კორი სენდჰეგენი|'''C. Sandhagen''']] |{{Flagicon|ბრაზილია}} [[:en:Deiveson_Figueiredo|'''D. Figueiredo''']] !{{Flagicon image|solid_red_with_number_5.png}} !24-4-1 |{{Flagicon|US}} [[დე-მოინი|'''Des Moines''']] |- ![[:en:UFC_315|UFC 315]] !24-3-0 !{{Flagicon image|Solid_yellow_with_letter_c.png}} |{{Flagicon|US}} [[ბელალ მუჰამედი|'''B. Muhammad''']] |{{Flagicon|Australia}} [[:en:Jack_Della_Maddalena|'''J. Della Maddalena''']] !{{Flagicon image|Solid_lime_with_number_5.png}} !17-2-0 |{{Flagicon|Canada}} [[მონრეალი|'''Montreal''']] |- ![[:en:UFC_Fight_Night:_Burns_vs._Morales|UFC Fight Night: Burns vs. Morales]] !22-8-0 !{{Flagicon image|solid_red_with_number_8.png}} |{{Flagicon|ბრაზილია}} [[:en:Gilbert_Burns|'''G. Burns''']] |{{Flagicon|Ecuador}} [[:en:Michael_Morales_(fighter)|'''M. Morales''']] !{{Flagicon image|solid_lime_with_number_12.png}} !17-0-0 |{{Flagicon|USA}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] |- ![[:en:UFC_on_ESPN:_Gamrot_vs._Klein|UFC on ESPN: Gamrot vs. Klein]] !24-3-0 !{{Flagicon image|solid_lime_with_number_7.png}} |{{Flagicon|Poland}} [[:en:Mateusz_Gamrot|'''M. Gamrot''']] |{{Flagicon|Slovakia}} [[:en:Ľudovít_Klein|'''L. Klein''']] !{{Flagicon image|solid_red.svg}} !23-4-1 |{{Flagicon|USA}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] |- ![[:en:UFC_316|UFC 316]] !19-4-0 !{{Flagicon image|Solid_yellow_with_letter_c.png}} |{{Flagicon|Georgia}} [[მერაბ დვალიშვილი|'''M. Dvalishvili''']] |{{Flagicon|US}} [[შონ ო’მალი|'''S. O'Malley''']] !{{Flagicon image|Solid_red_with_number_1.png}} !18-2-0 |{{Flagicon|USA}} [[ნიუარკი|'''Newark''']] |- ![[:en:UFC_on_ESPN:_Usman_vs._Buckley|UFC on ESPN: Usman vs. Buckley]] !20-4-0 !{{Flagicon image|solid_lime_with_number_5.png}} |{{Flagicon|Nigeria}} [[კამარუ უსმანი|'''K. Usman''']] |{{Flagicon|US}} [[:en:Joaquin_Buckley|'''J. Buckley''']] !{{Flagicon image|solid_red_with_number_7.png}} !21-6-0 |{{Flagicon|US}} [[ატლანტა|'''Atlanta''']] |- ![[:en:UFC_on_ABC:_Hill_vs._Rountree_Jr.|UFC on ABC: Hill vs. Rountree Jr.]] !12-3-0 !{{Flagicon image|solid_red_with_number_4.png}} |{{Flagicon|US}} [[:en:Jamahal_Hill|'''J. Hill''']] |{{Flagicon|US}} [[:en:Khalil_Rountree_Jr.|'''K. Rountree Jr.''']] !{{Flagicon image|solid_lime_with_number_7.png}} !13-6-0 |{{Flagicon|Azerbaijan}} [[ბაქო|'''Baku''']] |- ![[:en:UFC_317|UFC 317]] !16-0-0 !{{Flagicon image|solid_lime.svg}} |{{Flagicon|Georgia}} [[ილია თოფურია|'''I. Topuria''']] |{{Flagicon|ბრაზილია}} [[ჩარლზ ოლივეირა|'''C. Oliveira''']] !{{Flagicon image|solid_red_with_number_2.png}} !35-10-0 |{{Flagicon|USA}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] |- ![[:en:UFC_on_ESPN:_Lewis_vs._Teixeira|UFC on ESPN: Lewis vs. Teixeira]] !28-12-0 !{{Flagicon image|solid_lime_with_number_9.png}} |{{Flagicon|US}} [[:en:Derrick_Lewis|'''D. Lewis''']] |{{Flagicon|ბრაზილია}} [[:en:Tallison_Teixeira|'''T. Teixeira''']] !{{Flagicon image|solid_red_with_number_13.png}} !8-0-0 |{{Flagicon|US}} [[ნეშვილი|'''Nashville''']] |- ![[:en:UFC_318|UFC 318]] !26-8-0 !{{Flagicon image|Solid_black_with_letter_c.png}} |{{Flagicon|US}} [[მაქს ჰოლოვეი|'''M. Holloway''']] |{{Flagicon|US}} [[დასტინ პორიე|'''D. Poirier''']] !{{Flagicon image|Solid_red_with_number_6.png}} !30-9-0 |{{Flagicon|US}} [[ახალი ორლეანი|'''New Orleans''']] |- ![[:en:UFC_on_ABC:_Whittaker_vs._de_Ridder|UFC on ABC: Whittaker vs. de Ridder]] !26-8-0 !{{Flagicon image|solid_red_with_number_5.png}} |{{Flagicon|Australia}} [[რობერტ უიტეკერი|'''R. Whittaker''']] |{{Flagicon|Netherlands}} [[:en:Reinier_de_Ridder|'''R. de Ridder''']] !{{Flagicon image|solid_lime_with_number_13.png}} !20-2-0 |{{Flagicon|UAE}} [[აბუ-დაბი|'''Abu Dhabi''']] |- ![[:en:UFC_on_ESPN:_Taira_vs._Park|UFC on ESPN: Taira vs. Park]] !16-1-0 !{{Flagicon image|solid_lime_with_number_6.png}} |{{Flagicon|Japan}} [[:en:Tatsuro_Taira|'''T. Taira''']] |{{Flagicon|South Korea}} [[:en:Park_Hyun-sung|'''P. Hyun-Sung''']] !{{Flagicon image|solid_red.svg}} !10-0-0 |{{Flagicon|USA}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] |- ![[:en:UFC_on_ESPN:_Dolidze_vs._Hernandez|UFC on ESPN: Dolidze vs. Hernandez]] !15-3-0 !{{Flagicon image|solid_red_with_number_9.png}} |{{Flagicon|Georgia}} [[რომან დოლიძე|'''R. Dolidze''']] |{{Flagicon|US}} [[:en:Anthony_Hernandez|'''A. Hernandez''']] !{{Flagicon image|solid_lime_with_number_10.png}} !14-2-0 |{{Flagicon|USA}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] |- ![[:en:UFC_319|UFC 319]] !23-2-0 !{{Flagicon image|Solid_yellow_with_letter_c.png}} |{{Flagicon|South Africa}} [[დრიკუს დუ პლესი|'''D. du Plessis''']] |{{Flagicon|UAE}} [[ხამზატ ჩიმაევი|'''K. Chimaev''']] !{{Flagicon image|Solid_lime_with_number_3.png}} !14-0-0 |{{Flagicon|USA}} [[ჩიკაგო|'''Chicago''']] |- ![[:en:UFC_Fight_Night:_Walker_vs._Zhang|UFC Fight Night: Walker vs. Zhang]] !21-9-0 !{{Flagicon image|solid_lime_with_number_13.png}} |{{Flagicon|ბრაზილია}} [[:en:Johnny_Walker_(fighter)|'''J. Walker''']] |{{Flagicon|China}} [[:en:Zhang_Mingyang|'''Z. Mingyang''']] !{{Flagicon image|Solid_red_with_number_14.png}} !19-6-0 |{{Flagicon|China}} [[შანხაი|'''Shanghai''']] |- ![[:en:UFC_Fight_Night:_Imavov_vs._Borralho|UFC Fight Night: Imavov vs. Borralho]] !16-4-0 !{{Flagicon image|solid_lime_with_number_2.png}} |{{Flagicon|France}} [[:en:Nassourdine_Imavov|'''N. Imavov''']] |{{Flagicon|ბრაზილია}} [[:en:Caio_Borralho|'''C. Borralho''']] !{{Flagicon image|solid_red_with_number_7.png}} !17-1-0 |{{Flagicon|France}} [[პარიზი|'''Paris''']] |- ![[:en:UFC_Fight_Night:_Lopes_vs._Silva|UFC Fight Night: Lopes vs. Silva]] !26-7-0 !{{Flagicon image|solid_lime_with_number_2.png}} |{{Flagicon|ბრაზილია}} [[:en:Diego_Lopes_(fighter)|'''D. Lopes''']] |{{Flagicon|ბრაზილია}} [[:en:Jean_Silva|'''J. Silva''']] !{{Flagicon image|Solid_red_with_number_10.png}} !16-2-0 |{{Flagicon|USA}} [[სან-ანტონიო|'''San Antonio''']] |- ![[:en:UFC_Fight_Night:_Ulberg_vs._Reyes|UFC Fight Night: Ulberg vs. Reyes]] !12-1-0 !{{Flagicon image|Solid_lime_with_number_3.png}} |{{Flagicon|New Zealand}} [[:en:Carlos_Ulberg|'''C. Ulberg''']] |{{Flagicon|US}} [[:en:Dominick_Reyes|'''D. Reyes''']] !{{Flagicon image|solid_lime_with_number_7.png}} !15-4-0 |{{Flagicon|Australia}} [[პერთი|'''Perth''']] |- ![[:en:UFC_320|UFC 320]] !21-1-1 !{{Flagicon image|Solid_yellow_with_letter_c.png}} |{{Flagicon|რუსეთი}} [[მაგომედ ანკალაევი|'''M. Ankalaev''']] |{{Flagicon|ბრაზილია}} [[ალექს პერეირა|'''A. Pereira''']] !{{Flagicon image|Solid_lime_with_number_1.png}} !12-3-0 |{{Flagicon|USA}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] |- ![[:en:UFC_Fight_Night:_Oliveira_vs._Gamrot|UFC Fight Night: Oliveira vs. Gamrot]] !35-11-0 !{{Flagicon image|solid_lime_with_number_4.png}} |{{Flagicon|ბრაზილია}} [[ჩარლზ ოლივეირა|'''C. Oliveira''']] |{{Flagicon|Poland}} [[:en:Mateusz_Gamrot|'''M. Gamrot''']] !{{Flagicon image|solid_red_with_number_8.png}} !25-3-0 |{{Flagicon|ბრაზილია}} [[რიო-დე-ჟანეირო|'''Rio de Janeiro''']] |- ![[:en:UFC_Fight_Night:_de_Ridder_vs._Allen|UFC Fight Night: de Ridder vs. Allen]] !21-2-0 !{{Flagicon image|solid_red_with_number_4.png}} |{{Flagicon|Netherlands}} [[:en:Reinier_de_Ridder|'''R. de Ridder''']] |{{Flagicon|US}} [[:en:Brendan_Allen|'''B. Allen''']] !{{Flagicon image|solid_lime_with_number_9.png}} !25-7-0 |{{Flagicon|Canada}} [[ვანკუვერი|'''Vancouver''']] |- ![[:en:UFC_321|UFC 321]] !15-3-0 !{{Flagicon image|C_blue_square.png}} |{{Flagicon|England}} [[ტომ ასპინალი|'''T. Aspinall''']] |{{Flagicon|France}} [[:en:Ciryl_Gane|'''C. Gane''']] !{{Flagicon image|Solid blue with number 1.png}} !13-2-0 |{{Flagicon|UAE}} [[აბუ-დაბი|'''Abu Dhabi''']] |- ![[:en:UFC_Fight_Night:_Garcia_vs._Onama|UFC Fight Night: Garcia vs. Onama]] !18-5-0 !{{Flagicon image|solid_lime_with_number_12.png}} |{{Flagicon|US}} [[:en:Steve_Garcia|'''S. Garcia''']] |{{Flagicon|Uganda}} [[:en:David_Onama|'''D. Onama''']] !{{Flagicon image|solid_red_with_number_13.png}} !14-2-0 |{{Flagicon|USA}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] |- ![[:en:UFC_Fight_Night:_Bonfim_vs._Brown|UFC Fight Night: Bonfim vs. Brown]] !18-1-0 !{{Flagicon image|solid_lime_with_number_14.png}} |{{Flagicon|ბრაზილია}} [[:en:Gabriel_Bonfim|'''G. Bonfim''']] |{{Flagicon|Jamaica}} [[:en:Randy_Brown_(fighter)|'''R. Brown''']] !{{Flagicon image|solid_red.svg}} !20-6-0 |{{Flagicon|USA}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] |- ![[:en:UFC_322|UFC 322]] !18-2-0 !{{Flagicon image|Solid_yellow_with_letter_c.png}} |{{Flagicon|Australia}} [[:en:Jack_Della_Maddalena|'''J. Della Maddalena''']] |{{Flagicon|რუსეთი}} [[ისლამ მახაჩევი|'''I. Makhachev''']] !{{Flagicon image|solid_lime.svg}} !27-1-0 |{{Flagicon|USA}} [[ნიუ-იორკი|'''New York City''']] |- ![[:en:UFC_Fight_Night:_Tsarukyan_vs._Hooker|UFC Fight Night: Tsarukyan vs. Hooker]] !22-3-0 !{{Flagicon image|Solid_lime_with_number_1.png}} |{{Flagicon|Armenia}} [[არმან წარუკიანი|'''A. Tsarukyan''']] |{{Flagicon|New Zealand}} [[:en:Dan_Hooker|'''D. Hooker''']] !{{Flagicon image|Solid_red_with_number_6.png}} !24-12-0 |'''{{Flagicon image|Flag of Qatar in a 2 to 1 ratio.png}} [[:en:Al_Rayyan_(city)|Al Rayyan]]''' |- ![[:en:UFC_323|UFC 323]] !21-4-0 !{{Flagicon image|Solid_yellow_with_letter_c.png}} |{{Flagicon|Georgia}} [[მერაბ დვალიშვილი|'''M. Dvalishvili''']] |{{Flagicon|რუსეთი}} [[პიოტრ იანი|'''P. Yan''']] !{{Flagicon image|Solid_lime_with_number_3.png}} !19-5-0 |{{Flagicon|USA}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] |- ![[:en:UFC_on_ESPN:_Royval_vs._Kape|UFC on ESPN: Royval vs. Kape]] !17-8-0 !{{Flagicon image|solid_red_with_number_2.png}} |{{Flagicon|US}} [[:en:Brandon_Royval|'''B. Royval''']] |{{Flagicon|Portugal}} [[:en:Manel_Kape|'''M. Kape''']] !{{Flagicon image|solid_lime_with_number_6.png}} !21-7-0 |{{Flagicon|USA}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] |- ![[:en:UFC_324|UFC 324]] !26-5-0 !{{Flagicon image|Solid_lime_with_number_4.png}} |{{Flagicon|US}} [[:en:Justin_Gaethje|'''J. Gaethje''']] |{{Flagicon|England}} [[:en:Paddy_Pimblett|'''P. Pimblett''']] !{{Flagicon image|solid_red_with_number_5.png}} !23-3-0 |{{Flagicon|USA}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] |- ![[:en:UFC_325|UFC 325]] !27-4-0 !{{Flagicon image|Solid_yellow_with_letter_c.png}} |{{Flagicon|Australia}} [[ალექსანდერ ვოლკანოვსკი|'''A. Volkanovski''']] |{{Flagicon|ბრაზილია}} [[:en:Diego_Lopes_(fighter)|'''D. Lopes''']] !{{Flagicon image|Solid_red_with_number_2.png}} !27-7-0 |{{Flagicon|Australia}} [[სიდნეი|'''Sydney''']] |- ![[:en:UFC_Fight_Night:_Bautista_vs._Oliveira|UFC Fight Night: Bautista vs. Oliveira]] !16-3-0 !{{Flagicon image|solid_lime_with_number_9.png}} |{{Flagicon|US}} [[:en:Mario_Bautista|'''M. Bautista''']] |{{Flagicon|ბრაზილია}} [[:en:Vinicius_Oliveira|'''V. Oliveira''']] !{{Flagicon image|Solid_red_with_number_11.png}} !23-3-0 |{{Flagicon|USA}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] |- ![[:en:UFC_Fight_Night:_Strickland_vs._Hernandez|UFC Fight Night: Strickland vs. Hernandez]] !29-7-0 !{{Flagicon image|Solid_lime_with_number_3.png}} |{{Flagicon|US}} [[შონ სტრიკლენდი|'''S. Strickland''']] |{{Flagicon|US}} [[:en:Anthony_Hernandez|'''A. Hernandez''']] !{{Flagicon image|solid_red_with_number_4.png}} !15-2-0 |{{Flagicon|USA}} [[ჰიუსტონი|'''Houston''']] |- ![[:en:UFC_Fight_Night:_Moreno_vs._Kavanagh|UFC Fight Night: Moreno vs. Kavanagh]] !23-9-2 !{{Flagicon image|Solid_red_with_number_6.png}} |{{Flagicon|Mexico}} [[:en:Brandon_Moreno|'''B. Moreno''']] |{{Flagicon|England}} [[:en:Lone'er_Kavanagh|'''L. Kavanagh''']] !{{Flagicon image|solid_lime.svg}} !9-1-0 |{{Flagicon|Mexico}} [[მეხიკო|'''Mexico City''']] |- ![[:en:UFC_326|UFC 326]] !27-8-0 !{{Flagicon image|Solid_black_with_letter_c.png}} |{{Flagicon|US}} [[მაქს ჰოლოვეი|'''M. Holloway''']] |{{Flagicon|ბრაზილია}} [[ჩარლზ ოლივეირა|'''C. Oliveira''']] !{{Flagicon image|Solid_lime_with_number_3.png}} !36-11-0 |{{Flagicon|USA}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] |- ![[:en:UFC_Fight_Night:_Emmett_vs._Vallejos|UFC Fight Night: Emmett vs. Vallejos]] !19-6-0 !{{Flagicon image|Solid_red_with_number_11.png}} |{{Flagicon|US}} [[:en:Josh_Emmett|'''J. Emmett''']] |{{Flagicon|Argentina}} [[:en:Kevin_Vallejos|'''K. Vallejos''']] !{{Flagicon image|solid_lime_with_number_14.png}} !17-1-0 |{{Flagicon|USA}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] |- ![[:en:UFC_Fight_Night:_Evloev_vs._Murphy|UFC Fight Night: Evloev vs. Murphy]] !19-0-0 !{{Flagicon image|Solid_lime_with_number_1.png}} |{{Flagicon|რუსეთი}} [[:en:Movsar_Evloev|'''M. Evloev''']] |{{Flagicon|England}} [[:en:Lerone_Murphy|'''L. Murphy''']] !{{Flagicon image|Solid_red_with_number_3.png}} !17-0-1 |{{Flagicon|UK}} [[ლონდონი|'''London''']] |- ![[:en:UFC_Fight_Night:_Adesanya_vs._Pyfer|UFC Fight Night: Adesanya vs. Pyfer]] !24-5-0 !{{Flagicon image|solid_red_with_number_4.png}} |{{Flagicon|Nigeria}} [[ისრაელ ადესანია|'''I. Adesanya''']] |{{Flagicon|US}} [[:en:Joe_Pyfer|'''J. Pyfer''']] !{{Flagicon image|solid_lime_with_number_14.png}} !15-3-0 |{{Flagicon|US}} [[სიეტლი|'''Seattle''']] |- ![[:en:UFC_Fight_Night:_Moicano_vs._Duncan|UFC Fight Night: Moicano vs. Duncan]] !20-7-1 !{{Flagicon image|solid_lime_with_number_10.png}} |{{Flagicon|ბრაზილია}} [[:en:Renato_Moicano|'''R. Moicano''']] |{{Flagicon|Scotland}} [[:en:Chris_Duncan_(fighter)|'''C. Duncan''']] !{{Flagicon image|solid_red.svg}} !15-2-0 |{{Flagicon|USA}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] |- ![[:en:UFC_327|UFC 327]] !32-5-1 !{{Flagicon image|Solid_red_with_number_2.png}} |{{Flagicon|Czech Republic}} [[ირჟი პროხასკა|'''J. Procházka''']] |{{Flagicon|New Zealand}} [[:en:Carlos_Ulberg|'''C. Ulberg''']] !{{Flagicon image|Solid_lime_with_number_3.png}} !13-1-0 |{{Flagicon|USA}} [[მაიამი|'''Miami''']] |- ![[:en:UFC_Fight_Night:_Burns_vs._Malott|UFC Fight Night: Burns vs. Malott]] !22-9-0 !{{Flagicon image|Solid_red_with_number_11.png}} |{{Flagicon|ბრაზილია}} [[:en:Gilbert_Burns|'''G. Burns''']] |{{Flagicon|Canada}} [[:en:Mike_Malott|'''M. Malott''']] !{{Flagicon image|solid_lime.svg}} !13-2-1 |{{Flagicon|Canada}} [[უინიპეგი|'''Winnipeg''']] |- ![[:en:UFC_Fight_Night:_Sterling_vs._Zalal|UFC Fight Night: Sterling vs. Zalal]] !25-5-0 !{{Flagicon image|solid_lime_with_number_5.png}} |{{Flagicon|US}} [[:en:Aljamain_Sterling|'''A. Sterling''']] |{{Flagicon|Morocco}} [[:en:Youssef_Zalal|'''Y. Zalal''']] !{{Flagicon image|solid_red_with_number_7.png}} !18-5-1 |{{Flagicon|USA}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] |- ![[:en:UFC_Fight_Night:_Della_Maddalena_vs._Prates|UFC Fight Night: Della Maddalena vs. Prates]] !18-3-0 !{{Flagicon image|Solid_red_with_number_1.png}} |{{Flagicon|Australia}} [[:en:Jack_Della_Maddalena|'''J. Della Maddalena''']] |{{Flagicon|ბრაზილია}} [[:en:Carlos_Prates|'''C. Prates''']] !{{Flagicon image|solid_lime_with_number_5.png}} !23-7-0 |{{Flagicon|Australia}} [[პერთი|'''Perth''']] |- ![[:en:UFC_328|UFC 328]] !15-0-0 !{{Flagicon image|Solid_yellow_with_letter_c.png}} |{{Flagicon|UAE}} [[ხამზატ ჩიმაევი|'''K. Chimaev''']] |{{Flagicon|US}} [[შონ სტრიკლენდი|'''S. Strickland''']] !{{Flagicon image|Solid_lime_with_number_3.png}} !30-7-0 |{{Flagicon|USA}} [[ნიუარკი|'''Newark''']] |- ![[:en:UFC_Fight_Night:_Allen_vs._Costa|UFC Fight Night: Allen vs. Costa]] !20-4-0 !{{Flagicon image|solid_lime_with_number_7.png}} |{{Flagicon|England}} [[:en:Arnold_Allen|'''A. Allen''']] |{{Flagicon|ბრაზილია}} [[:en:Melquizael_Costa|'''M. Costa''']] !{{Flagicon image|Solid_red_with_number_12.png}} !26-7-0 |{{Flagicon|USA}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] |- ![[:en:UFC_Fight_Night:_Song_vs._Figueiredo|UFC Fight Night: Song vs. Figueiredo]] !22-9-1 !{{Flagicon image|solid_lime_with_number_5.png}} |{{Flagicon|China}} [[:en:Song_Yadong|'''S. Yadong''']] |{{Flagicon|ბრაზილია}} [[:en:Deiveson_Figueiredo|'''D. Figueiredo''']] !{{Flagicon image|solid_red_with_number_7.png}} !25-6-1 |'''{{დროშა|Macau}}''' |- ![[:en:UFC_Fight_Night:_Muhammad_vs._Bonfim|UFC Fight Night: Muhammad vs. Bonfim]] !24-5-0 !{{Flagicon image|solid_red_with_number_5.png}} |{{Flagicon|US}} [[ბელალ მუჰამედი|'''B. Muhammad''']] |{{Flagicon|ბრაზილია}} [[:en:Gabriel_Bonfim|'''G. Bonfim''']] !{{Flagicon image|solid_lime_with_number_11.png}} !19-1-0 |{{Flagicon|USA}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] |- ![[:en:UFC_Freedom_250|UFC Freedom 250]] !17-0-0 !{{Flagicon image|Solid_yellow_with_letter_c.png}} |{{Flagicon|Georgia}} [[ილია თოფურია|'''I. Topuria''']] |{{Flagicon|US}} [[:en:Justin_Gaethje|'''J. Gaethje''']] !{{Flagicon image|Solid_lime_with_letter_ic.png}} !27-5-0 |{{Flagicon|US}} [[ვაშინგტონი|'''Washington''']] |- ![[:en:UFC_Fight_Night:_Kape_vs._Horiguchi|UFC Fight Night: Kape vs. Horiguchi]] !22-7-0 !{{Flagicon image|solid_lime_with_number_2.png}} |{{Flagicon|Portugal}} [[:en:Manel_Kape|'''M. Kape''']] |{{Flagicon|Japan}} [[:en:Kyoji_Horiguchi|'''K. Horiguchi''']] !{{Flagicon image|solid_red_with_number_5.png}} !36-5-0 |{{Flagicon|USA}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] |- ![[:en:UFC_Fight_Night:_Fiziev_vs._Torres|UFC Fight Night: Fiziev vs. Torres]] !13-5-0 !{{Flagicon image|solid_lime_with_number_11.png}} |{{Flag icon|Azerbaijan}} '''[[:en:Rafael_Fiziev|R. Fiziev]]''' |{{Flag icon|Mexico}} [[:en:Manuel_Torres_(fighter)|'''M. Torres''']] !{{Flagicon image|solid_red_with_number_15.png}} !17-3-0 |{{Flagicon|Azerbaijan}} [[ბაქო|'''Baku''']] |- ![[:en:UFC_329|UFC 329]] !22-6-0 !{{Flagicon image|solid_red.svg}} |{{Flagicon|Ireland}} [[კონორ მაკგრეგორი|'''C. McGregor''']] |{{Flagicon|US}} [[მაქს ჰოლოვეი|'''M. Holloway''']] !{{Flagicon image|solid_lime.svg}} !27-9-0 |{{Flagicon|USA}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] |- ![[:en:UFC_Fight_Night_281|UFC Fight Night: du Plessis vs. Usman]] !23-3-0 !{{Flagicon image|solid_lime_with_number_2.png}} |{{Flagicon|South Africa}} [[დრიკუს დუ პლესი|'''D. du Plessis''']] |{{Flagicon|Nigeria}} [[კამარუ უსმანი|'''K. Usman''']] !{{Flagicon image|solid_red.svg}} !21-4-0 |{{Flagicon|USA}} [[ოკლაჰომა-სიტი|'''Oklahoma City''']] |- ![[:en:UFC_Fight_Night_282|UFC Fight Night: Ankalaev vs. Guskov]] !21-2-1 !{{Flagicon image|Solid_lime_with_number_1.png}} |{{Flagicon|რუსეთი}} [[მაგომედ ანკალაევი|'''M. Ankalaev''']] |'''{{Flagicon|Uzbekistan}} [[:en:Bogdan_Guskov|B. Guskov]]''' !{{Flagicon image|solid_red_with_number_9.png}} !18-3-1 |{{Flagicon|UAE}} [[აბუ-დაბი|'''Abu Dhabi''']] |- ![[:en:UFC_Fight_Night_283|UFC Fight Night: Medić vs. Rodriguez]] !13-3-0 !{{Flagicon image|solid_lime_with_number_14.png}} |{{Flagicon|Serbia}} [[:en:Uroš_Medić|'''U. Medić''']] |{{Flagicon|US}} [[:en:Daniel_Rodriguez_(fighter)|'''D. Rodriguez''']] !{{Flagicon image|solid_red_with_number_15.png}} !20-5-0 |{{Flagicon|Serbia}} [[ბელგრადი|'''Belgrade''']] |- ![[:en:UFC_Fight_Night_284|UFC Fight Night: Gamrot vs. Salkilld]] !26-4-0 !{{Flagicon image|solid_red_with_number_8.png}} |{{Flagicon|Poland}} [[:en:Mateusz_Gamrot|'''M. Gamrot''']] |{{Flag icon|Australia}} [[:en:Quillan_Salkilld|'''Q. Salkilld''']] !{{Flagicon image|solid_lime_with_number_12.png}} !12-1-0 |{{Flagicon|USA}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] |- ![[:en:UFC_330|UFC 330]] !28-1-0 !{{Flagicon image|Solid_yellow_with_letter_c.png}} |{{Flagicon|რუსეთი}} [[ისლამ მახაჩევი|'''I. Makhachev''']] |{{Flagicon|Ireland}} [[:en:Ian_Machado_Garry|'''I. Machado Garry''']] !{{Flagicon image|Solid_red_with_number_1.png}} !17-1-0 |{{Flagicon|USA}} [[ფილადელფია|'''Philadelphia''']] |- ![[:en:UFC_Fight_Night_285|UFC Fight Night: Hernandez vs. Rodrigues]] !15-3-0 !{{Flagicon image|Solid_red_with_number_6.png}} |{{Flagicon|US}} [[:en:Anthony_Hernandez|'''A. Hernandez''']] |{{Flagicon|ბრაზილია}} [[:en:Gregory_Rodrigues|'''G. Rodrigues''']] !{{Flagicon image|solid_lime_with_number_11.png}} !19-6-0 |{{Flagicon|USA}} [[საკრამენტო|'''Sacramento''']] |- ![[:en:UFC_Fight_Night_286|UFC Fight Night: Nurmagomedov vs. Song]] !20-1-0 !{{Flagicon image|Solid_red_with_number_3.png}} |{{Flagicon|რუსეთი}} [[უმარ ნურმაგომედოვი|'''U. Nurmagomedov''']] |{{Flagicon|China}} [[:en:Song_Yadong|'''S. Yadong''']] !{{Flagicon image|solid_lime_with_number_6.png}} !23-9-1 |{{Flagicon|China}} [[შანხაი|'''Shanghai''']] |- ![[:en:UFC_Fight_Night_287|UFC Fight Night: Hooker vs. Parnasse]] !24-14-0 !{{Flagicon image|Solid_red_with_number_10.png}} |{{Flagicon|New Zealand}} [[:en:Dan_Hooker|'''D. Hooker''']] |'''{{Flagicon|France}} [[:en:Salahdine_Parnasse|S. Parnasse]]''' !{{Flagicon image|solid_lime.svg}} !23-2-0 |{{Flagicon|France}} [[პარიზი|'''Paris''']] |- ![[:en:UFC_Fight_Night_288|UFC Fight Night: Silva vs. Delgado]] !17-3-0 !{{Flagicon image|solid_lime_with_number_6.png}} |{{Flagicon|ბრაზილია}} [[:en:Jean_Silva|'''J. Silva''']] |'''{{Flagicon|US}} [[:en:Jose_Delgado|J. Delgado]]''' !{{Flagicon image|solid_red.svg}} !12-2-0 |{{Flagicon|USA}} [[:en:Glendale,_Arizona|'''Glendale''']] |- ![[:en:UFC_331|UFC 331]] !17-2-0 !{{Flagicon image|Solid_yellow_with_letter_c.png}} |{{Flagicon|Myanmar}} [[:en:Joshua_Van|'''J. Van''']] |{{Flagicon|Brazil}} [[ალეშანდრე პანტოჟა|'''A. Pantoja''']] !{{Flagicon image|Solid_red_with_number_1.png}} !30-6-0 |{{Flagicon|USA}} [[ლოს-ანჯელესი|'''Los Angeles''']] |- ![[:en:UFC_Fight_Night_289|UFC Fight Night: Rosas Jr. vs. Barcelos]] !12-1-0 !{{Flagicon image|solid_lime_with_number_12.png}} |'''{{Flag icon|Mexico}} [[:en:Raul_Rosas_Jr.|R. Rosas Jr.]]''' |'''{{Flagicon|Brazil}} [[:en:Raoni_Barcelos|R. Barcelos]]''' !{{Flagicon image|solid_red_with_number_13.png}} !22-5-0 |{{Flagicon|USA}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] |- ![[:en:UFC_332|UFC 332]] !20-5-1 !{{Flagicon image|Solid_lime_with_number_1.png}} |'''{{Flagicon|ბრაზილია}} [[:en:Natália_Silva_(fighter)|N. Silva]]''' |'''{{Flagicon|China}} [[:en:Wang_Cong|W. Cong]]''' !{{Flagicon image|solid_red_with_number_8.png}} !10-1-0 |'''{{Flagicon|USA}} [[სოლტ-ლეიკ-სიტი|Salt Lake City]]''' |- ![[:en:UFC_Fight_Night_290|UFC Fight Night: Allen vs. Duncan]] !27-7-0 !{{Flagicon image|Solid_lime_with_number_4.png}} |'''{{Flagicon|US}} [[:en:Brendan_Allen|B. Allen]]''' |'''{{Flagicon|England}} [[:en:Christian_Leroy_Duncan|C. Leroy Duncan]]''' !{{Flagicon image|Solid_red_with_number_10.png}} !15-2-0 |{{Flagicon|USA}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] |- ![[:en:UFC_Fight_Night:_Buckley_vs._Malott|UFC Fight Night: Buckley vs. Malott]] !21-8-0 !{{Flagicon image|Solid_red_with_number_10.png}} |{{Flagicon|US}} [[:en:Joaquin_Buckley|'''J. Buckley''']] |{{Flagicon|Canada}} [[:en:Mike_Malott|'''M. Malott''']] !{{Flagicon image|solid_lime_with_number_13.png}} !14-2-1 |{{Flagicon|Canada}} [[ედმონტონი|'''Edmonton''']] |- ![[:en:UFC_333|UFC 333]] !28-4-0 !{{Flagicon image|White_square_with_question_mark.png}} |{{Flagicon|Australia}} [[ალექსანდერ ვოლკანოვსკი|'''A. Volkanovski''']] |{{Flagicon|რუსეთი}} [[:en:Movsar_Evloev|'''M. Evloev''']] !{{Flagicon image|White_square_with_question_mark.png}} !20-0-0 |{{Flagicon|UAE}} [[აბუ-დაბი|'''Abu Dhabi''']] |- ![[:en:UFC_Fight_Night:_Moicano_vs._Nolan|UFC Fight Night: Moicano vs. Nolan]] !21-7-1 !{{Flagicon image|White_square_with_question_mark.png}} |{{Flagicon|ბრაზილია}} [[:en:Renato_Moicano|'''R. Moicano''']] |'''{{Flagicon|Australia}} [[:en:Tom_Nolan_(fighter)|T. Nolan]]''' !{{Flagicon image|White_square_with_question_mark.png}} !11-1-0 |{{Flagicon|USA}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] |- ![[:en:UFC_Fight_Night_293|UFC Fight Night: Bonfim vs. Brady]] !20-1-0 !{{Flagicon image|White_square_with_question_mark.png}} |{{Flagicon|ბრაზილია}} [[:en:Gabriel_Bonfim|'''G. Bonfim''']] |{{Flagicon|US}} [[:en:Sean_Brady_(fighter)|'''S. Brady''']] !{{Flagicon image|White_square_with_question_mark.png}} !19-2-0 |{{Flagicon|USA}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] |- ![[:en:UFC_334|UFC 334]] !14-2-0 !{{Flagicon image|White_square_with_question_mark.png}} |{{Flagicon|France}} [[:en:Ciryl_Gane|'''C. Gane''']] |'''{{Flagicon|US}} [[:en:Josh_Hokit|J. Hokit]]''' !{{Flagicon image|White_square_with_question_mark.png}} !10-0-0 |{{Flagicon|USA}} [[ნიუ-იორკი|'''New York City''']] |- ![[:en:UFC_Fight_Night_294|UFC Fight Night: Procházka vs. Stirling]] !32-6-1 !{{Flagicon image|White_square_with_question_mark.png}} |{{Flagicon|Czech Republic}} [[ირჟი პროხასკა|'''J. Procházka''']] |'''{{Flagicon|New Zealand}} [[:en:Navajo_Stirling|N. Stirling]]''' !{{Flagicon image|White_square_with_question_mark.png}} !11-0-0 |'''{{Flagicon image|Flag of Qatar in a 2 to 1 ratio.png}} [[:en:Al_Rayyan_(city)|Al Rayyan]]''' |- ![[:en:UFC_Fight_Night_295|UFC Fight Night: Adesanya vs. Magomedov]] !24-6-0 !{{Flagicon image|White_square_with_question_mark.png}} |{{Flagicon|Nigeria}} [[ისრაელ ადესანია|'''I. Adesanya''']] |'''{{Flagicon|რუსეთი}} [[შარაბუტდინ მაგომედოვი|S. Magomedov]]''' !{{Flagicon image|White_square_with_question_mark.png}} !17-1-0 |{{Flagicon|Saudi Arabia}} [[ერ-რიადი|'''Riyadh''']] |- ![[:en:UFC_335|UFC 335]] !37-11-0 !{{Flagicon image|White_square_with_question_mark.png}} |{{Flagicon|ბრაზილია}} [[ჩარლზ ოლივეირა|'''C. Oliveira''']] |{{Flagicon|ბრაზილია}} [[:en:Diego_Lopes_(fighter)|'''D. Lopes''']] !{{Flagicon image|White_square_with_question_mark.png}} !28-8-0 |{{Flagicon|USA}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] |} {| class="wikitable" |+ ![[:en:RAF_01|RAF 01]] ![[:en:RAF_01|Hendrickson vs. Elders]] |'''{{Flagicon|US}} [[:en:Wyatt_Hendrickson|Wyatt Hendrickson]]''' !14-1 |'''{{Flagicon|Egypt}} [[:en:Mostafa_Elders|Mostafa Elders]]''' ![[მძიმეწონითი კატეგორია (შერეული საბრძოლო ხელოვნება)|Heavyweight]] |{{Flagicon|US}} [[კლივლენდი|'''Cleveland''']] |- ![[:en:RAF_02|RAF 02]] ![[:en:RAF_02|Dake vs. Mokoev]] |'''{{Flagicon|US}} [[:en:Kyle_Dake|Kyle Dake]]''' !7-1 |'''{{Flagicon|Slovakia}} [[:en:Boris_Makoev|Boris Makoev]]''' ![[სუპერ ქვემძიმე წონითი კატეგორია (შერეული საბრძოლო ხელოვნება)|Cruiserweight]] |'''{{Flagicon|US}} [[:en:State_College,_Pennsylvania|Stage College]]''' |- ![[:en:RAF_03|RAF 03]] ![[:en:RAF_03|Mendes vs. Chandler]] |'''{{Flagicon|US}} [[:en:Chad_Mendes|Chad Mendes]]''' !1-4 |'''{{Flagicon|US}} [[:en:Michael_Chandler|Michael Chandler]]''' ![[:en:Middleweight|Middleweight]] |'''{{Flagicon|US}} [[ჩიკაგო|Chicago]]''' |- ![[:en:RAF_04|RAF 04]] ![[:en:RAF_04|Hendrickson vs. Parris]] |'''{{Flagicon|US}} [[:en:Wyatt_Hendrickson|Wyatt Hendrickson]]''' !13-2 |'''{{Flagicon|US}} [[:en:Mason_Parris|Masson Parris]]''' ![[მძიმეწონითი კატეგორია (შერეული საბრძოლო ხელოვნება)|Heavyweight]] |'''{{Flagicon|US}} [[:en:Fishers,_Indiana|Fishers]]''' |- ![[:en:RAF_05|RAF 05]] ![[:en:RAF_05|Covington vs. Rockhold]] |'''{{Flagicon|US}} [[:en:Colby_Covington|Colby Covington]]''' !12-0 |'''{{Flagicon|US}} [[:en:Luke_Rockhold|Luke Rockhold]]''' ![[სუპერ ქვემძიმე წონითი კატეგორია (შერეული საბრძოლო ხელოვნება)|Cruiserweight]] |'''{{Flagicon|US}} [[:en:Sunrise,_Florida|Sunrise]]''' |- ![[:en:RAF_06|RAF 06]] ![[:en:RAF_06|Cejudo vs. Faber]] |{{Flagicon|US}} [[:en:Henry_Cejudo|'''Henry Cejudo''']] !11-0 |'''{{Flagicon|US}} [[:en:Urijah_Faber|Urijah Faber]]''' ![[:en:Lightweight|Lightweight]] |'''{{Flagicon|US}} [[:en:Tempe,_Arizona|Tempe]]''' |- ![[:en:RAF_07|RAF 07]] ![[:en:RAF_07|Tsarukyan vs. Poullas 2]] |{{Flagicon|Armenia}} [[არმან წარუკიანი|'''Arman Tsarukyan''']] !9-3 |'''{{Flagicon|US}} [[:en:Georgio_Poullas|Georgio Poullas]]''' ![[:en:Middleweight|Middleweight]] |'''{{Flagicon|US}} [[ტამპა (ფლორიდა)|Tampa]]''' |- ![[:en:RAF_08|RAF 08]] ![[:en:RAF_08|Tsarukyan vs. Faber]] |{{Flagicon|Armenia}} [[არმან წარუკიანი|'''Arman Tsarukyan''']] !13-1 |'''{{Flagicon|US}} [[:en:Urijah_Faber|Urijah Faber]]''' ![[:en:Middleweight|Middleweight]] |'''{{Flagicon|US}} [[ფილადელფია|Philadelphia]]''' |- ![[:en:RAF_09|RAF 09]] ![[:en:RAF_09|Stevenson vs. Romanov]] |'''{{Flagicon|US}} [[:en:Gable_Steveson|Gable Stevenson]]''' !10-0 |'''{{Flagicon|Moldova}} [[:en:Alexander_Romanov_(fighter)|Alexander Romanov]]''' ![[მძიმეწონითი კატეგორია (შერეული საბრძოლო ხელოვნება)|Heavyweight]] |'''{{Flagicon|US}} [[დალასი|Dallas]]''' |- ![[:en:RAF_10|RAF 10]] ![[:en:RAF_10|Chimaev vs. Danis]] |{{Flagicon|UAE}} [[ხამზატ ჩიმაევი|'''Khamzat Chimaev''']] !10-0 |'''{{Flagicon|US}} [[:en:Dillon_Danis|Dillon Danis]]''' ![[:en:Catchweight|Catchweight]] |'''{{Flagicon|US}} [[სენტ-ლუისი|St. Louis]]''' |- ![[:en:RAF_Georgia|RAF Georgia]] ![[:en:RAF_Georgia|Dvalishvili vs. Cejudo]] |{{Flagicon|Georgia}} [[მერაბ დვალიშვილი|'''Merab Dvalishvili''']] !11-8 |{{Flagicon|US}} [[:en:Henry_Cejudo|'''Henry Cejudo''']] ![[:en:Lightweight|Lightweight]] |{{Flagicon|Georgia}} [[თბილისი|'''Tbilisi''']] |- ![[:en:RAF_11|RAF 11]] ![[:en:RAF_11|Tsarukyan vs. Covington]] |{{Flagicon|Armenia}} [[არმან წარუკიანი|'''Arman Tsarukyan''']] !3-5 |'''{{Flagicon|US}} [[:en:Colby_Covington|Colby Covington]]''' ![[სუპერ ქვემძიმე წონითი კატეგორია (შერეული საბრძოლო ხელოვნება)|Cruiserweight]] |'''{{Flagicon|US}} [[მილუოკი|Milwaukee]]''' |- ![[:en:RAF_12|RAF 12]] ![[:en:RAF_12|Dvalishvili vs. Cejudo 2]] |{{Flagicon|Georgia}} [[მერაბ დვალიშვილი|'''Merab Dvalishvili''']] !0-4 |{{Flagicon|US}} [[:en:Henry_Cejudo|'''Henry Cejudo''']] ![[:en:Lightweight|Lightweight]] |{{Flagicon|US}} [[კლივლენდი|'''Cleveland''']] |- ![[:en:RAF_Moscow|RAF Moscow]] ![[:en:RAF_Moscow|Chimaev vs. Woodley]] |{{Flagicon|UAE}} [[ხამზატ ჩიმაევი|'''Khamzat Chimaev''']] !2-0 |'''{{Flagicon|US}} [[:en:Tyron_Woodley|Tyron Woodley]]''' ![[:en:Catchweight|Catchweight]] |{{Flagicon|რუსეთი}} [[მოსკოვი|'''Moscow''']] |- ![[:en:RAF_13|RAF 13]] ![[:en:RAF_13|Covington vs. Muhammad]] |'''{{Flagicon|US}} [[:en:Colby_Covington|Colby Covington]]''' !10-0 |{{Flagicon|Palestine}} [[ბელალ მუჰამედი|'''Belal Muhammad''']] ![[სუპერ ქვემძიმე წონითი კატეგორია (შერეული საბრძოლო ხელოვნება)|Cruiserweight]] |{{Flagicon|USA}} [[მაიამი|'''Miami''']] |- ![[:en:RAF_14|RAF 14]] ![[:en:RAF_14|Tsarukyan vs. Danis]] |{{Flagicon|Armenia}} [[არმან წარუკიანი|'''Arman Tsarukyan''']] !— |'''{{Flagicon|US}} [[:en:Dillon_Danis|Dillon Danis]]''' ![[:en:Middleweight|Middleweight]] |{{Flagicon|USA}} [[ლოს-ანჯელესი|'''Los Angeles''']] |- ![[:en:RAF_Abu_Dhabi|RAF Abu Dhabi]] ![[:en:RAF_Abu_Dhabi|Chimaev vs. Covington]] |{{Flagicon|UAE}} [[ხამზატ ჩიმაევი|'''Khamzat Chimaev''']] !— |'''{{Flagicon|US}} [[:en:Colby_Covington|Colby Covington]]''' ![[სუპერ ქვემძიმე წონითი კატეგორია (შერეული საბრძოლო ხელოვნება)|Cruiserweight]] |{{Flagicon|UAE}} [[აბუ-დაბი|'''Abu Dhabi''']] |- ![[:en:RAF_15|RAF 15]] ![[:en:RAF_15|Cejudo vs. Song]] |{{Flagicon|US}} [[:en:Henry_Cejudo|'''Henry Cejudo''']] !— |{{Flagicon|China}} [[:en:Song_Yadong|'''Song Yadong''']] ![[:en:Lightweight|Lightweight]] |'''{{Flagicon|US}} [[ჩიკაგო|Chicago]]''' |} {| class="wikitable" ![[რკენა (ორგანიზაცია)|RKENA 1]] ![[რკენა (ორგანიზაცია)|Sharikadze vs. Kontny]] !0-0-0 !{{Flagicon image|solid_lime.svg}} |{{Flagicon|Georgia}} [[მერაბ შარიქაძე|'''M. Sharikadze''']] !TKO R2 |{{Flagicon|Poland}} [[:en:Patryk_Kontny|'''P. Kontny''']] !{{Flagicon image|solid_red.svg}} !1-1-0 |{{Flagicon|Georgia}} [[თბილისი|'''Tbilisi''']] !29/11/2025 |- ![[რკენა (ორგანიზაცია)|RKENA 2]] ![[რკენა (ორგანიზაცია)|Lortkipanidze vs. Oliveira]] !8-0-0 !{{Flagicon image|solid_lime.svg}} |{{Flagicon|Georgia}} [[:en:Davit_Lortkipanidze|'''D. Lortkipanidze''']] !SUB R1 |{{Flagicon|ბრაზილია}} [[:en:Alex_Oliveira|'''A. Oliveira''']] !{{Flagicon image|solid_red.svg}} !26-17-1 |{{Flagicon|Georgia}} [[თბილისი|'''Tbilisi''']] !14/03/2026 |- ![[რკენა (ორგანიზაცია)|RKENA 3]] ![[რკენა (ორგანიზაცია)|Tutarauli vs. Gonzalez]] !37-8-0 !{{Flagicon image|solid_lime.svg}} |{{Flagicon|Georgia}} [[:en:Raul_Tutarauli|'''R. Tutarauli''']] !DEC R3 |{{Flagicon|US}} [[:en:Chris_Gonzalez|'''C. Gonzalez''']] !{{Flagicon image|solid_red.svg}} !9-3-0 |{{Flagicon|Georgia}} [[თბილისი|'''Tbilisi''']] !16/05/2026 |- ![[რკენა (ორგანიზაცია)|RKENA X PFL]] ![[რკენა (ორგანიზაცია)|Abramishvili vs. McKenzie]] !9-3-0 !{{Flagicon image|solid_lime.svg}} |'''{{Flagicon|Georgia}} [[:en:Nikoloz_Abramishvili|N. Abramishvili]]''' !SUB R2 |'''{{Flagicon|US}} [[:en:Aaron_McKenzie|A. McKenzie]]''' !{{Flagicon image|solid_red.svg}} !12-2-1 |{{Flagicon|Georgia}} [[თბილისი|'''Tbilisi''']] !17/10/2026 |} {| class="wikitable" |+ ! rowspan="2" |[[რკენა (ორგანიზაცია)|RKENA 2]] !26-17-1 |{{Flagicon|ბრაზილია}} [[:en:Alex_Oliveira|'''Alex Oliveira''']] !Submission R1 !0:41 |{{Flagicon|Georgia}} [[:en:Davit_Lortkipanidze|'''Davit Lortkipanidze''']] !8-0-0 ! rowspan="2" |14/03/2026 |- !18-7-0 |'''{{Flagicon|Peru}} [[:en:James_Llontop|James Llontop]]''' !Decision R3 !5:00 |'''{{Flagicon|Georgia}} [[:en:Nikoloz_Abramishvili|Nikoloz Abramishvili]]''' !8-3-0 |} {| class="wikitable" |+ ! colspan="8" |[[:en:Heavyweight|Heavyweight]] |- !{{Flagicon image|C blue square.png}} |{{Flagicon|England}} [[ტომ ასპინალი|'''Tom Aspinall''']] ![[:en:UFC_321|UFC 321]] |{{Flagicon|France}} [[:en:Ciryl_Gane|'''Ciryl Gane''']] !{{Flagicon image|Solid_blue_with_number_1.png}} !No Contest R1 |{{Flagicon|UAE}} [[აბუ-დაბი|'''Abu Dhabi''']] !25/10/2025 |- !{{Flagicon image|Solid_lime_with_number_1.png}} |{{Flagicon|France}} [[:en:Ciryl_Gane|'''Ciryl Gane''']] ![[:en:UFC_Freedom_250|UFC Freedom 250]] |{{Flagicon|Brazil}} [[ალექს პერეირა|'''Alex Pereira''']] !{{Flagicon image|Solid_red.png}} !Technical Knockout R2 |{{Flag icon|US}} [[ვაშინგტონი|'''Washington''']] !14/06/2026 |- ! colspan="8" |[[:en:Light_heavyweight|Light Heavyweight]] |- !{{Flagicon image|Solid red with letter c.png}} |{{Flagicon|Brazil}} [[ალექს პერეირა|'''Alex Pereira''']] ![[:en:UFC_313|UFC 313]] |{{Flag icon|Russia}} [[მაგომედ ანკალაევი|'''Magomed Ankalaev''']] !{{Flagicon image|Solid_lime_with_number_1.png}} !Decision R5 |{{Flag icon|US}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] !08/03/2025 |- !{{Flagicon image|Solid red with letter c.png}} |{{Flag icon|Russia}} [[მაგომედ ანკალაევი|'''Magomed Ankalaev''']] ![[:en:UFC_320|UFC 320]] |{{Flagicon|Brazil}} [[ალექს პერეირა|'''Alex Pereira''']] !{{Flagicon image|Solid_lime_with_number_1.png}} !Technical Knockout R1 |{{Flag icon|US}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] !04/10/2025 |- !{{Flagicon image|Solid_red_with_number_2.png}} |{{Flagicon|Czech Republic}} [[ირჟი პროხასკა|'''Jiří Procházka''']] ![[:en:UFC_327|UFC 327]] |{{Flagicon|New Zealand}} [[:en:Carlos_Ulberg|'''Carlos Ulberg''']] !{{Flagicon image|Solid_lime_with_number_3.png}} !Knockout R1 |{{Flag icon|US}} [[მაიამი|'''Miami''']] !11/04/2026 |- ! colspan="8" |[[:en:Middleweight|Middleweight]] |- !{{Flagicon image|Solid lime with letter c.png}} |{{Flagicon|South Africa}} [[დრიკუს დუ პლესი|'''Dricus du Plessis''']] ![[:en:UFC_312|UFC 312]] |{{Flag icon|US}} [[შონ სტრიკლენდი|'''Sean Strickland''']] !{{Flagicon image|Solid_red_with_number_1.png}} !Decision R5 |{{Flagicon|Australia}} [[სიდნეი|'''Sydney''']] !09/02/2025 |- !{{Flagicon image|Solid red with letter c.png}} |{{Flagicon|South Africa}} [[დრიკუს დუ პლესი|'''Dricus du Plessis''']] ![[:en:UFC_319|UFC 319]] |{{Flagicon|UAE}} [[ხამზატ ჩიმაევი|'''Khamzat Chimaev''']] !{{Flagicon image|Solid_lime_with_number_3.png}} !Decision R5 |{{Flag icon|US}} [[ჩიკაგო|'''Chicago''']] !16/08/2025 |- !{{Flagicon image|Solid red with letter c.png}} |{{Flagicon|UAE}} [[ხამზატ ჩიმაევი|'''Khamzat Chimaev''']] ![[:en:UFC_328|UFC 328]] |{{Flag icon|US}} [[შონ სტრიკლენდი|'''Sean Strickland''']] !{{Flagicon image|Solid_lime_with_number_3.png}} !Decision R5 |{{Flag icon|US}} [[ნიუარკი|'''Newark''']] !09/05/2026 |- ! colspan="8" |[[:en:Welterweight|Welterweight]] |- !{{Flagicon image|Solid red with letter c.png}} |{{Flag icon|US}} [[ბელალ მუჰამედი|'''Belal Muhammad''']] ![[:en:UFC_315|UFC 315]] |{{Flagicon|Australia}} [[:en:Jack_Della_Maddalena|'''Jack Della Maddalena''']] !{{Flagicon image|Solid_lime_with_number_5.png}} !Decision R5 |{{Flagicon|Canada}} [[მონრეალი|'''Montreal''']] !10/05/2025 |- !{{Flagicon image|Solid red with letter c.png}} |{{Flagicon|Australia}} [[:en:Jack_Della_Maddalena|'''Jack Della Maddalena''']] ![[:en:UFC_322|UFC 322]] |{{Flag icon|Russia}} [[ისლამ მახაჩევი|'''Islam Makhachev''']] !{{Flagicon image|Solid_lime.png}} !Decision R5 |{{Flag icon|US}} [[ნიუ-იორკი|'''New York City''']] !15/11/2025 |- !{{Flagicon image|Solid lime with letter c.png}} |{{Flag icon|Russia}} [[ისლამ მახაჩევი|'''Islam Makhachev''']] ![[:en:UFC_330|UFC 330]] |{{Flagicon|Ireland}} [[:en:Ian_Machado_Garry|'''Ian Machado Garry''']] !{{Flagicon image|Solid_red_with_number_1.png}} !Decision R5 |{{Flagicon|USA}} [[ფილადელფია|'''Philadelphia''']] !15/08/2026 |- ! colspan="8" |[[:en:Lightweight|Lightweight]] |- !{{Flagicon image|Solid lime with letter c.png}} |{{Flag icon|Russia}} [[ისლამ მახაჩევი|'''Islam Makhachev''']] ![[:en:UFC_311|UFC 311]] |{{Flagicon|Brazil}} [[:en:Renato_Moicano|'''Renato Moicano''']] !{{Flagicon image|Solid_red_with_number_10.png}} !Submission R1 |{{Flag icon|US}} [[:en:Inglewood,_California|'''Inglewood''']] !18/01/2025 |- !{{Flagicon image|Solid_lime.png}} |{{Flagicon|Georgia}} [[ილია თოფურია|'''Ilia Topuria''']] ![[:en:UFC_317|UFC 317]] |{{Flagicon|Brazil}} [[ჩარლზ ოლივეირა|'''Charles Oliveira''']] !{{Flagicon image|Solid_red_with_number_2.png}} !Knockout R1 |{{Flag icon|US}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] !28/06/2025 |- !{{Flagicon image|Solid_lime_with_number_4.png}} |{{Flag icon|US}} [[ჯასტინ გეიჯი|'''Justin Gaethje''']] ![[:en:UFC_324|UFC 324]] |{{Flagicon|England}} [[პედი პიმბლეტი|'''Paddy Pimblett''']] !{{Flagicon image|Solid_red_with_number_5.png}} !Decision R5 |{{Flag icon|US}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] !24/01/2026 |- !{{Flagicon image|Solid red with letter c.png}} |{{Flagicon|Georgia}} [[ილია თოფურია|'''Ilia Topuria''']] ![[:en:UFC_Freedom_250|UFC Freedom 250]] |{{Flag icon|US}} [[ჯასტინ გეიჯი|'''Justin Gaethje''']] !{{Flagicon image|Solid lime with letter ic.png}} !Technical Knockout R4 |{{Flag icon|US}} [[ვაშინგტონი|'''Washington''']] !14/06/2026 |- ! colspan="8" |[[:en:Featherweight|Featherweight]] |- !{{Flagicon image|Solid_lime_with_number_1.png}} |{{Flagicon|Australia}} [[ალექსანდერ ვოლკანოვსკი|'''Alexander Volkanovski''']] ![[:en:UFC_314|UFC 314]] |{{Flagicon|Brazil}} [[:en:Diego_Lopes_(fighter)|'''Diego Lopes''']] !{{Flagicon image|Solid_red_with_number_3.png}} !Decision R5 |{{Flag icon|US}} [[მაიამი|'''Miami''']] !12/04/2025 |- !{{Flagicon image|Solid lime with letter c.png}} |{{Flagicon|Australia}} [[ალექსანდერ ვოლკანოვსკი|'''Alexander Volkanovski''']] ![[:en:UFC_325|UFC 325]] |{{Flagicon|Brazil}} [[:en:Diego_Lopes_(fighter)|'''Diego Lopes''']] !{{Flagicon image|Solid_red_with_number_2.png}} !Decision R5 |{{Flagicon|Australia}} [[სიდნეი|'''Sydney''']] !01/02/2026 |- ! colspan="8" |[[:en:Bantamweight|Bantamweight]] |- !{{Flagicon image|Solid lime with letter c.png}} |{{Flagicon|Georgia}} [[მერაბ დვალიშვილი|'''Merab Dvalishvili''']] ![[:en:UFC_311|UFC 311]] |{{Flag icon|Russia}} [[უმარ ნურმაგომედოვი|'''Umar Nurmagomedov''']] !{{Flagicon image|Solid_red_with_number_2.png}} !Decision R5 |{{Flag icon|US}} [[:en:Inglewood,_California|'''Inglewood''']] !18/01/2025 |- !{{Flagicon image|Solid lime with letter c.png}} |{{Flagicon|Georgia}} [[მერაბ დვალიშვილი|'''Merab Dvalishvili''']] ![[:en:UFC_316|UFC 316]] |{{Flag icon|US}} [[შონ ო’მალი|'''Sean O'Malley''']] !{{Flagicon image|Solid_red_with_number_1.png}} !Submission R3 |{{Flag icon|US}} [[ნიუარკი|'''Newark''']] !07/06/2025 |- !{{Flagicon image|Solid lime with letter c.png}} |{{Flagicon|Georgia}} [[მერაბ დვალიშვილი|'''Merab Dvalishvili''']] ![[:en:UFC_320|UFC 320]] |{{Flag icon|US}} [[კორი სენდჰეგენი|'''Cory Sandhagen''']] !{{Flagicon image|Solid_red_with_number_4.png}} !Decision R5 |{{Flag icon|US}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] !04/10/2025 |- !{{Flagicon image|Solid red with letter c.png}} |{{Flagicon|Georgia}} [[მერაბ დვალიშვილი|'''Merab Dvalishvili''']] ![[:en:UFC_323|UFC 323]] |{{Flag icon|Russia}} [[პიოტრ იანი|'''Petr Yan''']] !{{Flagicon image|Solid_lime_with_number_3.png}} !Decision R5 |{{Flag icon|US}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] !06/12/2025 |- ! colspan="8" |[[უმსუბუქესი წონითი კატეგორია (შერეული საბრძოლო ხელოვნება)|Flyweight]] |- !{{Flagicon image|Solid lime with letter c.png}} |{{Flagicon|Brazil}} [[ალეშანდრე პანტოჟა|'''Alexandre Pantoja''']] ![[:en:UFC_317|UFC 317]] |{{Flagicon|New Zealand}} [[:en:Kai_Kara-France|'''Kai Kara-France''']] !{{Flagicon image|Solid_red_with_number_10.png}} !Submission R3 |{{Flag icon|US}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] !28/06/2025 |- !{{Flagicon image|Solid red with letter c.png}} |{{Flagicon|Brazil}} [[ალეშანდრე პანტოჟა|'''Alexandre Pantoja''']] ![[:en:UFC_323|UFC 323]] |{{Flagicon|Myanmar}} [[:en:Joshua_Van|'''Joshua Van''']] !{{Flagicon image|Solid_lime_with_number_1.png}} !Technical Knockout R1 |{{Flag icon|US}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] !06/12/2025 |- !{{Flagicon image|Solid lime with letter c.png}} |{{Flagicon|Myanmar}} [[:en:Joshua_Van|'''Joshua Van''']] ![[:en:UFC_328|UFC 328]] |{{Flagicon|Japan}} [[:en:Tatsuro_Taira|'''Tatsuro Taira''']] !{{Flagicon image|Solid_red_with_number_3.png}} !Technical Knockout R5 |{{Flag icon|US}} [[ნიუარკი|'''Newark''']] !09/05/2026 |- !{{Flagicon image|Solid lime with letter c.png}} |{{Flagicon|Myanmar}} [[:en:Joshua_Van|'''Joshua Van''']] ![[:en:UFC_331|UFC 331]] |{{Flagicon|Brazil}} [[ალეშანდრე პანტოჟა|'''Alexandre Pantoja''']] !{{Flagicon image|Solid_red_with_number_1.png}} !Decision R5 |{{Flagicon|USA}} [[ლოს-ანჯელესი|'''Los Angeles''']] !19/09/2026 |} {| class="wikitable" |'''{{Flagicon|Russia}} [[:en:Khabib_Nurmagomedov|Khabib Nurmagomedov]]''' ![[:en:UFC_223|UFC 223]] ![[:en:Lightweight|Lightweight]] ![[:en:Conor_McGregor|1]] [[:en:Dustin_Poirier|2]] [[:en:Justin_Gaethje|3]] |- |'''{{Flagicon|Russia}} [[:en:Petr_Yan|Petr Yan]]''' ![[:en:UFC_251|UFC 251]]<nowiki> | </nowiki>[[:en:UFC_323|UFC 323]] ![[:en:Bantamweight|Bantamweight]] !0 |- |'''{{Flagicon|Russia}} [[:en:Islam_Makhachev|Islam Makhachev]]''' ![[:en:UFC_280|UFC 280]]<nowiki> | </nowiki>[[:en:UFC_322|UFC 322]] ![[:en:Lightweight|Lightweight]]<nowiki> | </nowiki>[[:en:Welterweight|Welterweight]] ![[:en:Alexander_Volkanovski|1]] [[:en:Alexander_Volkanovski|2]] [[:en:Dustin_Poirier|3]] [[:en:Renato_Moicano|4]]<nowiki> | </nowiki>[[:en:Ian_Machado_Garry|1]] |- |'''{{Flagicon|Russia}} [[:en:Magomed_Ankalaev|Magomed Ankalaev]]''' ![[:en:UFC_313|UFC 313]] ![[:en:Light_heavyweight|Light Heavyweight]] !0 |- |{{Flagicon|England}} [[:en:Michael_Bisping|'''Michael Bisping''']] ![[:en:UFC_199|UFC 199]] ![[:en:Middleweight|Middleweight]] ![[:en:Dan_Henderson|1]] |- |{{Flagicon|England}} [[:en:Leon_Edwards|'''Leon Edwards''']] ![[:en:UFC_278|UFC 278]] ![[:en:Welterweight|Welterweight]] ![[:en:Kamaru_Usman|1]] [[:en:Colby_Covington|2]] |- |'''{{Flagicon|England}} [[:en:Tom_Aspinall|Tom Aspinall]]''' !— ![[:en:Heavyweight|Heavyweight]] ![[:en:Ciryl_Gane|!]] |- |{{Flag icon|Australia}} [[:en:Robert_Whittaker_(fighter)|'''Robert Whittaker''']] !— ![[:en:Middleweight|Middleweight]] !0 |- |{{Flag icon|Australia}} [[:en:Alexander_Volkanovski|'''Alexander Volkanovski''']] ![[:en:UFC_245|UFC 245]]<nowiki> | </nowiki>[[:en:UFC_314|UFC 314]] ![[:en:Featherweight|Featherweight]] ![[:en:Max_Holloway|1]] [[:en:Brian_Ortega|2]] [[:en:The_Korean_Zombie|3]] [[:en:Max_Holloway|4]] [[:en:Yair_Rodríguez|5]]<nowiki> | </nowiki>[[:en:Diego_Lopes_(fighter)|1]] |- |{{Flag icon|Australia}} [[:en:Jack_Della_Maddalena|'''Jack Della Maddalena''']] ![[:en:UFC_315|UFC 315]] ![[:en:Welterweight|Welterweight]] !0 |- |'''{{Flagicon|Canada}} [[:en:Carlos_Newton|Carlos Newton]]''' ![[:en:UFC_31|UFC 31]] ![[:en:Welterweight|Welterweight]] !0 |- |'''{{Flagicon|Canada}} [[:en:Georges_St-Pierre|Georges St-Pierre]]''' ![[:en:UFC_65|UFC 65]]<nowiki> | </nowiki>[[:en:UFC_83|UFC 83]]<nowiki> | </nowiki>[[:en:UFC_217|UFC 217]] ![[:en:Welterweight|Welterweight]]<nowiki> | </nowiki>[[:en:Middleweight|Middleweight]] ![[:en:Jon_Fitch|1]] [[:en:B.J._Penn|2]] [[:en:Thiago_Alves_(fighter)|3]] [[:en:Dan_Hardy|4]] [[:en:Josh_Koscheck|5]] [[:en:Jake_Shields|6]] [[:en:Carlos_Condit|7]] [[:en:Nick_Diaz|8]] [[:en:Johny_Hendricks|9]] |- |{{Flag icon|Nigeria}} [[:en:Kamaru_Usman|'''Kamaru Usman''']] ![[:en:UFC_235|UFC 235]] ![[:en:Welterweight|Welterweight]] ![[:en:Colby_Covington|1]] [[:en:Jorge_Masvidal|2]] [[:en:Gilbert_Burns|3]] [[:en:Jorge_Masvidal|4]] [[:en:Colby_Covington|5]] |- |{{Flag icon|Nigeria}} [[:en:Israel_Adesanya|'''Israel Adesanya''']] ![[:en:UFC_243|UFC 243]]<nowiki> | </nowiki>[[:en:UFC_287|UFC 287]] ![[:en:Middleweight|Middleweight]] ![[:en:Yoel_Romero|1]] [[:en:Paulo_Costa|2]] [[:en:Marvin_Vettori|3]] [[:en:Robert_Whittaker_(fighter)|4]] [[:en:Jared_Cannonier|5]] |- |{{Flagicon|Georgia (country)}} [[:en:Ilia_Topuria|'''Ilia Topuria''']] ![[:en:UFC_298|UFC 298]]<nowiki> | </nowiki>[[:en:UFC_317|UFC 317]] ![[:en:Featherweight|Featherweight]]<nowiki> | </nowiki>[[:en:Lightweight|Lightweight]] ![[:en:Max_Holloway|1]] |- |{{Flagicon|Georgia (country)}} [[:en:Merab_Dvalishvili|'''Merab Dvalishvili''']] ![[:en:UFC_306|UFC 306]] ![[:en:Bantamweight|Bantamweight]] ![[:en:Umar_Nurmagomedov|1]] [[:en:Sean_O'Malley_(fighter)|2]] [[:en:Cory_Sandhagen|3]] |- |'''{{Flagicon|Netherlands}} [[:en:Bas_Rutten|Bas Rutten]]''' ![[:en:UFC_20|UFC 20]] ![[:en:Heavyweight|Heavyweight]] !0 |- |{{Flag icon|Belarus}} [[:en:Andrei_Arlovski|'''Andrei Arlovski''']] !— ![[:en:Heavyweight|Heavyweight]] ![[:en:Paul_Buentello|1]] |- |{{Flag icon|Cameroon}} '''[[:en:Francis_Ngannou|Francis Ngannou]]''' ![[:en:UFC_260|UFC 260]] ![[:en:Heavyweight|Heavyweight]] ![[:en:Ciryl_Gane|1]] |- |'''{{Flagicon|France}} [[სირილ განი|Ciryl Gane]]''' ![[:en:UFC_Freedom_250|UFC Freedom 250]] ![[:en:Heavyweight|Heavyweight]] !0 |- |'''{{Flagicon|Poland}} [[:en:Jan_Błachowicz|Jan Błachowicz]]''' ![[:en:UFC_253|UFC 253]] ![[:en:Light_heavyweight|Light Heavyweight]] ![[:en:Israel_Adesanya|1]] |- |{{Flagicon|Czech Republic}} [[:en:Jiří_Procházka|'''Jiří Procházka''']] ![[:en:UFC_275|UFC 275]] ![[:en:Light_heavyweight|Light Heavyweight]] !0 |- |{{Flagicon|New Zealand}} [[:en:Carlos_Ulberg|'''Carlos Ulberg''']] ![[:en:UFC_327|UFC 327]] ![[:en:Light_heavyweight|Light Heavyweight]] !0 |- |{{Flagicon|South Africa}} [[:en:Dricus_du_Plessis|'''Dricus du Plessis''']] ![[:en:UFC_297|UFC 297]] ![[:en:Middleweight|Middleweight]] ![[:en:Israel_Adesanya|1]] [[:en:Sean_Strickland|2]] |- |{{Flag icon|UAE}} [[:en:Khamzat_Chimaev|'''Khamzat Chimaev''']] ![[:en:UFC_319|UFC 319]] ![[:en:Middleweight|Middleweight]] !0 |- |{{Flag icon|Ireland}} '''[[:en:Conor_McGregor|Conor McGregor]]''' ![[:en:UFC_194|UFC 194]]<nowiki> | </nowiki>[[:en:UFC_205|UFC 205]] ![[:en:Featherweight|Featherweight]]<nowiki> | </nowiki>[[:en:Lightweight|Lightweight]] !0 |- |{{Flagicon|Mexico}} [[:en:Brandon_Moreno|'''Brandon Moreno''']] ![[:en:UFC_263|UFC 263]]<nowiki> | </nowiki>[[:en:UFC_283|UFC 283]] ![[:en:Flyweight|Flyweight]] !0 |- |{{Flag icon|Myanmar}} [[:en:Joshua_Van|'''Joshua Van''']] ![[:en:UFC_323|UFC 323]] ![[:en:Flyweight|Flyweight]] ![[:en:Tatsuro_Taira|1]] [[ალეშანდრე პანტოჟა|2]] |} {| class="wikitable" |+ ![[რომან დოლიძე|Roman Dolidze]] !{{Flagicon image|Solid_red.png}} !Decision R3 !13-2-0 |'''{{Flagicon|England}} [[:en:Christian_Leroy_Duncan|Christian Leroy Duncan]]''' ![[:en:UFC_Fight_Night:_Evloev_vs._Murphy|UFC Fight Night 270]] !21/03/2026 |'''{{Flagicon|UK}} [[ლონდონი|London]]''' |- ![[ილია თოფურია|Ilia Topuria]] !{{Flagicon image|Solid_red.png}} !Technical Knockout R4 !27-5-0 |{{Flag icon|US}} [[ჯასტინ გეიჯი|'''Justin Gaethje''']] ![[:en:UFC_Freedom_250|UFC Freedom 250]] !14/06/2026 |{{Flagicon|US}} [[ვაშინგტონი|'''Washington''']] |- ![[:en:Otari_Tanzilovi|Otari Tanzilov]] !{{Flagicon image|Solid_red.png}} !Decision R3 !7-0-0 |'''{{Flag icon|US}} [[:en:Shane_Collins|Shane Collins]]''' ![[:en:UFC_Fight_Night:_Kape_vs._Horiguchi|UFC Fight Night 279]] !20/06/2026 |{{Flag icon|US}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] |- ![[:en:Levan_Chokheli|Levan Chokheli]] !{{Flagicon image|Solid_lime.png}} !Technical Knockout R1 !12-4-0 |'''{{Flag icon|US}} [[:en:Leon_Shahbazyan|Leon Shahbazyan]]''' ![[:en:UFC_Fight_Night:_Kape_vs._Horiguchi|UFC Fight Night 279]] !20/06/2026 |{{Flag icon|US}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] |- ![[რომან დოლიძე|Roman Dolidze]] !{{Flagicon image|Solid_red.png}} !Technical Knockout R1 !21-4-0 |'''{{Flagicon|Netherlands}} [[:en:Reinier_de_Ridder|Reinier de Ridder]]''' ![[:en:UFC_Fight_Night:_Hernandez_vs._Rodrigues|UFC Fight Night 285]] !22/08/2026 |'''{{Flag icon|US}} [[საკრამენტო|Sacramento]]''' |- ![[გიგა ჭიკაძე|Giga Chikadze]] !{{Flagicon image|Solid_red.png}} !Knockout R1 !19-5-1 |'''{{Flagicon|ბრაზილია}} [[:en:Joanderson_Brito|Joanderson Brito]]''' ![[:en:UFC_331|UFC 331]] !19/09/2026 |'''{{Flag icon|US}} [[ლოს-ანჯელესი|Los Angeles]]''' |- ![[:en:Otari_Tanzilovi|Otar Tanzilov]] !{{Flagicon image|Solid_lime.png}} !Knockout R2 !10-2-0 |'''{{Flag icon|US}} [[:en:Malcolm_Wellmaker|Malcolm Wellmaker]]''' ![[:en:UFC_Fight_Night_290|UFC Fight Night 290]] !10/10/2026 |{{Flag icon|US}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] |- ![[მერაბ დვალიშვილი|Merab Dvalishvili]] !{{Flagicon image|White_square_with_question_mark.png}} !— !20-5-0 |'''{{Flagicon|Russia}} [[:en:Petr_Yan|Petr Yan]]''' ![[:en:UFC_333|UFC 333]] !24/10/2026 |{{Flag icon|UAE}} [[აბუ-დაბი|'''Abu Dhabi''']] |- ![[ალექსანდრე თოფურია|Aleksandre Topuria]] !{{Flagicon image|White_square_with_question_mark.png}} !— !8-1-0 |'''{{Flagicon|Mexico}} [[:en:Santiago_Luna_(fighter)|Santiago Luna]]''' ![[:en:UFC_Fight_Night_294|UFC Fight Night 294]] !21/11/2026 |'''{{Flagicon image|Flag of Qatar in a 2 to 1 ratio.png}} [[:en:Al_Rayyan_(city)|Al Rayyan]]''' |- ![[:en:Levan_Chokheli|Levan Chokheli]] !{{Flagicon image|White_square_with_question_mark.png}} !— !12-1-0 |'''{{Flagicon|Germany}} [[:en:Islam_Dulatov|Islam Dulatov]]''' ![[:en:UFC_Fight_Night_295|UFC Fight Night 295]] !05/12/2026 |{{Flagicon|Saudi Arabia}} [[ერ-რიადი|'''Riyadh''']] |} {| class="wikitable" ! colspan="8" |{{Flag icon|Russia}} [[:en:Ali_Bagautinov|Ali Bagautinov]] |- !{{Flag icon|US}} ![[დემეტრიუს ჯონსონი|Demetrious Johnson]] ![[:en:UFC_174|UFC 174]] ![[უმსუბუქესი წონითი კატეგორია (შერეული საბრძოლო ხელოვნება)|Flyweight]] !Decision R5 !14/06/2014 |{{Flag icon|Canada}} [[ვანკუვერი|'''Vancouver''']] !{{Flagicon image|Solid_red.svg}} |- ! colspan="8" |{{Flag icon|Russia}} [[ხაბიბ ნურმაგომედოვი|Khabib Nurmagomedov]] |- !{{Flag icon|US}} ![[:en:Al_Iaquinta|Al Iaquinta]] ![[:en:UFC_223|UFC 223]] ! rowspan="4" |[[მსუბუქი წონითი კატეგორია (შერეული საბრძოლო ხელოვნება)|Lightweight]] !Decision R5 !07/03/2018 |{{Flag icon|US}} [[ნიუ-იორკი|'''New York City''']] !{{Flagicon image|Solid_lime.svg}} |- !{{Flag icon|Ireland}} ![[კონორ მაკგრეგორი|Conor McGregor]] ![[:en:UFC_229|UFC 229]] !Submission R4 !06/10/2018 |{{Flag icon|US}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] !{{Flagicon image|Solid_lime.svg}} |- !{{Flag icon|US}} ![[დასტინ პორიე|Dustin Poirier]] ![[:en:UFC_242|UFC 242]] !Submission R3 !07/09/2019 |{{Flag icon|UAE}} [[აბუ-დაბი|'''Abu Dhabi''']] !{{Flagicon image|Solid_lime.svg}} |- !{{Flag icon|US}} ![[:en:Justin_Gaethje|Justin Gaethje]] ![[:en:UFC_254|UFC 254]] !Submission R2 !24/10/2020 |{{Flag icon|UAE}} [[აბუ-დაბი|'''Abu Dhabi''']] !{{Flagicon image|Solid_lime.svg}} |- ! colspan="8" |{{Flag icon|Russia}} [[ისლამ მახაჩევი|Islam Makhachev]] |- !{{Flag icon|Brazil}} ![[ჩარლზ ოლივეირა|Charles Oliveira]] ![[:en:UFC_280|UFC 280]] ! rowspan="5" |[[მსუბუქი წონითი კატეგორია (შერეული საბრძოლო ხელოვნება)|Lightweight]] !Submission R2 !22/10/2022 |{{Flag icon|UAE}} [[აბუ-დაბი|'''Abu Dhabi''']] !{{Flagicon image|Solid_lime.svg}} |- !{{Flag icon|Australia}} ![[ალექსანდერ ვოლკანოვსკი|Alexander Volkanovski]] ![[:en:UFC_284|UFC 284]] !Decision R5 !12/02/2023 |{{Flag icon|Australia}} [[პერთი|'''Perth''']] !{{Flagicon image|Solid_lime.svg}} |- !{{Flag icon|Australia}} ![[ალექსანდერ ვოლკანოვსკი|Alexander Volkanovski]] ![[:en:UFC_294|UFC 294]] !Knockout R1 !21/10/2023 |{{Flag icon|UAE}} [[აბუ-დაბი|'''Abu Dhabi''']] !{{Flagicon image|Solid_lime.svg}} |- !{{Flag icon|US}} ![[დასტინ პორიე|Dustin Poirier]] ![[:en:UFC_302|UFC 302]] !Submission R5 !01/06/2024 |{{Flag icon|US}} [[ნიუარკი|'''Newark''']] !{{Flagicon image|Solid_lime.svg}} |- !{{Flag icon|Brazil}} ![[:en:Renato_Moicano|Renato Moicano]] ![[:en:UFC_311|UFC 311]] !Submission R1 !18/01/2025 |{{Flag icon|US}} [[:en:Inglewood,_California|'''Inglewood''']] !{{Flagicon image|Solid_lime.svg}} |- !{{Flag icon|Australia}} ![[:en:Jack_Della_Maddalena|Jack Della Maddalena]] ![[:en:UFC_322|UFC 322]] ! rowspan="2" |[[ქვესაშუალო წონითი კატეგორია (შერეული საბრძოლო ხელოვნება)|Welterweight]] !Decision R5 !15/11/2025 |{{Flag icon|US}} [[ნიუ-იორკი|'''New York City''']] !{{Flagicon image|Solid_lime.svg}} |- !{{Flagicon|Ireland}} ![[:en:Ian_Machado_Garry|Ian Machado Garry]] ![[:en:UFC_330|UFC 330]] !Decision R5 !15/08/2026 |{{Flagicon|USA}} [[ფილადელფია|'''Philadelphia''']] !{{Flagicon image|Solid_lime.svg}} |- ! colspan="8" |{{Flag icon|Russia}} [[:en:Magomed_Ankalaev|Magomed Ankalaev]] |- !{{Flag icon|Poland}} ![[:en:Jan_Błachowicz|Jan Błachowicz]] ![[:en:UFC_282|UFC 282]] ! rowspan="3" |[[ქვემძიმეწონითი კატეგორია (შერეული საბრძოლო ხელოვნება)|Light Heavyweight]] !Decision R5 !10/12/2022 |{{Flag icon|US}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] !{{Flagicon image|Solid_yellow.svg}} |- !{{Flag icon|Brazil}} ![[ალექს პერეირა|Alex Pereira]] ![[:en:UFC_313|UFC 313]] !Decision R5 !08/03/2025 |{{Flag icon|US}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] !{{Flagicon image|Solid_lime.svg}} |- !{{Flag icon|Brazil}} ![[ალექს პერეირა|Alex Pereira]] ![[:en:UFC_320|UFC 320]] !TKO R1 !04/10/2025 |{{Flag icon|US}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] !{{Flagicon image|Solid_red.svg}} |- ! colspan="8" |{{Flag icon|Georgia}} [[ილია თოფურია|Ilia Topuria]] |- !{{Flag icon|Australia}} ![[ალექსანდერ ვოლკანოვსკი|Alexander Volkanovski]] ![[:en:UFC_298|UFC 298]] ! rowspan="2" |[[ქვემსუბუქი წონითი კატეგორია (შერეული საბრძოლო ხელოვნება)|Featherweight]] !Knockout R2 !17/02/2024 |{{Flag icon|US}} [[ანაჰაიმი|'''Anaheim''']] !{{Flagicon image|Solid_lime.svg}} |- !{{Flag icon|US}} ![[მაქს ჰოლოვეი|Max Holloway]] ![[:en:UFC_308|UFC 308]] !Knockout R3 !26/10/2024 |{{Flag icon|UAE}} [[აბუ-დაბი|'''Abu Dhabi''']] !{{Flagicon image|Solid_lime.svg}} |- !{{Flag icon|Brazil}} ![[ჩარლზ ოლივეირა|Charles Oliveira]] ![[:en:UFC_317|UFC 317]] ! rowspan="2" |[[მსუბუქი წონითი კატეგორია (შერეული საბრძოლო ხელოვნება)|Lightweight]] !Knockout R1 !28/06/2025 |{{Flag icon|US}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] !{{Flagicon image|Solid_lime.svg}} |- !{{Flag icon|US}} ![[:en:Justin_Gaethje|Justin Gaethje]] ![[:en:UFC_Freedom_250|UFC Freedom 250]] !Technical Knockout R4 !14/06/2026 |{{Flag icon|US}} '''[[:en:Washington,_D.C.|Washington]]''' !{{Flagicon image|Solid_red.svg}} |- ! colspan="8" |{{Flag icon|Georgia}} [[მერაბ დვალიშვილი|Merab Dvalishvili]] |- !{{Flag icon|US}} ![[შონ ო’მალი|Sean O'Malley]] ![[:en:UFC_306|UFC 306]] ! rowspan="5" |[[სუპერმსუბუქი წონითი კატეგორია (შერეული საბრძოლო ხელოვნება)|Bantamweight]] !Decision R5 !14/09/2024 |{{Flag icon|US}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] !{{Flagicon image|Solid_lime.svg}} |- !{{Flag icon|Russia}} ![[უმარ ნურმაგომედოვი|Umar Nurmagomedov]] ![[:en:UFC_311|UFC 311]] !Decision R5 !18/01/2025 |{{Flag icon|US}} [[:en:Inglewood,_California|'''Inglewood''']] !{{Flagicon image|Solid_lime.svg}} |- !{{Flag icon|US}} ![[შონ ო’მალი|Sean O'Malley]] ![[:en:UFC_316|UFC 316]] !Submission R3 !07/06/2025 |{{Flag icon|US}} [[ნიუარკი|'''Newark''']] !{{Flagicon image|Solid_lime.svg}} |- !{{Flag icon|US}} ![[კორი სენდჰეგენი|Cory Sandhagen]] ![[:en:UFC_320|UFC 320]] !Decision R5 !04/10/2025 |{{Flag icon|US}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] !{{Flagicon image|Solid_lime.svg}} |- !{{Flag icon|Russia}} ![[პიოტრ იანი|Petr Yan]] ![[:en:UFC_323|UFC 323]] !Decision R5 !06/12/2025 |{{Flag icon|US}} [[ლას-ვეგასი|'''Las Vegas''']] !{{Flagicon image|Solid_red.svg}} |- ! colspan="8" |{{Flag icon|Russia}} [[:en:Umar_Nurmagomedov|Umar Nurmagomedov]] |- !{{Flag icon|Georgia}} ![[მერაბ დვალიშვილი|Merab Dvalishvili]] ![[:en:UFC_311|UFC 311]] ![[სუპერმსუბუქი წონითი კატეგორია (შერეული საბრძოლო ხელოვნება)|Bantamweight]] !Decision R5 !18/01/2025 |{{Flag icon|US}} [[:en:Inglewood,_California|'''Inglewood''']] !{{Flagicon image|Solid_red.svg}} |- ! colspan="8" |{{Flag icon|UAE}} [[:en:Khamzat_Chimaev|Khamzat Chimaev]] |- !{{Flag icon|South Africa}} ![[დრიკუს დუ პლესი|Dricus du Plessis]] ![[:en:UFC_319|UFC 319]] ! rowspan="2" |[[საშუალო წონითი კატეგორია (შერეული საბრძოლო ხელოვნება)|Middleweight]] !Decision R5 !16/08/2025 |{{Flag icon|US}} [[ჩიკაგო|'''Chicago''']] !{{Flagicon image|Solid_lime.svg}} |- !{{Flag icon|US}} ![[შონ სტრიკლენდი|Sean Strickland]] ![[:en:UFC_328|UFC 328]] !Decision R5 !09/05/2026 |{{Flag icon|US}} [[ნიუარკი|'''Newark''']] !{{Flagicon image|Solid_red.svg}} |} {| class="wikitable" |+ ![[:en:1956_Ballon_d'Or|1956]] !47 |{{Flagicon|England}} [[სტენლი მეთიუზი|'''Stanley Matthews''']] !1 |{{Flagicon|England}} [[:en:Blackpool_F.C.|'''Blackpool''']] !44 |{{Flagicon|Spain|variant=1945}} [[ალფრედო დი სტეფანო|'''Alfredo Di Stéfano''']] |{{Flagicon|Spain|variant=1945}} [[რეალ მადრიდი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Real Madrid''']] |- ![[:en:1957_Ballon_d'Or|1957]] !72 |{{Flagicon|Spain|variant=1945}} [[ალფრედო დი სტეფანო|'''Alfredo Di Stéfano''']] !1 |{{Flagicon|Spain|variant=1945}} [[რეალ მადრიდი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Real Madrid''']] !19 |{{Flagicon|England}} [[:en:Billy_Wright_(footballer,_born_1924)|'''Billy Wright''']] |{{Flagicon|England}} [[ვულვერჰემპტონ უონდერერსი|'''Wolverhampton''' '''Wanderers''']] |- ![[:en:1958_Ballon_d'Or|1958]] !71 |{{Flagicon|France}} [[რაიმონ კოპა|'''Raymond Kopa''']] !1 |{{Flagicon|Spain|variant=1945}} [[რეალ მადრიდი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Real Madrid''']] !40 |{{Flagicon|West Germany}} [[:en:Helmut_Rahn|'''Helmut Rahn''']] |{{Flagicon|West Germany}} [[:en:Rot-Weiss_Essen|'''Rot-Weiss Essen''']] |- ![[:en:1959_Ballon_d'Or|1959]] !80 |{{Flagicon|Spain|variant=1945}} [[ალფრედო დი სტეფანო|'''Alfredo Di Stéfano''']] !2 |{{Flagicon|Spain|variant=1945}} [[რეალ მადრიდი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Real Madrid''']] !42 |{{Flagicon|France}} [[რაიმონ კოპა|'''Raymond Kopa''']] |{{Flagicon|France}} [[რეიმსი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Reims''']] |- ![[:en:1960_Ballon_d'Or|1960]] !54 |{{Flagicon|Spain|variant=1945}} [[ლუის სუარეს მირამონტესი|'''Luis Suárez''']] !1 |{{Flagicon|Spain|variant=1945}} [[ბარსელონა (საფეხბურთო კლუბი)|'''Barcelona''']] !37 |{{Flagicon|Hungary}} [[ფერენც პუშკაში|'''Ferenc Puskás''']] |{{Flagicon|Spain|variant=1945}} [[რეალ მადრიდი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Real Madrid''']] |- ![[:en:1961_Ballon_d'Or|1961]] !46 |{{Flagicon|Italy}} [[ომარ სივორი|'''Omar Sívori''']] !1 |{{Flagicon|Italy}} [[იუვენტუსი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Juventus''']] !40 |{{Flagicon|Spain|variant=1945}} [[ლუის სუარეს მირამონტესი|'''Luis Suárez''']] |{{Flagicon|Italy}} [[ინტერი მილანი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Inter Milan''']] |- ![[:en:1962_Ballon_d'Or|1962]] !65 |{{Flagicon|Czechoslovakia}} [[იოზეფ მასოპუსტი|'''Josef Masopust''']] !1 |{{Flagicon|Czechoslovakia}} [[:en:Dukla_Prague|'''Dukla Prague''']] !53 |{{Flagicon|Portugal}} [[ეუსებიო|'''Eusébio''']] |{{Flagicon|Portugal}} [[ბენფიკა (საფეხბურთო კლუბი)|'''Benfica''']] |- ![[:en:1963_Ballon_d'Or|1963]] !73 |{{Flagicon|USSR}} [[ლევ იაშინი|'''Lev Yashin''']] !1 |{{Flagicon|USSR}} [[დინამო მოსკოვი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Dynamo Moscow''']] !55 |{{Flagicon|Italy}} [[ჯანი რივერა|'''Gianni Rivera''']] |{{Flagicon|Italy}} [[მილანი (საფეხბურთო კლუბი)|'''AC Milan''']] |- ![[:en:1964_Ballon_d'Or|1964]] !61 |{{Flagicon|Scotland}} [[დენის ლოუ|'''Denis Law''']] !1 |{{Flagicon|England}} [[მანჩესტერ იუნაიტედი|'''Manchester United''']] !43 |{{Flagicon|Spain|variant=1945}} [[ლუის სუარეს მირამონტესი|'''Luis Suárez''']] |{{Flagicon|Italy}} [[ინტერი მილანი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Inter Milan''']] |- ![[:en:1965_Ballon_d'Or|1965]] !67 |{{Flagicon|Portugal}} [[ეუსებიო|'''Eusébio''']] !1 |{{Flagicon|Portugal}} [[ბენფიკა (საფეხბურთო კლუბი)|'''Benfica''']] !59 |{{Flagicon|Italy}} [[ჯაჩინტო ფაკეტი|'''Giacinto Facchetti''']] |{{Flagicon|Italy}} [[ინტერი მილანი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Inter Milan''']] |- ![[:en:1966_Ballon_d'Or|1966]] !81 |{{Flagicon|England}} [[ბობი ჩარლტონი|'''Bobby Charlton''']] !1 |{{Flagicon|England}} [[მანჩესტერ იუნაიტედი|'''Manchester United''']] !80 |{{Flagicon|Portugal}} [[ეუსებიო|'''Eusébio''']] |{{Flagicon|Portugal}} [[ბენფიკა (საფეხბურთო კლუბი)|'''Benfica''']] |- ![[:en:1967_Ballon_d'Or|1967]] !68 |{{Flagicon|Hungary}} [[ფლორიან ალბერტი|'''Flórián Albert''']] !1 |{{Flagicon|Hungary}} [[ფერენცვაროში (საფეხბურთო კლუბი)|'''Ferencvárosi''']] !40 |{{Flagicon|England}} [[ბობი ჩარლტონი|'''Bobby Charlton''']] |{{Flagicon|England}} [[მანჩესტერ იუნაიტედი|'''Manchester United''']] |- ![[:en:1968_Ballon_d'Or|1968]] !61 |{{Flagicon|Northern Ireland}} [[ჯორჯ ბესტი|'''George Best''']] !1 |{{Flagicon|England}} [[მანჩესტერ იუნაიტედი|'''Manchester United''']] !53 |{{Flagicon|England}} [[ბობი ჩარლტონი|'''Bobby Charlton''']] |{{Flagicon|England}} [[მანჩესტერ იუნაიტედი|'''Manchester United''']] |- ![[:en:1969_Ballon_d'Or|1969]] !83 |{{Flagicon|Italy}} [[ჯანი რივერა|'''Gianni Rivera''']] !1 |{{Flagicon|Italy}} [[მილანი (საფეხბურთო კლუბი)|'''AC Milan''']] !79 |{{Flagicon|Italy}} [[ლუიჯი რივა|'''Gigi Riva''']] |{{Flagicon|Italy}} [[კალიარი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Cagliari Calcio''']] |- ![[:en:1970_Ballon_d'Or|1970]] !77 |{{Flagicon|West Germany}} [[გერდ მიულერი|'''Gerd Müller''']] !1 |{{Flagicon|West Germany}} [[ბაიერნი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Bayern Munich''']] !70 |{{Flagicon|England}} [[ბობი მური|'''Bobby Moore''']] |{{Flagicon|England}} [[ვესტ ჰემ იუნაიტედი (საფეხბურთო კლუბი)|'''West Ham United''']] |- ![[:en:1971_Ballon_d'Or|1971]] !116 |{{Flagicon|Netherlands}} [[იოჰან კრეიფი|'''Johan Cruyff''']] !1 |{{Flagicon|Netherlands}} [[აიაქსი ამსტერდამი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Ajax''']] !57 |{{Flagicon|Italy}} [[სანდრო მაცოლა|'''Sandro Mazzola''']] |{{Flagicon|Italy}} [[ინტერი მილანი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Inter Milan''']] |- ![[:en:1972_Ballon_d'Or|1972]] !81 |{{Flagicon|West Germany}} [[ფრანც ბეკენბაუერი|'''Franz Beckenbauer''']] !1 |{{Flagicon|West Germany}} [[ბაიერნი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Bayern Munich''']] !79 |{{Flagicon|West Germany}} [[გერდ მიულერი|'''Gerd Müller''']] |{{Flagicon|West Germany}} [[ბაიერნი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Bayern Munich''']] |- ![[:en:1973_Ballon_d'Or|1973]] !96 |{{Flagicon|Netherlands}} [[იოჰან კრეიფი|'''Johan Cruyff''']] !2 |{{Flagicon|Spain|variant=1945}} [[ბარსელონა (საფეხბურთო კლუბი)|'''Barcelona''']] !47 |{{Flagicon|Italy}} [[დინო ძოფი|'''Dino Zoff''']] |{{Flagicon|Italy}} [[იუვენტუსი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Juventus''']] |- ![[:en:1974_Ballon_d'Or|1974]] !116 |{{Flagicon|Netherlands}} [[იოჰან კრეიფი|'''Johan Cruyff''']] !3 |{{Flagicon|Spain|variant=1945}} [[ბარსელონა (საფეხბურთო კლუბი)|'''Barcelona''']] !105 |{{Flagicon|West Germany}} [[ფრანც ბეკენბაუერი|'''Franz Beckenbauer''']] |{{Flagicon|West Germany}} [[ბაიერნი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Bayern Munich''']] |- ![[:en:1975_Ballon_d'Or|1975]] !122 |{{Flagicon|USSR}} [[ოლეგ ბლოხინი|'''Oleg Blokhin''']] !1 |{{Flagicon|USSR}} [[დინამო კიევი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Dynamo Kyiv''']] !42 |{{Flagicon|West Germany}} [[ფრანც ბეკენბაუერი|'''Franz Beckenbauer''']] |{{Flagicon|West Germany}} [[ბაიერნი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Bayern Munich''']] |- ![[:en:1976_Ballon_d'Or|1976]] !91 |{{Flagicon|West Germany}} [[ფრანც ბეკენბაუერი|'''Franz Beckenbauer''']] !2 |{{Flagicon|West Germany}} [[ბაიერნი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Bayern Munich''']] !75 |{{Flagicon|Netherlands}} [[რობ რენსენბრინკი|'''Rob Rensenbrink''']] |{{Flagicon|Belgium}} [[ანდერლეხტი (საფეხბურთო კლუბი)|'''RSC Anderlecht''']] |- ![[:en:1977_Ballon_d'Or|1977]] !74 |{{Flagicon|Denmark}} [[ალან სიმონსენი|'''Allan Simonsen''']] !1 |{{Flagicon|West Germany}} [[ბორუსია მიონხენგლადბახი (საფეხბურთო კლუბი)|'''B. Mönchengladbach''']] !71 |{{Flagicon|England}} [[კევინ კიგანი|'''Kevin Keegan''']] |{{Flagicon|West Germany}} [[ჰამბურგი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Hamburger SV''']] |- ![[:en:1978_Ballon_d'Or|1978]] !87 |{{Flagicon|England}} [[კევინ კიგანი|'''Kevin Keegan''']] !1 |{{Flagicon|West Germany}} [[ჰამბურგი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Hamburger SV''']] !81 |{{Flagicon|Austria}} [[:en:Hans_Krankl|'''Hans Krankl''']] |{{Flagicon|Spain|variant=1977}} [[ბარსელონა (საფეხბურთო კლუბი)|'''Barcelona''']] |- ![[:en:1979_Ballon_d'Or|1979]] !118 |{{Flagicon|England}} [[კევინ კიგანი|'''Kevin Keegan''']] !2 |{{Flagicon|West Germany}} [[ჰამბურგი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Hamburger SV''']] !52 |{{Flagicon|West Germany}} [[კარლ-ჰაინც რუმენიგე|'''Karl Rummenigge''']] |{{Flagicon|West Germany}} [[ბაიერნი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Bayern Munich''']] |- ![[:en:1980_Ballon_d'Or|1980]] !122 |{{Flagicon|West Germany}} [[კარლ-ჰაინც რუმენიგე|'''Karl Rummenigge''']] !1 |{{Flagicon|West Germany}} [[ბაიერნი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Bayern Munich''']] !34 |{{Flagicon|West Germany}} [[ბერნდ შუსტერი|'''Bernd Schuster''']] |{{Flagicon|Spain|variant=1977}} [[ბარსელონა (საფეხბურთო კლუბი)|'''Barcelona''']] |- ![[:en:1981_Ballon_d'Or|1981]] !106 |{{Flagicon|West Germany}} [[კარლ-ჰაინც რუმენიგე|'''Karl Rummenigge''']] !2 |{{Flagicon|West Germany}} [[ბაიერნი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Bayern Munich''']] !64 |{{Flagicon|West Germany}} [[პაულ ბრაიტნერი|'''Paul Breitner''']] |{{Flagicon|West Germany}} [[ბაიერნი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Bayern Munich''']] |- ![[:en:1982_Ballon_d'Or|1982]] !115 |{{Flagicon|Italy}} [[პაოლო როსი|'''Paolo Rossi''']] !1 |{{Flagicon|Italy}} [[იუვენტუსი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Juventus''']] !64 |{{Flagicon|France}} [[ალენ ჟირესი|'''Alain Giresse''']] |{{Flagicon|France}} [[ბორდო (საფეხბურთო კლუბი)|'''Bordeaux''']] |- ![[:en:1983_Ballon_d'Or|1983]] !110 |{{Flagicon|France}} [[მიშელ პლატინი|'''Michel Platini''']] !1 |{{Flagicon|Italy}} [[იუვენტუსი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Juventus''']] !26 |{{Flagicon|Scotland}} [[კენი დალგლიში|'''Kenny Dalglish''']] |{{Flagicon|England}} [[ლივერპული (საფეხბურთო კლუბი)|'''Liverpool''']] |- ![[:en:1984_Ballon_d'Or|1984]] !128 |{{Flagicon|France}} [[მიშელ პლატინი|'''Michel Platini''']] !2 |{{Flagicon|Italy}} [[იუვენტუსი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Juventus''']] !57 |{{Flagicon|France}} [[ჟან ტიგანა|'''Jean Tigana''']] |{{Flagicon|France}} [[ბორდო (საფეხბურთო კლუბი)|'''Bordeaux''']] |- ![[:en:1985_Ballon_d'Or|1985]] !127 |{{Flagicon|France}} [[მიშელ პლატინი|'''Michel Platini''']] !3 |{{Flagicon|Italy}} [[იუვენტუსი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Juventus''']] !71 |{{Flagicon|Denmark}} [[პრებენ ელკიერი|'''Preben Elkjær''']] |{{Flagicon|Italy}} [[ელას ვერონა (საფეხბურთო კლუბი)|'''Hellas Verona''']] |- ![[:en:1986_Ballon_d'Or|1986]] !84 |{{Flagicon|USSR}} [[იგორ ბელანოვი|'''Igor Belanov''']] !1 |{{Flagicon|USSR}} [[დინამო კიევი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Dynamo Kyiv''']] !62 |{{Flagicon|England}} [[გარი ლინეკერი|'''Gary Lineker''']] |{{Flagicon|Spain}} [[ბარსელონა (საფეხბურთო კლუბი)|'''Barcelona''']] |- ![[:en:1987_Ballon_d'Or|1987]] !106 |{{Flagicon|Netherlands}} [[რუდ გულიტი|'''Ruud Gullit''']] !1 |{{Flagicon|Italy}} [[მილანი (საფეხბურთო კლუბი)|'''AC Milan''']] !91 |{{Flagicon|Portugal}} [[პაულუ ფუტრე|'''Paulo Futre''']] |{{Flagicon|Spain}} [[ატლეტიკო მადრიდი|'''Atlético Madrid''']] |- ![[:en:1988_Ballon_d'Or|1988]] !129 |{{Flagicon|Netherlands}} [[მარკო ვან ბასტენი|'''Marco van Basten''']] !1 |{{Flagicon|Italy}} [[მილანი (საფეხბურთო კლუბი)|'''AC Milan''']] !88 |{{Flagicon|Netherlands}} [[რუდ გულიტი|'''Ruud Gullit''']] |{{Flagicon|Italy}} [[მილანი (საფეხბურთო კლუბი)|'''AC Milan''']] |- ![[:en:1989_Ballon_d'Or|1989]] !119 |{{Flagicon|Netherlands}} [[მარკო ვან ბასტენი|'''Marco van Basten''']] !2 |{{Flagicon|Italy}} [[მილანი (საფეხბურთო კლუბი)|'''AC Milan''']] !80 |{{Flagicon|Italy}} [[ფრანკო ბარეზი|'''Franco Baresi''']] |{{Flagicon|Italy}} [[მილანი (საფეხბურთო კლუბი)|'''AC Milan''']] |- ![[:en:1990_Ballon_d'Or|1990]] !137 |{{Flagicon|Germany}} [[ლოთარ მათეუსი|'''Lothar Matthäus''']] !1 |{{Flagicon|Italy}} [[ინტერი მილანი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Inter Milan''']] !84 |{{Flagicon|Italy}} [[:en:Salvatore_Schillaci|'''Salvatore Schillaci''']] |{{Flagicon|Italy}} [[იუვენტუსი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Juventus''']] |- ![[:en:1991_Ballon_d'Or|1991]] !141 |{{Flagicon|France}} [[ჟან-პიერ პაპენი|'''Jean-Pierre Papin''']] !1 |{{Flagicon|France}} [[ოლიმპიკი მარსელი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Marseille''']] !42 |{{Flagicon|Yugoslavia}} [[დეიან სავიჩევიჩი|'''Dejan Savićević''']] |{{Flagicon|Yugoslavia}} [[ცრვენა ზვეზდა (საფეხბურთო კლუბი)|'''Red Star Belgrade''']] |- ![[:en:1992_Ballon_d'Or|1992]] !98 |{{Flagicon|Netherlands}} [[მარკო ვან ბასტენი|'''Marco van Basten''']] !3 |{{Flagicon|Italy}} [[მილანი (საფეხბურთო კლუბი)|'''AC Milan''']] !80 |{{Flagicon|Bulgaria}} [[ხრისტო სტოიჩკოვი|'''Hristo Stoichkov''']] |{{Flagicon|Spain}} [[ბარსელონა (საფეხბურთო კლუბი)|'''Barcelona''']] |- ![[:en:1993_Ballon_d'Or|1993]] !142 |{{Flagicon|Italy}} [[რობერტო ბაჯო|'''Roberto Baggio''']] !1 |{{Flagicon|Italy}} [[იუვენტუსი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Juventus''']] !83 |{{Flagicon|Netherlands}} [[დენის ბერგკამპი|'''Dennis Bargkamp''']] |{{Flagicon|Italy}} [[ინტერი მილანი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Inter Milan''']] |- ![[:en:1994_Ballon_d'Or|1994]] !210 |{{Flagicon|Bulgaria}} [[ხრისტო სტოიჩკოვი|'''Hristo Stoichkov''']] !1 |{{Flagicon|Spain}} [[ბარსელონა (საფეხბურთო კლუბი)|'''Barcelona''']] !136 |{{Flagicon|Italy}} [[რობერტო ბაჯო|'''Roberto Baggio''']] |{{Flagicon|Italy}} [[იუვენტუსი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Juventus''']] |- ![[:en:1995_Ballon_d'Or|1995]] !144 |{{Flagicon|Liberia}} [[ჯორჯ ვეა|'''George Weah''']] !1 |{{Flagicon|Italy}} [[მილანი (საფეხბურთო კლუბი)|'''AC Milan''']] !108 |{{Flagicon|Germany}} [[იურგენ კლინსმანი|'''Jürgen Klinsmann''']] |{{Flagicon|Germany}} [[ბაიერნი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Bayern Munich''']] |- ![[:en:1996_Ballon_d'Or|1996]] !144 |{{Flagicon|Germany}} [[მათიას ზამერი|'''Matthias Sammer''']] !1 |{{Flagicon|Germany}} [[ბორუსია დორტმუნდი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Borussia Dortmund''']] !143 |{{Flagicon|Brazil}} [[რონალდო|'''Ronaldo''']] |{{Flagicon|Spain}} [[ბარსელონა (საფეხბურთო კლუბი)|'''Barcelona''']] |- ![[:en:1997_Ballon_d'Or|1997]] !222 |{{Flagicon|Brazil}} [[რონალდო|'''Ronaldo''']] !1 |{{Flagicon|Italy}} [[ინტერი მილანი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Inter Milan''']] !68 |{{Flagicon|Serbia and Montenegro}} [[პრედრაგ მიატოვიჩი|'''Predrag Mijatović''']] |{{Flagicon|Spain}} [[რეალ მადრიდი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Real Madrid''']] |- ![[:en:1998_Ballon_d'Or|1998]] !244 |{{Flagicon|France}} [[ზინედინ ზიდანი|'''Zinedine Zidane''']] !1 |{{Flagicon|Italy}} [[იუვენტუსი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Juventus''']] !68 |{{Flagicon|Croatia}} [[დავორ შუკერი|'''Davor Šuker''']] |{{Flagicon|Spain}} [[რეალ მადრიდი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Real Madrid''']] |- ![[:en:1999_Ballon_d'Or|1999]] !219 |{{Flagicon|Brazil}} [[რივალდო|'''Rivaldo''']] !1 |{{Flagicon|Spain}} [[ბარსელონა (საფეხბურთო კლუბი)|'''Barcelona''']] !154 |{{Flagicon|England}} [[დეივიდ ბეკჰემი|'''David Beckham''']] |{{Flagicon|England}} [[მანჩესტერ იუნაიტედი|'''Manchester United''']] |- ![[:en:2000_Ballon_d'Or|2000]] !197 |{{Flagicon|Portugal}} [[ლუიშ ფიგუ|'''Luis Figo''']] !1 |{{Flagicon|Spain}} [[რეალ მადრიდი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Real Madrid''']] !181 |{{Flagicon|France}} [[ზინედინ ზიდანი|'''Zinedine Zidane''']] |{{Flagicon|Italy}} [[იუვენტუსი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Juventus''']] |- ![[:en:2001_Ballon_d'Or|2001]] !176 |{{Flagicon|England}} [[მაიკლ ოუენი|'''Michael Owen''']] !1 |{{Flagicon|England}} [[ლივერპული (საფეხბურთო კლუბი)|'''Liverpool''']] !140 |{{Flagicon|Spain}} [[რაულ გონსალესი|'''Raúl González''']] |{{Flagicon|Spain}} [[რეალ მადრიდი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Real Madrid''']] |- ![[:en:2002_Ballon_d'Or|2002]] !169 |{{Flagicon|Brazil}} [[რონალდო|'''Ronaldo''']] !2 |{{Flagicon|Spain}} [[რეალ მადრიდი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Real Madrid''']] !145 |{{Flagicon|Brazil}} [[რობერტო კარლოსი|'''Roberto Carlos''']] |{{Flagicon|Spain}} [[რეალ მადრიდი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Real Madrid''']] |- ![[:en:2003_Ballon_d'Or|2003]] !190 |{{Flagicon|Czech Republic}} [[პაველ ნედვედი|'''Pavel Nedvěd''']] !1 |{{Flagicon|Italy}} [[იუვენტუსი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Juventus''']] !128 |{{Flagicon|France}} [[ტიერი ანრი|'''Thierry Henry''']] |{{Flagicon|England}} [[არსენალი ლონდონი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Arsenal''']] |- ![[:en:2004_Ballon_d'Or|2004]] !175 |{{Flagicon|Ukraine}} [[ანდრეი შევჩენკო|'''Andriy Shevchenko''']] !1 |{{Flagicon|Italy}} [[მილანი (საფეხბურთო კლუბი)|'''AC Milan''']] !139 |{{Flagicon|Portugal}} [[დეკუ|'''Deco''']] |{{Flagicon|Spain}} [[ბარსელონა (საფეხბურთო კლუბი)|'''Barcelona''']] |- ![[:en:2005_Ballon_d'Or|2005]] !225 |{{Flagicon|Brazil}} [[რონალდინიო|'''Ronaldinho''']] !1 |{{Flagicon|Spain}} [[ბარსელონა (საფეხბურთო კლუბი)|'''Barcelona''']] !148 |{{Flagicon|England}} [[ფრენკ ლემპარდი|'''Frank Lampard''']] |{{Flagicon|England}} [[ჩელსი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Chelsea''']] |- ![[:en:2006_Ballon_d'Or|2006]] !173 |{{Flagicon|Italy}} [[ფაბიო კანავარო|'''Fabio Cannavaro''']] !1 |{{Flagicon|Spain}} [[რეალ მადრიდი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Real Madrid''']] !124 |{{Flagicon|Italy}} [[ჯანლუიჯი ბუფონი|'''Gianluigi Buffon''']] |{{Flagicon|Italy}} [[იუვენტუსი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Juventus''']] |- ![[:en:2007_Ballon_d'Or|2007]] !445 |{{Flagicon|Brazil}} [[კაკა|'''Kaká''']] !1 |{{Flagicon|Italy}} [[მილანი (საფეხბურთო კლუბი)|'''AC Milan''']] !277 |{{Flagicon|Portugal}} [[კრიშტიანუ რონალდუ|'''Cristiano Ronaldo''']] |{{Flagicon|England}} [[მანჩესტერ იუნაიტედი|'''Manchester United''']] |- ![[:en:2008_Ballon_d'Or|2008]] !446 |{{Flagicon|Portugal}} [[კრიშტიანუ რონალდუ|'''Cristiano Ronaldo''']] !1 |{{Flagicon|England}} [[მანჩესტერ იუნაიტედი|'''Manchester United''']] !281 |{{Flagicon|Argentina}} [[ლიონელ მესი|'''Lionel Messi''']] |{{Flagicon|Spain}} [[ბარსელონა (საფეხბურთო კლუბი)|'''Barcelona''']] |- ![[:en:2009_Ballon_d'Or|2009]] !473 |{{Flagicon|Argentina}} [[ლიონელ მესი|'''Lionel Messi''']] !1 |{{Flagicon|Spain}} [[ბარსელონა (საფეხბურთო კლუბი)|'''Barcelona''']] !233 |{{Flagicon|Portugal}} [[კრიშტიანუ რონალდუ|'''Cristiano Ronaldo''']] |{{Flagicon|Spain}} [[რეალ მადრიდი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Real Madrid''']] |- ![[:en:2010_FIFA_Ballon_d'Or|2010]] !22.65% |{{Flagicon|Argentina}} [[ლიონელ მესი|'''Lionel Messi''']] !2 |{{Flagicon|Spain}} [[ბარსელონა (საფეხბურთო კლუბი)|'''Barcelona''']] !17.36% |{{Flagicon|Spain}} [[ანდრეს ინიესტა|'''Andrés Iniesta''']] |{{Flagicon|Spain}} [[ბარსელონა (საფეხბურთო კლუბი)|'''Barcelona''']] |- ![[:en:2011_FIFA_Ballon_d'Or|2011]] !47.88% |{{Flagicon|Argentina}} [[ლიონელ მესი|'''Lionel Messi''']] !3 |{{Flagicon|Spain}} [[ბარსელონა (საფეხბურთო კლუბი)|'''Barcelona''']] !21.60% |{{Flagicon|Portugal}} [[კრიშტიანუ რონალდუ|'''Cristiano Ronaldo''']] |{{Flagicon|Spain}} [[რეალ მადრიდი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Real Madrid''']] |- ![[:en:2012_FIFA_Ballon_d'Or|2012]] !41.60% |{{Flagicon|Argentina}} [[ლიონელ მესი|'''Lionel Messi''']] !4 |{{Flagicon|Spain}} [[ბარსელონა (საფეხბურთო კლუბი)|'''Barcelona''']] !23.68% |{{Flagicon|Portugal}} [[კრიშტიანუ რონალდუ|'''Cristiano Ronaldo''']] |{{Flagicon|Spain}} [[რეალ მადრიდი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Real Madrid''']] |- ![[:en:2013_FIFA_Ballon_d'Or|2013]] !27.99% |{{Flagicon|Portugal}} [[კრიშტიანუ რონალდუ|'''Cristiano Ronaldo''']] !2 |{{Flagicon|Spain}} [[რეალ მადრიდი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Real Madrid''']] !24.72% |{{Flagicon|Argentina}} [[ლიონელ მესი|'''Lionel Messi''']] |{{Flagicon|Spain}} [[ბარსელონა (საფეხბურთო კლუბი)|'''Barcelona''']] |- ![[:en:2014_FIFA_Ballon_d'Or|2014]] !37.66% |{{Flagicon|Portugal}} [[კრიშტიანუ რონალდუ|'''Cristiano Ronaldo''']] !3 |{{Flagicon|Spain}} [[რეალ მადრიდი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Real Madrid''']] !15.76% |{{Flagicon|Argentina}} [[ლიონელ მესი|'''Lionel Messi''']] |{{Flagicon|Spain}} [[ბარსელონა (საფეხბურთო კლუბი)|'''Barcelona''']] |- ![[:en:2015_FIFA_Ballon_d'Or|2015]] !41.33% |{{Flagicon|Argentina}} [[ლიონელ მესი|'''Lionel Messi''']] !5 |{{Flagicon|Spain}} [[ბარსელონა (საფეხბურთო კლუბი)|'''Barcelona''']] !27.76% |{{Flagicon|Portugal}} [[კრიშტიანუ რონალდუ|'''Cristiano Ronaldo''']] |{{Flagicon|Spain}} [[რეალ მადრიდი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Real Madrid''']] |- ![[:en:2016_Ballon_d'Or|2016]] !745 |{{Flagicon|Portugal}} [[კრიშტიანუ რონალდუ|'''Cristiano Ronaldo''']] !4 |{{Flagicon|Spain}} [[რეალ მადრიდი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Real Madrid''']] !316 |{{Flagicon|Argentina}} [[ლიონელ მესი|'''Lionel Messi''']] |{{Flagicon|Spain}} [[ბარსელონა (საფეხბურთო კლუბი)|'''Barcelona''']] |- ![[:en:2017_Ballon_d'Or|2017]] !946 |{{Flagicon|Portugal}} [[კრიშტიანუ რონალდუ|'''Cristiano Ronaldo''']] !5 |{{Flagicon|Spain}} [[რეალ მადრიდი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Real Madrid''']] !670 |{{Flagicon|Argentina}} [[ლიონელ მესი|'''Lionel Messi''']] |{{Flagicon|Spain}} [[ბარსელონა (საფეხბურთო კლუბი)|'''Barcelona''']] |- ![[:en:2018_Ballon_d'Or|2018]] !753 |{{Flagicon|Croatia}} [[ლუკა მოდრიჩი|'''Luka Modrić''']] !1 |{{Flagicon|Spain}} [[რეალ მადრიდი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Real Madrid''']] !476 |{{Flagicon|Portugal}} [[კრიშტიანუ რონალდუ|'''Cristiano Ronaldo''']] |{{Flagicon|Spain}} [[რეალ მადრიდი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Real Madrid''']] |- ![[:en:2019_Ballon_d'Or|2019]] !686 |{{Flagicon|Argentina}} [[ლიონელ მესი|'''Lionel Messi''']] !6 |{{Flagicon|Spain}} [[ბარსელონა (საფეხბურთო კლუბი)|'''Barcelona''']] !679 |{{Flagicon|Netherlands}} [[ვირჯილ ვან დეიკი|'''Virgil van Dijk''']] |{{Flagicon|England}} [[ლივერპული (საფეხბურთო კლუბი)|'''Liverpool''']] |- ![[:en:2021_Ballon_d'Or|2021]] !613 |{{Flagicon|Argentina}} [[ლიონელ მესი|'''Lionel Messi''']] !7 |{{Flagicon|France}} [[პარი სენ-ჟერმენი|'''Paris Saint-Germain''']] !580 |{{Flagicon|Poland}} [[რობერტ ლევანდოვსკი|'''Robert Lewandowski''']] |{{Flagicon|Germany}} [[ბაიერნი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Bayern Munich''']] |- ![[:en:2022_Ballon_d'Or|2022]] !549 |{{Flagicon|France}} [[ქარიმ ბენზემა|'''Karim Benzema''']] !1 |{{Flagicon|Spain}} [[რეალ მადრიდი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Real Madrid''']] !193 |{{Flagicon|Senegal}} [[სადიო მანე|'''Sadio Mané''']] |{{Flagicon|England}} [[ლივერპული (საფეხბურთო კლუბი)|'''Liverpool''']] |- ![[:en:2023_Ballon_d'Or|2023]] !462 |{{Flagicon|Argentina}} [[ლიონელ მესი|'''Lionel Messi''']] !8 |{{Flag icon|US}} [[ინტერი მაიამი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Inter Miami''']] !357 |{{Flagicon|Norway}} [[ერლინგ ჰოლანი|'''Erling Haaland''']] |{{Flagicon|England}} [[მანჩესტერ სიტი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Manchester City''']] |- ![[:en:2024_Ballon_d'Or|2024]] !1170 |{{Flagicon|Spain}} [[როდრი|'''Rodri''']] !1 |{{Flagicon|England}} [[მანჩესტერ სიტი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Manchester City''']] !1129 |{{Flagicon|Brazil}} [[ვინისიუს ჟუნიორი|'''Vinícius Júnior''']] |{{Flagicon|Spain}} [[რეალ მადრიდი (საფეხბურთო კლუბი)|'''Real Madrid''']] |- ![[:en:2025_Ballon_d'Or|2025]] !1380 |{{Flagicon|France}} [[უსმან დემბელე|'''Ousmane Dembélé''']] !1 |{{Flagicon|France}} [[პარი სენ-ჟერმენი|'''Paris Saint-Germain''']] !1059 |{{Flagicon|Spain}} [[ლამინე იამალი|'''Lamine Yamal''']] |{{Flagicon|Spain}} [[ბარსელონა (საფეხბურთო კლუბი)|'''Barcelona''']] |} {| class="wikitable" |+ ! colspan="8" |2025 |- ! rowspan="2" |[[იბერია 1999 (საფეხბურთო კლუბი)|Iberia 1999]] !2-6 |{{Flagicon|Sweden}} [[:en:Malmö_FF|'''Malmö FF''']] !1-3 !1-3 !{{Flagicon image|Solid_red.png}} |'''{{Flagicon|Sweden}} [[მალმე|Malmö,]] [[შვედეთი|Sweden]]''' ![[უეფა-ს ჩემპიონთა ლიგა|UEFA Champions League]] |- !2-3 |{{Flagicon|Estonia}} [[:en:FCI_Levadia_Tallinn|'''FCI''' '''Levadia Tallinn''']] !0-1 !2-2 !{{Flagicon image|Solid_red.png}} |'''{{Flagicon|Estonia}} [[ტალინი|Tallinn,]] [[ესტონეთი|Estonia]]''' ! rowspan="6" |[[უეფა-ს კონფერენს ლიგა|UEFA Conference League]] |- ! rowspan="2" |[[დილა გორი (საფეხბურთო კლუბი)|Dila Gori]] !3-1 |{{Flagicon|Luxembourg}} [[:en:Racing_FC_Union_Luxembourg|'''Racing FC Union Luxembourg''']] !2-1 !1-0 !{{Flagicon image|Solid_lime.png}} |'''{{Flagicon|Luxembourg}} [[ლუქსემბურგი (ქალაქი)|Luxembourg City,]] [[ლუქსემბურგი|Luxembourg]]''' |- !4-5 |{{Flagicon|Latvia}} [[:en:Riga_FC|'''Riga FC''']] !1-2 !3-3 !{{Flagicon image|Solid_red.png}} |'''{{Flagicon|Latvia}} [[რიგა|Riga,]] [[ლატვია|Latvia]]''' |- ! rowspan="2" |[[ტორპედო ქუთაისი (საფეხბურთო კლუბი)|Torpedo Kutaisi]] !5-4 |{{Flagicon|Kazakhstan}} [[:en:FC_Ordabasy|'''FC Ordabasy''']] !4-3 !1-1 !{{Flagicon image|Solid_lime.png}} |'''{{Flagicon|Kazakhstan}} [[შიმქენთი|Shymkent,]] [[ყაზახეთი|Kazakhstan]]''' |- !0-5 |{{Flagicon|Cyprus}} [[:en:AC_Omonia|'''AC Omonia''']] !0-1 !0-4 !{{Flagicon image|Solid_red.png}} |'''{{Flagicon|Cyprus}} [[ნიქოზია|Nicosia,]] [[კვიპროსი|Cyprus]]''' |- ![[სპაერი (საფეხბურთო კლუბი)|Spaeri]] !0-7 |{{Flagicon|Austria}} [[:en:FK_Austria_Wien|'''FK Austria Wien''']] !0-2 !0-5 !{{Flagicon image|Solid_red.png}} |'''{{Flagicon|Austria}} [[ვენა|Vienna,]] [[ავსტრია|Austria]]''' |- ! colspan="8" |2026 |- ! rowspan="10" |[[იბერია 1999 (საფეხბურთო კლუბი)|Iberia 1999]] !5-4 |{{Flagicon|Estonia}} [[:en:FC_Flora|'''FC''' '''Flora''']] !3-2 !2-2 !{{Flagicon image|Solid_lime.png}} |'''{{Flagicon|Estonia}} [[ტალინი|Tallinn,]] [[ესტონეთი|Estonia]]''' ! rowspan="2" |[[უეფა-ს ჩემპიონთა ლიგა|UEFA Champions League]] |- !1-3 |'''{{Flagicon|Slovakia}} [[:en:ŠK_Slovan_Bratislava|ŠK Slovan Bratislava]]''' !0-2 !1-1 !{{Flagicon image|Solid_red.png}} |'''{{Flagicon|Slovakia}} [[ბრატისლავა|Bratislava,]] [[სლოვაკეთი|Slovakia]]''' |- !2-1 |'''{{Flagicon|Northern Ireland}} [[:en:Larne_F.C.|Larne F.C.]]''' !0-0 !2-1 !{{Flagicon image|Solid_lime.png}} |'''{{Flagicon|Northern Ireland}} [[:en:Larne|Larne,]] [[ჩრდილოეთი ირლანდია|Northern Ireland]]''' ! rowspan="2" |[[:en:UEFA_Europa_League|UEFA Europa League]] |- !1-6 |'''{{Flagicon|Poland}} [[იაგელონია ბელოსტოკი (საფეხბურთო კლუბი)|Jagiellonia Białystok]]''' !0-4 !1-2 !{{Flagicon image|Solid_red.png}} |'''{{Flagicon|Poland}} [[ბელოსტოკი|Białystok,]] [[პოლონეთი|Poland]]''' |- !0-2 |'''{{Flagicon|Belgium}} [[:en:Sint-Truidense_VV|Sint-Truidense VV]]''' ! colspan="2" |0-2 !{{Flagicon image|Solid_red.png}} |'''{{Flagicon|Belgium}} [[:en:Sint-Truiden|Sint-Truiden,]] [[ბელგია|Belgium]]''' ! rowspan="6" |[[უეფა-ს კონფერენს ლიგა|UEFA Conference League - LP]] |- !1-1 |'''{{Flagicon|Sweden}} [[:en:Mjällby_AIF|Mjällby AIF]]''' ! colspan="2" |1-1 !{{Flagicon image|Solid_yellow.png}} |'''{{Flagicon|Sweden}} [[:en:Hällevik|Hällevik,]] [[შვედეთი|Sweden]]''' |- !— |'''{{Flagicon|Denmark}} [[:en:F.C._Copenhagen|F.C. Copenhagen]]''' ! colspan="2" |— !{{Flagicon image|white square with question mark.png}} |'''{{Flagicon|Denmark}} [[კოპენჰაგენი|Copenhagen,]] [[დანია|Denmark]]''' |- !— |'''{{Flagicon|Spain}} [[ხეტაფე (საფეხბურთო კლუბი)|Getafe CF]]''' ! colspan="2" |— !{{Flagicon image|white square with question mark.png}} |'''{{Flagicon|Spain}} [[ხეტაფე|Getafe,]] [[ესპანეთი|Spain]]''' |- !— |'''{{Flagicon|Serbia}} [[ცრვენა ზვეზდა (საფეხბურთო კლუბი)|Red Star Belgrade]]''' ! colspan="2" |— !{{Flagicon image|white square with question mark.png}} |'''{{Flagicon|Serbia}} [[ბელგრადი|Belgrade,]] [[სერბეთი|Serbia]]''' |- !— |'''{{Flagicon|Czech Republic}} [[იაბლონეცი (საფეხბურთო კლუბი)|FK Jablonec]]''' ! colspan="2" |— !{{Flagicon image|white square with question mark.png}} |'''{{Flagicon|Czech Republic}} [[იაბლონეც-ნად-ნისოუ|Jablonec nad Nisou,]] [[ჩეხეთი|Czechia]]''' |- ! rowspan="2" |[[დილა გორი (საფეხბურთო კლუბი)|Dila Gori]] !3-2 |{{Flagicon|San Marino}} [[:en:AC_Virtus|'''AC Virtus''']] !3-1 !0-1 !{{Flagicon image|Solid_lime.png}} |'''{{Flagicon|San Marino}} [[:en:Acquaviva,_San_Marino|Acquaviva,]] [[სან-მარინო|San Marino]]''' ! rowspan="5" |[[უეფა-ს კონფერენს ლიგა|UEFA Conference League]] |- !0-7 |'''{{Flagicon|Cyprus}} [[:en:Apollon_Limassol_FC|Apollon Limassol FC]]''' !0-4 !0-3 !{{Flagicon image|Solid_red.png}} |'''{{Flagicon|Cyprus}} [[ლიმასოლი|Limassol,]] [[კვიპროსი|Cyprus]]''' |- ! rowspan="2" |[[დინამო თბილისი (საფეხბურთო კლუბი)|Dinamo Tbilisi]] !3-2 |{{Flagicon|Luxembourg}} [[:en:US_Mondorf-les-Bains|'''US Mondorf-les-Bains''']] !2-1 !1-1 !{{Flagicon image|Solid_lime.png}} |'''{{Flagicon|Luxembourg}} [[მონდორფ-ლე-ბენი|Mondorf-les-Baines,]] [[ლუქსემბურგი|Luxembourg]]''' |- !5-7 |'''{{Flagicon|Lithuania}} [[:en:FK_Žalgiris|FK Žalgiris]]''' !3-0 !2-7 !{{Flagicon image|Solid_red.png}} |'''{{Flagicon|Lithuania}} [[ვილნიუსი|Vilnius,]] [[ლიეტუვა|Lithuania]]''' |- ![[ტორპედო ქუთაისი (საფეხბურთო კლუბი)|Torpedo Kutaisi]] !0-6 |{{Flagicon|Azerbaijan}} [[:en:Zira_FK|'''Zira FK''']] !0-3 !0-3 !{{Flagicon image|Solid_red.png}} |'''{{Flagicon|Azerbaijan}} [[ბაქო|Baku,]] [[აზერბაიჯანი|Azerbaijan]]''' |} eiobjwx2j2rxlxm9bmosjs4v9isf8w7 0 899370 5564489 5498716 2026-10-24T10:48:00Z InternetArchiveBot 124291 დაარქივდა 1 წყარო და 0 წყარო მოინიშნა მკვდრად. #IABot (v2.0.9.6) 5564489 wikitext text/x-wiki [[File:Via lattea bulge.JPG|thumb|300პქ|მხატვრის მიერ წარმოსახული [[ირმის ნახტომი]]ს გალაქტიკური ამოზნექილობა.]] '''გალაქტიკური ამოზნექილობა''', ''გაქლაქტიკური ბალჯი'' ({{lang-en|Galactic bulge}} < {{lang-en2|bulge||ამოზნექილობა|ამობურცულობა}}) — გალაქტიკის ცენტრში ვარსკვლავების სფეროიდული შეკუმშვა. ამოზნექილობა გალაქტიკის სფერული ქვესისტემის ყველაზე კაშკაშა ნაწილია და [[გალაქტიკის დისკო|დისკოსთან]] ერთად გალაქტიკის ორი მთავარი სტრუქტურული კომპონენტიდან ერთ-ერთია. ამოზნექილობა ძირითადად შედგება ძველი ვარსკვლავების მეორე პოპულაციებისაგან, რომლებიც მოძრაობენ წაგრძელებულ ორბიტებზე. ისტორიულად გალქტიკური ამოზნექილობები ელიფსურ გალაქტიკების მახასიათებლად გამოიყენებოდა, რომლებსაც შემთხვევით ვარსკვლავების დისკი ჰქონდათ გარშემო, მაგრამ [[ჰაბლის კოსმოსური ტელესკოპი]]ს გამოყენებით მაღალი გარჩევადობის სურათებმა აჩვენა, რომ მრავალ სპირალურ გალაქტიკას ცენტრში ამოზნექილობა გააჩნია. გალაქტიკების ამოზნექილობების ფარდობითი სიძლიერეები მნიშვნელოვნად განსხვავდება და გალაქტიკების ერთ-ერთ უმნიშვნელოვანეს კლასიფიკაციის კრიტერიუმს წარმოადგენს: მაგალითად, ელიფსური გალაქტიკები მხოლოდ სფერული ქვესისტემისგან შედგება და დისკო არ აქვთ, ხოლო [[არარეგულარული გალაქტიკები|არარეგულარულ გალაქტიკებში]] სფერული ქვესისტემა, პირიქით, ძალიან სუსტია. გალაქტიკური ამოზნექილის სიკაშკაშე კარგად არის აღწერილი [[სერსიკის კანონი]]თ. ==ამოზნექილობის ტიპები== ამოზნექილობა შეიძლება იყოს ფუნდამენტურად განსხვავებული თვისებებისა და წარმოშობის სტრუქტურებით. გამოირჩევა ამოზნექილობის სამი ტიპი: კლასიკური ამოზნექილობა, დისკოსებრი ამოზნექილობა და ყუთის მაგვარი ამოზნექილობა, ბოლო ორს ზოგჯერ ფსევდოამოზნექილებადაც მოიხსენიებენ. [[ირმის ნახტომი|ირმის ნახტომს]] აქვს არა კლასიკური, არამედ დისკოსებრი და ყუთისებრი გალაქტიკური ამოზნექილობა. ჩვენი გალაქტიკის ამოზნექილობაში არსებული ვარსკვლავების უმეტესობა ძველია, დაახლოებით 7 მილიარდზე მეტი წლის, თუმცა ასევე აღმოჩენილია 1-5 მილიარდი წლის და 500 მილიონ წელზე ნაკლები ასაკის ვარსკვლავები, ასევე ახალგაზრდა და კაშკაშა [[ვარსკვლავთგროვა|ვარსკვლავთგროვები]], როგორიცაა [[თაღის გროვა]]. ===კლასიკური ამოზნექილობა=== [[Image:Messier 81 HST.jpg|thumb|სპირალური გალაქტიკა [[Messier 81]], კლასიკური ამოზნექილობით]] ელიფსური გალაქტიკების მსგავსი თვისებების მქონე ამოზნექილობებს ხშირად „კლასიკურ ამოზნექილობებს“ ({{lang-en|Classical bulges}}) უწოდებენ.<ref>Sandage, Allan, ''The Hubble Atlas of Galaxies'', Washington: Carnegie Institution, 1961</ref> ეს ამოზნექილობები ძირითადად ძველი, II პოპულაციის ვარსკვლავებისგან შედგება და შესაბამისად, მოწითალო ელფერი აქვთ.<ref name=Review /> ეს ვარსკვლავები ასევე ორბიტებში არიან, რომლებიც გალაქტიკის სიბრტყესთან შედარებით არსებითად შემთხვევითია, რაც ამოზნექილობას გამორჩეულ სფერულ ფორმას აძლევს.<ref name=Review /> მტვრისა და გაზების ნაკლებობის გამო, ამოზნექილობებში, როგორც წესი, ვარსკვლავთწარმოქმნა თითქმის არ ხდება. სინათლის განაწილება აღწერილია [[სერსიკის კანონი]]თ, რომელიც მკვეთრად იზრდება ქვედა რადიუსთან ერთად. მიიჩნევა, რომ კლასიკური ამოზნექილობები უფრო მცირე სტრუქტურების შეჯახების შედეგია. კონვულსიური გრავიტაციული ძალები და ბრუნვის მომენტი არღვევს ვარსკვლავების ორბიტალურ ტრაექტორიებს, რაც იწვევს შემთხვევითი ამოზნექილობის ორბიტებს. თუ რომელიმე წინაპარი გალაქტიკა გაზით მდიდარი იყო, მოქცევითმა ძალებმა ასევე შეიძლება გამოიწვიოს ნაკადები ახლად შერწყმული გალაქტიკის ბირთვში. დიდი შერწყმის შემდეგ, გაზის ღრუბლები უფრო მეტად გადაიქცევიან ვარსკვლავებად, შოკების გამო. ერთ-ერთი კვლევის თანახმად, ველში არსებული გალაქტიკების დაახლოებით 80%-ს არ აქვს კლასიკური ამოზნექილობა, რაც იმაზე მიუთითებს, რომ მათ არასდროს განუცდიათ დიდი შერწყმა.<ref name="kormendy2010"/> სამყაროში ამოზნექილობის გარეშე გალაქტიკების რაოდენობა დაახლოებით უცვლელი დარჩა ბოლო 8 მილიარდი წლის განმავლობაში.<ref name="sachdeva2016"/> ამის საპირისპიროდ, მკვრივ გალაქტიკურ გროვებში (მაგალითად, [[ქალწულის გროვა]]) არსებული გალაქტიკების დაახლოებით 2/3-ს აქვს კლასიკური ამოზნექილობა, რაც მათი შეგუბების დამანგრეველ ეფექტზე მიუთითებს.<ref name="kormendy2010" /> ===დისკოსებრი ამოზნექილობა=== [[File:ESO 498-G5.jpg|thumb|სპირალური გალაქტიკა [[ESO 498-G5]] დისკოსებრი ამოზნექილობით]] ბევრ ამოზნექილობას აქვს თვისებები, რომლებიც უფრო ჰგავს [[სპირალური გალაქტიკები]]ს ცენტრალური რეგიონების თვისებებს, ვიდრე [[ელიფსური გალაქტიკები]]სას.<ref name=":01" /><ref name="kormendy2004"/><ref name="athanassoula2005"/> მათ ხშირად ფსევდოამოზნექილობას ან „დისკოსებრ ამოზნექილობას“ ({{lang-en|Disk-like bulges}}) უწოდებენ. ამ ამოზნექილობას აქვს ვარსკვლავები, რომლებიც შემთხვევით არ ბრუნავენ, არამედ მოწესრიგებული წესით ბრუნავენ იმავე სიბრტყეში, როგორც გარე დისკოს ვარსკვლავები. ეს მნიშვნელოვნად განსხვავდება ელიფსური გალაქტიკებისგან. [[Image:NGC 4314HST1998-21-b-full.jpg|thumb|left|[[NGC 4314]]-ის ცენტრალური რეგიონი, ვარსკვლავთფორმირების რადიაციული რგოლებით]] [[ჰაბლის კოსმოსური ტელესკოპი]]ს გამოყენებით შემდგომი კვლევები აჩვენებს, რომ ბევრი გალაქტიკის ამოზნექილობა არ არის მტვრისგან თავისუფალი, არამედ აჩვენებს მრავალფეროვან და რთულ სტრუქტურას.<ref name=Review/> ეს სტრუქტურა ხშირად სპირალურ გალაქტიკას ჰგავს, მაგრამ გაცილებით პატარაა. გიგანტური სპირალური გალაქტიკები, როგორც წესი, 2-100-ჯერ აღემატება ამოზნექილობაში არსებულ სპირალებს. სადაც ისინი არსებობენ, ეს ცენტრალური სპირალები დომინირებენ იმ ამოზნექილობის სინათლეზე, რომელშიც ისინი მდებარეობს. როგორც წესი, ფსევდოამოზნექილობაში ახალი ვარსკვლავების წარმოქმნის სიჩქარე მსგავსია დისკოსებრ გალაქტიკებში ვარსკვლავების წარმოქმნის სიჩქარისა. ზოგჯერ ამოზნექილობები შეიცავს რადიაციულ რგოლებს, რომლებიც ვარსკვლავებს გაცილებით მაღალი ტემპით ქმნიან, ვიდრე ეს ჩვეულებრივ გარე დისკოში გვხვდება (მაგალითად [[NGC 4314]]). ისეთი თვისებები, როგორიცაა სპირალური სტრუქტურა და ახალგაზრდა ვარსკვლავები, მიუთითებს, რომ ზოგიერთი ამოზნექილობა არ ჩამოყალიბებულა იმავე პროცესით, რომლითაც წარმოიქმნა ელიფსური გალაქტიკები და კლასიკური ამოზნექილობა. თუმცა, ფსევდოამოზნექილობათა ფორმირების თეორიები ნაკლებად ზუსტია, ვიდრე კლასიკური ამოზნექილობათა თეორიები. ფსევდოამოზნექილობა შეიძლება იყოს უკიდურესად გაზით მდიდარი შერწყმის შედეგი, რომელიც უფრო გვიან მოხდა, ვიდრე ის შერწყმები, რომლებმაც წარმოქმნეს კლასიკური ამოზნექილობა (ბოლო 5 მილიარდი წლის განმავლობაში). თუმცა, დისკოსათვის რთულია შერწყმის პროცესის გადარჩენა, რაც ეჭვქვეშ აყენებს ამ სცენარს. ბევრი ასტრონომი ვარაუდობს, რომ დისკოსებრი ამოზნექილობა წარმოიქმნება დისკოს გარეთ და არ არის შერწყმის პროცესის პროდუქტი. დისკოსებრ გალაქტიკებს შეუძლიათ თავიანთი ვარსკვლავებისა და გაზის გადალაგება (არასტაბილურობის საპასუხოდ). ამ პროცესის პროდუქტები (რომელსაც სეკულარული ევოლუცია ეწოდება) ხშირად შეინიშნება ასეთ გალაქტიკებში; როგორც სპირალური დისკები, ასევე გალაქტიკური ტოტები შეიძლება წარმოიშვას გალაქტიკური დისკების სეკულარული ევოლუციის შედეგად. სეკულარული ევოლუცია ასევე მოსალოდნელია, რომ გაზი და ვარსკვლავები გალაქტიკის ცენტრში იგზავნება. თუ ეს მოხდება, ეს გალაქტიკის ცენტრში სიმკვრივეს გაზრდის და ამგვარად, დისკოს გალაქტიკების მსგავსი თვისებების მქონე ამოზნექილობას შექმნის. თუ სეკულარული ევოლუცია, ანუ სტაბილური ევოლუცია,<ref name=":02"/> პასუხისმგებელია ამოზნექილობების მნიშვნელოვან ფორმირებაზე, ეს იმაზე მეტყველებს, რომ მსგავს გალაქტიკას დისკოს ფორმირების შემდეგ შერწყმა არ განუცდია არცერთხელ. ეს ნიშნავს, რომ გალაქტიკების ფორმირებისა და ევოლუციის ამჟამინდელი თეორიები, ბოლო რამდენიმე მილიარდი წლის განმავლობაში შერწყმის რაოდენობას მნიშვნელოვნად მეტს ითვლის.<ref name=Review /><ref name="kormendy2010" /><ref name="sachdeva2016" /> ===ყუთის ფორმის ამოზნექილობა=== კიდისებრ გალაქტიკებს ზოგჯერ შეიძლება ჰქონდეთ X-ფორმის მქონე “ყუთის (არაქისის) ფორმის ამოზნექილობა“ ({{lang-en|Box-shaped bulge}}). ირმის ნახტომის ამოზნექილის ყუთის ფორმის ბუნება COBE თანამგზავრმა გამოავლინა და მოგვიანებით დაადასტურა VVV კვლევის დროს წითელი ვარსკვლავების დახმარებით. VVV კვლევამ ასევე აღმოაჩინა წითელ ვარსკვლავთგროვის ორი გადამკვეთი პოპულაცია და ამოზნექილობის X-ფორმა. WISE თანამგზავრმა მოგვიანებით დაადასტურა ამოზნექილობის X-ფორმა. X-ფორმა ირმის ნახტომში ამოზნექილობის მასის 45%-ს შეადგენს.<ref name=":03"/> თუმცა, ირმის ნახტომის ამოზნექილის შიგნით არსებული Mira ცვლადები კარგად არ ჯდება X-ფორმის ამოზნექილის მოდელში.<ref name=":04"/> ყუთის ფორმის ამოზნექილობა სინამდვილეში გალაქტიკის ტოტია, რომელიც გვერდიდან ესე მოჩანს.<ref name=":06"/> სხვა კიდისებრ გალაქტიკებსაც შეუძლიათ აჩვენონ ყუთის ფორმის ტოტი, რომელიც ზოგჯერ X-ფორმისაა. [[NGC 1375]] და [[NGC 1175]] ლინზისებრი გალაქტიკების მაგალითებია, რომლებსაც აქვთ ე.წ. ყუთის ფორმის ამოზნექილობები. ისინი კლასიფიცირდება, როგორც SB0 pec. ყუთის ფორმის ამოზნექილობები შეინიშნება კიდეზე განლაგებულ გალაქტიკებში, ძირითადად სპირალურ, მაგრამ იშვიათად ლინზისებრ გალაქტიკებში.<ref name=":05"/> {{მრავალი სურათი | ზონა = center | მიმართულება = horizontal | ჯამური სიგანე = 600 | სათაური = ყუთის ფორმის ტოტიანი ლინზისებრი გალაქტიკები | ფაილი1 = NGC 1175 - Flickr - geckzilla.png | წარწერა1 = გალაქტიკა [[NGC 1175]] | ფაილი2 = NGC 1374 & NGC 1375.png | წარწერა2 = გალაქტიკები [[NGC 1375]] (ქვევით) და [[NGC 1374]] (ზევით) | ქვევით = }} ==ცენტრალური კომპაქტური მასა== ვარაუდობენ, რომ ამოზნექილობებისა და ფსევდოამოზნექილობების უმეტესობა ცენტრალურ რელატივისტურ კომპაქტურ მასას შეიცავს, რომელიც ტრადიციულად ზემასიურ შავ ხვრელად ითვლება. ასეთი შავი ხვრელების პირდაპირ დაკვირვება, შეუძლებელია (სინათლე მათგან ვერ გამოვა), მაგრამ არაპირდაპირი მტკიცებულება მათ არსებობაზე მიუთითებს, როგორც სპირალური გალაქტიკების ამოზნექილობებში, ასევე ელიფსური გალაქტიკების ცენტრებში. შავი ხვრელების მასები მჭიდრო კორელაციაშია ამოზნექილობის თვისებებთან. M-სიგმა დამოკიდებულება შავი ხვრელის მასას ამოზნექილი ვარსკვლავების სიჩქარის დისპერსიასთან აკავშირებს,<ref name="ferrarese2000"/><ref name="xiao2011"/> ხოლო სხვა კორელაციები მოიცავს ამოზნექილობის მთლიან ვარსკვლავურ მასას ან სიკაშკაშეს,<ref name="magorrian1998"/><ref name="haering2004"/><ref name=":07"/> ამოზნექილობაში ვარსკვლავების ცენტრალურ კონცენტრაციას,<ref name=":08"/> გალაქტიკის შორეულ გარეუბანში მოძრავი გლობულური გროვების სისტემის სიმდიდრეს,<ref name="spitler2009"/><ref name="sadoun2012"/> და სპირალური მკლავების დახვევის კუთხეს.<ref name=":09"/> ვარსკვლავებმა, რომლებსაც -1-ზე დაბალი მეტალურობა აქვთ, სიჩქარის განაწილება აჩვენეს, ხოლო ვარსკვლავებმა, რომლებსაც -0.4-ზე მეტი მაღალი მეტალურობა აქვთ, გალაქტიკური ტოტის მსგავსად ბრუნავენ, სადაც ყველაფერი, რაც მათ შორისაა, ორივეს ნაზავს წარმოადგენს.<ref name=":10"/> ბოლო დრომდე ითვლებოდა, რომ ზემასიური შავი ხვრელის არსებობა გარშემორტყმული ამოზნექილობის გარეშე შეუძლებელი იყო. ამჟამად აღმოჩენილია ისეთი გალაქტიკები, რომლთა ზემასიურ შავ ხვრელებს ამოზნექილობები არააქვთ.<ref name="kormendy2010" /><ref name=":11"/><ref name="simmons2017"/> ეს იმაზე მიუთითებს, რომ ამოზნექილობა არაა მაინცდამაინც აუცილებელი მასიური შავი ხვრელების ჩამოყალიბებისა და ზრდისთვის. ==სქოლიო== {{Reflist|refs= <ref name="kormendy2010">{{cite journal | last1 = Kormendy | author-link = John Kormendy | first1 = J. | last2 = Drory | first2 = N. | last3 = Bender | first3 = R. | last4 = Cornell | first4 = M. E. | title = Bulgeless Giant Galaxies Challenge Our Picture of Galaxy Formation by Hierarchical Clustering | year = 2010 | journal = [[The Astrophysical Journal]] | volume = 723 | issue = 1 | pages = 54–80 | doi = 10.1088/0004-637X/723/1/54 | arxiv = 1009.3015 | url = http://esoads.eso.org/abs/2010ApJ...723...54K | bibcode = 2010ApJ...723...54K | hdl = 2152/35173 | s2cid = 119303368 | archive-date = 2020-12-09 | access-date = 2026-07-27 | archive-url = https://web.archive.org/web/20201209184638/https://ui.adsabs.harvard.edu/abs/2010ApJ...723...54K/abstract }}</ref> <ref name="sachdeva2016"> {{cite journal | last1 = Sachdeva | first1 = S. | last2 = Saha | first2 = K. | title = Survival of Pure Disk Galaxies over the Last 8 Billion Years | year = 2016 | journal = The Astrophysical Journal Letters | volume = 820 | issue = 1 | pages = L4 | doi = 10.3847/2041-8205/820/1/L4 | arxiv = 1602.08942 | bibcode = 2016ApJ...820L...4S | s2cid = 14644377 | doi-access = free }} </ref> <ref name=":01" >The formation of galactic bulges edited by C.M. Carollo, H.C. Ferguson, R.F.G. Wyse. Cambridge, U.K.; New York : Cambridge University Press, 1999. (Cambridge contemporary astrophysics)</ref> <ref name="kormendy2004">{{cite journal | last1 = Kormendy | author-link = John Kormendy | first1 = J. | last2 = Kennicutt | first2 = Jr. R. C. | title = Secular Evolution and the Formation of Pseudobulges in Disk Galaxies | year = 2004 | journal = [[Annual Review of Astronomy and Astrophysics]] | volume = 42 | issue = 1 | pages = 603–683 | doi = 10.1146/annurev.astro.42.053102.134024 | arxiv = astro-ph/0407343 | url = http://esoads.eso.org/abs/2004ARA%26A..42..603K | bibcode = 2004ARA&A..42..603K | s2cid = 515479 | archive-date = 2020-12-09 | access-date = 2026-07-27 | archive-url = https://web.archive.org/web/20201209184818/https://ui.adsabs.harvard.edu/abs/2004ARA%26A..42..603K/abstract }}</ref> <ref name="athanassoula2005">{{cite journal | last1 = Athanassoula | first1 = E. | author1-link = Lia Athanassoula | title = On the nature of bulges in general and of box/peanut bulges in particular: input from N-body simulations | year = 2005 | journal = [[Monthly Notices of the Royal Astronomical Society]] | volume = 358 | issue = 4 | pages = 1477–1488 | doi = 10.1111/j.1365-2966.2005.08872.x | doi-access = free | arxiv = astro-ph/0502316 | bibcode = 2005MNRAS.358.1477A }} </ref> <ref name=Review>[https://arxiv.org/abs/0710.3104v1 The Galactic Bulge: A Review]</ref> <ref name=":02" >{{Cite web |url=http://astronomy.swin.edu.au/cosmos/S/Secular+Evolution |title=SAO Encyclopedia of Astronomy |access-date=2026-07-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150312230002/http://astronomy.swin.edu.au/cosmos/S/Secular+Evolution |archive-date=2015-03-12}}</ref> <ref name=":03" >{{Cite journal |last1=Ness |first1=Melissa |last2=Lang |first2=Dustin |date=2016-07-01 |title=The X-shaped Bulge of the Milky Way Revealed by WISE |journal=The Astronomical Journal |volume=152 |issue=1 |pages=14 |doi=10.3847/0004-6256/152/1/14 |issn=0004-6256|arxiv=1603.00026 |bibcode=2016AJ....152...14N |doi-access=free }}</ref> <ref name=":04" >{{Cite journal |last1=Chrobáková |first1=Ž |last2=López-Corredoira |first2=M. |last3=Garzón |first3=F. |date=2022-10-01 |title=Analysing the structure of the bulge with Mira variables |url=https://www.aanda.org/articles/aa/abs/2022/10/aa44810-22/aa44810-22.html |journal=Astronomy & Astrophysics |language=en |volume=666 |pages=L13 |doi=10.1051/0004-6361/202244810 |arxiv=2210.03643 |bibcode=2022A&A...666L..13C |issn=0004-6361}}</ref> <ref name=":05">{{Cite journal |last=Shaw |first=M. A. |date=1987-12-01 |title=The nature of 'box' and 'peanut' shaped galactic bulges |url=https://archive.org/details/sim_monthly-notices-of-the-royal-astronomical-society_1987-12-15_229_4/page/691 |journal=Monthly Notices of the Royal Astronomical Society |language=en |volume=229 |issue=4 |pages=691–706 |doi=10.1093/mnras/229.4.691 |doi-access=free |issn=0035-8711}}</ref> <ref name=":06" >{{Cite journal |last=Athanassoula |first=E. |date=2005-04-01 |title=On the nature of bulges in general and of box/peanut bulges in particular: input from N-body simulations |journal=Monthly Notices of the Royal Astronomical Society |volume=358 |issue=4 |pages=1477–1488 |doi=10.1111/j.1365-2966.2005.08872.x |bibcode=2005MNRAS.358.1477A |issn=0035-8711|doi-access=free |arxiv=astro-ph/0502316 }}</ref> <ref name="ferrarese2000">{{cite journal | author1 = Ferrarese, L. | author-link = Laura Ferrarese | author2 = Merritt, D. | author2-link = David Merritt | title = A Fundamental Relation between Supermassive Black Holes and Their Host Galaxies | year = 2000 | journal = The Astrophysical Journal Letters | volume = 539 | issue = 1 | pages = L9–L12 | doi = 10.1086/312838 | arxiv = astro-ph/0006053 | url = http://esoads.eso.org/abs/2000ApJ...539L...9F | bibcode = 2000ApJ...539L...9F | s2cid = 6508110 }}{{Dead link|date=აგვისტო 2026 |bot=InternetArchiveBot }}</ref> <ref name="xiao2011">{{cite journal | last1 = Xiao | first1 = T. | last2 = Barth | first2 = A. J. | last3 = Greene | first3 = J. E. | last4 = Ho | first4 = L. C. | last5 = Bentz | first5 = M. C. | last6 = Ludwig | first6 = R. R. | last7 = Jiang | first7 = Y. | title = Exploring the Low-mass End of the M $_BH$-$\sigma$$_*$ Relation with Active Galaxies | year = 2011 | journal = [[The Astrophysical Journal]] | volume = 739 | issue = 1 | pages = 28 | doi = 10.1088/0004-637X/739/1/28 | arxiv = 1106.6232 | url = http://esoads.eso.org/abs/2011ApJ...739...28X | bibcode = 2011ApJ...739...28X | s2cid = 118444825 }}{{Dead link|date=აგვისტო 2026 |bot=InternetArchiveBot }}</ref> <ref name="magorrian1998">{{cite journal | last1 = Magorrian | first1 = J. | last2 = Tremaine | first2 = S. | last3 = Richstone | first3 = D. | last4 = Bender | first4 = R. | last5 = Bower | first5 = G. | last6 = Dressler | first6 = A. | last7 = Faber | first7 = S. M. | last8 = Gebhardt | first8 = K. | last9 = Green | first9 = R. | last10 = Grillmair | first10 = C. | last11 = Kormendy | first11 = J. | last12 = Lauer | first12 = T. | title = The Demography of Massive Dark Objects in Galaxy Centers | year = 1998 | journal = [[The Astronomical Journal]] | volume = 115 | issue = 6 | pages = 2285–2305 | doi = 10.1086/300353 | arxiv = astro-ph/9708072 | url = http://esoads.eso.org/abs/1998AJ....115.2285M | bibcode = 1998AJ....115.2285M | s2cid = 17256372 }}{{Dead link|date=აგვისტო 2026 |bot=InternetArchiveBot }}</ref> <ref name="haering2004">{{cite journal | last1 = Häring | first1 = N. | last2 = Rix | first2 = H.-W. | title = On the Black Hole Mass-Bulge Mass Relation | year = 2004 | journal = The Astrophysical Journal Letters | volume = 604 | issue = 2 | pages = L89–L92 | doi = 10.1086/383567 | arxiv = astro-ph/0402376 | url = http://esoads.eso.org/abs/2004ApJ...604L..89H | bibcode = 2004ApJ...604L..89H | s2cid = 119431361 }}{{Dead link|date=აგვისტო 2026 |bot=InternetArchiveBot }}</ref> <ref name=":07" >Giulia A.D. Savorgnan, et al. (2016), [http://adsabs.harvard.edu/abs/2016ApJ...817...21S Supermassive Black Holes and Their Host Spheroids. II. The Red and Blue Sequence in the M_BH-M_*,sph Diagram]</ref> <ref name=":08" >Graham et al. (2001), [http://adsabs.harvard.edu/abs/2001ApJ...563L..11G A Correlation between Galaxy Light Concentration and Supermassive Black Hole Mass]</ref> <ref name="spitler2009"> {{cite journal | last1 = Spitler | first1 = L. R. | last2 = Forbes | first2 = D. A. | title = A new method for estimating dark matter halo masses using globular cluster systems | year = 2009 | journal = [[Monthly Notices of the Royal Astronomical Society]] | volume = 392 | issue = 1 | pages = L1–L5 | doi = 10.1111/j.1745-3933.2008.00567.x | doi-access = free | arxiv = 0809.5057 | bibcode = 2009MNRAS.392L...1S | s2cid = 16818778 }} </ref> <ref name="sadoun2012">{{cite journal | last1 = Sadoun | first1 = R. | last2 = Colin | first2 = J. | title = M_BH–σ relation between supermassive black holes and the velocity dispersion of globular cluster systems | year = 2012 | journal = [[Monthly Notices of the Royal Astronomical Society]] | volume = 426 | issue = 1 | pages = L51–L55 | doi = 10.1111/j.1745-3933.2012.01321.x | doi-access = free | arxiv = 1204.0144 | bibcode = 2012MNRAS.426L..51S | s2cid = 117185846 }} </ref> <ref name=":09" >Seigar, M., et al. (2008), [http://adsabs.harvard.edu/abs/2008ApJ...678L..93S Discovery of a Relationship between Spiral Arm Morphology and Supermassive Black Hole Mass in Disk Galaxies]</ref> <ref name=":10" >{{cite arXiv|last1=Liao |first1=Xiaojie |title=Insight into the Galactic Bulge Chemodynamical Properties from Gaia DR3 |date=2024-03-27 |eprint=2401.16711 |last2=Li |first2=Zhaoyu |last3=Simion |first3=Iulia |last4=Shen |first4=Juntai |last5=Grand |first5=Robert |last6=Fragkoudi |first6=Francesca |last7=Marinacci |first7=Federico |class=astro-ph.GA }}</ref> <ref name=":11" >[http://www.space.com/scienceastronomy/080110-aas-fat-black-holes.html SPACE.com - Even Thin Galaxies Pack Hefty Black Holes<!-- Bot generated title -->] </ref> <ref name="simmons2017">{{cite journal | last1 = Simmons | first1 = B. D. | last2 = Smethurst | first2 = R. J. | last3 = Lintott | first3 = C. | title = Supermassive black holes in disk-dominated galaxies outgrow their bulges and co-evolve with their host galaxies | year = 2017 | journal = [[Monthly Notices of the Royal Astronomical Society]] | volume = 470 | issue = 2 | pages = 1559–1569 | arxiv = 1705.10793 | url = http://esoads.eso.org/abs/2017arXiv170510793S | bibcode = 2017MNRAS.470.1559S | doi = 10.1093/mnras/stx1340 | doi-access = free }}{{Dead link|date=აგვისტო 2026 |bot=InternetArchiveBot }}</ref> }} {{ავტორიტეტული წყაროები}} [[კატეგორია:გალაქტიკის სტრუქტურა]] la8f4suufyx8zl8occobhk52map3b3u 2 900443 5564183 5563793 2026-10-23T17:32:29Z ლაზარე ზანგური 170233 /* ტეტრაპოდი */ 5564183 wikitext text/x-wiki {{ნავდაფა |სახელი = ევოლუციური ბიოლოგია |სათაური = ევოლუციური ბიოლოგია |სურათი = |ზედა = |ჯგუფი1 = ევოლუცია |სია1 = [[აბიოგენეზი]], [[ადაპტაცია]], [[ადაპტიური რადიაცია]], [[ალტრუიზმი (ბიოლოგია)]], მოტყუებაორმხრივიბოლდუინის ეფექტიკლადისტიკაკოევოლუცია მუტუალიზმისაერთო წარმოშობაკონვერგენციადივერგენციასიცოცხლის უძველესი ცნობილი ფორმებიევოლუციის მტკიცებულებაევოლუციური შეიარაღების რბოლაევოლუციური ზეწოლაექსტრაპტაციაგადაშენება ღონისძიებაჰომოლოგიაბოლო უნივერსალური საერთო წინაპარიმაკროევოლუციამიკროევოლუციაშეუსაბამობაარაადაპტური გამოსხივებასიცოცხლის წარმოშობაპანსპერმიაპარალელური ევოლუციაპლეიოტროპიასიგნალიზაციის თეორია ჰანდიკაპის პრინციპისპეციფიკაცია სახეობებისახეობების კომპლექსიტაქსონომიაკომპრომისიშერჩევის ერთეული ევოლუციის გენზე ორიენტირებული ხედვა |ჯგუფი2 = პოპულაციური გენეტიკა |სია2 = [[ხელოვნური გადარჩევა]], [[ბიომრავალფეროვნება]], ევოლუციური შემოჭრის ანალიზიევოლუციურად სტაბილური სტრატეგიაფიშერის პრინციპიფიტნესი ინკლუზიურიგენის ნაკადინათესავების შერჩევა ინბრიდინგის თავიდან აცილებანათესავების ამოცნობამშობლის ინვესტიციამშობელ-შთამომავლის კონფლიქტიმუტაციანეიტრალური ევოლუცია გენეტიკური დრიფტიმოსახლეობაბუნებრივი გადარჩევასექსუალური დიმორფიზმისექსუალური სელექცია ყვავილოვანი მცენარეებისოკოებიპარტნიორის არჩევანისოციალური შერჩევატრივერს-ვილარდის ჰიპოთეზავარიაცია |ჯგუფი3 = განვითარება |სია3 = ასი ათასი |ჯგუფი4 = ტაქსონები |სია4 = ... |ჯგუფი30 = |სია30 = |ქვედა = }} ==[[ტეტრაპოდი]]== განვითარება პოპულაციური გენეტიკა {{ნავდაფა |სახელი = წლები ირლანდიაში (1101 - დღემდე) |სათაური = წლები ირლანდიაში (1101 - დღემდე) |სურათი = |ზედა = |ჯგუფი1 = XII საუკუნე |სია1 = [[1101 წელი ირლანდიაში|1101]] • [[1102 წელი ირლანდიაში|1102]] • [[1103 წელი ირლანდიაში|1103]] • [[1104 წელი ირლანდიაში|1104]] • [[1105 წელი ირლანდიაში|1105]] • [[1106 წელი ირლანდიაში|1106]] • [[1107 წელი ირლანდიაში|1107]] • [[1108 წელი ირლანდიაში|1108]] • [[1109 წელი ირლანდიაში|1109]] • [[1110 წელი ირლანდიაში|1110]] • [[1111 წელი ირლანდიაში|1111]] • [[1112 წელი ირლანდიაში|1112]] • [[1113 წელი ირლანდიაში|1113]] • [[1114 წელი ირლანდიაში|1114]] • [[1115 წელი ირლანდიაში|1115]] • [[1116 წელი ირლანდიაში|1116]] • [[1117 წელი ირლანდიაში|1117]] • [[1118 წელი ირლანდიაში|1118]] • [[1119 წელი ირლანდიაში|1119]] • [[1120 წელი ირლანდიაში|1120]] • [[1121 წელი ირლანდიაში|1121]] • [[1122 წელი ირლანდიაში|1122]] • [[1123 წელი ირლანდიაში|1123]] • [[1124 წელი ირლანდიაში|1124]] •[[1125 წელი ირლანდიაში|1125]] • [[1126 წელი ირლანდიაში|1126]] • [[1127 წელი ირლანდიაში|1127]] • [[1128 წელი ირლანდიაში|1128]] • [[1129 წელი ირლანდიაში|1129]] • [[1130 წელი ირლანდიაში|1130]] • [[1131 წელი ირლანდიაში|1131]] • [[1132 წელი ირლანდიაში|1132]] • [[1133 წელი ირლანდიაში|1133]] • [[1134 წელი ირლანდიაში|1134]] • [[1135 წელი ირლანდიაში|1135]] • [[1136 წელი ირლანდიაში|1136]] • [[1137 წელი ირლანდიაში|1137]] • [[1138 წელი ირლანდიაში|1138]] • [[1139 წელი ირლანდიაში|1139]] • [[1140 წელი ირლანდიაში|1140]] • [[1141 წელი ირლანდიაში|1141]] • [[1142 წელი ირლანდიაში|1142]] • [[1143 წელი ირლანდიაში|1143]] • [[1144 წელი ირლანდიაში|1144]] • [[1145 წელი ირლანდიაში|1145]] • [[1146 წელი ირლანდიაში|1146]] • [[1147 წელი ირლანდიაში|1147]] • [[1148 წელი ირლანდიაში|1148]] • [[1149 წელი ირლანდიაში|1149]] • [[1150 წელი ირლანდიაში|1150]] • [[1151 წელი ირლანდიაში|1151]] • [[1152 წელი ირლანდიაში|1152]] • [[1153 წელი ირლანდიაში|1153]] • [[1154 წელი ირლანდიაში|1154]] • [[1155 წელი ირლანდიაში|1155]] • [[1156 წელი ირლანდიაში|1156]] • [[1157 წელი ირლანდიაში|1157]] • [[1158 წელი ირლანდიაში|1158]] • [[1159 წელი ირლანდიაში|1159]] • [[1160 წელი ირლანდიაში|1160]] • [[1161 წელი ირლანდიაში|1161]] • [[1162 წელი ირლანდიაში|1162]] • [[1163 წელი ირლანდიაში|1163]] • [[1164 წელი ირლანდიაში|1164]] • [[1165 წელი ირლანდიაში|1165]] • [[1166 წელი ირლანდიაში|1166]] • [[1167 წელი ირლანდიაში|1167]] • [[1168 წელი ირლანდიაში|1168]] • [[1169 წელი ირლანდიაში|1169]] • [[1170 წელი ირლანდიაში|1170]] • [[1171 წელი ირლანდიაში|1171]] • [[1172 წელი ირლანდიაში|1172]] • [[1173 წელი ირლანდიაში|1173]] • [[1174 წელი ირლანდიაში|1174]] • [[1175 წელი ირლანდიაში|1175]] • [[1176 წელი ირლანდიაში|1176]] • [[1177 წელი ირლანდიაში|1177]] • [[1178 წელი ირლანდიაში|1178]] • [[1179 წელი ირლანდიაში|1179]] • [[1180 წელი ირლანდიაში|1180]] • [[1181 წელი ირლანდიაში|1181]] • [[1182 წელი ირლანდიაში|1182]] • [[1183 წელი ირლანდიაში|1183]] • [[1184 წელი ირლანდიაში|1184]] • [[1185 წელი ირლანდიაში|1185]] • [[1186 წელი ირლანდიაში|1186]] • [[1187 წელი ირლანდიაში|1187]] • [[1188 წელი ირლანდიაში|1188]] • [[1189 წელი ირლანდიაში|1189]] • [[1190 წელი ირლანდიაში|1190]] • [[1191 წელი ირლანდიაში|1191]] • [[1192 წელი ირლანდიაში|1192]] • [[1193 წელი ირლანდიაში|1193]] • [[1194 წელი ირლანდიაში|1194]] • [[1195 წელი ირლანდიაში|1195]] • [[1196 წელი ირლანდიაში|1196]] • [[1197 წელი ირლანდიაში|1197]] • [[1198 წელი ირლანდიაში|1198]] • [[1199 წელი ირლანდიაში|1199]] • [[1200 წელი ირლანდიაში|1200]] |ჯგუფი2 = XIII საუკუნე |სია2 = [[1201 წელი ირლანდიაში|1201]] • [[1202 წელი ირლანდიაში|1202]] • [[1203 წელი ირლანდიაში|1203]] • [[1204 წელი ირლანდიაში|1204]] • [[1205 წელი ირლანდიაში|1205]] • [[1206 წელი ირლანდიაში|1206]] • [[1207 წელი ირლანდიაში|1207]] • [[1208 წელი ირლანდიაში|1208]] • [[1209 წელი ირლანდიაში|1209]] • [[1210 წელი ირლანდიაში|1210]] • [[1211 წელი ირლანდიაში|1211]] • [[1212 წელი ირლანდიაში|1212]] • [[1213 წელი ირლანდიაში|1213]] • [[1214 წელი ირლანდიაში|1214]] • [[1215 წელი ირლანდიაში|1215]] • [[1216 წელი ირლანდიაში|1216]] • [[1217 წელი ირლანდიაში|1217]] • [[1218 წელი ირლანდიაში|1218]] • [[1219 წელი ირლანდიაში|1219]] • [[1220 წელი ირლანდიაში|1220]] • [[1221 წელი ირლანდიაში|1221]] • [[1222 წელი ირლანდიაში|1222]] • [[1223 წელი ირლანდიაში|1223]] • [[1224 წელი ირლანდიაში|1224]] •[[1225 წელი ირლანდიაში|1225]] • [[1226 წელი ირლანდიაში|1226]] • [[1227 წელი ირლანდიაში|1227]] • [[1228 წელი ირლანდიაში|1228]] • [[1229 წელი ირლანდიაში|1229]] • [[1230 წელი ირლანდიაში|1230]] • [[1231 წელი ირლანდიაში|1231]] • [[1232 წელი ირლანდიაში|1232]] • [[1233 წელი ირლანდიაში|1233]] • [[1234 წელი ირლანდიაში|1234]] • [[1235 წელი ირლანდიაში|1235]] • [[1236 წელი ირლანდიაში|1236]] • [[1237 წელი ირლანდიაში|1237]] • [[1238 წელი ირლანდიაში|1238]] • [[1239 წელი ირლანდიაში|1239]] • [[1240 წელი ირლანდიაში|1240]] • [[1241 წელი ირლანდიაში|1241]] • [[1242 წელი ირლანდიაში|1242]] • [[1243 წელი ირლანდიაში|1243]] • [[1244 წელი ირლანდიაში|1244]] • [[1245 წელი ირლანდიაში|1245]] • [[1246 წელი ირლანდიაში|1246]] • [[1247 წელი ირლანდიაში|1247]] • [[1248 წელი ირლანდიაში|1248]] • [[1249 წელი ირლანდიაში|1249]] • [[1250 წელი ირლანდიაში|1250]] • [[1251 წელი ირლანდიაში|1251]] • [[1252 წელი ირლანდიაში|1252]] • [[1253 წელი ირლანდიაში|1253]] • [[1254 წელი ირლანდიაში|1254]] • [[1255 წელი ირლანდიაში|1255]] • [[1256 წელი ირლანდიაში|1256]] • [[1257 წელი ირლანდიაში|1257]] • [[1258 წელი ირლანდიაში|1258]] • [[1259 წელი ირლანდიაში|1259]] • [[1260 წელი ირლანდიაში|1260]] • [[1261 წელი ირლანდიაში|1261]] • [[1262 წელი ირლანდიაში|1262]] • [[1263 წელი ირლანდიაში|1263]] • [[1264 წელი ირლანდიაში|1264]] • [[1265 წელი ირლანდიაში|1265]] • [[1266 წელი ირლანდიაში|1266]] • [[1267 წელი ირლანდიაში|1267]] • [[1268 წელი ირლანდიაში|1268]] • [[1269 წელი ირლანდიაში|1269]] • [[1270 წელი ირლანდიაში|1270]] • [[1271 წელი ირლანდიაში|1271]] • [[1272 წელი ირლანდიაში|1272]] • [[1273 წელი ირლანდიაში|1273]] • [[1274 წელი ირლანდიაში|1274]] • [[1275 წელი ირლანდიაში|1275]] • [[1276 წელი ირლანდიაში|1276]] • [[1277 წელი ირლანდიაში|1277]] • [[1278 წელი ირლანდიაში|1278]] • [[1279 წელი ირლანდიაში|1279]] • [[1280 წელი ირლანდიაში|1280]] • [[1281 წელი ირლანდიაში|1281]] • [[1282 წელი ირლანდიაში|1282]] • [[1283 წელი ირლანდიაში|1283]] • [[1284 წელი ირლანდიაში|1284]] • [[1285 წელი ირლანდიაში|1285]] • [[1286 წელი ირლანდიაში|1286]] • [[1287 წელი ირლანდიაში|1287]] • [[1288 წელი ირლანდიაში|1288]] • [[1289 წელი ირლანდიაში|1289]] • [[1290 წელი ირლანდიაში|1290]] • [[1291 წელი ირლანდიაში|1291]] • [[1292 წელი ირლანდიაში|1292]] • [[1293 წელი ირლანდიაში|1293]] • [[1294 წელი ირლანდიაში|1294]] • [[1295 წელი ირლანდიაში|1295]] • [[1296 წელი ირლანდიაში|1296]] • [[1297 წელი ირლანდიაში|1297]] • [[1298 წელი ირლანდიაში|1298]] • [[1299 წელი ირლანდიაში|1299]] • [[1300 წელი ირლანდიაში|1300]] |ჯგუფი3 = XIV საუკუნე |სია3 = [[1301 წელი ირლანდიაში|1301]] • [[1302 წელი ირლანდიაში|1302]] • [[1303 წელი ირლანდიაში|1303]] • [[1304 წელი ირლანდიაში|1304]] • [[1305 წელი ირლანდიაში|1305]] • [[1306 წელი ირლანდიაში|1306]] • [[1307 წელი ირლანდიაში|1307]] • [[1308 წელი ირლანდიაში|1308]] • [[1309 წელი ირლანდიაში|1309]] • [[1310 წელი ირლანდიაში|1310]] • [[1311 წელი ირლანდიაში|1311]] • [[1312 წელი ირლანდიაში|1312]] • [[1313 წელი ირლანდიაში|1313]] • [[1314 წელი ირლანდიაში|1314]] • [[1315 წელი ირლანდიაში|1315]] • [[1316 წელი ირლანდიაში|1316]] • [[1317 წელი ირლანდიაში|1317]] • [[1318 წელი ირლანდიაში|1318]] • [[1319 წელი ირლანდიაში|1319]] • [[1320 წელი ირლანდიაში|1320]] • [[1321 წელი ირლანდიაში|1321]] • [[1322 წელი ირლანდიაში|1322]] • [[1323 წელი ირლანდიაში|1323]] • [[1324 წელი ირლანდიაში|1324]] • [[1325 წელი ირლანდიაში|1325]] • [[1326 წელი ირლანდიაში|1326]] • [[1327 წელი ირლანდიაში|1327]] • [[1328 წელი ირლანდიაში|1328]] • [[1329 წელი ირლანდიაში|1329]] • [[1330 წელი ირლანდიაში|1330]] • 1131 • 1132 • 1133 • 1134 • 1135 1136 • 1137 • 1138 • 1139 • 1140 ••••••••••••••• |ჯგუფი4 = XV საუკუნე |სია4 = 1401 |ჯგუფი5 = XVI საუკუნე |სია5 = 1501 |ჯგუფი6 = XVII საუკუნე |სია6 = 1601 |ჯგუფი7 = XVIII |სია7 = 1701 |ჯგუფი8 = XIX |სია8 =1801 |ჯგუფი9 = XX |სია9 = 1901 |ჯგუფი10 = XXI |სია10 = [[2001 წელი ირლანდიაში|2001]] • [[2002 წელი ირლანდიაში|2002]] • 2003 • 2004 • 2005 • 2006 • 2007 • 2008 • 2009 • 2010 • 2011 • 2012 • 2013 • 2014 • 2015 • 2016 • 2017 • 2018 • 2019 • 2020 • 2021 • 2022 • 2023 • 2024 • 2025 • 2026 |ქვედა = }} 7g5kk6rl4kzvwci4j39262381oc24dl 5564248 5564183 2026-10-23T18:07:29Z ლაზარე ზანგური 170233 /* ტეტრაპოდი */ 5564248 wikitext text/x-wiki {{ნავდაფა |სახელი = ევოლუციური ბიოლოგია |სათაური = ევოლუციური ბიოლოგია |სურათი = |ზედა = |ჯგუფი1 = ევოლუცია |სია1 = [[აბიოგენეზი]], [[ადაპტაცია]], [[ადაპტიური რადიაცია]], [[ალტრუიზმი (ბიოლოგია)]], მოტყუებაორმხრივიბოლდუინის ეფექტიკლადისტიკაკოევოლუცია მუტუალიზმისაერთო წარმოშობაკონვერგენციადივერგენციასიცოცხლის უძველესი ცნობილი ფორმებიევოლუციის მტკიცებულებაევოლუციური შეიარაღების რბოლაევოლუციური ზეწოლაექსტრაპტაციაგადაშენება ღონისძიებაჰომოლოგიაბოლო უნივერსალური საერთო წინაპარიმაკროევოლუციამიკროევოლუციაშეუსაბამობაარაადაპტური გამოსხივებასიცოცხლის წარმოშობაპანსპერმიაპარალელური ევოლუციაპლეიოტროპიასიგნალიზაციის თეორია ჰანდიკაპის პრინციპისპეციფიკაცია სახეობებისახეობების კომპლექსიტაქსონომიაკომპრომისიშერჩევის ერთეული ევოლუციის გენზე ორიენტირებული ხედვა |ჯგუფი2 = პოპულაციური გენეტიკა |სია2 = [[ხელოვნური გადარჩევა]], [[ბიომრავალფეროვნება]], ევოლუციური შემოჭრის ანალიზიევოლუციურად სტაბილური სტრატეგიაფიშერის პრინციპიფიტნესი ინკლუზიურიგენის ნაკადინათესავების შერჩევა ინბრიდინგის თავიდან აცილებანათესავების ამოცნობამშობლის ინვესტიციამშობელ-შთამომავლის კონფლიქტიმუტაციანეიტრალური ევოლუცია გენეტიკური დრიფტიმოსახლეობაბუნებრივი გადარჩევასექსუალური დიმორფიზმისექსუალური სელექცია ყვავილოვანი მცენარეებისოკოებიპარტნიორის არჩევანისოციალური შერჩევატრივერს-ვილარდის ჰიპოთეზავარიაცია |ჯგუფი3 = განვითარება |სია3 = ასი ათასი |ჯგუფი4 = ტაქსონები |სია4 = ... |ჯგუფი30 = |სია30 = |ქვედა = }} ==[[ტეტრაპოდი]]== განვითარება პოპულაციური გენეტიკა {{ნავდაფა |სახელი = წლები ირლანდიაში (1101 - დღემდე) |სათაური = წლები ირლანდიაში (1101 - დღემდე) |სურათი = |ზედა = |ჯგუფი1 = XII საუკუნე |სია1 = [[1101 წელი ირლანდიაში|1101]] • [[1102 წელი ირლანდიაში|1102]] • [[1103 წელი ირლანდიაში|1103]] • [[1104 წელი ირლანდიაში|1104]] • [[1105 წელი ირლანდიაში|1105]] • [[1106 წელი ირლანდიაში|1106]] • [[1107 წელი ირლანდიაში|1107]] • [[1108 წელი ირლანდიაში|1108]] • [[1109 წელი ირლანდიაში|1109]] • [[1110 წელი ირლანდიაში|1110]] • [[1111 წელი ირლანდიაში|1111]] • [[1112 წელი ირლანდიაში|1112]] • [[1113 წელი ირლანდიაში|1113]] • [[1114 წელი ირლანდიაში|1114]] • [[1115 წელი ირლანდიაში|1115]] • [[1116 წელი ირლანდიაში|1116]] • [[1117 წელი ირლანდიაში|1117]] • [[1118 წელი ირლანდიაში|1118]] • [[1119 წელი ირლანდიაში|1119]] • [[1120 წელი ირლანდიაში|1120]] • [[1121 წელი ირლანდიაში|1121]] • [[1122 წელი ირლანდიაში|1122]] • [[1123 წელი ირლანდიაში|1123]] • [[1124 წელი ირლანდიაში|1124]] •[[1125 წელი ირლანდიაში|1125]] • [[1126 წელი ირლანდიაში|1126]] • [[1127 წელი ირლანდიაში|1127]] • [[1128 წელი ირლანდიაში|1128]] • [[1129 წელი ირლანდიაში|1129]] • [[1130 წელი ირლანდიაში|1130]] • [[1131 წელი ირლანდიაში|1131]] • [[1132 წელი ირლანდიაში|1132]] • [[1133 წელი ირლანდიაში|1133]] • [[1134 წელი ირლანდიაში|1134]] • [[1135 წელი ირლანდიაში|1135]] • [[1136 წელი ირლანდიაში|1136]] • [[1137 წელი ირლანდიაში|1137]] • [[1138 წელი ირლანდიაში|1138]] • [[1139 წელი ირლანდიაში|1139]] • [[1140 წელი ირლანდიაში|1140]] • [[1141 წელი ირლანდიაში|1141]] • [[1142 წელი ირლანდიაში|1142]] • [[1143 წელი ირლანდიაში|1143]] • [[1144 წელი ირლანდიაში|1144]] • [[1145 წელი ირლანდიაში|1145]] • [[1146 წელი ირლანდიაში|1146]] • [[1147 წელი ირლანდიაში|1147]] • [[1148 წელი ირლანდიაში|1148]] • [[1149 წელი ირლანდიაში|1149]] • [[1150 წელი ირლანდიაში|1150]] • [[1151 წელი ირლანდიაში|1151]] • [[1152 წელი ირლანდიაში|1152]] • [[1153 წელი ირლანდიაში|1153]] • [[1154 წელი ირლანდიაში|1154]] • [[1155 წელი ირლანდიაში|1155]] • [[1156 წელი ირლანდიაში|1156]] • [[1157 წელი ირლანდიაში|1157]] • [[1158 წელი ირლანდიაში|1158]] • [[1159 წელი ირლანდიაში|1159]] • [[1160 წელი ირლანდიაში|1160]] • [[1161 წელი ირლანდიაში|1161]] • [[1162 წელი ირლანდიაში|1162]] • [[1163 წელი ირლანდიაში|1163]] • [[1164 წელი ირლანდიაში|1164]] • [[1165 წელი ირლანდიაში|1165]] • [[1166 წელი ირლანდიაში|1166]] • [[1167 წელი ირლანდიაში|1167]] • [[1168 წელი ირლანდიაში|1168]] • [[1169 წელი ირლანდიაში|1169]] • [[1170 წელი ირლანდიაში|1170]] • [[1171 წელი ირლანდიაში|1171]] • [[1172 წელი ირლანდიაში|1172]] • [[1173 წელი ირლანდიაში|1173]] • [[1174 წელი ირლანდიაში|1174]] • [[1175 წელი ირლანდიაში|1175]] • [[1176 წელი ირლანდიაში|1176]] • [[1177 წელი ირლანდიაში|1177]] • [[1178 წელი ირლანდიაში|1178]] • [[1179 წელი ირლანდიაში|1179]] • [[1180 წელი ირლანდიაში|1180]] • [[1181 წელი ირლანდიაში|1181]] • [[1182 წელი ირლანდიაში|1182]] • [[1183 წელი ირლანდიაში|1183]] • [[1184 წელი ირლანდიაში|1184]] • [[1185 წელი ირლანდიაში|1185]] • [[1186 წელი ირლანდიაში|1186]] • [[1187 წელი ირლანდიაში|1187]] • [[1188 წელი ირლანდიაში|1188]] • [[1189 წელი ირლანდიაში|1189]] • [[1190 წელი ირლანდიაში|1190]] • [[1191 წელი ირლანდიაში|1191]] • [[1192 წელი ირლანდიაში|1192]] • [[1193 წელი ირლანდიაში|1193]] • [[1194 წელი ირლანდიაში|1194]] • [[1195 წელი ირლანდიაში|1195]] • [[1196 წელი ირლანდიაში|1196]] • [[1197 წელი ირლანდიაში|1197]] • [[1198 წელი ირლანდიაში|1198]] • [[1199 წელი ირლანდიაში|1199]] • [[1200 წელი ირლანდიაში|1200]] |ჯგუფი2 = XIII საუკუნე |სია2 = [[1201 წელი ირლანდიაში|1201]] • [[1202 წელი ირლანდიაში|1202]] • [[1203 წელი ირლანდიაში|1203]] • [[1204 წელი ირლანდიაში|1204]] • [[1205 წელი ირლანდიაში|1205]] • [[1206 წელი ირლანდიაში|1206]] • [[1207 წელი ირლანდიაში|1207]] • [[1208 წელი ირლანდიაში|1208]] • [[1209 წელი ირლანდიაში|1209]] • [[1210 წელი ირლანდიაში|1210]] • [[1211 წელი ირლანდიაში|1211]] • [[1212 წელი ირლანდიაში|1212]] • [[1213 წელი ირლანდიაში|1213]] • [[1214 წელი ირლანდიაში|1214]] • [[1215 წელი ირლანდიაში|1215]] • [[1216 წელი ირლანდიაში|1216]] • [[1217 წელი ირლანდიაში|1217]] • [[1218 წელი ირლანდიაში|1218]] • [[1219 წელი ირლანდიაში|1219]] • [[1220 წელი ირლანდიაში|1220]] • [[1221 წელი ირლანდიაში|1221]] • [[1222 წელი ირლანდიაში|1222]] • [[1223 წელი ირლანდიაში|1223]] • [[1224 წელი ირლანდიაში|1224]] •[[1225 წელი ირლანდიაში|1225]] • [[1226 წელი ირლანდიაში|1226]] • [[1227 წელი ირლანდიაში|1227]] • [[1228 წელი ირლანდიაში|1228]] • [[1229 წელი ირლანდიაში|1229]] • [[1230 წელი ირლანდიაში|1230]] • [[1231 წელი ირლანდიაში|1231]] • [[1232 წელი ირლანდიაში|1232]] • [[1233 წელი ირლანდიაში|1233]] • [[1234 წელი ირლანდიაში|1234]] • [[1235 წელი ირლანდიაში|1235]] • [[1236 წელი ირლანდიაში|1236]] • [[1237 წელი ირლანდიაში|1237]] • [[1238 წელი ირლანდიაში|1238]] • [[1239 წელი ირლანდიაში|1239]] • [[1240 წელი ირლანდიაში|1240]] • [[1241 წელი ირლანდიაში|1241]] • [[1242 წელი ირლანდიაში|1242]] • [[1243 წელი ირლანდიაში|1243]] • [[1244 წელი ირლანდიაში|1244]] • [[1245 წელი ირლანდიაში|1245]] • [[1246 წელი ირლანდიაში|1246]] • [[1247 წელი ირლანდიაში|1247]] • [[1248 წელი ირლანდიაში|1248]] • [[1249 წელი ირლანდიაში|1249]] • [[1250 წელი ირლანდიაში|1250]] • [[1251 წელი ირლანდიაში|1251]] • [[1252 წელი ირლანდიაში|1252]] • [[1253 წელი ირლანდიაში|1253]] • [[1254 წელი ირლანდიაში|1254]] • [[1255 წელი ირლანდიაში|1255]] • [[1256 წელი ირლანდიაში|1256]] • [[1257 წელი ირლანდიაში|1257]] • [[1258 წელი ირლანდიაში|1258]] • [[1259 წელი ირლანდიაში|1259]] • [[1260 წელი ირლანდიაში|1260]] • [[1261 წელი ირლანდიაში|1261]] • [[1262 წელი ირლანდიაში|1262]] • [[1263 წელი ირლანდიაში|1263]] • [[1264 წელი ირლანდიაში|1264]] • [[1265 წელი ირლანდიაში|1265]] • [[1266 წელი ირლანდიაში|1266]] • [[1267 წელი ირლანდიაში|1267]] • [[1268 წელი ირლანდიაში|1268]] • [[1269 წელი ირლანდიაში|1269]] • [[1270 წელი ირლანდიაში|1270]] • [[1271 წელი ირლანდიაში|1271]] • [[1272 წელი ირლანდიაში|1272]] • [[1273 წელი ირლანდიაში|1273]] • [[1274 წელი ირლანდიაში|1274]] • [[1275 წელი ირლანდიაში|1275]] • [[1276 წელი ირლანდიაში|1276]] • [[1277 წელი ირლანდიაში|1277]] • [[1278 წელი ირლანდიაში|1278]] • [[1279 წელი ირლანდიაში|1279]] • [[1280 წელი ირლანდიაში|1280]] • [[1281 წელი ირლანდიაში|1281]] • [[1282 წელი ირლანდიაში|1282]] • [[1283 წელი ირლანდიაში|1283]] • [[1284 წელი ირლანდიაში|1284]] • [[1285 წელი ირლანდიაში|1285]] • [[1286 წელი ირლანდიაში|1286]] • [[1287 წელი ირლანდიაში|1287]] • [[1288 წელი ირლანდიაში|1288]] • [[1289 წელი ირლანდიაში|1289]] • [[1290 წელი ირლანდიაში|1290]] • [[1291 წელი ირლანდიაში|1291]] • [[1292 წელი ირლანდიაში|1292]] • [[1293 წელი ირლანდიაში|1293]] • [[1294 წელი ირლანდიაში|1294]] • [[1295 წელი ირლანდიაში|1295]] • [[1296 წელი ირლანდიაში|1296]] • [[1297 წელი ირლანდიაში|1297]] • [[1298 წელი ირლანდიაში|1298]] • [[1299 წელი ირლანდიაში|1299]] • [[1300 წელი ირლანდიაში|1300]] |ჯგუფი3 = XIV საუკუნე |სია3 = [[1301 წელი ირლანდიაში|1301]] • [[1302 წელი ირლანდიაში|1302]] • [[1303 წელი ირლანდიაში|1303]] • [[1304 წელი ირლანდიაში|1304]] • [[1305 წელი ირლანდიაში|1305]] • [[1306 წელი ირლანდიაში|1306]] • [[1307 წელი ირლანდიაში|1307]] • [[1308 წელი ირლანდიაში|1308]] • [[1309 წელი ირლანდიაში|1309]] • [[1310 წელი ირლანდიაში|1310]] • [[1311 წელი ირლანდიაში|1311]] • [[1312 წელი ირლანდიაში|1312]] • [[1313 წელი ირლანდიაში|1313]] • [[1314 წელი ირლანდიაში|1314]] • [[1315 წელი ირლანდიაში|1315]] • [[1316 წელი ირლანდიაში|1316]] • [[1317 წელი ირლანდიაში|1317]] • [[1318 წელი ირლანდიაში|1318]] • [[1319 წელი ირლანდიაში|1319]] • [[1320 წელი ირლანდიაში|1320]] • [[1321 წელი ირლანდიაში|1321]] • [[1322 წელი ირლანდიაში|1322]] • [[1323 წელი ირლანდიაში|1323]] • [[1324 წელი ირლანდიაში|1324]] • [[1325 წელი ირლანდიაში|1325]] • [[1326 წელი ირლანდიაში|1326]] • [[1327 წელი ირლანდიაში|1327]] • [[1328 წელი ირლანდიაში|1328]] • [[1329 წელი ირლანდიაში|1329]] • [[1330 წელი ირლანდიაში|1330]] • 1131 • 1132 • 1133 • 1134 • 1135 1136 • 1137 • 1138 • 1139 • 1140 ••••••••••••••• |ჯგუფი4 = XV საუკუნე |სია4 = 1401 |ჯგუფი5 = XVI საუკუნე |სია5 = 1501 |ჯგუფი6 = XVII საუკუნე |სია6 = 1601 |ჯგუფი7 = XVIII |სია7 = 1701 |ჯგუფი8 = XIX |სია8 =1801 |ჯგუფი9 = XX |სია9 = 1901 |ჯგუფი10 = XXI |სია10 = [[2001 წელი ირლანდიაში|2001]] • [[2002 წელი ირლანდიაში|2002]] • [[2003 წელი ირლანდიაში|2003]] • [[2004 წელი ირლანდიაში|2004]] • [[2005 წელი ირლანდიაში|2005]] • 2006 • 2007 • 2008 • 2009 • 2010 • 2011 • 2012 • 2013 • 2014 • 2015 • 2016 • 2017 • 2018 • 2019 • 2020 • 2021 • 2022 • 2023 • 2024 • 2025 • 2026 |ქვედა = }} 17xyvdwpnvk2qgbwgpgdttwl06biwdl 5564250 5564248 2026-10-23T18:09:10Z ლაზარე ზანგური 170233 /* ტეტრაპოდი */ 5564250 wikitext text/x-wiki {{ნავდაფა |სახელი = ევოლუციური ბიოლოგია |სათაური = ევოლუციური ბიოლოგია |სურათი = |ზედა = |ჯგუფი1 = ევოლუცია |სია1 = [[აბიოგენეზი]], [[ადაპტაცია]], [[ადაპტიური რადიაცია]], [[ალტრუიზმი (ბიოლოგია)]], მოტყუებაორმხრივიბოლდუინის ეფექტიკლადისტიკაკოევოლუცია მუტუალიზმისაერთო წარმოშობაკონვერგენციადივერგენციასიცოცხლის უძველესი ცნობილი ფორმებიევოლუციის მტკიცებულებაევოლუციური შეიარაღების რბოლაევოლუციური ზეწოლაექსტრაპტაციაგადაშენება ღონისძიებაჰომოლოგიაბოლო უნივერსალური საერთო წინაპარიმაკროევოლუციამიკროევოლუციაშეუსაბამობაარაადაპტური გამოსხივებასიცოცხლის წარმოშობაპანსპერმიაპარალელური ევოლუციაპლეიოტროპიასიგნალიზაციის თეორია ჰანდიკაპის პრინციპისპეციფიკაცია სახეობებისახეობების კომპლექსიტაქსონომიაკომპრომისიშერჩევის ერთეული ევოლუციის გენზე ორიენტირებული ხედვა |ჯგუფი2 = პოპულაციური გენეტიკა |სია2 = [[ხელოვნური გადარჩევა]], [[ბიომრავალფეროვნება]], ევოლუციური შემოჭრის ანალიზიევოლუციურად სტაბილური სტრატეგიაფიშერის პრინციპიფიტნესი ინკლუზიურიგენის ნაკადინათესავების შერჩევა ინბრიდინგის თავიდან აცილებანათესავების ამოცნობამშობლის ინვესტიციამშობელ-შთამომავლის კონფლიქტიმუტაციანეიტრალური ევოლუცია გენეტიკური დრიფტიმოსახლეობაბუნებრივი გადარჩევასექსუალური დიმორფიზმისექსუალური სელექცია ყვავილოვანი მცენარეებისოკოებიპარტნიორის არჩევანისოციალური შერჩევატრივერს-ვილარდის ჰიპოთეზავარიაცია |ჯგუფი3 = განვითარება |სია3 = ასი ათასი |ჯგუფი4 = ტაქსონები |სია4 = ... |ჯგუფი30 = |სია30 = |ქვედა = }} ==[[ტეტრაპოდი]]== განვითარება პოპულაციური გენეტიკა {{ნავდაფა |სახელი = წლები ირლანდიაში (1101 - დღემდე) |სათაური = წლები ირლანდიაში (1101 - დღემდე) |სურათი = |ზედა = |ჯგუფი1 = XII საუკუნე |სია1 = [[1101 წელი ირლანდიაში|1101]] • [[1102 წელი ირლანდიაში|1102]] • [[1103 წელი ირლანდიაში|1103]] • [[1104 წელი ირლანდიაში|1104]] • [[1105 წელი ირლანდიაში|1105]] • [[1106 წელი ირლანდიაში|1106]] • [[1107 წელი ირლანდიაში|1107]] • [[1108 წელი ირლანდიაში|1108]] • [[1109 წელი ირლანდიაში|1109]] • [[1110 წელი ირლანდიაში|1110]] • [[1111 წელი ირლანდიაში|1111]] • [[1112 წელი ირლანდიაში|1112]] • [[1113 წელი ირლანდიაში|1113]] • [[1114 წელი ირლანდიაში|1114]] • [[1115 წელი ირლანდიაში|1115]] • [[1116 წელი ირლანდიაში|1116]] • [[1117 წელი ირლანდიაში|1117]] • [[1118 წელი ირლანდიაში|1118]] • [[1119 წელი ირლანდიაში|1119]] • [[1120 წელი ირლანდიაში|1120]] • [[1121 წელი ირლანდიაში|1121]] • [[1122 წელი ირლანდიაში|1122]] • [[1123 წელი ირლანდიაში|1123]] • [[1124 წელი ირლანდიაში|1124]] •[[1125 წელი ირლანდიაში|1125]] • [[1126 წელი ირლანდიაში|1126]] • [[1127 წელი ირლანდიაში|1127]] • [[1128 წელი ირლანდიაში|1128]] • [[1129 წელი ირლანდიაში|1129]] • [[1130 წელი ირლანდიაში|1130]] • [[1131 წელი ირლანდიაში|1131]] • [[1132 წელი ირლანდიაში|1132]] • [[1133 წელი ირლანდიაში|1133]] • [[1134 წელი ირლანდიაში|1134]] • [[1135 წელი ირლანდიაში|1135]] • [[1136 წელი ირლანდიაში|1136]] • [[1137 წელი ირლანდიაში|1137]] • [[1138 წელი ირლანდიაში|1138]] • [[1139 წელი ირლანდიაში|1139]] • [[1140 წელი ირლანდიაში|1140]] • [[1141 წელი ირლანდიაში|1141]] • [[1142 წელი ირლანდიაში|1142]] • [[1143 წელი ირლანდიაში|1143]] • [[1144 წელი ირლანდიაში|1144]] • [[1145 წელი ირლანდიაში|1145]] • [[1146 წელი ირლანდიაში|1146]] • [[1147 წელი ირლანდიაში|1147]] • [[1148 წელი ირლანდიაში|1148]] • [[1149 წელი ირლანდიაში|1149]] • [[1150 წელი ირლანდიაში|1150]] • [[1151 წელი ირლანდიაში|1151]] • [[1152 წელი ირლანდიაში|1152]] • [[1153 წელი ირლანდიაში|1153]] • [[1154 წელი ირლანდიაში|1154]] • [[1155 წელი ირლანდიაში|1155]] • [[1156 წელი ირლანდიაში|1156]] • [[1157 წელი ირლანდიაში|1157]] • [[1158 წელი ირლანდიაში|1158]] • [[1159 წელი ირლანდიაში|1159]] • [[1160 წელი ირლანდიაში|1160]] • [[1161 წელი ირლანდიაში|1161]] • [[1162 წელი ირლანდიაში|1162]] • [[1163 წელი ირლანდიაში|1163]] • [[1164 წელი ირლანდიაში|1164]] • [[1165 წელი ირლანდიაში|1165]] • [[1166 წელი ირლანდიაში|1166]] • [[1167 წელი ირლანდიაში|1167]] • [[1168 წელი ირლანდიაში|1168]] • [[1169 წელი ირლანდიაში|1169]] • [[1170 წელი ირლანდიაში|1170]] • [[1171 წელი ირლანდიაში|1171]] • [[1172 წელი ირლანდიაში|1172]] • [[1173 წელი ირლანდიაში|1173]] • [[1174 წელი ირლანდიაში|1174]] • [[1175 წელი ირლანდიაში|1175]] • [[1176 წელი ირლანდიაში|1176]] • [[1177 წელი ირლანდიაში|1177]] • [[1178 წელი ირლანდიაში|1178]] • [[1179 წელი ირლანდიაში|1179]] • [[1180 წელი ირლანდიაში|1180]] • [[1181 წელი ირლანდიაში|1181]] • [[1182 წელი ირლანდიაში|1182]] • [[1183 წელი ირლანდიაში|1183]] • [[1184 წელი ირლანდიაში|1184]] • [[1185 წელი ირლანდიაში|1185]] • [[1186 წელი ირლანდიაში|1186]] • [[1187 წელი ირლანდიაში|1187]] • [[1188 წელი ირლანდიაში|1188]] • [[1189 წელი ირლანდიაში|1189]] • [[1190 წელი ირლანდიაში|1190]] • [[1191 წელი ირლანდიაში|1191]] • [[1192 წელი ირლანდიაში|1192]] • [[1193 წელი ირლანდიაში|1193]] • [[1194 წელი ირლანდიაში|1194]] • [[1195 წელი ირლანდიაში|1195]] • [[1196 წელი ირლანდიაში|1196]] • [[1197 წელი ირლანდიაში|1197]] • [[1198 წელი ირლანდიაში|1198]] • [[1199 წელი ირლანდიაში|1199]] • [[1200 წელი ირლანდიაში|1200]] |ჯგუფი2 = XIII საუკუნე |სია2 = [[1201 წელი ირლანდიაში|1201]] • [[1202 წელი ირლანდიაში|1202]] • [[1203 წელი ირლანდიაში|1203]] • [[1204 წელი ირლანდიაში|1204]] • [[1205 წელი ირლანდიაში|1205]] • [[1206 წელი ირლანდიაში|1206]] • [[1207 წელი ირლანდიაში|1207]] • [[1208 წელი ირლანდიაში|1208]] • [[1209 წელი ირლანდიაში|1209]] • [[1210 წელი ირლანდიაში|1210]] • [[1211 წელი ირლანდიაში|1211]] • [[1212 წელი ირლანდიაში|1212]] • [[1213 წელი ირლანდიაში|1213]] • [[1214 წელი ირლანდიაში|1214]] • [[1215 წელი ირლანდიაში|1215]] • [[1216 წელი ირლანდიაში|1216]] • [[1217 წელი ირლანდიაში|1217]] • [[1218 წელი ირლანდიაში|1218]] • [[1219 წელი ირლანდიაში|1219]] • [[1220 წელი ირლანდიაში|1220]] • [[1221 წელი ირლანდიაში|1221]] • [[1222 წელი ირლანდიაში|1222]] • [[1223 წელი ირლანდიაში|1223]] • [[1224 წელი ირლანდიაში|1224]] •[[1225 წელი ირლანდიაში|1225]] • [[1226 წელი ირლანდიაში|1226]] • [[1227 წელი ირლანდიაში|1227]] • [[1228 წელი ირლანდიაში|1228]] • [[1229 წელი ირლანდიაში|1229]] • [[1230 წელი ირლანდიაში|1230]] • [[1231 წელი ირლანდიაში|1231]] • [[1232 წელი ირლანდიაში|1232]] • [[1233 წელი ირლანდიაში|1233]] • [[1234 წელი ირლანდიაში|1234]] • [[1235 წელი ირლანდიაში|1235]] • [[1236 წელი ირლანდიაში|1236]] • [[1237 წელი ირლანდიაში|1237]] • [[1238 წელი ირლანდიაში|1238]] • [[1239 წელი ირლანდიაში|1239]] • [[1240 წელი ირლანდიაში|1240]] • [[1241 წელი ირლანდიაში|1241]] • [[1242 წელი ირლანდიაში|1242]] • [[1243 წელი ირლანდიაში|1243]] • [[1244 წელი ირლანდიაში|1244]] • [[1245 წელი ირლანდიაში|1245]] • [[1246 წელი ირლანდიაში|1246]] • [[1247 წელი ირლანდიაში|1247]] • [[1248 წელი ირლანდიაში|1248]] • [[1249 წელი ირლანდიაში|1249]] • [[1250 წელი ირლანდიაში|1250]] • [[1251 წელი ირლანდიაში|1251]] • [[1252 წელი ირლანდიაში|1252]] • [[1253 წელი ირლანდიაში|1253]] • [[1254 წელი ირლანდიაში|1254]] • [[1255 წელი ირლანდიაში|1255]] • [[1256 წელი ირლანდიაში|1256]] • [[1257 წელი ირლანდიაში|1257]] • [[1258 წელი ირლანდიაში|1258]] • [[1259 წელი ირლანდიაში|1259]] • [[1260 წელი ირლანდიაში|1260]] • [[1261 წელი ირლანდიაში|1261]] • [[1262 წელი ირლანდიაში|1262]] • [[1263 წელი ირლანდიაში|1263]] • [[1264 წელი ირლანდიაში|1264]] • [[1265 წელი ირლანდიაში|1265]] • [[1266 წელი ირლანდიაში|1266]] • [[1267 წელი ირლანდიაში|1267]] • [[1268 წელი ირლანდიაში|1268]] • [[1269 წელი ირლანდიაში|1269]] • [[1270 წელი ირლანდიაში|1270]] • [[1271 წელი ირლანდიაში|1271]] • [[1272 წელი ირლანდიაში|1272]] • [[1273 წელი ირლანდიაში|1273]] • [[1274 წელი ირლანდიაში|1274]] • [[1275 წელი ირლანდიაში|1275]] • [[1276 წელი ირლანდიაში|1276]] • [[1277 წელი ირლანდიაში|1277]] • [[1278 წელი ირლანდიაში|1278]] • [[1279 წელი ირლანდიაში|1279]] • [[1280 წელი ირლანდიაში|1280]] • [[1281 წელი ირლანდიაში|1281]] • [[1282 წელი ირლანდიაში|1282]] • [[1283 წელი ირლანდიაში|1283]] • [[1284 წელი ირლანდიაში|1284]] • [[1285 წელი ირლანდიაში|1285]] • [[1286 წელი ირლანდიაში|1286]] • [[1287 წელი ირლანდიაში|1287]] • [[1288 წელი ირლანდიაში|1288]] • [[1289 წელი ირლანდიაში|1289]] • [[1290 წელი ირლანდიაში|1290]] • [[1291 წელი ირლანდიაში|1291]] • [[1292 წელი ირლანდიაში|1292]] • [[1293 წელი ირლანდიაში|1293]] • [[1294 წელი ირლანდიაში|1294]] • [[1295 წელი ირლანდიაში|1295]] • [[1296 წელი ირლანდიაში|1296]] • [[1297 წელი ირლანდიაში|1297]] • [[1298 წელი ირლანდიაში|1298]] • [[1299 წელი ირლანდიაში|1299]] • [[1300 წელი ირლანდიაში|1300]] |ჯგუფი3 = XIV საუკუნე |სია3 = [[1301 წელი ირლანდიაში|1301]] • [[1302 წელი ირლანდიაში|1302]] • [[1303 წელი ირლანდიაში|1303]] • [[1304 წელი ირლანდიაში|1304]] • [[1305 წელი ირლანდიაში|1305]] • [[1306 წელი ირლანდიაში|1306]] • [[1307 წელი ირლანდიაში|1307]] • [[1308 წელი ირლანდიაში|1308]] • [[1309 წელი ირლანდიაში|1309]] • [[1310 წელი ირლანდიაში|1310]] • [[1311 წელი ირლანდიაში|1311]] • [[1312 წელი ირლანდიაში|1312]] • [[1313 წელი ირლანდიაში|1313]] • [[1314 წელი ირლანდიაში|1314]] • [[1315 წელი ირლანდიაში|1315]] • [[1316 წელი ირლანდიაში|1316]] • [[1317 წელი ირლანდიაში|1317]] • [[1318 წელი ირლანდიაში|1318]] • [[1319 წელი ირლანდიაში|1319]] • [[1320 წელი ირლანდიაში|1320]] • [[1321 წელი ირლანდიაში|1321]] • [[1322 წელი ირლანდიაში|1322]] • [[1323 წელი ირლანდიაში|1323]] • [[1324 წელი ირლანდიაში|1324]] • [[1325 წელი ირლანდიაში|1325]] • [[1326 წელი ირლანდიაში|1326]] • [[1327 წელი ირლანდიაში|1327]] • [[1328 წელი ირლანდიაში|1328]] • [[1329 წელი ირლანდიაში|1329]] • [[1330 წელი ირლანდიაში|1330]] • 1131 • 1132 • 1133 • 1134 • 1135 1136 • 1137 • 1138 • 1139 • 1140 ••••••••••••••• |ჯგუფი4 = XV საუკუნე |სია4 = 1401 |ჯგუფი5 = XVI საუკუნე |სია5 = 1501 |ჯგუფი6 = XVII საუკუნე |სია6 = 1601 |ჯგუფი7 = XVIII |სია7 = 1701 |ჯგუფი8 = XIX |სია8 =1801 |ჯგუფი9 = XX |სია9 = 1901 |ჯგუფი10 = XXI |სია10 = [[2001 წელი ირლანდიაში|2001]] • [[2002 წელი ირლანდიაში|2002]] • [[2003 წელი ირლანდიაში|2003]] • [[2004 წელი ირლანდიაში|2004]] • [[2005 წელი ირლანდიაში|2005]] • [[2006 წელი ირლანდიაში|2006]] • [[2007 წელი ირლანდიაში|2007]] • [[2008 წელი ირლანდიაში|2008]] • [[2009 წელი ირლანდიაში|2009]] • 2010 • 2011 • 2012 • 2013 • 2014 • 2015 • 2016 • 2017 • 2018 • 2019 • 2020 • 2021 • 2022 • 2023 • 2024 • 2025 • 2026 |ქვედა = }} eag56g7j5h3t93hil0peeq0taey8g8u 5564253 5564250 2026-10-23T18:11:25Z ლაზარე ზანგური 170233 /* ტეტრაპოდი */ 5564253 wikitext text/x-wiki {{ნავდაფა |სახელი = ევოლუციური ბიოლოგია |სათაური = ევოლუციური ბიოლოგია |სურათი = |ზედა = |ჯგუფი1 = ევოლუცია |სია1 = [[აბიოგენეზი]], [[ადაპტაცია]], [[ადაპტიური რადიაცია]], [[ალტრუიზმი (ბიოლოგია)]], მოტყუებაორმხრივიბოლდუინის ეფექტიკლადისტიკაკოევოლუცია მუტუალიზმისაერთო წარმოშობაკონვერგენციადივერგენციასიცოცხლის უძველესი ცნობილი ფორმებიევოლუციის მტკიცებულებაევოლუციური შეიარაღების რბოლაევოლუციური ზეწოლაექსტრაპტაციაგადაშენება ღონისძიებაჰომოლოგიაბოლო უნივერსალური საერთო წინაპარიმაკროევოლუციამიკროევოლუციაშეუსაბამობაარაადაპტური გამოსხივებასიცოცხლის წარმოშობაპანსპერმიაპარალელური ევოლუციაპლეიოტროპიასიგნალიზაციის თეორია ჰანდიკაპის პრინციპისპეციფიკაცია სახეობებისახეობების კომპლექსიტაქსონომიაკომპრომისიშერჩევის ერთეული ევოლუციის გენზე ორიენტირებული ხედვა |ჯგუფი2 = პოპულაციური გენეტიკა |სია2 = [[ხელოვნური გადარჩევა]], [[ბიომრავალფეროვნება]], ევოლუციური შემოჭრის ანალიზიევოლუციურად სტაბილური სტრატეგიაფიშერის პრინციპიფიტნესი ინკლუზიურიგენის ნაკადინათესავების შერჩევა ინბრიდინგის თავიდან აცილებანათესავების ამოცნობამშობლის ინვესტიციამშობელ-შთამომავლის კონფლიქტიმუტაციანეიტრალური ევოლუცია გენეტიკური დრიფტიმოსახლეობაბუნებრივი გადარჩევასექსუალური დიმორფიზმისექსუალური სელექცია ყვავილოვანი მცენარეებისოკოებიპარტნიორის არჩევანისოციალური შერჩევატრივერს-ვილარდის ჰიპოთეზავარიაცია |ჯგუფი3 = განვითარება |სია3 = ასი ათასი |ჯგუფი4 = ტაქსონები |სია4 = ... |ჯგუფი30 = |სია30 = |ქვედა = }} ==[[ტეტრაპოდი]]== განვითარება პოპულაციური გენეტიკა {{ნავდაფა |სახელი = წლები ირლანდიაში (1101 - დღემდე) |სათაური = წლები ირლანდიაში (1101 - დღემდე) |სურათი = |ზედა = |ჯგუფი1 = XII საუკუნე |სია1 = [[1101 წელი ირლანდიაში|1101]] • [[1102 წელი ირლანდიაში|1102]] • [[1103 წელი ირლანდიაში|1103]] • [[1104 წელი ირლანდიაში|1104]] • [[1105 წელი ირლანდიაში|1105]] • [[1106 წელი ირლანდიაში|1106]] • [[1107 წელი ირლანდიაში|1107]] • [[1108 წელი ირლანდიაში|1108]] • [[1109 წელი ირლანდიაში|1109]] • [[1110 წელი ირლანდიაში|1110]] • [[1111 წელი ირლანდიაში|1111]] • [[1112 წელი ირლანდიაში|1112]] • [[1113 წელი ირლანდიაში|1113]] • [[1114 წელი ირლანდიაში|1114]] • [[1115 წელი ირლანდიაში|1115]] • [[1116 წელი ირლანდიაში|1116]] • [[1117 წელი ირლანდიაში|1117]] • [[1118 წელი ირლანდიაში|1118]] • [[1119 წელი ირლანდიაში|1119]] • [[1120 წელი ირლანდიაში|1120]] • [[1121 წელი ირლანდიაში|1121]] • [[1122 წელი ირლანდიაში|1122]] • [[1123 წელი ირლანდიაში|1123]] • [[1124 წელი ირლანდიაში|1124]] •[[1125 წელი ირლანდიაში|1125]] • [[1126 წელი ირლანდიაში|1126]] • [[1127 წელი ირლანდიაში|1127]] • [[1128 წელი ირლანდიაში|1128]] • [[1129 წელი ირლანდიაში|1129]] • [[1130 წელი ირლანდიაში|1130]] • [[1131 წელი ირლანდიაში|1131]] • [[1132 წელი ირლანდიაში|1132]] • [[1133 წელი ირლანდიაში|1133]] • [[1134 წელი ირლანდიაში|1134]] • [[1135 წელი ირლანდიაში|1135]] • [[1136 წელი ირლანდიაში|1136]] • [[1137 წელი ირლანდიაში|1137]] • [[1138 წელი ირლანდიაში|1138]] • [[1139 წელი ირლანდიაში|1139]] • [[1140 წელი ირლანდიაში|1140]] • [[1141 წელი ირლანდიაში|1141]] • [[1142 წელი ირლანდიაში|1142]] • [[1143 წელი ირლანდიაში|1143]] • [[1144 წელი ირლანდიაში|1144]] • [[1145 წელი ირლანდიაში|1145]] • [[1146 წელი ირლანდიაში|1146]] • [[1147 წელი ირლანდიაში|1147]] • [[1148 წელი ირლანდიაში|1148]] • [[1149 წელი ირლანდიაში|1149]] • [[1150 წელი ირლანდიაში|1150]] • [[1151 წელი ირლანდიაში|1151]] • [[1152 წელი ირლანდიაში|1152]] • [[1153 წელი ირლანდიაში|1153]] • [[1154 წელი ირლანდიაში|1154]] • [[1155 წელი ირლანდიაში|1155]] • [[1156 წელი ირლანდიაში|1156]] • [[1157 წელი ირლანდიაში|1157]] • [[1158 წელი ირლანდიაში|1158]] • [[1159 წელი ირლანდიაში|1159]] • [[1160 წელი ირლანდიაში|1160]] • [[1161 წელი ირლანდიაში|1161]] • [[1162 წელი ირლანდიაში|1162]] • [[1163 წელი ირლანდიაში|1163]] • [[1164 წელი ირლანდიაში|1164]] • [[1165 წელი ირლანდიაში|1165]] • [[1166 წელი ირლანდიაში|1166]] • [[1167 წელი ირლანდიაში|1167]] • [[1168 წელი ირლანდიაში|1168]] • [[1169 წელი ირლანდიაში|1169]] • [[1170 წელი ირლანდიაში|1170]] • [[1171 წელი ირლანდიაში|1171]] • [[1172 წელი ირლანდიაში|1172]] • [[1173 წელი ირლანდიაში|1173]] • [[1174 წელი ირლანდიაში|1174]] • [[1175 წელი ირლანდიაში|1175]] • [[1176 წელი ირლანდიაში|1176]] • [[1177 წელი ირლანდიაში|1177]] • [[1178 წელი ირლანდიაში|1178]] • [[1179 წელი ირლანდიაში|1179]] • [[1180 წელი ირლანდიაში|1180]] • [[1181 წელი ირლანდიაში|1181]] • [[1182 წელი ირლანდიაში|1182]] • [[1183 წელი ირლანდიაში|1183]] • [[1184 წელი ირლანდიაში|1184]] • [[1185 წელი ირლანდიაში|1185]] • [[1186 წელი ირლანდიაში|1186]] • [[1187 წელი ირლანდიაში|1187]] • [[1188 წელი ირლანდიაში|1188]] • [[1189 წელი ირლანდიაში|1189]] • [[1190 წელი ირლანდიაში|1190]] • [[1191 წელი ირლანდიაში|1191]] • [[1192 წელი ირლანდიაში|1192]] • [[1193 წელი ირლანდიაში|1193]] • [[1194 წელი ირლანდიაში|1194]] • [[1195 წელი ირლანდიაში|1195]] • [[1196 წელი ირლანდიაში|1196]] • [[1197 წელი ირლანდიაში|1197]] • [[1198 წელი ირლანდიაში|1198]] • [[1199 წელი ირლანდიაში|1199]] • [[1200 წელი ირლანდიაში|1200]] |ჯგუფი2 = XIII საუკუნე |სია2 = [[1201 წელი ირლანდიაში|1201]] • [[1202 წელი ირლანდიაში|1202]] • [[1203 წელი ირლანდიაში|1203]] • [[1204 წელი ირლანდიაში|1204]] • [[1205 წელი ირლანდიაში|1205]] • [[1206 წელი ირლანდიაში|1206]] • [[1207 წელი ირლანდიაში|1207]] • [[1208 წელი ირლანდიაში|1208]] • [[1209 წელი ირლანდიაში|1209]] • [[1210 წელი ირლანდიაში|1210]] • [[1211 წელი ირლანდიაში|1211]] • [[1212 წელი ირლანდიაში|1212]] • [[1213 წელი ირლანდიაში|1213]] • [[1214 წელი ირლანდიაში|1214]] • [[1215 წელი ირლანდიაში|1215]] • [[1216 წელი ირლანდიაში|1216]] • [[1217 წელი ირლანდიაში|1217]] • [[1218 წელი ირლანდიაში|1218]] • [[1219 წელი ირლანდიაში|1219]] • [[1220 წელი ირლანდიაში|1220]] • [[1221 წელი ირლანდიაში|1221]] • [[1222 წელი ირლანდიაში|1222]] • [[1223 წელი ირლანდიაში|1223]] • [[1224 წელი ირლანდიაში|1224]] •[[1225 წელი ირლანდიაში|1225]] • [[1226 წელი ირლანდიაში|1226]] • [[1227 წელი ირლანდიაში|1227]] • [[1228 წელი ირლანდიაში|1228]] • [[1229 წელი ირლანდიაში|1229]] • [[1230 წელი ირლანდიაში|1230]] • [[1231 წელი ირლანდიაში|1231]] • [[1232 წელი ირლანდიაში|1232]] • [[1233 წელი ირლანდიაში|1233]] • [[1234 წელი ირლანდიაში|1234]] • [[1235 წელი ირლანდიაში|1235]] • [[1236 წელი ირლანდიაში|1236]] • [[1237 წელი ირლანდიაში|1237]] • [[1238 წელი ირლანდიაში|1238]] • [[1239 წელი ირლანდიაში|1239]] • [[1240 წელი ირლანდიაში|1240]] • [[1241 წელი ირლანდიაში|1241]] • [[1242 წელი ირლანდიაში|1242]] • [[1243 წელი ირლანდიაში|1243]] • [[1244 წელი ირლანდიაში|1244]] • [[1245 წელი ირლანდიაში|1245]] • [[1246 წელი ირლანდიაში|1246]] • [[1247 წელი ირლანდიაში|1247]] • [[1248 წელი ირლანდიაში|1248]] • [[1249 წელი ირლანდიაში|1249]] • [[1250 წელი ირლანდიაში|1250]] • [[1251 წელი ირლანდიაში|1251]] • [[1252 წელი ირლანდიაში|1252]] • [[1253 წელი ირლანდიაში|1253]] • [[1254 წელი ირლანდიაში|1254]] • [[1255 წელი ირლანდიაში|1255]] • [[1256 წელი ირლანდიაში|1256]] • [[1257 წელი ირლანდიაში|1257]] • [[1258 წელი ირლანდიაში|1258]] • [[1259 წელი ირლანდიაში|1259]] • [[1260 წელი ირლანდიაში|1260]] • [[1261 წელი ირლანდიაში|1261]] • [[1262 წელი ირლანდიაში|1262]] • [[1263 წელი ირლანდიაში|1263]] • [[1264 წელი ირლანდიაში|1264]] • [[1265 წელი ირლანდიაში|1265]] • [[1266 წელი ირლანდიაში|1266]] • [[1267 წელი ირლანდიაში|1267]] • [[1268 წელი ირლანდიაში|1268]] • [[1269 წელი ირლანდიაში|1269]] • [[1270 წელი ირლანდიაში|1270]] • [[1271 წელი ირლანდიაში|1271]] • [[1272 წელი ირლანდიაში|1272]] • [[1273 წელი ირლანდიაში|1273]] • [[1274 წელი ირლანდიაში|1274]] • [[1275 წელი ირლანდიაში|1275]] • [[1276 წელი ირლანდიაში|1276]] • [[1277 წელი ირლანდიაში|1277]] • [[1278 წელი ირლანდიაში|1278]] • [[1279 წელი ირლანდიაში|1279]] • [[1280 წელი ირლანდიაში|1280]] • [[1281 წელი ირლანდიაში|1281]] • [[1282 წელი ირლანდიაში|1282]] • [[1283 წელი ირლანდიაში|1283]] • [[1284 წელი ირლანდიაში|1284]] • [[1285 წელი ირლანდიაში|1285]] • [[1286 წელი ირლანდიაში|1286]] • [[1287 წელი ირლანდიაში|1287]] • [[1288 წელი ირლანდიაში|1288]] • [[1289 წელი ირლანდიაში|1289]] • [[1290 წელი ირლანდიაში|1290]] • [[1291 წელი ირლანდიაში|1291]] • [[1292 წელი ირლანდიაში|1292]] • [[1293 წელი ირლანდიაში|1293]] • [[1294 წელი ირლანდიაში|1294]] • [[1295 წელი ირლანდიაში|1295]] • [[1296 წელი ირლანდიაში|1296]] • [[1297 წელი ირლანდიაში|1297]] • [[1298 წელი ირლანდიაში|1298]] • [[1299 წელი ირლანდიაში|1299]] • [[1300 წელი ირლანდიაში|1300]] |ჯგუფი3 = XIV საუკუნე |სია3 = [[1301 წელი ირლანდიაში|1301]] • [[1302 წელი ირლანდიაში|1302]] • [[1303 წელი ირლანდიაში|1303]] • [[1304 წელი ირლანდიაში|1304]] • [[1305 წელი ირლანდიაში|1305]] • [[1306 წელი ირლანდიაში|1306]] • [[1307 წელი ირლანდიაში|1307]] • [[1308 წელი ირლანდიაში|1308]] • [[1309 წელი ირლანდიაში|1309]] • [[1310 წელი ირლანდიაში|1310]] • [[1311 წელი ირლანდიაში|1311]] • [[1312 წელი ირლანდიაში|1312]] • [[1313 წელი ირლანდიაში|1313]] • [[1314 წელი ირლანდიაში|1314]] • [[1315 წელი ირლანდიაში|1315]] • [[1316 წელი ირლანდიაში|1316]] • [[1317 წელი ირლანდიაში|1317]] • [[1318 წელი ირლანდიაში|1318]] • [[1319 წელი ირლანდიაში|1319]] • [[1320 წელი ირლანდიაში|1320]] • [[1321 წელი ირლანდიაში|1321]] • [[1322 წელი ირლანდიაში|1322]] • [[1323 წელი ირლანდიაში|1323]] • [[1324 წელი ირლანდიაში|1324]] • [[1325 წელი ირლანდიაში|1325]] • [[1326 წელი ირლანდიაში|1326]] • [[1327 წელი ირლანდიაში|1327]] • [[1328 წელი ირლანდიაში|1328]] • [[1329 წელი ირლანდიაში|1329]] • [[1330 წელი ირლანდიაში|1330]] • 1131 • 1132 • 1133 • 1134 • 1135 1136 • 1137 • 1138 • 1139 • 1140 ••••••••••••••• |ჯგუფი4 = XV საუკუნე |სია4 = 1401 |ჯგუფი5 = XVI საუკუნე |სია5 = 1501 |ჯგუფი6 = XVII საუკუნე |სია6 = 1601 |ჯგუფი7 = XVIII |სია7 = 1701 |ჯგუფი8 = XIX |სია8 =1801 |ჯგუფი9 = XX |სია9 = 1901 |ჯგუფი10 = XXI |სია10 = [[2001 წელი ირლანდიაში|2001]] • [[2002 წელი ირლანდიაში|2002]] • [[2003 წელი ირლანდიაში|2003]] • [[2004 წელი ირლანდიაში|2004]] • [[2005 წელი ირლანდიაში|2005]] • [[2006 წელი ირლანდიაში|2006]] • [[2007 წელი ირლანდიაში|2007]] • [[2008 წელი ირლანდიაში|2008]] • [[2009 წელი ირლანდიაში|2009]] • [[2010 წელი ირლანდიაში|2010]] • [[2011 წელი ირლანდიაში|2011]] • [[2012 წელი ირლანდიაში|2012]] • [[2013 წელი ირლანდიაში|2013]] • [[2014 წელი ირლანდიაში|2014]] • [[2015 წელი ირლანდიაში|2015]] • 2016 • 2017 • 2018 • 2019 • 2020 • 2021 • 2022 • 2023 • 2024 • 2025 • 2026 |ქვედა = }} 1er734msotqe0jk6t69xn3jrqz4m859 5564257 5564253 2026-10-23T18:13:25Z ლაზარე ზანგური 170233 /* ტეტრაპოდი */ 5564257 wikitext text/x-wiki {{ნავდაფა |სახელი = ევოლუციური ბიოლოგია |სათაური = ევოლუციური ბიოლოგია |სურათი = |ზედა = |ჯგუფი1 = ევოლუცია |სია1 = [[აბიოგენეზი]], [[ადაპტაცია]], [[ადაპტიური რადიაცია]], [[ალტრუიზმი (ბიოლოგია)]], მოტყუებაორმხრივიბოლდუინის ეფექტიკლადისტიკაკოევოლუცია მუტუალიზმისაერთო წარმოშობაკონვერგენციადივერგენციასიცოცხლის უძველესი ცნობილი ფორმებიევოლუციის მტკიცებულებაევოლუციური შეიარაღების რბოლაევოლუციური ზეწოლაექსტრაპტაციაგადაშენება ღონისძიებაჰომოლოგიაბოლო უნივერსალური საერთო წინაპარიმაკროევოლუციამიკროევოლუციაშეუსაბამობაარაადაპტური გამოსხივებასიცოცხლის წარმოშობაპანსპერმიაპარალელური ევოლუციაპლეიოტროპიასიგნალიზაციის თეორია ჰანდიკაპის პრინციპისპეციფიკაცია სახეობებისახეობების კომპლექსიტაქსონომიაკომპრომისიშერჩევის ერთეული ევოლუციის გენზე ორიენტირებული ხედვა |ჯგუფი2 = პოპულაციური გენეტიკა |სია2 = [[ხელოვნური გადარჩევა]], [[ბიომრავალფეროვნება]], ევოლუციური შემოჭრის ანალიზიევოლუციურად სტაბილური სტრატეგიაფიშერის პრინციპიფიტნესი ინკლუზიურიგენის ნაკადინათესავების შერჩევა ინბრიდინგის თავიდან აცილებანათესავების ამოცნობამშობლის ინვესტიციამშობელ-შთამომავლის კონფლიქტიმუტაციანეიტრალური ევოლუცია გენეტიკური დრიფტიმოსახლეობაბუნებრივი გადარჩევასექსუალური დიმორფიზმისექსუალური სელექცია ყვავილოვანი მცენარეებისოკოებიპარტნიორის არჩევანისოციალური შერჩევატრივერს-ვილარდის ჰიპოთეზავარიაცია |ჯგუფი3 = განვითარება |სია3 = ასი ათასი |ჯგუფი4 = ტაქსონები |სია4 = ... |ჯგუფი30 = |სია30 = |ქვედა = }} ==[[ტეტრაპოდი]]== განვითარება პოპულაციური გენეტიკა {{ნავდაფა |სახელი = წლები ირლანდიაში (1101 - დღემდე) |სათაური = წლები ირლანდიაში (1101 - დღემდე) |სურათი = |ზედა = |ჯგუფი1 = XII საუკუნე |სია1 = [[1101 წელი ირლანდიაში|1101]] • [[1102 წელი ირლანდიაში|1102]] • [[1103 წელი ირლანდიაში|1103]] • [[1104 წელი ირლანდიაში|1104]] • [[1105 წელი ირლანდიაში|1105]] • [[1106 წელი ირლანდიაში|1106]] • [[1107 წელი ირლანდიაში|1107]] • [[1108 წელი ირლანდიაში|1108]] • [[1109 წელი ირლანდიაში|1109]] • [[1110 წელი ირლანდიაში|1110]] • [[1111 წელი ირლანდიაში|1111]] • [[1112 წელი ირლანდიაში|1112]] • [[1113 წელი ირლანდიაში|1113]] • [[1114 წელი ირლანდიაში|1114]] • [[1115 წელი ირლანდიაში|1115]] • [[1116 წელი ირლანდიაში|1116]] • [[1117 წელი ირლანდიაში|1117]] • [[1118 წელი ირლანდიაში|1118]] • [[1119 წელი ირლანდიაში|1119]] • [[1120 წელი ირლანდიაში|1120]] • [[1121 წელი ირლანდიაში|1121]] • [[1122 წელი ირლანდიაში|1122]] • [[1123 წელი ირლანდიაში|1123]] • [[1124 წელი ირლანდიაში|1124]] •[[1125 წელი ირლანდიაში|1125]] • [[1126 წელი ირლანდიაში|1126]] • [[1127 წელი ირლანდიაში|1127]] • [[1128 წელი ირლანდიაში|1128]] • [[1129 წელი ირლანდიაში|1129]] • [[1130 წელი ირლანდიაში|1130]] • [[1131 წელი ირლანდიაში|1131]] • [[1132 წელი ირლანდიაში|1132]] • [[1133 წელი ირლანდიაში|1133]] • [[1134 წელი ირლანდიაში|1134]] • [[1135 წელი ირლანდიაში|1135]] • [[1136 წელი ირლანდიაში|1136]] • [[1137 წელი ირლანდიაში|1137]] • [[1138 წელი ირლანდიაში|1138]] • [[1139 წელი ირლანდიაში|1139]] • [[1140 წელი ირლანდიაში|1140]] • [[1141 წელი ირლანდიაში|1141]] • [[1142 წელი ირლანდიაში|1142]] • [[1143 წელი ირლანდიაში|1143]] • [[1144 წელი ირლანდიაში|1144]] • [[1145 წელი ირლანდიაში|1145]] • [[1146 წელი ირლანდიაში|1146]] • [[1147 წელი ირლანდიაში|1147]] • [[1148 წელი ირლანდიაში|1148]] • [[1149 წელი ირლანდიაში|1149]] • [[1150 წელი ირლანდიაში|1150]] • [[1151 წელი ირლანდიაში|1151]] • [[1152 წელი ირლანდიაში|1152]] • [[1153 წელი ირლანდიაში|1153]] • [[1154 წელი ირლანდიაში|1154]] • [[1155 წელი ირლანდიაში|1155]] • [[1156 წელი ირლანდიაში|1156]] • [[1157 წელი ირლანდიაში|1157]] • [[1158 წელი ირლანდიაში|1158]] • [[1159 წელი ირლანდიაში|1159]] • [[1160 წელი ირლანდიაში|1160]] • [[1161 წელი ირლანდიაში|1161]] • [[1162 წელი ირლანდიაში|1162]] • [[1163 წელი ირლანდიაში|1163]] • [[1164 წელი ირლანდიაში|1164]] • [[1165 წელი ირლანდიაში|1165]] • [[1166 წელი ირლანდიაში|1166]] • [[1167 წელი ირლანდიაში|1167]] • [[1168 წელი ირლანდიაში|1168]] • [[1169 წელი ირლანდიაში|1169]] • [[1170 წელი ირლანდიაში|1170]] • [[1171 წელი ირლანდიაში|1171]] • [[1172 წელი ირლანდიაში|1172]] • [[1173 წელი ირლანდიაში|1173]] • [[1174 წელი ირლანდიაში|1174]] • [[1175 წელი ირლანდიაში|1175]] • [[1176 წელი ირლანდიაში|1176]] • [[1177 წელი ირლანდიაში|1177]] • [[1178 წელი ირლანდიაში|1178]] • [[1179 წელი ირლანდიაში|1179]] • [[1180 წელი ირლანდიაში|1180]] • [[1181 წელი ირლანდიაში|1181]] • [[1182 წელი ირლანდიაში|1182]] • [[1183 წელი ირლანდიაში|1183]] • [[1184 წელი ირლანდიაში|1184]] • [[1185 წელი ირლანდიაში|1185]] • [[1186 წელი ირლანდიაში|1186]] • [[1187 წელი ირლანდიაში|1187]] • [[1188 წელი ირლანდიაში|1188]] • [[1189 წელი ირლანდიაში|1189]] • [[1190 წელი ირლანდიაში|1190]] • [[1191 წელი ირლანდიაში|1191]] • [[1192 წელი ირლანდიაში|1192]] • [[1193 წელი ირლანდიაში|1193]] • [[1194 წელი ირლანდიაში|1194]] • [[1195 წელი ირლანდიაში|1195]] • [[1196 წელი ირლანდიაში|1196]] • [[1197 წელი ირლანდიაში|1197]] • [[1198 წელი ირლანდიაში|1198]] • [[1199 წელი ირლანდიაში|1199]] • [[1200 წელი ირლანდიაში|1200]] |ჯგუფი2 = XIII საუკუნე |სია2 = [[1201 წელი ირლანდიაში|1201]] • [[1202 წელი ირლანდიაში|1202]] • [[1203 წელი ირლანდიაში|1203]] • [[1204 წელი ირლანდიაში|1204]] • [[1205 წელი ირლანდიაში|1205]] • [[1206 წელი ირლანდიაში|1206]] • [[1207 წელი ირლანდიაში|1207]] • [[1208 წელი ირლანდიაში|1208]] • [[1209 წელი ირლანდიაში|1209]] • [[1210 წელი ირლანდიაში|1210]] • [[1211 წელი ირლანდიაში|1211]] • [[1212 წელი ირლანდიაში|1212]] • [[1213 წელი ირლანდიაში|1213]] • [[1214 წელი ირლანდიაში|1214]] • [[1215 წელი ირლანდიაში|1215]] • [[1216 წელი ირლანდიაში|1216]] • [[1217 წელი ირლანდიაში|1217]] • [[1218 წელი ირლანდიაში|1218]] • [[1219 წელი ირლანდიაში|1219]] • [[1220 წელი ირლანდიაში|1220]] • [[1221 წელი ირლანდიაში|1221]] • [[1222 წელი ირლანდიაში|1222]] • [[1223 წელი ირლანდიაში|1223]] • [[1224 წელი ირლანდიაში|1224]] •[[1225 წელი ირლანდიაში|1225]] • [[1226 წელი ირლანდიაში|1226]] • [[1227 წელი ირლანდიაში|1227]] • [[1228 წელი ირლანდიაში|1228]] • [[1229 წელი ირლანდიაში|1229]] • [[1230 წელი ირლანდიაში|1230]] • [[1231 წელი ირლანდიაში|1231]] • [[1232 წელი ირლანდიაში|1232]] • [[1233 წელი ირლანდიაში|1233]] • [[1234 წელი ირლანდიაში|1234]] • [[1235 წელი ირლანდიაში|1235]] • [[1236 წელი ირლანდიაში|1236]] • [[1237 წელი ირლანდიაში|1237]] • [[1238 წელი ირლანდიაში|1238]] • [[1239 წელი ირლანდიაში|1239]] • [[1240 წელი ირლანდიაში|1240]] • [[1241 წელი ირლანდიაში|1241]] • [[1242 წელი ირლანდიაში|1242]] • [[1243 წელი ირლანდიაში|1243]] • [[1244 წელი ირლანდიაში|1244]] • [[1245 წელი ირლანდიაში|1245]] • [[1246 წელი ირლანდიაში|1246]] • [[1247 წელი ირლანდიაში|1247]] • [[1248 წელი ირლანდიაში|1248]] • [[1249 წელი ირლანდიაში|1249]] • [[1250 წელი ირლანდიაში|1250]] • [[1251 წელი ირლანდიაში|1251]] • [[1252 წელი ირლანდიაში|1252]] • [[1253 წელი ირლანდიაში|1253]] • [[1254 წელი ირლანდიაში|1254]] • [[1255 წელი ირლანდიაში|1255]] • [[1256 წელი ირლანდიაში|1256]] • [[1257 წელი ირლანდიაში|1257]] • [[1258 წელი ირლანდიაში|1258]] • [[1259 წელი ირლანდიაში|1259]] • [[1260 წელი ირლანდიაში|1260]] • [[1261 წელი ირლანდიაში|1261]] • [[1262 წელი ირლანდიაში|1262]] • [[1263 წელი ირლანდიაში|1263]] • [[1264 წელი ირლანდიაში|1264]] • [[1265 წელი ირლანდიაში|1265]] • [[1266 წელი ირლანდიაში|1266]] • [[1267 წელი ირლანდიაში|1267]] • [[1268 წელი ირლანდიაში|1268]] • [[1269 წელი ირლანდიაში|1269]] • [[1270 წელი ირლანდიაში|1270]] • [[1271 წელი ირლანდიაში|1271]] • [[1272 წელი ირლანდიაში|1272]] • [[1273 წელი ირლანდიაში|1273]] • [[1274 წელი ირლანდიაში|1274]] • [[1275 წელი ირლანდიაში|1275]] • [[1276 წელი ირლანდიაში|1276]] • [[1277 წელი ირლანდიაში|1277]] • [[1278 წელი ირლანდიაში|1278]] • [[1279 წელი ირლანდიაში|1279]] • [[1280 წელი ირლანდიაში|1280]] • [[1281 წელი ირლანდიაში|1281]] • [[1282 წელი ირლანდიაში|1282]] • [[1283 წელი ირლანდიაში|1283]] • [[1284 წელი ირლანდიაში|1284]] • [[1285 წელი ირლანდიაში|1285]] • [[1286 წელი ირლანდიაში|1286]] • [[1287 წელი ირლანდიაში|1287]] • [[1288 წელი ირლანდიაში|1288]] • [[1289 წელი ირლანდიაში|1289]] • [[1290 წელი ირლანდიაში|1290]] • [[1291 წელი ირლანდიაში|1291]] • [[1292 წელი ირლანდიაში|1292]] • [[1293 წელი ირლანდიაში|1293]] • [[1294 წელი ირლანდიაში|1294]] • [[1295 წელი ირლანდიაში|1295]] • [[1296 წელი ირლანდიაში|1296]] • [[1297 წელი ირლანდიაში|1297]] • [[1298 წელი ირლანდიაში|1298]] • [[1299 წელი ირლანდიაში|1299]] • [[1300 წელი ირლანდიაში|1300]] |ჯგუფი3 = XIV საუკუნე |სია3 = [[1301 წელი ირლანდიაში|1301]] • [[1302 წელი ირლანდიაში|1302]] • [[1303 წელი ირლანდიაში|1303]] • [[1304 წელი ირლანდიაში|1304]] • [[1305 წელი ირლანდიაში|1305]] • [[1306 წელი ირლანდიაში|1306]] • [[1307 წელი ირლანდიაში|1307]] • [[1308 წელი ირლანდიაში|1308]] • [[1309 წელი ირლანდიაში|1309]] • [[1310 წელი ირლანდიაში|1310]] • [[1311 წელი ირლანდიაში|1311]] • [[1312 წელი ირლანდიაში|1312]] • [[1313 წელი ირლანდიაში|1313]] • [[1314 წელი ირლანდიაში|1314]] • [[1315 წელი ირლანდიაში|1315]] • [[1316 წელი ირლანდიაში|1316]] • [[1317 წელი ირლანდიაში|1317]] • [[1318 წელი ირლანდიაში|1318]] • [[1319 წელი ირლანდიაში|1319]] • [[1320 წელი ირლანდიაში|1320]] • [[1321 წელი ირლანდიაში|1321]] • [[1322 წელი ირლანდიაში|1322]] • [[1323 წელი ირლანდიაში|1323]] • [[1324 წელი ირლანდიაში|1324]] • [[1325 წელი ირლანდიაში|1325]] • [[1326 წელი ირლანდიაში|1326]] • [[1327 წელი ირლანდიაში|1327]] • [[1328 წელი ირლანდიაში|1328]] • [[1329 წელი ირლანდიაში|1329]] • [[1330 წელი ირლანდიაში|1330]] • 1131 • 1132 • 1133 • 1134 • 1135 1136 • 1137 • 1138 • 1139 • 1140 ••••••••••••••• |ჯგუფი4 = XV საუკუნე |სია4 = 1401 |ჯგუფი5 = XVI საუკუნე |სია5 = 1501 |ჯგუფი6 = XVII საუკუნე |სია6 = 1601 |ჯგუფი7 = XVIII |სია7 = 1701 |ჯგუფი8 = XIX |სია8 =1801 |ჯგუფი9 = XX |სია9 = 1901 |ჯგუფი10 = XXI |სია10 = [[2001 წელი ირლანდიაში|2001]] • [[2002 წელი ირლანდიაში|2002]] • [[2003 წელი ირლანდიაში|2003]] • [[2004 წელი ირლანდიაში|2004]] • [[2005 წელი ირლანდიაში|2005]] • [[2006 წელი ირლანდიაში|2006]] • [[2007 წელი ირლანდიაში|2007]] • [[2008 წელი ირლანდიაში|2008]] • [[2009 წელი ირლანდიაში|2009]] • [[2010 წელი ირლანდიაში|2010]] • [[2011 წელი ირლანდიაში|2011]] • [[2012 წელი ირლანდიაში|2012]] • [[2013 წელი ირლანდიაში|2013]] • [[2014 წელი ირლანდიაში|2014]] • [[2015 წელი ირლანდიაში|2015]] • 2016 • 2017 • 2018 • 2019 • 2020 • [[2021 წელი ირლანდიაში|2021]] • [[2022 წელი ირლანდიაში|2022]] • [[2023 წელი ირლანდიაში|2023]] • [[2024 წელი ირლანდიაში|2024]] • [[2025 წელი ირლანდიაში|2025]] • [[2026 წელი ირლანდიაში|2026]] |ქვედა = }} pcpykk1y84iqvg540n7po2enlpv7fh5 5564259 5564257 2026-10-23T18:14:48Z ლაზარე ზანგური 170233 /* ტეტრაპოდი */ 5564259 wikitext text/x-wiki {{ნავდაფა |სახელი = ევოლუციური ბიოლოგია |სათაური = ევოლუციური ბიოლოგია |სურათი = |ზედა = |ჯგუფი1 = ევოლუცია |სია1 = [[აბიოგენეზი]], [[ადაპტაცია]], [[ადაპტიური რადიაცია]], [[ალტრუიზმი (ბიოლოგია)]], მოტყუებაორმხრივიბოლდუინის ეფექტიკლადისტიკაკოევოლუცია მუტუალიზმისაერთო წარმოშობაკონვერგენციადივერგენციასიცოცხლის უძველესი ცნობილი ფორმებიევოლუციის მტკიცებულებაევოლუციური შეიარაღების რბოლაევოლუციური ზეწოლაექსტრაპტაციაგადაშენება ღონისძიებაჰომოლოგიაბოლო უნივერსალური საერთო წინაპარიმაკროევოლუციამიკროევოლუციაშეუსაბამობაარაადაპტური გამოსხივებასიცოცხლის წარმოშობაპანსპერმიაპარალელური ევოლუციაპლეიოტროპიასიგნალიზაციის თეორია ჰანდიკაპის პრინციპისპეციფიკაცია სახეობებისახეობების კომპლექსიტაქსონომიაკომპრომისიშერჩევის ერთეული ევოლუციის გენზე ორიენტირებული ხედვა |ჯგუფი2 = პოპულაციური გენეტიკა |სია2 = [[ხელოვნური გადარჩევა]], [[ბიომრავალფეროვნება]], ევოლუციური შემოჭრის ანალიზიევოლუციურად სტაბილური სტრატეგიაფიშერის პრინციპიფიტნესი ინკლუზიურიგენის ნაკადინათესავების შერჩევა ინბრიდინგის თავიდან აცილებანათესავების ამოცნობამშობლის ინვესტიციამშობელ-შთამომავლის კონფლიქტიმუტაციანეიტრალური ევოლუცია გენეტიკური დრიფტიმოსახლეობაბუნებრივი გადარჩევასექსუალური დიმორფიზმისექსუალური სელექცია ყვავილოვანი მცენარეებისოკოებიპარტნიორის არჩევანისოციალური შერჩევატრივერს-ვილარდის ჰიპოთეზავარიაცია |ჯგუფი3 = განვითარება |სია3 = ასი ათასი |ჯგუფი4 = ტაქსონები |სია4 = ... |ჯგუფი30 = |სია30 = |ქვედა = }} ==[[ტეტრაპოდი]]== განვითარება პოპულაციური გენეტიკა {{ნავდაფა |სახელი = წლები ირლანდიაში (1101 - დღემდე) |სათაური = წლები ირლანდიაში (1101 - დღემდე) |სურათი = |ზედა = |ჯგუფი1 = XII საუკუნე |სია1 = [[1101 წელი ირლანდიაში|1101]] • [[1102 წელი ირლანდიაში|1102]] • [[1103 წელი ირლანდიაში|1103]] • [[1104 წელი ირლანდიაში|1104]] • [[1105 წელი ირლანდიაში|1105]] • [[1106 წელი ირლანდიაში|1106]] • [[1107 წელი ირლანდიაში|1107]] • [[1108 წელი ირლანდიაში|1108]] • [[1109 წელი ირლანდიაში|1109]] • [[1110 წელი ირლანდიაში|1110]] • [[1111 წელი ირლანდიაში|1111]] • [[1112 წელი ირლანდიაში|1112]] • [[1113 წელი ირლანდიაში|1113]] • [[1114 წელი ირლანდიაში|1114]] • [[1115 წელი ირლანდიაში|1115]] • [[1116 წელი ირლანდიაში|1116]] • [[1117 წელი ირლანდიაში|1117]] • [[1118 წელი ირლანდიაში|1118]] • [[1119 წელი ირლანდიაში|1119]] • [[1120 წელი ირლანდიაში|1120]] • [[1121 წელი ირლანდიაში|1121]] • [[1122 წელი ირლანდიაში|1122]] • [[1123 წელი ირლანდიაში|1123]] • [[1124 წელი ირლანდიაში|1124]] •[[1125 წელი ირლანდიაში|1125]] • [[1126 წელი ირლანდიაში|1126]] • [[1127 წელი ირლანდიაში|1127]] • [[1128 წელი ირლანდიაში|1128]] • [[1129 წელი ირლანდიაში|1129]] • [[1130 წელი ირლანდიაში|1130]] • [[1131 წელი ირლანდიაში|1131]] • [[1132 წელი ირლანდიაში|1132]] • [[1133 წელი ირლანდიაში|1133]] • [[1134 წელი ირლანდიაში|1134]] • [[1135 წელი ირლანდიაში|1135]] • [[1136 წელი ირლანდიაში|1136]] • [[1137 წელი ირლანდიაში|1137]] • [[1138 წელი ირლანდიაში|1138]] • [[1139 წელი ირლანდიაში|1139]] • [[1140 წელი ირლანდიაში|1140]] • [[1141 წელი ირლანდიაში|1141]] • [[1142 წელი ირლანდიაში|1142]] • [[1143 წელი ირლანდიაში|1143]] • [[1144 წელი ირლანდიაში|1144]] • [[1145 წელი ირლანდიაში|1145]] • [[1146 წელი ირლანდიაში|1146]] • [[1147 წელი ირლანდიაში|1147]] • [[1148 წელი ირლანდიაში|1148]] • [[1149 წელი ირლანდიაში|1149]] • [[1150 წელი ირლანდიაში|1150]] • [[1151 წელი ირლანდიაში|1151]] • [[1152 წელი ირლანდიაში|1152]] • [[1153 წელი ირლანდიაში|1153]] • [[1154 წელი ირლანდიაში|1154]] • [[1155 წელი ირლანდიაში|1155]] • [[1156 წელი ირლანდიაში|1156]] • [[1157 წელი ირლანდიაში|1157]] • [[1158 წელი ირლანდიაში|1158]] • [[1159 წელი ირლანდიაში|1159]] • [[1160 წელი ირლანდიაში|1160]] • [[1161 წელი ირლანდიაში|1161]] • [[1162 წელი ირლანდიაში|1162]] • [[1163 წელი ირლანდიაში|1163]] • [[1164 წელი ირლანდიაში|1164]] • [[1165 წელი ირლანდიაში|1165]] • [[1166 წელი ირლანდიაში|1166]] • [[1167 წელი ირლანდიაში|1167]] • [[1168 წელი ირლანდიაში|1168]] • [[1169 წელი ირლანდიაში|1169]] • [[1170 წელი ირლანდიაში|1170]] • [[1171 წელი ირლანდიაში|1171]] • [[1172 წელი ირლანდიაში|1172]] • [[1173 წელი ირლანდიაში|1173]] • [[1174 წელი ირლანდიაში|1174]] • [[1175 წელი ირლანდიაში|1175]] • [[1176 წელი ირლანდიაში|1176]] • [[1177 წელი ირლანდიაში|1177]] • [[1178 წელი ირლანდიაში|1178]] • [[1179 წელი ირლანდიაში|1179]] • [[1180 წელი ირლანდიაში|1180]] • [[1181 წელი ირლანდიაში|1181]] • [[1182 წელი ირლანდიაში|1182]] • [[1183 წელი ირლანდიაში|1183]] • [[1184 წელი ირლანდიაში|1184]] • [[1185 წელი ირლანდიაში|1185]] • [[1186 წელი ირლანდიაში|1186]] • [[1187 წელი ირლანდიაში|1187]] • [[1188 წელი ირლანდიაში|1188]] • [[1189 წელი ირლანდიაში|1189]] • [[1190 წელი ირლანდიაში|1190]] • [[1191 წელი ირლანდიაში|1191]] • [[1192 წელი ირლანდიაში|1192]] • [[1193 წელი ირლანდიაში|1193]] • [[1194 წელი ირლანდიაში|1194]] • [[1195 წელი ირლანდიაში|1195]] • [[1196 წელი ირლანდიაში|1196]] • [[1197 წელი ირლანდიაში|1197]] • [[1198 წელი ირლანდიაში|1198]] • [[1199 წელი ირლანდიაში|1199]] • [[1200 წელი ირლანდიაში|1200]] |ჯგუფი2 = XIII საუკუნე |სია2 = [[1201 წელი ირლანდიაში|1201]] • [[1202 წელი ირლანდიაში|1202]] • [[1203 წელი ირლანდიაში|1203]] • [[1204 წელი ირლანდიაში|1204]] • [[1205 წელი ირლანდიაში|1205]] • [[1206 წელი ირლანდიაში|1206]] • [[1207 წელი ირლანდიაში|1207]] • [[1208 წელი ირლანდიაში|1208]] • [[1209 წელი ირლანდიაში|1209]] • [[1210 წელი ირლანდიაში|1210]] • [[1211 წელი ირლანდიაში|1211]] • [[1212 წელი ირლანდიაში|1212]] • [[1213 წელი ირლანდიაში|1213]] • [[1214 წელი ირლანდიაში|1214]] • [[1215 წელი ირლანდიაში|1215]] • [[1216 წელი ირლანდიაში|1216]] • [[1217 წელი ირლანდიაში|1217]] • [[1218 წელი ირლანდიაში|1218]] • [[1219 წელი ირლანდიაში|1219]] • [[1220 წელი ირლანდიაში|1220]] • [[1221 წელი ირლანდიაში|1221]] • [[1222 წელი ირლანდიაში|1222]] • [[1223 წელი ირლანდიაში|1223]] • [[1224 წელი ირლანდიაში|1224]] •[[1225 წელი ირლანდიაში|1225]] • [[1226 წელი ირლანდიაში|1226]] • [[1227 წელი ირლანდიაში|1227]] • [[1228 წელი ირლანდიაში|1228]] • [[1229 წელი ირლანდიაში|1229]] • [[1230 წელი ირლანდიაში|1230]] • [[1231 წელი ირლანდიაში|1231]] • [[1232 წელი ირლანდიაში|1232]] • [[1233 წელი ირლანდიაში|1233]] • [[1234 წელი ირლანდიაში|1234]] • [[1235 წელი ირლანდიაში|1235]] • [[1236 წელი ირლანდიაში|1236]] • [[1237 წელი ირლანდიაში|1237]] • [[1238 წელი ირლანდიაში|1238]] • [[1239 წელი ირლანდიაში|1239]] • [[1240 წელი ირლანდიაში|1240]] • [[1241 წელი ირლანდიაში|1241]] • [[1242 წელი ირლანდიაში|1242]] • [[1243 წელი ირლანდიაში|1243]] • [[1244 წელი ირლანდიაში|1244]] • [[1245 წელი ირლანდიაში|1245]] • [[1246 წელი ირლანდიაში|1246]] • [[1247 წელი ირლანდიაში|1247]] • [[1248 წელი ირლანდიაში|1248]] • [[1249 წელი ირლანდიაში|1249]] • [[1250 წელი ირლანდიაში|1250]] • [[1251 წელი ირლანდიაში|1251]] • [[1252 წელი ირლანდიაში|1252]] • [[1253 წელი ირლანდიაში|1253]] • [[1254 წელი ირლანდიაში|1254]] • [[1255 წელი ირლანდიაში|1255]] • [[1256 წელი ირლანდიაში|1256]] • [[1257 წელი ირლანდიაში|1257]] • [[1258 წელი ირლანდიაში|1258]] • [[1259 წელი ირლანდიაში|1259]] • [[1260 წელი ირლანდიაში|1260]] • [[1261 წელი ირლანდიაში|1261]] • [[1262 წელი ირლანდიაში|1262]] • [[1263 წელი ირლანდიაში|1263]] • [[1264 წელი ირლანდიაში|1264]] • [[1265 წელი ირლანდიაში|1265]] • [[1266 წელი ირლანდიაში|1266]] • [[1267 წელი ირლანდიაში|1267]] • [[1268 წელი ირლანდიაში|1268]] • [[1269 წელი ირლანდიაში|1269]] • [[1270 წელი ირლანდიაში|1270]] • [[1271 წელი ირლანდიაში|1271]] • [[1272 წელი ირლანდიაში|1272]] • [[1273 წელი ირლანდიაში|1273]] • [[1274 წელი ირლანდიაში|1274]] • [[1275 წელი ირლანდიაში|1275]] • [[1276 წელი ირლანდიაში|1276]] • [[1277 წელი ირლანდიაში|1277]] • [[1278 წელი ირლანდიაში|1278]] • [[1279 წელი ირლანდიაში|1279]] • [[1280 წელი ირლანდიაში|1280]] • [[1281 წელი ირლანდიაში|1281]] • [[1282 წელი ირლანდიაში|1282]] • [[1283 წელი ირლანდიაში|1283]] • [[1284 წელი ირლანდიაში|1284]] • [[1285 წელი ირლანდიაში|1285]] • [[1286 წელი ირლანდიაში|1286]] • [[1287 წელი ირლანდიაში|1287]] • [[1288 წელი ირლანდიაში|1288]] • [[1289 წელი ირლანდიაში|1289]] • [[1290 წელი ირლანდიაში|1290]] • [[1291 წელი ირლანდიაში|1291]] • [[1292 წელი ირლანდიაში|1292]] • [[1293 წელი ირლანდიაში|1293]] • [[1294 წელი ირლანდიაში|1294]] • [[1295 წელი ირლანდიაში|1295]] • [[1296 წელი ირლანდიაში|1296]] • [[1297 წელი ირლანდიაში|1297]] • [[1298 წელი ირლანდიაში|1298]] • [[1299 წელი ირლანდიაში|1299]] • [[1300 წელი ირლანდიაში|1300]] |ჯგუფი3 = XIV საუკუნე |სია3 = [[1301 წელი ირლანდიაში|1301]] • [[1302 წელი ირლანდიაში|1302]] • [[1303 წელი ირლანდიაში|1303]] • [[1304 წელი ირლანდიაში|1304]] • [[1305 წელი ირლანდიაში|1305]] • [[1306 წელი ირლანდიაში|1306]] • [[1307 წელი ირლანდიაში|1307]] • [[1308 წელი ირლანდიაში|1308]] • [[1309 წელი ირლანდიაში|1309]] • [[1310 წელი ირლანდიაში|1310]] • [[1311 წელი ირლანდიაში|1311]] • [[1312 წელი ირლანდიაში|1312]] • [[1313 წელი ირლანდიაში|1313]] • [[1314 წელი ირლანდიაში|1314]] • [[1315 წელი ირლანდიაში|1315]] • [[1316 წელი ირლანდიაში|1316]] • [[1317 წელი ირლანდიაში|1317]] • [[1318 წელი ირლანდიაში|1318]] • [[1319 წელი ირლანდიაში|1319]] • [[1320 წელი ირლანდიაში|1320]] • [[1321 წელი ირლანდიაში|1321]] • [[1322 წელი ირლანდიაში|1322]] • [[1323 წელი ირლანდიაში|1323]] • [[1324 წელი ირლანდიაში|1324]] • [[1325 წელი ირლანდიაში|1325]] • [[1326 წელი ირლანდიაში|1326]] • [[1327 წელი ირლანდიაში|1327]] • [[1328 წელი ირლანდიაში|1328]] • [[1329 წელი ირლანდიაში|1329]] • [[1330 წელი ირლანდიაში|1330]] • 1131 • 1132 • 1133 • 1134 • 1135 1136 • 1137 • 1138 • 1139 • 1140 ••••••••••••••• |ჯგუფი4 = XV საუკუნე |სია4 = 1401 |ჯგუფი5 = XVI საუკუნე |სია5 = 1501 |ჯგუფი6 = XVII საუკუნე |სია6 = 1601 |ჯგუფი7 = XVIII |სია7 = 1701 |ჯგუფი8 = XIX |სია8 =1801 |ჯგუფი9 = XX |სია9 = 1901 |ჯგუფი10 = XXI |სია10 = [[2001 წელი ირლანდიაში|2001]] • [[2002 წელი ირლანდიაში|2002]] • [[2003 წელი ირლანდიაში|2003]] • [[2004 წელი ირლანდიაში|2004]] • [[2005 წელი ირლანდიაში|2005]] • [[2006 წელი ირლანდიაში|2006]] • [[2007 წელი ირლანდიაში|2007]] • [[2008 წელი ირლანდიაში|2008]] • [[2009 წელი ირლანდიაში|2009]] • [[2010 წელი ირლანდიაში|2010]] • [[2011 წელი ირლანდიაში|2011]] • [[2012 წელი ირლანდიაში|2012]] • [[2013 წელი ირლანდიაში|2013]] • [[2014 წელი ირლანდიაში|2014]] • [[2015 წელი ირლანდიაში|2015]] • [[2016 წელი ირლანდიაში|2016]] • [[2017 წელი ირლანდიაში|2017]] • [[2018 წელი ირლანდიაში|2018]] • [[2019 წელი ირლანდიაში|2019]] • [[2020 წელი ირლანდიაში|2020]] • [[2021 წელი ირლანდიაში|2021]] • [[2022 წელი ირლანდიაში|2022]] • [[2023 წელი ირლანდიაში|2023]] • [[2024 წელი ირლანდიაში|2024]] • [[2025 წელი ირლანდიაში|2025]] • [[2026 წელი ირლანდიაში|2026]] |ქვედა = }} 1ep3wek06zo9ypdxx3ww8mmwekjtmz4 5564260 5564259 2026-10-23T18:17:31Z ლაზარე ზანგური 170233 /* ტეტრაპოდი */ 5564260 wikitext text/x-wiki {{ნავდაფა |სახელი = ევოლუციური ბიოლოგია |სათაური = ევოლუციური ბიოლოგია |სურათი = |ზედა = |ჯგუფი1 = ევოლუცია |სია1 = [[აბიოგენეზი]], [[ადაპტაცია]], [[ადაპტიური რადიაცია]], [[ალტრუიზმი (ბიოლოგია)]], მოტყუებაორმხრივიბოლდუინის ეფექტიკლადისტიკაკოევოლუცია მუტუალიზმისაერთო წარმოშობაკონვერგენციადივერგენციასიცოცხლის უძველესი ცნობილი ფორმებიევოლუციის მტკიცებულებაევოლუციური შეიარაღების რბოლაევოლუციური ზეწოლაექსტრაპტაციაგადაშენება ღონისძიებაჰომოლოგიაბოლო უნივერსალური საერთო წინაპარიმაკროევოლუციამიკროევოლუციაშეუსაბამობაარაადაპტური გამოსხივებასიცოცხლის წარმოშობაპანსპერმიაპარალელური ევოლუციაპლეიოტროპიასიგნალიზაციის თეორია ჰანდიკაპის პრინციპისპეციფიკაცია სახეობებისახეობების კომპლექსიტაქსონომიაკომპრომისიშერჩევის ერთეული ევოლუციის გენზე ორიენტირებული ხედვა |ჯგუფი2 = პოპულაციური გენეტიკა |სია2 = [[ხელოვნური გადარჩევა]], [[ბიომრავალფეროვნება]], ევოლუციური შემოჭრის ანალიზიევოლუციურად სტაბილური სტრატეგიაფიშერის პრინციპიფიტნესი ინკლუზიურიგენის ნაკადინათესავების შერჩევა ინბრიდინგის თავიდან აცილებანათესავების ამოცნობამშობლის ინვესტიციამშობელ-შთამომავლის კონფლიქტიმუტაციანეიტრალური ევოლუცია გენეტიკური დრიფტიმოსახლეობაბუნებრივი გადარჩევასექსუალური დიმორფიზმისექსუალური სელექცია ყვავილოვანი მცენარეებისოკოებიპარტნიორის არჩევანისოციალური შერჩევატრივერს-ვილარდის ჰიპოთეზავარიაცია |ჯგუფი3 = განვითარება |სია3 = ასი ათასი |ჯგუფი4 = ტაქსონები |სია4 = ... |ჯგუფი30 = |სია30 = |ქვედა = }} ==[[ტეტრაპოდი]]== განვითარება პოპულაციური გენეტიკა {{ნავდაფა |სახელი = წლები ირლანდიაში (1101 - დღემდე) |სათაური = წლები ირლანდიაში (1101 - დღემდე) |სურათი = |ზედა = |ჯგუფი1 = XII საუკუნე |სია1 = [[1101 წელი ირლანდიაში|1101]] • [[1102 წელი ირლანდიაში|1102]] • [[1103 წელი ირლანდიაში|1103]] • [[1104 წელი ირლანდიაში|1104]] • [[1105 წელი ირლანდიაში|1105]] • [[1106 წელი ირლანდიაში|1106]] • [[1107 წელი ირლანდიაში|1107]] • [[1108 წელი ირლანდიაში|1108]] • [[1109 წელი ირლანდიაში|1109]] • [[1110 წელი ირლანდიაში|1110]] • [[1111 წელი ირლანდიაში|1111]] • [[1112 წელი ირლანდიაში|1112]] • [[1113 წელი ირლანდიაში|1113]] • [[1114 წელი ირლანდიაში|1114]] • [[1115 წელი ირლანდიაში|1115]] • [[1116 წელი ირლანდიაში|1116]] • [[1117 წელი ირლანდიაში|1117]] • [[1118 წელი ირლანდიაში|1118]] • [[1119 წელი ირლანდიაში|1119]] • [[1120 წელი ირლანდიაში|1120]] • [[1121 წელი ირლანდიაში|1121]] • [[1122 წელი ირლანდიაში|1122]] • [[1123 წელი ირლანდიაში|1123]] • [[1124 წელი ირლანდიაში|1124]] •[[1125 წელი ირლანდიაში|1125]] • [[1126 წელი ირლანდიაში|1126]] • [[1127 წელი ირლანდიაში|1127]] • [[1128 წელი ირლანდიაში|1128]] • [[1129 წელი ირლანდიაში|1129]] • [[1130 წელი ირლანდიაში|1130]] • [[1131 წელი ირლანდიაში|1131]] • [[1132 წელი ირლანდიაში|1132]] • [[1133 წელი ირლანდიაში|1133]] • [[1134 წელი ირლანდიაში|1134]] • [[1135 წელი ირლანდიაში|1135]] • [[1136 წელი ირლანდიაში|1136]] • [[1137 წელი ირლანდიაში|1137]] • [[1138 წელი ირლანდიაში|1138]] • [[1139 წელი ირლანდიაში|1139]] • [[1140 წელი ირლანდიაში|1140]] • [[1141 წელი ირლანდიაში|1141]] • [[1142 წელი ირლანდიაში|1142]] • [[1143 წელი ირლანდიაში|1143]] • [[1144 წელი ირლანდიაში|1144]] • [[1145 წელი ირლანდიაში|1145]] • [[1146 წელი ირლანდიაში|1146]] • [[1147 წელი ირლანდიაში|1147]] • [[1148 წელი ირლანდიაში|1148]] • [[1149 წელი ირლანდიაში|1149]] • [[1150 წელი ირლანდიაში|1150]] • [[1151 წელი ირლანდიაში|1151]] • [[1152 წელი ირლანდიაში|1152]] • [[1153 წელი ირლანდიაში|1153]] • [[1154 წელი ირლანდიაში|1154]] • [[1155 წელი ირლანდიაში|1155]] • [[1156 წელი ირლანდიაში|1156]] • [[1157 წელი ირლანდიაში|1157]] • [[1158 წელი ირლანდიაში|1158]] • [[1159 წელი ირლანდიაში|1159]] • [[1160 წელი ირლანდიაში|1160]] • [[1161 წელი ირლანდიაში|1161]] • [[1162 წელი ირლანდიაში|1162]] • [[1163 წელი ირლანდიაში|1163]] • [[1164 წელი ირლანდიაში|1164]] • [[1165 წელი ირლანდიაში|1165]] • [[1166 წელი ირლანდიაში|1166]] • [[1167 წელი ირლანდიაში|1167]] • [[1168 წელი ირლანდიაში|1168]] • [[1169 წელი ირლანდიაში|1169]] • [[1170 წელი ირლანდიაში|1170]] • [[1171 წელი ირლანდიაში|1171]] • [[1172 წელი ირლანდიაში|1172]] • [[1173 წელი ირლანდიაში|1173]] • [[1174 წელი ირლანდიაში|1174]] • [[1175 წელი ირლანდიაში|1175]] • [[1176 წელი ირლანდიაში|1176]] • [[1177 წელი ირლანდიაში|1177]] • [[1178 წელი ირლანდიაში|1178]] • [[1179 წელი ირლანდიაში|1179]] • [[1180 წელი ირლანდიაში|1180]] • [[1181 წელი ირლანდიაში|1181]] • [[1182 წელი ირლანდიაში|1182]] • [[1183 წელი ირლანდიაში|1183]] • [[1184 წელი ირლანდიაში|1184]] • [[1185 წელი ირლანდიაში|1185]] • [[1186 წელი ირლანდიაში|1186]] • [[1187 წელი ირლანდიაში|1187]] • [[1188 წელი ირლანდიაში|1188]] • [[1189 წელი ირლანდიაში|1189]] • [[1190 წელი ირლანდიაში|1190]] • [[1191 წელი ირლანდიაში|1191]] • [[1192 წელი ირლანდიაში|1192]] • [[1193 წელი ირლანდიაში|1193]] • [[1194 წელი ირლანდიაში|1194]] • [[1195 წელი ირლანდიაში|1195]] • [[1196 წელი ირლანდიაში|1196]] • [[1197 წელი ირლანდიაში|1197]] • [[1198 წელი ირლანდიაში|1198]] • [[1199 წელი ირლანდიაში|1199]] • [[1200 წელი ირლანდიაში|1200]] |ჯგუფი2 = XIII საუკუნე |სია2 = [[1201 წელი ირლანდიაში|1201]] • [[1202 წელი ირლანდიაში|1202]] • [[1203 წელი ირლანდიაში|1203]] • [[1204 წელი ირლანდიაში|1204]] • [[1205 წელი ირლანდიაში|1205]] • [[1206 წელი ირლანდიაში|1206]] • [[1207 წელი ირლანდიაში|1207]] • [[1208 წელი ირლანდიაში|1208]] • [[1209 წელი ირლანდიაში|1209]] • [[1210 წელი ირლანდიაში|1210]] • [[1211 წელი ირლანდიაში|1211]] • [[1212 წელი ირლანდიაში|1212]] • [[1213 წელი ირლანდიაში|1213]] • [[1214 წელი ირლანდიაში|1214]] • [[1215 წელი ირლანდიაში|1215]] • [[1216 წელი ირლანდიაში|1216]] • [[1217 წელი ირლანდიაში|1217]] • [[1218 წელი ირლანდიაში|1218]] • [[1219 წელი ირლანდიაში|1219]] • [[1220 წელი ირლანდიაში|1220]] • [[1221 წელი ირლანდიაში|1221]] • [[1222 წელი ირლანდიაში|1222]] • [[1223 წელი ირლანდიაში|1223]] • [[1224 წელი ირლანდიაში|1224]] •[[1225 წელი ირლანდიაში|1225]] • [[1226 წელი ირლანდიაში|1226]] • [[1227 წელი ირლანდიაში|1227]] • [[1228 წელი ირლანდიაში|1228]] • [[1229 წელი ირლანდიაში|1229]] • [[1230 წელი ირლანდიაში|1230]] • [[1231 წელი ირლანდიაში|1231]] • [[1232 წელი ირლანდიაში|1232]] • [[1233 წელი ირლანდიაში|1233]] • [[1234 წელი ირლანდიაში|1234]] • [[1235 წელი ირლანდიაში|1235]] • [[1236 წელი ირლანდიაში|1236]] • [[1237 წელი ირლანდიაში|1237]] • [[1238 წელი ირლანდიაში|1238]] • [[1239 წელი ირლანდიაში|1239]] • [[1240 წელი ირლანდიაში|1240]] • [[1241 წელი ირლანდიაში|1241]] • [[1242 წელი ირლანდიაში|1242]] • [[1243 წელი ირლანდიაში|1243]] • [[1244 წელი ირლანდიაში|1244]] • [[1245 წელი ირლანდიაში|1245]] • [[1246 წელი ირლანდიაში|1246]] • [[1247 წელი ირლანდიაში|1247]] • [[1248 წელი ირლანდიაში|1248]] • [[1249 წელი ირლანდიაში|1249]] • [[1250 წელი ირლანდიაში|1250]] • [[1251 წელი ირლანდიაში|1251]] • [[1252 წელი ირლანდიაში|1252]] • [[1253 წელი ირლანდიაში|1253]] • [[1254 წელი ირლანდიაში|1254]] • [[1255 წელი ირლანდიაში|1255]] • [[1256 წელი ირლანდიაში|1256]] • [[1257 წელი ირლანდიაში|1257]] • [[1258 წელი ირლანდიაში|1258]] • [[1259 წელი ირლანდიაში|1259]] • [[1260 წელი ირლანდიაში|1260]] • [[1261 წელი ირლანდიაში|1261]] • [[1262 წელი ირლანდიაში|1262]] • [[1263 წელი ირლანდიაში|1263]] • [[1264 წელი ირლანდიაში|1264]] • [[1265 წელი ირლანდიაში|1265]] • [[1266 წელი ირლანდიაში|1266]] • [[1267 წელი ირლანდიაში|1267]] • [[1268 წელი ირლანდიაში|1268]] • [[1269 წელი ირლანდიაში|1269]] • [[1270 წელი ირლანდიაში|1270]] • [[1271 წელი ირლანდიაში|1271]] • [[1272 წელი ირლანდიაში|1272]] • [[1273 წელი ირლანდიაში|1273]] • [[1274 წელი ირლანდიაში|1274]] • [[1275 წელი ირლანდიაში|1275]] • [[1276 წელი ირლანდიაში|1276]] • [[1277 წელი ირლანდიაში|1277]] • [[1278 წელი ირლანდიაში|1278]] • [[1279 წელი ირლანდიაში|1279]] • [[1280 წელი ირლანდიაში|1280]] • [[1281 წელი ირლანდიაში|1281]] • [[1282 წელი ირლანდიაში|1282]] • [[1283 წელი ირლანდიაში|1283]] • [[1284 წელი ირლანდიაში|1284]] • [[1285 წელი ირლანდიაში|1285]] • [[1286 წელი ირლანდიაში|1286]] • [[1287 წელი ირლანდიაში|1287]] • [[1288 წელი ირლანდიაში|1288]] • [[1289 წელი ირლანდიაში|1289]] • [[1290 წელი ირლანდიაში|1290]] • [[1291 წელი ირლანდიაში|1291]] • [[1292 წელი ირლანდიაში|1292]] • [[1293 წელი ირლანდიაში|1293]] • [[1294 წელი ირლანდიაში|1294]] • [[1295 წელი ირლანდიაში|1295]] • [[1296 წელი ირლანდიაში|1296]] • [[1297 წელი ირლანდიაში|1297]] • [[1298 წელი ირლანდიაში|1298]] • [[1299 წელი ირლანდიაში|1299]] • [[1300 წელი ირლანდიაში|1300]] |ჯგუფი3 = XIV საუკუნე |სია3 = [[1301 წელი ირლანდიაში|1301]] • [[1302 წელი ირლანდიაში|1302]] • [[1303 წელი ირლანდიაში|1303]] • [[1304 წელი ირლანდიაში|1304]] • [[1305 წელი ირლანდიაში|1305]] • [[1306 წელი ირლანდიაში|1306]] • [[1307 წელი ირლანდიაში|1307]] • [[1308 წელი ირლანდიაში|1308]] • [[1309 წელი ირლანდიაში|1309]] • [[1310 წელი ირლანდიაში|1310]] • [[1311 წელი ირლანდიაში|1311]] • [[1312 წელი ირლანდიაში|1312]] • [[1313 წელი ირლანდიაში|1313]] • [[1314 წელი ირლანდიაში|1314]] • [[1315 წელი ირლანდიაში|1315]] • [[1316 წელი ირლანდიაში|1316]] • [[1317 წელი ირლანდიაში|1317]] • [[1318 წელი ირლანდიაში|1318]] • [[1319 წელი ირლანდიაში|1319]] • [[1320 წელი ირლანდიაში|1320]] • [[1321 წელი ირლანდიაში|1321]] • [[1322 წელი ირლანდიაში|1322]] • [[1323 წელი ირლანდიაში|1323]] • [[1324 წელი ირლანდიაში|1324]] • [[1325 წელი ირლანდიაში|1325]] • [[1326 წელი ირლანდიაში|1326]] • [[1327 წელი ირლანდიაში|1327]] • [[1328 წელი ირლანდიაში|1328]] • [[1329 წელი ირლანდიაში|1329]] • [[1330 წელი ირლანდიაში|1330]] • [[1131 წელი ირლანდიაში|1131]] • [[1132 წელი ირლანდიაში|1132]] • [[1133 წელი ირლანდიაში|1133]] • [[1134 წელი ირლანდიაში|1134]] • [[1135 წელი ირლანდიაში|1135]] • [[1136 წელი ირლანდიაში|1136]] • [[1137 წელი ირლანდიაში|1137]] • [[1138 წელი ირლანდიაში|1138]] • [[1139 წელი ირლანდიაში|1139]] • [[1140 წელი ირლანდიაში|1140]] ••••••••••••••• |ჯგუფი4 = XV საუკუნე |სია4 = 1401 |ჯგუფი5 = XVI საუკუნე |სია5 = 1501 |ჯგუფი6 = XVII საუკუნე |სია6 = 1601 |ჯგუფი7 = XVIII |სია7 = 1701 |ჯგუფი8 = XIX |სია8 =1801 |ჯგუფი9 = XX |სია9 = 1901 |ჯგუფი10 = XXI |სია10 = [[2001 წელი ირლანდიაში|2001]] • [[2002 წელი ირლანდიაში|2002]] • [[2003 წელი ირლანდიაში|2003]] • [[2004 წელი ირლანდიაში|2004]] • [[2005 წელი ირლანდიაში|2005]] • [[2006 წელი ირლანდიაში|2006]] • [[2007 წელი ირლანდიაში|2007]] • [[2008 წელი ირლანდიაში|2008]] • [[2009 წელი ირლანდიაში|2009]] • [[2010 წელი ირლანდიაში|2010]] • [[2011 წელი ირლანდიაში|2011]] • [[2012 წელი ირლანდიაში|2012]] • [[2013 წელი ირლანდიაში|2013]] • [[2014 წელი ირლანდიაში|2014]] • [[2015 წელი ირლანდიაში|2015]] • [[2016 წელი ირლანდიაში|2016]] • [[2017 წელი ირლანდიაში|2017]] • [[2018 წელი ირლანდიაში|2018]] • [[2019 წელი ირლანდიაში|2019]] • [[2020 წელი ირლანდიაში|2020]] • [[2021 წელი ირლანდიაში|2021]] • [[2022 წელი ირლანდიაში|2022]] • [[2023 წელი ირლანდიაში|2023]] • [[2024 წელი ირლანდიაში|2024]] • [[2025 წელი ირლანდიაში|2025]] • [[2026 წელი ირლანდიაში|2026]] |ქვედა = }} njjhiotc01zfbu83905ej0xrgt1n4n4 5564261 5564260 2026-10-23T18:19:39Z ლაზარე ზანგური 170233 /* ტეტრაპოდი */ 5564261 wikitext text/x-wiki {{ნავდაფა |სახელი = ევოლუციური ბიოლოგია |სათაური = ევოლუციური ბიოლოგია |სურათი = |ზედა = |ჯგუფი1 = ევოლუცია |სია1 = [[აბიოგენეზი]], [[ადაპტაცია]], [[ადაპტიური რადიაცია]], [[ალტრუიზმი (ბიოლოგია)]], მოტყუებაორმხრივიბოლდუინის ეფექტიკლადისტიკაკოევოლუცია მუტუალიზმისაერთო წარმოშობაკონვერგენციადივერგენციასიცოცხლის უძველესი ცნობილი ფორმებიევოლუციის მტკიცებულებაევოლუციური შეიარაღების რბოლაევოლუციური ზეწოლაექსტრაპტაციაგადაშენება ღონისძიებაჰომოლოგიაბოლო უნივერსალური საერთო წინაპარიმაკროევოლუციამიკროევოლუციაშეუსაბამობაარაადაპტური გამოსხივებასიცოცხლის წარმოშობაპანსპერმიაპარალელური ევოლუციაპლეიოტროპიასიგნალიზაციის თეორია ჰანდიკაპის პრინციპისპეციფიკაცია სახეობებისახეობების კომპლექსიტაქსონომიაკომპრომისიშერჩევის ერთეული ევოლუციის გენზე ორიენტირებული ხედვა |ჯგუფი2 = პოპულაციური გენეტიკა |სია2 = [[ხელოვნური გადარჩევა]], [[ბიომრავალფეროვნება]], ევოლუციური შემოჭრის ანალიზიევოლუციურად სტაბილური სტრატეგიაფიშერის პრინციპიფიტნესი ინკლუზიურიგენის ნაკადინათესავების შერჩევა ინბრიდინგის თავიდან აცილებანათესავების ამოცნობამშობლის ინვესტიციამშობელ-შთამომავლის კონფლიქტიმუტაციანეიტრალური ევოლუცია გენეტიკური დრიფტიმოსახლეობაბუნებრივი გადარჩევასექსუალური დიმორფიზმისექსუალური სელექცია ყვავილოვანი მცენარეებისოკოებიპარტნიორის არჩევანისოციალური შერჩევატრივერს-ვილარდის ჰიპოთეზავარიაცია |ჯგუფი3 = განვითარება |სია3 = ასი ათასი |ჯგუფი4 = ტაქსონები |სია4 = ... |ჯგუფი30 = |სია30 = |ქვედა = }} ==[[ტეტრაპოდი]]== განვითარება პოპულაციური გენეტიკა {{ნავდაფა |სახელი = წლები ირლანდიაში (1101 - დღემდე) |სათაური = წლები ირლანდიაში (1101 - დღემდე) |სურათი = |ზედა = |ჯგუფი1 = XII საუკუნე |სია1 = [[1101 წელი ირლანდიაში|1101]] • [[1102 წელი ირლანდიაში|1102]] • [[1103 წელი ირლანდიაში|1103]] • [[1104 წელი ირლანდიაში|1104]] • [[1105 წელი ირლანდიაში|1105]] • [[1106 წელი ირლანდიაში|1106]] • [[1107 წელი ირლანდიაში|1107]] • [[1108 წელი ირლანდიაში|1108]] • [[1109 წელი ირლანდიაში|1109]] • [[1110 წელი ირლანდიაში|1110]] • [[1111 წელი ირლანდიაში|1111]] • [[1112 წელი ირლანდიაში|1112]] • [[1113 წელი ირლანდიაში|1113]] • [[1114 წელი ირლანდიაში|1114]] • [[1115 წელი ირლანდიაში|1115]] • [[1116 წელი ირლანდიაში|1116]] • [[1117 წელი ირლანდიაში|1117]] • [[1118 წელი ირლანდიაში|1118]] • [[1119 წელი ირლანდიაში|1119]] • [[1120 წელი ირლანდიაში|1120]] • [[1121 წელი ირლანდიაში|1121]] • [[1122 წელი ირლანდიაში|1122]] • [[1123 წელი ირლანდიაში|1123]] • [[1124 წელი ირლანდიაში|1124]] •[[1125 წელი ირლანდიაში|1125]] • [[1126 წელი ირლანდიაში|1126]] • [[1127 წელი ირლანდიაში|1127]] • [[1128 წელი ირლანდიაში|1128]] • [[1129 წელი ირლანდიაში|1129]] • [[1130 წელი ირლანდიაში|1130]] • [[1131 წელი ირლანდიაში|1131]] • [[1132 წელი ირლანდიაში|1132]] • [[1133 წელი ირლანდიაში|1133]] • [[1134 წელი ირლანდიაში|1134]] • [[1135 წელი ირლანდიაში|1135]] • [[1136 წელი ირლანდიაში|1136]] • [[1137 წელი ირლანდიაში|1137]] • [[1138 წელი ირლანდიაში|1138]] • [[1139 წელი ირლანდიაში|1139]] • [[1140 წელი ირლანდიაში|1140]] • [[1141 წელი ირლანდიაში|1141]] • [[1142 წელი ირლანდიაში|1142]] • [[1143 წელი ირლანდიაში|1143]] • [[1144 წელი ირლანდიაში|1144]] • [[1145 წელი ირლანდიაში|1145]] • [[1146 წელი ირლანდიაში|1146]] • [[1147 წელი ირლანდიაში|1147]] • [[1148 წელი ირლანდიაში|1148]] • [[1149 წელი ირლანდიაში|1149]] • [[1150 წელი ირლანდიაში|1150]] • [[1151 წელი ირლანდიაში|1151]] • [[1152 წელი ირლანდიაში|1152]] • [[1153 წელი ირლანდიაში|1153]] • [[1154 წელი ირლანდიაში|1154]] • [[1155 წელი ირლანდიაში|1155]] • [[1156 წელი ირლანდიაში|1156]] • [[1157 წელი ირლანდიაში|1157]] • [[1158 წელი ირლანდიაში|1158]] • [[1159 წელი ირლანდიაში|1159]] • [[1160 წელი ირლანდიაში|1160]] • [[1161 წელი ირლანდიაში|1161]] • [[1162 წელი ირლანდიაში|1162]] • [[1163 წელი ირლანდიაში|1163]] • [[1164 წელი ირლანდიაში|1164]] • [[1165 წელი ირლანდიაში|1165]] • [[1166 წელი ირლანდიაში|1166]] • [[1167 წელი ირლანდიაში|1167]] • [[1168 წელი ირლანდიაში|1168]] • [[1169 წელი ირლანდიაში|1169]] • [[1170 წელი ირლანდიაში|1170]] • [[1171 წელი ირლანდიაში|1171]] • [[1172 წელი ირლანდიაში|1172]] • [[1173 წელი ირლანდიაში|1173]] • [[1174 წელი ირლანდიაში|1174]] • [[1175 წელი ირლანდიაში|1175]] • [[1176 წელი ირლანდიაში|1176]] • [[1177 წელი ირლანდიაში|1177]] • [[1178 წელი ირლანდიაში|1178]] • [[1179 წელი ირლანდიაში|1179]] • [[1180 წელი ირლანდიაში|1180]] • [[1181 წელი ირლანდიაში|1181]] • [[1182 წელი ირლანდიაში|1182]] • [[1183 წელი ირლანდიაში|1183]] • [[1184 წელი ირლანდიაში|1184]] • [[1185 წელი ირლანდიაში|1185]] • [[1186 წელი ირლანდიაში|1186]] • [[1187 წელი ირლანდიაში|1187]] • [[1188 წელი ირლანდიაში|1188]] • [[1189 წელი ირლანდიაში|1189]] • [[1190 წელი ირლანდიაში|1190]] • [[1191 წელი ირლანდიაში|1191]] • [[1192 წელი ირლანდიაში|1192]] • [[1193 წელი ირლანდიაში|1193]] • [[1194 წელი ირლანდიაში|1194]] • [[1195 წელი ირლანდიაში|1195]] • [[1196 წელი ირლანდიაში|1196]] • [[1197 წელი ირლანდიაში|1197]] • [[1198 წელი ირლანდიაში|1198]] • [[1199 წელი ირლანდიაში|1199]] • [[1200 წელი ირლანდიაში|1200]] |ჯგუფი2 = XIII საუკუნე |სია2 = [[1201 წელი ირლანდიაში|1201]] • [[1202 წელი ირლანდიაში|1202]] • [[1203 წელი ირლანდიაში|1203]] • [[1204 წელი ირლანდიაში|1204]] • [[1205 წელი ირლანდიაში|1205]] • [[1206 წელი ირლანდიაში|1206]] • [[1207 წელი ირლანდიაში|1207]] • [[1208 წელი ირლანდიაში|1208]] • [[1209 წელი ირლანდიაში|1209]] • [[1210 წელი ირლანდიაში|1210]] • [[1211 წელი ირლანდიაში|1211]] • [[1212 წელი ირლანდიაში|1212]] • [[1213 წელი ირლანდიაში|1213]] • [[1214 წელი ირლანდიაში|1214]] • [[1215 წელი ირლანდიაში|1215]] • [[1216 წელი ირლანდიაში|1216]] • [[1217 წელი ირლანდიაში|1217]] • [[1218 წელი ირლანდიაში|1218]] • [[1219 წელი ირლანდიაში|1219]] • [[1220 წელი ირლანდიაში|1220]] • [[1221 წელი ირლანდიაში|1221]] • [[1222 წელი ირლანდიაში|1222]] • [[1223 წელი ირლანდიაში|1223]] • [[1224 წელი ირლანდიაში|1224]] •[[1225 წელი ირლანდიაში|1225]] • [[1226 წელი ირლანდიაში|1226]] • [[1227 წელი ირლანდიაში|1227]] • [[1228 წელი ირლანდიაში|1228]] • [[1229 წელი ირლანდიაში|1229]] • [[1230 წელი ირლანდიაში|1230]] • [[1231 წელი ირლანდიაში|1231]] • [[1232 წელი ირლანდიაში|1232]] • [[1233 წელი ირლანდიაში|1233]] • [[1234 წელი ირლანდიაში|1234]] • [[1235 წელი ირლანდიაში|1235]] • [[1236 წელი ირლანდიაში|1236]] • [[1237 წელი ირლანდიაში|1237]] • [[1238 წელი ირლანდიაში|1238]] • [[1239 წელი ირლანდიაში|1239]] • [[1240 წელი ირლანდიაში|1240]] • [[1241 წელი ირლანდიაში|1241]] • [[1242 წელი ირლანდიაში|1242]] • [[1243 წელი ირლანდიაში|1243]] • [[1244 წელი ირლანდიაში|1244]] • [[1245 წელი ირლანდიაში|1245]] • [[1246 წელი ირლანდიაში|1246]] • [[1247 წელი ირლანდიაში|1247]] • [[1248 წელი ირლანდიაში|1248]] • [[1249 წელი ირლანდიაში|1249]] • [[1250 წელი ირლანდიაში|1250]] • [[1251 წელი ირლანდიაში|1251]] • [[1252 წელი ირლანდიაში|1252]] • [[1253 წელი ირლანდიაში|1253]] • [[1254 წელი ირლანდიაში|1254]] • [[1255 წელი ირლანდიაში|1255]] • [[1256 წელი ირლანდიაში|1256]] • [[1257 წელი ირლანდიაში|1257]] • [[1258 წელი ირლანდიაში|1258]] • [[1259 წელი ირლანდიაში|1259]] • [[1260 წელი ირლანდიაში|1260]] • [[1261 წელი ირლანდიაში|1261]] • [[1262 წელი ირლანდიაში|1262]] • [[1263 წელი ირლანდიაში|1263]] • [[1264 წელი ირლანდიაში|1264]] • [[1265 წელი ირლანდიაში|1265]] • [[1266 წელი ირლანდიაში|1266]] • [[1267 წელი ირლანდიაში|1267]] • [[1268 წელი ირლანდიაში|1268]] • [[1269 წელი ირლანდიაში|1269]] • [[1270 წელი ირლანდიაში|1270]] • [[1271 წელი ირლანდიაში|1271]] • [[1272 წელი ირლანდიაში|1272]] • [[1273 წელი ირლანდიაში|1273]] • [[1274 წელი ირლანდიაში|1274]] • [[1275 წელი ირლანდიაში|1275]] • [[1276 წელი ირლანდიაში|1276]] • [[1277 წელი ირლანდიაში|1277]] • [[1278 წელი ირლანდიაში|1278]] • [[1279 წელი ირლანდიაში|1279]] • [[1280 წელი ირლანდიაში|1280]] • [[1281 წელი ირლანდიაში|1281]] • [[1282 წელი ირლანდიაში|1282]] • [[1283 წელი ირლანდიაში|1283]] • [[1284 წელი ირლანდიაში|1284]] • [[1285 წელი ირლანდიაში|1285]] • [[1286 წელი ირლანდიაში|1286]] • [[1287 წელი ირლანდიაში|1287]] • [[1288 წელი ირლანდიაში|1288]] • [[1289 წელი ირლანდიაში|1289]] • [[1290 წელი ირლანდიაში|1290]] • [[1291 წელი ირლანდიაში|1291]] • [[1292 წელი ირლანდიაში|1292]] • [[1293 წელი ირლანდიაში|1293]] • [[1294 წელი ირლანდიაში|1294]] • [[1295 წელი ირლანდიაში|1295]] • [[1296 წელი ირლანდიაში|1296]] • [[1297 წელი ირლანდიაში|1297]] • [[1298 წელი ირლანდიაში|1298]] • [[1299 წელი ირლანდიაში|1299]] • [[1300 წელი ირლანდიაში|1300]] |ჯგუფი3 = XIV საუკუნე |სია3 = [[1301 წელი ირლანდიაში|1301]] • [[1302 წელი ირლანდიაში|1302]] • [[1303 წელი ირლანდიაში|1303]] • [[1304 წელი ირლანდიაში|1304]] • [[1305 წელი ირლანდიაში|1305]] • [[1306 წელი ირლანდიაში|1306]] • [[1307 წელი ირლანდიაში|1307]] • [[1308 წელი ირლანდიაში|1308]] • [[1309 წელი ირლანდიაში|1309]] • [[1310 წელი ირლანდიაში|1310]] • [[1311 წელი ირლანდიაში|1311]] • [[1312 წელი ირლანდიაში|1312]] • [[1313 წელი ირლანდიაში|1313]] • [[1314 წელი ირლანდიაში|1314]] • [[1315 წელი ირლანდიაში|1315]] • [[1316 წელი ირლანდიაში|1316]] • [[1317 წელი ირლანდიაში|1317]] • [[1318 წელი ირლანდიაში|1318]] • [[1319 წელი ირლანდიაში|1319]] • [[1320 წელი ირლანდიაში|1320]] • [[1321 წელი ირლანდიაში|1321]] • [[1322 წელი ირლანდიაში|1322]] • [[1323 წელი ირლანდიაში|1323]] • [[1324 წელი ირლანდიაში|1324]] • [[1325 წელი ირლანდიაში|1325]] • [[1326 წელი ირლანდიაში|1326]] • [[1327 წელი ირლანდიაში|1327]] • [[1328 წელი ირლანდიაში|1328]] • [[1329 წელი ირლანდიაში|1329]] • [[1330 წელი ირლანდიაში|1330]] • [[1131 წელი ირლანდიაში|1131]] • [[1132 წელი ირლანდიაში|1132]] • [[1133 წელი ირლანდიაში|1133]] • [[1134 წელი ირლანდიაში|1134]] • [[1135 წელი ირლანდიაში|1135]] • [[1136 წელი ირლანდიაში|1136]] • [[1137 წელი ირლანდიაში|1137]] • [[1138 წელი ირლანდიაში|1138]] • [[1139 წელი ირლანდიაში|1139]] • [[1140 წელი ირლანდიაში|1140]] • 1141 • 1142 • 1143 • 1144 • 1145 • 1146 • 1147 • 1148 • 1149 • 1150 ••••• |ჯგუფი4 = XV საუკუნე |სია4 = 1401 |ჯგუფი5 = XVI საუკუნე |სია5 = 1501 |ჯგუფი6 = XVII საუკუნე |სია6 = 1601 |ჯგუფი7 = XVIII |სია7 = 1701 |ჯგუფი8 = XIX |სია8 =1801 |ჯგუფი9 = XX |სია9 = 1901 |ჯგუფი10 = XXI |სია10 = [[2001 წელი ირლანდიაში|2001]] • [[2002 წელი ირლანდიაში|2002]] • [[2003 წელი ირლანდიაში|2003]] • [[2004 წელი ირლანდიაში|2004]] • [[2005 წელი ირლანდიაში|2005]] • [[2006 წელი ირლანდიაში|2006]] • [[2007 წელი ირლანდიაში|2007]] • [[2008 წელი ირლანდიაში|2008]] • [[2009 წელი ირლანდიაში|2009]] • [[2010 წელი ირლანდიაში|2010]] • [[2011 წელი ირლანდიაში|2011]] • [[2012 წელი ირლანდიაში|2012]] • [[2013 წელი ირლანდიაში|2013]] • [[2014 წელი ირლანდიაში|2014]] • [[2015 წელი ირლანდიაში|2015]] • [[2016 წელი ირლანდიაში|2016]] • [[2017 წელი ირლანდიაში|2017]] • [[2018 წელი ირლანდიაში|2018]] • [[2019 წელი ირლანდიაში|2019]] • [[2020 წელი ირლანდიაში|2020]] • [[2021 წელი ირლანდიაში|2021]] • [[2022 წელი ირლანდიაში|2022]] • [[2023 წელი ირლანდიაში|2023]] • [[2024 წელი ირლანდიაში|2024]] • [[2025 წელი ირლანდიაში|2025]] • [[2026 წელი ირლანდიაში|2026]] |ქვედა = }} s2unro1rzoueldo2cwf5vbks4x2wvta 5564263 5564261 2026-10-23T18:22:35Z ლაზარე ზანგური 170233 /* ტეტრაპოდი */ 5564263 wikitext text/x-wiki {{ნავდაფა |სახელი = ევოლუციური ბიოლოგია |სათაური = ევოლუციური ბიოლოგია |სურათი = |ზედა = |ჯგუფი1 = ევოლუცია |სია1 = [[აბიოგენეზი]], [[ადაპტაცია]], [[ადაპტიური რადიაცია]], [[ალტრუიზმი (ბიოლოგია)]], მოტყუებაორმხრივიბოლდუინის ეფექტიკლადისტიკაკოევოლუცია მუტუალიზმისაერთო წარმოშობაკონვერგენციადივერგენციასიცოცხლის უძველესი ცნობილი ფორმებიევოლუციის მტკიცებულებაევოლუციური შეიარაღების რბოლაევოლუციური ზეწოლაექსტრაპტაციაგადაშენება ღონისძიებაჰომოლოგიაბოლო უნივერსალური საერთო წინაპარიმაკროევოლუციამიკროევოლუციაშეუსაბამობაარაადაპტური გამოსხივებასიცოცხლის წარმოშობაპანსპერმიაპარალელური ევოლუციაპლეიოტროპიასიგნალიზაციის თეორია ჰანდიკაპის პრინციპისპეციფიკაცია სახეობებისახეობების კომპლექსიტაქსონომიაკომპრომისიშერჩევის ერთეული ევოლუციის გენზე ორიენტირებული ხედვა |ჯგუფი2 = პოპულაციური გენეტიკა |სია2 = [[ხელოვნური გადარჩევა]], [[ბიომრავალფეროვნება]], ევოლუციური შემოჭრის ანალიზიევოლუციურად სტაბილური სტრატეგიაფიშერის პრინციპიფიტნესი ინკლუზიურიგენის ნაკადინათესავების შერჩევა ინბრიდინგის თავიდან აცილებანათესავების ამოცნობამშობლის ინვესტიციამშობელ-შთამომავლის კონფლიქტიმუტაციანეიტრალური ევოლუცია გენეტიკური დრიფტიმოსახლეობაბუნებრივი გადარჩევასექსუალური დიმორფიზმისექსუალური სელექცია ყვავილოვანი მცენარეებისოკოებიპარტნიორის არჩევანისოციალური შერჩევატრივერს-ვილარდის ჰიპოთეზავარიაცია |ჯგუფი3 = განვითარება |სია3 = ასი ათასი |ჯგუფი4 = ტაქსონები |სია4 = ... |ჯგუფი30 = |სია30 = |ქვედა = }} ==[[ტეტრაპოდი]]== განვითარება პოპულაციური გენეტიკა {{ნავდაფა |სახელი = წლები ირლანდიაში (1101 - დღემდე) |სათაური = წლები ირლანდიაში (1101 - დღემდე) |სურათი = |ზედა = |ჯგუფი1 = XII საუკუნე |სია1 = [[1101 წელი ირლანდიაში|1101]] • [[1102 წელი ირლანდიაში|1102]] • [[1103 წელი ირლანდიაში|1103]] • [[1104 წელი ირლანდიაში|1104]] • [[1105 წელი ირლანდიაში|1105]] • [[1106 წელი ირლანდიაში|1106]] • [[1107 წელი ირლანდიაში|1107]] • [[1108 წელი ირლანდიაში|1108]] • [[1109 წელი ირლანდიაში|1109]] • [[1110 წელი ირლანდიაში|1110]] • [[1111 წელი ირლანდიაში|1111]] • [[1112 წელი ირლანდიაში|1112]] • [[1113 წელი ირლანდიაში|1113]] • [[1114 წელი ირლანდიაში|1114]] • [[1115 წელი ირლანდიაში|1115]] • [[1116 წელი ირლანდიაში|1116]] • [[1117 წელი ირლანდიაში|1117]] • [[1118 წელი ირლანდიაში|1118]] • [[1119 წელი ირლანდიაში|1119]] • [[1120 წელი ირლანდიაში|1120]] • [[1121 წელი ირლანდიაში|1121]] • [[1122 წელი ირლანდიაში|1122]] • [[1123 წელი ირლანდიაში|1123]] • [[1124 წელი ირლანდიაში|1124]] •[[1125 წელი ირლანდიაში|1125]] • [[1126 წელი ირლანდიაში|1126]] • [[1127 წელი ირლანდიაში|1127]] • [[1128 წელი ირლანდიაში|1128]] • [[1129 წელი ირლანდიაში|1129]] • [[1130 წელი ირლანდიაში|1130]] • [[1131 წელი ირლანდიაში|1131]] • [[1132 წელი ირლანდიაში|1132]] • [[1133 წელი ირლანდიაში|1133]] • [[1134 წელი ირლანდიაში|1134]] • [[1135 წელი ირლანდიაში|1135]] • [[1136 წელი ირლანდიაში|1136]] • [[1137 წელი ირლანდიაში|1137]] • [[1138 წელი ირლანდიაში|1138]] • [[1139 წელი ირლანდიაში|1139]] • [[1140 წელი ირლანდიაში|1140]] • [[1141 წელი ირლანდიაში|1141]] • [[1142 წელი ირლანდიაში|1142]] • [[1143 წელი ირლანდიაში|1143]] • [[1144 წელი ირლანდიაში|1144]] • [[1145 წელი ირლანდიაში|1145]] • [[1146 წელი ირლანდიაში|1146]] • [[1147 წელი ირლანდიაში|1147]] • [[1148 წელი ირლანდიაში|1148]] • [[1149 წელი ირლანდიაში|1149]] • [[1150 წელი ირლანდიაში|1150]] • [[1151 წელი ირლანდიაში|1151]] • [[1152 წელი ირლანდიაში|1152]] • [[1153 წელი ირლანდიაში|1153]] • [[1154 წელი ირლანდიაში|1154]] • [[1155 წელი ირლანდიაში|1155]] • [[1156 წელი ირლანდიაში|1156]] • [[1157 წელი ირლანდიაში|1157]] • [[1158 წელი ირლანდიაში|1158]] • [[1159 წელი ირლანდიაში|1159]] • [[1160 წელი ირლანდიაში|1160]] • [[1161 წელი ირლანდიაში|1161]] • [[1162 წელი ირლანდიაში|1162]] • [[1163 წელი ირლანდიაში|1163]] • [[1164 წელი ირლანდიაში|1164]] • [[1165 წელი ირლანდიაში|1165]] • [[1166 წელი ირლანდიაში|1166]] • [[1167 წელი ირლანდიაში|1167]] • [[1168 წელი ირლანდიაში|1168]] • [[1169 წელი ირლანდიაში|1169]] • [[1170 წელი ირლანდიაში|1170]] • [[1171 წელი ირლანდიაში|1171]] • [[1172 წელი ირლანდიაში|1172]] • [[1173 წელი ირლანდიაში|1173]] • [[1174 წელი ირლანდიაში|1174]] • [[1175 წელი ირლანდიაში|1175]] • [[1176 წელი ირლანდიაში|1176]] • [[1177 წელი ირლანდიაში|1177]] • [[1178 წელი ირლანდიაში|1178]] • [[1179 წელი ირლანდიაში|1179]] • [[1180 წელი ირლანდიაში|1180]] • [[1181 წელი ირლანდიაში|1181]] • [[1182 წელი ირლანდიაში|1182]] • [[1183 წელი ირლანდიაში|1183]] • [[1184 წელი ირლანდიაში|1184]] • [[1185 წელი ირლანდიაში|1185]] • [[1186 წელი ირლანდიაში|1186]] • [[1187 წელი ირლანდიაში|1187]] • [[1188 წელი ირლანდიაში|1188]] • [[1189 წელი ირლანდიაში|1189]] • [[1190 წელი ირლანდიაში|1190]] • [[1191 წელი ირლანდიაში|1191]] • [[1192 წელი ირლანდიაში|1192]] • [[1193 წელი ირლანდიაში|1193]] • [[1194 წელი ირლანდიაში|1194]] • [[1195 წელი ირლანდიაში|1195]] • [[1196 წელი ირლანდიაში|1196]] • [[1197 წელი ირლანდიაში|1197]] • [[1198 წელი ირლანდიაში|1198]] • [[1199 წელი ირლანდიაში|1199]] • [[1200 წელი ირლანდიაში|1200]] |ჯგუფი2 = XIII საუკუნე |სია2 = [[1201 წელი ირლანდიაში|1201]] • [[1202 წელი ირლანდიაში|1202]] • [[1203 წელი ირლანდიაში|1203]] • [[1204 წელი ირლანდიაში|1204]] • [[1205 წელი ირლანდიაში|1205]] • [[1206 წელი ირლანდიაში|1206]] • [[1207 წელი ირლანდიაში|1207]] • [[1208 წელი ირლანდიაში|1208]] • [[1209 წელი ირლანდიაში|1209]] • [[1210 წელი ირლანდიაში|1210]] • [[1211 წელი ირლანდიაში|1211]] • [[1212 წელი ირლანდიაში|1212]] • [[1213 წელი ირლანდიაში|1213]] • [[1214 წელი ირლანდიაში|1214]] • [[1215 წელი ირლანდიაში|1215]] • [[1216 წელი ირლანდიაში|1216]] • [[1217 წელი ირლანდიაში|1217]] • [[1218 წელი ირლანდიაში|1218]] • [[1219 წელი ირლანდიაში|1219]] • [[1220 წელი ირლანდიაში|1220]] • [[1221 წელი ირლანდიაში|1221]] • [[1222 წელი ირლანდიაში|1222]] • [[1223 წელი ირლანდიაში|1223]] • [[1224 წელი ირლანდიაში|1224]] •[[1225 წელი ირლანდიაში|1225]] • [[1226 წელი ირლანდიაში|1226]] • [[1227 წელი ირლანდიაში|1227]] • [[1228 წელი ირლანდიაში|1228]] • [[1229 წელი ირლანდიაში|1229]] • [[1230 წელი ირლანდიაში|1230]] • [[1231 წელი ირლანდიაში|1231]] • [[1232 წელი ირლანდიაში|1232]] • [[1233 წელი ირლანდიაში|1233]] • [[1234 წელი ირლანდიაში|1234]] • [[1235 წელი ირლანდიაში|1235]] • [[1236 წელი ირლანდიაში|1236]] • [[1237 წელი ირლანდიაში|1237]] • [[1238 წელი ირლანდიაში|1238]] • [[1239 წელი ირლანდიაში|1239]] • [[1240 წელი ირლანდიაში|1240]] • [[1241 წელი ირლანდიაში|1241]] • [[1242 წელი ირლანდიაში|1242]] • [[1243 წელი ირლანდიაში|1243]] • [[1244 წელი ირლანდიაში|1244]] • [[1245 წელი ირლანდიაში|1245]] • [[1246 წელი ირლანდიაში|1246]] • [[1247 წელი ირლანდიაში|1247]] • [[1248 წელი ირლანდიაში|1248]] • [[1249 წელი ირლანდიაში|1249]] • [[1250 წელი ირლანდიაში|1250]] • [[1251 წელი ირლანდიაში|1251]] • [[1252 წელი ირლანდიაში|1252]] • [[1253 წელი ირლანდიაში|1253]] • [[1254 წელი ირლანდიაში|1254]] • [[1255 წელი ირლანდიაში|1255]] • [[1256 წელი ირლანდიაში|1256]] • [[1257 წელი ირლანდიაში|1257]] • [[1258 წელი ირლანდიაში|1258]] • [[1259 წელი ირლანდიაში|1259]] • [[1260 წელი ირლანდიაში|1260]] • [[1261 წელი ირლანდიაში|1261]] • [[1262 წელი ირლანდიაში|1262]] • [[1263 წელი ირლანდიაში|1263]] • [[1264 წელი ირლანდიაში|1264]] • [[1265 წელი ირლანდიაში|1265]] • [[1266 წელი ირლანდიაში|1266]] • [[1267 წელი ირლანდიაში|1267]] • [[1268 წელი ირლანდიაში|1268]] • [[1269 წელი ირლანდიაში|1269]] • [[1270 წელი ირლანდიაში|1270]] • [[1271 წელი ირლანდიაში|1271]] • [[1272 წელი ირლანდიაში|1272]] • [[1273 წელი ირლანდიაში|1273]] • [[1274 წელი ირლანდიაში|1274]] • [[1275 წელი ირლანდიაში|1275]] • [[1276 წელი ირლანდიაში|1276]] • [[1277 წელი ირლანდიაში|1277]] • [[1278 წელი ირლანდიაში|1278]] • [[1279 წელი ირლანდიაში|1279]] • [[1280 წელი ირლანდიაში|1280]] • [[1281 წელი ირლანდიაში|1281]] • [[1282 წელი ირლანდიაში|1282]] • [[1283 წელი ირლანდიაში|1283]] • [[1284 წელი ირლანდიაში|1284]] • [[1285 წელი ირლანდიაში|1285]] • [[1286 წელი ირლანდიაში|1286]] • [[1287 წელი ირლანდიაში|1287]] • [[1288 წელი ირლანდიაში|1288]] • [[1289 წელი ირლანდიაში|1289]] • [[1290 წელი ირლანდიაში|1290]] • [[1291 წელი ირლანდიაში|1291]] • [[1292 წელი ირლანდიაში|1292]] • [[1293 წელი ირლანდიაში|1293]] • [[1294 წელი ირლანდიაში|1294]] • [[1295 წელი ირლანდიაში|1295]] • [[1296 წელი ირლანდიაში|1296]] • [[1297 წელი ირლანდიაში|1297]] • [[1298 წელი ირლანდიაში|1298]] • [[1299 წელი ირლანდიაში|1299]] • [[1300 წელი ირლანდიაში|1300]] |ჯგუფი3 = XIV საუკუნე |სია3 = [[1301 წელი ირლანდიაში|1301]] • [[1302 წელი ირლანდიაში|1302]] • [[1303 წელი ირლანდიაში|1303]] • [[1304 წელი ირლანდიაში|1304]] • [[1305 წელი ირლანდიაში|1305]] • [[1306 წელი ირლანდიაში|1306]] • [[1307 წელი ირლანდიაში|1307]] • [[1308 წელი ირლანდიაში|1308]] • [[1309 წელი ირლანდიაში|1309]] • [[1310 წელი ირლანდიაში|1310]] • [[1311 წელი ირლანდიაში|1311]] • [[1312 წელი ირლანდიაში|1312]] • [[1313 წელი ირლანდიაში|1313]] • [[1314 წელი ირლანდიაში|1314]] • [[1315 წელი ირლანდიაში|1315]] • [[1316 წელი ირლანდიაში|1316]] • [[1317 წელი ირლანდიაში|1317]] • [[1318 წელი ირლანდიაში|1318]] • [[1319 წელი ირლანდიაში|1319]] • [[1320 წელი ირლანდიაში|1320]] • [[1321 წელი ირლანდიაში|1321]] • [[1322 წელი ირლანდიაში|1322]] • [[1323 წელი ირლანდიაში|1323]] • [[1324 წელი ირლანდიაში|1324]] • [[1325 წელი ირლანდიაში|1325]] • [[1326 წელი ირლანდიაში|1326]] • [[1327 წელი ირლანდიაში|1327]] • [[1328 წელი ირლანდიაში|1328]] • [[1329 წელი ირლანდიაში|1329]] • [[1330 წელი ირლანდიაში|1330]] • [[1131 წელი ირლანდიაში|1131]] • [[1132 წელი ირლანდიაში|1132]] • [[1133 წელი ირლანდიაში|1133]] • [[1134 წელი ირლანდიაში|1134]] • [[1135 წელი ირლანდიაში|1135]] • [[1136 წელი ირლანდიაში|1136]] • [[1137 წელი ირლანდიაში|1137]] • [[1138 წელი ირლანდიაში|1138]] • [[1139 წელი ირლანდიაში|1139]] • [[1140 წელი ირლანდიაში|1140]] • [[1141 წელი ირლანდიაში|1141]] • [[1142 წელი ირლანდიაში|1142]] • [[1143 წელი ირლანდიაში|1143]] • [[1144 წელი ირლანდიაში|1144]] • [[1145 წელი ირლანდიაში|1145]] • [[1146 წელი ირლანდიაში|1146]] • [[1147 წელი ირლანდიაში|1147]] • [[1148 წელი ირლანდიაში|1148]] • [[1149 წელი ირლანდიაში|1149]] • [[1150 წელი ირლანდიაში|1150]] ••••• |ჯგუფი4 = XV საუკუნე |სია4 = 1401 |ჯგუფი5 = XVI საუკუნე |სია5 = 1501 |ჯგუფი6 = XVII საუკუნე |სია6 = 1601 |ჯგუფი7 = XVIII |სია7 = 1701 |ჯგუფი8 = XIX |სია8 =1801 |ჯგუფი9 = XX |სია9 = 1901 |ჯგუფი10 = XXI |სია10 = [[2001 წელი ირლანდიაში|2001]] • [[2002 წელი ირლანდიაში|2002]] • [[2003 წელი ირლანდიაში|2003]] • [[2004 წელი ირლანდიაში|2004]] • [[2005 წელი ირლანდიაში|2005]] • [[2006 წელი ირლანდიაში|2006]] • [[2007 წელი ირლანდიაში|2007]] • [[2008 წელი ირლანდიაში|2008]] • [[2009 წელი ირლანდიაში|2009]] • [[2010 წელი ირლანდიაში|2010]] • [[2011 წელი ირლანდიაში|2011]] • [[2012 წელი ირლანდიაში|2012]] • [[2013 წელი ირლანდიაში|2013]] • [[2014 წელი ირლანდიაში|2014]] • [[2015 წელი ირლანდიაში|2015]] • [[2016 წელი ირლანდიაში|2016]] • [[2017 წელი ირლანდიაში|2017]] • [[2018 წელი ირლანდიაში|2018]] • [[2019 წელი ირლანდიაში|2019]] • [[2020 წელი ირლანდიაში|2020]] • [[2021 წელი ირლანდიაში|2021]] • [[2022 წელი ირლანდიაში|2022]] • [[2023 წელი ირლანდიაში|2023]] • [[2024 წელი ირლანდიაში|2024]] • [[2025 წელი ირლანდიაში|2025]] • [[2026 წელი ირლანდიაში|2026]] |ქვედა = }} lj5abj7xtncibsjb5px3d36dtlpsqd7 5564264 5564263 2026-10-23T18:23:57Z ლაზარე ზანგური 170233 /* ტეტრაპოდი */ 5564264 wikitext text/x-wiki {{ნავდაფა |სახელი = ევოლუციური ბიოლოგია |სათაური = ევოლუციური ბიოლოგია |სურათი = |ზედა = |ჯგუფი1 = ევოლუცია |სია1 = [[აბიოგენეზი]], [[ადაპტაცია]], [[ადაპტიური რადიაცია]], [[ალტრუიზმი (ბიოლოგია)]], მოტყუებაორმხრივიბოლდუინის ეფექტიკლადისტიკაკოევოლუცია მუტუალიზმისაერთო წარმოშობაკონვერგენციადივერგენციასიცოცხლის უძველესი ცნობილი ფორმებიევოლუციის მტკიცებულებაევოლუციური შეიარაღების რბოლაევოლუციური ზეწოლაექსტრაპტაციაგადაშენება ღონისძიებაჰომოლოგიაბოლო უნივერსალური საერთო წინაპარიმაკროევოლუციამიკროევოლუციაშეუსაბამობაარაადაპტური გამოსხივებასიცოცხლის წარმოშობაპანსპერმიაპარალელური ევოლუციაპლეიოტროპიასიგნალიზაციის თეორია ჰანდიკაპის პრინციპისპეციფიკაცია სახეობებისახეობების კომპლექსიტაქსონომიაკომპრომისიშერჩევის ერთეული ევოლუციის გენზე ორიენტირებული ხედვა |ჯგუფი2 = პოპულაციური გენეტიკა |სია2 = [[ხელოვნური გადარჩევა]], [[ბიომრავალფეროვნება]], ევოლუციური შემოჭრის ანალიზიევოლუციურად სტაბილური სტრატეგიაფიშერის პრინციპიფიტნესი ინკლუზიურიგენის ნაკადინათესავების შერჩევა ინბრიდინგის თავიდან აცილებანათესავების ამოცნობამშობლის ინვესტიციამშობელ-შთამომავლის კონფლიქტიმუტაციანეიტრალური ევოლუცია გენეტიკური დრიფტიმოსახლეობაბუნებრივი გადარჩევასექსუალური დიმორფიზმისექსუალური სელექცია ყვავილოვანი მცენარეებისოკოებიპარტნიორის არჩევანისოციალური შერჩევატრივერს-ვილარდის ჰიპოთეზავარიაცია |ჯგუფი3 = განვითარება |სია3 = ასი ათასი |ჯგუფი4 = ტაქსონები |სია4 = ... |ჯგუფი30 = |სია30 = |ქვედა = }} ==[[ტეტრაპოდი]]== განვითარება პოპულაციური გენეტიკა {{ნავდაფა |სახელი = წლები ირლანდიაში (1101 - დღემდე) |სათაური = წლები ირლანდიაში (1101 - დღემდე) |სურათი = |ზედა = |ჯგუფი1 = XII საუკუნე |სია1 = [[1101 წელი ირლანდიაში|1101]] • [[1102 წელი ირლანდიაში|1102]] • [[1103 წელი ირლანდიაში|1103]] • [[1104 წელი ირლანდიაში|1104]] • [[1105 წელი ირლანდიაში|1105]] • [[1106 წელი ირლანდიაში|1106]] • [[1107 წელი ირლანდიაში|1107]] • [[1108 წელი ირლანდიაში|1108]] • [[1109 წელი ირლანდიაში|1109]] • [[1110 წელი ირლანდიაში|1110]] • [[1111 წელი ირლანდიაში|1111]] • [[1112 წელი ირლანდიაში|1112]] • [[1113 წელი ირლანდიაში|1113]] • [[1114 წელი ირლანდიაში|1114]] • [[1115 წელი ირლანდიაში|1115]] • [[1116 წელი ირლანდიაში|1116]] • [[1117 წელი ირლანდიაში|1117]] • [[1118 წელი ირლანდიაში|1118]] • [[1119 წელი ირლანდიაში|1119]] • [[1120 წელი ირლანდიაში|1120]] • [[1121 წელი ირლანდიაში|1121]] • [[1122 წელი ირლანდიაში|1122]] • [[1123 წელი ირლანდიაში|1123]] • [[1124 წელი ირლანდიაში|1124]] •[[1125 წელი ირლანდიაში|1125]] • [[1126 წელი ირლანდიაში|1126]] • [[1127 წელი ირლანდიაში|1127]] • [[1128 წელი ირლანდიაში|1128]] • [[1129 წელი ირლანდიაში|1129]] • [[1130 წელი ირლანდიაში|1130]] • [[1131 წელი ირლანდიაში|1131]] • [[1132 წელი ირლანდიაში|1132]] • [[1133 წელი ირლანდიაში|1133]] • [[1134 წელი ირლანდიაში|1134]] • [[1135 წელი ირლანდიაში|1135]] • [[1136 წელი ირლანდიაში|1136]] • [[1137 წელი ირლანდიაში|1137]] • [[1138 წელი ირლანდიაში|1138]] • [[1139 წელი ირლანდიაში|1139]] • [[1140 წელი ირლანდიაში|1140]] • [[1141 წელი ირლანდიაში|1141]] • [[1142 წელი ირლანდიაში|1142]] • [[1143 წელი ირლანდიაში|1143]] • [[1144 წელი ირლანდიაში|1144]] • [[1145 წელი ირლანდიაში|1145]] • [[1146 წელი ირლანდიაში|1146]] • [[1147 წელი ირლანდიაში|1147]] • [[1148 წელი ირლანდიაში|1148]] • [[1149 წელი ირლანდიაში|1149]] • [[1150 წელი ირლანდიაში|1150]] • [[1151 წელი ირლანდიაში|1151]] • [[1152 წელი ირლანდიაში|1152]] • [[1153 წელი ირლანდიაში|1153]] • [[1154 წელი ირლანდიაში|1154]] • [[1155 წელი ირლანდიაში|1155]] • [[1156 წელი ირლანდიაში|1156]] • [[1157 წელი ირლანდიაში|1157]] • [[1158 წელი ირლანდიაში|1158]] • [[1159 წელი ირლანდიაში|1159]] • [[1160 წელი ირლანდიაში|1160]] • [[1161 წელი ირლანდიაში|1161]] • [[1162 წელი ირლანდიაში|1162]] • [[1163 წელი ირლანდიაში|1163]] • [[1164 წელი ირლანდიაში|1164]] • [[1165 წელი ირლანდიაში|1165]] • [[1166 წელი ირლანდიაში|1166]] • [[1167 წელი ირლანდიაში|1167]] • [[1168 წელი ირლანდიაში|1168]] • [[1169 წელი ირლანდიაში|1169]] • [[1170 წელი ირლანდიაში|1170]] • [[1171 წელი ირლანდიაში|1171]] • [[1172 წელი ირლანდიაში|1172]] • [[1173 წელი ირლანდიაში|1173]] • [[1174 წელი ირლანდიაში|1174]] • [[1175 წელი ირლანდიაში|1175]] • [[1176 წელი ირლანდიაში|1176]] • [[1177 წელი ირლანდიაში|1177]] • [[1178 წელი ირლანდიაში|1178]] • [[1179 წელი ირლანდიაში|1179]] • [[1180 წელი ირლანდიაში|1180]] • [[1181 წელი ირლანდიაში|1181]] • [[1182 წელი ირლანდიაში|1182]] • [[1183 წელი ირლანდიაში|1183]] • [[1184 წელი ირლანდიაში|1184]] • [[1185 წელი ირლანდიაში|1185]] • [[1186 წელი ირლანდიაში|1186]] • [[1187 წელი ირლანდიაში|1187]] • [[1188 წელი ირლანდიაში|1188]] • [[1189 წელი ირლანდიაში|1189]] • [[1190 წელი ირლანდიაში|1190]] • [[1191 წელი ირლანდიაში|1191]] • [[1192 წელი ირლანდიაში|1192]] • [[1193 წელი ირლანდიაში|1193]] • [[1194 წელი ირლანდიაში|1194]] • [[1195 წელი ირლანდიაში|1195]] • [[1196 წელი ირლანდიაში|1196]] • [[1197 წელი ირლანდიაში|1197]] • [[1198 წელი ირლანდიაში|1198]] • [[1199 წელი ირლანდიაში|1199]] • [[1200 წელი ირლანდიაში|1200]] |ჯგუფი2 = XIII საუკუნე |სია2 = [[1201 წელი ირლანდიაში|1201]] • [[1202 წელი ირლანდიაში|1202]] • [[1203 წელი ირლანდიაში|1203]] • [[1204 წელი ირლანდიაში|1204]] • [[1205 წელი ირლანდიაში|1205]] • [[1206 წელი ირლანდიაში|1206]] • [[1207 წელი ირლანდიაში|1207]] • [[1208 წელი ირლანდიაში|1208]] • [[1209 წელი ირლანდიაში|1209]] • [[1210 წელი ირლანდიაში|1210]] • [[1211 წელი ირლანდიაში|1211]] • [[1212 წელი ირლანდიაში|1212]] • [[1213 წელი ირლანდიაში|1213]] • [[1214 წელი ირლანდიაში|1214]] • [[1215 წელი ირლანდიაში|1215]] • [[1216 წელი ირლანდიაში|1216]] • [[1217 წელი ირლანდიაში|1217]] • [[1218 წელი ირლანდიაში|1218]] • [[1219 წელი ირლანდიაში|1219]] • [[1220 წელი ირლანდიაში|1220]] • [[1221 წელი ირლანდიაში|1221]] • [[1222 წელი ირლანდიაში|1222]] • [[1223 წელი ირლანდიაში|1223]] • [[1224 წელი ირლანდიაში|1224]] •[[1225 წელი ირლანდიაში|1225]] • [[1226 წელი ირლანდიაში|1226]] • [[1227 წელი ირლანდიაში|1227]] • [[1228 წელი ირლანდიაში|1228]] • [[1229 წელი ირლანდიაში|1229]] • [[1230 წელი ირლანდიაში|1230]] • [[1231 წელი ირლანდიაში|1231]] • [[1232 წელი ირლანდიაში|1232]] • [[1233 წელი ირლანდიაში|1233]] • [[1234 წელი ირლანდიაში|1234]] • [[1235 წელი ირლანდიაში|1235]] • [[1236 წელი ირლანდიაში|1236]] • [[1237 წელი ირლანდიაში|1237]] • [[1238 წელი ირლანდიაში|1238]] • [[1239 წელი ირლანდიაში|1239]] • [[1240 წელი ირლანდიაში|1240]] • [[1241 წელი ირლანდიაში|1241]] • [[1242 წელი ირლანდიაში|1242]] • [[1243 წელი ირლანდიაში|1243]] • [[1244 წელი ირლანდიაში|1244]] • [[1245 წელი ირლანდიაში|1245]] • [[1246 წელი ირლანდიაში|1246]] • [[1247 წელი ირლანდიაში|1247]] • [[1248 წელი ირლანდიაში|1248]] • [[1249 წელი ირლანდიაში|1249]] • [[1250 წელი ირლანდიაში|1250]] • [[1251 წელი ირლანდიაში|1251]] • [[1252 წელი ირლანდიაში|1252]] • [[1253 წელი ირლანდიაში|1253]] • [[1254 წელი ირლანდიაში|1254]] • [[1255 წელი ირლანდიაში|1255]] • [[1256 წელი ირლანდიაში|1256]] • [[1257 წელი ირლანდიაში|1257]] • [[1258 წელი ირლანდიაში|1258]] • [[1259 წელი ირლანდიაში|1259]] • [[1260 წელი ირლანდიაში|1260]] • [[1261 წელი ირლანდიაში|1261]] • [[1262 წელი ირლანდიაში|1262]] • [[1263 წელი ირლანდიაში|1263]] • [[1264 წელი ირლანდიაში|1264]] • [[1265 წელი ირლანდიაში|1265]] • [[1266 წელი ირლანდიაში|1266]] • [[1267 წელი ირლანდიაში|1267]] • [[1268 წელი ირლანდიაში|1268]] • [[1269 წელი ირლანდიაში|1269]] • [[1270 წელი ირლანდიაში|1270]] • [[1271 წელი ირლანდიაში|1271]] • [[1272 წელი ირლანდიაში|1272]] • [[1273 წელი ირლანდიაში|1273]] • [[1274 წელი ირლანდიაში|1274]] • [[1275 წელი ირლანდიაში|1275]] • [[1276 წელი ირლანდიაში|1276]] • [[1277 წელი ირლანდიაში|1277]] • [[1278 წელი ირლანდიაში|1278]] • [[1279 წელი ირლანდიაში|1279]] • [[1280 წელი ირლანდიაში|1280]] • [[1281 წელი ირლანდიაში|1281]] • [[1282 წელი ირლანდიაში|1282]] • [[1283 წელი ირლანდიაში|1283]] • [[1284 წელი ირლანდიაში|1284]] • [[1285 წელი ირლანდიაში|1285]] • [[1286 წელი ირლანდიაში|1286]] • [[1287 წელი ირლანდიაში|1287]] • [[1288 წელი ირლანდიაში|1288]] • [[1289 წელი ირლანდიაში|1289]] • [[1290 წელი ირლანდიაში|1290]] • [[1291 წელი ირლანდიაში|1291]] • [[1292 წელი ირლანდიაში|1292]] • [[1293 წელი ირლანდიაში|1293]] • [[1294 წელი ირლანდიაში|1294]] • [[1295 წელი ირლანდიაში|1295]] • [[1296 წელი ირლანდიაში|1296]] • [[1297 წელი ირლანდიაში|1297]] • [[1298 წელი ირლანდიაში|1298]] • [[1299 წელი ირლანდიაში|1299]] • [[1300 წელი ირლანდიაში|1300]] |ჯგუფი3 = XIV საუკუნე |სია3 = [[1301 წელი ირლანდიაში|1301]] • [[1302 წელი ირლანდიაში|1302]] • [[1303 წელი ირლანდიაში|1303]] • [[1304 წელი ირლანდიაში|1304]] • [[1305 წელი ირლანდიაში|1305]] • [[1306 წელი ირლანდიაში|1306]] • [[1307 წელი ირლანდიაში|1307]] • [[1308 წელი ირლანდიაში|1308]] • [[1309 წელი ირლანდიაში|1309]] • [[1310 წელი ირლანდიაში|1310]] • [[1311 წელი ირლანდიაში|1311]] • [[1312 წელი ირლანდიაში|1312]] • [[1313 წელი ირლანდიაში|1313]] • [[1314 წელი ირლანდიაში|1314]] • [[1315 წელი ირლანდიაში|1315]] • [[1316 წელი ირლანდიაში|1316]] • [[1317 წელი ირლანდიაში|1317]] • [[1318 წელი ირლანდიაში|1318]] • [[1319 წელი ირლანდიაში|1319]] • [[1320 წელი ირლანდიაში|1320]] • [[1321 წელი ირლანდიაში|1321]] • [[1322 წელი ირლანდიაში|1322]] • [[1323 წელი ირლანდიაში|1323]] • [[1324 წელი ირლანდიაში|1324]] • [[1325 წელი ირლანდიაში|1325]] • [[1326 წელი ირლანდიაში|1326]] • [[1327 წელი ირლანდიაში|1327]] • [[1328 წელი ირლანდიაში|1328]] • [[1329 წელი ირლანდიაში|1329]] • [[1330 წელი ირლანდიაში|1330]] • [[1131 წელი ირლანდიაში|1131]] • [[1132 წელი ირლანდიაში|1132]] • [[1133 წელი ირლანდიაში|1133]] • [[1134 წელი ირლანდიაში|1134]] • [[1135 წელი ირლანდიაში|1135]] • [[1136 წელი ირლანდიაში|1136]] • [[1137 წელი ირლანდიაში|1137]] • [[1138 წელი ირლანდიაში|1138]] • [[1139 წელი ირლანდიაში|1139]] • [[1140 წელი ირლანდიაში|1140]] • [[1141 წელი ირლანდიაში|1141]] • [[1142 წელი ირლანდიაში|1142]] • [[1143 წელი ირლანდიაში|1143]] • [[1144 წელი ირლანდიაში|1144]] • [[1145 წელი ირლანდიაში|1145]] • [[1146 წელი ირლანდიაში|1146]] • [[1147 წელი ირლანდიაში|1147]] • [[1148 წელი ირლანდიაში|1148]] • [[1149 წელი ირლანდიაში|1149]] • [[1150 წელი ირლანდიაში|1150]] ••••• |ჯგუფი4 = XV საუკუნე |სია4 = 1401 |ჯგუფი5 = XVI საუკუნე |სია5 = 1501 |ჯგუფი6 = XVII საუკუნე |სია6 = 1601 |ჯგუფი7 = XVIII |სია7 = 1701 |ჯგუფი8 = XIX |სია8 =1801 |ჯგუფი9 = XX |სია9 = 1901• [[1102 წელი ირლანდიაში|1102]] • [[1103 წელი ირლანდიაში|1103]] • [[1104 წელი ირლანდიაში|1104]] • [[1105 წელი ირლანდიაში|1105]] • [[1106 წელი ირლანდიაში|1106]] • [[1107 წელი ირლანდიაში|1107]] • [[1108 წელი ირლანდიაში|1108]] • [[1109 წელი ირლანდიაში|1109]] • [[1110 წელი ირლანდიაში|1110]] • [[1111 წელი ირლანდიაში|1111]] • [[1112 წელი ირლანდიაში|1112]] • [[1113 წელი ირლანდიაში|1113]] • [[1114 წელი ირლანდიაში|1114]] • [[1115 წელი ირლანდიაში|1115]] • [[1116 წელი ირლანდიაში|1116]] • [[1117 წელი ირლანდიაში|1117]] • [[1118 წელი ირლანდიაში|1118]] • [[1119 წელი ირლანდიაში|1119]] • [[1120 წელი ირლანდიაში|1120]] • [[1121 წელი ირლანდიაში|1121]] • [[1122 წელი ირლანდიაში|1122]] • [[1123 წელი ირლანდიაში|1123]] • [[1124 წელი ირლანდიაში|1124]] •[[1125 წელი ირლანდიაში|1125]] • [[1126 წელი ირლანდიაში|1126]] • [[1127 წელი ირლანდიაში|1127]] • [[1128 წელი ირლანდიაში|1128]] • [[1129 წელი ირლანდიაში|1129]] • [[1130 წელი ირლანდიაში|1130]] • [[1131 წელი ირლანდიაში|1131]] • [[1132 წელი ირლანდიაში|1132]] • [[1133 წელი ირლანდიაში|1133]] • [[1134 წელი ირლანდიაში|1134]] • [[1135 წელი ირლანდიაში|1135]] • [[1136 წელი ირლანდიაში|1136]] • [[1137 წელი ირლანდიაში|1137]] • [[1138 წელი ირლანდიაში|1138]] • [[1139 წელი ირლანდიაში|1139]] • [[1140 წელი ირლანდიაში|1140]] • [[1141 წელი ირლანდიაში|1141]] • [[1142 წელი ირლანდიაში|1142]] • [[1143 წელი ირლანდიაში|1143]] • [[1144 წელი ირლანდიაში|1144]] • [[1145 წელი ირლანდიაში|1145]] • [[1146 წელი ირლანდიაში|1146]] • [[1147 წელი ირლანდიაში|1147]] • [[1148 წელი ირლანდიაში|1148]] • [[1149 წელი ირლანდიაში|1149]] • [[1150 წელი ირლანდიაში|1150]] • [[1151 წელი ირლანდიაში|1151]] • [[1152 წელი ირლანდიაში|1152]] • [[1153 წელი ირლანდიაში|1153]] • [[1154 წელი ირლანდიაში|1154]] • [[1155 წელი ირლანდიაში|1155]] • [[1156 წელი ირლანდიაში|1156]] • [[1157 წელი ირლანდიაში|1157]] • [[1158 წელი ირლანდიაში|1158]] • [[1159 წელი ირლანდიაში|1159]] • [[1160 წელი ირლანდიაში|1160]] • [[1161 წელი ირლანდიაში|1161]] • [[1162 წელი ირლანდიაში|1162]] • [[1163 წელი ირლანდიაში|1163]] • [[1164 წელი ირლანდიაში|1164]] • [[1165 წელი ირლანდიაში|1165]] • [[1166 წელი ირლანდიაში|1166]] • [[1167 წელი ირლანდიაში|1167]] • [[1168 წელი ირლანდიაში|1168]] • [[1169 წელი ირლანდიაში|1169]] • [[1170 წელი ირლანდიაში|1170]] • [[1171 წელი ირლანდიაში|1171]] • [[1172 წელი ირლანდიაში|1172]] • [[1173 წელი ირლანდიაში|1173]] • [[1174 წელი ირლანდიაში|1174]] • [[1175 წელი ირლანდიაში|1175]] • [[1176 წელი ირლანდიაში|1176]] • [[1177 წელი ირლანდიაში|1177]] • [[1178 წელი ირლანდიაში|1178]] • [[1179 წელი ირლანდიაში|1179]] • [[1180 წელი ირლანდიაში|1180]] • [[1181 წელი ირლანდიაში|1181]] • [[1182 წელი ირლანდიაში|1182]] • [[1183 წელი ირლანდიაში|1183]] • [[1184 წელი ირლანდიაში|1184]] • [[1185 წელი ირლანდიაში|1185]] • [[1186 წელი ირლანდიაში|1186]] • [[1187 წელი ირლანდიაში|1187]] • [[1188 წელი ირლანდიაში|1188]] • [[1189 წელი ირლანდიაში|1189]] • [[1190 წელი ირლანდიაში|1190]] • [[1191 წელი ირლანდიაში|1191]] • [[1192 წელი ირლანდიაში|1192]] • [[1193 წელი ირლანდიაში|1193]] • [[1194 წელი ირლანდიაში|1194]] • [[1195 წელი ირლანდიაში|1195]] • [[1196 წელი ირლანდიაში|1196]] • [[1197 წელი ირლანდიაში|1197]] • [[1198 წელი ირლანდიაში|1198]] • [[1199 წელი ირლანდიაში|1199]] • [[1200 წელი ირლანდიაში|1200]] |ჯგუფი10 = XXI |სია10 = [[2001 წელი ირლანდიაში|2001]] • [[2002 წელი ირლანდიაში|2002]] • [[2003 წელი ირლანდიაში|2003]] • [[2004 წელი ირლანდიაში|2004]] • [[2005 წელი ირლანდიაში|2005]] • [[2006 წელი ირლანდიაში|2006]] • [[2007 წელი ირლანდიაში|2007]] • [[2008 წელი ირლანდიაში|2008]] • [[2009 წელი ირლანდიაში|2009]] • [[2010 წელი ირლანდიაში|2010]] • [[2011 წელი ირლანდიაში|2011]] • [[2012 წელი ირლანდიაში|2012]] • [[2013 წელი ირლანდიაში|2013]] • [[2014 წელი ირლანდიაში|2014]] • [[2015 წელი ირლანდიაში|2015]] • [[2016 წელი ირლანდიაში|2016]] • [[2017 წელი ირლანდიაში|2017]] • [[2018 წელი ირლანდიაში|2018]] • [[2019 წელი ირლანდიაში|2019]] • [[2020 წელი ირლანდიაში|2020]] • [[2021 წელი ირლანდიაში|2021]] • [[2022 წელი ირლანდიაში|2022]] • [[2023 წელი ირლანდიაში|2023]] • [[2024 წელი ირლანდიაში|2024]] • [[2025 წელი ირლანდიაში|2025]] • [[2026 წელი ირლანდიაში|2026]] |ქვედა = }} 5dejkek9t70tjgdsiyvysx98wgi6mq5 5564266 5564264 2026-10-23T18:27:31Z ლაზარე ზანგური 170233 /* ტეტრაპოდი */ 5564266 wikitext text/x-wiki {{ნავდაფა |სახელი = ევოლუციური ბიოლოგია |სათაური = ევოლუციური ბიოლოგია |სურათი = |ზედა = |ჯგუფი1 = ევოლუცია |სია1 = [[აბიოგენეზი]], [[ადაპტაცია]], [[ადაპტიური რადიაცია]], [[ალტრუიზმი (ბიოლოგია)]], მოტყუებაორმხრივიბოლდუინის ეფექტიკლადისტიკაკოევოლუცია მუტუალიზმისაერთო წარმოშობაკონვერგენციადივერგენციასიცოცხლის უძველესი ცნობილი ფორმებიევოლუციის მტკიცებულებაევოლუციური შეიარაღების რბოლაევოლუციური ზეწოლაექსტრაპტაციაგადაშენება ღონისძიებაჰომოლოგიაბოლო უნივერსალური საერთო წინაპარიმაკროევოლუციამიკროევოლუციაშეუსაბამობაარაადაპტური გამოსხივებასიცოცხლის წარმოშობაპანსპერმიაპარალელური ევოლუციაპლეიოტროპიასიგნალიზაციის თეორია ჰანდიკაპის პრინციპისპეციფიკაცია სახეობებისახეობების კომპლექსიტაქსონომიაკომპრომისიშერჩევის ერთეული ევოლუციის გენზე ორიენტირებული ხედვა |ჯგუფი2 = პოპულაციური გენეტიკა |სია2 = [[ხელოვნური გადარჩევა]], [[ბიომრავალფეროვნება]], ევოლუციური შემოჭრის ანალიზიევოლუციურად სტაბილური სტრატეგიაფიშერის პრინციპიფიტნესი ინკლუზიურიგენის ნაკადინათესავების შერჩევა ინბრიდინგის თავიდან აცილებანათესავების ამოცნობამშობლის ინვესტიციამშობელ-შთამომავლის კონფლიქტიმუტაციანეიტრალური ევოლუცია გენეტიკური დრიფტიმოსახლეობაბუნებრივი გადარჩევასექსუალური დიმორფიზმისექსუალური სელექცია ყვავილოვანი მცენარეებისოკოებიპარტნიორის არჩევანისოციალური შერჩევატრივერს-ვილარდის ჰიპოთეზავარიაცია |ჯგუფი3 = განვითარება |სია3 = ასი ათასი |ჯგუფი4 = ტაქსონები |სია4 = ... |ჯგუფი30 = |სია30 = |ქვედა = }} ==[[ტეტრაპოდი]]== განვითარება პოპულაციური გენეტიკა {{ნავდაფა |სახელი = წლები ირლანდიაში (1101 - დღემდე) |სათაური = წლები ირლანდიაში (1101 - დღემდე) |სურათი = |ზედა = |ჯგუფი1 = XII საუკუნე |სია1 = [[1101 წელი ირლანდიაში|1101]] • [[1102 წელი ირლანდიაში|1102]] • [[1103 წელი ირლანდიაში|1103]] • [[1104 წელი ირლანდიაში|1104]] • [[1105 წელი ირლანდიაში|1105]] • [[1106 წელი ირლანდიაში|1106]] • [[1107 წელი ირლანდიაში|1107]] • [[1108 წელი ირლანდიაში|1108]] • [[1109 წელი ირლანდიაში|1109]] • [[1110 წელი ირლანდიაში|1110]] • [[1111 წელი ირლანდიაში|1111]] • [[1112 წელი ირლანდიაში|1112]] • [[1113 წელი ირლანდიაში|1113]] • [[1114 წელი ირლანდიაში|1114]] • [[1115 წელი ირლანდიაში|1115]] • [[1116 წელი ირლანდიაში|1116]] • [[1117 წელი ირლანდიაში|1117]] • [[1118 წელი ირლანდიაში|1118]] • [[1119 წელი ირლანდიაში|1119]] • [[1120 წელი ირლანდიაში|1120]] • [[1121 წელი ირლანდიაში|1121]] • [[1122 წელი ირლანდიაში|1122]] • [[1123 წელი ირლანდიაში|1123]] • [[1124 წელი ირლანდიაში|1124]] •[[1125 წელი ირლანდიაში|1125]] • [[1126 წელი ირლანდიაში|1126]] • [[1127 წელი ირლანდიაში|1127]] • [[1128 წელი ირლანდიაში|1128]] • [[1129 წელი ირლანდიაში|1129]] • [[1130 წელი ირლანდიაში|1130]] • [[1131 წელი ირლანდიაში|1131]] • [[1132 წელი ირლანდიაში|1132]] • [[1133 წელი ირლანდიაში|1133]] • [[1134 წელი ირლანდიაში|1134]] • [[1135 წელი ირლანდიაში|1135]] • [[1136 წელი ირლანდიაში|1136]] • [[1137 წელი ირლანდიაში|1137]] • [[1138 წელი ირლანდიაში|1138]] • [[1139 წელი ირლანდიაში|1139]] • [[1140 წელი ირლანდიაში|1140]] • [[1141 წელი ირლანდიაში|1141]] • [[1142 წელი ირლანდიაში|1142]] • [[1143 წელი ირლანდიაში|1143]] • [[1144 წელი ირლანდიაში|1144]] • [[1145 წელი ირლანდიაში|1145]] • [[1146 წელი ირლანდიაში|1146]] • [[1147 წელი ირლანდიაში|1147]] • [[1148 წელი ირლანდიაში|1148]] • [[1149 წელი ირლანდიაში|1149]] • [[1150 წელი ირლანდიაში|1150]] • [[1151 წელი ირლანდიაში|1151]] • [[1152 წელი ირლანდიაში|1152]] • [[1153 წელი ირლანდიაში|1153]] • [[1154 წელი ირლანდიაში|1154]] • [[1155 წელი ირლანდიაში|1155]] • [[1156 წელი ირლანდიაში|1156]] • [[1157 წელი ირლანდიაში|1157]] • [[1158 წელი ირლანდიაში|1158]] • [[1159 წელი ირლანდიაში|1159]] • [[1160 წელი ირლანდიაში|1160]] • [[1161 წელი ირლანდიაში|1161]] • [[1162 წელი ირლანდიაში|1162]] • [[1163 წელი ირლანდიაში|1163]] • [[1164 წელი ირლანდიაში|1164]] • [[1165 წელი ირლანდიაში|1165]] • [[1166 წელი ირლანდიაში|1166]] • [[1167 წელი ირლანდიაში|1167]] • [[1168 წელი ირლანდიაში|1168]] • [[1169 წელი ირლანდიაში|1169]] • [[1170 წელი ირლანდიაში|1170]] • [[1171 წელი ირლანდიაში|1171]] • [[1172 წელი ირლანდიაში|1172]] • [[1173 წელი ირლანდიაში|1173]] • [[1174 წელი ირლანდიაში|1174]] • [[1175 წელი ირლანდიაში|1175]] • [[1176 წელი ირლანდიაში|1176]] • [[1177 წელი ირლანდიაში|1177]] • [[1178 წელი ირლანდიაში|1178]] • [[1179 წელი ირლანდიაში|1179]] • [[1180 წელი ირლანდიაში|1180]] • [[1181 წელი ირლანდიაში|1181]] • [[1182 წელი ირლანდიაში|1182]] • [[1183 წელი ირლანდიაში|1183]] • [[1184 წელი ირლანდიაში|1184]] • [[1185 წელი ირლანდიაში|1185]] • [[1186 წელი ირლანდიაში|1186]] • [[1187 წელი ირლანდიაში|1187]] • [[1188 წელი ირლანდიაში|1188]] • [[1189 წელი ირლანდიაში|1189]] • [[1190 წელი ირლანდიაში|1190]] • [[1191 წელი ირლანდიაში|1191]] • [[1192 წელი ირლანდიაში|1192]] • [[1193 წელი ირლანდიაში|1193]] • [[1194 წელი ირლანდიაში|1194]] • [[1195 წელი ირლანდიაში|1195]] • [[1196 წელი ირლანდიაში|1196]] • [[1197 წელი ირლანდიაში|1197]] • [[1198 წელი ირლანდიაში|1198]] • [[1199 წელი ირლანდიაში|1199]] • [[1200 წელი ირლანდიაში|1200]] |ჯგუფი2 = XIII საუკუნე |სია2 = [[1201 წელი ირლანდიაში|1201]] • [[1202 წელი ირლანდიაში|1202]] • [[1203 წელი ირლანდიაში|1203]] • [[1204 წელი ირლანდიაში|1204]] • [[1205 წელი ირლანდიაში|1205]] • [[1206 წელი ირლანდიაში|1206]] • [[1207 წელი ირლანდიაში|1207]] • [[1208 წელი ირლანდიაში|1208]] • [[1209 წელი ირლანდიაში|1209]] • [[1210 წელი ირლანდიაში|1210]] • [[1211 წელი ირლანდიაში|1211]] • [[1212 წელი ირლანდიაში|1212]] • [[1213 წელი ირლანდიაში|1213]] • [[1214 წელი ირლანდიაში|1214]] • [[1215 წელი ირლანდიაში|1215]] • [[1216 წელი ირლანდიაში|1216]] • [[1217 წელი ირლანდიაში|1217]] • [[1218 წელი ირლანდიაში|1218]] • [[1219 წელი ირლანდიაში|1219]] • [[1220 წელი ირლანდიაში|1220]] • [[1221 წელი ირლანდიაში|1221]] • [[1222 წელი ირლანდიაში|1222]] • [[1223 წელი ირლანდიაში|1223]] • [[1224 წელი ირლანდიაში|1224]] •[[1225 წელი ირლანდიაში|1225]] • [[1226 წელი ირლანდიაში|1226]] • [[1227 წელი ირლანდიაში|1227]] • [[1228 წელი ირლანდიაში|1228]] • [[1229 წელი ირლანდიაში|1229]] • [[1230 წელი ირლანდიაში|1230]] • [[1231 წელი ირლანდიაში|1231]] • [[1232 წელი ირლანდიაში|1232]] • [[1233 წელი ირლანდიაში|1233]] • [[1234 წელი ირლანდიაში|1234]] • [[1235 წელი ირლანდიაში|1235]] • [[1236 წელი ირლანდიაში|1236]] • [[1237 წელი ირლანდიაში|1237]] • [[1238 წელი ირლანდიაში|1238]] • [[1239 წელი ირლანდიაში|1239]] • [[1240 წელი ირლანდიაში|1240]] • [[1241 წელი ირლანდიაში|1241]] • [[1242 წელი ირლანდიაში|1242]] • [[1243 წელი ირლანდიაში|1243]] • [[1244 წელი ირლანდიაში|1244]] • [[1245 წელი ირლანდიაში|1245]] • [[1246 წელი ირლანდიაში|1246]] • [[1247 წელი ირლანდიაში|1247]] • [[1248 წელი ირლანდიაში|1248]] • [[1249 წელი ირლანდიაში|1249]] • [[1250 წელი ირლანდიაში|1250]] • [[1251 წელი ირლანდიაში|1251]] • [[1252 წელი ირლანდიაში|1252]] • [[1253 წელი ირლანდიაში|1253]] • [[1254 წელი ირლანდიაში|1254]] • [[1255 წელი ირლანდიაში|1255]] • [[1256 წელი ირლანდიაში|1256]] • [[1257 წელი ირლანდიაში|1257]] • [[1258 წელი ირლანდიაში|1258]] • [[1259 წელი ირლანდიაში|1259]] • [[1260 წელი ირლანდიაში|1260]] • [[1261 წელი ირლანდიაში|1261]] • [[1262 წელი ირლანდიაში|1262]] • [[1263 წელი ირლანდიაში|1263]] • [[1264 წელი ირლანდიაში|1264]] • [[1265 წელი ირლანდიაში|1265]] • [[1266 წელი ირლანდიაში|1266]] • [[1267 წელი ირლანდიაში|1267]] • [[1268 წელი ირლანდიაში|1268]] • [[1269 წელი ირლანდიაში|1269]] • [[1270 წელი ირლანდიაში|1270]] • [[1271 წელი ირლანდიაში|1271]] • [[1272 წელი ირლანდიაში|1272]] • [[1273 წელი ირლანდიაში|1273]] • [[1274 წელი ირლანდიაში|1274]] • [[1275 წელი ირლანდიაში|1275]] • [[1276 წელი ირლანდიაში|1276]] • [[1277 წელი ირლანდიაში|1277]] • [[1278 წელი ირლანდიაში|1278]] • [[1279 წელი ირლანდიაში|1279]] • [[1280 წელი ირლანდიაში|1280]] • [[1281 წელი ირლანდიაში|1281]] • [[1282 წელი ირლანდიაში|1282]] • [[1283 წელი ირლანდიაში|1283]] • [[1284 წელი ირლანდიაში|1284]] • [[1285 წელი ირლანდიაში|1285]] • [[1286 წელი ირლანდიაში|1286]] • [[1287 წელი ირლანდიაში|1287]] • [[1288 წელი ირლანდიაში|1288]] • [[1289 წელი ირლანდიაში|1289]] • [[1290 წელი ირლანდიაში|1290]] • [[1291 წელი ირლანდიაში|1291]] • [[1292 წელი ირლანდიაში|1292]] • [[1293 წელი ირლანდიაში|1293]] • [[1294 წელი ირლანდიაში|1294]] • [[1295 წელი ირლანდიაში|1295]] • [[1296 წელი ირლანდიაში|1296]] • [[1297 წელი ირლანდიაში|1297]] • [[1298 წელი ირლანდიაში|1298]] • [[1299 წელი ირლანდიაში|1299]] • [[1300 წელი ირლანდიაში|1300]] |ჯგუფი3 = XIV საუკუნე |სია3 = [[1301 წელი ირლანდიაში|1301]] • [[1302 წელი ირლანდიაში|1302]] • [[1303 წელი ირლანდიაში|1303]] • [[1304 წელი ირლანდიაში|1304]] • [[1305 წელი ირლანდიაში|1305]] • [[1306 წელი ირლანდიაში|1306]] • [[1307 წელი ირლანდიაში|1307]] • [[1308 წელი ირლანდიაში|1308]] • [[1309 წელი ირლანდიაში|1309]] • [[1310 წელი ირლანდიაში|1310]] • [[1311 წელი ირლანდიაში|1311]] • [[1312 წელი ირლანდიაში|1312]] • [[1313 წელი ირლანდიაში|1313]] • [[1314 წელი ირლანდიაში|1314]] • [[1315 წელი ირლანდიაში|1315]] • [[1316 წელი ირლანდიაში|1316]] • [[1317 წელი ირლანდიაში|1317]] • [[1318 წელი ირლანდიაში|1318]] • [[1319 წელი ირლანდიაში|1319]] • [[1320 წელი ირლანდიაში|1320]] • [[1321 წელი ირლანდიაში|1321]] • [[1322 წელი ირლანდიაში|1322]] • [[1323 წელი ირლანდიაში|1323]] • [[1324 წელი ირლანდიაში|1324]] • [[1325 წელი ირლანდიაში|1325]] • [[1326 წელი ირლანდიაში|1326]] • [[1327 წელი ირლანდიაში|1327]] • [[1328 წელი ირლანდიაში|1328]] • [[1329 წელი ირლანდიაში|1329]] • [[1330 წელი ირლანდიაში|1330]] • [[1131 წელი ირლანდიაში|1131]] • [[1132 წელი ირლანდიაში|1132]] • [[1133 წელი ირლანდიაში|1133]] • [[1134 წელი ირლანდიაში|1134]] • [[1135 წელი ირლანდიაში|1135]] • [[1136 წელი ირლანდიაში|1136]] • [[1137 წელი ირლანდიაში|1137]] • [[1138 წელი ირლანდიაში|1138]] • [[1139 წელი ირლანდიაში|1139]] • [[1140 წელი ირლანდიაში|1140]] • [[1141 წელი ირლანდიაში|1141]] • [[1142 წელი ირლანდიაში|1142]] • [[1143 წელი ირლანდიაში|1143]] • [[1144 წელი ირლანდიაში|1144]] • [[1145 წელი ირლანდიაში|1145]] • [[1146 წელი ირლანდიაში|1146]] • [[1147 წელი ირლანდიაში|1147]] • [[1148 წელი ირლანდიაში|1148]] • [[1149 წელი ირლანდიაში|1149]] • [[1150 წელი ირლანდიაში|1150]] ••••• |ჯგუფი4 = XV საუკუნე |სია4 = 1401 |ჯგუფი5 = XVI საუკუნე |სია5 = 1501 |ჯგუფი6 = XVII საუკუნე |სია6 = 1601 |ჯგუფი7 = XVIII |სია7 = 1701 |ჯგუფი8 = XIX |სია8 =1801 |ჯგუფი9 = XX |სია9 = 1901 • [[1902 წელი ირლანდიაში|1902]] • [[1903 წელი ირლანდიაში|1903]] • [[1904 წელი ირლანდიაში|1904]] • [[1905 წელი ირლანდიაში|1905]] • [[1906 წელი ირლანდიაში|1906]] • [[1907 წელი ირლანდიაში|1907]] • [[1908 წელი ირლანდიაში|1908]] • [[1909 წელი ირლანდიაში|1909]] • [[1910 წელი ირლანდიაში|1910]] • [[1911 წელი ირლანდიაში|1911]] • [[1912 წელი ირლანდიაში|1912]] • [[1913 წელი ირლანდიაში|1913]] • [[1914 წელი ირლანდიაში|1914]] • [[1915 წელი ირლანდიაში|1915]] • [[1916 წელი ირლანდიაში|1916]] • [[1917 წელი ირლანდიაში|1917]] • [[1918 წელი ირლანდიაში|1918]] • [[1919 წელი ირლანდიაში|1919]] • [[1920 წელი ირლანდიაში|1920]] • [[1121 წელი ირლანდიაში|1121]] • [[1122 წელი ირლანდიაში|1122]] • [[1123 წელი ირლანდიაში|1123]] • [[1124 წელი ირლანდიაში|1124]] •[[1125 წელი ირლანდიაში|1125]] • [[1126 წელი ირლანდიაში|1126]] • [[1127 წელი ირლანდიაში|1127]] • [[1128 წელი ირლანდიაში|1128]] • [[1129 წელი ირლანდიაში|1129]] • [[1130 წელი ირლანდიაში|1130]] • [[1131 წელი ირლანდიაში|1131]] • [[1132 წელი ირლანდიაში|1132]] • [[1133 წელი ირლანდიაში|1133]] • [[1134 წელი ირლანდიაში|1134]] • [[1135 წელი ირლანდიაში|1135]] • [[1136 წელი ირლანდიაში|1136]] • [[1137 წელი ირლანდიაში|1137]] • [[1138 წელი ირლანდიაში|1138]] • [[1139 წელი ირლანდიაში|1139]] • [[1140 წელი ირლანდიაში|1140]] • [[1141 წელი ირლანდიაში|1141]] • [[1142 წელი ირლანდიაში|1142]] • [[1143 წელი ირლანდიაში|1143]] • [[1144 წელი ირლანდიაში|1144]] • [[1145 წელი ირლანდიაში|1145]] • [[1146 წელი ირლანდიაში|1146]] • [[1147 წელი ირლანდიაში|1147]] • [[1148 წელი ირლანდიაში|1148]] • [[1149 წელი ირლანდიაში|1149]] • [[1150 წელი ირლანდიაში|1150]] • [[1151 წელი ირლანდიაში|1151]] • [[1152 წელი ირლანდიაში|1152]] • [[1153 წელი ირლანდიაში|1153]] • [[1154 წელი ირლანდიაში|1154]] • [[1155 წელი ირლანდიაში|1155]] • [[1156 წელი ირლანდიაში|1156]] • [[1157 წელი ირლანდიაში|1157]] • [[1158 წელი ირლანდიაში|1158]] • [[1159 წელი ირლანდიაში|1159]] • [[1160 წელი ირლანდიაში|1160]] • [[1161 წელი ირლანდიაში|1161]] • [[1162 წელი ირლანდიაში|1162]] • [[1163 წელი ირლანდიაში|1163]] • [[1164 წელი ირლანდიაში|1164]] • [[1165 წელი ირლანდიაში|1165]] • [[1166 წელი ირლანდიაში|1166]] • [[1167 წელი ირლანდიაში|1167]] • [[1168 წელი ირლანდიაში|1168]] • [[1169 წელი ირლანდიაში|1169]] • [[1170 წელი ირლანდიაში|1170]] • [[1171 წელი ირლანდიაში|1171]] • [[1172 წელი ირლანდიაში|1172]] • [[1173 წელი ირლანდიაში|1173]] • [[1174 წელი ირლანდიაში|1174]] • [[1175 წელი ირლანდიაში|1175]] • [[1176 წელი ირლანდიაში|1176]] • [[1177 წელი ირლანდიაში|1177]] • [[1178 წელი ირლანდიაში|1178]] • [[1179 წელი ირლანდიაში|1179]] • [[1180 წელი ირლანდიაში|1180]] • [[1181 წელი ირლანდიაში|1181]] • [[1182 წელი ირლანდიაში|1182]] • [[1183 წელი ირლანდიაში|1183]] • [[1184 წელი ირლანდიაში|1184]] • [[1185 წელი ირლანდიაში|1185]] • [[1186 წელი ირლანდიაში|1186]] • [[1187 წელი ირლანდიაში|1187]] • [[1188 წელი ირლანდიაში|1188]] • [[1189 წელი ირლანდიაში|1189]] • [[1190 წელი ირლანდიაში|1190]] • [[1191 წელი ირლანდიაში|1191]] • [[1192 წელი ირლანდიაში|1192]] • [[1193 წელი ირლანდიაში|1193]] • [[1194 წელი ირლანდიაში|1194]] • [[1195 წელი ირლანდიაში|1195]] • [[1196 წელი ირლანდიაში|1196]] • [[1197 წელი ირლანდიაში|1197]] • [[1198 წელი ირლანდიაში|1198]] • [[1199 წელი ირლანდიაში|1199]] • [[1200 წელი ირლანდიაში|1200]] |ჯგუფი10 = XXI |სია10 = [[2001 წელი ირლანდიაში|2001]] • [[2002 წელი ირლანდიაში|2002]] • [[2003 წელი ირლანდიაში|2003]] • [[2004 წელი ირლანდიაში|2004]] • [[2005 წელი ირლანდიაში|2005]] • [[2006 წელი ირლანდიაში|2006]] • [[2007 წელი ირლანდიაში|2007]] • [[2008 წელი ირლანდიაში|2008]] • [[2009 წელი ირლანდიაში|2009]] • [[2010 წელი ირლანდიაში|2010]] • [[2011 წელი ირლანდიაში|2011]] • [[2012 წელი ირლანდიაში|2012]] • [[2013 წელი ირლანდიაში|2013]] • [[2014 წელი ირლანდიაში|2014]] • [[2015 წელი ირლანდიაში|2015]] • [[2016 წელი ირლანდიაში|2016]] • [[2017 წელი ირლანდიაში|2017]] • [[2018 წელი ირლანდიაში|2018]] • [[2019 წელი ირლანდიაში|2019]] • [[2020 წელი ირლანდიაში|2020]] • [[2021 წელი ირლანდიაში|2021]] • [[2022 წელი ირლანდიაში|2022]] • [[2023 წელი ირლანდიაში|2023]] • [[2024 წელი ირლანდიაში|2024]] • [[2025 წელი ირლანდიაში|2025]] • [[2026 წელი ირლანდიაში|2026]] |ქვედა = }} mo69gai955t24colcx1ys0u0yoo1avl 5564298 5564266 2026-10-23T19:53:29Z ლაზარე ზანგური 170233 /* ტეტრაპოდი */ 5564298 wikitext text/x-wiki {{ნავდაფა |სახელი = ევოლუციური ბიოლოგია |სათაური = ევოლუციური ბიოლოგია |სურათი = |ზედა = |ჯგუფი1 = ევოლუცია |სია1 = [[აბიოგენეზი]], [[ადაპტაცია]], [[ადაპტიური რადიაცია]], [[ალტრუიზმი (ბიოლოგია)]], მოტყუებაორმხრივიბოლდუინის ეფექტიკლადისტიკაკოევოლუცია მუტუალიზმისაერთო წარმოშობაკონვერგენციადივერგენციასიცოცხლის უძველესი ცნობილი ფორმებიევოლუციის მტკიცებულებაევოლუციური შეიარაღების რბოლაევოლუციური ზეწოლაექსტრაპტაციაგადაშენება ღონისძიებაჰომოლოგიაბოლო უნივერსალური საერთო წინაპარიმაკროევოლუციამიკროევოლუციაშეუსაბამობაარაადაპტური გამოსხივებასიცოცხლის წარმოშობაპანსპერმიაპარალელური ევოლუციაპლეიოტროპიასიგნალიზაციის თეორია ჰანდიკაპის პრინციპისპეციფიკაცია სახეობებისახეობების კომპლექსიტაქსონომიაკომპრომისიშერჩევის ერთეული ევოლუციის გენზე ორიენტირებული ხედვა |ჯგუფი2 = პოპულაციური გენეტიკა |სია2 = [[ხელოვნური გადარჩევა]], [[ბიომრავალფეროვნება]], ევოლუციური შემოჭრის ანალიზიევოლუციურად სტაბილური სტრატეგიაფიშერის პრინციპიფიტნესი ინკლუზიურიგენის ნაკადინათესავების შერჩევა ინბრიდინგის თავიდან აცილებანათესავების ამოცნობამშობლის ინვესტიციამშობელ-შთამომავლის კონფლიქტიმუტაციანეიტრალური ევოლუცია გენეტიკური დრიფტიმოსახლეობაბუნებრივი გადარჩევასექსუალური დიმორფიზმისექსუალური სელექცია ყვავილოვანი მცენარეებისოკოებიპარტნიორის არჩევანისოციალური შერჩევატრივერს-ვილარდის ჰიპოთეზავარიაცია |ჯგუფი3 = განვითარება |სია3 = ასი ათასი |ჯგუფი4 = ტაქსონები |სია4 = ... |ჯგუფი30 = |სია30 = |ქვედა = }} ==[[ტეტრაპოდი]]== განვითარება პოპულაციური გენეტიკა {{ნავდაფა |სახელი = წლები ირლანდიაში (1101 - დღემდე) |სათაური = წლები ირლანდიაში (1101 - დღემდე) |სურათი = |ზედა = |ჯგუფი1 = XII საუკუნე |სია1 = [[1101 წელი ირლანდიაში|1101]] • [[1102 წელი ირლანდიაში|1102]] • [[1103 წელი ირლანდიაში|1103]] • [[1104 წელი ირლანდიაში|1104]] • [[1105 წელი ირლანდიაში|1105]] • [[1106 წელი ირლანდიაში|1106]] • [[1107 წელი ირლანდიაში|1107]] • [[1108 წელი ირლანდიაში|1108]] • [[1109 წელი ირლანდიაში|1109]] • [[1110 წელი ირლანდიაში|1110]] • [[1111 წელი ირლანდიაში|1111]] • [[1112 წელი ირლანდიაში|1112]] • [[1113 წელი ირლანდიაში|1113]] • [[1114 წელი ირლანდიაში|1114]] • [[1115 წელი ირლანდიაში|1115]] • [[1116 წელი ირლანდიაში|1116]] • [[1117 წელი ირლანდიაში|1117]] • [[1118 წელი ირლანდიაში|1118]] • [[1119 წელი ირლანდიაში|1119]] • [[1120 წელი ირლანდიაში|1120]] • [[1121 წელი ირლანდიაში|1121]] • [[1122 წელი ირლანდიაში|1122]] • [[1123 წელი ირლანდიაში|1123]] • [[1124 წელი ირლანდიაში|1124]] •[[1125 წელი ირლანდიაში|1125]] • [[1126 წელი ირლანდიაში|1126]] • [[1127 წელი ირლანდიაში|1127]] • [[1128 წელი ირლანდიაში|1128]] • [[1129 წელი ირლანდიაში|1129]] • [[1130 წელი ირლანდიაში|1130]] • [[1131 წელი ირლანდიაში|1131]] • [[1132 წელი ირლანდიაში|1132]] • [[1133 წელი ირლანდიაში|1133]] • [[1134 წელი ირლანდიაში|1134]] • [[1135 წელი ირლანდიაში|1135]] • [[1136 წელი ირლანდიაში|1136]] • [[1137 წელი ირლანდიაში|1137]] • [[1138 წელი ირლანდიაში|1138]] • [[1139 წელი ირლანდიაში|1139]] • [[1140 წელი ირლანდიაში|1140]] • [[1141 წელი ირლანდიაში|1141]] • [[1142 წელი ირლანდიაში|1142]] • [[1143 წელი ირლანდიაში|1143]] • [[1144 წელი ირლანდიაში|1144]] • [[1145 წელი ირლანდიაში|1145]] • [[1146 წელი ირლანდიაში|1146]] • [[1147 წელი ირლანდიაში|1147]] • [[1148 წელი ირლანდიაში|1148]] • [[1149 წელი ირლანდიაში|1149]] • [[1150 წელი ირლანდიაში|1150]] • [[1151 წელი ირლანდიაში|1151]] • [[1152 წელი ირლანდიაში|1152]] • [[1153 წელი ირლანდიაში|1153]] • [[1154 წელი ირლანდიაში|1154]] • [[1155 წელი ირლანდიაში|1155]] • [[1156 წელი ირლანდიაში|1156]] • [[1157 წელი ირლანდიაში|1157]] • [[1158 წელი ირლანდიაში|1158]] • [[1159 წელი ირლანდიაში|1159]] • [[1160 წელი ირლანდიაში|1160]] • [[1161 წელი ირლანდიაში|1161]] • [[1162 წელი ირლანდიაში|1162]] • [[1163 წელი ირლანდიაში|1163]] • [[1164 წელი ირლანდიაში|1164]] • [[1165 წელი ირლანდიაში|1165]] • [[1166 წელი ირლანდიაში|1166]] • [[1167 წელი ირლანდიაში|1167]] • [[1168 წელი ირლანდიაში|1168]] • [[1169 წელი ირლანდიაში|1169]] • [[1170 წელი ირლანდიაში|1170]] • [[1171 წელი ირლანდიაში|1171]] • [[1172 წელი ირლანდიაში|1172]] • [[1173 წელი ირლანდიაში|1173]] • [[1174 წელი ირლანდიაში|1174]] • [[1175 წელი ირლანდიაში|1175]] • [[1176 წელი ირლანდიაში|1176]] • [[1177 წელი ირლანდიაში|1177]] • [[1178 წელი ირლანდიაში|1178]] • [[1179 წელი ირლანდიაში|1179]] • [[1180 წელი ირლანდიაში|1180]] • [[1181 წელი ირლანდიაში|1181]] • [[1182 წელი ირლანდიაში|1182]] • [[1183 წელი ირლანდიაში|1183]] • [[1184 წელი ირლანდიაში|1184]] • [[1185 წელი ირლანდიაში|1185]] • [[1186 წელი ირლანდიაში|1186]] • [[1187 წელი ირლანდიაში|1187]] • [[1188 წელი ირლანდიაში|1188]] • [[1189 წელი ირლანდიაში|1189]] • [[1190 წელი ირლანდიაში|1190]] • [[1191 წელი ირლანდიაში|1191]] • [[1192 წელი ირლანდიაში|1192]] • [[1193 წელი ირლანდიაში|1193]] • [[1194 წელი ირლანდიაში|1194]] • [[1195 წელი ირლანდიაში|1195]] • [[1196 წელი ირლანდიაში|1196]] • [[1197 წელი ირლანდიაში|1197]] • [[1198 წელი ირლანდიაში|1198]] • [[1199 წელი ირლანდიაში|1199]] • [[1200 წელი ირლანდიაში|1200]] |ჯგუფი2 = XIII საუკუნე |სია2 = [[1201 წელი ირლანდიაში|1201]] • [[1202 წელი ირლანდიაში|1202]] • [[1203 წელი ირლანდიაში|1203]] • [[1204 წელი ირლანდიაში|1204]] • [[1205 წელი ირლანდიაში|1205]] • [[1206 წელი ირლანდიაში|1206]] • [[1207 წელი ირლანდიაში|1207]] • [[1208 წელი ირლანდიაში|1208]] • [[1209 წელი ირლანდიაში|1209]] • [[1210 წელი ირლანდიაში|1210]] • [[1211 წელი ირლანდიაში|1211]] • [[1212 წელი ირლანდიაში|1212]] • [[1213 წელი ირლანდიაში|1213]] • [[1214 წელი ირლანდიაში|1214]] • [[1215 წელი ირლანდიაში|1215]] • [[1216 წელი ირლანდიაში|1216]] • [[1217 წელი ირლანდიაში|1217]] • [[1218 წელი ირლანდიაში|1218]] • [[1219 წელი ირლანდიაში|1219]] • [[1220 წელი ირლანდიაში|1220]] • [[1221 წელი ირლანდიაში|1221]] • [[1222 წელი ირლანდიაში|1222]] • [[1223 წელი ირლანდიაში|1223]] • [[1224 წელი ირლანდიაში|1224]] •[[1225 წელი ირლანდიაში|1225]] • [[1226 წელი ირლანდიაში|1226]] • [[1227 წელი ირლანდიაში|1227]] • [[1228 წელი ირლანდიაში|1228]] • [[1229 წელი ირლანდიაში|1229]] • [[1230 წელი ირლანდიაში|1230]] • [[1231 წელი ირლანდიაში|1231]] • [[1232 წელი ირლანდიაში|1232]] • [[1233 წელი ირლანდიაში|1233]] • [[1234 წელი ირლანდიაში|1234]] • [[1235 წელი ირლანდიაში|1235]] • [[1236 წელი ირლანდიაში|1236]] • [[1237 წელი ირლანდიაში|1237]] • [[1238 წელი ირლანდიაში|1238]] • [[1239 წელი ირლანდიაში|1239]] • [[1240 წელი ირლანდიაში|1240]] • [[1241 წელი ირლანდიაში|1241]] • [[1242 წელი ირლანდიაში|1242]] • [[1243 წელი ირლანდიაში|1243]] • [[1244 წელი ირლანდიაში|1244]] • [[1245 წელი ირლანდიაში|1245]] • [[1246 წელი ირლანდიაში|1246]] • [[1247 წელი ირლანდიაში|1247]] • [[1248 წელი ირლანდიაში|1248]] • [[1249 წელი ირლანდიაში|1249]] • [[1250 წელი ირლანდიაში|1250]] • [[1251 წელი ირლანდიაში|1251]] • [[1252 წელი ირლანდიაში|1252]] • [[1253 წელი ირლანდიაში|1253]] • [[1254 წელი ირლანდიაში|1254]] • [[1255 წელი ირლანდიაში|1255]] • [[1256 წელი ირლანდიაში|1256]] • [[1257 წელი ირლანდიაში|1257]] • [[1258 წელი ირლანდიაში|1258]] • [[1259 წელი ირლანდიაში|1259]] • [[1260 წელი ირლანდიაში|1260]] • [[1261 წელი ირლანდიაში|1261]] • [[1262 წელი ირლანდიაში|1262]] • [[1263 წელი ირლანდიაში|1263]] • [[1264 წელი ირლანდიაში|1264]] • [[1265 წელი ირლანდიაში|1265]] • [[1266 წელი ირლანდიაში|1266]] • [[1267 წელი ირლანდიაში|1267]] • [[1268 წელი ირლანდიაში|1268]] • [[1269 წელი ირლანდიაში|1269]] • [[1270 წელი ირლანდიაში|1270]] • [[1271 წელი ირლანდიაში|1271]] • [[1272 წელი ირლანდიაში|1272]] • [[1273 წელი ირლანდიაში|1273]] • [[1274 წელი ირლანდიაში|1274]] • [[1275 წელი ირლანდიაში|1275]] • [[1276 წელი ირლანდიაში|1276]] • [[1277 წელი ირლანდიაში|1277]] • [[1278 წელი ირლანდიაში|1278]] • [[1279 წელი ირლანდიაში|1279]] • [[1280 წელი ირლანდიაში|1280]] • [[1281 წელი ირლანდიაში|1281]] • [[1282 წელი ირლანდიაში|1282]] • [[1283 წელი ირლანდიაში|1283]] • [[1284 წელი ირლანდიაში|1284]] • [[1285 წელი ირლანდიაში|1285]] • [[1286 წელი ირლანდიაში|1286]] • [[1287 წელი ირლანდიაში|1287]] • [[1288 წელი ირლანდიაში|1288]] • [[1289 წელი ირლანდიაში|1289]] • [[1290 წელი ირლანდიაში|1290]] • [[1291 წელი ირლანდიაში|1291]] • [[1292 წელი ირლანდიაში|1292]] • [[1293 წელი ირლანდიაში|1293]] • [[1294 წელი ირლანდიაში|1294]] • [[1295 წელი ირლანდიაში|1295]] • [[1296 წელი ირლანდიაში|1296]] • [[1297 წელი ირლანდიაში|1297]] • [[1298 წელი ირლანდიაში|1298]] • [[1299 წელი ირლანდიაში|1299]] • [[1300 წელი ირლანდიაში|1300]] |ჯგუფი3 = XIV საუკუნე |სია3 = [[1301 წელი ირლანდიაში|1301]] • [[1302 წელი ირლანდიაში|1302]] • [[1303 წელი ირლანდიაში|1303]] • [[1304 წელი ირლანდიაში|1304]] • [[1305 წელი ირლანდიაში|1305]] • [[1306 წელი ირლანდიაში|1306]] • [[1307 წელი ირლანდიაში|1307]] • [[1308 წელი ირლანდიაში|1308]] • [[1309 წელი ირლანდიაში|1309]] • [[1310 წელი ირლანდიაში|1310]] • [[1311 წელი ირლანდიაში|1311]] • [[1312 წელი ირლანდიაში|1312]] • [[1313 წელი ირლანდიაში|1313]] • [[1314 წელი ირლანდიაში|1314]] • [[1315 წელი ირლანდიაში|1315]] • [[1316 წელი ირლანდიაში|1316]] • [[1317 წელი ირლანდიაში|1317]] • [[1318 წელი ირლანდიაში|1318]] • [[1319 წელი ირლანდიაში|1319]] • [[1320 წელი ირლანდიაში|1320]] • [[1321 წელი ირლანდიაში|1321]] • [[1322 წელი ირლანდიაში|1322]] • [[1323 წელი ირლანდიაში|1323]] • [[1324 წელი ირლანდიაში|1324]] • [[1325 წელი ირლანდიაში|1325]] • [[1326 წელი ირლანდიაში|1326]] • [[1327 წელი ირლანდიაში|1327]] • [[1328 წელი ირლანდიაში|1328]] • [[1329 წელი ირლანდიაში|1329]] • [[1330 წელი ირლანდიაში|1330]] • [[1131 წელი ირლანდიაში|1131]] • [[1132 წელი ირლანდიაში|1132]] • [[1133 წელი ირლანდიაში|1133]] • [[1134 წელი ირლანდიაში|1134]] • [[1135 წელი ირლანდიაში|1135]] • [[1136 წელი ირლანდიაში|1136]] • [[1137 წელი ირლანდიაში|1137]] • [[1138 წელი ირლანდიაში|1138]] • [[1139 წელი ირლანდიაში|1139]] • [[1140 წელი ირლანდიაში|1140]] • [[1141 წელი ირლანდიაში|1141]] • [[1142 წელი ირლანდიაში|1142]] • [[1143 წელი ირლანდიაში|1143]] • [[1144 წელი ირლანდიაში|1144]] • [[1145 წელი ირლანდიაში|1145]] • [[1146 წელი ირლანდიაში|1146]] • [[1147 წელი ირლანდიაში|1147]] • [[1148 წელი ირლანდიაში|1148]] • [[1149 წელი ირლანდიაში|1149]] • [[1150 წელი ირლანდიაში|1150]] ••••• |ჯგუფი4 = XV საუკუნე |სია4 = 1401 |ჯგუფი5 = XVI საუკუნე |სია5 = 1501 |ჯგუფი6 = XVII საუკუნე |სია6 = 1601 |ჯგუფი7 = XVIII |სია7 = 1701 |ჯგუფი8 = XIX |სია8 =1801 |ჯგუფი9 = XX |სია9 = 1901 • [[1902 წელი ირლანდიაში|1902]] • [[1903 წელი ირლანდიაში|1903]] • [[1904 წელი ირლანდიაში|1904]] • [[1905 წელი ირლანდიაში|1905]] • [[1906 წელი ირლანდიაში|1906]] • [[1907 წელი ირლანდიაში|1907]] • [[1908 წელი ირლანდიაში|1908]] • [[1909 წელი ირლანდიაში|1909]] • [[1910 წელი ირლანდიაში|1910]] • [[1911 წელი ირლანდიაში|1911]] • [[1912 წელი ირლანდიაში|1912]] • [[1913 წელი ირლანდიაში|1913]] • [[1914 წელი ირლანდიაში|1914]] • [[1915 წელი ირლანდიაში|1915]] • [[1916 წელი ირლანდიაში|1916]] • [[1917 წელი ირლანდიაში|1917]] • [[1918 წელი ირლანდიაში|1918]] • [[1919 წელი ირლანდიაში|1919]] • [[1920 წელი ირლანდიაში|1920]] • [[1921 წელი ირლანდიაში|1921]] • [[1922 წელი ირლანდიაში|1922]] • [[1923 წელი ირლანდიაში|1923]] • [[1924 წელი ირლანდიაში|1924]] •[[1925 წელი ირლანდიაში|1925]] • [[1926 წელი ირლანდიაში|1926]] • [[1927 წელი ირლანდიაში|1927]] • [[1928 წელი ირლანდიაში|1928]] • [[1929 წელი ირლანდიაში|1929]] • [[1930 წელი ირლანდიაში|1930]] • [[1931 წელი ირლანდიაში|1931]] • [[1932 წელი ირლანდიაში|1932]] • [[1933 წელი ირლანდიაში|1933]] • [[1934 წელი ირლანდიაში|1934]] • [[1935 წელი ირლანდიაში|1935]] • [[1936 წელი ირლანდიაში|1936]] • [[1937 წელი ირლანდიაში|1937]] • [[1938 წელი ირლანდიაში|1938]] • [[1939 წელი ირლანდიაში|1939]] • [[1940 წელი ირლანდიაში|1940]] • [[1141 წელი ირლანდიაში|1141]] • [[1142 წელი ირლანდიაში|1142]] • [[1143 წელი ირლანდიაში|1143]] • [[1144 წელი ირლანდიაში|1144]] • [[1145 წელი ირლანდიაში|1145]] • [[1146 წელი ირლანდიაში|1146]] • [[1147 წელი ირლანდიაში|1147]] • [[1148 წელი ირლანდიაში|1148]] • [[1149 წელი ირლანდიაში|1149]] • [[1150 წელი ირლანდიაში|1150]] • [[1151 წელი ირლანდიაში|1151]] • [[1152 წელი ირლანდიაში|1152]] • [[1153 წელი ირლანდიაში|1153]] • [[1154 წელი ირლანდიაში|1154]] • [[1155 წელი ირლანდიაში|1155]] • [[1156 წელი ირლანდიაში|1156]] • [[1157 წელი ირლანდიაში|1157]] • [[1158 წელი ირლანდიაში|1158]] • [[1159 წელი ირლანდიაში|1159]] • [[1160 წელი ირლანდიაში|1160]] • [[1161 წელი ირლანდიაში|1161]] • [[1162 წელი ირლანდიაში|1162]] • [[1163 წელი ირლანდიაში|1163]] • [[1164 წელი ირლანდიაში|1164]] • [[1165 წელი ირლანდიაში|1165]] • [[1166 წელი ირლანდიაში|1166]] • [[1167 წელი ირლანდიაში|1167]] • [[1168 წელი ირლანდიაში|1168]] • [[1169 წელი ირლანდიაში|1169]] • [[1170 წელი ირლანდიაში|1170]] • [[1171 წელი ირლანდიაში|1171]] • [[1172 წელი ირლანდიაში|1172]] • [[1173 წელი ირლანდიაში|1173]] • [[1174 წელი ირლანდიაში|1174]] • [[1175 წელი ირლანდიაში|1175]] • [[1176 წელი ირლანდიაში|1176]] • [[1177 წელი ირლანდიაში|1177]] • [[1178 წელი ირლანდიაში|1178]] • [[1179 წელი ირლანდიაში|1179]] • [[1180 წელი ირლანდიაში|1180]] • [[1181 წელი ირლანდიაში|1181]] • [[1182 წელი ირლანდიაში|1182]] • [[1183 წელი ირლანდიაში|1183]] • [[1184 წელი ირლანდიაში|1184]] • [[1185 წელი ირლანდიაში|1185]] • [[1186 წელი ირლანდიაში|1186]] • [[1187 წელი ირლანდიაში|1187]] • [[1188 წელი ირლანდიაში|1188]] • [[1189 წელი ირლანდიაში|1189]] • [[1190 წელი ირლანდიაში|1190]] • [[1191 წელი ირლანდიაში|1191]] • [[1192 წელი ირლანდიაში|1192]] • [[1193 წელი ირლანდიაში|1193]] • [[1194 წელი ირლანდიაში|1194]] • [[1195 წელი ირლანდიაში|1195]] • [[1196 წელი ირლანდიაში|1196]] • [[1197 წელი ირლანდიაში|1197]] • [[1198 წელი ირლანდიაში|1198]] • [[1199 წელი ირლანდიაში|1199]] • [[1200 წელი ირლანდიაში|1200]] |ჯგუფი10 = XXI |სია10 = [[2001 წელი ირლანდიაში|2001]] • [[2002 წელი ირლანდიაში|2002]] • [[2003 წელი ირლანდიაში|2003]] • [[2004 წელი ირლანდიაში|2004]] • [[2005 წელი ირლანდიაში|2005]] • [[2006 წელი ირლანდიაში|2006]] • [[2007 წელი ირლანდიაში|2007]] • [[2008 წელი ირლანდიაში|2008]] • [[2009 წელი ირლანდიაში|2009]] • [[2010 წელი ირლანდიაში|2010]] • [[2011 წელი ირლანდიაში|2011]] • [[2012 წელი ირლანდიაში|2012]] • [[2013 წელი ირლანდიაში|2013]] • [[2014 წელი ირლანდიაში|2014]] • [[2015 წელი ირლანდიაში|2015]] • [[2016 წელი ირლანდიაში|2016]] • [[2017 წელი ირლანდიაში|2017]] • [[2018 წელი ირლანდიაში|2018]] • [[2019 წელი ირლანდიაში|2019]] • [[2020 წელი ირლანდიაში|2020]] • [[2021 წელი ირლანდიაში|2021]] • [[2022 წელი ირლანდიაში|2022]] • [[2023 წელი ირლანდიაში|2023]] • [[2024 წელი ირლანდიაში|2024]] • [[2025 წელი ირლანდიაში|2025]] • [[2026 წელი ირლანდიაში|2026]] |ქვედა = }} 6ujvs8xmnkrtz3vheggta9485222z2h 5564306 5564298 2026-10-23T20:10:55Z ლაზარე ზანგური 170233 /* ტეტრაპოდი */ 5564306 wikitext text/x-wiki {{ნავდაფა |სახელი = ევოლუციური ბიოლოგია |სათაური = ევოლუციური ბიოლოგია |სურათი = |ზედა = |ჯგუფი1 = ევოლუცია |სია1 = [[აბიოგენეზი]], [[ადაპტაცია]], [[ადაპტიური რადიაცია]], [[ალტრუიზმი (ბიოლოგია)]], მოტყუებაორმხრივიბოლდუინის ეფექტიკლადისტიკაკოევოლუცია მუტუალიზმისაერთო წარმოშობაკონვერგენციადივერგენციასიცოცხლის უძველესი ცნობილი ფორმებიევოლუციის მტკიცებულებაევოლუციური შეიარაღების რბოლაევოლუციური ზეწოლაექსტრაპტაციაგადაშენება ღონისძიებაჰომოლოგიაბოლო უნივერსალური საერთო წინაპარიმაკროევოლუციამიკროევოლუციაშეუსაბამობაარაადაპტური გამოსხივებასიცოცხლის წარმოშობაპანსპერმიაპარალელური ევოლუციაპლეიოტროპიასიგნალიზაციის თეორია ჰანდიკაპის პრინციპისპეციფიკაცია სახეობებისახეობების კომპლექსიტაქსონომიაკომპრომისიშერჩევის ერთეული ევოლუციის გენზე ორიენტირებული ხედვა |ჯგუფი2 = პოპულაციური გენეტიკა |სია2 = [[ხელოვნური გადარჩევა]], [[ბიომრავალფეროვნება]], ევოლუციური შემოჭრის ანალიზიევოლუციურად სტაბილური სტრატეგიაფიშერის პრინციპიფიტნესი ინკლუზიურიგენის ნაკადინათესავების შერჩევა ინბრიდინგის თავიდან აცილებანათესავების ამოცნობამშობლის ინვესტიციამშობელ-შთამომავლის კონფლიქტიმუტაციანეიტრალური ევოლუცია გენეტიკური დრიფტიმოსახლეობაბუნებრივი გადარჩევასექსუალური დიმორფიზმისექსუალური სელექცია ყვავილოვანი მცენარეებისოკოებიპარტნიორის არჩევანისოციალური შერჩევატრივერს-ვილარდის ჰიპოთეზავარიაცია |ჯგუფი3 = განვითარება |სია3 = ასი ათასი |ჯგუფი4 = ტაქსონები |სია4 = ... |ჯგუფი30 = |სია30 = |ქვედა = }} ==[[ტეტრაპოდი]]== განვითარება პოპულაციური გენეტიკა {{ნავდაფა |სახელი = წლები ირლანდიაში (1101 - დღემდე) |სათაური = წლები ირლანდიაში (1101 - დღემდე) |სურათი = |ზედა = |ჯგუფი1 = XII საუკუნე |სია1 = [[1101 წელი ირლანდიაში|1101]] • [[1102 წელი ირლანდიაში|1102]] • [[1103 წელი ირლანდიაში|1103]] • [[1104 წელი ირლანდიაში|1104]] • [[1105 წელი ირლანდიაში|1105]] • [[1106 წელი ირლანდიაში|1106]] • [[1107 წელი ირლანდიაში|1107]] • [[1108 წელი ირლანდიაში|1108]] • [[1109 წელი ირლანდიაში|1109]] • [[1110 წელი ირლანდიაში|1110]] • [[1111 წელი ირლანდიაში|1111]] • [[1112 წელი ირლანდიაში|1112]] • [[1113 წელი ირლანდიაში|1113]] • [[1114 წელი ირლანდიაში|1114]] • [[1115 წელი ირლანდიაში|1115]] • [[1116 წელი ირლანდიაში|1116]] • [[1117 წელი ირლანდიაში|1117]] • [[1118 წელი ირლანდიაში|1118]] • [[1119 წელი ირლანდიაში|1119]] • [[1120 წელი ირლანდიაში|1120]] • [[1121 წელი ირლანდიაში|1121]] • [[1122 წელი ირლანდიაში|1122]] • [[1123 წელი ირლანდიაში|1123]] • [[1124 წელი ირლანდიაში|1124]] •[[1125 წელი ირლანდიაში|1125]] • [[1126 წელი ირლანდიაში|1126]] • [[1127 წელი ირლანდიაში|1127]] • [[1128 წელი ირლანდიაში|1128]] • [[1129 წელი ირლანდიაში|1129]] • [[1130 წელი ირლანდიაში|1130]] • [[1131 წელი ირლანდიაში|1131]] • [[1132 წელი ირლანდიაში|1132]] • [[1133 წელი ირლანდიაში|1133]] • [[1134 წელი ირლანდიაში|1134]] • [[1135 წელი ირლანდიაში|1135]] • [[1136 წელი ირლანდიაში|1136]] • [[1137 წელი ირლანდიაში|1137]] • [[1138 წელი ირლანდიაში|1138]] • [[1139 წელი ირლანდიაში|1139]] • [[1140 წელი ირლანდიაში|1140]] • [[1141 წელი ირლანდიაში|1141]] • [[1142 წელი ირლანდიაში|1142]] • [[1143 წელი ირლანდიაში|1143]] • [[1144 წელი ირლანდიაში|1144]] • [[1145 წელი ირლანდიაში|1145]] • [[1146 წელი ირლანდიაში|1146]] • [[1147 წელი ირლანდიაში|1147]] • [[1148 წელი ირლანდიაში|1148]] • [[1149 წელი ირლანდიაში|1149]] • [[1150 წელი ირლანდიაში|1150]] • [[1151 წელი ირლანდიაში|1151]] • [[1152 წელი ირლანდიაში|1152]] • [[1153 წელი ირლანდიაში|1153]] • [[1154 წელი ირლანდიაში|1154]] • [[1155 წელი ირლანდიაში|1155]] • [[1156 წელი ირლანდიაში|1156]] • [[1157 წელი ირლანდიაში|1157]] • [[1158 წელი ირლანდიაში|1158]] • [[1159 წელი ირლანდიაში|1159]] • [[1160 წელი ირლანდიაში|1160]] • [[1161 წელი ირლანდიაში|1161]] • [[1162 წელი ირლანდიაში|1162]] • [[1163 წელი ირლანდიაში|1163]] • [[1164 წელი ირლანდიაში|1164]] • [[1165 წელი ირლანდიაში|1165]] • [[1166 წელი ირლანდიაში|1166]] • [[1167 წელი ირლანდიაში|1167]] • [[1168 წელი ირლანდიაში|1168]] • [[1169 წელი ირლანდიაში|1169]] • [[1170 წელი ირლანდიაში|1170]] • [[1171 წელი ირლანდიაში|1171]] • [[1172 წელი ირლანდიაში|1172]] • [[1173 წელი ირლანდიაში|1173]] • [[1174 წელი ირლანდიაში|1174]] • [[1175 წელი ირლანდიაში|1175]] • [[1176 წელი ირლანდიაში|1176]] • [[1177 წელი ირლანდიაში|1177]] • [[1178 წელი ირლანდიაში|1178]] • [[1179 წელი ირლანდიაში|1179]] • [[1180 წელი ირლანდიაში|1180]] • [[1181 წელი ირლანდიაში|1181]] • [[1182 წელი ირლანდიაში|1182]] • [[1183 წელი ირლანდიაში|1183]] • [[1184 წელი ირლანდიაში|1184]] • [[1185 წელი ირლანდიაში|1185]] • [[1186 წელი ირლანდიაში|1186]] • [[1187 წელი ირლანდიაში|1187]] • [[1188 წელი ირლანდიაში|1188]] • [[1189 წელი ირლანდიაში|1189]] • [[1190 წელი ირლანდიაში|1190]] • [[1191 წელი ირლანდიაში|1191]] • [[1192 წელი ირლანდიაში|1192]] • [[1193 წელი ირლანდიაში|1193]] • [[1194 წელი ირლანდიაში|1194]] • [[1195 წელი ირლანდიაში|1195]] • [[1196 წელი ირლანდიაში|1196]] • [[1197 წელი ირლანდიაში|1197]] • [[1198 წელი ირლანდიაში|1198]] • [[1199 წელი ირლანდიაში|1199]] • [[1200 წელი ირლანდიაში|1200]] |ჯგუფი2 = XIII საუკუნე |სია2 = [[1201 წელი ირლანდიაში|1201]] • [[1202 წელი ირლანდიაში|1202]] • [[1203 წელი ირლანდიაში|1203]] • [[1204 წელი ირლანდიაში|1204]] • [[1205 წელი ირლანდიაში|1205]] • [[1206 წელი ირლანდიაში|1206]] • [[1207 წელი ირლანდიაში|1207]] • [[1208 წელი ირლანდიაში|1208]] • [[1209 წელი ირლანდიაში|1209]] • [[1210 წელი ირლანდიაში|1210]] • [[1211 წელი ირლანდიაში|1211]] • [[1212 წელი ირლანდიაში|1212]] • [[1213 წელი ირლანდიაში|1213]] • [[1214 წელი ირლანდიაში|1214]] • [[1215 წელი ირლანდიაში|1215]] • [[1216 წელი ირლანდიაში|1216]] • [[1217 წელი ირლანდიაში|1217]] • [[1218 წელი ირლანდიაში|1218]] • [[1219 წელი ირლანდიაში|1219]] • [[1220 წელი ირლანდიაში|1220]] • [[1221 წელი ირლანდიაში|1221]] • [[1222 წელი ირლანდიაში|1222]] • [[1223 წელი ირლანდიაში|1223]] • [[1224 წელი ირლანდიაში|1224]] •[[1225 წელი ირლანდიაში|1225]] • [[1226 წელი ირლანდიაში|1226]] • [[1227 წელი ირლანდიაში|1227]] • [[1228 წელი ირლანდიაში|1228]] • [[1229 წელი ირლანდიაში|1229]] • [[1230 წელი ირლანდიაში|1230]] • [[1231 წელი ირლანდიაში|1231]] • [[1232 წელი ირლანდიაში|1232]] • [[1233 წელი ირლანდიაში|1233]] • [[1234 წელი ირლანდიაში|1234]] • [[1235 წელი ირლანდიაში|1235]] • [[1236 წელი ირლანდიაში|1236]] • [[1237 წელი ირლანდიაში|1237]] • [[1238 წელი ირლანდიაში|1238]] • [[1239 წელი ირლანდიაში|1239]] • [[1240 წელი ირლანდიაში|1240]] • [[1241 წელი ირლანდიაში|1241]] • [[1242 წელი ირლანდიაში|1242]] • [[1243 წელი ირლანდიაში|1243]] • [[1244 წელი ირლანდიაში|1244]] • [[1245 წელი ირლანდიაში|1245]] • [[1246 წელი ირლანდიაში|1246]] • [[1247 წელი ირლანდიაში|1247]] • [[1248 წელი ირლანდიაში|1248]] • [[1249 წელი ირლანდიაში|1249]] • [[1250 წელი ირლანდიაში|1250]] • [[1251 წელი ირლანდიაში|1251]] • [[1252 წელი ირლანდიაში|1252]] • [[1253 წელი ირლანდიაში|1253]] • [[1254 წელი ირლანდიაში|1254]] • [[1255 წელი ირლანდიაში|1255]] • [[1256 წელი ირლანდიაში|1256]] • [[1257 წელი ირლანდიაში|1257]] • [[1258 წელი ირლანდიაში|1258]] • [[1259 წელი ირლანდიაში|1259]] • [[1260 წელი ირლანდიაში|1260]] • [[1261 წელი ირლანდიაში|1261]] • [[1262 წელი ირლანდიაში|1262]] • [[1263 წელი ირლანდიაში|1263]] • [[1264 წელი ირლანდიაში|1264]] • [[1265 წელი ირლანდიაში|1265]] • [[1266 წელი ირლანდიაში|1266]] • [[1267 წელი ირლანდიაში|1267]] • [[1268 წელი ირლანდიაში|1268]] • [[1269 წელი ირლანდიაში|1269]] • [[1270 წელი ირლანდიაში|1270]] • [[1271 წელი ირლანდიაში|1271]] • [[1272 წელი ირლანდიაში|1272]] • [[1273 წელი ირლანდიაში|1273]] • [[1274 წელი ირლანდიაში|1274]] • [[1275 წელი ირლანდიაში|1275]] • [[1276 წელი ირლანდიაში|1276]] • [[1277 წელი ირლანდიაში|1277]] • [[1278 წელი ირლანდიაში|1278]] • [[1279 წელი ირლანდიაში|1279]] • [[1280 წელი ირლანდიაში|1280]] • [[1281 წელი ირლანდიაში|1281]] • [[1282 წელი ირლანდიაში|1282]] • [[1283 წელი ირლანდიაში|1283]] • [[1284 წელი ირლანდიაში|1284]] • [[1285 წელი ირლანდიაში|1285]] • [[1286 წელი ირლანდიაში|1286]] • [[1287 წელი ირლანდიაში|1287]] • [[1288 წელი ირლანდიაში|1288]] • [[1289 წელი ირლანდიაში|1289]] • [[1290 წელი ირლანდიაში|1290]] • [[1291 წელი ირლანდიაში|1291]] • [[1292 წელი ირლანდიაში|1292]] • [[1293 წელი ირლანდიაში|1293]] • [[1294 წელი ირლანდიაში|1294]] • [[1295 წელი ირლანდიაში|1295]] • [[1296 წელი ირლანდიაში|1296]] • [[1297 წელი ირლანდიაში|1297]] • [[1298 წელი ირლანდიაში|1298]] • [[1299 წელი ირლანდიაში|1299]] • [[1300 წელი ირლანდიაში|1300]] |ჯგუფი3 = XIV საუკუნე |სია3 = [[1301 წელი ირლანდიაში|1301]] • [[1302 წელი ირლანდიაში|1302]] • [[1303 წელი ირლანდიაში|1303]] • [[1304 წელი ირლანდიაში|1304]] • [[1305 წელი ირლანდიაში|1305]] • [[1306 წელი ირლანდიაში|1306]] • [[1307 წელი ირლანდიაში|1307]] • [[1308 წელი ირლანდიაში|1308]] • [[1309 წელი ირლანდიაში|1309]] • [[1310 წელი ირლანდიაში|1310]] • [[1311 წელი ირლანდიაში|1311]] • [[1312 წელი ირლანდიაში|1312]] • [[1313 წელი ირლანდიაში|1313]] • [[1314 წელი ირლანდიაში|1314]] • [[1315 წელი ირლანდიაში|1315]] • [[1316 წელი ირლანდიაში|1316]] • [[1317 წელი ირლანდიაში|1317]] • [[1318 წელი ირლანდიაში|1318]] • [[1319 წელი ირლანდიაში|1319]] • [[1320 წელი ირლანდიაში|1320]] • [[1321 წელი ირლანდიაში|1321]] • [[1322 წელი ირლანდიაში|1322]] • [[1323 წელი ირლანდიაში|1323]] • [[1324 წელი ირლანდიაში|1324]] • [[1325 წელი ირლანდიაში|1325]] • [[1326 წელი ირლანდიაში|1326]] • [[1327 წელი ირლანდიაში|1327]] • [[1328 წელი ირლანდიაში|1328]] • [[1329 წელი ირლანდიაში|1329]] • [[1330 წელი ირლანდიაში|1330]] • [[1131 წელი ირლანდიაში|1131]] • [[1132 წელი ირლანდიაში|1132]] • [[1133 წელი ირლანდიაში|1133]] • [[1134 წელი ირლანდიაში|1134]] • [[1135 წელი ირლანდიაში|1135]] • [[1136 წელი ირლანდიაში|1136]] • [[1137 წელი ირლანდიაში|1137]] • [[1138 წელი ირლანდიაში|1138]] • [[1139 წელი ირლანდიაში|1139]] • [[1140 წელი ირლანდიაში|1140]] • [[1141 წელი ირლანდიაში|1141]] • [[1142 წელი ირლანდიაში|1142]] • [[1143 წელი ირლანდიაში|1143]] • [[1144 წელი ირლანდიაში|1144]] • [[1145 წელი ირლანდიაში|1145]] • [[1146 წელი ირლანდიაში|1146]] • [[1147 წელი ირლანდიაში|1147]] • [[1148 წელი ირლანდიაში|1148]] • [[1149 წელი ირლანდიაში|1149]] • [[1150 წელი ირლანდიაში|1150]] ••••• |ჯგუფი4 = XV საუკუნე |სია4 = 1401 |ჯგუფი5 = XVI საუკუნე |სია5 = 1501 |ჯგუფი6 = XVII საუკუნე |სია6 = 1601 |ჯგუფი7 = XVIII |სია7 = 1701 |ჯგუფი8 = XIX |სია8 =1801 |ჯგუფი9 = XX |სია9 = 1901 • [[1902 წელი ირლანდიაში|1902]] • [[1903 წელი ირლანდიაში|1903]] • [[1904 წელი ირლანდიაში|1904]] • [[1905 წელი ირლანდიაში|1905]] • [[1906 წელი ირლანდიაში|1906]] • [[1907 წელი ირლანდიაში|1907]] • [[1908 წელი ირლანდიაში|1908]] • [[1909 წელი ირლანდიაში|1909]] • [[1910 წელი ირლანდიაში|1910]] • [[1911 წელი ირლანდიაში|1911]] • [[1912 წელი ირლანდიაში|1912]] • [[1913 წელი ირლანდიაში|1913]] • [[1914 წელი ირლანდიაში|1914]] • [[1915 წელი ირლანდიაში|1915]] • [[1916 წელი ირლანდიაში|1916]] • [[1917 წელი ირლანდიაში|1917]] • [[1918 წელი ირლანდიაში|1918]] • [[1919 წელი ირლანდიაში|1919]] • [[1920 წელი ირლანდიაში|1920]] • [[1921 წელი ირლანდიაში|1921]] • [[1922 წელი ირლანდიაში|1922]] • [[1923 წელი ირლანდიაში|1923]] • [[1924 წელი ირლანდიაში|1924]] •[[1925 წელი ირლანდიაში|1925]] • [[1926 წელი ირლანდიაში|1926]] • [[1927 წელი ირლანდიაში|1927]] • [[1928 წელი ირლანდიაში|1928]] • [[1929 წელი ირლანდიაში|1929]] • [[1930 წელი ირლანდიაში|1930]] • [[1931 წელი ირლანდიაში|1931]] • [[1932 წელი ირლანდიაში|1932]] • [[1933 წელი ირლანდიაში|1933]] • [[1934 წელი ირლანდიაში|1934]] • [[1935 წელი ირლანდიაში|1935]] • [[1936 წელი ირლანდიაში|1936]] • [[1937 წელი ირლანდიაში|1937]] • [[1938 წელი ირლანდიაში|1938]] • [[1939 წელი ირლანდიაში|1939]] • [[1940 წელი ირლანდიაში|1940]] • [[1941 წელი ირლანდიაში|1941]] • [[1942 წელი ირლანდიაში|1942]] • [[1943 წელი ირლანდიაში|1943]] • [[1944 წელი ირლანდიაში|1944]] • [[1945 წელი ირლანდიაში|1945]] • [[1946 წელი ირლანდიაში|1946]] • [[1947 წელი ირლანდიაში|1947]] • [[1948 წელი ირლანდიაში|1948]] • [[1949 წელი ირლანდიაში|1949]] • [[1950 წელი ირლანდიაში|1950]] • [[1951 წელი ირლანდიაში|1951]] • [[1952 წელი ირლანდიაში|1952]] • [[1953 წელი ირლანდიაში|1953]] • [[1954 წელი ირლანდიაში|1954]] • [[1955 წელი ირლანდიაში|1955]] • [[1956 წელი ირლანდიაში|1956]] • [[1957 წელი ირლანდიაში|1957]] • [[1958 წელი ირლანდიაში|1958]] • [[1959 წელი ირლანდიაში|1959]] • [[1960 წელი ირლანდიაში|1960]] • [[1961 წელი ირლანდიაში|1961]] • [[1962 წელი ირლანდიაში|1962]] • [[1963 წელი ირლანდიაში|1963]] • [[1964 წელი ირლანდიაში|1964]] • [[1965 წელი ირლანდიაში|1965]] • [[1966 წელი ირლანდიაში|1966]] • [[1967 წელი ირლანდიაში|1967]] • [[1968 წელი ირლანდიაში|1968]] • [[1969 წელი ირლანდიაში|1969]] • [[1970 წელი ირლანდიაში|1970]] • [[1171 წელი ირლანდიაში|1171]] • [[1172 წელი ირლანდიაში|1172]] • [[1173 წელი ირლანდიაში|1173]] • [[1174 წელი ირლანდიაში|1174]] • [[1175 წელი ირლანდიაში|1175]] • [[1176 წელი ირლანდიაში|1176]] • [[1177 წელი ირლანდიაში|1177]] • [[1178 წელი ირლანდიაში|1178]] • [[1179 წელი ირლანდიაში|1179]] • [[1180 წელი ირლანდიაში|1180]] • [[1181 წელი ირლანდიაში|1181]] • [[1182 წელი ირლანდიაში|1182]] • [[1183 წელი ირლანდიაში|1183]] • [[1184 წელი ირლანდიაში|1184]] • [[1185 წელი ირლანდიაში|1185]] • [[1186 წელი ირლანდიაში|1186]] • [[1187 წელი ირლანდიაში|1187]] • [[1188 წელი ირლანდიაში|1188]] • [[1189 წელი ირლანდიაში|1189]] • [[1190 წელი ირლანდიაში|1190]] • [[1191 წელი ირლანდიაში|1191]] • [[1192 წელი ირლანდიაში|1192]] • [[1193 წელი ირლანდიაში|1193]] • [[1194 წელი ირლანდიაში|1194]] • [[1195 წელი ირლანდიაში|1195]] • [[1196 წელი ირლანდიაში|1196]] • [[1197 წელი ირლანდიაში|1197]] • [[1198 წელი ირლანდიაში|1198]] • [[1199 წელი ირლანდიაში|1199]] • [[1200 წელი ირლანდიაში|1200]] |ჯგუფი10 = XXI |სია10 = [[2001 წელი ირლანდიაში|2001]] • [[2002 წელი ირლანდიაში|2002]] • [[2003 წელი ირლანდიაში|2003]] • [[2004 წელი ირლანდიაში|2004]] • [[2005 წელი ირლანდიაში|2005]] • [[2006 წელი ირლანდიაში|2006]] • [[2007 წელი ირლანდიაში|2007]] • [[2008 წელი ირლანდიაში|2008]] • [[2009 წელი ირლანდიაში|2009]] • [[2010 წელი ირლანდიაში|2010]] • [[2011 წელი ირლანდიაში|2011]] • [[2012 წელი ირლანდიაში|2012]] • [[2013 წელი ირლანდიაში|2013]] • [[2014 წელი ირლანდიაში|2014]] • [[2015 წელი ირლანდიაში|2015]] • [[2016 წელი ირლანდიაში|2016]] • [[2017 წელი ირლანდიაში|2017]] • [[2018 წელი ირლანდიაში|2018]] • [[2019 წელი ირლანდიაში|2019]] • [[2020 წელი ირლანდიაში|2020]] • [[2021 წელი ირლანდიაში|2021]] • [[2022 წელი ირლანდიაში|2022]] • [[2023 წელი ირლანდიაში|2023]] • [[2024 წელი ირლანდიაში|2024]] • [[2025 წელი ირლანდიაში|2025]] • [[2026 წელი ირლანდიაში|2026]] |ქვედა = }} aqcuuw7ggz5j75x66qyazb2nu2n2mag 5564307 5564306 2026-10-23T20:12:51Z ლაზარე ზანგური 170233 /* ტეტრაპოდი */ 5564307 wikitext text/x-wiki {{ნავდაფა |სახელი = ევოლუციური ბიოლოგია |სათაური = ევოლუციური ბიოლოგია |სურათი = |ზედა = |ჯგუფი1 = ევოლუცია |სია1 = [[აბიოგენეზი]], [[ადაპტაცია]], [[ადაპტიური რადიაცია]], [[ალტრუიზმი (ბიოლოგია)]], მოტყუებაორმხრივიბოლდუინის ეფექტიკლადისტიკაკოევოლუცია მუტუალიზმისაერთო წარმოშობაკონვერგენციადივერგენციასიცოცხლის უძველესი ცნობილი ფორმებიევოლუციის მტკიცებულებაევოლუციური შეიარაღების რბოლაევოლუციური ზეწოლაექსტრაპტაციაგადაშენება ღონისძიებაჰომოლოგიაბოლო უნივერსალური საერთო წინაპარიმაკროევოლუციამიკროევოლუციაშეუსაბამობაარაადაპტური გამოსხივებასიცოცხლის წარმოშობაპანსპერმიაპარალელური ევოლუციაპლეიოტროპიასიგნალიზაციის თეორია ჰანდიკაპის პრინციპისპეციფიკაცია სახეობებისახეობების კომპლექსიტაქსონომიაკომპრომისიშერჩევის ერთეული ევოლუციის გენზე ორიენტირებული ხედვა |ჯგუფი2 = პოპულაციური გენეტიკა |სია2 = [[ხელოვნური გადარჩევა]], [[ბიომრავალფეროვნება]], ევოლუციური შემოჭრის ანალიზიევოლუციურად სტაბილური სტრატეგიაფიშერის პრინციპიფიტნესი ინკლუზიურიგენის ნაკადინათესავების შერჩევა ინბრიდინგის თავიდან აცილებანათესავების ამოცნობამშობლის ინვესტიციამშობელ-შთამომავლის კონფლიქტიმუტაციანეიტრალური ევოლუცია გენეტიკური დრიფტიმოსახლეობაბუნებრივი გადარჩევასექსუალური დიმორფიზმისექსუალური სელექცია ყვავილოვანი მცენარეებისოკოებიპარტნიორის არჩევანისოციალური შერჩევატრივერს-ვილარდის ჰიპოთეზავარიაცია |ჯგუფი3 = განვითარება |სია3 = ასი ათასი |ჯგუფი4 = ტაქსონები |სია4 = ... |ჯგუფი30 = |სია30 = |ქვედა = }} ==[[ტეტრაპოდი]]== განვითარება პოპულაციური გენეტიკა {{ნავდაფა |სახელი = წლები ირლანდიაში (1101 - დღემდე) |სათაური = წლები ირლანდიაში (1101 - დღემდე) |სურათი = |ზედა = |ჯგუფი1 = XII საუკუნე |სია1 = [[1101 წელი ირლანდიაში|1101]] • [[1102 წელი ირლანდიაში|1102]] • [[1103 წელი ირლანდიაში|1103]] • [[1104 წელი ირლანდიაში|1104]] • [[1105 წელი ირლანდიაში|1105]] • [[1106 წელი ირლანდიაში|1106]] • [[1107 წელი ირლანდიაში|1107]] • [[1108 წელი ირლანდიაში|1108]] • [[1109 წელი ირლანდიაში|1109]] • [[1110 წელი ირლანდიაში|1110]] • [[1111 წელი ირლანდიაში|1111]] • [[1112 წელი ირლანდიაში|1112]] • [[1113 წელი ირლანდიაში|1113]] • [[1114 წელი ირლანდიაში|1114]] • [[1115 წელი ირლანდიაში|1115]] • [[1116 წელი ირლანდიაში|1116]] • [[1117 წელი ირლანდიაში|1117]] • [[1118 წელი ირლანდიაში|1118]] • [[1119 წელი ირლანდიაში|1119]] • [[1120 წელი ირლანდიაში|1120]] • [[1121 წელი ირლანდიაში|1121]] • [[1122 წელი ირლანდიაში|1122]] • [[1123 წელი ირლანდიაში|1123]] • [[1124 წელი ირლანდიაში|1124]] •[[1125 წელი ირლანდიაში|1125]] • [[1126 წელი ირლანდიაში|1126]] • [[1127 წელი ირლანდიაში|1127]] • [[1128 წელი ირლანდიაში|1128]] • [[1129 წელი ირლანდიაში|1129]] • [[1130 წელი ირლანდიაში|1130]] • [[1131 წელი ირლანდიაში|1131]] • [[1132 წელი ირლანდიაში|1132]] • [[1133 წელი ირლანდიაში|1133]] • [[1134 წელი ირლანდიაში|1134]] • [[1135 წელი ირლანდიაში|1135]] • [[1136 წელი ირლანდიაში|1136]] • [[1137 წელი ირლანდიაში|1137]] • [[1138 წელი ირლანდიაში|1138]] • [[1139 წელი ირლანდიაში|1139]] • [[1140 წელი ირლანდიაში|1140]] • [[1141 წელი ირლანდიაში|1141]] • [[1142 წელი ირლანდიაში|1142]] • [[1143 წელი ირლანდიაში|1143]] • [[1144 წელი ირლანდიაში|1144]] • [[1145 წელი ირლანდიაში|1145]] • [[1146 წელი ირლანდიაში|1146]] • [[1147 წელი ირლანდიაში|1147]] • [[1148 წელი ირლანდიაში|1148]] • [[1149 წელი ირლანდიაში|1149]] • [[1150 წელი ირლანდიაში|1150]] • [[1151 წელი ირლანდიაში|1151]] • [[1152 წელი ირლანდიაში|1152]] • [[1153 წელი ირლანდიაში|1153]] • [[1154 წელი ირლანდიაში|1154]] • [[1155 წელი ირლანდიაში|1155]] • [[1156 წელი ირლანდიაში|1156]] • [[1157 წელი ირლანდიაში|1157]] • [[1158 წელი ირლანდიაში|1158]] • [[1159 წელი ირლანდიაში|1159]] • [[1160 წელი ირლანდიაში|1160]] • [[1161 წელი ირლანდიაში|1161]] • [[1162 წელი ირლანდიაში|1162]] • [[1163 წელი ირლანდიაში|1163]] • [[1164 წელი ირლანდიაში|1164]] • [[1165 წელი ირლანდიაში|1165]] • [[1166 წელი ირლანდიაში|1166]] • [[1167 წელი ირლანდიაში|1167]] • [[1168 წელი ირლანდიაში|1168]] • [[1169 წელი ირლანდიაში|1169]] • [[1170 წელი ირლანდიაში|1170]] • [[1171 წელი ირლანდიაში|1171]] • [[1172 წელი ირლანდიაში|1172]] • [[1173 წელი ირლანდიაში|1173]] • [[1174 წელი ირლანდიაში|1174]] • [[1175 წელი ირლანდიაში|1175]] • [[1176 წელი ირლანდიაში|1176]] • [[1177 წელი ირლანდიაში|1177]] • [[1178 წელი ირლანდიაში|1178]] • [[1179 წელი ირლანდიაში|1179]] • [[1180 წელი ირლანდიაში|1180]] • [[1181 წელი ირლანდიაში|1181]] • [[1182 წელი ირლანდიაში|1182]] • [[1183 წელი ირლანდიაში|1183]] • [[1184 წელი ირლანდიაში|1184]] • [[1185 წელი ირლანდიაში|1185]] • [[1186 წელი ირლანდიაში|1186]] • [[1187 წელი ირლანდიაში|1187]] • [[1188 წელი ირლანდიაში|1188]] • [[1189 წელი ირლანდიაში|1189]] • [[1190 წელი ირლანდიაში|1190]] • [[1191 წელი ირლანდიაში|1191]] • [[1192 წელი ირლანდიაში|1192]] • [[1193 წელი ირლანდიაში|1193]] • [[1194 წელი ირლანდიაში|1194]] • [[1195 წელი ირლანდიაში|1195]] • [[1196 წელი ირლანდიაში|1196]] • [[1197 წელი ირლანდიაში|1197]] • [[1198 წელი ირლანდიაში|1198]] • [[1199 წელი ირლანდიაში|1199]] • [[1200 წელი ირლანდიაში|1200]] |ჯგუფი2 = XIII საუკუნე |სია2 = [[1201 წელი ირლანდიაში|1201]] • [[1202 წელი ირლანდიაში|1202]] • [[1203 წელი ირლანდიაში|1203]] • [[1204 წელი ირლანდიაში|1204]] • [[1205 წელი ირლანდიაში|1205]] • [[1206 წელი ირლანდიაში|1206]] • [[1207 წელი ირლანდიაში|1207]] • [[1208 წელი ირლანდიაში|1208]] • [[1209 წელი ირლანდიაში|1209]] • [[1210 წელი ირლანდიაში|1210]] • [[1211 წელი ირლანდიაში|1211]] • [[1212 წელი ირლანდიაში|1212]] • [[1213 წელი ირლანდიაში|1213]] • [[1214 წელი ირლანდიაში|1214]] • [[1215 წელი ირლანდიაში|1215]] • [[1216 წელი ირლანდიაში|1216]] • [[1217 წელი ირლანდიაში|1217]] • [[1218 წელი ირლანდიაში|1218]] • [[1219 წელი ირლანდიაში|1219]] • [[1220 წელი ირლანდიაში|1220]] • [[1221 წელი ირლანდიაში|1221]] • [[1222 წელი ირლანდიაში|1222]] • [[1223 წელი ირლანდიაში|1223]] • [[1224 წელი ირლანდიაში|1224]] •[[1225 წელი ირლანდიაში|1225]] • [[1226 წელი ირლანდიაში|1226]] • [[1227 წელი ირლანდიაში|1227]] • [[1228 წელი ირლანდიაში|1228]] • [[1229 წელი ირლანდიაში|1229]] • [[1230 წელი ირლანდიაში|1230]] • [[1231 წელი ირლანდიაში|1231]] • [[1232 წელი ირლანდიაში|1232]] • [[1233 წელი ირლანდიაში|1233]] • [[1234 წელი ირლანდიაში|1234]] • [[1235 წელი ირლანდიაში|1235]] • [[1236 წელი ირლანდიაში|1236]] • [[1237 წელი ირლანდიაში|1237]] • [[1238 წელი ირლანდიაში|1238]] • [[1239 წელი ირლანდიაში|1239]] • [[1240 წელი ირლანდიაში|1240]] • [[1241 წელი ირლანდიაში|1241]] • [[1242 წელი ირლანდიაში|1242]] • [[1243 წელი ირლანდიაში|1243]] • [[1244 წელი ირლანდიაში|1244]] • [[1245 წელი ირლანდიაში|1245]] • [[1246 წელი ირლანდიაში|1246]] • [[1247 წელი ირლანდიაში|1247]] • [[1248 წელი ირლანდიაში|1248]] • [[1249 წელი ირლანდიაში|1249]] • [[1250 წელი ირლანდიაში|1250]] • [[1251 წელი ირლანდიაში|1251]] • [[1252 წელი ირლანდიაში|1252]] • [[1253 წელი ირლანდიაში|1253]] • [[1254 წელი ირლანდიაში|1254]] • [[1255 წელი ირლანდიაში|1255]] • [[1256 წელი ირლანდიაში|1256]] • [[1257 წელი ირლანდიაში|1257]] • [[1258 წელი ირლანდიაში|1258]] • [[1259 წელი ირლანდიაში|1259]] • [[1260 წელი ირლანდიაში|1260]] • [[1261 წელი ირლანდიაში|1261]] • [[1262 წელი ირლანდიაში|1262]] • [[1263 წელი ირლანდიაში|1263]] • [[1264 წელი ირლანდიაში|1264]] • [[1265 წელი ირლანდიაში|1265]] • [[1266 წელი ირლანდიაში|1266]] • [[1267 წელი ირლანდიაში|1267]] • [[1268 წელი ირლანდიაში|1268]] • [[1269 წელი ირლანდიაში|1269]] • [[1270 წელი ირლანდიაში|1270]] • [[1271 წელი ირლანდიაში|1271]] • [[1272 წელი ირლანდიაში|1272]] • [[1273 წელი ირლანდიაში|1273]] • [[1274 წელი ირლანდიაში|1274]] • [[1275 წელი ირლანდიაში|1275]] • [[1276 წელი ირლანდიაში|1276]] • [[1277 წელი ირლანდიაში|1277]] • [[1278 წელი ირლანდიაში|1278]] • [[1279 წელი ირლანდიაში|1279]] • [[1280 წელი ირლანდიაში|1280]] • [[1281 წელი ირლანდიაში|1281]] • [[1282 წელი ირლანდიაში|1282]] • [[1283 წელი ირლანდიაში|1283]] • [[1284 წელი ირლანდიაში|1284]] • [[1285 წელი ირლანდიაში|1285]] • [[1286 წელი ირლანდიაში|1286]] • [[1287 წელი ირლანდიაში|1287]] • [[1288 წელი ირლანდიაში|1288]] • [[1289 წელი ირლანდიაში|1289]] • [[1290 წელი ირლანდიაში|1290]] • [[1291 წელი ირლანდიაში|1291]] • [[1292 წელი ირლანდიაში|1292]] • [[1293 წელი ირლანდიაში|1293]] • [[1294 წელი ირლანდიაში|1294]] • [[1295 წელი ირლანდიაში|1295]] • [[1296 წელი ირლანდიაში|1296]] • [[1297 წელი ირლანდიაში|1297]] • [[1298 წელი ირლანდიაში|1298]] • [[1299 წელი ირლანდიაში|1299]] • [[1300 წელი ირლანდიაში|1300]] |ჯგუფი3 = XIV საუკუნე |სია3 = [[1301 წელი ირლანდიაში|1301]] • [[1302 წელი ირლანდიაში|1302]] • [[1303 წელი ირლანდიაში|1303]] • [[1304 წელი ირლანდიაში|1304]] • [[1305 წელი ირლანდიაში|1305]] • [[1306 წელი ირლანდიაში|1306]] • [[1307 წელი ირლანდიაში|1307]] • [[1308 წელი ირლანდიაში|1308]] • [[1309 წელი ირლანდიაში|1309]] • [[1310 წელი ირლანდიაში|1310]] • [[1311 წელი ირლანდიაში|1311]] • [[1312 წელი ირლანდიაში|1312]] • [[1313 წელი ირლანდიაში|1313]] • [[1314 წელი ირლანდიაში|1314]] • [[1315 წელი ირლანდიაში|1315]] • [[1316 წელი ირლანდიაში|1316]] • [[1317 წელი ირლანდიაში|1317]] • [[1318 წელი ირლანდიაში|1318]] • [[1319 წელი ირლანდიაში|1319]] • [[1320 წელი ირლანდიაში|1320]] • [[1321 წელი ირლანდიაში|1321]] • [[1322 წელი ირლანდიაში|1322]] • [[1323 წელი ირლანდიაში|1323]] • [[1324 წელი ირლანდიაში|1324]] • [[1325 წელი ირლანდიაში|1325]] • [[1326 წელი ირლანდიაში|1326]] • [[1327 წელი ირლანდიაში|1327]] • [[1328 წელი ირლანდიაში|1328]] • [[1329 წელი ირლანდიაში|1329]] • [[1330 წელი ირლანდიაში|1330]] • [[1131 წელი ირლანდიაში|1131]] • [[1132 წელი ირლანდიაში|1132]] • [[1133 წელი ირლანდიაში|1133]] • [[1134 წელი ირლანდიაში|1134]] • [[1135 წელი ირლანდიაში|1135]] • [[1136 წელი ირლანდიაში|1136]] • [[1137 წელი ირლანდიაში|1137]] • [[1138 წელი ირლანდიაში|1138]] • [[1139 წელი ირლანდიაში|1139]] • [[1140 წელი ირლანდიაში|1140]] • [[1141 წელი ირლანდიაში|1141]] • [[1142 წელი ირლანდიაში|1142]] • [[1143 წელი ირლანდიაში|1143]] • [[1144 წელი ირლანდიაში|1144]] • [[1145 წელი ირლანდიაში|1145]] • [[1146 წელი ირლანდიაში|1146]] • [[1147 წელი ირლანდიაში|1147]] • [[1148 წელი ირლანდიაში|1148]] • [[1149 წელი ირლანდიაში|1149]] • [[1150 წელი ირლანდიაში|1150]] ••••• |ჯგუფი4 = XV საუკუნე |სია4 = 1401 |ჯგუფი5 = XVI საუკუნე |სია5 = 1501 |ჯგუფი6 = XVII საუკუნე |სია6 = 1601 |ჯგუფი7 = XVIII |სია7 = 1701 |ჯგუფი8 = XIX |სია8 =1801 |ჯგუფი9 = XX |სია9 = 1901 • [[1902 წელი ირლანდიაში|1902]] • [[1903 წელი ირლანდიაში|1903]] • [[1904 წელი ირლანდიაში|1904]] • [[1905 წელი ირლანდიაში|1905]] • [[1906 წელი ირლანდიაში|1906]] • [[1907 წელი ირლანდიაში|1907]] • [[1908 წელი ირლანდიაში|1908]] • [[1909 წელი ირლანდიაში|1909]] • [[1910 წელი ირლანდიაში|1910]] • [[1911 წელი ირლანდიაში|1911]] • [[1912 წელი ირლანდიაში|1912]] • [[1913 წელი ირლანდიაში|1913]] • [[1914 წელი ირლანდიაში|1914]] • [[1915 წელი ირლანდიაში|1915]] • [[1916 წელი ირლანდიაში|1916]] • [[1917 წელი ირლანდიაში|1917]] • [[1918 წელი ირლანდიაში|1918]] • [[1919 წელი ირლანდიაში|1919]] • [[1920 წელი ირლანდიაში|1920]] • [[1921 წელი ირლანდიაში|1921]] • [[1922 წელი ირლანდიაში|1922]] • [[1923 წელი ირლანდიაში|1923]] • [[1924 წელი ირლანდიაში|1924]] •[[1925 წელი ირლანდიაში|1925]] • [[1926 წელი ირლანდიაში|1926]] • [[1927 წელი ირლანდიაში|1927]] • [[1928 წელი ირლანდიაში|1928]] • [[1929 წელი ირლანდიაში|1929]] • [[1930 წელი ირლანდიაში|1930]] • [[1931 წელი ირლანდიაში|1931]] • [[1932 წელი ირლანდიაში|1932]] • [[1933 წელი ირლანდიაში|1933]] • [[1934 წელი ირლანდიაში|1934]] • [[1935 წელი ირლანდიაში|1935]] • [[1936 წელი ირლანდიაში|1936]] • [[1937 წელი ირლანდიაში|1937]] • [[1938 წელი ირლანდიაში|1938]] • [[1939 წელი ირლანდიაში|1939]] • [[1940 წელი ირლანდიაში|1940]] • [[1941 წელი ირლანდიაში|1941]] • [[1942 წელი ირლანდიაში|1942]] • [[1943 წელი ირლანდიაში|1943]] • [[1944 წელი ირლანდიაში|1944]] • [[1945 წელი ირლანდიაში|1945]] • [[1946 წელი ირლანდიაში|1946]] • [[1947 წელი ირლანდიაში|1947]] • [[1948 წელი ირლანდიაში|1948]] • [[1949 წელი ირლანდიაში|1949]] • [[1950 წელი ირლანდიაში|1950]] • [[1951 წელი ირლანდიაში|1951]] • [[1952 წელი ირლანდიაში|1952]] • [[1953 წელი ირლანდიაში|1953]] • [[1954 წელი ირლანდიაში|1954]] • [[1955 წელი ირლანდიაში|1955]] • [[1956 წელი ირლანდიაში|1956]] • [[1957 წელი ირლანდიაში|1957]] • [[1958 წელი ირლანდიაში|1958]] • [[1959 წელი ირლანდიაში|1959]] • [[1960 წელი ირლანდიაში|1960]] • [[1961 წელი ირლანდიაში|1961]] • [[1962 წელი ირლანდიაში|1962]] • [[1963 წელი ირლანდიაში|1963]] • [[1964 წელი ირლანდიაში|1964]] • [[1965 წელი ირლანდიაში|1965]] • [[1966 წელი ირლანდიაში|1966]] • [[1967 წელი ირლანდიაში|1967]] • [[1968 წელი ირლანდიაში|1968]] • [[1969 წელი ირლანდიაში|1969]] • [[1970 წელი ირლანდიაში|1970]] • [[1971 წელი ირლანდიაში|1971]] • [[1972 წელი ირლანდიაში|1972]] • [[1973 წელი ირლანდიაში|1973]] • [[1974 წელი ირლანდიაში|1974]] • [[1975 წელი ირლანდიაში|1975]] • [[1976 წელი ირლანდიაში|1976]] • [[1977 წელი ირლანდიაში|1977]] • [[1978 წელი ირლანდიაში|1978]] • [[1979 წელი ირლანდიაში|1979]] • [[1980 წელი ირლანდიაში|1980]] • [[1181 წელი ირლანდიაში|1181]] • [[1182 წელი ირლანდიაში|1182]] • [[1183 წელი ირლანდიაში|1183]] • [[1184 წელი ირლანდიაში|1184]] • [[1185 წელი ირლანდიაში|1185]] • [[1186 წელი ირლანდიაში|1186]] • [[1187 წელი ირლანდიაში|1187]] • [[1188 წელი ირლანდიაში|1188]] • [[1189 წელი ირლანდიაში|1189]] • [[1190 წელი ირლანდიაში|1190]] • [[1191 წელი ირლანდიაში|1191]] • [[1192 წელი ირლანდიაში|1192]] • [[1193 წელი ირლანდიაში|1193]] • [[1194 წელი ირლანდიაში|1194]] • [[1195 წელი ირლანდიაში|1195]] • [[1196 წელი ირლანდიაში|1196]] • [[1197 წელი ირლანდიაში|1197]] • [[1198 წელი ირლანდიაში|1198]] • [[1199 წელი ირლანდიაში|1199]] • [[1200 წელი ირლანდიაში|1200]] |ჯგუფი10 = XXI |სია10 = [[2001 წელი ირლანდიაში|2001]] • [[2002 წელი ირლანდიაში|2002]] • [[2003 წელი ირლანდიაში|2003]] • [[2004 წელი ირლანდიაში|2004]] • [[2005 წელი ირლანდიაში|2005]] • [[2006 წელი ირლანდიაში|2006]] • [[2007 წელი ირლანდიაში|2007]] • [[2008 წელი ირლანდიაში|2008]] • [[2009 წელი ირლანდიაში|2009]] • [[2010 წელი ირლანდიაში|2010]] • [[2011 წელი ირლანდიაში|2011]] • [[2012 წელი ირლანდიაში|2012]] • [[2013 წელი ირლანდიაში|2013]] • [[2014 წელი ირლანდიაში|2014]] • [[2015 წელი ირლანდიაში|2015]] • [[2016 წელი ირლანდიაში|2016]] • [[2017 წელი ირლანდიაში|2017]] • [[2018 წელი ირლანდიაში|2018]] • [[2019 წელი ირლანდიაში|2019]] • [[2020 წელი ირლანდიაში|2020]] • [[2021 წელი ირლანდიაში|2021]] • [[2022 წელი ირლანდიაში|2022]] • [[2023 წელი ირლანდიაში|2023]] • [[2024 წელი ირლანდიაში|2024]] • [[2025 წელი ირლანდიაში|2025]] • [[2026 წელი ირლანდიაში|2026]] |ქვედა = }} s2tlqpu9ap49tpka48yfwau8gv6efal 5564312 5564307 2026-10-23T20:16:04Z ლაზარე ზანგური 170233 /* ტეტრაპოდი */ 5564312 wikitext text/x-wiki {{ნავდაფა |სახელი = ევოლუციური ბიოლოგია |სათაური = ევოლუციური ბიოლოგია |სურათი = |ზედა = |ჯგუფი1 = ევოლუცია |სია1 = [[აბიოგენეზი]], [[ადაპტაცია]], [[ადაპტიური რადიაცია]], [[ალტრუიზმი (ბიოლოგია)]], მოტყუებაორმხრივიბოლდუინის ეფექტიკლადისტიკაკოევოლუცია მუტუალიზმისაერთო წარმოშობაკონვერგენციადივერგენციასიცოცხლის უძველესი ცნობილი ფორმებიევოლუციის მტკიცებულებაევოლუციური შეიარაღების რბოლაევოლუციური ზეწოლაექსტრაპტაციაგადაშენება ღონისძიებაჰომოლოგიაბოლო უნივერსალური საერთო წინაპარიმაკროევოლუციამიკროევოლუციაშეუსაბამობაარაადაპტური გამოსხივებასიცოცხლის წარმოშობაპანსპერმიაპარალელური ევოლუციაპლეიოტროპიასიგნალიზაციის თეორია ჰანდიკაპის პრინციპისპეციფიკაცია სახეობებისახეობების კომპლექსიტაქსონომიაკომპრომისიშერჩევის ერთეული ევოლუციის გენზე ორიენტირებული ხედვა |ჯგუფი2 = პოპულაციური გენეტიკა |სია2 = [[ხელოვნური გადარჩევა]], [[ბიომრავალფეროვნება]], ევოლუციური შემოჭრის ანალიზიევოლუციურად სტაბილური სტრატეგიაფიშერის პრინციპიფიტნესი ინკლუზიურიგენის ნაკადინათესავების შერჩევა ინბრიდინგის თავიდან აცილებანათესავების ამოცნობამშობლის ინვესტიციამშობელ-შთამომავლის კონფლიქტიმუტაციანეიტრალური ევოლუცია გენეტიკური დრიფტიმოსახლეობაბუნებრივი გადარჩევასექსუალური დიმორფიზმისექსუალური სელექცია ყვავილოვანი მცენარეებისოკოებიპარტნიორის არჩევანისოციალური შერჩევატრივერს-ვილარდის ჰიპოთეზავარიაცია |ჯგუფი3 = განვითარება |სია3 = ასი ათასი |ჯგუფი4 = ტაქსონები |სია4 = ... |ჯგუფი30 = |სია30 = |ქვედა = }} ==[[ტეტრაპოდი]]== განვითარება პოპულაციური გენეტიკა {{ნავდაფა |სახელი = წლები ირლანდიაში (1101 - დღემდე) |სათაური = წლები ირლანდიაში (1101 - დღემდე) |სურათი = |ზედა = |ჯგუფი1 = XII საუკუნე |სია1 = [[1101 წელი ირლანდიაში|1101]] • [[1102 წელი ირლანდიაში|1102]] • [[1103 წელი ირლანდიაში|1103]] • [[1104 წელი ირლანდიაში|1104]] • [[1105 წელი ირლანდიაში|1105]] • [[1106 წელი ირლანდიაში|1106]] • [[1107 წელი ირლანდიაში|1107]] • [[1108 წელი ირლანდიაში|1108]] • [[1109 წელი ირლანდიაში|1109]] • [[1110 წელი ირლანდიაში|1110]] • [[1111 წელი ირლანდიაში|1111]] • [[1112 წელი ირლანდიაში|1112]] • [[1113 წელი ირლანდიაში|1113]] • [[1114 წელი ირლანდიაში|1114]] • [[1115 წელი ირლანდიაში|1115]] • [[1116 წელი ირლანდიაში|1116]] • [[1117 წელი ირლანდიაში|1117]] • [[1118 წელი ირლანდიაში|1118]] • [[1119 წელი ირლანდიაში|1119]] • [[1120 წელი ირლანდიაში|1120]] • [[1121 წელი ირლანდიაში|1121]] • [[1122 წელი ირლანდიაში|1122]] • [[1123 წელი ირლანდიაში|1123]] • [[1124 წელი ირლანდიაში|1124]] •[[1125 წელი ირლანდიაში|1125]] • [[1126 წელი ირლანდიაში|1126]] • [[1127 წელი ირლანდიაში|1127]] • [[1128 წელი ირლანდიაში|1128]] • [[1129 წელი ირლანდიაში|1129]] • [[1130 წელი ირლანდიაში|1130]] • [[1131 წელი ირლანდიაში|1131]] • [[1132 წელი ირლანდიაში|1132]] • [[1133 წელი ირლანდიაში|1133]] • [[1134 წელი ირლანდიაში|1134]] • [[1135 წელი ირლანდიაში|1135]] • [[1136 წელი ირლანდიაში|1136]] • [[1137 წელი ირლანდიაში|1137]] • [[1138 წელი ირლანდიაში|1138]] • [[1139 წელი ირლანდიაში|1139]] • [[1140 წელი ირლანდიაში|1140]] • [[1141 წელი ირლანდიაში|1141]] • [[1142 წელი ირლანდიაში|1142]] • [[1143 წელი ირლანდიაში|1143]] • [[1144 წელი ირლანდიაში|1144]] • [[1145 წელი ირლანდიაში|1145]] • [[1146 წელი ირლანდიაში|1146]] • [[1147 წელი ირლანდიაში|1147]] • [[1148 წელი ირლანდიაში|1148]] • [[1149 წელი ირლანდიაში|1149]] • [[1150 წელი ირლანდიაში|1150]] • [[1151 წელი ირლანდიაში|1151]] • [[1152 წელი ირლანდიაში|1152]] • [[1153 წელი ირლანდიაში|1153]] • [[1154 წელი ირლანდიაში|1154]] • [[1155 წელი ირლანდიაში|1155]] • [[1156 წელი ირლანდიაში|1156]] • [[1157 წელი ირლანდიაში|1157]] • [[1158 წელი ირლანდიაში|1158]] • [[1159 წელი ირლანდიაში|1159]] • [[1160 წელი ირლანდიაში|1160]] • [[1161 წელი ირლანდიაში|1161]] • [[1162 წელი ირლანდიაში|1162]] • [[1163 წელი ირლანდიაში|1163]] • [[1164 წელი ირლანდიაში|1164]] • [[1165 წელი ირლანდიაში|1165]] • [[1166 წელი ირლანდიაში|1166]] • [[1167 წელი ირლანდიაში|1167]] • [[1168 წელი ირლანდიაში|1168]] • [[1169 წელი ირლანდიაში|1169]] • [[1170 წელი ირლანდიაში|1170]] • [[1171 წელი ირლანდიაში|1171]] • [[1172 წელი ირლანდიაში|1172]] • [[1173 წელი ირლანდიაში|1173]] • [[1174 წელი ირლანდიაში|1174]] • [[1175 წელი ირლანდიაში|1175]] • [[1176 წელი ირლანდიაში|1176]] • [[1177 წელი ირლანდიაში|1177]] • [[1178 წელი ირლანდიაში|1178]] • [[1179 წელი ირლანდიაში|1179]] • [[1180 წელი ირლანდიაში|1180]] • [[1181 წელი ირლანდიაში|1181]] • [[1182 წელი ირლანდიაში|1182]] • [[1183 წელი ირლანდიაში|1183]] • [[1184 წელი ირლანდიაში|1184]] • [[1185 წელი ირლანდიაში|1185]] • [[1186 წელი ირლანდიაში|1186]] • [[1187 წელი ირლანდიაში|1187]] • [[1188 წელი ირლანდიაში|1188]] • [[1189 წელი ირლანდიაში|1189]] • [[1190 წელი ირლანდიაში|1190]] • [[1191 წელი ირლანდიაში|1191]] • [[1192 წელი ირლანდიაში|1192]] • [[1193 წელი ირლანდიაში|1193]] • [[1194 წელი ირლანდიაში|1194]] • [[1195 წელი ირლანდიაში|1195]] • [[1196 წელი ირლანდიაში|1196]] • [[1197 წელი ირლანდიაში|1197]] • [[1198 წელი ირლანდიაში|1198]] • [[1199 წელი ირლანდიაში|1199]] • [[1200 წელი ირლანდიაში|1200]] |ჯგუფი2 = XIII საუკუნე |სია2 = [[1201 წელი ირლანდიაში|1201]] • [[1202 წელი ირლანდიაში|1202]] • [[1203 წელი ირლანდიაში|1203]] • [[1204 წელი ირლანდიაში|1204]] • [[1205 წელი ირლანდიაში|1205]] • [[1206 წელი ირლანდიაში|1206]] • [[1207 წელი ირლანდიაში|1207]] • [[1208 წელი ირლანდიაში|1208]] • [[1209 წელი ირლანდიაში|1209]] • [[1210 წელი ირლანდიაში|1210]] • [[1211 წელი ირლანდიაში|1211]] • [[1212 წელი ირლანდიაში|1212]] • [[1213 წელი ირლანდიაში|1213]] • [[1214 წელი ირლანდიაში|1214]] • [[1215 წელი ირლანდიაში|1215]] • [[1216 წელი ირლანდიაში|1216]] • [[1217 წელი ირლანდიაში|1217]] • [[1218 წელი ირლანდიაში|1218]] • [[1219 წელი ირლანდიაში|1219]] • [[1220 წელი ირლანდიაში|1220]] • [[1221 წელი ირლანდიაში|1221]] • [[1222 წელი ირლანდიაში|1222]] • [[1223 წელი ირლანდიაში|1223]] • [[1224 წელი ირლანდიაში|1224]] •[[1225 წელი ირლანდიაში|1225]] • [[1226 წელი ირლანდიაში|1226]] • [[1227 წელი ირლანდიაში|1227]] • [[1228 წელი ირლანდიაში|1228]] • [[1229 წელი ირლანდიაში|1229]] • [[1230 წელი ირლანდიაში|1230]] • [[1231 წელი ირლანდიაში|1231]] • [[1232 წელი ირლანდიაში|1232]] • [[1233 წელი ირლანდიაში|1233]] • [[1234 წელი ირლანდიაში|1234]] • [[1235 წელი ირლანდიაში|1235]] • [[1236 წელი ირლანდიაში|1236]] • [[1237 წელი ირლანდიაში|1237]] • [[1238 წელი ირლანდიაში|1238]] • [[1239 წელი ირლანდიაში|1239]] • [[1240 წელი ირლანდიაში|1240]] • [[1241 წელი ირლანდიაში|1241]] • [[1242 წელი ირლანდიაში|1242]] • [[1243 წელი ირლანდიაში|1243]] • [[1244 წელი ირლანდიაში|1244]] • [[1245 წელი ირლანდიაში|1245]] • [[1246 წელი ირლანდიაში|1246]] • [[1247 წელი ირლანდიაში|1247]] • [[1248 წელი ირლანდიაში|1248]] • [[1249 წელი ირლანდიაში|1249]] • [[1250 წელი ირლანდიაში|1250]] • [[1251 წელი ირლანდიაში|1251]] • [[1252 წელი ირლანდიაში|1252]] • [[1253 წელი ირლანდიაში|1253]] • [[1254 წელი ირლანდიაში|1254]] • [[1255 წელი ირლანდიაში|1255]] • [[1256 წელი ირლანდიაში|1256]] • [[1257 წელი ირლანდიაში|1257]] • [[1258 წელი ირლანდიაში|1258]] • [[1259 წელი ირლანდიაში|1259]] • [[1260 წელი ირლანდიაში|1260]] • [[1261 წელი ირლანდიაში|1261]] • [[1262 წელი ირლანდიაში|1262]] • [[1263 წელი ირლანდიაში|1263]] • [[1264 წელი ირლანდიაში|1264]] • [[1265 წელი ირლანდიაში|1265]] • [[1266 წელი ირლანდიაში|1266]] • [[1267 წელი ირლანდიაში|1267]] • [[1268 წელი ირლანდიაში|1268]] • [[1269 წელი ირლანდიაში|1269]] • [[1270 წელი ირლანდიაში|1270]] • [[1271 წელი ირლანდიაში|1271]] • [[1272 წელი ირლანდიაში|1272]] • [[1273 წელი ირლანდიაში|1273]] • [[1274 წელი ირლანდიაში|1274]] • [[1275 წელი ირლანდიაში|1275]] • [[1276 წელი ირლანდიაში|1276]] • [[1277 წელი ირლანდიაში|1277]] • [[1278 წელი ირლანდიაში|1278]] • [[1279 წელი ირლანდიაში|1279]] • [[1280 წელი ირლანდიაში|1280]] • [[1281 წელი ირლანდიაში|1281]] • [[1282 წელი ირლანდიაში|1282]] • [[1283 წელი ირლანდიაში|1283]] • [[1284 წელი ირლანდიაში|1284]] • [[1285 წელი ირლანდიაში|1285]] • [[1286 წელი ირლანდიაში|1286]] • [[1287 წელი ირლანდიაში|1287]] • [[1288 წელი ირლანდიაში|1288]] • [[1289 წელი ირლანდიაში|1289]] • [[1290 წელი ირლანდიაში|1290]] • [[1291 წელი ირლანდიაში|1291]] • [[1292 წელი ირლანდიაში|1292]] • [[1293 წელი ირლანდიაში|1293]] • [[1294 წელი ირლანდიაში|1294]] • [[1295 წელი ირლანდიაში|1295]] • [[1296 წელი ირლანდიაში|1296]] • [[1297 წელი ირლანდიაში|1297]] • [[1298 წელი ირლანდიაში|1298]] • [[1299 წელი ირლანდიაში|1299]] • [[1300 წელი ირლანდიაში|1300]] |ჯგუფი3 = XIV საუკუნე |სია3 = [[1301 წელი ირლანდიაში|1301]] • [[1302 წელი ირლანდიაში|1302]] • [[1303 წელი ირლანდიაში|1303]] • [[1304 წელი ირლანდიაში|1304]] • [[1305 წელი ირლანდიაში|1305]] • [[1306 წელი ირლანდიაში|1306]] • [[1307 წელი ირლანდიაში|1307]] • [[1308 წელი ირლანდიაში|1308]] • [[1309 წელი ირლანდიაში|1309]] • [[1310 წელი ირლანდიაში|1310]] • [[1311 წელი ირლანდიაში|1311]] • [[1312 წელი ირლანდიაში|1312]] • [[1313 წელი ირლანდიაში|1313]] • [[1314 წელი ირლანდიაში|1314]] • [[1315 წელი ირლანდიაში|1315]] • [[1316 წელი ირლანდიაში|1316]] • [[1317 წელი ირლანდიაში|1317]] • [[1318 წელი ირლანდიაში|1318]] • [[1319 წელი ირლანდიაში|1319]] • [[1320 წელი ირლანდიაში|1320]] • [[1321 წელი ირლანდიაში|1321]] • [[1322 წელი ირლანდიაში|1322]] • [[1323 წელი ირლანდიაში|1323]] • [[1324 წელი ირლანდიაში|1324]] • [[1325 წელი ირლანდიაში|1325]] • [[1326 წელი ირლანდიაში|1326]] • [[1327 წელი ირლანდიაში|1327]] • [[1328 წელი ირლანდიაში|1328]] • [[1329 წელი ირლანდიაში|1329]] • [[1330 წელი ირლანდიაში|1330]] • [[1131 წელი ირლანდიაში|1131]] • [[1132 წელი ირლანდიაში|1132]] • [[1133 წელი ირლანდიაში|1133]] • [[1134 წელი ირლანდიაში|1134]] • [[1135 წელი ირლანდიაში|1135]] • [[1136 წელი ირლანდიაში|1136]] • [[1137 წელი ირლანდიაში|1137]] • [[1138 წელი ირლანდიაში|1138]] • [[1139 წელი ირლანდიაში|1139]] • [[1140 წელი ირლანდიაში|1140]] • [[1141 წელი ირლანდიაში|1141]] • [[1142 წელი ირლანდიაში|1142]] • [[1143 წელი ირლანდიაში|1143]] • [[1144 წელი ირლანდიაში|1144]] • [[1145 წელი ირლანდიაში|1145]] • [[1146 წელი ირლანდიაში|1146]] • [[1147 წელი ირლანდიაში|1147]] • [[1148 წელი ირლანდიაში|1148]] • [[1149 წელი ირლანდიაში|1149]] • [[1150 წელი ირლანდიაში|1150]] ••••• |ჯგუფი4 = XV საუკუნე |სია4 = 1401 |ჯგუფი5 = XVI საუკუნე |სია5 = 1501 |ჯგუფი6 = XVII საუკუნე |სია6 = 1601 |ჯგუფი7 = XVIII |სია7 = 1701 |ჯგუფი8 = XIX |სია8 =1801 |ჯგუფი9 = XX |სია9 = 1901 • [[1902 წელი ირლანდიაში|1902]] • [[1903 წელი ირლანდიაში|1903]] • [[1904 წელი ირლანდიაში|1904]] • [[1905 წელი ირლანდიაში|1905]] • [[1906 წელი ირლანდიაში|1906]] • [[1907 წელი ირლანდიაში|1907]] • [[1908 წელი ირლანდიაში|1908]] • [[1909 წელი ირლანდიაში|1909]] • [[1910 წელი ირლანდიაში|1910]] • [[1911 წელი ირლანდიაში|1911]] • [[1912 წელი ირლანდიაში|1912]] • [[1913 წელი ირლანდიაში|1913]] • [[1914 წელი ირლანდიაში|1914]] • [[1915 წელი ირლანდიაში|1915]] • [[1916 წელი ირლანდიაში|1916]] • [[1917 წელი ირლანდიაში|1917]] • [[1918 წელი ირლანდიაში|1918]] • [[1919 წელი ირლანდიაში|1919]] • [[1920 წელი ირლანდიაში|1920]] • [[1921 წელი ირლანდიაში|1921]] • [[1922 წელი ირლანდიაში|1922]] • [[1923 წელი ირლანდიაში|1923]] • [[1924 წელი ირლანდიაში|1924]] •[[1925 წელი ირლანდიაში|1925]] • [[1926 წელი ირლანდიაში|1926]] • [[1927 წელი ირლანდიაში|1927]] • [[1928 წელი ირლანდიაში|1928]] • [[1929 წელი ირლანდიაში|1929]] • [[1930 წელი ირლანდიაში|1930]] • [[1931 წელი ირლანდიაში|1931]] • [[1932 წელი ირლანდიაში|1932]] • [[1933 წელი ირლანდიაში|1933]] • [[1934 წელი ირლანდიაში|1934]] • [[1935 წელი ირლანდიაში|1935]] • [[1936 წელი ირლანდიაში|1936]] • [[1937 წელი ირლანდიაში|1937]] • [[1938 წელი ირლანდიაში|1938]] • [[1939 წელი ირლანდიაში|1939]] • [[1940 წელი ირლანდიაში|1940]] • [[1941 წელი ირლანდიაში|1941]] • [[1942 წელი ირლანდიაში|1942]] • [[1943 წელი ირლანდიაში|1943]] • [[1944 წელი ირლანდიაში|1944]] • [[1945 წელი ირლანდიაში|1945]] • [[1946 წელი ირლანდიაში|1946]] • [[1947 წელი ირლანდიაში|1947]] • [[1948 წელი ირლანდიაში|1948]] • [[1949 წელი ირლანდიაში|1949]] • [[1950 წელი ირლანდიაში|1950]] • [[1951 წელი ირლანდიაში|1951]] • [[1952 წელი ირლანდიაში|1952]] • [[1953 წელი ირლანდიაში|1953]] • [[1954 წელი ირლანდიაში|1954]] • [[1955 წელი ირლანდიაში|1955]] • [[1956 წელი ირლანდიაში|1956]] • [[1957 წელი ირლანდიაში|1957]] • [[1958 წელი ირლანდიაში|1958]] • [[1959 წელი ირლანდიაში|1959]] • [[1960 წელი ირლანდიაში|1960]] • [[1961 წელი ირლანდიაში|1961]] • [[1962 წელი ირლანდიაში|1962]] • [[1963 წელი ირლანდიაში|1963]] • [[1964 წელი ირლანდიაში|1964]] • [[1965 წელი ირლანდიაში|1965]] • [[1966 წელი ირლანდიაში|1966]] • [[1967 წელი ირლანდიაში|1967]] • [[1968 წელი ირლანდიაში|1968]] • [[1969 წელი ირლანდიაში|1969]] • [[1970 წელი ირლანდიაში|1970]] • [[1971 წელი ირლანდიაში|1971]] • [[1972 წელი ირლანდიაში|1972]] • [[1973 წელი ირლანდიაში|1973]] • [[1974 წელი ირლანდიაში|1974]] • [[1975 წელი ირლანდიაში|1975]] • [[1976 წელი ირლანდიაში|1976]] • [[1977 წელი ირლანდიაში|1977]] • [[1978 წელი ირლანდიაში|1978]] • [[1979 წელი ირლანდიაში|1979]] • [[1980 წელი ირლანდიაში|1980]] • [[1981 წელი ირლანდიაში|1981]] • [[1982 წელი ირლანდიაში|1982]] • [[1983 წელი ირლანდიაში|1983]] • [[1984 წელი ირლანდიაში|1984]] • [[1985 წელი ირლანდიაში|1985]] • [[1986 წელი ირლანდიაში|1986]] • [[1987 წელი ირლანდიაში|1987]] • [[1988 წელი ირლანდიაში|1988]] • [[1989 წელი ირლანდიაში|1989]] • [[1990 წელი ირლანდიაში|1990]] • [[1991 წელი ირლანდიაში|1991]] • [[1992 წელი ირლანდიაში|1992]] • [[1993 წელი ირლანდიაში|1993]] • [[1994 წელი ირლანდიაში|1994]] • [[1995 წელი ირლანდიაში|1995]] • [[1996 წელი ირლანდიაში|1996]] • [[1997 წელი ირლანდიაში|1997]] • [[1998 წელი ირლანდიაში|1998]] • [[1999 წელი ირლანდიაში|1999]] • [[2000 წელი ირლანდიაში|2000]] |ჯგუფი10 = XXI |სია10 = [[2001 წელი ირლანდიაში|2001]] • [[2002 წელი ირლანდიაში|2002]] • [[2003 წელი ირლანდიაში|2003]] • [[2004 წელი ირლანდიაში|2004]] • [[2005 წელი ირლანდიაში|2005]] • [[2006 წელი ირლანდიაში|2006]] • [[2007 წელი ირლანდიაში|2007]] • [[2008 წელი ირლანდიაში|2008]] • [[2009 წელი ირლანდიაში|2009]] • [[2010 წელი ირლანდიაში|2010]] • [[2011 წელი ირლანდიაში|2011]] • [[2012 წელი ირლანდიაში|2012]] • [[2013 წელი ირლანდიაში|2013]] • [[2014 წელი ირლანდიაში|2014]] • [[2015 წელი ირლანდიაში|2015]] • [[2016 წელი ირლანდიაში|2016]] • [[2017 წელი ირლანდიაში|2017]] • [[2018 წელი ირლანდიაში|2018]] • [[2019 წელი ირლანდიაში|2019]] • [[2020 წელი ირლანდიაში|2020]] • [[2021 წელი ირლანდიაში|2021]] • [[2022 წელი ირლანდიაში|2022]] • [[2023 წელი ირლანდიაში|2023]] • [[2024 წელი ირლანდიაში|2024]] • [[2025 წელი ირლანდიაში|2025]] • [[2026 წელი ირლანდიაში|2026]] |ქვედა = }} 9hk6vk9p8mmygo1v3a8ilcy1vwc2fsj 5564313 5564312 2026-10-23T20:16:42Z ლაზარე ზანგური 170233 /* ტეტრაპოდი */ 5564313 wikitext text/x-wiki {{ნავდაფა |სახელი = ევოლუციური ბიოლოგია |სათაური = ევოლუციური ბიოლოგია |სურათი = |ზედა = |ჯგუფი1 = ევოლუცია |სია1 = [[აბიოგენეზი]], [[ადაპტაცია]], [[ადაპტიური რადიაცია]], [[ალტრუიზმი (ბიოლოგია)]], მოტყუებაორმხრივიბოლდუინის ეფექტიკლადისტიკაკოევოლუცია მუტუალიზმისაერთო წარმოშობაკონვერგენციადივერგენციასიცოცხლის უძველესი ცნობილი ფორმებიევოლუციის მტკიცებულებაევოლუციური შეიარაღების რბოლაევოლუციური ზეწოლაექსტრაპტაციაგადაშენება ღონისძიებაჰომოლოგიაბოლო უნივერსალური საერთო წინაპარიმაკროევოლუციამიკროევოლუციაშეუსაბამობაარაადაპტური გამოსხივებასიცოცხლის წარმოშობაპანსპერმიაპარალელური ევოლუციაპლეიოტროპიასიგნალიზაციის თეორია ჰანდიკაპის პრინციპისპეციფიკაცია სახეობებისახეობების კომპლექსიტაქსონომიაკომპრომისიშერჩევის ერთეული ევოლუციის გენზე ორიენტირებული ხედვა |ჯგუფი2 = პოპულაციური გენეტიკა |სია2 = [[ხელოვნური გადარჩევა]], [[ბიომრავალფეროვნება]], ევოლუციური შემოჭრის ანალიზიევოლუციურად სტაბილური სტრატეგიაფიშერის პრინციპიფიტნესი ინკლუზიურიგენის ნაკადინათესავების შერჩევა ინბრიდინგის თავიდან აცილებანათესავების ამოცნობამშობლის ინვესტიციამშობელ-შთამომავლის კონფლიქტიმუტაციანეიტრალური ევოლუცია გენეტიკური დრიფტიმოსახლეობაბუნებრივი გადარჩევასექსუალური დიმორფიზმისექსუალური სელექცია ყვავილოვანი მცენარეებისოკოებიპარტნიორის არჩევანისოციალური შერჩევატრივერს-ვილარდის ჰიპოთეზავარიაცია |ჯგუფი3 = განვითარება |სია3 = ასი ათასი |ჯგუფი4 = ტაქსონები |სია4 = ... |ჯგუფი30 = |სია30 = |ქვედა = }} ==[[ტეტრაპოდი]]== განვითარება პოპულაციური გენეტიკა {{ნავდაფა |სახელი = წლები ირლანდიაში (1101 - დღემდე) |სათაური = წლები ირლანდიაში (1101 - დღემდე) |სურათი = |ზედა = |ჯგუფი1 = XII საუკუნე |სია1 = [[1101 წელი ირლანდიაში|1101]] • [[1102 წელი ირლანდიაში|1102]] • [[1103 წელი ირლანდიაში|1103]] • [[1104 წელი ირლანდიაში|1104]] • [[1105 წელი ირლანდიაში|1105]] • [[1106 წელი ირლანდიაში|1106]] • [[1107 წელი ირლანდიაში|1107]] • [[1108 წელი ირლანდიაში|1108]] • [[1109 წელი ირლანდიაში|1109]] • [[1110 წელი ირლანდიაში|1110]] • [[1111 წელი ირლანდიაში|1111]] • [[1112 წელი ირლანდიაში|1112]] • [[1113 წელი ირლანდიაში|1113]] • [[1114 წელი ირლანდიაში|1114]] • [[1115 წელი ირლანდიაში|1115]] • [[1116 წელი ირლანდიაში|1116]] • [[1117 წელი ირლანდიაში|1117]] • [[1118 წელი ირლანდიაში|1118]] • [[1119 წელი ირლანდიაში|1119]] • [[1120 წელი ირლანდიაში|1120]] • [[1121 წელი ირლანდიაში|1121]] • [[1122 წელი ირლანდიაში|1122]] • [[1123 წელი ირლანდიაში|1123]] • [[1124 წელი ირლანდიაში|1124]] •[[1125 წელი ირლანდიაში|1125]] • [[1126 წელი ირლანდიაში|1126]] • [[1127 წელი ირლანდიაში|1127]] • [[1128 წელი ირლანდიაში|1128]] • [[1129 წელი ირლანდიაში|1129]] • [[1130 წელი ირლანდიაში|1130]] • [[1131 წელი ირლანდიაში|1131]] • [[1132 წელი ირლანდიაში|1132]] • [[1133 წელი ირლანდიაში|1133]] • [[1134 წელი ირლანდიაში|1134]] • [[1135 წელი ირლანდიაში|1135]] • [[1136 წელი ირლანდიაში|1136]] • [[1137 წელი ირლანდიაში|1137]] • [[1138 წელი ირლანდიაში|1138]] • [[1139 წელი ირლანდიაში|1139]] • [[1140 წელი ირლანდიაში|1140]] • [[1141 წელი ირლანდიაში|1141]] • [[1142 წელი ირლანდიაში|1142]] • [[1143 წელი ირლანდიაში|1143]] • [[1144 წელი ირლანდიაში|1144]] • [[1145 წელი ირლანდიაში|1145]] • [[1146 წელი ირლანდიაში|1146]] • [[1147 წელი ირლანდიაში|1147]] • [[1148 წელი ირლანდიაში|1148]] • [[1149 წელი ირლანდიაში|1149]] • [[1150 წელი ირლანდიაში|1150]] • [[1151 წელი ირლანდიაში|1151]] • [[1152 წელი ირლანდიაში|1152]] • [[1153 წელი ირლანდიაში|1153]] • [[1154 წელი ირლანდიაში|1154]] • [[1155 წელი ირლანდიაში|1155]] • [[1156 წელი ირლანდიაში|1156]] • [[1157 წელი ირლანდიაში|1157]] • [[1158 წელი ირლანდიაში|1158]] • [[1159 წელი ირლანდიაში|1159]] • [[1160 წელი ირლანდიაში|1160]] • [[1161 წელი ირლანდიაში|1161]] • [[1162 წელი ირლანდიაში|1162]] • [[1163 წელი ირლანდიაში|1163]] • [[1164 წელი ირლანდიაში|1164]] • [[1165 წელი ირლანდიაში|1165]] • [[1166 წელი ირლანდიაში|1166]] • [[1167 წელი ირლანდიაში|1167]] • [[1168 წელი ირლანდიაში|1168]] • [[1169 წელი ირლანდიაში|1169]] • [[1170 წელი ირლანდიაში|1170]] • [[1171 წელი ირლანდიაში|1171]] • [[1172 წელი ირლანდიაში|1172]] • [[1173 წელი ირლანდიაში|1173]] • [[1174 წელი ირლანდიაში|1174]] • [[1175 წელი ირლანდიაში|1175]] • [[1176 წელი ირლანდიაში|1176]] • [[1177 წელი ირლანდიაში|1177]] • [[1178 წელი ირლანდიაში|1178]] • [[1179 წელი ირლანდიაში|1179]] • [[1180 წელი ირლანდიაში|1180]] • [[1181 წელი ირლანდიაში|1181]] • [[1182 წელი ირლანდიაში|1182]] • [[1183 წელი ირლანდიაში|1183]] • [[1184 წელი ირლანდიაში|1184]] • [[1185 წელი ირლანდიაში|1185]] • [[1186 წელი ირლანდიაში|1186]] • [[1187 წელი ირლანდიაში|1187]] • [[1188 წელი ირლანდიაში|1188]] • [[1189 წელი ირლანდიაში|1189]] • [[1190 წელი ირლანდიაში|1190]] • [[1191 წელი ირლანდიაში|1191]] • [[1192 წელი ირლანდიაში|1192]] • [[1193 წელი ირლანდიაში|1193]] • [[1194 წელი ირლანდიაში|1194]] • [[1195 წელი ირლანდიაში|1195]] • [[1196 წელი ირლანდიაში|1196]] • [[1197 წელი ირლანდიაში|1197]] • [[1198 წელი ირლანდიაში|1198]] • [[1199 წელი ირლანდიაში|1199]] • [[1200 წელი ირლანდიაში|1200]] |ჯგუფი2 = XIII საუკუნე |სია2 = [[1201 წელი ირლანდიაში|1201]] • [[1202 წელი ირლანდიაში|1202]] • [[1203 წელი ირლანდიაში|1203]] • [[1204 წელი ირლანდიაში|1204]] • [[1205 წელი ირლანდიაში|1205]] • [[1206 წელი ირლანდიაში|1206]] • [[1207 წელი ირლანდიაში|1207]] • [[1208 წელი ირლანდიაში|1208]] • [[1209 წელი ირლანდიაში|1209]] • [[1210 წელი ირლანდიაში|1210]] • [[1211 წელი ირლანდიაში|1211]] • [[1212 წელი ირლანდიაში|1212]] • [[1213 წელი ირლანდიაში|1213]] • [[1214 წელი ირლანდიაში|1214]] • [[1215 წელი ირლანდიაში|1215]] • [[1216 წელი ირლანდიაში|1216]] • [[1217 წელი ირლანდიაში|1217]] • [[1218 წელი ირლანდიაში|1218]] • [[1219 წელი ირლანდიაში|1219]] • [[1220 წელი ირლანდიაში|1220]] • [[1221 წელი ირლანდიაში|1221]] • [[1222 წელი ირლანდიაში|1222]] • [[1223 წელი ირლანდიაში|1223]] • [[1224 წელი ირლანდიაში|1224]] •[[1225 წელი ირლანდიაში|1225]] • [[1226 წელი ირლანდიაში|1226]] • [[1227 წელი ირლანდიაში|1227]] • [[1228 წელი ირლანდიაში|1228]] • [[1229 წელი ირლანდიაში|1229]] • [[1230 წელი ირლანდიაში|1230]] • [[1231 წელი ირლანდიაში|1231]] • [[1232 წელი ირლანდიაში|1232]] • [[1233 წელი ირლანდიაში|1233]] • [[1234 წელი ირლანდიაში|1234]] • [[1235 წელი ირლანდიაში|1235]] • [[1236 წელი ირლანდიაში|1236]] • [[1237 წელი ირლანდიაში|1237]] • [[1238 წელი ირლანდიაში|1238]] • [[1239 წელი ირლანდიაში|1239]] • [[1240 წელი ირლანდიაში|1240]] • [[1241 წელი ირლანდიაში|1241]] • [[1242 წელი ირლანდიაში|1242]] • [[1243 წელი ირლანდიაში|1243]] • [[1244 წელი ირლანდიაში|1244]] • [[1245 წელი ირლანდიაში|1245]] • [[1246 წელი ირლანდიაში|1246]] • [[1247 წელი ირლანდიაში|1247]] • [[1248 წელი ირლანდიაში|1248]] • [[1249 წელი ირლანდიაში|1249]] • [[1250 წელი ირლანდიაში|1250]] • [[1251 წელი ირლანდიაში|1251]] • [[1252 წელი ირლანდიაში|1252]] • [[1253 წელი ირლანდიაში|1253]] • [[1254 წელი ირლანდიაში|1254]] • [[1255 წელი ირლანდიაში|1255]] • [[1256 წელი ირლანდიაში|1256]] • [[1257 წელი ირლანდიაში|1257]] • [[1258 წელი ირლანდიაში|1258]] • [[1259 წელი ირლანდიაში|1259]] • [[1260 წელი ირლანდიაში|1260]] • [[1261 წელი ირლანდიაში|1261]] • [[1262 წელი ირლანდიაში|1262]] • [[1263 წელი ირლანდიაში|1263]] • [[1264 წელი ირლანდიაში|1264]] • [[1265 წელი ირლანდიაში|1265]] • [[1266 წელი ირლანდიაში|1266]] • [[1267 წელი ირლანდიაში|1267]] • [[1268 წელი ირლანდიაში|1268]] • [[1269 წელი ირლანდიაში|1269]] • [[1270 წელი ირლანდიაში|1270]] • [[1271 წელი ირლანდიაში|1271]] • [[1272 წელი ირლანდიაში|1272]] • [[1273 წელი ირლანდიაში|1273]] • [[1274 წელი ირლანდიაში|1274]] • [[1275 წელი ირლანდიაში|1275]] • [[1276 წელი ირლანდიაში|1276]] • [[1277 წელი ირლანდიაში|1277]] • [[1278 წელი ირლანდიაში|1278]] • [[1279 წელი ირლანდიაში|1279]] • [[1280 წელი ირლანდიაში|1280]] • [[1281 წელი ირლანდიაში|1281]] • [[1282 წელი ირლანდიაში|1282]] • [[1283 წელი ირლანდიაში|1283]] • [[1284 წელი ირლანდიაში|1284]] • [[1285 წელი ირლანდიაში|1285]] • [[1286 წელი ირლანდიაში|1286]] • [[1287 წელი ირლანდიაში|1287]] • [[1288 წელი ირლანდიაში|1288]] • [[1289 წელი ირლანდიაში|1289]] • [[1290 წელი ირლანდიაში|1290]] • [[1291 წელი ირლანდიაში|1291]] • [[1292 წელი ირლანდიაში|1292]] • [[1293 წელი ირლანდიაში|1293]] • [[1294 წელი ირლანდიაში|1294]] • [[1295 წელი ირლანდიაში|1295]] • [[1296 წელი ირლანდიაში|1296]] • [[1297 წელი ირლანდიაში|1297]] • [[1298 წელი ირლანდიაში|1298]] • [[1299 წელი ირლანდიაში|1299]] • [[1300 წელი ირლანდიაში|1300]] |ჯგუფი3 = XIV საუკუნე |სია3 = [[1301 წელი ირლანდიაში|1301]] • [[1302 წელი ირლანდიაში|1302]] • [[1303 წელი ირლანდიაში|1303]] • [[1304 წელი ირლანდიაში|1304]] • [[1305 წელი ირლანდიაში|1305]] • [[1306 წელი ირლანდიაში|1306]] • [[1307 წელი ირლანდიაში|1307]] • [[1308 წელი ირლანდიაში|1308]] • [[1309 წელი ირლანდიაში|1309]] • [[1310 წელი ირლანდიაში|1310]] • [[1311 წელი ირლანდიაში|1311]] • [[1312 წელი ირლანდიაში|1312]] • [[1313 წელი ირლანდიაში|1313]] • [[1314 წელი ირლანდიაში|1314]] • [[1315 წელი ირლანდიაში|1315]] • [[1316 წელი ირლანდიაში|1316]] • [[1317 წელი ირლანდიაში|1317]] • [[1318 წელი ირლანდიაში|1318]] • [[1319 წელი ირლანდიაში|1319]] • [[1320 წელი ირლანდიაში|1320]] • [[1321 წელი ირლანდიაში|1321]] • [[1322 წელი ირლანდიაში|1322]] • [[1323 წელი ირლანდიაში|1323]] • [[1324 წელი ირლანდიაში|1324]] • [[1325 წელი ირლანდიაში|1325]] • [[1326 წელი ირლანდიაში|1326]] • [[1327 წელი ირლანდიაში|1327]] • [[1328 წელი ირლანდიაში|1328]] • [[1329 წელი ირლანდიაში|1329]] • [[1330 წელი ირლანდიაში|1330]] • [[1131 წელი ირლანდიაში|1131]] • [[1132 წელი ირლანდიაში|1132]] • [[1133 წელი ირლანდიაში|1133]] • [[1134 წელი ირლანდიაში|1134]] • [[1135 წელი ირლანდიაში|1135]] • [[1136 წელი ირლანდიაში|1136]] • [[1137 წელი ირლანდიაში|1137]] • [[1138 წელი ირლანდიაში|1138]] • [[1139 წელი ირლანდიაში|1139]] • [[1140 წელი ირლანდიაში|1140]] • [[1141 წელი ირლანდიაში|1141]] • [[1142 წელი ირლანდიაში|1142]] • [[1143 წელი ირლანდიაში|1143]] • [[1144 წელი ირლანდიაში|1144]] • [[1145 წელი ირლანდიაში|1145]] • [[1146 წელი ირლანდიაში|1146]] • [[1147 წელი ირლანდიაში|1147]] • [[1148 წელი ირლანდიაში|1148]] • [[1149 წელი ირლანდიაში|1149]] • [[1150 წელი ირლანდიაში|1150]] ••••• |ჯგუფი4 = XV საუკუნე |სია4 = 1401 |ჯგუფი5 = XVI საუკუნე |სია5 = 1501 |ჯგუფი6 = XVII საუკუნე |სია6 = 1601 |ჯგუფი7 = XVIII |სია7 = 1701 |ჯგუფი8 = XIX |სია8 =1801 |ჯგუფი9 = XX |სია9 = [[1901 წელი ირლანდიაში|1901]] • [[1902 წელი ირლანდიაში|1902]] • [[1903 წელი ირლანდიაში|1903]] • [[1904 წელი ირლანდიაში|1904]] • [[1905 წელი ირლანდიაში|1905]] • [[1906 წელი ირლანდიაში|1906]] • [[1907 წელი ირლანდიაში|1907]] • [[1908 წელი ირლანდიაში|1908]] • [[1909 წელი ირლანდიაში|1909]] • [[1910 წელი ირლანდიაში|1910]] • [[1911 წელი ირლანდიაში|1911]] • [[1912 წელი ირლანდიაში|1912]] • [[1913 წელი ირლანდიაში|1913]] • [[1914 წელი ირლანდიაში|1914]] • [[1915 წელი ირლანდიაში|1915]] • [[1916 წელი ირლანდიაში|1916]] • [[1917 წელი ირლანდიაში|1917]] • [[1918 წელი ირლანდიაში|1918]] • [[1919 წელი ირლანდიაში|1919]] • [[1920 წელი ირლანდიაში|1920]] • [[1921 წელი ირლანდიაში|1921]] • [[1922 წელი ირლანდიაში|1922]] • [[1923 წელი ირლანდიაში|1923]] • [[1924 წელი ირლანდიაში|1924]] •[[1925 წელი ირლანდიაში|1925]] • [[1926 წელი ირლანდიაში|1926]] • [[1927 წელი ირლანდიაში|1927]] • [[1928 წელი ირლანდიაში|1928]] • [[1929 წელი ირლანდიაში|1929]] • [[1930 წელი ირლანდიაში|1930]] • [[1931 წელი ირლანდიაში|1931]] • [[1932 წელი ირლანდიაში|1932]] • [[1933 წელი ირლანდიაში|1933]] • [[1934 წელი ირლანდიაში|1934]] • [[1935 წელი ირლანდიაში|1935]] • [[1936 წელი ირლანდიაში|1936]] • [[1937 წელი ირლანდიაში|1937]] • [[1938 წელი ირლანდიაში|1938]] • [[1939 წელი ირლანდიაში|1939]] • [[1940 წელი ირლანდიაში|1940]] • [[1941 წელი ირლანდიაში|1941]] • [[1942 წელი ირლანდიაში|1942]] • [[1943 წელი ირლანდიაში|1943]] • [[1944 წელი ირლანდიაში|1944]] • [[1945 წელი ირლანდიაში|1945]] • [[1946 წელი ირლანდიაში|1946]] • [[1947 წელი ირლანდიაში|1947]] • [[1948 წელი ირლანდიაში|1948]] • [[1949 წელი ირლანდიაში|1949]] • [[1950 წელი ირლანდიაში|1950]] • [[1951 წელი ირლანდიაში|1951]] • [[1952 წელი ირლანდიაში|1952]] • [[1953 წელი ირლანდიაში|1953]] • [[1954 წელი ირლანდიაში|1954]] • [[1955 წელი ირლანდიაში|1955]] • [[1956 წელი ირლანდიაში|1956]] • [[1957 წელი ირლანდიაში|1957]] • [[1958 წელი ირლანდიაში|1958]] • [[1959 წელი ირლანდიაში|1959]] • [[1960 წელი ირლანდიაში|1960]] • [[1961 წელი ირლანდიაში|1961]] • [[1962 წელი ირლანდიაში|1962]] • [[1963 წელი ირლანდიაში|1963]] • [[1964 წელი ირლანდიაში|1964]] • [[1965 წელი ირლანდიაში|1965]] • [[1966 წელი ირლანდიაში|1966]] • [[1967 წელი ირლანდიაში|1967]] • [[1968 წელი ირლანდიაში|1968]] • [[1969 წელი ირლანდიაში|1969]] • [[1970 წელი ირლანდიაში|1970]] • [[1971 წელი ირლანდიაში|1971]] • [[1972 წელი ირლანდიაში|1972]] • [[1973 წელი ირლანდიაში|1973]] • [[1974 წელი ირლანდიაში|1974]] • [[1975 წელი ირლანდიაში|1975]] • [[1976 წელი ირლანდიაში|1976]] • [[1977 წელი ირლანდიაში|1977]] • [[1978 წელი ირლანდიაში|1978]] • [[1979 წელი ირლანდიაში|1979]] • [[1980 წელი ირლანდიაში|1980]] • [[1981 წელი ირლანდიაში|1981]] • [[1982 წელი ირლანდიაში|1982]] • [[1983 წელი ირლანდიაში|1983]] • [[1984 წელი ირლანდიაში|1984]] • [[1985 წელი ირლანდიაში|1985]] • [[1986 წელი ირლანდიაში|1986]] • [[1987 წელი ირლანდიაში|1987]] • [[1988 წელი ირლანდიაში|1988]] • [[1989 წელი ირლანდიაში|1989]] • [[1990 წელი ირლანდიაში|1990]] • [[1991 წელი ირლანდიაში|1991]] • [[1992 წელი ირლანდიაში|1992]] • [[1993 წელი ირლანდიაში|1993]] • [[1994 წელი ირლანდიაში|1994]] • [[1995 წელი ირლანდიაში|1995]] • [[1996 წელი ირლანდიაში|1996]] • [[1997 წელი ირლანდიაში|1997]] • [[1998 წელი ირლანდიაში|1998]] • [[1999 წელი ირლანდიაში|1999]] • [[2000 წელი ირლანდიაში|2000]] |ჯგუფი10 = XXI |სია10 = [[2001 წელი ირლანდიაში|2001]] • [[2002 წელი ირლანდიაში|2002]] • [[2003 წელი ირლანდიაში|2003]] • [[2004 წელი ირლანდიაში|2004]] • [[2005 წელი ირლანდიაში|2005]] • [[2006 წელი ირლანდიაში|2006]] • [[2007 წელი ირლანდიაში|2007]] • [[2008 წელი ირლანდიაში|2008]] • [[2009 წელი ირლანდიაში|2009]] • [[2010 წელი ირლანდიაში|2010]] • [[2011 წელი ირლანდიაში|2011]] • [[2012 წელი ირლანდიაში|2012]] • [[2013 წელი ირლანდიაში|2013]] • [[2014 წელი ირლანდიაში|2014]] • [[2015 წელი ირლანდიაში|2015]] • [[2016 წელი ირლანდიაში|2016]] • [[2017 წელი ირლანდიაში|2017]] • [[2018 წელი ირლანდიაში|2018]] • [[2019 წელი ირლანდიაში|2019]] • [[2020 წელი ირლანდიაში|2020]] • [[2021 წელი ირლანდიაში|2021]] • [[2022 წელი ირლანდიაში|2022]] • [[2023 წელი ირლანდიაში|2023]] • [[2024 წელი ირლანდიაში|2024]] • [[2025 წელი ირლანდიაში|2025]] • [[2026 წელი ირლანდიაში|2026]] |ქვედა = }} pk1ym0xpw3cu9v9jxaryqthv40h3fis 5564317 5564313 2026-10-23T20:17:18Z ლაზარე ზანგური 170233 /* ტეტრაპოდი */ 5564317 wikitext text/x-wiki {{ნავდაფა |სახელი = ევოლუციური ბიოლოგია |სათაური = ევოლუციური ბიოლოგია |სურათი = |ზედა = |ჯგუფი1 = ევოლუცია |სია1 = [[აბიოგენეზი]], [[ადაპტაცია]], [[ადაპტიური რადიაცია]], [[ალტრუიზმი (ბიოლოგია)]], მოტყუებაორმხრივიბოლდუინის ეფექტიკლადისტიკაკოევოლუცია მუტუალიზმისაერთო წარმოშობაკონვერგენციადივერგენციასიცოცხლის უძველესი ცნობილი ფორმებიევოლუციის მტკიცებულებაევოლუციური შეიარაღების რბოლაევოლუციური ზეწოლაექსტრაპტაციაგადაშენება ღონისძიებაჰომოლოგიაბოლო უნივერსალური საერთო წინაპარიმაკროევოლუციამიკროევოლუციაშეუსაბამობაარაადაპტური გამოსხივებასიცოცხლის წარმოშობაპანსპერმიაპარალელური ევოლუციაპლეიოტროპიასიგნალიზაციის თეორია ჰანდიკაპის პრინციპისპეციფიკაცია სახეობებისახეობების კომპლექსიტაქსონომიაკომპრომისიშერჩევის ერთეული ევოლუციის გენზე ორიენტირებული ხედვა |ჯგუფი2 = პოპულაციური გენეტიკა |სია2 = [[ხელოვნური გადარჩევა]], [[ბიომრავალფეროვნება]], ევოლუციური შემოჭრის ანალიზიევოლუციურად სტაბილური სტრატეგიაფიშერის პრინციპიფიტნესი ინკლუზიურიგენის ნაკადინათესავების შერჩევა ინბრიდინგის თავიდან აცილებანათესავების ამოცნობამშობლის ინვესტიციამშობელ-შთამომავლის კონფლიქტიმუტაციანეიტრალური ევოლუცია გენეტიკური დრიფტიმოსახლეობაბუნებრივი გადარჩევასექსუალური დიმორფიზმისექსუალური სელექცია ყვავილოვანი მცენარეებისოკოებიპარტნიორის არჩევანისოციალური შერჩევატრივერს-ვილარდის ჰიპოთეზავარიაცია |ჯგუფი3 = განვითარება |სია3 = ასი ათასი |ჯგუფი4 = ტაქსონები |სია4 = ... |ჯგუფი30 = |სია30 = |ქვედა = }} ==[[ტეტრაპოდი]]== განვითარება პოპულაციური გენეტიკა {{ნავდაფა |სახელი = წლები ირლანდიაში (1101 - დღემდე) |სათაური = წლები ირლანდიაში (1101 - დღემდე) |სურათი = |ზედა = |ჯგუფი1 = XII საუკუნე |სია1 = [[1101 წელი ირლანდიაში|1101]] • [[1102 წელი ირლანდიაში|1102]] • [[1103 წელი ირლანდიაში|1103]] • [[1104 წელი ირლანდიაში|1104]] • [[1105 წელი ირლანდიაში|1105]] • [[1106 წელი ირლანდიაში|1106]] • [[1107 წელი ირლანდიაში|1107]] • [[1108 წელი ირლანდიაში|1108]] • [[1109 წელი ირლანდიაში|1109]] • [[1110 წელი ირლანდიაში|1110]] • [[1111 წელი ირლანდიაში|1111]] • [[1112 წელი ირლანდიაში|1112]] • [[1113 წელი ირლანდიაში|1113]] • [[1114 წელი ირლანდიაში|1114]] • [[1115 წელი ირლანდიაში|1115]] • [[1116 წელი ირლანდიაში|1116]] • [[1117 წელი ირლანდიაში|1117]] • [[1118 წელი ირლანდიაში|1118]] • [[1119 წელი ირლანდიაში|1119]] • [[1120 წელი ირლანდიაში|1120]] • [[1121 წელი ირლანდიაში|1121]] • [[1122 წელი ირლანდიაში|1122]] • [[1123 წელი ირლანდიაში|1123]] • [[1124 წელი ირლანდიაში|1124]] •[[1125 წელი ირლანდიაში|1125]] • [[1126 წელი ირლანდიაში|1126]] • [[1127 წელი ირლანდიაში|1127]] • [[1128 წელი ირლანდიაში|1128]] • [[1129 წელი ირლანდიაში|1129]] • [[1130 წელი ირლანდიაში|1130]] • [[1131 წელი ირლანდიაში|1131]] • [[1132 წელი ირლანდიაში|1132]] • [[1133 წელი ირლანდიაში|1133]] • [[1134 წელი ირლანდიაში|1134]] • [[1135 წელი ირლანდიაში|1135]] • [[1136 წელი ირლანდიაში|1136]] • [[1137 წელი ირლანდიაში|1137]] • [[1138 წელი ირლანდიაში|1138]] • [[1139 წელი ირლანდიაში|1139]] • [[1140 წელი ირლანდიაში|1140]] • [[1141 წელი ირლანდიაში|1141]] • [[1142 წელი ირლანდიაში|1142]] • [[1143 წელი ირლანდიაში|1143]] • [[1144 წელი ირლანდიაში|1144]] • [[1145 წელი ირლანდიაში|1145]] • [[1146 წელი ირლანდიაში|1146]] • [[1147 წელი ირლანდიაში|1147]] • [[1148 წელი ირლანდიაში|1148]] • [[1149 წელი ირლანდიაში|1149]] • [[1150 წელი ირლანდიაში|1150]] • [[1151 წელი ირლანდიაში|1151]] • [[1152 წელი ირლანდიაში|1152]] • [[1153 წელი ირლანდიაში|1153]] • [[1154 წელი ირლანდიაში|1154]] • [[1155 წელი ირლანდიაში|1155]] • [[1156 წელი ირლანდიაში|1156]] • [[1157 წელი ირლანდიაში|1157]] • [[1158 წელი ირლანდიაში|1158]] • [[1159 წელი ირლანდიაში|1159]] • [[1160 წელი ირლანდიაში|1160]] • [[1161 წელი ირლანდიაში|1161]] • [[1162 წელი ირლანდიაში|1162]] • [[1163 წელი ირლანდიაში|1163]] • [[1164 წელი ირლანდიაში|1164]] • [[1165 წელი ირლანდიაში|1165]] • [[1166 წელი ირლანდიაში|1166]] • [[1167 წელი ირლანდიაში|1167]] • [[1168 წელი ირლანდიაში|1168]] • [[1169 წელი ირლანდიაში|1169]] • [[1170 წელი ირლანდიაში|1170]] • [[1171 წელი ირლანდიაში|1171]] • [[1172 წელი ირლანდიაში|1172]] • [[1173 წელი ირლანდიაში|1173]] • [[1174 წელი ირლანდიაში|1174]] • [[1175 წელი ირლანდიაში|1175]] • [[1176 წელი ირლანდიაში|1176]] • [[1177 წელი ირლანდიაში|1177]] • [[1178 წელი ირლანდიაში|1178]] • [[1179 წელი ირლანდიაში|1179]] • [[1180 წელი ირლანდიაში|1180]] • [[1181 წელი ირლანდიაში|1181]] • [[1182 წელი ირლანდიაში|1182]] • [[1183 წელი ირლანდიაში|1183]] • [[1184 წელი ირლანდიაში|1184]] • [[1185 წელი ირლანდიაში|1185]] • [[1186 წელი ირლანდიაში|1186]] • [[1187 წელი ირლანდიაში|1187]] • [[1188 წელი ირლანდიაში|1188]] • [[1189 წელი ირლანდიაში|1189]] • [[1190 წელი ირლანდიაში|1190]] • [[1191 წელი ირლანდიაში|1191]] • [[1192 წელი ირლანდიაში|1192]] • [[1193 წელი ირლანდიაში|1193]] • [[1194 წელი ირლანდიაში|1194]] • [[1195 წელი ირლანდიაში|1195]] • [[1196 წელი ირლანდიაში|1196]] • [[1197 წელი ირლანდიაში|1197]] • [[1198 წელი ირლანდიაში|1198]] • [[1199 წელი ირლანდიაში|1199]] • [[1200 წელი ირლანდიაში|1200]] |ჯგუფი2 = XIII საუკუნე |სია2 = [[1201 წელი ირლანდიაში|1201]] • [[1202 წელი ირლანდიაში|1202]] • [[1203 წელი ირლანდიაში|1203]] • [[1204 წელი ირლანდიაში|1204]] • [[1205 წელი ირლანდიაში|1205]] • [[1206 წელი ირლანდიაში|1206]] • [[1207 წელი ირლანდიაში|1207]] • [[1208 წელი ირლანდიაში|1208]] • [[1209 წელი ირლანდიაში|1209]] • [[1210 წელი ირლანდიაში|1210]] • [[1211 წელი ირლანდიაში|1211]] • [[1212 წელი ირლანდიაში|1212]] • [[1213 წელი ირლანდიაში|1213]] • [[1214 წელი ირლანდიაში|1214]] • [[1215 წელი ირლანდიაში|1215]] • [[1216 წელი ირლანდიაში|1216]] • [[1217 წელი ირლანდიაში|1217]] • [[1218 წელი ირლანდიაში|1218]] • [[1219 წელი ირლანდიაში|1219]] • [[1220 წელი ირლანდიაში|1220]] • [[1221 წელი ირლანდიაში|1221]] • [[1222 წელი ირლანდიაში|1222]] • [[1223 წელი ირლანდიაში|1223]] • [[1224 წელი ირლანდიაში|1224]] •[[1225 წელი ირლანდიაში|1225]] • [[1226 წელი ირლანდიაში|1226]] • [[1227 წელი ირლანდიაში|1227]] • [[1228 წელი ირლანდიაში|1228]] • [[1229 წელი ირლანდიაში|1229]] • [[1230 წელი ირლანდიაში|1230]] • [[1231 წელი ირლანდიაში|1231]] • [[1232 წელი ირლანდიაში|1232]] • [[1233 წელი ირლანდიაში|1233]] • [[1234 წელი ირლანდიაში|1234]] • [[1235 წელი ირლანდიაში|1235]] • [[1236 წელი ირლანდიაში|1236]] • [[1237 წელი ირლანდიაში|1237]] • [[1238 წელი ირლანდიაში|1238]] • [[1239 წელი ირლანდიაში|1239]] • [[1240 წელი ირლანდიაში|1240]] • [[1241 წელი ირლანდიაში|1241]] • [[1242 წელი ირლანდიაში|1242]] • [[1243 წელი ირლანდიაში|1243]] • [[1244 წელი ირლანდიაში|1244]] • [[1245 წელი ირლანდიაში|1245]] • [[1246 წელი ირლანდიაში|1246]] • [[1247 წელი ირლანდიაში|1247]] • [[1248 წელი ირლანდიაში|1248]] • [[1249 წელი ირლანდიაში|1249]] • [[1250 წელი ირლანდიაში|1250]] • [[1251 წელი ირლანდიაში|1251]] • [[1252 წელი ირლანდიაში|1252]] • [[1253 წელი ირლანდიაში|1253]] • [[1254 წელი ირლანდიაში|1254]] • [[1255 წელი ირლანდიაში|1255]] • [[1256 წელი ირლანდიაში|1256]] • [[1257 წელი ირლანდიაში|1257]] • [[1258 წელი ირლანდიაში|1258]] • [[1259 წელი ირლანდიაში|1259]] • [[1260 წელი ირლანდიაში|1260]] • [[1261 წელი ირლანდიაში|1261]] • [[1262 წელი ირლანდიაში|1262]] • [[1263 წელი ირლანდიაში|1263]] • [[1264 წელი ირლანდიაში|1264]] • [[1265 წელი ირლანდიაში|1265]] • [[1266 წელი ირლანდიაში|1266]] • [[1267 წელი ირლანდიაში|1267]] • [[1268 წელი ირლანდიაში|1268]] • [[1269 წელი ირლანდიაში|1269]] • [[1270 წელი ირლანდიაში|1270]] • [[1271 წელი ირლანდიაში|1271]] • [[1272 წელი ირლანდიაში|1272]] • [[1273 წელი ირლანდიაში|1273]] • [[1274 წელი ირლანდიაში|1274]] • [[1275 წელი ირლანდიაში|1275]] • [[1276 წელი ირლანდიაში|1276]] • [[1277 წელი ირლანდიაში|1277]] • [[1278 წელი ირლანდიაში|1278]] • [[1279 წელი ირლანდიაში|1279]] • [[1280 წელი ირლანდიაში|1280]] • [[1281 წელი ირლანდიაში|1281]] • [[1282 წელი ირლანდიაში|1282]] • [[1283 წელი ირლანდიაში|1283]] • [[1284 წელი ირლანდიაში|1284]] • [[1285 წელი ირლანდიაში|1285]] • [[1286 წელი ირლანდიაში|1286]] • [[1287 წელი ირლანდიაში|1287]] • [[1288 წელი ირლანდიაში|1288]] • [[1289 წელი ირლანდიაში|1289]] • [[1290 წელი ირლანდიაში|1290]] • [[1291 წელი ირლანდიაში|1291]] • [[1292 წელი ირლანდიაში|1292]] • [[1293 წელი ირლანდიაში|1293]] • [[1294 წელი ირლანდიაში|1294]] • [[1295 წელი ირლანდიაში|1295]] • [[1296 წელი ირლანდიაში|1296]] • [[1297 წელი ირლანდიაში|1297]] • [[1298 წელი ირლანდიაში|1298]] • [[1299 წელი ირლანდიაში|1299]] • [[1300 წელი ირლანდიაში|1300]] |ჯგუფი3 = XIV საუკუნე |სია3 = [[1301 წელი ირლანდიაში|1301]] • [[1302 წელი ირლანდიაში|1302]] • [[1303 წელი ირლანდიაში|1303]] • [[1304 წელი ირლანდიაში|1304]] • [[1305 წელი ირლანდიაში|1305]] • [[1306 წელი ირლანდიაში|1306]] • [[1307 წელი ირლანდიაში|1307]] • [[1308 წელი ირლანდიაში|1308]] • [[1309 წელი ირლანდიაში|1309]] • [[1310 წელი ირლანდიაში|1310]] • [[1311 წელი ირლანდიაში|1311]] • [[1312 წელი ირლანდიაში|1312]] • [[1313 წელი ირლანდიაში|1313]] • [[1314 წელი ირლანდიაში|1314]] • [[1315 წელი ირლანდიაში|1315]] • [[1316 წელი ირლანდიაში|1316]] • [[1317 წელი ირლანდიაში|1317]] • [[1318 წელი ირლანდიაში|1318]] • [[1319 წელი ირლანდიაში|1319]] • [[1320 წელი ირლანდიაში|1320]] • [[1321 წელი ირლანდიაში|1321]] • [[1322 წელი ირლანდიაში|1322]] • [[1323 წელი ირლანდიაში|1323]] • [[1324 წელი ირლანდიაში|1324]] • [[1325 წელი ირლანდიაში|1325]] • [[1326 წელი ირლანდიაში|1326]] • [[1327 წელი ირლანდიაში|1327]] • [[1328 წელი ირლანდიაში|1328]] • [[1329 წელი ირლანდიაში|1329]] • [[1330 წელი ირლანდიაში|1330]] • [[1131 წელი ირლანდიაში|1131]] • [[1132 წელი ირლანდიაში|1132]] • [[1133 წელი ირლანდიაში|1133]] • [[1134 წელი ირლანდიაში|1134]] • [[1135 წელი ირლანდიაში|1135]] • [[1136 წელი ირლანდიაში|1136]] • [[1137 წელი ირლანდიაში|1137]] • [[1138 წელი ირლანდიაში|1138]] • [[1139 წელი ირლანდიაში|1139]] • [[1140 წელი ირლანდიაში|1140]] • [[1141 წელი ირლანდიაში|1141]] • [[1142 წელი ირლანდიაში|1142]] • [[1143 წელი ირლანდიაში|1143]] • [[1144 წელი ირლანდიაში|1144]] • [[1145 წელი ირლანდიაში|1145]] • [[1146 წელი ირლანდიაში|1146]] • [[1147 წელი ირლანდიაში|1147]] • [[1148 წელი ირლანდიაში|1148]] • [[1149 წელი ირლანდიაში|1149]] • [[1150 წელი ირლანდიაში|1150]] ••••• |ჯგუფი4 = XV საუკუნე |სია4 = 1401 |ჯგუფი5 = XVI საუკუნე |სია5 = 1501 |ჯგუფი6 = XVII საუკუნე |სია6 = 1601 |ჯგუფი7 = XVIII |სია7 = 1701 |ჯგუფი8 = XIX |სია8 =1801 |ჯგუფი9 = XX |სია9 = [[1901 წელი ირლანდიაში|1901]] • [[1902 წელი ირლანდიაში|1902]] • [[1903 წელი ირლანდიაში|1903]] • [[1904 წელი ირლანდიაში|1904]] • [[1905 წელი ირლანდიაში|1905]] • [[1906 წელი ირლანდიაში|1906]] • [[1907 წელი ირლანდიაში|1907]] • [[1908 წელი ირლანდიაში|1908]] • [[1909 წელი ირლანდიაში|1909]] • [[1910 წელი ირლანდიაში|1910]] • [[1911 წელი ირლანდიაში|1911]] • [[1912 წელი ირლანდიაში|1912]] • [[1913 წელი ირლანდიაში|1913]] • [[1914 წელი ირლანდიაში|1914]] • [[1915 წელი ირლანდიაში|1915]] • [[1916 წელი ირლანდიაში|1916]] • [[1917 წელი ირლანდიაში|1917]] • [[1918 წელი ირლანდიაში|1918]] • [[1919 წელი ირლანდიაში|1919]] • [[1920 წელი ირლანდიაში|1920]] • [[1921 წელი ირლანდიაში|1921]] • [[1922 წელი ირლანდიაში|1922]] • [[1923 წელი ირლანდიაში|1923]] • [[1924 წელი ირლანდიაში|1924]] •[[1925 წელი ირლანდიაში|1925]] • [[1926 წელი ირლანდიაში|1926]] • [[1927 წელი ირლანდიაში|1927]] • [[1928 წელი ირლანდიაში|1928]] • [[1929 წელი ირლანდიაში|1929]] • [[1930 წელი ირლანდიაში|1930]] • [[1931 წელი ირლანდიაში|1931]] • [[1932 წელი ირლანდიაში|1932]] • [[1933 წელი ირლანდიაში|1933]] • [[1934 წელი ირლანდიაში|1934]] • [[1935 წელი ირლანდიაში|1935]] • [[1936 წელი ირლანდიაში|1936]] • [[1937 წელი ირლანდიაში|1937]] • [[1938 წელი ირლანდიაში|1938]] • [[1939 წელი ირლანდიაში|1939]] • [[1940 წელი ირლანდიაში|1940]] • [[1941 წელი ირლანდიაში|1941]] • [[1942 წელი ირლანდიაში|1942]] • [[1943 წელი ირლანდიაში|1943]] • [[1944 წელი ირლანდიაში|1944]] • [[1945 წელი ირლანდიაში|1945]] • [[1946 წელი ირლანდიაში|1946]] • [[1947 წელი ირლანდიაში|1947]] • [[1948 წელი ირლანდიაში|1948]] • [[1949 წელი ირლანდიაში|1949]] • [[1950 წელი ირლანდიაში|1950]] • [[1951 წელი ირლანდიაში|1951]] • [[1952 წელი ირლანდიაში|1952]] • [[1953 წელი ირლანდიაში|1953]] • [[1954 წელი ირლანდიაში|1954]] • [[1955 წელი ირლანდიაში|1955]] • [[1956 წელი ირლანდიაში|1956]] • [[1957 წელი ირლანდიაში|1957]] • [[1958 წელი ირლანდიაში|1958]] • [[1959 წელი ირლანდიაში|1959]] • [[1960 წელი ირლანდიაში|1960]] • [[1961 წელი ირლანდიაში|1961]] • [[1962 წელი ირლანდიაში|1962]] • [[1963 წელი ირლანდიაში|1963]] • [[1964 წელი ირლანდიაში|1964]] • [[1965 წელი ირლანდიაში|1965]] • [[1966 წელი ირლანდიაში|1966]] • [[1967 წელი ირლანდიაში|1967]] • [[1968 წელი ირლანდიაში|1968]] • [[1969 წელი ირლანდიაში|1969]] • [[1970 წელი ირლანდიაში|1970]] • [[1971 წელი ირლანდიაში|1971]] • [[1972 წელი ირლანდიაში|1972]] • [[1973 წელი ირლანდიაში|1973]] • [[1974 წელი ირლანდიაში|1974]] • [[1975 წელი ირლანდიაში|1975]] • [[1976 წელი ირლანდიაში|1976]] • [[1977 წელი ირლანდიაში|1977]] • [[1978 წელი ირლანდიაში|1978]] • [[1979 წელი ირლანდიაში|1979]] • [[1980 წელი ირლანდიაში|1980]] • [[1981 წელი ირლანდიაში|1981]] • [[1982 წელი ირლანდიაში|1982]] • [[1983 წელი ირლანდიაში|1983]] • [[1984 წელი ირლანდიაში|1984]] • [[1985 წელი ირლანდიაში|1985]] • [[1986 წელი ირლანდიაში|1986]] • [[1987 წელი ირლანდიაში|1987]] • [[1988 წელი ირლანდიაში|1988]] • [[1989 წელი ირლანდიაში|1989]] • [[1990 წელი ირლანდიაში|1990]] • [[1991 წელი ირლანდიაში|1991]] • [[1992 წელი ირლანდიაში|1992]] • [[1993 წელი ირლანდიაში|1993]] • [[1994 წელი ირლანდიაში|1994]] • [[1995 წელი ირლანდიაში|1995]] • [[1996 წელი ირლანდიაში|1996]] • [[1997 წელი ირლანდიაში|1997]] • [[1998 წელი ირლანდიაში|1998]] • [[1999 წელი ირლანდიაში|1999]] • [[2000 წელი ირლანდიაში|2000]] |ჯგუფი10 = XXI |სია10 = [[2001 წელი ირლანდიაში|2001]] • [[2002 წელი ირლანდიაში|2002]] • [[2003 წელი ირლანდიაში|2003]] • [[2004 წელი ირლანდიაში|2004]] • [[2005 წელი ირლანდიაში|2005]] • [[2006 წელი ირლანდიაში|2006]] • [[2007 წელი ირლანდიაში|2007]] • [[2008 წელი ირლანდიაში|2008]] • [[2009 წელი ირლანდიაში|2009]] • [[2010 წელი ირლანდიაში|2010]] • [[2011 წელი ირლანდიაში|2011]] • [[2012 წელი ირლანდიაში|2012]] • [[2013 წელი ირლანდიაში|2013]] • [[2014 წელი ირლანდიაში|2014]] • [[2015 წელი ირლანდიაში|2015]] • [[2016 წელი ირლანდიაში|2016]] • [[2017 წელი ირლანდიაში|2017]] • [[2018 წელი ირლანდიაში|2018]] • [[2019 წელი ირლანდიაში|2019]] • [[2020 წელი ირლანდიაში|2020]] • [[2021 წელი ირლანდიაში|2021]] • [[2022 წელი ირლანდიაში|2022]] • [[2023 წელი ირლანდიაში|2023]] • [[2024 წელი ირლანდიაში|2024]] • [[2025 წელი ირლანდიაში|2025]] • [[2026 წელი ირლანდიაში|2026]] |ქვედა = }} ifmbgenxj2ag18or6xj2tuj2kuqh9xj 5564318 5564317 2026-10-23T20:22:57Z ლაზარე ზანგური 170233 /* ტეტრაპოდი */ 5564318 wikitext text/x-wiki {{ნავდაფა |სახელი = ევოლუციური ბიოლოგია |სათაური = ევოლუციური ბიოლოგია |სურათი = |ზედა = |ჯგუფი1 = ევოლუცია |სია1 = [[აბიოგენეზი]], [[ადაპტაცია]], [[ადაპტიური რადიაცია]], [[ალტრუიზმი (ბიოლოგია)]], მოტყუებაორმხრივიბოლდუინის ეფექტიკლადისტიკაკოევოლუცია მუტუალიზმისაერთო წარმოშობაკონვერგენციადივერგენციასიცოცხლის უძველესი ცნობილი ფორმებიევოლუციის მტკიცებულებაევოლუციური შეიარაღების რბოლაევოლუციური ზეწოლაექსტრაპტაციაგადაშენება ღონისძიებაჰომოლოგიაბოლო უნივერსალური საერთო წინაპარიმაკროევოლუციამიკროევოლუციაშეუსაბამობაარაადაპტური გამოსხივებასიცოცხლის წარმოშობაპანსპერმიაპარალელური ევოლუციაპლეიოტროპიასიგნალიზაციის თეორია ჰანდიკაპის პრინციპისპეციფიკაცია სახეობებისახეობების კომპლექსიტაქსონომიაკომპრომისიშერჩევის ერთეული ევოლუციის გენზე ორიენტირებული ხედვა |ჯგუფი2 = პოპულაციური გენეტიკა |სია2 = [[ხელოვნური გადარჩევა]], [[ბიომრავალფეროვნება]], ევოლუციური შემოჭრის ანალიზიევოლუციურად სტაბილური სტრატეგიაფიშერის პრინციპიფიტნესი ინკლუზიურიგენის ნაკადინათესავების შერჩევა ინბრიდინგის თავიდან აცილებანათესავების ამოცნობამშობლის ინვესტიციამშობელ-შთამომავლის კონფლიქტიმუტაციანეიტრალური ევოლუცია გენეტიკური დრიფტიმოსახლეობაბუნებრივი გადარჩევასექსუალური დიმორფიზმისექსუალური სელექცია ყვავილოვანი მცენარეებისოკოებიპარტნიორის არჩევანისოციალური შერჩევატრივერს-ვილარდის ჰიპოთეზავარიაცია |ჯგუფი3 = განვითარება |სია3 = ასი ათასი |ჯგუფი4 = ტაქსონები |სია4 = ... |ჯგუფი30 = |სია30 = |ქვედა = }} ==[[ტეტრაპოდი]]== განვითარება პოპულაციური გენეტიკა {{ნავდაფა |სახელი = წლები ირლანდიაში (1101 - დღემდე) |სათაური = წლები ირლანდიაში (1101 - დღემდე) |სურათი = |ზედა = |ჯგუფი1 = XII საუკუნე |სია1 = [[1101 წელი ირლანდიაში|1101]] • [[1102 წელი ირლანდიაში|1102]] • [[1103 წელი ირლანდიაში|1103]] • [[1104 წელი ირლანდიაში|1104]] • [[1105 წელი ირლანდიაში|1105]] • [[1106 წელი ირლანდიაში|1106]] • [[1107 წელი ირლანდიაში|1107]] • [[1108 წელი ირლანდიაში|1108]] • [[1109 წელი ირლანდიაში|1109]] • [[1110 წელი ირლანდიაში|1110]] • [[1111 წელი ირლანდიაში|1111]] • [[1112 წელი ირლანდიაში|1112]] • [[1113 წელი ირლანდიაში|1113]] • [[1114 წელი ირლანდიაში|1114]] • [[1115 წელი ირლანდიაში|1115]] • [[1116 წელი ირლანდიაში|1116]] • [[1117 წელი ირლანდიაში|1117]] • [[1118 წელი ირლანდიაში|1118]] • [[1119 წელი ირლანდიაში|1119]] • [[1120 წელი ირლანდიაში|1120]] • [[1121 წელი ირლანდიაში|1121]] • [[1122 წელი ირლანდიაში|1122]] • [[1123 წელი ირლანდიაში|1123]] • [[1124 წელი ირლანდიაში|1124]] •[[1125 წელი ირლანდიაში|1125]] • [[1126 წელი ირლანდიაში|1126]] • [[1127 წელი ირლანდიაში|1127]] • [[1128 წელი ირლანდიაში|1128]] • [[1129 წელი ირლანდიაში|1129]] • [[1130 წელი ირლანდიაში|1130]] • [[1131 წელი ირლანდიაში|1131]] • [[1132 წელი ირლანდიაში|1132]] • [[1133 წელი ირლანდიაში|1133]] • [[1134 წელი ირლანდიაში|1134]] • [[1135 წელი ირლანდიაში|1135]] • [[1136 წელი ირლანდიაში|1136]] • [[1137 წელი ირლანდიაში|1137]] • [[1138 წელი ირლანდიაში|1138]] • [[1139 წელი ირლანდიაში|1139]] • [[1140 წელი ირლანდიაში|1140]] • [[1141 წელი ირლანდიაში|1141]] • [[1142 წელი ირლანდიაში|1142]] • [[1143 წელი ირლანდიაში|1143]] • [[1144 წელი ირლანდიაში|1144]] • [[1145 წელი ირლანდიაში|1145]] • [[1146 წელი ირლანდიაში|1146]] • [[1147 წელი ირლანდიაში|1147]] • [[1148 წელი ირლანდიაში|1148]] • [[1149 წელი ირლანდიაში|1149]] • [[1150 წელი ირლანდიაში|1150]] • [[1151 წელი ირლანდიაში|1151]] • [[1152 წელი ირლანდიაში|1152]] • [[1153 წელი ირლანდიაში|1153]] • [[1154 წელი ირლანდიაში|1154]] • [[1155 წელი ირლანდიაში|1155]] • [[1156 წელი ირლანდიაში|1156]] • [[1157 წელი ირლანდიაში|1157]] • [[1158 წელი ირლანდიაში|1158]] • [[1159 წელი ირლანდიაში|1159]] • [[1160 წელი ირლანდიაში|1160]] • [[1161 წელი ირლანდიაში|1161]] • [[1162 წელი ირლანდიაში|1162]] • [[1163 წელი ირლანდიაში|1163]] • [[1164 წელი ირლანდიაში|1164]] • [[1165 წელი ირლანდიაში|1165]] • [[1166 წელი ირლანდიაში|1166]] • [[1167 წელი ირლანდიაში|1167]] • [[1168 წელი ირლანდიაში|1168]] • [[1169 წელი ირლანდიაში|1169]] • [[1170 წელი ირლანდიაში|1170]] • [[1171 წელი ირლანდიაში|1171]] • [[1172 წელი ირლანდიაში|1172]] • [[1173 წელი ირლანდიაში|1173]] • [[1174 წელი ირლანდიაში|1174]] • [[1175 წელი ირლანდიაში|1175]] • [[1176 წელი ირლანდიაში|1176]] • [[1177 წელი ირლანდიაში|1177]] • [[1178 წელი ირლანდიაში|1178]] • [[1179 წელი ირლანდიაში|1179]] • [[1180 წელი ირლანდიაში|1180]] • [[1181 წელი ირლანდიაში|1181]] • [[1182 წელი ირლანდიაში|1182]] • [[1183 წელი ირლანდიაში|1183]] • [[1184 წელი ირლანდიაში|1184]] • [[1185 წელი ირლანდიაში|1185]] • [[1186 წელი ირლანდიაში|1186]] • [[1187 წელი ირლანდიაში|1187]] • [[1188 წელი ირლანდიაში|1188]] • [[1189 წელი ირლანდიაში|1189]] • [[1190 წელი ირლანდიაში|1190]] • [[1191 წელი ირლანდიაში|1191]] • [[1192 წელი ირლანდიაში|1192]] • [[1193 წელი ირლანდიაში|1193]] • [[1194 წელი ირლანდიაში|1194]] • [[1195 წელი ირლანდიაში|1195]] • [[1196 წელი ირლანდიაში|1196]] • [[1197 წელი ირლანდიაში|1197]] • [[1198 წელი ირლანდიაში|1198]] • [[1199 წელი ირლანდიაში|1199]] • [[1200 წელი ირლანდიაში|1200]] |ჯგუფი2 = XIII საუკუნე |სია2 = [[1201 წელი ირლანდიაში|1201]] • [[1202 წელი ირლანდიაში|1202]] • [[1203 წელი ირლანდიაში|1203]] • [[1204 წელი ირლანდიაში|1204]] • [[1205 წელი ირლანდიაში|1205]] • [[1206 წელი ირლანდიაში|1206]] • [[1207 წელი ირლანდიაში|1207]] • [[1208 წელი ირლანდიაში|1208]] • [[1209 წელი ირლანდიაში|1209]] • [[1210 წელი ირლანდიაში|1210]] • [[1211 წელი ირლანდიაში|1211]] • [[1212 წელი ირლანდიაში|1212]] • [[1213 წელი ირლანდიაში|1213]] • [[1214 წელი ირლანდიაში|1214]] • [[1215 წელი ირლანდიაში|1215]] • [[1216 წელი ირლანდიაში|1216]] • [[1217 წელი ირლანდიაში|1217]] • [[1218 წელი ირლანდიაში|1218]] • [[1219 წელი ირლანდიაში|1219]] • [[1220 წელი ირლანდიაში|1220]] • [[1221 წელი ირლანდიაში|1221]] • [[1222 წელი ირლანდიაში|1222]] • [[1223 წელი ირლანდიაში|1223]] • [[1224 წელი ირლანდიაში|1224]] •[[1225 წელი ირლანდიაში|1225]] • [[1226 წელი ირლანდიაში|1226]] • [[1227 წელი ირლანდიაში|1227]] • [[1228 წელი ირლანდიაში|1228]] • [[1229 წელი ირლანდიაში|1229]] • [[1230 წელი ირლანდიაში|1230]] • [[1231 წელი ირლანდიაში|1231]] • [[1232 წელი ირლანდიაში|1232]] • [[1233 წელი ირლანდიაში|1233]] • [[1234 წელი ირლანდიაში|1234]] • [[1235 წელი ირლანდიაში|1235]] • [[1236 წელი ირლანდიაში|1236]] • [[1237 წელი ირლანდიაში|1237]] • [[1238 წელი ირლანდიაში|1238]] • [[1239 წელი ირლანდიაში|1239]] • [[1240 წელი ირლანდიაში|1240]] • [[1241 წელი ირლანდიაში|1241]] • [[1242 წელი ირლანდიაში|1242]] • [[1243 წელი ირლანდიაში|1243]] • [[1244 წელი ირლანდიაში|1244]] • [[1245 წელი ირლანდიაში|1245]] • [[1246 წელი ირლანდიაში|1246]] • [[1247 წელი ირლანდიაში|1247]] • [[1248 წელი ირლანდიაში|1248]] • [[1249 წელი ირლანდიაში|1249]] • [[1250 წელი ირლანდიაში|1250]] • [[1251 წელი ირლანდიაში|1251]] • [[1252 წელი ირლანდიაში|1252]] • [[1253 წელი ირლანდიაში|1253]] • [[1254 წელი ირლანდიაში|1254]] • [[1255 წელი ირლანდიაში|1255]] • [[1256 წელი ირლანდიაში|1256]] • [[1257 წელი ირლანდიაში|1257]] • [[1258 წელი ირლანდიაში|1258]] • [[1259 წელი ირლანდიაში|1259]] • [[1260 წელი ირლანდიაში|1260]] • [[1261 წელი ირლანდიაში|1261]] • [[1262 წელი ირლანდიაში|1262]] • [[1263 წელი ირლანდიაში|1263]] • [[1264 წელი ირლანდიაში|1264]] • [[1265 წელი ირლანდიაში|1265]] • [[1266 წელი ირლანდიაში|1266]] • [[1267 წელი ირლანდიაში|1267]] • [[1268 წელი ირლანდიაში|1268]] • [[1269 წელი ირლანდიაში|1269]] • [[1270 წელი ირლანდიაში|1270]] • [[1271 წელი ირლანდიაში|1271]] • [[1272 წელი ირლანდიაში|1272]] • [[1273 წელი ირლანდიაში|1273]] • [[1274 წელი ირლანდიაში|1274]] • [[1275 წელი ირლანდიაში|1275]] • [[1276 წელი ირლანდიაში|1276]] • [[1277 წელი ირლანდიაში|1277]] • [[1278 წელი ირლანდიაში|1278]] • [[1279 წელი ირლანდიაში|1279]] • [[1280 წელი ირლანდიაში|1280]] • [[1281 წელი ირლანდიაში|1281]] • [[1282 წელი ირლანდიაში|1282]] • [[1283 წელი ირლანდიაში|1283]] • [[1284 წელი ირლანდიაში|1284]] • [[1285 წელი ირლანდიაში|1285]] • [[1286 წელი ირლანდიაში|1286]] • [[1287 წელი ირლანდიაში|1287]] • [[1288 წელი ირლანდიაში|1288]] • [[1289 წელი ირლანდიაში|1289]] • [[1290 წელი ირლანდიაში|1290]] • [[1291 წელი ირლანდიაში|1291]] • [[1292 წელი ირლანდიაში|1292]] • [[1293 წელი ირლანდიაში|1293]] • [[1294 წელი ირლანდიაში|1294]] • [[1295 წელი ირლანდიაში|1295]] • [[1296 წელი ირლანდიაში|1296]] • [[1297 წელი ირლანდიაში|1297]] • [[1298 წელი ირლანდიაში|1298]] • [[1299 წელი ირლანდიაში|1299]] • [[1300 წელი ირლანდიაში|1300]] |ჯგუფი3 = XIV საუკუნე |სია3 = [[1301 წელი ირლანდიაში|1301]] • [[1302 წელი ირლანდიაში|1302]] • [[1303 წელი ირლანდიაში|1303]] • [[1304 წელი ირლანდიაში|1304]] • [[1305 წელი ირლანდიაში|1305]] • [[1306 წელი ირლანდიაში|1306]] • [[1307 წელი ირლანდიაში|1307]] • [[1308 წელი ირლანდიაში|1308]] • [[1309 წელი ირლანდიაში|1309]] • [[1310 წელი ირლანდიაში|1310]] • [[1311 წელი ირლანდიაში|1311]] • [[1312 წელი ირლანდიაში|1312]] • [[1313 წელი ირლანდიაში|1313]] • [[1314 წელი ირლანდიაში|1314]] • [[1315 წელი ირლანდიაში|1315]] • [[1316 წელი ირლანდიაში|1316]] • [[1317 წელი ირლანდიაში|1317]] • [[1318 წელი ირლანდიაში|1318]] • [[1319 წელი ირლანდიაში|1319]] • [[1320 წელი ირლანდიაში|1320]] • [[1321 წელი ირლანდიაში|1321]] • [[1322 წელი ირლანდიაში|1322]] • [[1323 წელი ირლანდიაში|1323]] • [[1324 წელი ირლანდიაში|1324]] • [[1325 წელი ირლანდიაში|1325]] • [[1326 წელი ირლანდიაში|1326]] • [[1327 წელი ირლანდიაში|1327]] • [[1328 წელი ირლანდიაში|1328]] • [[1329 წელი ირლანდიაში|1329]] • [[1330 წელი ირლანდიაში|1330]] • [[1131 წელი ირლანდიაში|1131]] • [[1132 წელი ირლანდიაში|1132]] • [[1133 წელი ირლანდიაში|1133]] • [[1134 წელი ირლანდიაში|1134]] • [[1135 წელი ირლანდიაში|1135]] • [[1136 წელი ირლანდიაში|1136]] • [[1137 წელი ირლანდიაში|1137]] • [[1138 წელი ირლანდიაში|1138]] • [[1139 წელი ირლანდიაში|1139]] • [[1140 წელი ირლანდიაში|1140]] • [[1141 წელი ირლანდიაში|1141]] • [[1142 წელი ირლანდიაში|1142]] • [[1143 წელი ირლანდიაში|1143]] • [[1144 წელი ირლანდიაში|1144]] • [[1145 წელი ირლანდიაში|1145]] • [[1146 წელი ირლანდიაში|1146]] • [[1147 წელი ირლანდიაში|1147]] • [[1148 წელი ირლანდიაში|1148]] • [[1149 წელი ირლანდიაში|1149]] • [[1150 წელი ირლანდიაში|1150]] • 1151 • 1152 • 1153 • 1154 • |ჯგუფი4 = XV საუკუნე |სია4 = 1401 |ჯგუფი5 = XVI საუკუნე |სია5 = 1501 |ჯგუფი6 = XVII საუკუნე |სია6 = 1601 |ჯგუფი7 = XVIII |სია7 = 1701 |ჯგუფი8 = XIX |სია8 =1801 |ჯგუფი9 = XX |სია9 = [[1901 წელი ირლანდიაში|1901]] • [[1902 წელი ირლანდიაში|1902]] • [[1903 წელი ირლანდიაში|1903]] • [[1904 წელი ირლანდიაში|1904]] • [[1905 წელი ირლანდიაში|1905]] • [[1906 წელი ირლანდიაში|1906]] • [[1907 წელი ირლანდიაში|1907]] • [[1908 წელი ირლანდიაში|1908]] • [[1909 წელი ირლანდიაში|1909]] • [[1910 წელი ირლანდიაში|1910]] • [[1911 წელი ირლანდიაში|1911]] • [[1912 წელი ირლანდიაში|1912]] • [[1913 წელი ირლანდიაში|1913]] • [[1914 წელი ირლანდიაში|1914]] • [[1915 წელი ირლანდიაში|1915]] • [[1916 წელი ირლანდიაში|1916]] • [[1917 წელი ირლანდიაში|1917]] • [[1918 წელი ირლანდიაში|1918]] • [[1919 წელი ირლანდიაში|1919]] • [[1920 წელი ირლანდიაში|1920]] • [[1921 წელი ირლანდიაში|1921]] • [[1922 წელი ირლანდიაში|1922]] • [[1923 წელი ირლანდიაში|1923]] • [[1924 წელი ირლანდიაში|1924]] •[[1925 წელი ირლანდიაში|1925]] • [[1926 წელი ირლანდიაში|1926]] • [[1927 წელი ირლანდიაში|1927]] • [[1928 წელი ირლანდიაში|1928]] • [[1929 წელი ირლანდიაში|1929]] • [[1930 წელი ირლანდიაში|1930]] • [[1931 წელი ირლანდიაში|1931]] • [[1932 წელი ირლანდიაში|1932]] • [[1933 წელი ირლანდიაში|1933]] • [[1934 წელი ირლანდიაში|1934]] • [[1935 წელი ირლანდიაში|1935]] • [[1936 წელი ირლანდიაში|1936]] • [[1937 წელი ირლანდიაში|1937]] • [[1938 წელი ირლანდიაში|1938]] • [[1939 წელი ირლანდიაში|1939]] • [[1940 წელი ირლანდიაში|1940]] • [[1941 წელი ირლანდიაში|1941]] • [[1942 წელი ირლანდიაში|1942]] • [[1943 წელი ირლანდიაში|1943]] • [[1944 წელი ირლანდიაში|1944]] • [[1945 წელი ირლანდიაში|1945]] • [[1946 წელი ირლანდიაში|1946]] • [[1947 წელი ირლანდიაში|1947]] • [[1948 წელი ირლანდიაში|1948]] • [[1949 წელი ირლანდიაში|1949]] • [[1950 წელი ირლანდიაში|1950]] • [[1951 წელი ირლანდიაში|1951]] • [[1952 წელი ირლანდიაში|1952]] • [[1953 წელი ირლანდიაში|1953]] • [[1954 წელი ირლანდიაში|1954]] • [[1955 წელი ირლანდიაში|1955]] • [[1956 წელი ირლანდიაში|1956]] • [[1957 წელი ირლანდიაში|1957]] • [[1958 წელი ირლანდიაში|1958]] • [[1959 წელი ირლანდიაში|1959]] • [[1960 წელი ირლანდიაში|1960]] • [[1961 წელი ირლანდიაში|1961]] • [[1962 წელი ირლანდიაში|1962]] • [[1963 წელი ირლანდიაში|1963]] • [[1964 წელი ირლანდიაში|1964]] • [[1965 წელი ირლანდიაში|1965]] • [[1966 წელი ირლანდიაში|1966]] • [[1967 წელი ირლანდიაში|1967]] • [[1968 წელი ირლანდიაში|1968]] • [[1969 წელი ირლანდიაში|1969]] • [[1970 წელი ირლანდიაში|1970]] • [[1971 წელი ირლანდიაში|1971]] • [[1972 წელი ირლანდიაში|1972]] • [[1973 წელი ირლანდიაში|1973]] • [[1974 წელი ირლანდიაში|1974]] • [[1975 წელი ირლანდიაში|1975]] • [[1976 წელი ირლანდიაში|1976]] • [[1977 წელი ირლანდიაში|1977]] • [[1978 წელი ირლანდიაში|1978]] • [[1979 წელი ირლანდიაში|1979]] • [[1980 წელი ირლანდიაში|1980]] • [[1981 წელი ირლანდიაში|1981]] • [[1982 წელი ირლანდიაში|1982]] • [[1983 წელი ირლანდიაში|1983]] • [[1984 წელი ირლანდიაში|1984]] • [[1985 წელი ირლანდიაში|1985]] • [[1986 წელი ირლანდიაში|1986]] • [[1987 წელი ირლანდიაში|1987]] • [[1988 წელი ირლანდიაში|1988]] • [[1989 წელი ირლანდიაში|1989]] • [[1990 წელი ირლანდიაში|1990]] • [[1991 წელი ირლანდიაში|1991]] • [[1992 წელი ირლანდიაში|1992]] • [[1993 წელი ირლანდიაში|1993]] • [[1994 წელი ირლანდიაში|1994]] • [[1995 წელი ირლანდიაში|1995]] • [[1996 წელი ირლანდიაში|1996]] • [[1997 წელი ირლანდიაში|1997]] • [[1998 წელი ირლანდიაში|1998]] • [[1999 წელი ირლანდიაში|1999]] • [[2000 წელი ირლანდიაში|2000]] |ჯგუფი10 = XXI |სია10 = [[2001 წელი ირლანდიაში|2001]] • [[2002 წელი ირლანდიაში|2002]] • [[2003 წელი ირლანდიაში|2003]] • [[2004 წელი ირლანდიაში|2004]] • [[2005 წელი ირლანდიაში|2005]] • [[2006 წელი ირლანდიაში|2006]] • [[2007 წელი ირლანდიაში|2007]] • [[2008 წელი ირლანდიაში|2008]] • [[2009 წელი ირლანდიაში|2009]] • [[2010 წელი ირლანდიაში|2010]] • [[2011 წელი ირლანდიაში|2011]] • [[2012 წელი ირლანდიაში|2012]] • [[2013 წელი ირლანდიაში|2013]] • [[2014 წელი ირლანდიაში|2014]] • [[2015 წელი ირლანდიაში|2015]] • [[2016 წელი ირლანდიაში|2016]] • [[2017 წელი ირლანდიაში|2017]] • [[2018 წელი ირლანდიაში|2018]] • [[2019 წელი ირლანდიაში|2019]] • [[2020 წელი ირლანდიაში|2020]] • [[2021 წელი ირლანდიაში|2021]] • [[2022 წელი ირლანდიაში|2022]] • [[2023 წელი ირლანდიაში|2023]] • [[2024 წელი ირლანდიაში|2024]] • [[2025 წელი ირლანდიაში|2025]] • [[2026 წელი ირლანდიაში|2026]] |ქვედა = }} h86s869lvckyhsbff6oyfheafoc5jiw 5564332 5564318 2026-10-23T20:52:44Z ლაზარე ზანგური 170233 /* ტეტრაპოდი */ 5564332 wikitext text/x-wiki {{ნავდაფა |სახელი = ევოლუციური ბიოლოგია |სათაური = ევოლუციური ბიოლოგია |სურათი = |ზედა = |ჯგუფი1 = ევოლუცია |სია1 = [[აბიოგენეზი]], [[ადაპტაცია]], [[ადაპტიური რადიაცია]], [[ალტრუიზმი (ბიოლოგია)]], მოტყუებაორმხრივიბოლდუინის ეფექტიკლადისტიკაკოევოლუცია მუტუალიზმისაერთო წარმოშობაკონვერგენციადივერგენციასიცოცხლის უძველესი ცნობილი ფორმებიევოლუციის მტკიცებულებაევოლუციური შეიარაღების რბოლაევოლუციური ზეწოლაექსტრაპტაციაგადაშენება ღონისძიებაჰომოლოგიაბოლო უნივერსალური საერთო წინაპარიმაკროევოლუციამიკროევოლუციაშეუსაბამობაარაადაპტური გამოსხივებასიცოცხლის წარმოშობაპანსპერმიაპარალელური ევოლუციაპლეიოტროპიასიგნალიზაციის თეორია ჰანდიკაპის პრინციპისპეციფიკაცია სახეობებისახეობების კომპლექსიტაქსონომიაკომპრომისიშერჩევის ერთეული ევოლუციის გენზე ორიენტირებული ხედვა |ჯგუფი2 = პოპულაციური გენეტიკა |სია2 = [[ხელოვნური გადარჩევა]], [[ბიომრავალფეროვნება]], ევოლუციური შემოჭრის ანალიზიევოლუციურად სტაბილური სტრატეგიაფიშერის პრინციპიფიტნესი ინკლუზიურიგენის ნაკადინათესავების შერჩევა ინბრიდინგის თავიდან აცილებანათესავების ამოცნობამშობლის ინვესტიციამშობელ-შთამომავლის კონფლიქტიმუტაციანეიტრალური ევოლუცია გენეტიკური დრიფტიმოსახლეობაბუნებრივი გადარჩევასექსუალური დიმორფიზმისექსუალური სელექცია ყვავილოვანი მცენარეებისოკოებიპარტნიორის არჩევანისოციალური შერჩევატრივერს-ვილარდის ჰიპოთეზავარიაცია |ჯგუფი3 = განვითარება |სია3 = ასი ათასი |ჯგუფი4 = ტაქსონები |სია4 = ... |ჯგუფი30 = |სია30 = |ქვედა = }} ==[[ტეტრაპოდი]]== განვითარება პოპულაციური გენეტიკა {{ნავდაფა |სახელი = წლები ირლანდიაში (1101 - დღემდე) |სათაური = წლები ირლანდიაში (1101 - დღემდე) |სურათი = |ზედა = |ჯგუფი1 = XII საუკუნე |სია1 = [[1101 წელი ირლანდიაში|1101]] • [[1102 წელი ირლანდიაში|1102]] • [[1103 წელი ირლანდიაში|1103]] • [[1104 წელი ირლანდიაში|1104]] • [[1105 წელი ირლანდიაში|1105]] • [[1106 წელი ირლანდიაში|1106]] • [[1107 წელი ირლანდიაში|1107]] • [[1108 წელი ირლანდიაში|1108]] • [[1109 წელი ირლანდიაში|1109]] • [[1110 წელი ირლანდიაში|1110]] • [[1111 წელი ირლანდიაში|1111]] • [[1112 წელი ირლანდიაში|1112]] • [[1113 წელი ირლანდიაში|1113]] • [[1114 წელი ირლანდიაში|1114]] • [[1115 წელი ირლანდიაში|1115]] • [[1116 წელი ირლანდიაში|1116]] • [[1117 წელი ირლანდიაში|1117]] • [[1118 წელი ირლანდიაში|1118]] • [[1119 წელი ირლანდიაში|1119]] • [[1120 წელი ირლანდიაში|1120]] • [[1121 წელი ირლანდიაში|1121]] • [[1122 წელი ირლანდიაში|1122]] • [[1123 წელი ირლანდიაში|1123]] • [[1124 წელი ირლანდიაში|1124]] •[[1125 წელი ირლანდიაში|1125]] • [[1126 წელი ირლანდიაში|1126]] • [[1127 წელი ირლანდიაში|1127]] • [[1128 წელი ირლანდიაში|1128]] • [[1129 წელი ირლანდიაში|1129]] • [[1130 წელი ირლანდიაში|1130]] • [[1131 წელი ირლანდიაში|1131]] • [[1132 წელი ირლანდიაში|1132]] • [[1133 წელი ირლანდიაში|1133]] • [[1134 წელი ირლანდიაში|1134]] • [[1135 წელი ირლანდიაში|1135]] • [[1136 წელი ირლანდიაში|1136]] • [[1137 წელი ირლანდიაში|1137]] • [[1138 წელი ირლანდიაში|1138]] • [[1139 წელი ირლანდიაში|1139]] • [[1140 წელი ირლანდიაში|1140]] • [[1141 წელი ირლანდიაში|1141]] • [[1142 წელი ირლანდიაში|1142]] • [[1143 წელი ირლანდიაში|1143]] • [[1144 წელი ირლანდიაში|1144]] • [[1145 წელი ირლანდიაში|1145]] • [[1146 წელი ირლანდიაში|1146]] • [[1147 წელი ირლანდიაში|1147]] • [[1148 წელი ირლანდიაში|1148]] • [[1149 წელი ირლანდიაში|1149]] • [[1150 წელი ირლანდიაში|1150]] • [[1151 წელი ირლანდიაში|1151]] • [[1152 წელი ირლანდიაში|1152]] • [[1153 წელი ირლანდიაში|1153]] • [[1154 წელი ირლანდიაში|1154]] • [[1155 წელი ირლანდიაში|1155]] • [[1156 წელი ირლანდიაში|1156]] • [[1157 წელი ირლანდიაში|1157]] • [[1158 წელი ირლანდიაში|1158]] • [[1159 წელი ირლანდიაში|1159]] • [[1160 წელი ირლანდიაში|1160]] • [[1161 წელი ირლანდიაში|1161]] • [[1162 წელი ირლანდიაში|1162]] • [[1163 წელი ირლანდიაში|1163]] • [[1164 წელი ირლანდიაში|1164]] • [[1165 წელი ირლანდიაში|1165]] • [[1166 წელი ირლანდიაში|1166]] • [[1167 წელი ირლანდიაში|1167]] • [[1168 წელი ირლანდიაში|1168]] • [[1169 წელი ირლანდიაში|1169]] • [[1170 წელი ირლანდიაში|1170]] • [[1171 წელი ირლანდიაში|1171]] • [[1172 წელი ირლანდიაში|1172]] • [[1173 წელი ირლანდიაში|1173]] • [[1174 წელი ირლანდიაში|1174]] • [[1175 წელი ირლანდიაში|1175]] • [[1176 წელი ირლანდიაში|1176]] • [[1177 წელი ირლანდიაში|1177]] • [[1178 წელი ირლანდიაში|1178]] • [[1179 წელი ირლანდიაში|1179]] • [[1180 წელი ირლანდიაში|1180]] • [[1181 წელი ირლანდიაში|1181]] • [[1182 წელი ირლანდიაში|1182]] • [[1183 წელი ირლანდიაში|1183]] • [[1184 წელი ირლანდიაში|1184]] • [[1185 წელი ირლანდიაში|1185]] • [[1186 წელი ირლანდიაში|1186]] • [[1187 წელი ირლანდიაში|1187]] • [[1188 წელი ირლანდიაში|1188]] • [[1189 წელი ირლანდიაში|1189]] • [[1190 წელი ირლანდიაში|1190]] • [[1191 წელი ირლანდიაში|1191]] • [[1192 წელი ირლანდიაში|1192]] • [[1193 წელი ირლანდიაში|1193]] • [[1194 წელი ირლანდიაში|1194]] • [[1195 წელი ირლანდიაში|1195]] • [[1196 წელი ირლანდიაში|1196]] • [[1197 წელი ირლანდიაში|1197]] • [[1198 წელი ირლანდიაში|1198]] • [[1199 წელი ირლანდიაში|1199]] • [[1200 წელი ირლანდიაში|1200]] |ჯგუფი2 = XIII საუკუნე |სია2 = [[1201 წელი ირლანდიაში|1201]] • [[1202 წელი ირლანდიაში|1202]] • [[1203 წელი ირლანდიაში|1203]] • [[1204 წელი ირლანდიაში|1204]] • [[1205 წელი ირლანდიაში|1205]] • [[1206 წელი ირლანდიაში|1206]] • [[1207 წელი ირლანდიაში|1207]] • [[1208 წელი ირლანდიაში|1208]] • [[1209 წელი ირლანდიაში|1209]] • [[1210 წელი ირლანდიაში|1210]] • [[1211 წელი ირლანდიაში|1211]] • [[1212 წელი ირლანდიაში|1212]] • [[1213 წელი ირლანდიაში|1213]] • [[1214 წელი ირლანდიაში|1214]] • [[1215 წელი ირლანდიაში|1215]] • [[1216 წელი ირლანდიაში|1216]] • [[1217 წელი ირლანდიაში|1217]] • [[1218 წელი ირლანდიაში|1218]] • [[1219 წელი ირლანდიაში|1219]] • [[1220 წელი ირლანდიაში|1220]] • [[1221 წელი ირლანდიაში|1221]] • [[1222 წელი ირლანდიაში|1222]] • [[1223 წელი ირლანდიაში|1223]] • [[1224 წელი ირლანდიაში|1224]] •[[1225 წელი ირლანდიაში|1225]] • [[1226 წელი ირლანდიაში|1226]] • [[1227 წელი ირლანდიაში|1227]] • [[1228 წელი ირლანდიაში|1228]] • [[1229 წელი ირლანდიაში|1229]] • [[1230 წელი ირლანდიაში|1230]] • [[1231 წელი ირლანდიაში|1231]] • [[1232 წელი ირლანდიაში|1232]] • [[1233 წელი ირლანდიაში|1233]] • [[1234 წელი ირლანდიაში|1234]] • [[1235 წელი ირლანდიაში|1235]] • [[1236 წელი ირლანდიაში|1236]] • [[1237 წელი ირლანდიაში|1237]] • [[1238 წელი ირლანდიაში|1238]] • [[1239 წელი ირლანდიაში|1239]] • [[1240 წელი ირლანდიაში|1240]] • [[1241 წელი ირლანდიაში|1241]] • [[1242 წელი ირლანდიაში|1242]] • [[1243 წელი ირლანდიაში|1243]] • [[1244 წელი ირლანდიაში|1244]] • [[1245 წელი ირლანდიაში|1245]] • [[1246 წელი ირლანდიაში|1246]] • [[1247 წელი ირლანდიაში|1247]] • [[1248 წელი ირლანდიაში|1248]] • [[1249 წელი ირლანდიაში|1249]] • [[1250 წელი ირლანდიაში|1250]] • [[1251 წელი ირლანდიაში|1251]] • [[1252 წელი ირლანდიაში|1252]] • [[1253 წელი ირლანდიაში|1253]] • [[1254 წელი ირლანდიაში|1254]] • [[1255 წელი ირლანდიაში|1255]] • [[1256 წელი ირლანდიაში|1256]] • [[1257 წელი ირლანდიაში|1257]] • [[1258 წელი ირლანდიაში|1258]] • [[1259 წელი ირლანდიაში|1259]] • [[1260 წელი ირლანდიაში|1260]] • [[1261 წელი ირლანდიაში|1261]] • [[1262 წელი ირლანდიაში|1262]] • [[1263 წელი ირლანდიაში|1263]] • [[1264 წელი ირლანდიაში|1264]] • [[1265 წელი ირლანდიაში|1265]] • [[1266 წელი ირლანდიაში|1266]] • [[1267 წელი ირლანდიაში|1267]] • [[1268 წელი ირლანდიაში|1268]] • [[1269 წელი ირლანდიაში|1269]] • [[1270 წელი ირლანდიაში|1270]] • [[1271 წელი ირლანდიაში|1271]] • [[1272 წელი ირლანდიაში|1272]] • [[1273 წელი ირლანდიაში|1273]] • [[1274 წელი ირლანდიაში|1274]] • [[1275 წელი ირლანდიაში|1275]] • [[1276 წელი ირლანდიაში|1276]] • [[1277 წელი ირლანდიაში|1277]] • [[1278 წელი ირლანდიაში|1278]] • [[1279 წელი ირლანდიაში|1279]] • [[1280 წელი ირლანდიაში|1280]] • [[1281 წელი ირლანდიაში|1281]] • [[1282 წელი ირლანდიაში|1282]] • [[1283 წელი ირლანდიაში|1283]] • [[1284 წელი ირლანდიაში|1284]] • [[1285 წელი ირლანდიაში|1285]] • [[1286 წელი ირლანდიაში|1286]] • [[1287 წელი ირლანდიაში|1287]] • [[1288 წელი ირლანდიაში|1288]] • [[1289 წელი ირლანდიაში|1289]] • [[1290 წელი ირლანდიაში|1290]] • [[1291 წელი ირლანდიაში|1291]] • [[1292 წელი ირლანდიაში|1292]] • [[1293 წელი ირლანდიაში|1293]] • [[1294 წელი ირლანდიაში|1294]] • [[1295 წელი ირლანდიაში|1295]] • [[1296 წელი ირლანდიაში|1296]] • [[1297 წელი ირლანდიაში|1297]] • [[1298 წელი ირლანდიაში|1298]] • [[1299 წელი ირლანდიაში|1299]] • [[1300 წელი ირლანდიაში|1300]] |ჯგუფი3 = XIV საუკუნე |სია3 = [[1301 წელი ირლანდიაში|1301]] • [[1302 წელი ირლანდიაში|1302]] • [[1303 წელი ირლანდიაში|1303]] • [[1304 წელი ირლანდიაში|1304]] • [[1305 წელი ირლანდიაში|1305]] • [[1306 წელი ირლანდიაში|1306]] • [[1307 წელი ირლანდიაში|1307]] • [[1308 წელი ირლანდიაში|1308]] • [[1309 წელი ირლანდიაში|1309]] • [[1310 წელი ირლანდიაში|1310]] • [[1311 წელი ირლანდიაში|1311]] • [[1312 წელი ირლანდიაში|1312]] • [[1313 წელი ირლანდიაში|1313]] • [[1314 წელი ირლანდიაში|1314]] • [[1315 წელი ირლანდიაში|1315]] • [[1316 წელი ირლანდიაში|1316]] • [[1317 წელი ირლანდიაში|1317]] • [[1318 წელი ირლანდიაში|1318]] • [[1319 წელი ირლანდიაში|1319]] • [[1320 წელი ირლანდიაში|1320]] • [[1321 წელი ირლანდიაში|1321]] • [[1322 წელი ირლანდიაში|1322]] • [[1323 წელი ირლანდიაში|1323]] • [[1324 წელი ირლანდიაში|1324]] • [[1325 წელი ირლანდიაში|1325]] • [[1326 წელი ირლანდიაში|1326]] • [[1327 წელი ირლანდიაში|1327]] • [[1328 წელი ირლანდიაში|1328]] • [[1329 წელი ირლანდიაში|1329]] • [[1330 წელი ირლანდიაში|1330]] • [[1131 წელი ირლანდიაში|1131]] • [[1132 წელი ირლანდიაში|1132]] • [[1133 წელი ირლანდიაში|1133]] • [[1134 წელი ირლანდიაში|1134]] • [[1135 წელი ირლანდიაში|1135]] • [[1136 წელი ირლანდიაში|1136]] • [[1137 წელი ირლანდიაში|1137]] • [[1138 წელი ირლანდიაში|1138]] • [[1139 წელი ირლანდიაში|1139]] • [[1140 წელი ირლანდიაში|1140]] • [[1141 წელი ირლანდიაში|1141]] • [[1142 წელი ირლანდიაში|1142]] • [[1143 წელი ირლანდიაში|1143]] • [[1144 წელი ირლანდიაში|1144]] • [[1145 წელი ირლანდიაში|1145]] • [[1146 წელი ირლანდიაში|1146]] • [[1147 წელი ირლანდიაში|1147]] • [[1148 წელი ირლანდიაში|1148]] • [[1149 წელი ირლანდიაში|1149]] • [[1150 წელი ირლანდიაში|1150]] • 1151 • 1152 • 1153 • 1154 • 1155 • 1156 • 1157 • 1158 •••••••••••••••••••••••••••••••• |ჯგუფი4 = XV საუკუნე |სია4 = 1401 |ჯგუფი5 = XVI საუკუნე |სია5 = 1501 |ჯგუფი6 = XVII საუკუნე |სია6 = 1601 |ჯგუფი7 = XVIII |სია7 = 1701 |ჯგუფი8 = XIX |სია8 =1801 |ჯგუფი9 = XX |სია9 = [[1901 წელი ირლანდიაში|1901]] • [[1902 წელი ირლანდიაში|1902]] • [[1903 წელი ირლანდიაში|1903]] • [[1904 წელი ირლანდიაში|1904]] • [[1905 წელი ირლანდიაში|1905]] • [[1906 წელი ირლანდიაში|1906]] • [[1907 წელი ირლანდიაში|1907]] • [[1908 წელი ირლანდიაში|1908]] • [[1909 წელი ირლანდიაში|1909]] • [[1910 წელი ირლანდიაში|1910]] • [[1911 წელი ირლანდიაში|1911]] • [[1912 წელი ირლანდიაში|1912]] • [[1913 წელი ირლანდიაში|1913]] • [[1914 წელი ირლანდიაში|1914]] • [[1915 წელი ირლანდიაში|1915]] • [[1916 წელი ირლანდიაში|1916]] • [[1917 წელი ირლანდიაში|1917]] • [[1918 წელი ირლანდიაში|1918]] • [[1919 წელი ირლანდიაში|1919]] • [[1920 წელი ირლანდიაში|1920]] • [[1921 წელი ირლანდიაში|1921]] • [[1922 წელი ირლანდიაში|1922]] • [[1923 წელი ირლანდიაში|1923]] • [[1924 წელი ირლანდიაში|1924]] •[[1925 წელი ირლანდიაში|1925]] • [[1926 წელი ირლანდიაში|1926]] • [[1927 წელი ირლანდიაში|1927]] • [[1928 წელი ირლანდიაში|1928]] • [[1929 წელი ირლანდიაში|1929]] • [[1930 წელი ირლანდიაში|1930]] • [[1931 წელი ირლანდიაში|1931]] • [[1932 წელი ირლანდიაში|1932]] • [[1933 წელი ირლანდიაში|1933]] • [[1934 წელი ირლანდიაში|1934]] • [[1935 წელი ირლანდიაში|1935]] • [[1936 წელი ირლანდიაში|1936]] • [[1937 წელი ირლანდიაში|1937]] • [[1938 წელი ირლანდიაში|1938]] • [[1939 წელი ირლანდიაში|1939]] • [[1940 წელი ირლანდიაში|1940]] • [[1941 წელი ირლანდიაში|1941]] • [[1942 წელი ირლანდიაში|1942]] • [[1943 წელი ირლანდიაში|1943]] • [[1944 წელი ირლანდიაში|1944]] • [[1945 წელი ირლანდიაში|1945]] • [[1946 წელი ირლანდიაში|1946]] • [[1947 წელი ირლანდიაში|1947]] • [[1948 წელი ირლანდიაში|1948]] • [[1949 წელი ირლანდიაში|1949]] • [[1950 წელი ირლანდიაში|1950]] • [[1951 წელი ირლანდიაში|1951]] • [[1952 წელი ირლანდიაში|1952]] • [[1953 წელი ირლანდიაში|1953]] • [[1954 წელი ირლანდიაში|1954]] • [[1955 წელი ირლანდიაში|1955]] • [[1956 წელი ირლანდიაში|1956]] • [[1957 წელი ირლანდიაში|1957]] • [[1958 წელი ირლანდიაში|1958]] • [[1959 წელი ირლანდიაში|1959]] • [[1960 წელი ირლანდიაში|1960]] • [[1961 წელი ირლანდიაში|1961]] • [[1962 წელი ირლანდიაში|1962]] • [[1963 წელი ირლანდიაში|1963]] • [[1964 წელი ირლანდიაში|1964]] • [[1965 წელი ირლანდიაში|1965]] • [[1966 წელი ირლანდიაში|1966]] • [[1967 წელი ირლანდიაში|1967]] • [[1968 წელი ირლანდიაში|1968]] • [[1969 წელი ირლანდიაში|1969]] • [[1970 წელი ირლანდიაში|1970]] • [[1971 წელი ირლანდიაში|1971]] • [[1972 წელი ირლანდიაში|1972]] • [[1973 წელი ირლანდიაში|1973]] • [[1974 წელი ირლანდიაში|1974]] • [[1975 წელი ირლანდიაში|1975]] • [[1976 წელი ირლანდიაში|1976]] • [[1977 წელი ირლანდიაში|1977]] • [[1978 წელი ირლანდიაში|1978]] • [[1979 წელი ირლანდიაში|1979]] • [[1980 წელი ირლანდიაში|1980]] • [[1981 წელი ირლანდიაში|1981]] • [[1982 წელი ირლანდიაში|1982]] • [[1983 წელი ირლანდიაში|1983]] • [[1984 წელი ირლანდიაში|1984]] • [[1985 წელი ირლანდიაში|1985]] • [[1986 წელი ირლანდიაში|1986]] • [[1987 წელი ირლანდიაში|1987]] • [[1988 წელი ირლანდიაში|1988]] • [[1989 წელი ირლანდიაში|1989]] • [[1990 წელი ირლანდიაში|1990]] • [[1991 წელი ირლანდიაში|1991]] • [[1992 წელი ირლანდიაში|1992]] • [[1993 წელი ირლანდიაში|1993]] • [[1994 წელი ირლანდიაში|1994]] • [[1995 წელი ირლანდიაში|1995]] • [[1996 წელი ირლანდიაში|1996]] • [[1997 წელი ირლანდიაში|1997]] • [[1998 წელი ირლანდიაში|1998]] • [[1999 წელი ირლანდიაში|1999]] • [[2000 წელი ირლანდიაში|2000]] |ჯგუფი10 = XXI |სია10 = [[2001 წელი ირლანდიაში|2001]] • [[2002 წელი ირლანდიაში|2002]] • [[2003 წელი ირლანდიაში|2003]] • [[2004 წელი ირლანდიაში|2004]] • [[2005 წელი ირლანდიაში|2005]] • [[2006 წელი ირლანდიაში|2006]] • [[2007 წელი ირლანდიაში|2007]] • [[2008 წელი ირლანდიაში|2008]] • [[2009 წელი ირლანდიაში|2009]] • [[2010 წელი ირლანდიაში|2010]] • [[2011 წელი ირლანდიაში|2011]] • [[2012 წელი ირლანდიაში|2012]] • [[2013 წელი ირლანდიაში|2013]] • [[2014 წელი ირლანდიაში|2014]] • [[2015 წელი ირლანდიაში|2015]] • [[2016 წელი ირლანდიაში|2016]] • [[2017 წელი ირლანდიაში|2017]] • [[2018 წელი ირლანდიაში|2018]] • [[2019 წელი ირლანდიაში|2019]] • [[2020 წელი ირლანდიაში|2020]] • [[2021 წელი ირლანდიაში|2021]] • [[2022 წელი ირლანდიაში|2022]] • [[2023 წელი ირლანდიაში|2023]] • [[2024 წელი ირლანდიაში|2024]] • [[2025 წელი ირლანდიაში|2025]] • [[2026 წელი ირლანდიაში|2026]] |ქვედა = }} 5jgext34kg114v2amzod8n2jzy34c70 0 917794 5564415 5547390 2026-10-24T03:29:24Z InternetArchiveBot 124291 დაარქივდა 1 წყარო და 1 წყარო მოინიშნა მკვდრად. #IABot (v2.0.9.6) 5564415 wikitext text/x-wiki [[ფაილი:Boyoz gösterim.jpg|300px|მინი]] '''ბოიოზი''' — ებრაული წარმოშობის ცომეული,<ref>{{Cite book |last=Marks |first=Gil |url=https://books.google.com/books?id=gFK_yx7Ps7cC&q=Boyoz#v=onepage&q=Boyo&f=false |title=Encyclopedia of Jewish Food |date=2010-11-17 |publisher=HMH |isbn=978-0-544-18631-6 |language=en}}</ref><ref name="window" /> რომელიც დაკავშირებულია [[თურქეთი]]ს ქალაქ [[იზმირი|იზმირთან]], სადაც იგი დამახასიათებელ ადგილობრივ ნიმუშად ითვლება.<ref name="fondaziones">{{cite web |title=Traditional Boyoz |url=https://www.fondazioneslowfood.com/en/ark-of-taste-slow-food/traditional-boyoz/ |website=Slow Food Foundation for Biodiversity |publisher=Slow Food Foundation for Biodiversity |access-date=2026-03-13}}</ref><ref>{{cite web |title=Exploring Turkey's Jewish Delights |url=https://www.hadassahmagazine.org/2023/03/14/exploring-turkeys-jewish-delights/ |website=Hadassah Magazine |publisher=Hadassah Magazine |date=2023-03-14 |access-date=2026-03-13}}</ref> ფართოდ ასოცირებული ქალაქის კულინარიულ კულტურასთან,<ref name="sabah">{{cite web |title=Boyoz: Izmir's flaky pastry of Sephardic origin |url=https://www.dailysabah.com/life/food/boyoz-izmirs-flaky-pastry-of-sephardic-origin |website= Daily Sabah|publisher=Daily Sabah |date=2022-03-20 |accessdate=2026-03-13}}</ref> იგი კომერციულად იწარმოება იზმირში და ოფიციალურად არის დარეგისტრირებული, როგორც „იზმირის ბოიოზი“ — გეოგრაფიული აღნიშვნა, რომელიც იზმირის პროვინციით შემოიფარგლება.<ref name="patent" / ბოიოზის ტრადიციული აღწერილობები ხაზს უსვამს მარტივ ფენოვან ცომს; ფართოდ არის გავრცელებული მისი უშიგთავსო ვარიანტები, თუმცა დამოწმებულია შიგთავსიანი სახესხვაობებიც.<ref name="fondaziones"/><ref name="sabah"/> ბოიოზის ცომი ფქვილის, მზესუმზირის ზეთისა და მცირე რაოდენობით თახინის (ქუნჯუთის პასტის) ნარევს წარმოადგენს. თავდაპირველად რეცეპტში ქუნჯუთის ზეთი გამოიყენებოდა.<ref name="fondaziones" /> ცომი ხელით იზილება, რის შემდეგაც გუნდას ორი საათის განმავლობაში გასაფუებლად ტოვებენ. შემდეგ ცომს თეფშის სიგანეზე აბრტყელებენ და კვლავ გასაფუებლად ტოვებენ. ამის შემდეგ მას კიდევ ერთხელ ზელენ და შლიან, სანამ რულეტის ფორმას მისცემდნენ და კიდევ რამდენიმე საათით დაასვენებენ. როდესაც ცომის სტრუქტურა ჯერ კიდევ რბილია, თუმცა ნაწილებად დაშლას იწყებს, მას მცირე გუნდებად ჭრიან, პატარა საცხობ ფორმებში რიგებად აწყობენ და ნახევარი საათიდან ერთ საათამდე მცენარეულ ზეთში ამარინადებენ. ამის შემდეგ ცომი ოვალურ ფორმას იღებს და მილფეის (ფენოვანი ცომის) კონსისტენციას იძენს. ამის შემდეგ მცირე გუნდები საცხობ ფირფიტაზე ეწყობა და ძალიან მაღალ ტემპერატურაზე აცხობენ — როგორც უშიგთავსოდ, ისე [[ყველი]]ს ან [[ისპანახი]]ს შიგთავსით. ბოიოზის ტრადიციულ დანამატს მუქი ჩაი და შავი პილპილით უხვად შეზავებული მაგრად მოხარშული კვერცხი წარმოადგენს. ბოიოზს, როგორც წესი, ქუჩაში მიირთმევენ და ქუჩის მოვაჭრეებისგან ყიდულობენ. იზმირში ბოიოზი ასევე იყიდება ტრადიციულ ქუჩის დახლებზე — „გევრექჩიში“ — მცირე ზომის საუზმის ჯიხურებში, რომლებიც დილაობით ახლად გამომცხვარ ცომეულს სთავაზობენ მომხმარებელს.<ref>{{Cite web |title=İzmir sokak lezzetleri durakları: Şehrin meşhur tatları |url=https://www.egeligazete.com/haber/izmir-sokak-lezzetleri-duraklari-sehrin-meshur-tatlari/211090 |access-date=2025-11-02 |website=Egeli Gazete |language=Turkish}}</ref> „იზმირის ბოიოზის ფესტივალი“ ყოველწლიური საჯარო ღონისძიებაა, რომელიც ამ ცომეულის პატივსაცემად, ქალაქის კულტურული იდენტობის ნაწილის სახით იმართება.<ref name=":0">{{Cite web |title=İzmir Boyozu {{!}} KÜRE Encyclopedia |url=https://kureansiklopedi.com/en/detay/izmir-boyozu-e1830 |access-date=2026-04-07 |website=kureansiklopedi.com |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=İzmir BOYOZ Festivali’nde izdiham |url=https://www.salom.com.tr/arsiv/haber/82332/izmir-boyoz-festivalinde-izdiham- |access-date=2026-04-07 |website=Şalom Gazetesi |language=tr}}</ref> ==წარმოშობა== სიტყვა „ბოიოზი“ [[ლადინო]] ენაზე არსებული სიტყვის, boyo-ს მრავლობითი ფორმაა, რომელიც ესპანური სიტყვის — bollo-ს („მცირე ზომის მრგვალი ცომეული, ფუნთუშა“) მონათესავეა; თავად ეს სიტყვა კი ლათინური bulla-დან მომდინარეობს, რაც „მრგვალ ობიექტს, ბუშტუკს ან ბურთულას“ ნიშნავს.<ref>{{Cite web |title=boyoz |url=https://www.nisanyansozluk.com/kelime/boyoz |access-date=2026-04-03 |website=Nişanyan Sözlük |language=tr}}</ref> მრავალი წყარო ბოიოზს [[იზმირი]]ს სეფარდ ებრაელთა მემკვიდრეობას უკავშირებს.<ref name="window">{{cite journal|last1=Goldstein-Sabbah|first1=Sasha|last2=Farias Garcia|first2=Lucia|last3=Heijman|first3=Maxime|last4=Whitcombe|first4=William|last5=Gordon|first5=Michel|editor-first1=Sasha |editor-last1=Goldstein |title=Life & Legacy: A Window into Jewish Life Across the Islamic World|journal=Visions of the Middle East and North Africa|publisher=University of Groningen Press|year=2023|number=1|doi=10.21827/6458c72616bed|page=102|doi-access=free |isbn=978-94-034-3020-1 }}</ref><ref name="patent">{{cite web|title=No: 268 – Mahreç İşareti: İzmir Boyozu|url=https://ci.turkpatent.gov.tr/files/geographicalsigns/00c1de5f-319a-4a07-9fa2-0e850a39fd5a.pdf|website=Türk Patent ve Marka Kurumu|publisher=Türk Patent ve Marka Kurumu|language=tr|date=2017-12-08|access-date=2026-03-13}}</ref><ref>{{cite web|title=The Jews of Ottoman Izmir|url=https://www.sup.org/books/jewish-studies/jews-ottoman-izmir|website=Stanford University Press|publisher=Stanford University Press|access-date=2026-03-13}} {{Dead link|date=ოქტომბერი 2026 |bot=InternetArchiveBot }}</ref> სეფარდი ებრაელები [[1492]] წელს გააძევეს [[ესპანეთი]]დან და [[ოსმალეთის იმპერია|ოსმალეთის იმპერიის]] სხვადასხვა ნაწილში დასახლდნენ,<ref>{{cite web|title=Judaism: Marginalization and expulsion|url=https://www.britannica.com/topic/Judaism/Marginalization-and-expulsion|website=Encyclopaedia Britannica|publisher=Encyclopaedia Britannica, Inc.|access-date=2026-03-13}}</ref><ref>{{cite web|title=Sephardi|url=https://www.britannica.com/topic/Sephardi|website=Encyclopaedia Britannica|publisher=Encyclopaedia Britannica, Inc.|access-date=2026-03-13}}</ref> სადაც მათ ეს ცომეული იზმირის საქალაქო კულტურას გააცნეს.<ref name="sabah" /><ref name=":0" /><ref>{{Cite web |last=Sabah |first=Daily |date=2016-12-24 |title=Boyoz: A Sephardic Jewish pastry from Turkey's west |url=https://www.dailysabah.com/food/2016/12/24/boyoz-a-sephardic-jewish-pastry-from-turkeys-west |access-date=2026-04-07 |website=Daily Sabah |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |date=2016-11-15 |title=İzmir’s Judeo-Spanish pastry boyoz to open up beyond borders |url=https://www.hurriyetdailynews.com/izmirs-judeo-spanish-pastry-boyoz-to-open-up-beyond-borders-106145 |access-date=2026-04-07 |website=Hürriyet Daily News |language=en}}</ref> მოგვიანებით იზმირი სეფარდების მნიშვნელოვან ცენტრად ჩამოყალიბდა.<ref>{{cite web|title=The Jews of Ottoman Izmir: Excerpt from Introduction|url=https://www.sup.org/books/jewish-studies/jews-ottoman-izmir/excerpt/excerpt-introduction|website=Stanford University Press|publisher=Stanford University Press|access-date=2026-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20251206144249/https://www.sup.org/books/jewish-studies/jews-ottoman-izmir/excerpt/excerpt-introduction|archive-date=2025-12-06}}</ref> „იზმირის ბოიოზი“ ოფიციალურად არის აღიარებული ისტორიულ ადგილობრივ ცომეულად, რომელიც ქალაქში ოსმალეთის პერიოდიდან მოყოლებული მზადდება.<ref name="patent" /> მონათესავე სეფარდული ცომეული, ცნობილი როგორც boyos, ასევე დამოწმებულია ებრაულ-ესპანურ კულინარიულ ტრადიციებში — ხშირად ყველის ან ისპანახის შიგთავსით.<ref>{{cite web|title=Spinach and Feta Boyos|url=https://www.jewishfoodsociety.org/recipes/spinach-and-feta-boyos|website=Jewish Food Society|publisher=Jewish Food Society|date=2024-01-08|access-date=2026-03-13}}</ref> ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:თურქული სამზარეულო]] [[კატეგორია:ებრაული სამზარეულო]] l1cfg86apwokf22h2s5h2q6jitdqcdc 0 917797 5564053 5561744 2026-10-23T12:58:18Z Surprizi 14671 /* რესურსები ინტერნეტში */ 5564053 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გალაქტიკა | სახელი = NGC 10 | სურათი = NGC 10 ESO KIDS.jpg |წარწერა = NGC 10 მოქანდაკის თანავარსკვლავედში |ორიგინალური სახელი = {{lang-en|NGC 10}} | ეპოქა = [[J2000.0]] | ტიპი = SAB(rs)bc<ref name=vaucoulerus1991/> or SBbc<ref name=Paturel2003/> | ტიპი2 = ტოტიანი სპირალური გალაქტიკა | პირდაპირი აღვლენა = {{RA|00|08|34.53660}}<ref name=GaiaDR2/> | დახრილობა = {{Dec|−33|51|30.1884}}<ref name=GaiaDR2/> | სხივის სიჩქარე = | z = {{Val|0.022719|0.000033|fmt=commas}}<ref name=Mathewson1992/> | z_შეცდომა = | მანძილი = {{mly|346.3|106.17}}<ref name=tully2016/> | ბრუნვის სიჩქარე = | ბრუნვის სიჩქარე_შეცდომა = | ხილული ვარსკვლავიერი სიდიდე = 13.3 | ვარსკვლავები= ~100 მლრდ. | ხილული ზომები = ~{{kly|260|79.49}} | კუთხური ზომა = {{Val|1.373|×|0.879|u=arcminute}}<ref name=Skrutskie2006/> | თანავარსკვლავედი = [[მოქანდაკის თანავარსკვლავედი]] | რადიუსი = | მასა = | აბსოლუტური ვარსკვლავიერი სიდიდე = −22.14<ref name="in-the-sky"/> | თვისებები = | აღმომჩენი = [[ჯონ ჰერშელი]] | აღმოჩენის წელი = [[1834]] | სხვა აღნიშვნები = PGC 634, ESO 349-32, MCG-06-01-024 | ლოკაცია = <div style="position: relative">[[ფაილი:Sculptor_IAU.svg|280პქ]]<div style="position: absolute; left: 155px; top: 125px">[[ფაილი:Cercle_rouge_100%25.svg|20px]]</div></div> }} '''NGC 10''' — [[სპირალური გალაქტიკა]] [[მოქანდაკის თანავარსკვლავედი|მოქანდაკის თანავარსკვლავედში]]. იგი [[1834]] წლის 25 სექტემბერს [[ჯონ ჰერშელი|ჯონ ჰერშელმა]] აღმოაჩინა.<ref name=cseligman/> ==მახასიათებლები== გალაქტიკის დიამეტრი, სავარაუდოდ, დაახლოებით 111 ათას სინათლის წელს შეადგენს (თუმცა ამ შეფასებას თან ახლავს გაურკვევლობის მაღალი ხარისხი). გალაქტიკა მზიდან 346 მილიონი სინათლის წლის მანძილზე მდებარეობს.<ref name=tully2016/> დე ვოკულერის სისტემის მიხედვით, მისი [[გალაქტიკების მორფოლოგიური კლასიფიკაცია|მორფოლოგიური კლასიფიკაციაა]] SAB(rs)bc,<ref name=vaucoulerus1991/> სადაც „SAB“ აღნიშნავს სუსტად გამოხატული [[ტოტიანი სპირალური გალაქტიკა|ტოტიან სპირალურ გალაქტიკას]], „(rs)“ მიუთითებს რგოლისებრი სტრუქტურის არსებობაზე, ხოლო „bc“ ნიშნავს, რომ სპირალური მკლავები ზომიერად ან სუსტადაა დახვეული.<ref name=deVaucouleurs1963/> პატურელმა და სხვებმა (2003) ამ გალაქტიკას მიანიჭეს SBbc კლასიფიკაცია, რაც ზოლიან სპირალურ გალაქტიკაზე მიუთითებს.<ref name=Paturel2003/> ==სუპერნოვა== [[2011]] წლის 22 დეკემბერს, ახალზელანდიელმა სტიუარტ პარკერმა NGC 10-ში აღმოაჩინა II ტიპის [[სუპერნოვა]], რომელსაც [[SN 2011jo]] ეწოდა. იგი გალაქტიკის ბირთვიდან აღმოსავლეთით 2″-სა და ჩრდილოეთით 16″-ის დაშორებით მდებარეობდა.<ref name=Bock2011/> ==რესურსები ინტერნეტში== {{WikiSky|NGC10}} *{{cite web |title=Distance Results for NGC 0010 |work=NASA/IPAC Extragalactic Database |url=http://ned.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nDistance?name=NGC+0010 |access-date=2010-05-03}} * [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC10 SEDS] * {{cite simbad|title=NGC 10}} ==სქოლიო== {{Reflist|refs= <ref name=GaiaDR2>{{cite DR2|2310185397244357504}}</ref> <ref name=cseligman>{{Cite web|url=https://cseligman.com/text/atlas/ngc0.htm#10|title=New General Catalog Objects: NGC 1 - 49|website=cseligman.com|language=en-US|access-date=2017-11-22}}</ref> <ref name=Bock2011>{{cite journal | title=Supernova 2011jo in NGC 10 = PSN J00083457-3351148 | last1=Bock | first1=G. | last2=Parker | first2=S. | journal=Central Bureau Electronic Telegrams | page=1 | date=December 2011 | issue=2964 | bibcode=2011CBET.2964....1B }}</ref> <ref name=Skrutskie2006>{{cite journal |doi=10.1086/498708 |last1=Skrutskie |first1=Michael F. |last2=Cutri |first2=Roc M. |last3=Stiening |first3=Rae |last4=Weinberg |first4=Martin D. |last5=Schneider |first5=Stephen E. |last6=Carpenter |first6=John M. |last7=Beichman |first7=Charles A. |last8=Capps |first8=Richard W. |last9=Chester |first9=Thomas |last10=Elias |first10=Jonathan H. |last11=Huchra |first11=John P. |last12=Liebert |first12=James W. |last13=Lonsdale |first13=Carol J. |last14=Monet |first14=David G. |last15=Price |first15=Stephan |last16=Seitzer |first16=Patrick |last17=Jarrett |first17=Thomas H. |last18=Kirkpatrick |first18=J. Davy |last19=Gizis |first19=John E. |last20=Howard |first20=Elizabeth V. |last21=Evans |first21=Tracey E. |last22=Fowler |first22=John W. |last23=Fullmer |first23=Linda |last24=Hurt |first24=Robert L. |last25=Light |first25=Robert M. |last26=Kopan |first26=Eugene L. |last27=Marsh |first27=Kenneth A. |last28=McCallon |first28=Howard L. |last29=Tam |first29=Robert |last30=Van Dyk |first30=Schuyler D. |last31=Wheelock |first31=Sherry L. |title=The Two Micron All Sky Survey (2MASS) |journal=The Astronomical Journal |date=1 February 2006 |volume=131 |issue=2 |pages=1163–1183 |bibcode=2006AJ....131.1163S |s2cid=18913331 |issn=0004-6256 |doi-access=free }}</ref> <ref name=tully2016>{{cite journal | display-authors=1 | last1=Tully | first1=R. Brent | last2=Courtois | first2=Hélène M. | last3=Sorce | first3=Jenny G. | title=Cosmicflows-3 | journal=The Astronomical Journal | volume=152 | issue=2 | pages=50 | year=2016 | arxiv=1605.01765 | doi=10.3847/0004-6256/152/2/50 | bibcode=2016AJ....152...50T | s2cid=| doi-access=free }}</ref> <ref name=Mathewson1992>{{cite journal | title=A Southern Sky Survey of the Peculiar Velocities of 1355 Spiral Galaxies | display-authors=1 | last1=Mathewson | first1=D. S. | last2=Ford | first2=V. L. | last3=Buchhorn | first3=M. | journal=Astrophysical Journal Supplement | volume=81 | page=413 | date=August 1992 | doi=10.1086/191700 | bibcode=1992ApJS...81..413M | doi-access= }}</ref> <ref name=Paturel2003>{{citation | last1=Paturel | first1=G. | last2=Petit | first2=C. | last3=Prugniel | first3=Ph. | last4=Theureau | first4=G. | last5=Rousseau | first5=J. | last6=Brouty | first6=M. | last7=Dubois | first7=P. | last8=Cambrésy | first8=L. | title=HYPERLEDA. I. Identification and designation of galaxies | display-authors=1 | journal=Astronomy and Astrophysics | volume=412 | pages=45–55 | date=December 2003 | postscript=. | doi=10.1051/0004-6361:20031411 | bibcode=2003A&A...412...45P | doi-access=free }}</ref> <ref name=vaucoulerus1991>{{Cite journal | last1=de Vaucouleurs | first1=G. | last2=de Vaucouleurs | first2=A. | last3=Corwin | first3=H. G. Jr. | last4=Buta | first4=R. J. | last5=Paturel | first5=G. | last6=Fouque | first6=P. | title=Third reference catalogue of bright galaxies | version=9 | display-authors=1 | date=1991 | publisher=[[Springer-Verlag]] | location=New York }}</ref> <ref name=deVaucouleurs1963>{{Cite journal | last=de Vaucouleurs | first=Gérard | title=Revised Classification of 1500 Bright Galaxies | journal=Astrophysical Journal Supplement | date=April 1963 | volume=8 | page=31 | doi=10.1086/190084 | bibcode=1963ApJS....8...31D }}</ref> <ref name="in-the-sky">[https://in-the-sky.org/data/object.php?id=NGC10 NGC10] — in-the-sky.org</ref> }} {{Ngc5}} {{ავტორიტეტული წყაროები}} [[კატეგორია:ტოტიანი სპირალური გალაქტიკები]] [[კატეგორია:მოქანდაკის თანავარსკვლავედი]] 54rx9b8925z50ev89d4f8q1ocwhvqw2 0 918106 5564438 5547387 2026-10-24T05:38:05Z InternetArchiveBot 124291 დაარქივდა 1 წყარო და 0 წყარო მოინიშნა მკვდრად. #IABot (v2.0.9.6) 5564438 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა საფეხბურთო ასოციაცია | ლოგო = Brazilian Football Confederation logo.svg | დაარსდა = [[8 ივნისი]], [[1914]] | ფიფა-ში გაწევრიანდა = [[1923]]<ref name="Brazil — Member Association"/> | რეგიონი = [[კონმებოლი]] | რეგიონში გაწევრიანდა = [[1916]]<ref name="conmebol"/> | ქვერეგიონი = | ქვერეგიონში გაწევრიანდა = | ვებსაიტი = [https://www.cbf.com.br/ www.cbf.com.br] | პრეზიდენტი = [[სამირ ქსაუდი]]<ref name="Brazil — Member Association"/> }} '''ბრაზილიის ფეხბურთის კონფედერაცია''' ({{lang-pt|Confederação Brasileira de Futebol}}, შემოკლებით — '''CBF''') — [[ფეხბურთი]]ს მმართველი ორგანიზაცია [[ბრაზილია]]ში. იგი პასუხისმგებელია ქვეყნის ეროვნული საფეხბურთო ჩემპიონატებისა და თასის გათამაშების ორგანიზებაზე, აგრეთვე ბრაზილიის კაცთა და ქალთა ეროვნული ნაკრებებისა და ასაკობრივი ნაკრებების მართვაზე.<ref name="cbfhist">{{cite web |url=https://www.cbf.com.br/a-cbf/noticias/detalhes/informes/cbf-completa-110-anos-de-historia |title=CBF comemora 110 anos com amistoso no Texas |publisher=Confederação Brasileira de Futebol |language=pt |access-date=9 October 2026}}</ref> კონფედერაცია დაარსდა [[1914]] წლის [[8 ივნისი|8 ივნისს]], თავდაპირველად ბრაზილიის სპორტის ფედერაციის ({{lang-pt|Federação Brasileira de Sports}}, FBS) სახელწოდებით. [[1916]] წელს ორგანიზაციას ბრაზილიის სპორტის კონფედერაცია (CBD) ეწოდა. 1979 წლის 24 სექტემბერს ფეხბურთი სხვა სპორტის სახეობებისგან ადმინისტრაციულად გამოეყო და შეიქმნა თანამედროვე სახით მოქმედი ბრაზილიის ფეხბურთის კონფედერაცია.<ref name="cbfhist"/> CBF-ის შტაბ-ბინა მდებარეობს [[რიო-დე-ჟანეირო]]ში. ორგანიზაცია სამხრეთ ამერიკის ფეხბურთის კონფედერაციის (კონმებოლი) წევრია [[1916]] წლიდან, ხოლო [[ფიფა]]ს წევრი — [[1923]] წლიდან.<ref name="Brazil — Member Association">{{cite web |url=https://inside.fifa.com/associations/BRA |title=Brazil — Member Association |publisher=FIFA |access-date=9 October 2026 |language=en}}</ref><ref name="conmebol">{{cite web |url=https://www.conmebol.com/pt-br/noticias-pt-br/9-de-julho-de-1916-9-de-julho-de-2016-cem-anos-de-futebol-sul-americano/ |title=9 de julho de 1916, cem anos de futebol sul-americano |publisher=CONMEBOL |date=9 July 2016 |language=pt}}</ref> კონფედერაცია ატარებს ბრაზილიის უმაღლესი დონის ეროვნულ ჩემპიონატს — [[ბრაზილიის ჩემპიონატი ფეხბურთში|კამპეონატო ბრაზილეიროს]] — და [[ბრაზილიის თასი ფეხბურთში|ბრაზილიის თასის]] გათამაშებას. მისი პასუხისმგებლობის სფეროში შედის ბრაზილიის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრებებიც. ქვეყნის კაცთა ეროვნულმა ნაკრებმა [[ფიფა]]ს მსოფლიო ჩემპიონატი ხუთჯერ მოიგო — [[მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატი 1958|1958]], [[მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატი 1962|1962]], [[მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატი 1970|1970]], [[მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატი 1994|1994]] და [[მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატი 2002|2002]] წლებში. ქალთა ეროვნული ნაკრები კი [[ქალთა მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატი 2007|2007 წლის ქალთა მსოფლიო ჩემპიონატის]] ფინალში გავიდა.<ref name="Brazil — Member Association">{{cite web |url=https://inside.fifa.com/associations/BRA |title=Brazil — Member Association |publisher=FIFA |access-date=9 October 2026 |language=en}}</ref> == ისტორია == === 1914–1979: ბრაზილიის სპორტის კონფედერაცია === [[ფაილი:Logo of Confederação Brasileira de Desportos (1914-1979).svg|thumb|ბრაზილიის სპორტის კონფედერაციის ლოგო, რომელსაც ორგანიზაცია 1979 წლამდე იყენებდა.]] ბრაზილიის ფეხბურთის კონფედერაციის ისტორია [[1914]] წლის 8 ივნისს იწყება. ამ დღეს შეიქმნა ბრაზილიის სპორტის ფედერაცია (FBS), რომლის მიზანი ქვეყანაში არა მხოლოდ ფეხბურთის, არამედ სპორტის სხვა სახეობების მართვაც იყო.<ref name="cbfhist"/> 1916 წელს სამხრეთ ამერიკის ფეხბურთის ჩემპიონატის, თანამედროვე [[კოპა ამერიკა|კოპა ამერიკის]], ორგანიზების პროცესში წარმოიშვა პრობლემა იმის შესახებ, თუ რომელ ორგანიზაციას უნდა წარმოედგინა ბრაზილია ტურნირზე. ვითარების მოსაგვარებლად ბრაზილიის საგარეო საქმეთა მინისტრმა [[ლაურო მიულერი|ლაურო მიულერმა]] FBS-ის, ბრაზილიის ფეხბურთის ფედერაციისა (FBF) და რიო-დე-ჟანეიროს სპორტული ორგანიზაციის წარმომადგენლები შეხვედრაზე მიიწვია. მოლაპარაკებების შედეგად გადაწყდა ორგანიზაციების გაერთიანება და ბრაზილიის სპორტის კონფედერაციის (CBD) შექმნა. შესაბამის შეთანხმებას ხელი 1916 წლის 21 ივნისს მოეწერა.<ref name="cbfhist"/> 1979 წლის 24 სექტემბერს ბრაზილიის სპორტის კონფედერაციის ფეხბურთის განყოფილება დამოუკიდებელ ორგანიზაციად ჩამოყალიბდა და ბრაზილიის ფეხბურთის კონფედერაციის (CBF) სახელწოდება მიიღო. ცვლილება ფიფას მოთხოვნას უკავშირდებოდა, რომლის მიხედვითაც ეროვნულმა საფეხბურთო ასოციაციებმა საქმიანობა მხოლოდ ფეხბურთზე უნდა გაამახვილონ.<ref name="cbfhist"/> === 1979–1989 === ბრაზილიის ფეხბურთის კონფედერაციის ჩამოყალიბების შემდგომ პერიოდში ორგანიზაციას ჯულიტე კოუტინიო ხელმძღვანელობდა. მისი პრეზიდენტობისას ბრაზილიის ეროვნულმა ნაკრებმა ორ მსოფლიო ჩემპიონატში მიიღო მონაწილეობა. [[1982 წლის მსოფლიო ჩემპიონატი ფეხბურთში|1982 წლის მსოფლიო ჩემპიონატზე]], რომელიც ესპანეთში გაიმართა, ბრაზილია ტელე სანტანას ხელმძღვანელობით იტალიასთან დამარცხდა. [[მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატი 1986|1986 წელს]], მექსიკაში, ბრაზილიის ნაკრები მეოთხედფინალში საფრანგეთთან პენალტების სერიაში დამარცხდა. იმავე წელს კოუტინიოს ოქტავიო პინტუ გიმარაეში ჩაენაცვლა. კონფედერაციის ფინანსური პრობლემების გამო 1987 წლის ბრაზილიის ჩემპიონატის ჩვეულებრივი ფორმით ჩატარება ვერ მოხერხდა. მის ნაცვლად ჩატარდა „კოპა უნიაო“, რომელიც კლუბების ჯგუფმა — „კლუბე დუს ტრესმა“ — ორგანიზება გაუწია და რომლის შედეგებმაც ხანგრძლივი დავა გამოიწვია. 1988 წლის ჩემპიონატი ჩვეულებრივ ჩატარდა და [[ბაია (საფეხბურთო კლუბი)|„ბაიამ“]] მოიგო. === 1989–2012: რიკარდო ტეიშეირას პრეზიდენტობა === [[ფაილი:Teixeiralula13042007 (cropped).jpg|მინი|მარჯვნივ|<center>რიკარდო ტეიშეირა</center>]] [[1989]] წლის 16 იანვარს ბრაზილიის ფეხბურთის კონფედერაციის პრეზიდენტი [[რიკარდო ტეიშეირა]] გახდა. მისი 23-წლიანი მმართველობა ბრაზილიის ფეხბურთის მნიშვნელოვანი სპორტული წარმატებებითა და ორგანიზაციასთან დაკავშირებული კორუფციული სკანდალებით აღინიშნა. ტეიშეირას ხელმძღვანელობით [[1989]] წელს შეიქმნა [[ბრაზილიის თასი ფეხბურთში|ბრაზილიის თასი]], რომელიც ინგლისის საფეხბურთო ასოციაციის თასის მსგავსად, პლეი-ოფის სისტემით ტარდება. ამავე პერიოდში ბრაზილიის ეროვნული ჩემპიონატის ფორმატი რამდენჯერმე შეიცვალა. 1990-იან წლებში გუნდების რაოდენობის ცვლილებამ, დაქვეითების წესების გაუქმებამ და შემდგომმა სამართლებრივმა დავებმა 2000 წელს „კოპა ჟუან აველანჟეს“ ჩატარება განაპირობა. ტურნირში 116 გუნდი მონაწილეობდა და ის 2001 წლის იანვარში დასრულდა. 2003 წლიდან ჩემპიონატში წრიული სისტემა დამკვიდრდა. ბრაზილიის ეროვნულმა ნაკრებმა ამ პერიოდში ორი მსოფლიო ჩემპიონატი მოიგო: [[მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატი 1994|1994 წელს]] აშშ-ში, იტალიის ნაკრების პენალტების სერიაში დამარცხების შემდეგ, და [[მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატი 2002|2002 წელს]], როდესაც ფინალში გერმანიას სძლია. ამავე წლებში ბრაზილიამ [[კოპა ამერიკა]] ხუთჯერ მოიგო — [[კოპა ამერიკა 1989|1989]], [[1997 წლის კოპა ამერიკა|1997]], [[კოპა ამერიკა 1999|1999]], [[2004 წლის კოპა ამერიკა|2004]] და [[კოპა ამერიკა 2007|2007]] წლებში. ტეიშეირას პრეზიდენტობისას მნიშვნელოვნად გაიზარდა ეროვნული ნაკრების კომერციული საქმიანობა და სპონსორული კონტრაქტების რაოდენობა. ამასთან, მისი მმართველობა რამდენიმე გახმაურებულ სკანდალს დაუკავშირდა, მათ შორის 1994 წლის მსოფლიო ჩემპიონატის შემდეგ აშშ-დან დაუდეკლარირებელი ნივთების შემოტანისა და 1996 წელს „ნაიკთან“ დადებული სადავო ხელშეკრულების გამო. [[2007]] წლის 30 ოქტომბერს ფიფამ ბრაზილია [[მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატი 2014|2014 წლის მსოფლიო ჩემპიონატის]] მასპინძელ ქვეყნად აირჩია. 2012 წლის 12 მარტს ტეიშეირა პრეზიდენტის თანამდებობიდან გადადგა და მიზეზად ჯანმრთელობის მდგომარეობა დაასახელა. === 2012 წლიდან დღემდე === [[ფაილი:CBF Fachada 2.jpg|მინი|მარცხნივ|ბრაზილიის ფეხბურთის კონფედერაციის შტაბ-ბინა ბარა რიო-დე-ჟანეიროში]] ტეიშეირას [[ჟოზე მარია მარინი]] ჩაენაცვლა, რომელიც კონფედერაციის პრეზიდენტი იყო [[მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატი 2014|2014 წლის მსოფლიო ჩემპიონატის]] დროს. ამ ტურნირის ნახევარფინალში ბრაზილია გერმანიასთან ანგარიშით 1–7 დამარცხდა. ეს შედეგი ეროვნული ნაკრების ისტორიაში ერთ-ერთ ყველაზე მძიმე მარცხად იქცა. 2015 წლის 16 აპრილს პრეზიდენტი [[მარკო პოლო დელ ნერო]] გახდა. მარინი კი იმავე წლის 27 მაისს შვეიცარიაში დააკავეს ფეხბურთის სხვა მაღალჩინოსნებთან ერთად, ფიფასთან დაკავშირებული კორუფციული გამოძიების ფარგლებში.<ref>{{cite news |last=Gibson |first=Owen |last2=Gayle |first2=Damien |title=Fifa officials arrested on corruption charges as World Cup inquiry launched |url=https://www.theguardian.com/football/2015/may/27/several-top-fifa-officials-arrested |work=The Guardian |date=27 May 2015 |access-date=9 October 2026 |language=en}}</ref> დელ ნერო თანამდებობიდან 2017 წლის დეკემბერში წავიდა, ხოლო 2018 წელს ფიფამ ფეხბურთში საქმიანობა აუკრძალა. 2017–2021 წლებში ორგანიზაციას ანტონიო კარლოს ნუნეს ლიმა ხელმძღვანელობდა, რომელიც „კორონელ ნუნესის“ სახელითაა ცნობილი. მოგვიანებით პრეზიდენტი გახდა [[როჟერიო კაბოკლო]], რომელიც სექსუალური და მორალური შევიწროების ბრალდებების შემდეგ თანამდებობიდან ჩამოაშორეს.<ref>{{cite web |url=https://www.uol.com.br/esporte/futebol/ultimas-noticias/2021/06/06/caboclo-cbf-comissao-de-etica.htm |title=Rogério Caboclo é afastado da presidência da CBF |publisher=UOL |access-date=9 October 2026 |language=pt-BR}}</ref> კაბოკლოს შემდეგ კონფედერაციის პრეზიდენტი [[ედნალდო როდრიგესი]] გახდა. 2025 წლის 15 მაისს იგი თანამდებობიდან სასამართლოს გადაწყვეტილებით ჩამოაშორეს, რომელიც ორგანიზაციის ხელმძღვანელობის ცვლილებასთან დაკავშირებულ დოკუმენტში ხელმოწერის ნამდვილობას შეეხებოდა.<ref>{{cite news |url=https://www.cnnbrasil.com.br/esportes/futebol/ednaldo-rodrigues-e-afastado-da-presidencia-da-cbf/ |title=Ednaldo Rodrigues é afastado da presidência da CBF |publisher=CNN Brasil |date=15 May 2025 |access-date=9 October 2026 |language=pt-BR}}</ref> 2025 წლის მაისში კონფედერაციის პრეზიდენტად [[სამირ ქსაუდი]] აირჩიეს. ფიფას ოფიციალური მონაცემებით, იგი ორგანიზაციის პრეზიდენტია.<ref name="Brazil — Member Association"/> == ქალთა ფეხბურთი == 2007 წლის 29 სექტემბერს ცნობილი გახდა, რომ კონფედერაცია ქალთა ფეხბურთის ეროვნულ ჩემპიონატსა და თასის გათამაშებას დააარსებდა. გადაწყვეტილება მიღებული იქნა ჩინეთში მიმდინარე [[ქალთა მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატი 2007|ქალთა მსოფლიო ჩემპიონატის]] პერიოდში ფიფას მაშინდელი პრეზიდენტის, [[ზეპ ბლატერი]]ს მხრიდან გაწეული ზეწოლის შემდეგ.<ref>{{cite web |url=http://english.people.com.cn/90001/90779/6274126.html |title=Brazil to set up women's soccer league |publisher=People's Daily |date=29 September 2007 |access-date=9 October 2026 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20071105083637/http://english.people.com.cn/90001/90779/6274126.html |archive-date=5 ნოემბერი 2007}}</ref> კონფედერაციამ ქალთა ბრაზილიის თასის გათამაშება 2007 წელს დაიწყო, ხოლო ქალთა ეროვნული ჩემპიონატი — 2013 წელს.<ref name="Brazil — Member Association"/> == ხელმძღვანელობა == ფიფას ოფიციალური მონაცემებით, 2026 წლის ოქტომბრის მდგომარეობით, კონფედერაციის პრეზიდენტია სამირ ქსაუდი. ორგანიზაციის ხელმძღვანელობაში ასევე შედიან ვიცე-პრეზიდენტები და ადმინისტრაციული და ტექნიკური მიმართულებების პასუხისმგებელი პირები.<ref>{{cite web |url=https://inside.fifa.com/en/associations/BRA/organisation |title=Brazil — Organisation |publisher=FIFA |access-date=9 October 2026 |language=en}}</ref> == რესურსები ინტერნეტში == *[https://www.cbf.com.br/ ბრაზილიის ფეხბურთის კონფედერაციის ოფიციალური ვებსაიტი] (პორტუგალიურად) *[https://inside.fifa.com/associations/BRA ბრაზილიის ფეხბურთის ასოციაცია] — ფიფას ოფიციალური გვერდი *[https://www.conmebol.com/ კონმებოლის ოფიციალური ვებსაიტი] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:ბრაზილიის ფეხბურთი]] c5t4yt2gci9ny3j3is0el34mhe0amgp 0 918373 5564078 5561833 2026-10-23T13:20:40Z SandroChess 186512 5564078 wikitext text/x-wiki '''უეფა-ს ჩემპიონთა ლიგა 2026-27''' არის [[უეფა-ს ჩემპიონთა ლიგა|უეფა-ს ჩემპიონთა ლიგის]] 72-ე სეზონი.<ref>{{Cite web |last=UEFA.com |title=The official website for European football |url=https://www.uefa.com/errors/ |access-date=2026-10-10 |website=UEFA.com |language=en}}</ref> {{ინფოდაფა საფეხბურთო ტურნირი|სახელი=2026-27 უეფა-ს ჩემპიონთა ლიგა|თარიღი=7 ივლისი - 5 ივნისი, 2027|კონტინენტი=ევროპა|გუნდ. რაოდენობა=36}} == კვალიფიკაციის ეტაპი == <big>პირველი რაუნდი</big> {| class="wikitable" |+ !გუნდი 1 !საერთო !გუნდი 2 |- |[[საბაჰი ბაქუ|საბაჰი]] |4-1 |[[ნიუ სეინტსი]] |- |[[ფლორიანა]] |3-5 |[[შამროკ როვერსი]] |- |[[ფლორა ტალინი (საფეხბურთო კლუბი)|ფლორა]] |4-5 |[[იბერია 1999 (საფეხბურთო კლუბი)|იბერია 1999]] |- |[[ლინკონის რედ იმპსი]] |4-2 |[[ინტერ კლუბი დ'ესკალდეს]] |- |[[ტრე ფიორი]] |1-3 |[[ლარნე]] |- |[[არარატ-არმენია]] |4-3 |[[რიგა (საფეხბურთო კლუბი)|რიგა]] |- |[[ვარდარი (საფეხბურთო კლუბი)|ვარდარი]] |3-4 |[[კუპსი]] |- |[[კაუნო ზალგრისი]] |4-3 |[[დრიტა]] |- |[[მლ ვიტებსკი]] |1-5 |[[უნივერსიტეტეა კრაიოვა]] |- |[[პეტროკუბ ჰინცესტი]] |2-7 |[[ეგნატია]] |- |[[ბორაც ბანჯა ლუკა]] |1-5 |[[ლევსკი სოფია]] |- |[[ვიკინგურ რეიკიავიკი]] |3-2 |[[ეტო გიორი]] |- |[[კაირატი]] |4-1 |[[სუტჯესკა]] |- |[[კი კლაკსვიკი]] |4-2 |[[ატერტ ბისენი]] |} <big>მეორე რაუნდი</big> {| class="wikitable" |+ !გუნდი 1 !საერთო !გუნდი 2 |- |[[ემჯალბი]] |3-0 |ლინკონის რედ იმპსი |- |ლარნე |0-9 |[[ცრვენა ზვეზდა (საფეხბურთო კლუბი)|რედ სტარ ბელგრადე]] |- |საბაჰი |3-0 |კუპსი |- |კი კლაკსვიკი |0-1 |კაუნო ზალგრისი |- |[[აგფ]] |5-5 (4-3 [[პენალტი (ფეხბურთი)|პ]]) |[[ლეხი პოზნანი (საფეხბურთო კლუბი)|ლეხი პოზნანი]] |- |არარატ-არმენია |3-2 |შამროკ როვერსი |- |ლევსკი სოფია |3-2 |უნივერსიტეტეა კრაიოვა |- |[[ომონია (საფეხბურთო კლუბი)|ომონია]] |1-1 (5-6 [[პენალტი (ფეხბურთი)|პ]]) |კაირატი |- |[[თუნი (საფეხბურთო კლუბი)|თუნი]] |3-4 |[[დინამო ზაგრები (საფეხბურთო კლუბი)|დინამო ზაგრები]] |- |ვიკინგური რეიკიავიკი |2-3 |[[ჰაპოელ ბიირ-შევა]] |- |იბერია 1999 |1-3 |[[სლოვანი ბრატისლავა (საფეხბურთო კლუბი)|სლოვან ბრატისლავა]] |- |ეგნატია |5-5 (1-4 [[პენალტი (ფეხბურთი)|პ]]) |[[ცელიე (საფეხბურთო კლუბი)|ცელიე]] |- |[[ფენერბახჩე (საფეხბურთო კლუბი)|ფენერბახჩე]] |2-1 |[[გორნიკ ზაბრზე]] |- |[[შტურმი გრაცი|გრაცის შტურმი]] |6-0 |[[ჰარტსი]] |} <big>მესამე რაუნდი</big> {| class="wikitable" |+ !გუნდი 1 !საერთო !გუნდი 2 |- |დინამო ზაგრები |7-1 |კაუნო ზალგრისი |- |ემჯალბი |1-4 |სლოვან ბრატისლავა |- |ლევსკი სოფია |2-0 |კაირატი |- |აგფ |2-5 |საბაჰი |- |არარატ-არმენია |2-3 |ცელიე |- |ჰაპოელ ბიირ-შევა |3-0 |რედ სტარ ბელგრადე |- |[[ოლიმპიაკოსი]] |1-2 |[[ნეც ნაიმეგენი]] |- |[[უნიონ სეინტ-გოლისე]] |5-6 |[[ბოდო/გლიმტი]] |- |ფენერბაჰცე |3-0 |გრაცის შტურმი |- |[[სპარტა პრაღა (საფეხბურთო კლუბი)|სპარტა პრაღა]] |2-4 |[[ლიონის ოლიმპიკი (საფეხბურთო კლუბი)|ლიონი]] |} <big>ფლეი-ოფი</big><ref>{{Cite web |last=UEFA.com |title=The official website for European football |url=https://www.uefa.com/errors/ |access-date=2026-10-10 |website=UEFA.com |language=en}}</ref> {| class="wikitable" |+ !გუნდი 1 !საერთო !გუნდი 2 |- |ლევსკი სოფია |0-4 |[[აეკ ათენი (საფეხბურთო კლუბი)|აეკ ათენი]] |- |[[სელტიკი (საფეხბურთო კლუბი)|სელტიკი]] |4-5 |[[ლასკი (საფეხბურთო კლუბი)|ლასკი]] |- |დინამო ზაგრები |3-5 |ვიკინგი |- |სლოვან ბრატისლავა |3-2 |ცელიე |- |ჰაპოელ ბიირ-შევა |4-6 |საბაჰი |- |ფენერბაჰზე |3-2 |ლიონი |- |ნეც ნაიმეგენი |1-6 |ბოდო/გლიმტი |} == ლიგის პაზა == ლიგის ფაზა დაიწყო 8 სექტემბერს, სულ 36 გუნდია. <big>ცხრილი</big> პირველ 8 ადგილზე გასული გუნდები გადადიან მერვედ-ფინალში (განთესილი), ფლეი-ოფში გადიან განთესილებიდან მე-9-16 ადგილზე გასული გუნდები და არა-განთესილიდან მე-17-24 ადგილოსნები. დანარჩენი გუნდები ეთიშებიან ტურნირს.<ref>{{Cite web |last=UEFA.com |date=2026-10-08 |title=2026/27 Champions League: Teams, dates, draws, format, final {{!}} UEFA Champions League |url=https://www.uefa.com/uefachampionsleague/news/02a6-20d57cfcd03e-407c22a7f465-1000--2026-27-champions-league-teams-dates-draws-format-final/ |access-date=2026-10-10 |website=UEFA.com |language=en}}</ref> {| class="wikitable" |+ !ადგილი !გუნდი !მ !ფ !წ !ბურთები !გ. სხვ. !ქულა !კვალიფიკაცია |- |1 |[[პარი სენ-ჟერმენი|პსჟ]] |1 |0 |0 |6:1 | +5 |3 | rowspan="8" |მერვედ-ფინალი (განთესილი) |- |2 |[[ბაიერნი (საფეხბურთო კლუბი)|ბაიერნი]] |1 |0 |0 |5:0 | +5 |3 |- |3 |[[ბარსელონა (საფეხბურთო კლუბი)|ბარსელონა]] |1 |0 |0 |5:1 | +4 |3 |- |4 |[[მანჩესტერ იუნაიტედი]] |1 |0 |0 |4:0 | +4 |3 |- |5 |[[კომო (საფეხბურთო კლუბი)|კომო]] |1 |0 |0 |4:1 | +3 |3 |- |6 |[[სპორტინგი ლისაბონი (საფეხბურთო კლუბი)|სპორტინგი]] |1 |0 |0 |3:1 | +2 |3 |- |7 |[[შტუტგარტი (საფეხბურთო კლუბი)|ვფბ შტუტგარტი]] |1 |0 |0 |3:1 | +2 |3 |- |8 |[[მანჩესტერ სიტი (საფეხბურთო კლუბი)|მანჩესტერ სიტი]] |1 |0 |0 |2:0 | +2 |3 |- |9 |[[ასტონ ვილა (საფეხბურთო კლუბი)|ასტონ ვილა]] |1 |0 |0 |3:2 | +1 |3 | rowspan="8" |მერვედ-ფინალის პლეი-ოფი (განთესილი) |- |10 |[[ლანსი (საფეხბურთო კლუბი)|ლანსი]] |1 |0 |0 |3:2 | +1 |3 |- |11 |[[რეალ ბეტისი (საფეხბურთო კლუბი)|რეალ ბეტისი]] |1 |0 |0 |3:2 | +1 |3 |- |12 |[[ბორუსია დორტმუნდი (საფეხბურთო კლუბი)|ბორუსია დორტმუნდი]] |1 |0 |0 |3:2 | +1 |3 |- |13 |[[ლივერპული (საფეხბურთო კლუბი)|ლივერპული]] |1 |0 |0 |2:1 | +1 |3 |- |14 |[[რეალ მადრიდი (საფეხბურთო კლუბი)|რეალ მადრიდი]] |1 |0 |0 |2:1 | +1 |3 |- |15 |[[არსენალი ლონდონი (საფეხბურთო კლუბი)|არსენალი]] |1 |0 |0 |1:0 | +1 |3 |- |16 |[[აეკ ათენი (საფეხბურთო კლუბი)|აეკ ათენი]] |1 |0 |0 |1:0 | +1 |3 |- |17 |[[რომა (საფეხბურთო კლუბი)|რომა]] |0 |1 |0 |1:1 |0 |1 | rowspan="8" |მერვედ-ფინალის პლეი-ოფი (არა-განთესილი) |- |18 |[[შახტარი დონეცკი (საფეხბურთო კლუბი)|შახტარი დონეცკი]] |0 |1 |0 |1:1 |0 |1 |- |19 |[[ფენერბახჩე (საფეხბურთო კლუბი)|ფენერბაჰზე]] |0 |1 |0 |1:1 |0 |1 |- |20 |[[პსვ (საფეხბურთო კლუბი)|პსვ ეინდჰოვენი]] |0 |1 |0 |1:1 |0 |1 |- |21 |[[ვილიარეალი (საფეხბურთო კლუბი)|ვილიარეალი]] |0 |0 |1 |2:3 | -1 |0 |- |22 |[[კლუბი ბრიუგე]] |0 |0 |1 |2:3 | -1 |0 |- |23 |[[ლილი (საფეხბურთო კლუბი)|ლილი]] |0 |0 |1 |2:3 | -1 |0 |- |24 |[[სლავია პრაღა (საფეხბურთო კლუბი)|სლავია პრაღვა]] |0 |0 |1 |2:3 | -1 |0 |- |25 |[[ატლეტიკო მადრიდი]] |0 |0 |1 |1:2 | -1 |0 | rowspan="12" | |- |26 |[[ინტერი მილანი (საფეხბურთო კლუბი)|ინტერ მილანი]] |0 |0 |1 |1:2 | -1 |0 |- |27 |[[ლასკი (საფეხბურთო კლუბი)|ლასკი]] |0 |0 |1 |0:1 | -1 |0 |- |28 |[[ნაპოლი (საფეხბურთო კლუბი)|ნაპოლი]] |0 |0 |1 |0:1 | -1 |0 |- |29 |[[პორტუ (საფეხბურთო კლუბი)|პორტუ]] |0 |0 |1 |0:2 | -2 |0 |- |30 |[[ვიკინგი (საფეხბურთო კლუბი)|ვიკინგი]] |0 |0 |1 |1:3 | -2 |0 |- |31 |[[გალათასარაი (საფეხბურთო კლუბი)|გალატასარაი]] |0 |0 |1 |1:3 | -2 |0 |- |32 |[[რბ ლაიფციგი]] |0 |0 |1 |1:4 | -3 |0 |- |33 |[[ფეიენორდი (საფეხბურთო კლუბი)|ფეიენოორდი]] |0 |0 |1 |1:5 | -4 |0 |- |34 |[[საბაჰი (საფეხბურთო კლუბი)|საბაჰი]] |0 |0 |1 |0:4 | -4 |0 |- |35 |[[ბოდო/გლიმტი]] |0 |0 |1 |0:5 | -5 |0 |- |36 |[[სლოვანი ბრატისლავა (საფეხბურთო კლუბი)|სლოვან ბრატისლავა]] |0 |0 |1 |1:6 | -5 |0 |} '''<big>მატჩები</big>'''<ref>{{Cite web |last=UEFA.com |title=The official website for European football |url=https://www.uefa.com/errors/ |access-date=2026-10-10 |website=UEFA.com |language=en}}</ref> <big>ტური 1</big> {| class="wikitable" |+ !მასპინძელი !ანგარიში !სტუმარი |- |აეკ ათენი |1-0 |ლასკი |- |კლუბი ბრიუგე |2-3 |ასტონ ვილა |- |დორტმუნდი |3-2 |ვილიარეალი |- |პორტუ |0-2 |მანჩესტერ სიტი |- |ლილი |2-3 |რეალ ბეტისი |- |რეალ მადრიდი |2-1 |ინტერ მილანი |- |ბარსელონა |5-1 |ფეიენოორდი |- |შტუტგარტი |3-1 |ვიკინგი |- |ლივერპული |2-1 |ატლეტიკო მადრიდი |- |პსჟ |6-1 |სლოვან ბრატისლავა |- |სპორტინგი |3-1 |გალატასარაი |- |ნაპოლი |0-1 |არსენალი |- |ფენერბაჰზე |1-1 |რომა |- |პსვ ეინდჰოვენი |1-1 |შახტარი დონეცკი |- |კომო |4-1 |რბ ლაიფციგი |- |ბაიერნი |5-0 |ბოდო/გლიმტი |- |მანჩესტერ იუნაიტედი |4-0 |საბაჰი |- |სლავია პრაღვა |2-3 |ლანსი |} <big>ტური 2</big> {| class="wikitable" |+ !მასპინძელი !ანგარიში !სტუმარი |- |ლანსი |0-2 |სპორტინგი |- |საბაჰი |2-0 |სლავია პრაღვა |- |არსენალი |3-0 |ლილი |- |ატლეტიკო მადრიდი |2-0 |მანჩესტერ იუნაიტედი |- |ინტერ მილანი |3-4 |კლუბი ბრიუგე |- |გალატასარაი |1-4 |ბარსელონა |- |რბ ლაიფციგი |1-0 |პსვ ეინდჰოვენი |- |ვიკინგი |3-3 |ბაიერნი |- |ვილიარეალი |3-1 |ნაპოლი |- |ფეიენოორდი |3-2 |კომო |- |ლასკი |3-6 |ლივერპული |- |რომა |3-4 |რეალ მადრიდი |- |ასტონ ვილა |6-0 |ფენერბაჰზე |- |შახტარი დონეცკი |3-1 |აეკ ათენი |- |ბოდო/გლიმტი |1-0 |დორტმუნდი |- |მანჩესტერ სიტი |2-4 |პსჟ |- |რეალ ბეტისი |3-2 |პორტუ |- |სლოვან ბრატისლავა |0-3 |შტუტგარტი |} <big>ტური 3</big> {| class="wikitable" |+ !მასპინძელი !ანგარიში !სტუმარი |- |ფენერბაჰზე |2-2 |სლავია პრაღვა |- |საბაჰი |1-2 |დორტმუნდი |- |რომა |4-0 |სლოვან ბრატისლავა |- |პორტუ |0-1 |პსვ |- |ლივერპული |4-3 |ვილიარეალი |- |მანჩესტერ სიტი |5-1 |აეკ ათენი |- |პსჟ |4-2 |ბარსელონა |- |ნაპოლი |4-3 |ბოდო/გლიმტი |- |შტუტგარტი |1-1 |ატლეტიკო მადრიდი |- |კომო |4-1 |მანჩესტერ იუნაიტედი |- |ლილი |2-4 |გალატასარაი |- |ასტონ ვილა |3-1 |ვიკინგი |- |კლუბი ბრიუგე |3-0 |ლანსი |- |ბაიერნი |2-2 |არსენალი |- |ინტერ მილანი |1-0 |შახტარი დონეცკი |- |რეალ მადრიდი |4-1 |ლაიფციგი |- |რეალ ბეტისი |1-0 |ფეიენოორდი |- |სპორტინგი |2-3 |ლასკი |} == სქოლიო == {{სქოლიო}} p4h10f9s4vx3ibxm83gxib7z0ylcyy3 0 919004 5564343 5554725 2026-10-23T21:17:02Z InternetArchiveBot 124291 დაარქივდა 0 წყარო და 1 წყარო მოინიშნა მკვდრად.) #IABot (v2.0.9.6 5564343 wikitext text/x-wiki {{ტაქსოდაფა | სახელი = ბაღის გრატა | სურათის ფაილი = Ortolan bunting in Sierra de Guara, Aragon, Spain.jpg | სურათის წარწერა = ბაღის გრატა (''Emberiza hortulana'') | სურათის აღწერა = | სამეფო = ცხოველები | ტიპი = [[ქორდიანები]] | კლასი = [[ფრინველები|ფრინველები]] | რიგი = [[ბეღურასნაირნი]] | ოჯახი = [[გრატასებრნი]] | გვარი = [[გრატა]] | სახეობა = '''ბაღის გრატა''' | ლათ = {{Btname|Emberiza hortulana|([[კარლ ლინეუსი|Linnaeus]], 1758)}} | ქვესახეობები = | არეალის რუკა = EmberizaHortulanaIUCN2019-3.png | არეალის რუკის წარწერა = ბაღის გრატას გავრცელების არეალი IUCN-ის მონაცემებით }} '''ბაღის გრატა''' ({{lang-la|''Emberiza hortulana''}}) — ევრაზიაში გავრცელებული ფრინველის სახეობა, რომელიც მიეკუთვნება [[გრატასებრნი|გრატასებრთა]] ოჯახს. ეს ოჯახი მოიცავს [[ბეღურასნაირნი|ბეღურასნაირ]] ფრინველებს და თანამედროვე მეცნიერთა უმეტესობა მას [[სინდიოფალასებრნი|სინდიოფალასებრთა]] ოჯახისგან დამოუკიდებელ ოჯახად განიხილავს. ''Emberiza'' გვარის სახელწოდება მომდინარეობს ალემანური გერმანული სიტყვიდან ''Embritz'', რაც გრატას აღნიშნავს. სახეობის სახელწოდება ''hortulana'' მომდინარეობს ამ ფრინველის იტალიური სახელწოდებიდან — ''ortolana''.<ref name="job">{{cite book |last=Jobling |first=James A. |year=2010 |title=The Helm Dictionary of Scientific Bird Names |url=https://archive.org/details/Helm_Dictionary_of_Scientific_Bird_Names_by_James_A._Jobling |publisher=Christopher Helm |location=[[ლონდონი]] |isbn=978-1-4081-2501-4 |pages=[https://archive.org/details/Helm_Dictionary_of_Scientific_Bird_Names_by_James_A._Jobling/page/n145 145], 195 }}</ref> ინგლისური სახელწოდება ''ortolan'' შუა ფრანგული სიტყვიდან ''hortolan'' მომდინარეობს, რაც „მებაღეს“ ნიშნავს.<ref name="OED">{{cite OED|Ortolan}}</ref> ბაღის გრატას ფრანგულ სამზარეულოში იყენებენ და მას, ჩვეულებრივ, მთლიანად ამზადებენ და მიირთმევენ. ტრადიციულად, ამ კერძის მირთმევისას ადამიანები თავს ხელსახოცით ან პირსახოცით იფარავენ. ბაღის გრატას იმდენად ხშირად მიირთმევდნენ, რომ [[1990-იანები|1990-იანი წლებისთვის]] [[საფრანგეთი|საფრანგეთში]] მისი პოპულაცია კრიტიკულად შემცირდა. ფრინველის დაცვისკენ მიმართული საფრანგეთის კანონებსა და ევროკავშირის მასშტაბით მის მოკვლასა და დაჭერაზე დაწესებულ აკრძალვას ბაღის გრატას რაოდენობაზე მცირე გავლენა ჰქონდა.<ref>{{cite news |url=https://www.nbcnews.com/id/wbna20868380 |title=Roasted songbird? French dish now a no-no |work=[[NBC News]] |agency=[[Associated Press]] |date=19 September 2007 |access-date=30 March 2018 }}</ref><ref>{{cite news |url=https://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/1562561/Franceandrsquos-songbird-delicacy-is-outlawed.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20080630072405/http://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/1562561/Franceandrsquos-songbird-delicacy-is-outlawed.html |archive-date=30 June 2008 |title=France's songbird delicacy is outlawed |first=Susan |last=Bell |newspaper=[[The Sunday Telegraph]] |date=9 September 2007 |access-date=21 February 2008 }}</ref> ==ტაქსონომია== [[ფაილი:Emberiza hortulana nhm.jpg|მინი|ბაღის გრატას ფიტულები]] ბაღის გრატა შვედმა ნატურალისტმა [[კარლ ლინე|კარლ ლინემ]] 1758 წელს აღწერა თავისი ნაშრომის, ''[[ბუნების სისტემა]]''-ს მეათე გამოცემაში და მას დღემდე შენარჩუნებული აქვს თავდაპირველი [[ბინომინალური ნომენკლატურა|ბინომინალური]] სახელწოდება — ''Emberiza hortulana''.<ref>{{cite book |last=Linnaeus |first=Carl |author-link=კარლ ლინეუსი |year=1758 |title=Systema Naturae per regna tria naturae, secundum classes, ordines, genera, species, cum characteribus, differentiis, synonymis, locis |volume=1 |edition=10th |page=177 |publisher=Holmiae:Laurentii Salvii |language=la |url=https://biodiversitylibrary.org/page/727084 }}</ref> სახეობა [[მონოტიპური ტაქსონი|მონოტიპურია]], ანუ ქვესახეობებად არ იყოფა.<ref name="ioc">{{cite web |editor1-last=Gill |editor1-first=Frank |editor1-link=Frank Gill (ornithologist) |editor2-last=Donsker |editor2-first=David |year=2018 |title=Buntings |work=World Bird List Version 9.1 |url=http://www.worldbirdnames.org/bow/buntings/ |publisher=International Ornithologists' Union |access-date=6 June 2019 }}</ref> 2008 წელს გამოქვეყნებულმა გრატების მოლეკულურ-ფილოგენეტიკურმა კვლევამ აჩვენა, რომ ბაღის გრატას ყველაზე ახლო ნათესაური კავშირი აქვს [[წითელნისკარტა გრატა|წითელნისკარტა გრატასთან]] (''Emberiza caesia'').<ref>{{cite journal |last1=Alström |first1=P. |last2=Olsson |first2=U. |last3=Lei |first3=F. |last4=Wang |first4=H. |last5=Gao |first5=W. |last6=Sundberg |first6=P. |year=2008 |url=https://www.nrm.se/download/18.61d98c3a11a91af311a80001022/Alstr%C3%B6m%20et%20al%20Emberizini%20MPEV%202008.pdf |title=Phylogeny and classification of the Old World Emberizini (Aves, Passeriformes) |journal=[[Molecular Phylogenetics and Evolution]] |volume=47 |issue=3 |pages=960–973 |doi=10.1016/j.ympev.2007.12.007 |pmid=18411062 |bibcode=2008MolPE..47..960A |archive-date=7 December 2022 |access-date=14 August 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221207193039/https://www.nrm.se/download/18.61d98c3a11a91af311a80001022/Alstr%C3%B6m%20et%20al%20Emberizini%20MPEV%202008.pdf }}</ref> ==აღწერა== ბაღის გრატას სხეულის სიგრძე 16–17 სმ-ია, ხოლო ფრთების შლილი — 23–29 სმ.<ref name="CrampPerrins1994">{{წიგნის ციტირება|last=Cramp|first=Stanley|last2=Perrins|first2=C. M.|year=1994|title=Handbook of the Birds of Europe, the Middle East and North Africa: The Birds of the Western Palearctic|volume=9|page=209}}</ref> გარეგნობითა და ქცევით იგი ძალიან ჰგავს თავის მონათესავე [[ჩვეულებრივი გრატა|ჩვეულებრივ გრატას]], თუმცა ამ სახეობისთვის დამახასიათებელი მკვეთრი შეფერილობა არ აქვს. მაგალითად, ბაღის გრატას თავი მომწვანო-ნაცრისფერია და არა მკვეთრად ყვითელი. ბაღის გრატას მამლის გალობა ყვითელგრატას გალობას ჰგავს. ==გავრცელება და საბინადრო გარემო== [[ფაილი:Emberiza hortulana MHNT.ZOO.2010.11.217 Neschers.jpg|მინი|ბაღის გრატას კვერცხები]] ბაღის გრატა ევროპის ქვეყნების უმეტესობასა და დასავლეთ აზიაშია გავრცელებული. მისი არეალი ჩრდილოეთით სკანდინავიამდე და არქტიკული წრის მიღმაც აღწევს. ბინადრობს მარცვლეული კულტურების ნათესებსა და მათ მიმდებარე ტერიტორიებზე. [[ბრიტანეთის კუნძულები|ბრიტანეთის კუნძულებზე]] გაზაფხულზე, განსაკუთრებით კი შემოდგომაზე, იშვიათად გვხვდება მოხეტიალე ფრინველის სახით. გაერთიანებულ სამეფოში მისი დაფიქსირება წარსულთან შედარებით იშვიათია, რაც საფრანგეთში სახეობის გადაჭარბებული მოპოვებით გამოწვეულ პოპულაციის შემცირებას უკავშირდება.<ref>{{cite web |publisher=British Trust for Ornithology |date=2015-04-07 |title=Ortolan Bunting |url=https://www.bto.org/understanding-birds/birdfacts/ortolan-bunting |access-date=24 March 2024 |website=BTO - British Trust for Ornithology |language=en }}</ref> 2018 წლის ნოემბერში ბაღის გრატა ინდოეთში, [[კარნატაკა|კარნატაკის შტატის]] სანაპირო ზოლში, კენჯარში შენიშნეს და ფრინველებზე დამკვირვებლებმა გადაიღეს. ზოგიერთი დამკვირვებლის განცხადებით, ეს ინდოეთში ბაღის გრატას ფოტოს გადაღების პირველი შემთხვევა იყო.<ref name="Ortolan Bunting Spotted">{{cite news |title='First photo' of Ortolan Bunting in India is out |url=https://www.thehindu.com/news/national/karnataka/ortolan-bunting-spotted-in-mangaluru/article25561022.ece |access-date=22 November 2018 |work=The Hindu |date=22 November 2018 }}</ref> ==ბაღის გრატა საქართველოში== ბაღის გრატა საქართველოში ფართოდ გავრცელებული გადამფრენი სახეობაა, რომელიც ქვეყნის ტერიტორიაზე ბუდობს და სეზონური მიმოფრენის დროსაც გვხვდება. სამხრეთ საქართველოს მაღალმთიანეთში იგი ადგილობრივად ჩვეულებრივი სახეობაა და უფრო ხშირად გვხვდება აღმოსავლეთ ნაწილში, შედარებით დაბალ სიმაღლეზე მდებარე ზონებში. ბუდობს მშრალ, თბილ, ღია და ნახევრად ღია ადგილებში, მეჩხერი მცენარეული საფარით, მათ შორის მინდვრებში, სადაც ცალკეული დაბალი ხეები და ბუჩქებია. სამხრეთ საქართველოს მაღალმთიანეთში მისი ყოფნა აპრილის მეორე დეკადიდან სექტემბრის ბოლომდეა დაფიქსირებული.<ref name="AbuladzeEdisherashvili2018">{{cite journal |last1=Abuladze |first1=A. V. |last2=Edisherashvili |first2=G. V. |year=2018 |title=An Annotated Check-List of Passerine Birds of the South Georgian Highland |journal=Proceedings of the Institute of Zoology |volume=26 |pages=16–47 |url=https://www.researchgate.net/publication/331154875_An_Annotated_Check-List_of_Passerine_Birds_of_the_South_Georgian_Highland |access-date=12 October 2026 }}</ref> საქართველოს ფრინველთა სპეციალური დაცული ტერიტორიების მონაცემთა სიაშიც ბაღის გრატა მობუდარ და გადამფრენ სახეობად არის მითითებული.<ref>{{cite web |title=Special Protection Areas (SPA) for birds in Georgia — Checklist |url=https://aves.biodiversity-georgia.iliauni.edu.ge/checklist/ |publisher=Ilia State University |access-date=12 October 2026 }} {{Dead link|date=ოქტომბერი 2026 |bot=InternetArchiveBot }}</ref> ქართულ წყაროებში ფრინველის [[ქართული ენა|ქართული]] სახელწოდება „გრატა“ პირველად 1963 წელს გამოჩნდა. ეს იყო გამოცემა „საქართველოს სასარგებლო ფრინველები“, რომელიც საქართველოს პარლამენტის ეროვნული ბიბლიოთეკის ფონდშია დაცული.<ref>{{cite web |url=https://dspace.nplg.gov.ge/handle/1234/383814 |title=საქართველოს სასარგებლო ფრინველები |publisher=საქართველოს პარლამენტის ეროვნული ბიბლიოთეკა}}</ref> [[ალექსანდრე ელერდაშვილი|ალექსანდრე ელერდაშვილის]] მიერ შედგენილ „უნივერსალურ ენციკლოპედიურ ლექსიკონში“ მოცემულია სიტყვა „გრატა“, რომელიც განმარტებულია, როგორც ყანის ჩიტი ბეღურასებრთა ოჯახისა.<ref>{{cite web |url=http://www.nplg.gov.ge/gwdict/index.php?a=term&d=14&t=55767 |title=გრატა |website=უნივერსალური ენციკლოპედიური ლექსიკონი |publisher=საქართველოს პარლამენტის ეროვნული ბიბლიოთეკა}}</ref> ==ქცევა== ბაღის გრატა ბუდეს მიწაზე ან მიწასთან ახლოს იკეთებს. დაფიქსირებული მაქსიმალური ასაკი 6 წელი და 10 თვეა. ამ ასაკის ფრინველი შვეიცარიაში მკვდარი იპოვეს. ბუნებრივ პირობებში ბაღის გრატა ძირითადად თესლებით იკვებება, თუმცა ბარტყების გამოკვებისას ხოჭოებსა და სხვა მწერებსაც მოიხმარს.<ref>{{cite web |title=European Longevity Records |url=https://euring.org/data-and-codes/longevity-list?page=6 |publisher=EURING |access-date=8 June 2019 |archive-date=13 November 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211113173154/https://euring.org/data-and-codes/longevity-list?page=6 }}</ref> ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{DEFAULTSORT:გრატა, ბაღის}} [[კატეგორია:საქართველოს ფრინველები]] [[კატეგორია:გრატასებრნი]] [[კატეგორია:გრატა]] t1csslhpbjr7wqegcuq30nzhee970zd 0 920736 5564398 5562359 2026-10-24T02:59:49Z InternetArchiveBot 124291 დაარქივდა 1 წყარო და 0 წყარო მოინიშნა მკვდრად. #IABot (v2.0.9.6) 5564398 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პიროვნება | სიგანე = | სახელი = ბო ბრაგასონი | ფოტო = | ფოტოს სიგანე = |წარწერა = | ალტ = | მშობლსახელი = | ენის კოდი = | დაბსახელი = | დაბთარიღი = | დაბადგილი = | მოინათლა = | გაუჩინარების თარიღი = | გაუჩინარების ადგილი = | გაუჩინარების სტატუსი = | გარდთარიღი = | გარდადგილი = | გარდაცვალების მიზეზი = | სხეულის პოვნის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილის კოორდინატები = | ძეგლები = | რეზიდენცია = | სხვა სახელები = | ეროვნება = | მოქალაქეობა = | ეთნიკური წარმომავლობა = | ქვეშევრდომობა = | განათლება = | ალმა-მატერი = | მოღვაწეობა = | საქმიანობა = | აქტიურობის წლები = | დამსაქმებელი = | ორგანიზაცია = | ხელფასი = | ქონება = | ცნობილია როგორც = | ცნობილი ნაშრომები = | სიმაღლე = | წონა = | წოდება = | წლები = | წინამორბედი = | მემკვიდრე = | პარტია = | მოძრაობა = | ოპონენტები = | რელიგია = | წაყენებული ბრალდება = | განაჩენი = | დანაშაულებრივი სტატუსი = | მეუღლეები = | პარტნიორები = | შვილები = | მამა = | დედა = | ნათესავები = | ჯილდოები = | მოსახმობი სიგნალი = | სუფთა მოგება = | სახელი1 = | მოდული1 = | სახელი2 = | მოდული2 = | სახელი3 = | მოდული3 = | სახელი4 = | მოდული4 = | სახელი5 = | მოდული5 = | სახელი6 = | მოდული6 = | სახელი7 = | მოდული7 = | საიტი = | ხელმოწერა = | ხელმოწერის ზომა = | ხელმოწერა ალტ = | შენიშვნები = }} '''ბო ბრაგასონი''' (დ.[[27 მარტი]], [[2004]]) — [[ინგლისელები|ბრიტანელი]] [[მსახიობი]]. ტელევიზიაში ცნობილია თავისი როლებით [[BBC One]]-ის სერიალებში ''„Three Girls“'' ([[2017]]), ''„The Jetty“'' ([[2024]]) და ''„King & Conqueror“'' ([[2025]]), [[Disney+]]-ის სერიალში ''„Renegade Nell“'' (2024) და Amazon Prime-ის სერიალში ''„Sterling Point“'' ([[2026]]). მისი ფილმებიდან აღსანიშნავია ''„The Radleys“'' (2024). გარდა ამისა, იგი მთავარ, პრინცესა ზელდას როლს შეასრულებს ფრენჩაიზის მომავალ კინოადაპტაციაში ''„The Legend of Zelda“''. ბრაგასონი 2026 წლის „Screen International Star of Tomorrow“-ს სიაში დაასახელეს.<ref>{{cite web|url=https://www.screendaily.com/features/stars-of-tomorrow-2026-bo-bragason-actress/5220571.article|title=Stars of Tomorrow 2026: Bo Bragason (actress)|work=Screen Daily|first=Helen|last=O'Hara|date=22 September 2026|accessdate=22 September 2026}}</ref> ==ადრეული ცხოვრება== ბო ბრაგასონი დაიბადა 2004 წლის 27 მარტს [[ჩიჩესტერი|ჩიჩესტერში]], [[დასავლეთ სასექსი|დასავლეთ სასექსში]]. მამა ისლანდიველი ჰყავს.<ref>{{Cite web|url=https://www.teenvogue.com/story/bo-bragason-sterling-point-interview|title=Bo Bragason Likes That Sterling Point's Queer Relationships Are as 'Messy' as Straight Ones|work=Teen Vogue|first=P. Claire|last=Dodson|date=10 August 2026|accessdate=1 October 2026}}</ref> ბავშვობის შვიდი წელი [[ლუქსემბურგი|ლუქსემბურგში]] გაატარა, ხოლო სამი — [[საფრანგეთი|საფრანგეთის]] სამხრეთში.<ref name="nrp">{{Cite web |url=https://www.neilsonreeves.co.uk/actor-headshots-bio-bo-bragason/|title=Actor Headshots and Bio: Bo Bragason|website=Neilson Reeves Photography|accessdate=19 August 2023}}</ref> [[2014]] წელს [[ინგლისი|ინგლისში]] დაბრუნების შემდეგ, მისი ოჯახი ჩეშირის საგრაფოში, სოფელ მერში დასახლდა. ბრაგასონი სწავლობდა ახლომებარე Knutsford Academy-ში.<ref>{{Cite web |url=https://www.knutsfordguardian.co.uk/news/14755898.knutsford-schoolgirl-in-latest-final-fantasy-film-alongside-international-stars/|title=Knutsford schoolgirl in latest Final Fantasy film alongside international stars|journal=Knutsford Guardian|first=Rachel|last=Howarth|date=21 September 2016|accessdate=19 August 2023}}</ref> იგი შეუერთდა Knutsford Little Theatre-ს, მოგვიანებით კი — National Youth Theatre-ს. ამასთანავე, [[მანჩესტერი|მანჩესტერში]], David Johnson Drama-ში, შაბათობით სამსახიობო კურსებს გადიოდა. ==კარიერა== ადრეულ ასაკში ბრაგასონმა მცირე როლი შეასრულა [[2007]] წლის ფრანგულენოვან ფილმში ''„Hidden Love“''. ერთი ათწლეულის შემდეგ, ბრაგასონმა ტელედებიუტი შეასრულა რეიჩელ უინშოს როლით BBC One-ის 2017 წლის მინისერიალში ''„Three Girls“''.<ref>{{Cite web|url=https://www.themediaeye.com/News/afa935f1-aef2-427d-91b9-b1a3009cf57c|title=Rising Stars: Bo Bragason|website=The Media Eye|date=7 April 2024|accessdate=22 July 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240722193051/https://www.themediaeye.com/News/afa935f1-aef2-427d-91b9-b1a3009cf57c|archive-date=22 ივლისი 2024}}</ref> ამას მოჰყვა გამოჩენა ანთოლოგიური სერიალების ეპიზოდებში — „Moving On“, ასევე BBC One-ზე, და ''„Creeped Out“'' CBBC-ზე.<ref>{{Cite web |url=https://genome.ch.bbc.co.uk/search/0/20?filt=p0525jtk#top|archive-url=https://web.archive.org/web/20220819003106/https://genome.ch.bbc.co.uk/search/0/20?filt=p0525jtk#top|url-status=dead|archive-date=August 19, 2022|title=Programme Index: Bo Bragason|work=BBC Archive|accessdate=15 December 2024}}</ref> ბრაგასონი გამოჩნდა პრანო ბეილი-ბონდის [[2021]] წლის ჰორორ ფილმში ''„Censor“''.<ref name=":0">{{Cite web |title=Bo Bragason |url=https://www.conwayvangeldergrant.com/actors/bo-bragason/ |access-date=2025-07-16 |website=www.conwayvangeldergrant.com |language=en-GB}}</ref> იმავე წელს ბრაგასონმა ვეერას როლი ფლორენს ჰანტთან ერთად გაიზიარა Donmar Warehouse-ში გამართულ სპექტაკლში ''„Force Majeure“''.<ref>{{Cite web |url=https://www.whatsonstage.com/news/watch-the-cast-of-force-majeure-in-rehearsals-ahead-of-donmar-warehouse-world-premiere_55514/|title=Watch the cast of Force Majeure in rehearsals ahead of Donmar Warehouse world premiere|archive-date=29 August 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230829234856/https://www.whatsonstage.com/news/watch-the-cast-of-force-majeure-in-rehearsals-ahead-of-donmar-warehouse-world-premiere_55514/|website=[[WhatsOnStage.com]]|first=Tom|last=Millward|date=9 December 2021|accessdate=29 August 2023}}</ref> [[2024]] წელს ბრაგასონს მთავარი როლები ჰქონდა: განასახიერა როქსი ტროტერი Disney+-ის ფენტეზი-სათავგადასავლო სერიალში ''„Renegade Nell“'',<ref>{{Cite journal|url=https://www.thewrap.com/renegade-nell-cast-characters/|title='Renegade Nell' Cast and Character Guide: Who's Who in the Disney+ Show?|journal=The Wrap|first=Andi|last=Ortiz|date=29 March 2024|accessdate=22 July 2024}}</ref><ref name=":2">{{Cite web |url=https://bleedingcool.com/tv/renegade-nell-bo-bragason-reflects-on-show-legacy-wainwright-more/|title=Renegade Nell: Bo Bragason Reflects on Show Legacy, Wainwright & More|work=Blinding Cool|first=Tom|last=Chang|date=6 October 2024|accessdate=14 October 2024}}</ref> ეიმი ნაითლი BBC One-ის კრიმინალურ დრამაში ''„The Jetty“'',<ref>{{Cite journal |url=https://www.cosmopolitan.com/uk/entertainment/g61595570/bbc-the-jetty-cast-recognise-from/|title=BBC's The Jetty: Who is in the cast and where do you recognise them from?|journal=Cosmopolitan|first=Lydia|last=Venn|date=15 July 2024 |accessdate=22 July 2024}}</ref><ref>{{Cite journal |url=https://diva-magazine.com/2024/07/16/meet-the-sapphic-lovers-in-the-new-bbc-drama-the-jetty/|title= Meet the sapphic lovers in the new BBC drama The Jetty: DIVA caught up with Laura Marcus and Bo Bragason to find out more|journal=Diva Magazine|first=Ella|last=Gauci|date=16 July 2024|accessdate=22 July 2024}}</ref> და მონაწილეობდა ევროს ლინის ვამპირულ ფილმში ''„The Radleys“'', სადაც კლარას როლი შეასრულა.<ref name=":1">{{Cite web |url=https://lrmonline.com/news/the-radleys-harry-baxendale-and-bo-bragason-on-coming-of-age-vampires/|title=The Radleys: Harry Baxendale and Bo Bragason on Coming-of-Age Vampires|work=LRM|first=Gig|last=Patta|date=October 2024|accessdate=14 October 2024}}</ref> ბრაგასონმა როლი მიიღო BBC One-ის [[2025]] წლის ისტორიულ დრამაში ''„King & Conqueror“''.<ref>{{cite web |url=https://variety.com/2024/tv/global/king-conqueror-cast-the-crown-luther-ford-game-of-thrones-joseph-mawle-1235944408/|website=Variety|accessdate=18 March 2024|date=18 March 2024|title= 'The Crown's' Luther Ford, 'Game of Thrones' Actor Joseph Mawle and More Join Period Drama 'King & Conqueror' (Exclusive)|first1=Ellise|last1= Shafer|first2=K.J.|last2=Yossman}}</ref> 2025 წლის ივლისში ცნობილი გახდა, რომ ბრაგასონი შეასრულებდა მთავარ, პრინცესა ზელდას როლს [[Nintendo]]-ს ვიდეოთამაშის კინოადაპტაციაში ''„The Legend of Zelda“'', სადაც პარტნიორად [[ბენჯამინ ევან ეინსვორთი]] ჰყავს.<ref name="NintendoLife">{{Cite web |last=Reynolds |first=Ollie |date=2025-07-16 |title=Nintendo Announces First Cast Members For The Legend Of Zelda Movie |url=https://www.nintendolife.com/news/2025/07/nintendo-announces-first-cast-members-for-the-legend-of-zelda-movie |access-date=2025-07-16 |website=[[Nintendo Life]] |language=en-GB}}</ref> ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{DEFAULTSORT:ბრაგასონი, ბო}} [[კატეგორია:დაბადებული 27 მარტი]] [[კატეგორია:დაბადებული 2004]] [[კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები]] [[კატეგორია:ინგლისელი ქალი კინომსახიობები]] [[კატეგორია:ინგლისელი ქალი ტელემსახიობები]] ovbns1xnp3pru8n77p3leq8ourq9jw4 0 920898 5564054 5561745 2026-10-23T12:58:34Z Surprizi 14671 /* რესურსები ინტერნეტში */ 5564054 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გალაქტიკა | სახელი = NGC 11 | სურათი = NGC_0011_SDSS.jpg | წარწერა = NGC 11 ანდრომედეს თანავარსკვლავედში | ორიგინალური სახელი ={{lang-en|NGC 11}} | ეპოქა = [[J2000.0]] | ტიპი = Sa<ref name="ned" /> | ტიპი2 = უტოტო სპირალური გალაქტიკა | პირდაპირი აღვლენა = {{RA|00|08|42.5}}<ref name="ned" /> | დახრილობა = {{Dec|+37|26|52}}<ref name="ned" /> | გროვის ჯგუფი = | z = {{val|0.014640}}<ref name="ned" /> | ჰელიოცენტრული რადიალური სიჩქარე = {{val|4389|20|ul=კმ/წმ}}<ref name="ned" /> | გალაქტოცენტრული სიჩქარე = {{val|4576|21|ul=კმ/წმ}}<ref name="ned" /> | მანძილი = ∼{{mly|196|60.15 ± 4.24}}<ref name="ned" /> | ხილული ვარსკვლავიერი სიდიდე = 14.5<ref name=ned/> | ვარსკვლავები= | კუთხური ზომა = {{val|1.5|×|0.3|u=arcmin}}<ref name="ned" /> | ხილული ზომები =~{{kly|113|34.57}} | თანავარსკვლავედი = [[ანდრომედეს თანავარსკვლავედი]] | რადიუსი = | მასა = | აბსოლუტური ვარსკვლავიერი სიდიდე =–19.22<ref name="in-the-sky"/> | თვისებები = | აღმომჩენი = [[ედუარ სტეფანი]] | აღმოჩენის წელი = [[1881]] | სხვა აღნიშვნები = UGC 73, PGC 642, MCG+06-01-015 | ლოკაცია = <div style="position: relative">[[ფაილი:Andromeda_IAU.svg|280პქ]]<div style="position: absolute; left: 167px; top: 125px">[[ფაილი:Cercle_rouge_100%25.svg|20px]]</div></div> }} '''NGC 11''' — [[უტოტო სპირალური გალაქტიკა]] [[ანდრომედეს თანავარსკვლავედი|ანდრომედეს თანავარსკვლავედში]]. იგი [[დედამიწა|დედამიწიდან]] დაახლოებით {{mly|196|60.15 ± 4.24}}-ის მანძილზე მდებარეობს; მისი [[ხილული ვარსკვლავიერი სიდიდე]]ა 14.5, [[აბსოლუტური ვარსკვლავიერი სიდიდე]] — (–19.22); ხილული ზომებია დაახლოებით {{kly|113|34.57}}, კუთხური — {{val|1.5|×|0.3|u=arcmin}}; აღმოაჩინა ფრანგმა ასტრონომმა [[ედუარ სტეფანი|ედუარ სტეფანმა]] [[1881]] წელს. == იხილეთ აგრეთვე == * [[ახალი საერთო კატალოგი]] ==რესურსები ინტერნეტში== * {{WikiSky|NGC 11}} * {{cite simbad|title=NGC 11}} ==სქოლიო== {{Reflist|refs= <ref name=ned>{{cite web |title=NASA/IPAC Extragalactic Database |work=Results for NGC 0011 |url=https://ned.ipac.caltech.edu/byname?objname=NGC+11&hconst=67.8&omegam=0.308&omegav=0.692&wmap=4&corr_z=1 |access-date=2010-05-03}}</ref> <ref name="in-the-sky">[https://in-the-sky.org/data/object.php?id=NGC11 NGC11] — in-the-sky.org</ref> }} {{Ngc5}} {{ავტორიტეტული წყაროები}} [[კატეგორია:ანდრომედეს თანავარსკვლავედი]] [[კატეგორია:NGC-ის ობიექტები|NGC 0011]] [[კატეგორია:უტოტო სპირალური გალაქტიკები]] fuwjxn0w1f7hqz7s6by8gl7p96l57xc 0 920975 5564056 5561774 2026-10-23T12:59:08Z Surprizi 14671 /* რესურსები ინტერნეტში */ 5564056 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გალაქტიკა | სახელი = NGC 13 | სურათი = NGC_0013_SDSS.jpg | წარწერა = NGC 13 ანდრომედეს თანავარსკვლავედში | ორიგინალური სახელი ={{lang-en|NGC 13}} | ეპოქა = [[J2000.0]] | ტიპი = (R)Sab:<ref name="ned" /> | ტიპი2 = სპირალური გალაქტიკა | პირდაპირი აღვლენა = {{RA|00|08|47.7078}}<ref name="ned" /> | დახრილობა = {{Dec|+33|26|00.0}}<ref name="ned" /> | გროვის ჯგუფი = | z = {{val|0.016048|7.00}}<ref name="ned" /> | ჰელიოცენტრული რადიალური სიჩქარე = {{val|4811|2|ul=კმ/წმ}}<ref name="ned" /> | გალაქტოცენტრული სიჩქარე = {{val|4993|8|ul=კმ/წმ}}<ref name="ned" /> | მანძილი = ∼{{mly|215.8 ± 15.1|66.15 ± 4.64}}<ref name="ned" /> | ხილული ვარსკვლავიერი სიდიდე = 13.2<ref name="astrovalleyfield">[https://astrovalleyfield.com/AstronomieCompl/NGC%20et%20autres/WolfgangS/N0000.htm astrovalleyfield.com]</ref> | ვარსკვლავები= | კუთხური ზომა = {{val|2.3|×|0.6|u=arcmin}}<ref name="astrovalleyfield"/> | ხილული ზომები =~{{kly|146|44.71}} | თანავარსკვლავედი = [[ანდრომედეს თანავარსკვლავედი]] | რადიუსი = | მასა = | აბსოლუტური ვარსკვლავიერი სიდიდე =−19.87<ref name=InTheSky/> | თვისებები = | აღმომჩენი = [[უილიამ ჰერშელი]] | აღმოჩენის წელი = [[1790]] | სხვა აღნიშვნები = UGC 77, MCG +05-01-034, PGC 650, CGCG 498-081 | ლოკაცია = <div style="position: relative">[[ფაილი:Andromeda_IAU.svg|280პქ]]<div style="position: absolute; left: 170px; top: 145px">[[ფაილი:Cercle_rouge_100%25.svg|20px]]</div></div> }} '''NGC 13''' — [[სპირალური გალაქტიკა]] [[ანდრომედეს თანავარსკვლავედი|ანდრომედეს თანავარსკვლავედში]]. იგი [[დედამიწა|დედამიწიდან]] დაახლოებით {{mly|215.8 ± 15.1|66.15 ± 4.64}}-ის მანძილზე მდებარეობს; მისი [[ხილული ვარსკვლავიერი სიდიდე]]ა 13.2, [[აბსოლუტური ვარსკვლავიერი სიდიდე]] — (−19.87); ხილული ზომებია დაახლოებით {{kly|146|44.71}}, კუთხური — {{val|2.3|×|0.6|u=arcmin}}; აღმოაჩინა ინგლისელმა ასტრონომმა [[უილიამ ჰერშელი|უილიამ ჰერშელმა]] [[1790]] წელს. == იხილეთ აგრეთვე == * [[ახალი საერთო კატალოგი]] ==რესურსები ინტერნეტში== * {{WikiSky|NGC 13}} * {{cite simbad|title=NGC 13}} ==სქოლიო== {{Reflist|refs= <ref name=ned>{{cite web |title=NASA/IPAC Extragalactic Database |work=Results for NGC 0013 |url=https://ned.ipac.caltech.edu/byname?objname=NGC+13&hconst=67.8&omegam=0.308&omegav=0.692&wmap=4&corr_z=1 |access-date=2010-05-03}}</ref> <ref name=InTheSky>{{Cite web|url=https://in-the-sky.org/data/object.php?id=NGC13|title = The galaxy NGC 13}}</ref> }} {{Ngc5}} {{ავტორიტეტული წყაროები}} [[კატეგორია:ანდრომედეს თანავარსკვლავედი]] [[კატეგორია:NGC-ის ობიექტები|NGC 0013]] [[კატეგორია:სპირალური გალაქტიკები]] mnp4gov5j4xc5twbdvfef0gpj0r7vhk 0 921001 5564351 5563907 2026-10-23T22:10:29Z GiorgiXIII 62215 5564351 wikitext text/x-wiki {{მეტრო | სახელი = ჰონგ-კონგის მეტროპოლიტენი | ლოგო = [[ფაილი:MTR Shenzhen logo.svg|200პქ]] | ქვეყანა = {{HKG}} | ქალაქი = [[ჰონგ-კონგი]] | გახსნა = [[1 ოქტომბერი]] [[1979]] წ. | სიგრძე = 193,2 კმ (+ 35,2 კმ აეროექსპრესი<br /> და 36,2 კმ მეტროტრამი) | სადგურები = მეტროპოლიტენი: 99<br />მეტროტრამი: 68 | ხაზები = 10 (+ აეროექსპრესი<br /> და მეტროტრამის 12 ხაზი) | მგზავრები_დ = 4 823 000 (ნოემბერი 2023 წ.) | მგზავრები_წ = 1 586 646 000 (1 იანვარი 2024 წ.) | ხაზების სქემა = }} '''ჰონგ-კონგის მეტროპოლიტენი''' ({{lang-zh|t=港鐵|j}}, კანტ.: [[იუტპინი|Jyutping]]: ''gong²tit³''; {{lang-en|Mass Transit Railway}}, შემოკლ. ''MTR'') — საქალაქო ტრანსპორტის ხაზების ქსელი [[ჰონგ-კონგი|ჰონგ-კონგში]]. 2020 წლის მდგომარეობით მოითვლის [[მეტროპოლიტენი]]ს 193,2 კმ ლიანდაგს და 111 სადგურს, [[ხაზი აეროპორტი-ექსპრესი (ჰონგ-კონგი)|აეროპორტ-ექსპრესის ხაზს]] სიგრძით 35,2 კმ 5 სადგურით და [[მეტროტრამი]]ს ქსელს.<ref>{{წიგნი|სათაური=Business Overview|ადგილი=Hong Kong|გამომცემლობა=MTR Corporation Limited|წელი=ოქტომბერი 2019|pages=|allpages=|წყარო=http://www.mtr.com.hk/archive/corporate/en/publications/images/business_overview_e.pdf|ენა=en|ავტორი=|პასუხისმგებელი=|გამოცემა=|ფურცელი=6—7|ფურცლები=18|isbn=|archive-date=2016-03-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20160303212432/http://www.mtr.com.hk/archive/corporate/en/publications/images/business_overview_e.pdf}}</ref><ref name="tuenma1">{{Cite web|url=http://www.urbanrail.net/as/cn/hong/hong-kong.htm|title=UrbanRail.Net > Asia > HONG KONG Mass Transit Railway|publisher=www.urbanrail.net|access-date=2020-02-21|archive-date=2017-01-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20170105194947/http://www.urbanrail.net/as/cn/hong/hong-kong.htm|url-status=live}}</ref> 2000 წლიდან ჰონგ-კონგის მეტროპოლიტენს მართავს კომპანია [[MTR Corporation]]. მანამდე MTRC (MTR Corporation) მთლიანად ექვემდებარებოდა ჰონგ-კონგის მთავრობას. 2009 წლის პირველი ნახევრის მდგომარეობით, MTR-ს წილი, რომელიც მუშაობდა [[ფრანჩაიზინგი]]ს პრინციპით, სამგზავრო გადაზიდვების ბაზარზე შეადგენდა 42 %-ს, რამაც ის გახადა ყველაზე უფრო პოპულარული ტრანსპორტის სახეობა ჰონგ-კონგში. ყველა ხაზზე, ავტომატიზირებული [[ხაზი დისნეილენდი-რეზორტი|დისნეილენდი-რეზორტის ხაზის]] გარდა, მატარებლები იმართება მემანქანის მიერ. 1960-იან წლებში ჰონგ-კონგის მთავრობამ გადაწყვიტა კვლევის ჩატარება, რომლის მიზანიც [[ჰონგ-კონგის ეკონომიკა|ჰონგ-კონგის ეკონომიკის]] ზრდით გამოწვეული მზარდი მგზავრთნაკადის პრობლემის გადაჭრის გზების მოძიება იყო.<ref>Freeman, Fox, Wilbur Smith & Associates (1967). Hong Kong Mass Transport Study.</ref> მეტროპოლიტენის მშენებლობა დაიწყო კვლევების დამთავრებისთანავე, პირველი ხაზი გაიხსნა [[1979]] წელს. ჰონგ-კონგის მეტროპოლიტენი მალევე გახდა პოპულარული [[ჰონგ-კონგი]]ს მაცხოვრებელთა შორის და შემდეგი ხაზები აშენდა იმის გათვლით, რომ მოცული ყოფილიყო რაც შეიძლება მეტი ტერიტორია. == ადრეული განვითარებები (1960—2000) == === პირველი წინადადებები === [[სურათი:1970 MTR route map en.png|thumb|მეტროპოლიტენის პროექტი, 1970 წელი]] 1960-იან წლებში, ჰონგ-კონგის ეკონომიკის სწრაფ ზრდასთან დაკავშირებით, გაჩნდა გზებზე მზარდი სატრანსპორტო ნაკადის უზრუნველყოფის აუცილებლობა. ჰონგ-კონგის სატრანსპორტო სისტემის კვლევებს შეუდგა [[დიდი ბრიტანეთი|ბრიტანული]] საკონსულტაციო კომპანია „Freeman, Fox, Wilbur Smith & Associates“. მათი კვლევა დაფუძნებული იყო მოსახლეობის რაოდენობის ზრდის პროგნოზზე, რომელსაც 1986 წლისთვის უნდა მიეღწია 6 868 000 ადამიანამდე. [[1967]] წლის 1 სექტემბერს ანგარიშგება კვლევის ჩატარების თაობაზე გადაეცა ქალაქის ხელისუფლებას, ამ კვლევაში რეკომენდირებული იყო მეტროპოლიტენის ხაზების სისტემების მშენებლობა საერთო სიგრძით 64 კმ. ნავარაუდევი იყო, რომ ოთხი სარკინიგზო ხაზი — [[კუნტჰონის ხაზი]] ვესტერნ-მარკეტიდან მაიაუტჰონამდე, [[ჩჰიუნვანის ხაზი]] საადმირალოდან [[ჩჰიუნვანი|ჩჰიუნვანში]], [[აილენდის ხაზი]] კენედი-თაუნიდან [[ჩჰაივანი|ჩჰაივანში]] და ისტ-კოულუნის ხაზი ვოლიუჰანიდან [[ჩიმსაჩიოი]]ში — აშენდებოდა ექვს ეტაპად მიმდევრობით ჩაბარების ვადებში 1973 და 1984 წლების დეკემბრის თვეებს შორის პერიოდში. 1968 წლის 14 თებერვალს კვლევა გადაეცა განსახილველად ჰონგ-კონგის საკანონმდებლო ორგანოს. ამ კვლევაში წარმოდგენილი იყო ხაზებისა და სადგურების დეტალური მდებარეობა. 1966-1968 წლებში ახალი დემოგრაფიული მონაცემების მიღებისთანავე, ექსპერტებმა გადახედეს პირველი კვლევის რეზულტატს. ეხლა უკვე 1986 წლისთვის მოსალოდნელი მოსახლეობის რაოდენობა გახდა 1 მილიონზე მეტით ნაკლები და შეადგენდა 5 647 000 ადამიანს. აქედან გამომდინარე, დაგეგმილი სარკინიგზო სისტემის მასშტაბი შემცირდა. მცირე დამატებითი მოხსენება წარდგენილ იქნა 1968 წლის 22 მარტს, მცირე შესწორებები მასში შეტანილ იქნა ამავე წლის ივნისში. 1970 წელს ოთხი ხაზის სისტემის პროექტი აღწერილი იქნა ბრიტანელი ექსპერტების ახალ მოხსენებაში „''ჰონგ-კონგის საზოგადოებრივი გადაყვანები: დამატებითი კვლევები''“ (''Hong Kong Mass Transit: Further Studies'').<ref>Freeman, Fox, Wilbur Smith & Associates (1968). Hong Kong Mass Transport Study Supplementary Report</ref> პროექტის თანახმად, პირველად უნდა აშენებულიყო კუნტჰონის, ჩჰიუნვანის, აილენდის და ისტ-კოულუნის ხაზები. მაგრამ შემდგომში აშენებული ხაზები ნაწილობრივ განსხვავდებოდნენ „Freeman, Fox, Wilbur Smith & Associates“-ის პროექტისგან. 1972 წელს ჰონგ-კონგის ხელისუფლებამ მიიღეს გადაწყვეტილება მეტროპოლიტენის 20 კილომეტრიანი სისტემის მშენებლობის შესახებ. მოლაპარაკებები ოთხ მსხვილ სამშენებლო [[კონსორციუმი|კონსორციუმთან]] დაიწყო 1973 წელს. ხელისუფლება აპირებდა ტენდერის ჩატარებას მთლიან პროექტზე, ბრიტანული გეგმის საფუძველზე. [[იაპონია|იაპონურმა]] კონსორციუმმა სისტემის მშენებლობაზე შეთანხმებას ხელი მოაწერა 1974 წლის დასაწყისში, მაგრამ ამავე წლის დეკემბერში მან მასზე უარი თქვა 1973 წლის [[ნავთობის კრიზისი (1973 წელი)|ნავთობის კრიზისის]] საფრთხის გამო.<ref>[https://web.archive.org/web/20071007153839/http://www.theskytrain.net/hkmtr/Past_History.htm The Beginning of the Mass Transit System in Hong Kong/The History]</ref> === თავდაპირველი სისტემის ცვლილება === [[სურათი:MIS route map en.svg|thumb|თავდაპირველი მოდიფიცირებული სისტემის სქემა]] 1975 წლის დასაწყისში პროექტზე დასაკვირვებლად დაარსდა სამთავრობო ორგანიზაცია „Mass Transport Provisional Authority“. მან განაცხადა, რომ მეტროპოლიტენის ხაზის მთლიანი სიგრძე შემცირდებოდა 15,6 კმ-მდე (ეგრედ წოდებული „მოდიფიცირებული თავდაპირველი სისტემა“). მალე ჰონგ-კონგის მთავრობამ დააარსა [[MTR Corporation]] რკინიგზის საზოგადოებრივი ტრანსპორტის განვითარებისათვის და ექსპლოატაციისათვის, რომელმაც შეცვალა Mass Transport Provisional Authority. მოდიფიცირებული თავდაპირველი სისტემის მშენებლობა (დღეისათვის [[კუნტჰონის ხაზი|კუნტჰონისა]] და [[ჩჰიუნვანის ხაზი|ჩჰიუნვანის]] ხაზების ნაწილი) დაიწყო 1975 წლის ნოემბერში. ჩრდილოეთის მონაკვეთი დამთავრდა 1979 წლის 30 სექტემბერს და მეორე დღეს გაიხსნა. ამ მარშრუტზე მატარებლები დადიოდნენ სადგურ „სეკიპმეიდან“ სადგურ „კუნტჰონამდე“. მარშრუტი სადგურ „ჩიმსაჩიოიდან“ „სეკიპმეიმდე“ გაიხსნა 1979 წლის დეკემბერში. პირველი სადგურები დამუშავდა ჰონგ-კონგის მეტროპოლიტენის მთავარი არქიტექტორის როლანდ პაოლეტის (Roland Paoletti) ხელმძღვანელობის ქვეშ.<ref>[http://www.architecture.com/NewsAndPress/News/InternationalNews/Press/2002/HongKong-ACityOnTheMove.aspx/Hong Kong — A city on the move/RIBA]</ref> 1980 წელს [[ვიქტორია (უბე)|ვიქტორიას უბის]] ქვეშ გაიხსნა სარკინიგზო გვირაბი, რის შედეგადაც კუნტჰონის ხაზი გაგრძელდა სადგურ [[ცენტრალური (სადგური)|„ცენტრალურამდე“]], რომელიც მდებარეობს კუნძულ [[ჰონგ-კონგი (კუნძული)|ჰონგ-კონგზე]]. ხაზის გამტარუნარიანობის გასაუმჯობესებლად, მატარებელთა შემადგენლობა გაიზარდა ექვს ვაგონამდე. === ხაზების დაგრძელება === 1977 წელს მთავრობამ დაამტკიცა [[ჩჰიუნვანის ხაზი]]ს, მაშინ ცნობილი როგორც Tsuen Wan Extension-ის მშენებლობა. სამუშაოები დაიწყო 1978 წლის ნოემბერში. შედეგად MTR-სისტემა გაიზარდა 10,5 კმ-ით „პრინს-ედვარდ“ — „ჩჰიუნვანის“ აშენებული მონაკვეთისა ხარჯზე. ხაზმა მუშაობა დაიწყო 1982 წლის 10 მაისს. მშენებლობის საერთო ღირებულებამ შეადგინა (ინფლაციის გაუთვალისწინებლად) 4,1 მილიარდი [[ჰონგ-კონგის დოლარი|HK$]] (526 მილიონი [[ამერიკული დოლარი|US$]]).<ref name="autogenerated4">{{Cite web|url=http://www.theskytrain.net/hkmtr/Past_History.htm|title=HKMTIC Past -> The History|date=2009-09-18|publisher=web.archive.org|access-date=2020-02-15|archive-date=2009-09-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20090918230544/http://www.theskytrain.net/hkmtr/Past_History.htm|url-status=dead}}</ref> ჩჰიუნვანის ხაზზე სადგურებს „ჩჰიონსავანსა“ და „სამსიოიპოუს“ შორის იგეგმებოდა სადგურის მშენებლობა, მაგრამ ეს პროექტი განუხორციებელი დარჩა. 1982 წელს, ჩჰიუნვანის ხაზზე სადგურებს „ლაიკინსა“ და „ლაიჩიკოკს“ შორის აშენდა სადგური „მეიფუ“. როდესაც ჩჰიუნვანის ხაზმა დაიწყო თავისი მუშაობა, შეიცვალა [[კუნტჰონის ხაზი]]ს მარშრუტი: მონაკვეთი სადგურ „არგაილიდან“ სადგურ „ჩატერამდე“ (მოგვიანებით სადგურებს სახელი შეეცვალათ და ეხლა შესაბამისად ეწოდებათ „[[მონგ-კოკი (სადგური)|მონგ-კოკი]]“ და „ცენტრალური“) გახდა ჩჰიუნვანის ხაზის გაგრძელება, აქედან გამომდინარე, სადგური „ვატერლოო“ (მოგვიანებით სახელი შეეცვალა და დღეს ქვია „იაუმატეი“) გახდა კუნტჰონის ხაზის ბოლო სადგური, ხოლო სადგურები „პრინს-ედვარდი“ და „არგაილი“ გახდნენ გადასაჯდომები. ეს ცვლილებები გაკეთდა იმის გამო, რომ დამპროექტებლები ელოდნენ უფრო დიდ მგზავრთა ნაკადს ჩჰიუნვანის ხაზზე ვიდრე კუნტჰონის ხაზზე. ეს პროგნოზი აღმოჩნდა ზუსტი, საჭირო გახდა პირდაპირი შემოვლა [[ახალი ტერიტორიები]]ს ჩრდილო-დასავლეთიდან კუნძულ [[ჰონგ-კონგი (კუნძული)|ჰონგ-კონგზე]], ამ მიზეზით 1998 წელს გაეშვა [[ტუნჩჰუნის ხაზი]] „ლაიკინის“ გადასაჯდომი სადგურით.<ref name="autogenerated4" /> ჩჰიუნვანის ხაზზე დაგეგმილი იყო კიდევ ერთი ხაზის მშენებლობა, რომელიც განლაგდებოდა [[ჩჰიუნვანი]]ს რაიონში და წარმოადგენდა ძირითადი ხაზის განშტოებას, მაგრამ ეს პროექტი განუხორციებელი დარჩა, მიუხედავად იმისა, რომ სადგურის მშენებლობისთვის მიწა გამოიყო. 1980 წლის დეკემბერში ჰონგ-კონგის ხელისუფლებამ ოფიციალურად დაამტკიცა [[აილენდის ხაზი]]ს მშენებლობა. მშენებლობა დაიწყო 1981 წლის ოქტომბერში. 1985 წლის 31 მარტს აილენდის ხაზი გაიხსნა. ის ემსახურებოდა მონაკვეთს „ადმირალტისა“ და „ჩჰაივანის“ სადგურებს შორის. სადგურები „ადმირალტი“ და „ცენტრალური“ გახდნენ გადასაჯდომები ჩჰიუნვანის ხაზზე. ამას გარდა, მატარებელთა შემადგენლობა გაიზარდა რვა ვაგონამდე.<ref name=autogenerated4 /> 1986 წლის 23 მაისს, ერთი წლის დაგვიანებით, გაიხსნა აილენდის ხაზის მონაკვეთი „ადმირალტი“ — „სიონვანი“. 1984 წელს მთავრობამ დაამტკიცა [[ისტერნ-ჰარბორ-კროსინგი]]ს გვირაბის მშენებლობა, რომელშიც შერწყმულია ავტოგზა და მეტროპოლიტენის ხაზი. 1989 წლის 5 აგვისტოს კუნტჰონის ხაზი გაგრძელდა, მისი ლიანდაგი გადიოდა ვიქტორიას ყურეზე, სადგურ „ქუორი-ბეიმდე“, რომელიც გახდა გადასაჯდომი სადგური აილენდის ხაზზე. შუალედური სადგური „ლამტჰინი“ კუნტჰონის ხაზზე გაიხსნა 1989 წლის 1 ოქტომბერს.<ref name=autogenerated4 /> === კავშირი აეროპორტთან === [[სურათი:Airport Express Train.jpg|right|thumb|მატარებელი ხაზზე აეროპორტი-ექსპრესი 2005 წელს]] ჰონგ-კონგის [[ხაზი აეროპორტი-ექსპრესი (ჰონგ-კონგი)|აეროექსპრესმა]] და [[ტუნჩჰუნის ხაზი|ტუნჩჰუნის ხაზმა]] თავიანთი მუშაობა დაიწყეს 1998 წელს. [[ჰონგ-კონგის საერთაშორისო აეროპორტი]]ს მშენებლობის გადაწყვეტილება კუნძულ [[ჩჰეკლაპკოკი|ჩჰეკლაპკოკზე]], რომელსაც უნდა შეეცვალა აეროპორტი [[კაიტაკი]], რომელიც ვერ გაუმკლავდა მგზავრთა ნაკადს, მიღებული იქნა 1989 წლის ოქტომბერში.<ref>[http://home.netvigator.com/MTRC/The Airport Railway Project]</ref> ხელისუფლებამ მოიწვია [[MTR Corporation|MTRC]] (MTR Corporation), რათა მათ აეშენებინათ რკინიგზის ხაზი აეროპორტისკენ, რომელიც იმ დროს ცნობილი იყო სახელით „Lantau Airport Railway“. მშენებლობა დაიწყო 1994 წლის ნოემბერში. ახალი ხაზი შეტანილ იქნა ახალი აეროპორტის მშენებლობის ხარჯთაღრიცხვაში, რადგან ის საზოგადოებრივ ტრანსპორტთან კავშირის გარეშე ვერ იარსებებდა. მშენებლობაში ასევე ჩართული იყო MTRC, რომელიც ახალი სადგურების გეგმებს ადგენდა. დღეს, რკინიგზის ხაზი Lantau Airport Railway — მეტროპოლიტენის ორი ხაზია: [[ტუნჩჰუნის ხაზი|ტუნჩჰუნი]] და აეროპორტი-ექსპრესი. ტუნჩჰუნის ხაზი 1998 წლის 21 ივნისს ოფიციალურად გახსნა [[ჰონგ-კონგი]]ს აღმასრულებელი საბჭოს მეთაურმა [[დუნ ძიანჰუა]]მ ({{lang-en|Tung Chee Hwa}}, {{lang-zh|董建華}}), ხაზის მუშაობა დაიწყო მომდევნო დღეს. აეროპორტი-ექსპრესის ხაზი გაიხსნა 1998 წლის 6 ივლისს, ახალ საერთაშორისო აეროპორტთან ერთად.<ref name=autogenerated4 /> ავიარეისზე დარეგისტრირება შესაძლებელია სადგურებზე „ჰონგ-კონგი“ და „კოულუნი“. მებარგულეები მგზავრებს ეხმარებიან ბარგის მატარებლებიდან გადმოტანასა და მატარებლებში ატანაში. აეროექსპრესი — პოპულარობის მიხედვით [[ავტობუსი]]ს შემდეგ მეორე სატრანსპორტო საშუალებაა აეროპორტში. 2006 წელს სარკინიგზო ხაზმა გადაიყვანა მგზავრთა ნაკადის 23 % აეროპორტში და უკან. მაგრამ გადაყვანის ყველაზე უფრო დიდი პიკი მიღწეული იქნა 1999 წელს, მაშინ ხაზზე მოდიოდა მგზავრთა გადაყვანის 32 % აეროპორტსა და ქალაქს შორის.<ref>{{cite web|url=http://www.mtr.com.hk/eng/investrelation/2006frpt_e/F110.pdf|title=Annual Report 2006|pages=P.21|publisher=MTR Corporation Limited|date=2006|access-date=2007-07-18|format=PDF|archive-date=2007-08-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20070808014626/http://www.mtr.com.hk/eng/investrelation/2006frpt_e/F110.pdf|url-status=live}}</ref> == სისტემის გაფართოება (2000—2007) == === ჩიონკუანოუს ხაზი === [[სურათი:Po Lam Station.jpg|thumb|სადგური „პოულამი“ ჩიონკუანოუს ხაზზე]] კუნტჰონის ხაზის გაგრძელება ინიცირებული იყო [[კუორი-ბეი]]ს რაიონში საავტომობილო საცობებისა და მგზავრების მუდმივი ჩივილების გამო, რაც უკავშირდებოდა კუნძულ აილენდის ხაზსა და კუნტჰონის ხაზს შორის ხუთწუთიან გადაჯდომას. საცობების შესამცირებლად, კუნტჰონის ხაზი გააგრძელეს ჰონგ-კონგის კუნძულამდე, სადგურ „კუორი-ბეიდან“ სადგურ „ნორტ-პოინტამდე“ 4,2 კმ სიგრძის გვირაბის მეშვეობით. მშენებლობა დაიწყო 1997 წლის სექტემბერში და დამთავრდა 2001 წლის სექტემბერში. პროექტის ღირებულებამ შეადგინა 3 მილიარდი [[ჰონგ-კონგის დოლარი|HK$]] (385 მილიონი [[ამერიკული დოლარი|US$]]).<ref name=autogenerated4 /> [[ჩიონკუანოუს ხაზი]]ს მშენებლობა დამტკიცდა 1998 წლის 18 აგვისტოს. ხაზი უნდა მომსახურებოდა მოსახლეობით მჭიდროდ დასახლებულ რაიონებს. მშენებლობა დაიწყო 1999 წლის 24 აპრილს, ოფიციალური გახსნა შედგა 2002 წელს. ხაზი გადის [[ისტერნ-ჰარბორ-კროსინგი]]ს გვირაბში, რომლითაც ადრე გადიოდა კუნტჰონის ხაზის მარშრუტი მონაკვეთზე „ლამტჰინი“ — „ნორტ-პოინტი“. როდესაც ჩიონკუანოუს ხაზი გაიხსნა, კუნტჰონის ხაზის მარშრუტი გადაიწია ახალი ხაზისთვის ახლად აშენებული „[[ტიუ-კენგ-ლენგი (სადგური)|ტიუ-კენგ-ლენგის]]“ სადგურისკენ. მშენებლობის ხარჯები ნაწილობრივ დაფარა ჰონგ-კონგის ხელისუფლებამ და კერძო განაშენიანებელმა.<ref>{{cite web|url=http://www.theskytrain.net/hkmtr/Past_TKE.htm|archive-url=https://web.archive.org/web/20071007154014/http://www.theskytrain.net/hkmtr/Past_TKE.htm|archive-date=2007-10-07|title=Tseung Kwan O Extension |publisher=Hong Kong Mass Transit InfoCenter|date=2003-10-27|access-date=2007-03-08}}</ref> === დასავლეთის ხაზი === [[სურათი:MTR West Rail Line Train.jpg|thumb|SP1900-ის შემადგენლობა დასავლეთის ხაზზე, შემოსული სადგურზე]] ტუნჩჰუნის ხაზის მშენებლობის დროს დაგეგმილი იყო რკინიგზის კორიდორის მშენებლობა, რომელიც მოემსახურებოდა [[ახალი ტერიტორიები]]ს ჩრდილო-დასავლეთს. საკვანძო სადგურის გაფართოებისა და ორი დამატებითი ლიანდაგის მშენებლობისთვის საჭირო ფართობი, რათა „აეროექსპრესის“ მატარებლებს სადგურებს — „ოლიმპიკსა“ და „ლაიკინს“ შორის გაუჩერებლად მოძრაობა შეძლებოდათ, დარეზერვდა. პროექტი ითვალისწინებდა საკვანძო სადგურ „მეიფუს“ (მაშინ უკვე აშენებულს, მაგრამ მომუშავეს მხოლოდ ჩხიუნვანის ხაზზე) მოდერნიზაციას, რომელიც მოდიფიცირდა, რათა უზრუნველყო ქვეით მოსიარულეთა გადასასვლელი იმ დროს მშენებარე [[დასავლეთის ხაზი|დასავლეთის ხაზზე]]. სადგურ „ნამჩჰიონზე“ (გადასაჯდომი სადგური ტუნჩჰუნის ხაზზე), რომელიც ერთობლივად იმართებოდა MTRC-ის და [[Kowloon-Canton Railway Corporation|KCRC-ის]] (სახელმწიფო რკინიგზის კორპორაცია) მიერ, მიმდინარეობდა სამშენებლო სამუშაოები სადგურის ოთხჯერ გასაზრდელად, აშენდა ორი დამატებითი ლიანდაგი სიგრძით 4 კმ, რამაც საშუალება მისცა ტუნჩჰუნის ხაზის მატარებლებს გაჩერებულიყვნენ სადგურ „ნამჩჰიონზე“ და ხელი არ შეეშალათ აეროექსპრესის მატარებლებისთვის.<ref name="kcrworks">{{cite web|url=http://www.mtr.com.hk/eng/extensions/extensions_2.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20070311020715/http://www.mtr.com.hk/eng/extensions/extensions_2.html|archive-date=2007-03-11 |title=Recently Completed Projects|publisher=MTR Corporation Limited|access-date=2007-03-08}}</ref> სამუშაოები დამთავრდა ეტაპობრივად. სადგური „ნამჩჰიონი“ და მოდერნიზებული „მეიფუ“ გაიხსნა ერთდროულად დასავლეთის ხაზზთან ერთად 2003 წლის 20 დეკემბერს. დასავლეთის ხაზის სამხრეთი მონაკვეთი (Kowloon Southern Link) სადგურ „ნამჩჰიონიდან“ სადგურ „ისტ-ჩიმსაჩიოიმდე“ გაიხსნა 2009 წლის 16 აგვისტოს. === გადასაჯდომი სადგურები === [[სურათი:MTR multiple cross platform interchange.svg|thumb|სალიანდაგო განვითარება კროს-ბაქნურ სადგურებზე „ტიუ-კენგ-ლენგი“ და „იაუტჰონი“]] გადასაჯდომი სადგურები ჩხიუნვანისა და კუნტჰონის, აილენდისა და ჩიონკუანოუს, ასევე კუნტჰონისა და ჩიონკუანოუს ხაზებს შორის წარმოადგენს [[კროს-ბაქნური გადაჯდომა|კროს-ბაქნურს]], რომელზეც მგზავრი, რომელმაც დატოვა მატარებელი ბაქნის ერთ მხარეს, ჯდება მეორე ხაზის მატარებელში მეორე მხარეს. მაგალითად, როდესაც მგზავრი, რომელიც მიდის კუნტჰონის ხაზზე სადგურ „[[ტიუ-კენგ-ლენგი (სადგური)|ტიუ-კენგ-ლენგის]]“ მიმართულებით გადმოდის სადგურ „იაუტჰონზე“, რაც მას ბაქნის გადაკვეთით ჩონკუანოუს ხაზის სხვა მატარებელზე გადაჯდომის და საპირისპირო მიმართულებით გამგზავრების საშუალებას აძლევს, სადგურ „ნორტ-პოინტის“ ან სადგურების „[[ლოჰას-პარკი (სადგური)|ლოჰას-პარკის]]“ და „პოულამის“ მიმართულებით. გადასაჯდომი სადგურები მგზავრებისთვის გახდნენ უფრო მოხერხებულები. მოძრაობის ასეთი ორგანიზაცია მოქმედებს, როდესაც გადასაჯდომ კვანძში შედის ორი ბაქანი, რომელთაგან თითოეულზეც შემოდიან სხვადასხვა ხაზის მატარებლები, რომლებიც დაახლოებით ერთი მიმართულებით მოძრაობენ. სადგურებზე „კოულუნ-ტონგი“, „ცენტრალური“, „ჰონგ-კონგი“, „ნამჩჰიონი“, „მეიფუ“, „ტაივაი“ და „სანი-ბეი“ სხვა ტიპის გადასასვლელებია. ძირითადი სამუშაოები მიმართული იყო კუნტჰონისა და [[აღმოსავლეთის ხაზი|აღმოსავლეთის ხაზებს]] შორის გადასასვლელის გადატვირთულობის შემცირებაზე. სადგურ „კოულუნ-ტონგის“ მოდერნიზაცია დაიწყო 2001 წლის ივნისში. მზარდ მგზავრთნაკადთან გასამკლავებლად 2004 წლის 15 აპრილს გაიხსნა ახალი ქვეით მოსიარულეთა გადასასვლელი სამხრეთის ვესტიბიულთან სადგურ „კოულუნ-ტონგში“ და ახალი შესასვლელი.<ref name="kcrworks" /> სადგურ „ჩიმსაჩიოის“ მოდერნიზაცია გულისხმობდა თვითონ სადგურის და ვესტიბიულის რეკონსტრუქციას, რამაც გააადვილა „ისტ-ჩიმსაჩოიდან“ საფეხმავლო გადასასვლელით გადასვლა. ახალი შესასვლელები სადგურზე გაიხსნა 2004 წლის 19 სექტემბერს (Exit G) და 2004 წლის 30 მარტს (Exit F). === მაონსანის ხაზი === [[სურათი:MTR MOL (2).JPG|right|thumb|ვიადუკი მაონსანის ხაზზე]] [[მაონსანის ხაზი]] ააშენა სახელმწიფო კომპანია [[Kowloon-Canton Railway Corporation]]-მ იმისათვის, რომ იგი მომსახურებოდა მაონსანისა და სიტი-უანის საცხოვრებელ რაიონებს, მაგრამ MTRС-ც ასევე იქნა ხაზზე სამუშაოდ ჩართული. ხაზის დიდი ნაწილი გადის [[ვიადუკი|ვიადუკზე]] ([[გზაგამტარი]]), გარდა მონაკვეთისა, სადაც ხაზი კვეთავს № 2 გზატკეცილს. ხაზზე, მთელი დანარჩენი მეტროპოლიტენისგან განსხვავებით, მატარებლების მარჯვენამხრივი მოძრაობაა დაწესებულია იმისთვის, რომ მგზავრებისთვის ადვილი იყოს „ტაივაის“ სადგურზე მაონსანის ხაზიდან აღმოსავლეთის ხაზზე გადაჯდომა. === დისნეილენდ-რეზორტის ხაზი === [[სურათი:HK MTR DisneyResortLine Sunny Bay platform trains.JPG|thumb|მატარებელი დისნეილენდ-რეზორტის ხაზზე]] [[დისნეილენდ-რეზორტის ხაზი]], რომელსაც ადრე ''Penny’s Bay Rail Link'' ერქვა, უზრუნველყოფს სატრანსპორტო მომსახურებით [[დისნეილენდი (ჰონგ-კონგი)|ჰონგ-კონგის დისნეილენდს]], რომელიც გაიხსნა 2005 წლის 12 სექტემბერს. სადგური „სანი-ბეი“ [[ტუნჩჰუნის ხაზი|ტუნჩჰუნის ხაზზე]] გაიხსნა 2005 წლის 1 ივნისს. 3,5 კმ-ის სიგრძის ახალმა ხაზმა და სადგურმა [[დისნეილენდ-რეზორტი (სადგური)|„დისნეილენდ-რეზორტმა“]] პირველი მგზავრები მიიღო 2005 წლის 1 აგვისტოს. ხაზი წარმოადგენს ერთლიანდაგიან რკინიგზის ხაზს, რომელიც გადის თავის ორ ერთადერთ სადგურებს — „სანი-ბეისა“ და „დისნეილენდ-რეზორტს“ შორის. სადგურ დისნეილენდ-რეზორტის დიზაინი შესრულებულია ვიქტორიანულ სტილში, გაფორმებაში ასევე გამოყენებულია დისნეილენდის თემატიკა. ვაგონებში ფანჯრები და სახელურები შესრულებულია ფორმაში, რომელიც გვაგონებს [[მიკი მაუსი]]ს თავს, ხოლო ინტერიერს ალამაზებენ [[The Walt Disney Company|დისნეური]] გმირების [[ბრინჯაო]]ს სტატუეტები. დღეისათვის ხაზი მთლიანად ავტომატიზირებულია. მატარებლები დადიან მემანქანეების გარეშე ყოველ 4-10 წუთში.<ref name="disney">{{cite web|url=http://www.mtr.com.hk/eng/whatsnew/drllaunch/drllaunch_e.htm|archive-url=https://web.archive.org/web/20070310033007/http://www.mtr.com.hk/eng/whatsnew/drllaunch/drllaunch_e.htm|archive-date=2007-03-10|title=MTR Disneyland Resort Line|publisher=MTR Corporation Limited|access-date=2007-03-08}}</ref> === აეროპორტი-ექსპრესის ხაზის შემდგომი განვითარება === ახალი სადგური „აზია-უორლდ-ექსპო“ [[აეროპორტი-ექსპრესის ხაზი (ჰონგ-კონგი)|აეროპორტი-ექსპრესის ხაზზე]] ემსახურება ახალ საერთაშორისო საგამოფენო ცენტრს [[ჰონგ-კონგის საერთაშორისო აეროპორტი]]ს გვერდით, ცნობილს, როგორც AsiaWorld-Expo. სადგური გაიხსნა 2005 წლის 20 დეკემბერს საგამოფენო ცენტრთან ერთად. მზარდ მგზავრთა ნაკადთან გასამკლავებლად, აეროპორტი-ექსპრესის ხაზზე ექსპლოატაცია დაიწყო რვავაგონიანმა შემადგენლობებმა შვიდვაგონიანების ნაცვლად. დიდი გამოფენებისა და ღონისძიებების დროს ტუნჩჰუნის ხაზზე გამოყვანილები არიან დამატებითი შემადგენლობები.<ref name="mtrexpan">{{cite web|url=http://www.mtr.com.hk/eng/extensions/inprogress_hongkong_e.htm|archive-url=https://web.archive.org/web/20070308145301/http://www.mtr.com.hk/eng/extensions/inprogress_hongkong_e.htm|archive-date=2007-03-08|title=Projects in Progress (Hong Kong)|publisher=MTR Corporation Limited|access-date=2007-03-08}}</ref> === პრივატიზაცია და გაერთიანება === 2000 წლის 5 ოქტომბერს ჰონგ-კონგის [[MTR Corporation|MTRC-ის]] მეტროპოლიტენის ოპერატორი გახდა ჰონგ-კონგის პირველი სარკინიგზო კომპანია, რომელიც პრივატიზირებული იქნა, რამაც დაუდო სათავე სამთავრობო ფონდებიდან საზოგადოებრივი ტრანსპორტის დაფინანსების შეწყვეტის ინიციატივას. მანამდე MTRC-ის კოტირება ჰონგ-კონგის საფონდო ბირჟაზე იყო მთლიანად დამოკიდებული ხელისუფლებაზე. შეთავაზება ითვალისწინებდა იმ კომპანიის დაახლოებით ერთი მილიარდი აქციების გაყიდვას, რომელსაც ჰონგ-კონგში რეგისტრირებულ ყველა კომპანიებს შორის უდიდესი აქციონერთა ბაზა ჰქონდა. 2001 წლის ივნისში MTRC გადავიდა Hang Seng-ის საფონდო ინდექსში. MTRC-ს აქვს განაშენიანებული მიწის ნაკვეთები სადგურების გვერდზე, რაც მხოლოდ ავსებს რკინიგზის ისედაც წარმატებულ კომერციულ საქმიანობას. ბევრი სულ ახლახანს აშენებული სადგური ჩართული იქნა დიდ საცხოვრებელ რაიონებში ან სავაჭრო კომპლექსებში. მაგალითად, სადგური „ჩჰინი“ აშენდა MTRC-ს კუთვნილ სავაჭრო ცენტრ „მარიტაიმ-სკვერის“ (Maritime Square) და მსხვილი საცხოვრებელი რაიონის Tierra Verde-ს გვერდით. 2006 წლის 11 აპრილს MTRC-მ ხელი მოაწერა იურიდიულად არასავალდებულო შეთანხმებას ჰონგ-კონგის მთავრობასთან, რომელიც ფლობდა სარკინიგზო კორპორაციას Kowloon-Canton Railway Corporation (KCRC), MTRC-ის კუთვნილ შვიდი და კიდევ სამი ხაზის, ასევე KCRC-ის კუთვნილი ჩქაროსნული ტრამვაის სისტემების გაერთიანების შესახებ ჰონგ-კონგის მეტროპოლიტენის ერთიან სისტემაში, მიუხედავად KCRC-ის პერსონალის ძლიერი პროტესტებისა.<ref name="merger1">{{cite web|url=http://www.mtr.com.hk/eng/corporate/file_rep/PR-06-027a-E.pdf|title=MTR Corporation Signs Memorandum of Understanding with The Government on Terms of Proposed Rail Merger|publisher=MTR Corporation Limited|date=2006-04-11|access-date=2007-03-08|format=PDF|archive-date=2007-01-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20070125163133/http://www.mtr.com.hk/eng/corporate/file_rep/PR-06-027a-E.pdf|url-status=live}}</ref><ref name="merger2">{{cite web |url=http://www.kcrc.com/html/eng/archives/merger_update/press_release_merger_eng_.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20071201005718/http://www.kcrc.com/html/eng/archives/merger_update/press_release_merger_eng_.pdf |archive-date=2007-12-01 |title=KCRC welcomes Government's announcement on way forward for rail merger |publisher=Kowloon-Canton Railway Corporation |date=2006-04-11|access-date=2007-03-08|format=PDF}}</ref> კორპორაციის აქციონერებმა, რომლებიც არ ფლობდნენ აქციების საკონტროლო პაკეტს, 2007 წლის 9 ოქტომბრის რიგგარეშე საერთო კრებაზე ხმა მისცეს MTRC-ის გეგმას საკუთარ თავზე აეღოთ ჰონგ-კონგის მეტროპოლიტენის ოპერატორის როლი, ხოლო 2007 წლის 2 დეკემბერს დაიწყო ორი ხაზის მატარებლის მგზავრობის ღირებულების სისტემის გაერთიანება.<ref name = Mergerapprove>{{cite news|title = Rail merger proposal approved by shareholders (兩鐵合併獲股東表決通過)|lang = Traditional Chinese|publisher = Ming Pao Instant News|url = http://www.mpinews.com/htm/INews/20071009/gb21826c.htm|archive-url = https://web.archive.org/web/20071011201222/http://www.mpinews.com/htm/INews/20071009/gb21826c.htm|archive-date = 2007-10-11|date= 2007-10-09|access-date=2007-10-09}}</ref> 2007 წლის 2 დეკემბერს KCRC-მ თანხმობა მისცა 50 წლიან [[კონცესია]]ზე (რომელიც შესაძლებელია გაგრძელდეს) MTRC-სთან, ასე რომ მოხდა ორი კორპორაციის სატრანსპორტო სისტემების გაერთიანება MTRС-ის მართვის ქვეშ. ამასთან ერთად, MTRC-მ შეცვალა საკუთარი ჩინური დასახელება 地鐵有限公司 (Subway Limited Company) 香港鐵路有限公司-ზე (Hong Kong Railway Limited Company), მაგრამ ინგლისური დასახელება დარჩა უცვლელი. გაერთიანების შემდეგ, MTR-ს ქსელში ჩაირთო კიდევ სამი სარკინიგზო ხაზი: [[აღმოსავლეთის ხაზი]] (ყოფილი [[კოულუნ-კანტონის რკინიგზა]]), [[დასავლეთის ხაზი]] და [[მაონსანის ხაზი]], ასევე ჩქაროსნული ტრამვაის სისტემა. 2008 წლის 28 სექტემბერს ყველა საქალაქო ხაზების და მაონსანის, დასავლეთის და აღმოსავლეთის (ადრე KCRC-ის კუთვნილი) ხაზების სატარიფო ზონები გაერთიანდა. ეხლა მგზავრებს შეეძლოთ ჰონგ-კონგში ერთი ბილეთის საშუალებით გადაადგილებულიყვნენ ორი სხვადასხვა სარკინიგზო ქსელის დახმარებით, „ჩიმსაჩიოის“ და „ისტ-ჩიმსაჩიოის“ სადგურებს შორის გადაჯდომის გარდა, სადაც საჭიროა ორი ბილეთის ქონა. ბრუნვაში სტუდენტებისათვის ასევე ჩაშვებული იქნა „[[ოკტოპუსი (ბარათი)|ოკტოპუსის]]“ ფასდაკლების ბარათებიც. == გაერთიანებული სისტემა == KCRC-ის მიერ დაწყებულ პროექტებს 2007 წლიდან ახორციელებს კორპორაცია MTR. მაგალითად, ივარაუდებოდა, რომ პროექტი „Sha Tin to Central Link“, რომელიც დააკავშირებდა [[სატჰინი|სატჰინს]] სადგურ „ცენტრალურთან“, განავითარებს მხოლოდ კომპანია KCRC, რომელმაც ეს ხაზი დააპროექტა 2002 წელს, მაგრამ მოგვიანებით გადაწყდა, რომ მშენებლობის დამთავრების შემდეგ ხაზს მოემსახურებოდა MTRC.<ref name="merger1" /><ref name="merger2" /> ჰონგ-კონგის მეტროპოლიტენის გაერთიანების შემდეგ განხორციელდა არსებული სისტემების გაგრძელების ბევრი პროექტი. 2009 წელს [[ჩიონკუანოუს ხაზი]] დაგრძელდა ერთი „[[ლოჰას-პარკი (სადგური)|ლოჰას-პარკის]]“ სადგურით, რომელიც ემსახურება „ლოჰას-პარკის“ (LOHAS Park) საცხოვრებელ კომპლექს და განხორციელდა პროექტი „Kowloon Southern Link“ — დასავლეტის ხაზი დაგრძელდა სადგურ „ნამჩჰიონიდან“ სადგურ „ჰუნჰამამდე“ [[კოულუნი]]ს სამხრეთი სანაპიროს გასწვრივ, ამასთან მონაკვეთი „ჰუნჰამი“ — „ისტ-ჩიმსაჩიოი“ გადავიდა მის შემადგენლობაში აღმოსავლეთის ხაზიდან. 2014 წლის 28 დეკემბერს დასავლეთით დაგრძელდა [[აილენდის ხაზი]] სადგურამდე „კენედი-თაუნი“ ერთი შუალედური სადგურით. მეორე — „საიინპჰუნი“ — გაიხსნა 2015 წლის 29 მარტს. გაგრძელების სამუშაოები დაიწყო ჯერ კიდევ 2009 წლის აგვისტოში. წინადადება იმის შესახებ, რომ [[კუნტჰონის ხაზი]] (Kwun Tong line) გაგრძელებულიყო ვამპუ-გარდენის რაიონში, 2006 წლის აპრილში გაჩნდა და დამტკიცდა ხელისუფლების მიერ 2008 წლის მარტში, როგორც „Sha Тin to Central Link“-ის დიდი პროექტის ნაწილი, რასაც მხარი დაუჭირა კორპორაცია МTR-მ. სადგურები „ვამპუ“ და „ჰომანტჰინი“ გაიხსნა 2016 წლის 23 ოქტომბერს. 2016 წლის 28 დეკემბერს გაიხსნა [[საუტ-აილენდის ხაზი]] 5 სადგურით, რომელმაც შეაერთა [[სამხრეთის ოკრუგი (ჰონგ-კონგი)|სამხრეთის ოკრუგი]] სადგურ „საადმირალოსთან“, იმ მომენტისთვის მეტროპოლიტენის ქსელით მოუცველი ბოლო რაიონი. 2020 წლის 14 თებერვალს [[მაონსანის ხაზი]] დაგრძელდა სამი სადგურით პროექტ „Sha Тin to Central Link“-ის ჩარჩოში.<ref>{{Cite web|url=http://www.mtr.com.hk/en/customer/main/tuen-ma-line-phase-1.html|title=MTR > Tuen Ma Line Phase 1|publisher=www.mtr.com.hk|lang=en|access-date=2020-02-15|archive-date=2020-02-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20200215225122/http://www.mtr.com.hk/en/customer/main/tuen-ma-line-phase-1.html|url-status=dead}}</ref> == განვითარების პერსპექტივები == [[სურათი:FutureMTRNetworkAfterMerger.png|thumb|2022 წლამდე მეტროპოლიტენის განვითარების პერსპექტივების გეგმა]] 2020—2021 წლებში დაგეგმილია პროექტ „Sha Тin to Central Link“-ის დამთავრება: მაონსანის და დასავლეთის ხაზების შეერთება ერთ, სახელად ტჰიუნმის ხაზად (Tuen Ma line) და [[აღმოსავლეთის ხაზი]]ს დაგრძელება [[ვიქტორია (უბე)|ვიქტორიის უბის]] გავლით [[ჰონგ-კონგი (კუნძული)|ჰონგ-კონგის კუნძულზე]] „საადმირალოს“ სადგურამდე. ==რესურსები ინტერნეტში== {{Commons category|MTR Hong Kong}} * [http://mtr.com.hk/ ჰონგ-კონგის მეტროპოლიტენის] ოფიციალური საიტი.{{en}} * [http://traveltochina.ru/gonkong/sovetyi-turistu/metro.html Схема, время работы, стоимость проезда, хитрости Гонконгского метрополитена] * [http://www.mtr.com.hk/jplanner/flash_eng/index.php/ Схема Гонконгского метрополитена] * [http://www.mtr.com.hk/jplanner/chi/planner_index.php Информация об оплате проезда]{{zh}} * [https://web.archive.org/web/20090918202449/http://www.octopuscards.com/consumer/en/index.jsp Информация об Октопус-картах]{{en}} * [https://web.archive.org/web/20120426110216/http://nakartemira.ru/content/Transport-v-Gonkonge/ Рассказ пассажира] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:1979 წელი ტრანსპორტში]] [[კატეგორია:ჰონგ-კონგის ღირსშესანიშნაობები]] [[კატეგორია:ჰონგ-კონგის მეტროპოლიტენი]] [[კატეგორია:ჩინეთის მეტროპოლიტენები]] [[კატეგორია:1979 წელს აშენებული მეტროპოლიტენის ხაზები]] n7yyncjug0di9eceqijlrdt44wl33kf 0 921195 5564060 5563963 2026-10-23T13:00:07Z Surprizi 14671 /* რესურსები ინტერნეტში */ 5564060 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გალაქტიკა | სახელი = NGC 17 | სურათი = NGC_34_PanS.jpg | წარწერა = NGC 17 ვეშაპის თანავარსკვლავედში | ორიგინალური სახელი ={{lang-en|NGC 17}} | ეპოქა = [[J2000.0]] | ტიპი = Sc | ტიპი2 = სპირალური გალაქტიკა | პირდაპირი აღვლენა = {{RA|00|11|6.541}}<ref name="ned" /> | დახრილობა = {{Dec|-12|06|27.662}}<ref name="ned" /> | გროვის ჯგუფი = | z = {{val|0.019617|0.000007}}<ref name="ned" /> | ჰელიოცენტრული რადიალური სიჩქარე = {{val|6332|10|ul=კმ/წმ}}<ref name="ned" /> | გალაქტოცენტრული სიჩქარე = {{val|6492|12|ul=კმ/წმ}}<ref name="ned" /> | მანძილი = ∼{{mly|267|81.75 ± 5.73}}<ref name="ned" /> | ხილული ვარსკვლავიერი სიდიდე = 14.4<ref name="astrovalleyfield">[https://astrovalleyfield.com/AstronomieCompl/NGC%20et%20autres/WolfgangS/N0000.htm astrovalleyfield.com]</ref> | ვარსკვლავები= | კუთხური ზომა = {{val|2.1|×|0.8|u=arcmin}}<ref name="astrovalleyfield"/> | ხილული ზომები =~{{kly|177|54.38}} | თანავარსკვლავედი = [[ვეშაპის თანავარსკვლავედი]] | რადიუსი = | მასა = | აბსოლუტური ვარსკვლავიერი სიდიდე = | თვისებები = | აღმომჩენი = [[ლუის სვიფტი]] | აღმოჩენის წელი = [[1886]] | სხვა აღნიშვნები = NGC 34, Mrk 938, VV 850, PGC 781 | ლოკაცია = <div style="position: relative">[[ფაილი:Cetus_IAU.svg|280პქ]]<div style="position: absolute; left: 208px; top: 103px">[[ფაილი:Cercle_rouge_100%25.svg|20px]]</div></div> }} '''NGC 17''' (ასევე ცნობილი, როგორც '''NGC 34''') — [[სპირალური გალაქტიკა]] [[ვეშაპის თანავარსკვლავედი|ვეშაპის თანავარსკვლავედში]]. იგი [[დედამიწა|დედამიწიდან]] დაახლოებით {{mly|267|81.75 ± 5.73}}-ის მანძილზე მდებარეობს; მისი [[ხილული ვარსკვლავიერი სიდიდე]]ა 14.4; ხილული ზომებია დაახლოებით {{kly|177|54.38}}, კუთხური — {{val|2.1|×|0.8|u=arcmin}}; აღმოაჩინა ამერიკელმა ასტრონომმა [[ლუის სვიფტი|ლუის სვიფტმა]] [[1886]] წელს. ==ნომერი ახალ საერთო კატალოგში== NGC 17 და NGC 34 კატალოგში შეიყვანეს შესაბამისად ფრენკ მიულერმა და [[ლუის სვიფტი|ლუის სვიფტმა]] [[1886]] წელს. ორი მამაკაცის დაკვირვებებს შორის პოზიციონირების ნახევარი გრადუსის სხვაობამ განაპირობა ის, რომ როდესაც [[ჯონ ლუის ემილ დრეიერი|ჯონ დრეიერმა]] შექმნა [[ახალი საერთო კატალოგი]], მან ისინი ცალკეულ ობიექტებად ჩამოთვალა.<ref name="Seligman">{{cite web|title=New General Catalog Objects: NGC 1–49|url=http://cseligman.com/text/atlas/ngc0.htm#34|website=cseligman.com|access-date=6 January 2017}}</ref> [[1900]] წელს [[ჰერბერტ ჰაუ]]მ შენიშნა შეუსაბამობა; დრეიერმა ცვლილება შეიტანა NGC-ის მეორე გამოცემაში 1910 წელს.<ref>{{cite journal|last1=Dreyer|first1=J.L.E.|title=Second Index Catalogue of Nebulæ and Clusters of Stars, containing objects found in the years 1895 to 1907; with Notes and Corrections to the New General Catalogue and to the Index Catalogue for 1888–94.|journal=Memoirs of the Royal Astronomical Society|date=1910|volume=59|page=186|bibcode=1910MmRAS..59..105D}}</ref> == იხილეთ აგრეთვე == * [[ახალი საერთო კატალოგი]] ==რესურსები ინტერნეტში== * {{WikiSky|NGC 17}} * {{cite simbad|title=NGC 17}} ==სქოლიო== {{Reflist|refs= <ref name=ned>{{cite web |title=NASA/IPAC Extragalactic Database |work=Results for NGC 0017 |url=https://ned.ipac.caltech.edu/byname?objname=NGC+17&hconst=67.8&omegam=0.308&omegav=0.692&wmap=4&corr_z=1 |access-date=2010-05-03}}</ref> }} {{Ngc5}} {{ავტორიტეტული წყაროები}} [[კატეგორია:ვეშაპის თანავარსკვლავედი]] [[კატეგორია:NGC-ის ობიექტები|NGC 0017]] [[კატეგორია:სპირალური გალაქტიკები]] qe5ymjfqcvxx35n7slyrgirggfb5zar 0 921297 5564104 5563324 2026-10-23T15:27:07Z Tinatin kokhreidze55 178881 5564104 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პიროვნება | სიგანე = | სახელი = იზაბელ გულარტი | ფოტო =Cannes 2017 36.jpg | ფოტოს სიგანე =250 |წარწერა = გულარტი 2017 წელს | ალტ = | მშობლსახელი = | ენის კოდი = | დაბსახელი = | დაბთარიღი = [[23 ოქტომბერი]], [[1984]] | დაბადგილი = სან-კარლუსი, [[სან-პაულუს შტატი]], ბრაზილია | მოინათლა = | გაუჩინარების თარიღი = | გაუჩინარების ადგილი = | გაუჩინარების სტატუსი = | გარდთარიღი = | გარდადგილი = | გარდაცვალების მიზეზი = | სხეულის პოვნის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილის კოორდინატები = | ძეგლები = | რეზიდენცია = | სხვა სახელები = | ეროვნება = | მოქალაქეობა = | ეთნიკური წარმომავლობა =პორტუგალია, იტალია | ქვეშევრდომობა = | განათლება = | ალმა-მატერი = | მოღვაწეობა = | საქმიანობა =მოდელი | აქტიურობის წლები = | დამსაქმებელი = | ორგანიზაცია = | ხელფასი = | ქონება = | ცნობილია როგორც = | ცნობილი ნაშრომები = | სიმაღლე = 1.79 მ. | წონა = | წოდება = | წლები = | წინამორბედი = | მემკვიდრე = | პარტია = | მოძრაობა = | ოპონენტები = | რელიგია = | წაყენებული ბრალდება = | განაჩენი = | დანაშაულებრივი სტატუსი = | მეუღლეები = | პარტნიორები = | შვილები = | მამა = | დედა = | ნათესავები = | ჯილდოები = | მოსახმობი სიგნალი = | სუფთა მოგება = | სახელი1 = | მოდული1 = | სახელი2 = | მოდული2 = | სახელი3 = | მოდული3 = | სახელი4 = | მოდული4 = | სახელი5 = | მოდული5 = | სახელი6 = | მოდული6 = | სახელი7 = | მოდული7 = | საიტი = | ხელმოწერა = | ხელმოწერის ზომა = | ხელმოწერა ალტ = | შენიშვნები = }}'''მარია იზაბელ გულარტ დორადო''' (დ. [[23 ოქტომბერი]], [[1984]]) — [[ბრაზილიელი]] [[მოდელი (პროფესია)|მოდელი]]. იგი განსაკუთრებით ცნობილია იმით, რომ 2005-დან 2008 წლამდე Victoria's Secret-ის „ანგელოზი“ იყო და თანამშრომლობდა ჟურნალთან Sports Illustrated Swimsuit Issue და ბრენდთან Armani Exchange. ==ადრეული ცხოვრება და კარიერა== გულარტი დაიბადა სან-კარლუსში, [[სან-პაულუს შტატი|სან-პაულუს შტატში]]. მას პორტუგალიური და იტალიური წარმოშობა აქვს. ჰყავს ოთხი ძმა და ერთი და.<ref name = models>[http://models.com/model_culture/model_of_week/izabel/index.html Profile] at Models.com; retrieved on 16 May 2007.</ref> გულარტმა ერთხელ განაცხადა: „Victoria's Secret-ის ანგელოზად ყოფნისას ყველაზე რთული ის არის, რომ დედის მომზადებულ საჭმელსა და ჩემს სახლს, სადაც ჩემი ხუთი და-ძმა ცხოვრობს, ვშორდები“.<ref name="eonline">{{cite web| title=Behind the Scenes with a Victoria's Secret Angel|url=http://www.eonline.com/gossip/planetgossip/detail/index.jsp?uuid=b339a24b-47ef-4e98-a4d4-e1ae551fc3a8&sid=fd-hot4-txt|access-date=2007-12-16}}</ref> სკოლაში ყოფნის პერიოდი გულარტისთვის განსაკუთრებით რთული იყო თანატოლები მისი გამხდარი აღნაგობის გამო დასცინოდნენ და „ჟირაფსაც“ კი ეძახდნენ.<ref name="foxnews">{{cite news| url=http://www.foxnews.com/story/0,2933,314106,00.html|title=Victoria's Scarring Secrets: Teased for Being Too Skinny | work=Fox News |date=2007-11-30 |access-date=2007-12-16}}</ref> 14 წლის ასაკში, როდესაც დედასთან ერთად სურსათის საყიდლად იყო წასული, ერთ-ერთმა პარიკმახერმა ურჩია, მოდელი გამხდარიყო. იგი შტატის დედაქალაქ სან-პაულუში გადავიდა და სამოდელო კარიერა დაიწყო.<ref name = models /> ცოტა ხნის შემდეგ კარიერის განვითარების მიზნით საფრანგეთში გაემგზავრა. 2001 წლის აგვისტოში, 16 წლის ასაკში, გულარტი სან-პაულუში დაბრუნდა და სამოდელო სააგენტო Success-ს შეუერთდა. ბრაზილიურ მოდის ინდუსტრიაში მისი კარიერის განვითარებაში მნიშვნელოვანი წვლილი შეიტანა ნეი ალვეშმა, რომელიც ამჟამად Major Models Brazil-ის დირექტორია.<ref>[http://modelomania.wordpress.com/tag/ney-alves/ Modelomania — ყველაფერი მოდელების ცხოვრებაზე. მოძიებულია 2013 წლის 3 დეკემბერს.]</ref> ==სამოდელო კარიერა== პირველივე მოდის ჩვენებაზე გამოსვლისას გულარტს ტანსაცმლის უხერხული სიტუაცია შეემთხვა — მისი ზედა სამოსი გაიხსნა. ამ ინციდენტის შესახებ ბრაზილიის არაერთმა გაზეთმა დაწერა. საბოლოოდ მან ეს შემთხვევა წარსულს ჩააბარა და პოდიუმზე დაბრუნდა, რათა ისეთი ცნობილი დიზაინერების კოლექციები წარმოედგინა, როგორებიც არიან ალბერტა ფერეტი, ბილ ბლასი, [[Balenciaga]], Bottega Veneta, იზაბელ მარანი, [[Givenchy]], Altuzarra, ოსკარ დე ლა რენტა, ვალენტინო, Balmain, ჯილ სანდერი, [[Chanel]], მაიკლ კორსი, [[რალფ ლორენი]], ემილიო პუჩი, [[Dolce & Gabbana]], ემანუელ უნგარო, Loewe, [[რობერტო კავალი]] და [[სტელა მაკ-კარტნი]], სხვებთან ერთად.<ref name="askmen">"[http://www.askmen.com/women/models_300/371c_izabel_goulart.html იზაბელ გულარტის ბიოგრაფია]". askmen.com. მოძიებულია 2007 წლის 16 მაისს.</ref> გულარტს ასევე უმუშავია ბრენდებისთვის [[H&M]], Express, Neiman Marcus, [[Missoni]] და DSquared². 2005 წელს გულარტი ფრანგული Marie Claire-ის აპრილის ნომრისა და ბრაზილიური [[ვოგი (ჟურნალი)|ვოგი]]ს დეკემბრის ნომრის გარეკანზე გამოჩნდა.<ref>{{cite web |url= http://www.fashionmodeldirectory.com/models/izabel_goulart/ |title= Izabel Goulart |publisher= Fashion Model Directory}}</ref> იმავე წელს პირველად მიიღო მონაწილეობა Victoria's Secret-ის მოდების ჩვენებაში და კონტრაქტი გააფორმა, როგორც ბრენდის ერთ-ერთმა ანგელოზმა. Victoria's Secret-ის 2007 წლის მოდების ჩვენებამდე მან ჰოლივუდის „დიდების ხეივანში“ ვარსკვლავი მიიღო.<ref name=walkoffame>{{cite web|url=https://www.foxnews.com/story/pop-tarts-victorias-secret-angels-have-ugly-days-except-adriana-lima/ |title=Pop Tarts: Victoria's Secret Angels Have Ugly Days ... Except Adriana Lima |publisher=FoxNews.com |date=15 November 2007 |access-date=10 January 2014}}</ref> მიუხედავად იმისა, რომ მოგვიანებით Victoria's Secret-ის ანგელოზი აღარ ყოფილა, გულარტი 2005-დან 2016 წლამდე ამ ბრენდის ყველა მოდების ჩვენებაში მონაწილეობდა. 2008 წელს მან ამავე ბრენდის კიდევ ერთი მოდელი, [[ალესანდრა ამბროსიო]], A/X Armani Exchange-ის სახედ ჩაანაცვლა და ბრენდის სამი სეზონური სარეკლამო ბეჭდური კამპანიის მონაწილე გახდა.<ref>[http://models.com/models/izabel-goulart/10 Armani Exchange 08]. მოძიებულია 2014 წლის 16 იანვარს.</ref> 2010 წელს გულარტი მექსიკური GQ-ის ოქტომბრის ნომრისა და ბრაზილიური Vogue-ის გარეკანზე გამოჩნდა. მან ასევე მონაწილეობა მიიღო Avon-ის სარეკლამო კამპანიაში. იმავე წელს ჟურნალ Glamour-ის მექსიკურმა გამოცემამ იგი საუკეთესო საერთაშორისო ტოპმოდელად დაასახელა.<ref>{{Cite web |url=http://www.eluniversal.com.mx/estilos/67118.html |title=Top Glamour Awards 2010 |access-date=4 January 2014 |archive-date=7 September 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140907174323/http://www.eluniversal.com.mx/estilos/67118.html |url-status=dead }}</ref> 2011 წელს გულარტი Sports Illustrated Swimsuit Issue-ში გამოჩნდა. მისი ნახვა შეიძლებოდა Dolce & Gabbana-ს 2011 წლის გაზაფხული-ზაფხულის კამპანიაში, Givenchy-ს 2011 წლის შემოდგომის წინა სეზონის კამპანიაში, Yamamay-ს დაარსებიდან მეათე წლისთავისადმი მიძღვნილ კოლექციასა და DKNY Jeans-ის 2011 წლის შემოდგომა-ზამთრის კამპანიაში.<ref>[http://models.com/models/Izabel-Goulart იზაბელ გულარტი | Models.com-ის მონაცემთა ბაზა]</ref> იმავე წელს ჟურნალ FHM-ის მსოფლიოს 100 ყველაზე სექსუალური ქალის სიაში მე-100 ადგილი დაიკავა.<ref>[http://www.fhm.com/girls/100-sexiest-women-in-the-world-2011--the-top-ten-20100127 მსოფლიოს 100 ყველაზე სექსუალური ქალი — 2011], ჟურნალი FHM.</ref> იგი ასევე ჟურნალ Elle Brasil-ის ოთხი გარეკანიდან ერთ-ერთზე გამოჩნდა. 2012 წლის თებერვალში გულარტი დუშან რელჯინმა ჟურნალ Vogue-ის ესპანური გამოცემისთვის გადაიღო. იმავე წლის მოგვიანებით მარიო ტესტინომ იგი კვლავ Vogue-ის ესპანური გამოცემისთვის გადაიღო სარედაქციო ფოტოსესიაში, სახელწოდებით „Las majas“. ფოტოსესიაში ასევე მონაწილეობდნენ ალესანდრა ამბროსიო, დაუტცენ კრუსი, მირანდა კერი და იზაბელი ფონტანა. ნოემბერში ბრაზილიურმა ჟურნალმა Isto é Gente იგი „წლის მოდურ პერსონად“ აღიარა.<ref>{{Cite web |url=http://www.istoegente.com.br/noticias/especial/o-pulo-da-camaleoa/ |title=The Leap of Chameleon, Isto é Gente magazine. Retrieved 15 January 2014 |access-date=15 January 2014 |archive-date=16 January 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140116130800/http://www.istoegente.com.br/noticias/especial/o-pulo-da-camaleoa/ |url-status=dead }}</ref> 2012 წლის დეკემბერში კი ჟურნალ Glamour-ის ბრაზილიური გამოცემის გარეკანზე გამოჩნდა. 2013 წლის თებერვალში გულარტი Vogue-ის ბრაზილიური გამოცემის ოთხი ნომრიდან ერთ-ერთის გარეკანზე გამოჩნდა. მასთან ერთად გარეკანზე იყვნენ ბეტე ფრანკე, მაგდალენა ფრაკოვიაკი და მირტე მაასი. 2013 წლის შუა პერიოდში გულარტი MAC Cosmetics-ის Tropical Taboo-ს ხაზის სახე გახდა. ჟურნალ Vogue-ის ბრაზილიური გამოცემის ოქტომბრის ნომრისთვის ფოტოგრაფმა ზე ნუნესმა იგი გადაიღო სარედაქციო ფოტოსესიაში, სახელწოდებით „Olympiada Fashion“. იმავე წლის მოგვიანებით იგი Agua de Coco-ს სარეკლამო კამპანიაში მონაწილეობდა, რომელიც ბრენდის 2014 წლის გაზაფხული-ზაფხულის პლაჟის ტანსაცმლის კოლექციას უწევდა პოპულარიზაციას. 2013 წლის დეკემბერში იგი ჟურნალ GQ-ის პორტუგალიური გამოცემის გარეკანზე გამოჩნდა. იმავე წლის მაისში ჟურნალმა იგი „წლის საერთაშორისო ქალად“ დაასახელა.<ref>[http://gq.globo.com/Musa/noticia/2013/11/izabel-goulart-e-eleita-mulher-do-ano-pela-gq-de-portugal.html იზაბელ გულარტი GQ Portugal-მა წლის ქალად დაასახელა], GQ Brazil (2013 წლის 27 ნოემბერი). მოძიებულია 2013 წლის 5 დეკემბერს.</ref> ==საზოგადოებრივი იმიჯი== [[ფაილი:Cannes 2015 25.jpg|200px|მინი|მარჯვნივ|გულარტი 2015 წლის კინო ფესტივალზე]] Victoria's Secret-ის ანგელოზობის პერიოდში, 2007 წლის მაისში, ჟურნალმა [[People]] იგი მსოფლიოს 100 ყველაზე ლამაზ ადამიანს შორის დაასახელა.<ref>"[http://www.people.com/people/package/video/0,,20034523_20036555_20036614,00.html Victoria's Secret-ის მოდელები]", People. მოძიებულია 2014 წლის 13 იანვარს.</ref> ==პირადი ცხოვრება== გულარტი საუბრობს [[პორტუგალიური ენა|პორტუგალიურად]], [[ინგლისური ენა|ინგლისურად]] და [[ფრანგული ენა|ფრანგულად]].<ref>[https://www.gq.com/women/photos/201110/model-izabel-goulart-victorias-secret-interview#slide=7 მოდელის ქცევა: იზაბელ გულარტი — GQ.com] (2011 წლის 11 ოქტომბერი). მოძიებულია 2013 წლის 29 ნოემბერს.</ref> გულარტი საქველმოქმედო საქმიანობით არის დაკავებული. მისი უმცროს ძმას, გილერმეს, ერთი წლის ასაკში პირველი ტიპის დიაბეტი დაუდასტურდა.<ref name=diabetes>{{cite web|url=http://www.diabetesresearch.org/Newsroom/NewsReleases/DRIFoundation/IzabelGoulartServesasInternationalAmbassador.htm|title=Supermodel Izabel Goulart Parts With Diabetes Research Institute Foundation as International Ambassador|work=Diabetes Research Institute|date=2009-04-24|access-date=2009-12-18|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20091217061425/http://www.diabetesresearch.org/Newsroom/NewsReleases/DRIFoundation/IzabelGoulartServesasInternationalAmbassador.htm|archive-date=2009-12-17}}</ref> გულარტი ეხმარება მშობლიურ ბრაზილიაში მდებარე საავადმყოფოებს თანხების შეგროვებაში, რათა გაჭირვებულ ბავშვებს [[ინსულინი]] უფასოდ მიეწოდოთ. იგი აქტიურად თანამშრომლობს ასევე მაიამის უნივერსიტეტთან არსებულ დიაბეტის კვლევით ინსტიტუტთან (DRI), რომელიც ამ დაავადების განკურნებაზე ორიენტირებული კვლევების ერთ-ერთი აღიარებული ლიდერია. 2009 წელს გულარტი DRI-ის საერთაშორისო ელჩი გახდა და ამ როლის ფარგლებში ინსტიტუტის საქმიანობის პოპულარიზაციას ეწევა.<ref name=diabetes/> 2006 წელს<ref>{{cite news |title=Diva Izabel Goulart |url=https://caras.uol.com.br/fashion/diva-izabel-goulart.phtml |access-date=9 April 2019 |work=CARAS |date=1 November 2013 |language=pt}}</ref> მან ბრაზილიელ ბიზნესმენ მარსელო ჰ. ლ. და კოსტასთან ურთიერთობა დაიწყო. წყვილი 2009 წელს დაინიშნა, თუმცა რვაწლიანი ურთიერთობის შემდეგ ერთმანეთს დაშორდნენ.<ref>{{cite news |title=Izabel Goulart reata seu namoro com o empresário Marcelo Costa |url=https://caras.uol.com.br/datas-especiais/izabel-goulart-reata-namoro-com-empresario-marcelo-costa.phtml |access-date=9 April 2019 |work=CARAS |date=24 May 2012 |language=pt}}</ref><ref>{{cite news |title=Izabel Goulart mostra corpo incrível em dia de folga em Ibiza |url=https://revistaquem.globo.com/QUEM-News/noticia/2014/06/izabel-goulart-mostra-corpo-incrivel-em-dia-de-folga-em-ibiza.html |access-date=9 April 2019 |work=revistaquem.globo.com |date=24 June 2014}}</ref> 2015 წელს მან გერმანელ ფეხბურთელ [[კევინ ტრაპი|კევინ ტრაპთან]] დაიწყო ურთიერთობა. ტრაპი [[აინტრახტი ფრანკფურტი (საფეხბურთო კლუბი)|აინტრახტის „ფრანკფურტის“]] მეკარე იყო.<ref>{{cite news |title=Supermodel Izabel Goulart Is Engaged to Soccer Player Kevin Trapp: See Her Ring |url=https://www.yahoo.com/lifestyle/supermodel-izabel-goulart-engaged-soccer-160043834.html |access-date=13 September 2019 |issue=5 July 2018 |publisher=Yahoo! News}}</ref> 2018 წლის 5 ივლისს წყვილი დაინიშნა.<ref>[https://oglobo.globo.com/ela/gente/izabel-goulart-fica-noiva-de-kevin-trapp-goleiro-do-paris-saint-german-22853852 იზაბელ გულარტი კევინ ტრაპზე დაინიშნა (პორტუგალიურად)]</ref> ==აღსანიშნავი გამოჩენები== გულარტი გამოჩნდა სერიალ „Two and a Half Men“-ის ერთ-ერთ ეპიზოდში (მეოთხე სეზონის მეცხრე ეპიზოდი: „Corey's Been Dead for an Hour“).<ref name="imdb">"[http://imdb.com/title/tt0898835/fullcredits Two and a Half Men]". imdb.com. მოძიებულია 2007 წლის 25 ნოემბერს.</ref> მან სტუმრის როლი შეასრულა სერიალ „Entourage“-ის მესამე სეზონის მეცამეტე ეპიზოდში. მასთან ერთად მონაწილეობდა Victoria's Secret-ის კიდევ ერთი ანგელოზი ალესანდრა ამბროსიო. გულარტი 2016 წლის რიოს ზაფხულის ოლიმპიური თამაშების დახურვის ცერემონიის დასასრულს გამოჩნდა. ცერემონია ფოიერვერკითა და რიოს ერთ-ერთი ყველაზე ცნობილი ღონისძიების კარნავლისადმი მიძღვნილი წარმოდგენით დასრულდა, რომელმაც ბრაზილიური მუსიკისა და ცეკვის კულტურა წარმოაჩინა. 250-კაციან აღლუმს იზაბელ გულარტი და ქუჩის დამლაგებელი რენატუ სორიზუ მიუძღოდნენ. ფონად ჟღერდა კარნავალის ჰიმნი Cidade Maravilhosa.<ref name=bbc>{{cite news|title=Rio Olympics 2016: Spectacular closing ceremony as Olympic flag goes to Tokyo|url=https://www.bbc.co.uk/sport/olympics/37150572|access-date=22 August 2016|work=BBC Sport}}</ref> ==რესურსები ინტერნეტში== {{commons}} {{wikiquote}} * {{Official website}} * {{IMDb name}} * [http://models.com/model_culture/model_of_week/izabel/ Izabel Goulart featured as MODELS.com's Model of the Week] * [https://web.archive.org/web/20080905122044/http://www.askmen.com/celebs/women/models_300/371_izabel_goulart.html Izabel Goulart] profile at Askmen.com * [http://www.lianxio.com/2016/05/izabel-goulart-2016-amfar-new-york-gala.html Izabel Goulart] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181209194202/http://www.lianxio.com/2016/05/izabel-goulart-2016-amfar-new-york-gala.html |date=9 December 2018 }} – 2016 amfAR New York Gala in NYC ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{DEFAULTSORT:გულარტი, იზაბლ}} [[კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები]] [[კატეგორია:დაბადებული 23 ოქტომბერი]] [[კატეგორია:დაბადებული 1984]] [[კატეგორია:XXI საუკუნის ბრაზილიელები]] [[კატეგორია:მოდელები]] [[კატეგორია:პორტუგალიური წარმოშობის ადამიანები]] [[კატეგორია:ბრაზილიური წარმომავლობის ადამიანები]] 7pi1ht3wpzjv4d838xr1ihm4enpgrqf 0 921309 5564062 5562897 2026-10-23T13:00:40Z Surprizi 14671 /* რესურსები ინტერნეტში */ 5564062 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გალაქტიკა | სახელი = NGC 19 | სურათი = NGC_0019_SDSS.jpg | წარწერა = NGC 19 ანდრომედეს თანავარსკვლავედში | ორიგინალური სახელი ={{lang-en|NGC 19}} | ეპოქა = [[J2000.0]] | ტიპი = SB(r)bc, SBbc | ტიპი2 = სპირალური გალაქტიკა | პირდაპირი აღვლენა = {{RA|00|10|40.867}}<ref name="ned" /> | დახრილობა = {{Dec|32|58|58.633}}<ref name="ned" /> | გროვის ჯგუფი = | z = {{val|0.015971|0.000007}}<ref name="ned" /> | ჰელიოცენტრული რადიალური სიჩქარე = {{val|4788|2|ul=კმ/წმ}}<ref name="ned" /> | გალაქტოცენტრული სიჩქარე = {{val|4968|7|ul=კმ/წმ}}<ref name="ned" /> | მანძილი = ∼{{mly|215|65.85 ± 4.62}}<ref name="ned" /> | ხილული ვარსკვლავიერი სიდიდე = 13.3<ref name="astrovalleyfield">[https://astrovalleyfield.com/AstronomieCompl/NGC%20et%20autres/WolfgangS/N0000.htm astrovalleyfield.com]</ref> | ვარსკვლავები= | კუთხური ზომა = {{val|1.1|×|0.6|u=arcmin}}<ref name="astrovalleyfield"/> | ხილული ზომები =~{{kly|73.3|22.48}} | თანავარსკვლავედი = [[ანდრომედეს თანავარსკვლავედი]] | რადიუსი = | მასა = | აბსოლუტური ვარსკვლავიერი სიდიდე = –20.21<ref name="in-the-sky"/> | თვისებები = | აღმომჩენი = [[ლუის სვიფტი]] | აღმოჩენის წელი = [[1885]] | სხვა აღნიშვნები = IRAS 00080+3242, UGC 98, MCG +05-01-046, PGC 759, CGCG 499-065 | ლოკაცია = <div style="position: relative">[[ფაილი:Andromeda_IAU.svg|280პქ]]<div style="position: absolute; left: 168px; top: 143px">[[ფაილი:Cercle_rouge_100%25.svg|20px]]</div></div> }} '''NGC 19''' — [[სპირალური გალაქტიკა]] [[ანდრომედეს თანავარსკვლავედი|ანდრომედეს თანავარსკვლავედში]]. იგი [[დედამიწა|დედამიწიდან]] დაახლოებით {{mly|215|65.85 ± 4.62}}-ის მანძილზე მდებარეობს; მისი [[ხილული ვარსკვლავიერი სიდიდე]]ა 13.3, [[აბსოლუტური ვარსკვლავიერი სიდიდე]] — (–20.21); ხილული ზომებია დაახლოებით {{kly|73.3|22.48}}, კუთხური — {{val|1.1|×|0.6|u=arcmin}}; აღმოაჩინა ამერიკელმა ასტრონომმა [[ლუის სვიფტი|ლუის სვიფტმა]] [[1885]] წელს. == იხილეთ აგრეთვე == * [[ახალი საერთო კატალოგი]] ==რესურსები ინტერნეტში== * {{WikiSky|NGC 19}} * {{cite simbad|title=NGC 19}} ==სქოლიო== {{Reflist|refs= <ref name=ned>{{cite web |title=NASA/IPAC Extragalactic Database |work=Results for NGC 0019 |url=https://ned.ipac.caltech.edu/byname?objname=NGC+19&hconst=67.8&omegam=0.308&omegav=0.692&wmap=4&corr_z=1 |access-date=2010-05-03}}</ref> <ref name="in-the-sky">[https://in-the-sky.org/data/object.php?id=NGC19 NGC19] — in-the-sky.org</ref> }} {{Ngc5}} {{ავტორიტეტული წყაროები}} [[კატეგორია:ანდრომედეს თანავარსკვლავედი]] [[კატეგორია:NGC-ის ობიექტები|NGC 0019]] [[კატეგორია:სპირალური გალაქტიკები]] o2l9u3i4oait067l4s6p0h8s4yjjrxw 0 921317 5564063 5562895 2026-10-23T13:01:03Z Surprizi 14671 /* რესურსები ინტერნეტში */ 5564063 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გალაქტიკა | სახელი = NGC 21 | სურათი = NGC_0021_SDSS.jpg | წარწერა = NGC 21 ანდრომედეს თანავარსკვლავედში | ორიგინალური სახელი ={{lang-en|NGC 21}} | ეპოქა = [[J2000.0]] | ტიპი = SAB(s)bc?, SBbc | ტიპი2 = სპირალური გალაქტიკა | პირდაპირი აღვლენა = {{RA|00|10|46.9131}}<ref name="ned" /> | დახრილობა = {{Dec|33|21|9.814}}<ref name="ned" /> | გროვის ჯგუფი = | z = {{val|0.015894|0.000007}}<ref name="ned" /> | ჰელიოცენტრული რადიალური სიჩქარე = {{val|4765|2|ul=კმ/წმ}}<ref name="ned" /> | გალაქტოცენტრული სიჩქარე = {{val|4945|8|ul=კმ/წმ}}<ref name="ned" /> | მანძილი = ∼{{mly|214|65.52 ± 4.60}}<ref name="ned" /> | ხილული ვარსკვლავიერი სიდიდე = 12.7<ref name="astrovalleyfield">[https://astrovalleyfield.com/AstronomieCompl/NGC%20et%20autres/WolfgangS/N0000.htm astrovalleyfield.com]</ref> | ვარსკვლავები= | კუთხური ზომა = {{val|1.5|×|0.7|u=arcmin}}<ref name="astrovalleyfield"/> | ხილული ზომები =~{{kly|121|37.23}} | თანავარსკვლავედი = [[ანდრომედეს თანავარსკვლავედი]] | რადიუსი = | მასა = | აბსოლუტური ვარსკვლავიერი სიდიდე = –20.81<ref name="in-the-sky"/> | თვისებები = | აღმომჩენი = [[უილიამ ჰერშელი]] | აღმოჩენის წელი = [[1790]] | სხვა აღნიშვნები = IRAS 00082+3304, NGC 29, UGC 100, MCG +05-01-048, PGC 767, CGCG 499-066 | ლოკაცია = <div style="position: relative">[[ფაილი:Andromeda_IAU.svg|280პქ]]<div style="position: absolute; left: 168px; top: 143px">[[ფაილი:Cercle_rouge_100%25.svg|20px]]</div></div> }} '''NGC 21''' (ასევე ცნობილი, როგორც '''NGC 29''') — [[სპირალური გალაქტიკა]] [[ანდრომედეს თანავარსკვლავედი|ანდრომედეს თანავარსკვლავედში]]. იგი [[დედამიწა|დედამიწიდან]] დაახლოებით {{mly|214|65.52 ± 4.60}}-ის მანძილზე მდებარეობს; მისი [[ხილული ვარსკვლავიერი სიდიდე]]ა 12.7, [[აბსოლუტური ვარსკვლავიერი სიდიდე]] — (–20.81); ხილული ზომებია დაახლოებით {{kly|121|37.23}}, კუთხური — {{val|1.5|×|0.7|u=arcmin}}; აღმოაჩინა ინგლისელმა ასტრონომმა [[უილიამ ჰერშელი|უილიამ ჰერშელმა]] [[1790]] წელს. == იხილეთ აგრეთვე == * [[ახალი საერთო კატალოგი]] ==რესურსები ინტერნეტში== * {{WikiSky|NGC 21}} * {{cite simbad|title=NGC 21}} ==სქოლიო== {{Reflist|refs= <ref name=ned>{{cite web |title=NASA/IPAC Extragalactic Database |work=Results for NGC 0021 |url=https://ned.ipac.caltech.edu/byname?objname=NGC+21&hconst=67.8&omegam=0.308&omegav=0.692&wmap=4&corr_z=1 |access-date=2010-05-03}}</ref> <ref name="in-the-sky">[https://in-the-sky.org/data/object.php?id=NGC21 NGC21] — in-the-sky.org</ref> }} {{Ngc5}} {{ავტორიტეტული წყაროები}} [[კატეგორია:ანდრომედეს თანავარსკვლავედი]] [[კატეგორია:NGC-ის ობიექტები|NGC 0021]] [[კატეგორია:სპირალური გალაქტიკები]] afarpng4re1m8d6ospbhqbhndqvrjv0 0 921344 5564068 5562954 2026-10-23T13:02:40Z Surprizi 14671 /* რესურსები ინტერნეტში */ 5564068 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გალაქტიკა | სახელი = NGC 24 | სურათი = NGC_24_PanS.jpg | წარწერა = NGC 24 მოქანდაკის თანავარსკვლავედში | ორიგინალური სახელი ={{lang-en|NGC 24}} | ეპოქა = [[J2000.0]] | ტიპი = SA(s)c Sc SA(s)c? | ტიპი2 = სპირალური გალაქტიკა | პირდაპირი აღვლენა = {{RA|00|09|56.467}}<ref name="ned" /> | დახრილობა = {{Dec|24|57|47.588}}<ref name="ned" /> | გროვის ჯგუფი = | z = {{val|0.001848|0.000002}}<ref name="ned" /> | ჰელიოცენტრული რადიალური სიჩქარე = {{val|554|1|ul=კმ/წმ}}<ref name="ned" /> | გალაქტოცენტრული სიჩქარე = {{val|575|1|ul=კმ/წმ}}<ref name="ned" /> | მანძილი = ∼{{mly|25.9|7.952 ± 2.221}}<ref name="ned" /> | ხილული ვარსკვლავიერი სიდიდე = 11.6<ref name="astrovalleyfield">[https://astrovalleyfield.com/AstronomieCompl/NGC%20et%20autres/WolfgangS/N0000.htm astrovalleyfield.com]</ref> | ვარსკვლავები= | კუთხური ზომა = {{val|5.8|×|1.3|u=arcmin}}<ref name="astrovalleyfield"/> | ხილული ზომები =~{{kly|70.7|21.68}} | თანავარსკვლავედი = [[მოქანდაკის თანავარსკვლავედი]] | რადიუსი = | მასა = | აბსოლუტური ვარსკვლავიერი სიდიდე = –18.04<ref name="in-the-sky"/> | თვისებები = | აღმომჩენი = [[უილიამ ჰერშელი]] | აღმოჩენის წელი = [[1785]] | სხვა აღნიშვნები = UGCA 2, ESO 472-G016, MCG-04-01-018, ESO-LV 4720160, PGC 701, CGS 119 | ლოკაცია = <div style="position: relative">[[ფაილი:Sculptor_IAU.svg|280პქ]]<div style="position: absolute; left: 153px; top: 77px">[[ფაილი:Cercle_rouge_100%25.svg|20px]]</div></div> }} '''NGC 24''' — [[სპირალური გალაქტიკა]] [[მოქანდაკის თანავარსკვლავედი|მოქანდაკის თანავარსკვლავედში]]. იგი [[დედამიწა|დედამიწიდან]] დაახლოებით {{mly|25.9|7.952 ± 2.221}}-ის მანძილზე მდებარეობს; მისი [[ხილული ვარსკვლავიერი სიდიდე]]ა 11.6, [[აბსოლუტური ვარსკვლავიერი სიდიდე]] — (–18.04); ხილული ზომებია დაახლოებით {{kly|70.7|21.68}}, კუთხური — {{val|5.8|×|1.3|u=arcmin}}; აღმოაჩინა ინგლისელმა ასტრონომმა [[უილიამ ჰერშელი|უილიამ ჰერშელმა]] [[1785]] წელს. == იხილეთ აგრეთვე == * [[ახალი საერთო კატალოგი]] ==რესურსები ინტერნეტში== * {{WikiSky|NGC 24}} * {{cite simbad|title=NGC 24}} ==სქოლიო== {{Reflist|refs= <ref name=ned>{{cite web |title=NASA/IPAC Extragalactic Database |work=Results for NGC 0024 |url=https://ned.ipac.caltech.edu/byname?objname=NGC+24&hconst=67.8&omegam=0.308&omegav=0.692&wmap=4&corr_z=1 |access-date=2010-05-03}}</ref> <ref name="in-the-sky">[https://in-the-sky.org/data/object.php?id=NGC24 NGC24] — in-the-sky.org</ref> }} {{Ngc5}} {{ავტორიტეტული წყაროები}} [[კატეგორია:მოქანდაკის თანავარსკვლავედი]] [[კატეგორია:NGC-ის ობიექტები|NGC 0024]] [[კატეგორია:სპირალური გალაქტიკები]] 074e3xgu0hliu6n18edxrziiar03u58 0 921350 5564069 5562963 2026-10-23T13:02:53Z Surprizi 14671 /* რესურსები ინტერნეტში */ 5564069 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გალაქტიკა | სახელი = NGC 25 | სურათი = NGC_0007_DSS_04.jpg | წარწერა = NGC 25 ფენიქსის თანავარსკვლავედში | ორიგინალური სახელი ={{lang-en|NGC 25}} | ეპოქა = [[J2000.0]] | ტიპი = SAB0^- E/SB0 E/SB0? pec | ტიპი2 = ტოტიანი ლინზისებრი გალაქტიკა | პირდაპირი აღვლენა = {{RA|00|09|59.257}}<ref name="ned" /> | დახრილობა = {{Dec|57|01|14.891}}<ref name="ned" /> | გროვის ჯგუფი = | z = {{val|0.031572|0.000107}}<ref name="ned" /> | ჰელიოცენტრული რადიალური სიჩქარე = {{val|9465|32|ul=კმ/წმ}}<ref name="ned" /> | გალაქტოცენტრული სიჩქარე = {{val|9377|32|ul=კმ/წმ}}<ref name="ned" /> | მანძილი = ∼{{mly|448|137.30 ± 9.64}}<ref name="ned" /> | ხილული ვარსკვლავიერი სიდიდე = 13<ref name="astrovalleyfield">[https://astrovalleyfield.com/AstronomieCompl/NGC%20et%20autres/WolfgangS/N0000.htm astrovalleyfield.com]</ref> | ვარსკვლავები= | კუთხური ზომა = {{val|1.4|×|0.8|u=arcmin}}<ref name="astrovalleyfield"/> | ხილული ზომები =~{{kly|25.2|7.72}} | თანავარსკვლავედი = [[ფენიქსის თანავარსკვლავედი]] | რადიუსი = | მასა = | აბსოლუტური ვარსკვლავიერი სიდიდე = –14.36<ref name="in-the-sky"/> | თვისებები = | აღმომჩენი = [[ჯონ ჰერშელი]] | აღმოჩენის წელი = [[1834]] | სხვა აღნიშვნები = PGC 706 | ლოკაცია = <div style="position: relative">[[ფაილი:Phoenix_IAU.svg|280პქ]]<div style="position: absolute; left: 165px; top: 147px">[[ფაილი:Cercle_rouge_100%25.svg|20px]]</div></div> }} '''NGC 25''' — [[ტოტიანი ლინზისებრი გალაქტიკა]] [[ფენიქსის თანავარსკვლავედი|ფენიქსის თანავარსკვლავედში]]. იგი [[დედამიწა|დედამიწიდან]] დაახლოებით {{mly|448|137.30 ± 9.64}}-ის მანძილზე მდებარეობს; მისი [[ხილული ვარსკვლავიერი სიდიდე]]ა 13, [[აბსოლუტური ვარსკვლავიერი სიდიდე]] — (–14.36); ხილული ზომებია დაახლოებით {{kly|25.2|7.72}}, კუთხური — {{val|1.4|×|0.8|u=arcmin}}; აღმოაჩინა ბრიტანელმა ასტრონომმა [[ჯონ ჰერშელი|ჯონ ჰერშელმა]] [[1834]] წელს. == იხილეთ აგრეთვე == * [[ახალი საერთო კატალოგი]] ==რესურსები ინტერნეტში== * {{WikiSky|NGC 25}} * {{cite simbad|title=NGC 25}} ==სქოლიო== {{Reflist|refs= <ref name=ned>{{cite web |title=NASA/IPAC Extragalactic Database |work=Results for NGC 0025 |url=https://ned.ipac.caltech.edu/byname?objname=NGC+25&hconst=67.8&omegam=0.308&omegav=0.692&wmap=4&corr_z=1 |access-date=2010-05-03}}</ref> <ref name="in-the-sky">[https://in-the-sky.org/data/object.php?id=NGC25 NGC25] — in-the-sky.org</ref> }} {{Ngc5}} {{ავტორიტეტული წყაროები}} [[კატეგორია:ფენიქსის თანავარსკვლავედი]] [[კატეგორია:NGC-ის ობიექტები|NGC 0025]] [[კატეგორია:ტოტიანი ლინზისებრი გალაქტიკები]] t0wr6rv0a3a3q1qj3rty4f55s23dhlt 0 921414 5564071 5563241 2026-10-23T13:03:22Z Surprizi 14671 /* რესურსები ინტერნეტში */ 5564071 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გალაქტიკა | სახელი = NGC 27 | სურათი = NGC_0027_SDSS.jpg | წარწერა = NGC 27 ანდრომედეს თანავარსკვლავედში | ორიგინალური სახელი ={{lang-en|NGC 27}} | ეპოქა = [[J2000.0]] | ტიპი = S? Sb Sbc | ტიპი2 = სპირალური გალაქტიკა | პირდაპირი აღვლენა = {{RA|00|10|32.766}}<ref name="ned" /> | დახრილობა = {{Dec|28|59|46.496}}<ref name="ned" /> | გროვის ჯგუფი = | z = {{val|0.026181|0.000019}}<ref name="ned" /> | ჰელიოცენტრული რადიალური სიჩქარე = {{val|7849|6|ul=კმ/წმ}}<ref name="ned" /> | გალაქტოცენტრული სიჩქარე = | მანძილი = ∼{{mly|362|110.85 ± 7.77}}<ref name="ned" /> | ხილული ვარსკვლავიერი სიდიდე = 13.5<ref name="astrovalleyfield">[https://astrovalleyfield.com/AstronomieCompl/NGC%20et%20autres/WolfgangS/N0000.htm astrovalleyfield.com]</ref> | ვარსკვლავები= | კუთხური ზომა = {{val|1.2|×|0.5|u=arcmin}}<ref name="astrovalleyfield"/> | ხილული ზომები =~{{kly|134|41.02}} | თანავარსკვლავედი = [[ანდრომედეს თანავარსკვლავედი]] | რადიუსი = | მასა = | აბსოლუტური ვარსკვლავიერი სიდიდე = –20.44<ref name="in-the-sky"/> | თვისებები = | აღმომჩენი = [[ლუის სვიფტი]] | აღმოჩენის წელი = [[1884]] | სხვა აღნიშვნები = UGC 96, MCG +05-01-044, PGC 742 | ლოკაცია = <div style="position: relative">[[ფაილი:Andromeda_IAU.svg|280პქ]]<div style="position: absolute; left: 171px; top: 165px">[[ფაილი:Cercle_rouge_100%25.svg|20px]]</div></div> }} '''NGC 27''' — [[სპირალური გალაქტიკა]] [[ანდრომედეს თანავარსკვლავედი|ანდრომედეს თანავარსკვლავედში]]. იგი [[დედამიწა|დედამიწიდან]] დაახლოებით {{mly|362|110.85 ± 7.77}}-ის მანძილზე მდებარეობს; მისი [[ხილული ვარსკვლავიერი სიდიდე]]ა 13.5, [[აბსოლუტური ვარსკვლავიერი სიდიდე]] — (–20.44); ხილული ზომებია დაახლოებით {{kly|134|41.02}}, კუთხური — {{val|1.2|×|0.5|u=arcmin}}; აღმოაჩინა ამერიკელმა ასტრონომმა [[ლუის სვიფტი|ლუის სვიფტმა]] [[1884]] წელს. == იხილეთ აგრეთვე == * [[ახალი საერთო კატალოგი]] ==რესურსები ინტერნეტში== * {{WikiSky|NGC 27}} * {{cite simbad|title=NGC 27}} ==სქოლიო== {{Reflist|refs= <ref name=ned>{{cite web |title=NASA/IPAC Extragalactic Database |work=Results for NGC 0027 |url=https://ned.ipac.caltech.edu/byname?objname=NGC+27&hconst=67.8&omegam=0.308&omegav=0.692&wmap=4&corr_z=1 |access-date=2010-05-03}}</ref> <ref name="in-the-sky">[https://in-the-sky.org/data/object.php?id=NGC27 NGC27] — in-the-sky.org</ref> }} {{Ngc5}} {{ავტორიტეტული წყაროები}} [[კატეგორია:ანდრომედეს თანავარსკვლავედი]] [[კატეგორია:NGC-ის ობიექტები|NGC 0027]] [[კატეგორია:სპირალური გალაქტიკები]] tphnt3by138wzghw7t2lj1jr1c7yoij 0 921416 5564072 5563260 2026-10-23T13:03:38Z Surprizi 14671 /* რესურსები ინტერნეტში */ 5564072 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გალაქტიკა | სახელი = NGC 28 | სურათი = NGC_0028_DSS.jpg | წარწერა = NGC 28 ფენიქსის თანავარსკვლავედში | ორიგინალური სახელი ={{lang-en|NGC 28}} | ეპოქა = [[J2000.0]] | ტიპი = E1 E | ტიპი2 = ელიფსური გალაქტიკა | პირდაპირი აღვლენა = {{RA|00|10|25.236}}<ref name="ned" /> | დახრილობა = {{Dec|56|59|20.612}}<ref name="ned" /> | გროვის ჯგუფი = | z = {{val|0.032005|0.00013}}<ref name="ned" /> | ჰელიოცენტრული რადიალური სიჩქარე = {{val|9595|39|ul=კმ/წმ}}<ref name="ned" /> | გალაქტოცენტრული სიჩქარე = | მანძილი = ∼{{mly|454|139.21 ± 9.78}}<ref name="ned" /> | ხილული ვარსკვლავიერი სიდიდე = 13.8<ref name="astrovalleyfield">[https://astrovalleyfield.com/AstronomieCompl/NGC%20et%20autres/WolfgangS/N0000.htm astrovalleyfield.com]</ref> | ვარსკვლავები= | კუთხური ზომა = {{val|0.8|×|0.6|u=arcmin}}<ref name="astrovalleyfield"/> | ხილული ზომები =~{{kly|137|42.13}} | თანავარსკვლავედი = [[ფენიქსის თანავარსკვლავედი]] | რადიუსი = | მასა = | აბსოლუტური ვარსკვლავიერი სიდიდე = | თვისებები = | აღმომჩენი = [[ჯონ ჰერშელი]] | აღმოჩენის წელი = [[1834]] | სხვა აღნიშვნები = PGC 730 | ლოკაცია = <div style="position: relative">[[ფაილი:Phoenix_IAU.svg|280პქ]]<div style="position: absolute; left: 165px; top: 147px">[[ფაილი:Cercle_rouge_100%25.svg|20px]]</div></div> }} '''NGC 28''' — [[ელიფსური გალაქტიკა]] [[ფენიქსის თანავარსკვლავედი|ფენიქსის თანავარსკვლავედში]]. იგი [[დედამიწა|დედამიწიდან]] დაახლოებით {{mly|454|139.21 ± 9.78}}-ის მანძილზე მდებარეობს; მისი [[ხილული ვარსკვლავიერი სიდიდე]]ა 13.8; ხილული ზომებია დაახლოებით {{kly|137|42.13}}, კუთხური — {{val|0.8|×|0.6|u=arcmin}}; აღმოაჩინა ბრიტანელმა ასტრონომმა [[ჯონ ჰერშელი|ჯონ ჰერშელმა]] [[1834]] წელს. == იხილეთ აგრეთვე == * [[ახალი საერთო კატალოგი]] ==რესურსები ინტერნეტში== * {{WikiSky|NGC 28}} * {{cite simbad|title=NGC 28}} ==სქოლიო== {{Reflist|refs= <ref name=ned>{{cite web |title=NASA/IPAC Extragalactic Database |work=Results for NGC 0028 |url=https://ned.ipac.caltech.edu/byname?objname=NGC+28&hconst=67.8&omegam=0.308&omegav=0.692&wmap=4&corr_z=1 |access-date=2010-05-03}}</ref> }} {{Ngc5}} {{ავტორიტეტული წყაროები}} [[კატეგორია:ფენიქსის თანავარსკვლავედი]] [[კატეგორია:NGC-ის ობიექტები|NGC 0028]] [[კატეგორია:ელიფსური გალაქტიკები]] byyiimuh64sgmfuhyenegopopg4opt8 0 921420 5564065 5563262 2026-10-23T13:01:50Z Surprizi 14671 /* რესურსები ინტერნეტში */ 5564065 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გალაქტიკა | სახელი = NGC 31 | სურათი = NGC_0031_DSS.jpg | წარწერა = NGC 31 ფენიქსის თანავარსკვლავედში | ორიგინალური სახელი ={{lang-en|NGC 31}} | ეპოქა = [[J2000.0]] | ტიპი = SB(rs)cd Sc SAB(rs)cd | ტიპი2 = ტოტიანი სპირალური გალაქტიკა | პირდაპირი აღვლენა = {{RA|00|10|38.404}}<ref name="ned" /> | დახრილობა = {{Dec|56|59|11.379}}<ref name="ned" /> | გროვის ჯგუფი = | z = {{val|0.032025|0.00015}}<ref name="ned" /> | ჰელიოცენტრული რადიალური სიჩქარე = {{val|9601|45|ul=კმ/წმ}}<ref name="ned" /> | გალაქტოცენტრული სიჩქარე = | მანძილი = ∼{{mly|454|139.30 ± 9.80}}<ref name="ned" /> | ხილული ვარსკვლავიერი სიდიდე = 13.9<ref name="astrovalleyfield">[https://astrovalleyfield.com/AstronomieCompl/NGC%20et%20autres/WolfgangS/N0000.htm astrovalleyfield.com]</ref> | ვარსკვლავები= | კუთხური ზომა = {{val|1.3|×|0.7|u=arcmin}}<ref name="astrovalleyfield"/> | ხილული ზომები =~{{kly|199|60.89}} | თანავარსკვლავედი = [[ფენიქსის თანავარსკვლავედი]] | რადიუსი = | მასა = | აბსოლუტური ვარსკვლავიერი სიდიდე = | თვისებები = | აღმომჩენი = [[ჯონ ჰერშელი]] | აღმოჩენის წელი = [[1834]] | სხვა აღნიშვნები = PGC 751 | ლოკაცია = <div style="position: relative">[[ფაილი:Phoenix_IAU.svg|280პქ]]<div style="position: absolute; left: 165px; top: 147px">[[ფაილი:Cercle_rouge_100%25.svg|20px]]</div></div> }} '''NGC 31''' — [[ტოტიანი სპირალური გალაქტიკა]] [[ფენიქსის თანავარსკვლავედი|ფენიქსის თანავარსკვლავედში]]. იგი [[დედამიწა|დედამიწიდან]] დაახლოებით {{mly|454|139.30 ± 9.80}}-ის მანძილზე მდებარეობს; მისი [[ხილული ვარსკვლავიერი სიდიდე]]ა 13.9; ხილული ზომებია დაახლოებით {{kly|199|60.89}}, კუთხური — {{val|1.3|×|0.7|u=arcmin}}; აღმოაჩინა ბრიტანელმა ასტრონომმა [[ჯონ ჰერშელი|ჯონ ჰერშელმა]] [[1834]] წელს. == იხილეთ აგრეთვე == * [[ახალი საერთო კატალოგი]] ==რესურსები ინტერნეტში== * {{WikiSky|NGC 31}} * {{cite simbad|title=NGC 31}} ==სქოლიო== {{Reflist|refs= <ref name=ned>{{cite web |title=NASA/IPAC Extragalactic Database |work=Results for NGC 0031 |url=https://ned.ipac.caltech.edu/byname?objname=NGC+31&hconst=67.8&omegam=0.308&omegav=0.692&wmap=4&corr_z=1 |access-date=2010-05-03}}</ref> }} {{Ngc5}} {{ავტორიტეტული წყაროები}} [[კატეგორია:ფენიქსის თანავარსკვლავედი]] [[კატეგორია:NGC-ის ობიექტები|NGC 0031]] [[კატეგორია:ტოტიანი სპირალური გალაქტიკები]] 0klb4rjnsofasutph9ivxep7fsuhnzg 0 921591 5564160 5563930 2026-10-23T16:48:53Z ~2026-56720-52 188928 /* კარიერა */ 5564160 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პიროვნება | სიგანე = | სახელი = ჯენიფერ ლეიმი | ფოტო = | ფოტოს სიგანე = |წარწერა = ლეიმი 2026 წელს | ალტ = | მშობლსახელი = | ენის კოდი = | დაბსახელი = | დაბთარიღი = 1981 ან 1982 | დაბადგილი = | მოინათლა = | გაუჩინარების თარიღი = | გაუჩინარების ადგილი = | გაუჩინარების სტატუსი = | გარდთარიღი = | გარდადგილი = | გარდაცვალების მიზეზი = | სხეულის პოვნის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილის კოორდინატები = | ძეგლები = | რეზიდენცია = | სხვა სახელები = | ეროვნება = | მოქალაქეობა = | ეთნიკური წარმომავლობა = | ქვეშევრდომობა = | განათლება = უველსის უნივერსიტეტი | ალმა-მატერი = | მოღვაწეობა = | საქმიანობა = | აქტიურობის წლები = 2005 - დღემდე | დამსაქმებელი = | ორგანიზაცია = | ხელფასი = | ქონება = | ცნობილია როგორც = | ცნობილი ნაშრომები = | სიმაღლე = | წონა = | წოდება = | წლები = | წინამორბედი = | მემკვიდრე = | პარტია = | მოძრაობა = | ოპონენტები = | რელიგია = | წაყენებული ბრალდება = | განაჩენი = | დანაშაულებრივი სტატუსი = | მეუღლეები = | პარტნიორები = | შვილები = | მამა = | დედა = | ნათესავები = | ჯილდოები = | მოსახმობი სიგნალი = | სუფთა მოგება = | სახელი1 = | მოდული1 = | სახელი2 = | მოდული2 = | სახელი3 = | მოდული3 = | სახელი4 = | მოდული4 = | სახელი5 = | მოდული5 = | სახელი6 = | მოდული6 = | სახელი7 = | მოდული7 = | საიტი = | ხელმოწერა = | ხელმოწერის ზომა = | ხელმოწერა ალტ = | შენიშვნები = }} '''ჯენიფერ ლეიმი'''(დ. [[1981]] ან [[1982]] წელს)<ref name=InquirerMag>{{cite news |last=Rea |first=Steven |title=Jennifer Lame's hands all over 'Frances Ha' |url=https://www.newspapers.com/article/the-philadelphia-inquirer-jennifer-lame/143154004/ |access-date=March 11, 2024 |work=The Philadelphia Inquirer |date=May 24, 2013 |pages=W07 |language=en |quote=Lame, 31, has been passionate about film since she was a kid.}}</ref> —[[ამერიკელი]] [[მონტაჟი (კინო)|კინომონტაჟორი]]. ის ცნობილია თავისი ნამუშევრებით ფილმებში „Manchester by the Sea“, „Hereditary“, „Black Panther: Wakanda Forever“, ასევე ნოა ბაუმბახისა და კრისტოფერ ნოლანის ფილმებზე მუშაობით. 2024 წელს მან ნოლანის ფილმ „ოპენჰაიმერში“ შესრულებული სამუშაოსთვის ოსკარი მოიპოვა საუკეთესო მონტაჟისთვის. ის წარმოშობით ნარბერტიდან ([[პენსილვანია]]) არის და დაქორწინებულია კინოპროდიუსერ კრეიგ შილოვიჩზე. ==ადრეული ცხოვრება== ჯენიფერ ლეიმი დაიბადა 1981 ან 1982 წელს [[ფილადელფია|ფილადელფიაში]]. მამამისი, ტონი ლეიმი, The Philadelphia Inquirer-ისა და KYW-TV-ის ყოფილი თანამშრომელია. მან დაამთავრა ეპისკოპალური აკადემია (Episcopal Academy), ხოლო 2004 წელს დაამთავრა უესლიანის უნივერსიტეტი (Wesleyan University).<ref name=InquirerMag/><ref>{{cite news |last1=Plake |first1=Randi Alexandra |title=Lame '04 Discusses Film Editing Manchester by the Sea |url=https://newsletter.blogs.wesleyan.edu/2016/12/07/lame-manchester-by-the-sea/ |access-date=March 11, 2024 |work=The Wesleyan Connection |date=December 7, 2016}}</ref> ==კარიერა== ლეიმმა ფილმების მონტაჟი დაიწყო სურათით „Price Check“.<ref name="Career">{{cite web |url=https://www.provideocoalition.com/AOTC+Manchester |title='Art of the Cut' with Manchester by the Sea's Jennifer Lame |website=Pro Video Coalition |first=Steve |last=Hullfish |date=January 11, 2017 |access-date=September 12, 2019 |archive-date=January 12, 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170112183423/http://www.provideocoalition.com/AOTC+Manchester |url-status=dead }}</ref> ის გახდა ნოა ბაუმბახის ფილმების მუდმივი თანამშრომელი, მათ შორის: „Frances Ha“,<ref name="Inquirer">{{cite web |url=https://www.inquirer.com/philly/blogs/entertainment/movies/Jennifer-Lames-hands-all-over-Frances-Ha--.html |title=Jennifer Lame's hands all over 'Frances Ha' |website=[[The Philadelphia Inquirer]] |first=Steven |last=Rea |date=May 22, 2013 |access-date=September 12, 2019}}</ref> „While We're Young“,<ref name="WWY">{{cite web |url=https://moviefail.com/while-were-young/ |title=Movie Review: While We're Young |website=Movie Fail |date=May 28, 2015 |first=Nathan |last=Frontiero |access-date=September 12, 2019}}</ref> „Mistress America“,<ref name="MA">{{cite web |url=https://variety.com/2015/film/festivals/sundance-film-review-mistress-america-1201414298/ |title=Film Review: 'Mistress America' |website=[[Variety (magazine)|Variety]] |first=Scott |last=Foundas |date=January 25, 2015 |access-date=September 12, 2019}}</ref> „The Meyerowitz Stories“ <ref name="TMS">{{cite web |url=https://www.hollywoodreporter.com/review/meyerowitz-stories-review-1005940 |title='The Meyerowitz Stories (New and Selected)': Film Review |website=[[The Hollywood Reporter]] |first=Todd |last=McCarthy |date=May 21, 2017 |access-date=September 12, 2019}}</ref> და „Marriage Story“.<ref name="MS">{{cite web |url=https://variety.com/2019/film/reviews/marriage-story-review-adam-driver-scarlett-johansson-1203317834/ |title=Venice Film Review: 'Marriage Story' |first=Owen |last=Gleiberman |website=[[Variety (magazine)|Variety]] |date=August 29, 2019 |access-date=September 12, 2019}}</ref> მან ასევე დაამონტაჟა ფილმები: „Paper Towns“,<ref name="PT">{{cite web |url=https://www.screendaily.com/reviews/paper-towns-review/5090069.article |title='Paper Towns': Review |website=[[Screen Daily]] |first=Tim |last=Grierson |date=July 4, 2015 |access-date=September 12, 2019}}</ref> „Manchester by the Sea“,<ref name="MBTS">{{cite web |url=https://www.indiewire.com/2016/11/manchester-by-the-sea-editor-jennifer-lame-kenneth-lonergan-1201746612/ |title='Manchester By the Sea': How Editor Jennifer Lame Shaped Kenneth Longeran's Film |website=[[IndieWire]] |first=Kate |last=Erbland |date=Nov 17, 2016 |access-date=September 12, 2019}}</ref> „Tyrel“,,<ref name="Variety">{{cite web |url=https://variety.com/2018/film/reviews/tyrel-review-1202671481/ |title=Film Review: 'Tyrel' |website=[[Variety (magazine)|Variety]] |first=Dennis |last=Harvey |date=January 21, 2018 |access-date=September 12, 2019}}</ref> „Hereditar“,„Midsommar“,,<ref name="ScreenCrush">{{cite web |url=https://screencrush.com/midsommar-review/ |title='Midsommar' Review: The Horrors of Relationships, And Also Bizarre Pagan Rituals |website=[[ScreenCrush]] |first=Matt |last=Singer |date=June 25, 2019 |access-date=September 12, 2019}}</ref> „Tenet“,<ref>{{cite web |url=https://collider.com/tenet-christopher-nolan-editor-jennifer-lame/ |title=Christopher Nolan Warned 'Tenet' Editor It Might Be "The Hardest Movie Ever" to Cut |website=[[Collider (website)|Collider]] |last=Lawrence |first=Gregory |date=August 10, 2020 |access-date=August 10, 2020}}</ref> „Black Panther: Wakanda Forever“<ref name="BPWF">{{Cite web |last=Nebens |first=Richard |date=2022-09-27 |title=New Black Panther: Wakanda Forever Standee Celebrates 9 Main Characters |url=https://thedirect.com/article/black-panther-wakanda-forever-main-characters |access-date=2022-09-30 |website=The Direct |language=en}}</ref> და „Oppenheimer“.<ref>{{cite magazine |last1=Alter |first1=Charlotte |title='Oppenheimer' Film Editor Jennifer Lame on Working With Chris Nolan |url=https://time.com/collection/person-of-the-week-podcast/6878259/jennifer-lame-interview-person-of-the-week/ |access-date=March 14, 2024 |magazine=Time |date=March 8, 2024 |language=en}}</ref> თავისი პირველი [[ოსკარი|ოსკარის]] მოპოვებამდე ცოტა ხნით ადრე, ჟურნალ“Time”-მა ის „Person of the Week“ დაასახელა, როგორც გამოჩენილი ქალი-მონტაჟორი. 2025 წელს მან იმუშავა მონტაჟორად 1939 წლის ფილმის, „The Wizard of Oz“ „იმერსიულ“ ვერსიაზე ლას-ვეგასის Sphere-ისთვის.<ref>{{cite web | title='The Wizard of Oz' to Screen at the Sphere as a 'Fully Immersive Experience' | date=April 4, 2025 | url=https://variety.com/2025/film/news/the-wizard-of-oz-sphere-immersive-experience-1236359827/ }}</ref> ==რესურსები ინტერნეტში== *{{IMDb name|2352780}} ==სქოლიო== <references /> {{DEFAULTSORT:ლეიმი,ჯენიფერ}} [[კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები]] [[კატეგორია:დაბადებული 1981]] [[კატეგორია:დაბადებული 1982]] [[კატეგორია:XXI საუკუნის ამერიკელი ქალები]] 5q0k3iuxlmrdipfab7zv901165rkqp7 5564361 5564160 2026-10-23T22:45:05Z ToprakBot 172403 სხვადასხვა სქოლიო შესწორებები 5564361 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პიროვნება | სიგანე = | სახელი = ჯენიფერ ლეიმი | ფოტო = | ფოტოს სიგანე = |წარწერა = ლეიმი 2026 წელს | ალტ = | მშობლსახელი = | ენის კოდი = | დაბსახელი = | დაბთარიღი = 1981 ან 1982 | დაბადგილი = | მოინათლა = | გაუჩინარების თარიღი = | გაუჩინარების ადგილი = | გაუჩინარების სტატუსი = | გარდთარიღი = | გარდადგილი = | გარდაცვალების მიზეზი = | სხეულის პოვნის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილის კოორდინატები = | ძეგლები = | რეზიდენცია = | სხვა სახელები = | ეროვნება = | მოქალაქეობა = | ეთნიკური წარმომავლობა = | ქვეშევრდომობა = | განათლება = უველსის უნივერსიტეტი | ალმა-მატერი = | მოღვაწეობა = | საქმიანობა = | აქტიურობის წლები = 2005 - დღემდე | დამსაქმებელი = | ორგანიზაცია = | ხელფასი = | ქონება = | ცნობილია როგორც = | ცნობილი ნაშრომები = | სიმაღლე = | წონა = | წოდება = | წლები = | წინამორბედი = | მემკვიდრე = | პარტია = | მოძრაობა = | ოპონენტები = | რელიგია = | წაყენებული ბრალდება = | განაჩენი = | დანაშაულებრივი სტატუსი = | მეუღლეები = | პარტნიორები = | შვილები = | მამა = | დედა = | ნათესავები = | ჯილდოები = | მოსახმობი სიგნალი = | სუფთა მოგება = | სახელი1 = | მოდული1 = | სახელი2 = | მოდული2 = | სახელი3 = | მოდული3 = | სახელი4 = | მოდული4 = | სახელი5 = | მოდული5 = | სახელი6 = | მოდული6 = | სახელი7 = | მოდული7 = | საიტი = | ხელმოწერა = | ხელმოწერის ზომა = | ხელმოწერა ალტ = | შენიშვნები = }} '''ჯენიფერ ლეიმი'''(დ. [[1981]] ან [[1982]] წელს)<ref name=InquirerMag>{{cite news |last=Rea |first=Steven |title=Jennifer Lame's hands all over 'Frances Ha' |url=https://www.newspapers.com/article/the-philadelphia-inquirer-jennifer-lame/143154004/ |access-date=March 11, 2024 |work=The Philadelphia Inquirer |date=May 24, 2013 |pages=W07 |language=en |quote=Lame, 31, has been passionate about film since she was a kid.}}</ref> —[[ამერიკელი]] [[მონტაჟი (კინო)|კინომონტაჟორი]]. ის ცნობილია თავისი ნამუშევრებით ფილმებში „Manchester by the Sea“, „Hereditary“, „Black Panther: Wakanda Forever“, ასევე ნოა ბაუმბახისა და კრისტოფერ ნოლანის ფილმებზე მუშაობით. 2024 წელს მან ნოლანის ფილმ „ოპენჰაიმერში“ შესრულებული სამუშაოსთვის ოსკარი მოიპოვა საუკეთესო მონტაჟისთვის. ის წარმოშობით ნარბერტიდან ([[პენსილვანია]]) არის და დაქორწინებულია კინოპროდიუსერ კრეიგ შილოვიჩზე. ==ადრეული ცხოვრება== ჯენიფერ ლეიმი დაიბადა 1981 ან 1982 წელს [[ფილადელფია|ფილადელფიაში]]. მამამისი, ტონი ლეიმი, The Philadelphia Inquirer-ისა და KYW-TV-ის ყოფილი თანამშრომელია. მან დაამთავრა ეპისკოპალური აკადემია (Episcopal Academy), ხოლო 2004 წელს დაამთავრა უესლიანის უნივერსიტეტი (Wesleyan University).<ref name=InquirerMag/><ref>{{cite news |last1=Plake |first1=Randi Alexandra |title=Lame '04 Discusses Film Editing Manchester by the Sea |url=https://newsletter.blogs.wesleyan.edu/2016/12/07/lame-manchester-by-the-sea/ |access-date=March 11, 2024 |work=The Wesleyan Connection |date=December 7, 2016}}</ref> ==კარიერა== ლეიმმა ფილმების მონტაჟი დაიწყო სურათით „Price Check“.<ref name="Career">{{cite web |url=https://www.provideocoalition.com/AOTC+Manchester |title='Art of the Cut' with Manchester by the Sea's Jennifer Lame |website=Pro Video Coalition |first=Steve |last=Hullfish |date=January 11, 2017 |access-date=September 12, 2019 |archive-date=January 12, 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170112183423/http://www.provideocoalition.com/AOTC+Manchester |url-status=dead }}</ref> ის გახდა ნოა ბაუმბახის ფილმების მუდმივი თანამშრომელი, მათ შორის: „Frances Ha“,<ref name="Inquirer">{{cite web |url=https://www.inquirer.com/philly/blogs/entertainment/movies/Jennifer-Lames-hands-all-over-Frances-Ha--.html |title=Jennifer Lame's hands all over 'Frances Ha' |website=[[The Philadelphia Inquirer]] |first=Steven |last=Rea |date=May 22, 2013 |access-date=September 12, 2019}}</ref> „While We're Young“,<ref name="WWY">{{cite web |url=https://moviefail.com/while-were-young/ |title=Movie Review: While We're Young |website=Movie Fail |date=May 28, 2015 |first=Nathan |last=Frontiero |access-date=September 12, 2019}}</ref> „Mistress America“,<ref name="MA">{{cite web |url=https://variety.com/2015/film/festivals/sundance-film-review-mistress-america-1201414298/ |title=Film Review: 'Mistress America' |website=[[Variety (magazine)|Variety]] |first=Scott |last=Foundas |date=January 25, 2015 |access-date=September 12, 2019}}</ref> „The Meyerowitz Stories“ <ref name="TMS">{{cite web |url=https://www.hollywoodreporter.com/review/meyerowitz-stories-review-1005940 |title='The Meyerowitz Stories (New and Selected)': Film Review |website=[[The Hollywood Reporter]] |first=Todd |last=McCarthy |date=May 21, 2017 |access-date=September 12, 2019}}</ref> და „Marriage Story“.<ref name="MS">{{cite web |url=https://variety.com/2019/film/reviews/marriage-story-review-adam-driver-scarlett-johansson-1203317834/ |title=Venice Film Review: 'Marriage Story' |first=Owen |last=Gleiberman |website=[[Variety (magazine)|Variety]] |date=August 29, 2019 |access-date=September 12, 2019}}</ref> მან ასევე დაამონტაჟა ფილმები: „Paper Towns“,<ref name="PT">{{cite web |url=https://www.screendaily.com/reviews/paper-towns-review/5090069.article |title='Paper Towns': Review |website=[[Screen Daily]] |first=Tim |last=Grierson |date=July 4, 2015 |access-date=September 12, 2019}}</ref> „Manchester by the Sea“,<ref name="MBTS">{{cite web |url=https://www.indiewire.com/2016/11/manchester-by-the-sea-editor-jennifer-lame-kenneth-lonergan-1201746612/ |title='Manchester By the Sea': How Editor Jennifer Lame Shaped Kenneth Longeran's Film |website=[[IndieWire]] |first=Kate |last=Erbland |date=Nov 17, 2016 |access-date=September 12, 2019}}</ref> „Tyrel“,<ref name="Variety">{{cite web |url=https://variety.com/2018/film/reviews/tyrel-review-1202671481/ |title=Film Review: 'Tyrel' |website=[[Variety (magazine)|Variety]] |first=Dennis |last=Harvey |date=January 21, 2018 |access-date=September 12, 2019}}</ref> „Hereditar“,„Midsommar“,<ref name="ScreenCrush">{{cite web |url=https://screencrush.com/midsommar-review/ |title='Midsommar' Review: The Horrors of Relationships, And Also Bizarre Pagan Rituals |website=[[ScreenCrush]] |first=Matt |last=Singer |date=June 25, 2019 |access-date=September 12, 2019}}</ref> „Tenet“,<ref>{{cite web |url=https://collider.com/tenet-christopher-nolan-editor-jennifer-lame/ |title=Christopher Nolan Warned 'Tenet' Editor It Might Be "The Hardest Movie Ever" to Cut |website=[[Collider (website)|Collider]] |last=Lawrence |first=Gregory |date=August 10, 2020 |access-date=August 10, 2020}}</ref> „Black Panther: Wakanda Forever“<ref name="BPWF">{{Cite web |last=Nebens |first=Richard |date=2022-09-27 |title=New Black Panther: Wakanda Forever Standee Celebrates 9 Main Characters |url=https://thedirect.com/article/black-panther-wakanda-forever-main-characters |access-date=2022-09-30 |website=The Direct |language=en}}</ref> და „Oppenheimer“.<ref>{{cite magazine |last1=Alter |first1=Charlotte |title='Oppenheimer' Film Editor Jennifer Lame on Working With Chris Nolan |url=https://time.com/collection/person-of-the-week-podcast/6878259/jennifer-lame-interview-person-of-the-week/ |access-date=March 14, 2024 |magazine=Time |date=March 8, 2024 |language=en}}</ref> თავისი პირველი [[ოსკარი|ოსკარის]] მოპოვებამდე ცოტა ხნით ადრე, ჟურნალ“Time”-მა ის „Person of the Week“ დაასახელა, როგორც გამოჩენილი ქალი-მონტაჟორი. 2025 წელს მან იმუშავა მონტაჟორად 1939 წლის ფილმის, „The Wizard of Oz“ „იმერსიულ“ ვერსიაზე ლას-ვეგასის Sphere-ისთვის.<ref>{{cite web | title='The Wizard of Oz' to Screen at the Sphere as a 'Fully Immersive Experience' | date=April 4, 2025 | url=https://variety.com/2025/film/news/the-wizard-of-oz-sphere-immersive-experience-1236359827/ }}</ref> ==რესურსები ინტერნეტში== *{{IMDb name|2352780}} ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{DEFAULTSORT:ლეიმი, ჯენიფერ}} [[კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები]] [[კატეგორია:დაბადებული 1981]] [[კატეგორია:დაბადებული 1982]] [[კატეგორია:XXI საუკუნის ამერიკელი ქალები]] 8bofxm4balgxl0pjj6bzr0vvrmta1wb 0 921592 5564098 5563937 2026-10-23T14:50:30Z ~2026-56866-45 188923 5564098 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პიროვნება | სიგანე = | სახელი = ბრენდან ფლეჩერი | ფოტო = | ფოტოს სიგანე = |წარწერა = ფლეტჩერი 2009 წელს ფილმ „Rampage“ ჩვენებაზე | ალტ = | მშობლსახელი = | ენის კოდი = | დაბსახელი = | დაბთარიღი = | დაბადგილი = | მოინათლა = | გაუჩინარების თარიღი = | გაუჩინარების ადგილი = | გაუჩინარების სტატუსი = | გარდთარიღი = | გარდადგილი = | გარდაცვალების მიზეზი = | სხეულის პოვნის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილის კოორდინატები = | ძეგლები = | რეზიდენცია = | სხვა სახელები = | ეროვნება = | მოქალაქეობა = | ეთნიკური წარმომავლობა = | ქვეშევრდომობა = | განათლება = | ალმა-მატერი = | მოღვაწეობა = | საქმიანობა = | აქტიურობის წლები = 1995წ-დღემდე | დამსაქმებელი = | ორგანიზაცია = | ხელფასი = | ქონება = | ცნობილია როგორც = | ცნობილი ნაშრომები = | სიმაღლე = | წონა = | წოდება = | წლები = | წინამორბედი = | მემკვიდრე = | პარტია = | მოძრაობა = | ოპონენტები = | რელიგია = | წაყენებული ბრალდება = | განაჩენი = | დანაშაულებრივი სტატუსი = | მეუღლეები = | პარტნიორები = | შვილები = | მამა = | დედა = | ნათესავები = | ჯილდოები = | მოსახმობი სიგნალი = | სუფთა მოგება = | სახელი1 = | მოდული1 = | სახელი2 = | მოდული2 = | სახელი3 = | მოდული3 = | სახელი4 = | მოდული4 = | სახელი5 = | მოდული5 = | სახელი6 = | მოდული6 = | სახელი7 = | მოდული7 = | საიტი = | ხელმოწერა = | ხელმოწერის ზომა = | ხელმოწერა ალტ = | შენიშვნები = }} '''ბენდან ფლეტჩერი''' (დ.[[15 დეკემბერი]], [[1981]] წ) — კანადელი [[მსახიობი]]. მან აღიარება ჯერ კიდევ ბავშვობაში მოიპოვა — მისი დებიუტი სატელევიზიო ფილმში „Little Criminals“ (Gemini) პრემიაზე იყო ნომინირებული, ხოლო სერიალში „Caitlin's Way“ შესრულებული როლისთვის მან (Leo) ჯილდო მოიპოვა. მოგვიანებით, ჯონ გრეისონის ფილმში The „Law of Enclosures“ შესრულებული მთავარი როლისთვის მან (Genie) პრემია დაიმსახურა მამაკაცის როლის საუკეთესო შემსრულებლის ნომინაციაში, ხოლო ფილმისთვის Turning Paige ნომინირებული იყო მეორეხარისხოვანი როლის საუკეთესო მსახიობად.ფლეტჩერი ცნობილია პრობლემური, ექსცენტრიული ან გონებაარეული პერსონაჟების განსახიერებით და მიჩნეულია ეპიზოდურ მსახიობად. მას მონაწილეობა აქვს მიღებული ისეთ ცნობილ ფილმებში, როგორიცაა „Tideland“ , „Freddy vs. Jason“ , „Citizen Gangster“, „The Revenant“ და „Violent Night“ მან მთავარი როლი შეასრულა უკვე ბოლის ტრილოგიაში „Rampage“, სადაც მასობრივი მკვლელი ბილ უილიამსონი განასახიერა. იგი ასევე გამოჩნდა ისეთ ტელესერიალებში, როგორიცაა „Smallville“ , „Supernatural“ , „The Pacific“, „Rogue“ , „Hell on Wheels“ , „Siren“, „Arrow“ და „Superman & Lois.“ ==ადრეული ცხოვრება== ფლეტჩერი დაიბადა 1981 წლის 15 დეკემბერს, კომოქს ველში (ბრიტანული კოლუმბია, [[კანადა]]).<ref>[https://www.northernstars.ca/actor/brendan-fletcher/ Brendan Fletcher's bio] at www.northernstars.ca</ref> ==კარიერა== მისი სამსახიობო დებიუტი შედგა [[1995]] წელს CBC-ის სატელევიზიო ფილმში „Little Criminals“, რისთვისაც ჯემინის (Gemini) პრემიის ნომინაცია დაიმსახურა. მის ფილმოგრაფიაში შედის ფილმები: „Tideland“ <ref>[https://www.theglobeandmail.com/arts/terry-gilliam-shooting-picture-in-saskatchewan/article1003679/ "Terry Gilliam shooting picture in Saskatchewan"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240816131324/https://www.theglobeandmail.com/arts/terry-gilliam-shooting-picture-in-saskatchewan/article1003679/ |date=August 16, 2024 }} at [[The Globe and Mail|www.theglobeandmail.com]]</ref><ref>[https://variety.com/2004/scene/people-news/brendan-fletcher-1117909901/ "Brendan Fletcher"] by Jill Feiwell at [[Variety (magazine)|variety.com]]</ref>, „Freddy vs. Jason“ , „Ginger Snaps 2: Unleashed“ , „Ginger Snaps Back: The Beginning“, „The Five Senses“ , „Air Bud“ , „Rampage 1-3“, „Eighteen“ და „Law of Enclosures“. მან ასევე განასახიერა სტირლინგ პატერსონი (მეტსახელად „სტინკი“) სერიალში The Adventures of Shirley Holmes , გამოჩნდა ერიკ ანდერსონის როლში სერიალში Caitlin's Way და მაქსის როლში სერიალის Supernatural ეპიზოდში (Nightmare). გარდა ამისა, მან ითამაშა სერიალის „Smallville“ მე-8 სეზონის ეპიზოდში (Injustice), სადაც რუდი ჯონსი (იგივე პარაზიტი) განასახიერა. მან განასახიერა რიგითი პირველი კლასის (PFC) ბილ ლეიდენი HBO-ს მინისერიალში „The Pacific“, რომელმაც არაერთი პრესტიჟული ჯილდო, მათ შორის (Peabody) პრემია და რვა (Primetime Emmy) ჯილდო მიიღო.ფლეტჩერმა თავისი მოღვაწეობისთვის არაერთი ჯილდო მიიღო — ის იყო ჯემინის(Gemini) 4, (Leo) 4 და ჯინის (Genie) 2 პრემიის ნომინანტი. მან მოიგო 2 ჯემინი, 1 ლეო და 1 ჯინის ჯილდო. 2018 წლის სექტემბერში ფლეტჩერმა განასახიერა სტენლი დოვერი სერიალის „Arrow“ მეშვიდე სეზონში <ref>{{cite web|url= https://www.ign.com/articles/2018/09/17/arrow-season-7-villain-spoilers-brick-oliver-prison-stephen-amell-photos|publisher= Laura Prudom|date= September 17, 2018|access-date= September 18, 2018|title= Arrow Season 7: Stephen Amell Previews Oliver's Prison Time and a Scene We Won't See Coming - IGN First|archive-date= September 17, 2018|archive-url= https://web.archive.org/web/20180917210927/https://www.ign.com/articles/2018/09/17/arrow-season-7-villain-spoilers-brick-oliver-prison-stephen-amell-photos|url-status= live}}</ref>. 2021 წელს ფლეტჩერმა არლენ სკარლეტის როლი შეასრულა ტელესერიალში „Joe Pickett“<ref>{{Cite web|url=https://www.imdb.com/title/tt14271652/|title=Joe Pickett|date=December 6, 2021|via=IMDb|access-date=June 21, 2024|archive-date=August 16, 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240816131454/https://www.imdb.com/title/tt14271652/|url-status=live}}</ref>. ==რესურსები ინტერნეტში== * {{IMDb name|0281956}} ==სქოლიო== <references /> {{DEFAULTSORT:ფლეტჩერი,ბრენდან}} [[კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები]] [[კატეგორია:დაბადებული 15 დეკემბერი]] [[კატეგორია:დაბადებული 1981]] [[კატეგორია:XXI საუკუნის მამაკაცი მსახიობები]] [[კატეგორია:კანადელი მსახიობები]] სტატია შედგენილია ქ.თბილისის, 55 სკოლის X კლასის მოსწავლე ანასტასია რაზმაძის მიერ. hf1p314zur656mtg2z1g82dk0h6ljxa 5564360 5564098 2026-10-23T22:45:04Z ToprakBot 172403 სხვადასხვა სქოლიო შესწორებები 5564360 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პიროვნება | სიგანე = | სახელი = ბრენდან ფლეჩერი | ფოტო = | ფოტოს სიგანე = |წარწერა = ფლეტჩერი 2009 წელს ფილმ „Rampage“ ჩვენებაზე | ალტ = | მშობლსახელი = | ენის კოდი = | დაბსახელი = | დაბთარიღი = | დაბადგილი = | მოინათლა = | გაუჩინარების თარიღი = | გაუჩინარების ადგილი = | გაუჩინარების სტატუსი = | გარდთარიღი = | გარდადგილი = | გარდაცვალების მიზეზი = | სხეულის პოვნის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილის კოორდინატები = | ძეგლები = | რეზიდენცია = | სხვა სახელები = | ეროვნება = | მოქალაქეობა = | ეთნიკური წარმომავლობა = | ქვეშევრდომობა = | განათლება = | ალმა-მატერი = | მოღვაწეობა = | საქმიანობა = | აქტიურობის წლები = 1995წ-დღემდე | დამსაქმებელი = | ორგანიზაცია = | ხელფასი = | ქონება = | ცნობილია როგორც = | ცნობილი ნაშრომები = | სიმაღლე = | წონა = | წოდება = | წლები = | წინამორბედი = | მემკვიდრე = | პარტია = | მოძრაობა = | ოპონენტები = | რელიგია = | წაყენებული ბრალდება = | განაჩენი = | დანაშაულებრივი სტატუსი = | მეუღლეები = | პარტნიორები = | შვილები = | მამა = | დედა = | ნათესავები = | ჯილდოები = | მოსახმობი სიგნალი = | სუფთა მოგება = | სახელი1 = | მოდული1 = | სახელი2 = | მოდული2 = | სახელი3 = | მოდული3 = | სახელი4 = | მოდული4 = | სახელი5 = | მოდული5 = | სახელი6 = | მოდული6 = | სახელი7 = | მოდული7 = | საიტი = | ხელმოწერა = | ხელმოწერის ზომა = | ხელმოწერა ალტ = | შენიშვნები = }} '''ბენდან ფლეტჩერი''' (დ.[[15 დეკემბერი]], [[1981]] წ) — კანადელი [[მსახიობი]]. მან აღიარება ჯერ კიდევ ბავშვობაში მოიპოვა — მისი დებიუტი სატელევიზიო ფილმში „Little Criminals“ (Gemini) პრემიაზე იყო ნომინირებული, ხოლო სერიალში „Caitlin's Way“ შესრულებული როლისთვის მან (Leo) ჯილდო მოიპოვა. მოგვიანებით, ჯონ გრეისონის ფილმში The „Law of Enclosures“ შესრულებული მთავარი როლისთვის მან (Genie) პრემია დაიმსახურა მამაკაცის როლის საუკეთესო შემსრულებლის ნომინაციაში, ხოლო ფილმისთვის Turning Paige ნომინირებული იყო მეორეხარისხოვანი როლის საუკეთესო მსახიობად.ფლეტჩერი ცნობილია პრობლემური, ექსცენტრიული ან გონებაარეული პერსონაჟების განსახიერებით და მიჩნეულია ეპიზოდურ მსახიობად. მას მონაწილეობა აქვს მიღებული ისეთ ცნობილ ფილმებში, როგორიცაა „Tideland“ , „Freddy vs. Jason“ , „Citizen Gangster“, „The Revenant“ და „Violent Night“ მან მთავარი როლი შეასრულა უკვე ბოლის ტრილოგიაში „Rampage“, სადაც მასობრივი მკვლელი ბილ უილიამსონი განასახიერა. იგი ასევე გამოჩნდა ისეთ ტელესერიალებში, როგორიცაა „Smallville“ , „Supernatural“ , „The Pacific“, „Rogue“ , „Hell on Wheels“ , „Siren“, „Arrow“ და „Superman & Lois.“ ==ადრეული ცხოვრება== ფლეტჩერი დაიბადა 1981 წლის 15 დეკემბერს, კომოქს ველში (ბრიტანული კოლუმბია, [[კანადა]]).<ref>[https://www.northernstars.ca/actor/brendan-fletcher/ Brendan Fletcher's bio] at www.northernstars.ca</ref> ==კარიერა== მისი სამსახიობო დებიუტი შედგა [[1995]] წელს CBC-ის სატელევიზიო ფილმში „Little Criminals“, რისთვისაც ჯემინის (Gemini) პრემიის ნომინაცია დაიმსახურა. მის ფილმოგრაფიაში შედის ფილმები: „Tideland“,<ref>[https://www.theglobeandmail.com/arts/terry-gilliam-shooting-picture-in-saskatchewan/article1003679/ "Terry Gilliam shooting picture in Saskatchewan"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240816131324/https://www.theglobeandmail.com/arts/terry-gilliam-shooting-picture-in-saskatchewan/article1003679/ |date=August 16, 2024 }} at [[The Globe and Mail|www.theglobeandmail.com]]</ref><ref>[https://variety.com/2004/scene/people-news/brendan-fletcher-1117909901/ "Brendan Fletcher"] by Jill Feiwell at [[Variety (magazine)|variety.com]]</ref> „Freddy vs. Jason“ , „Ginger Snaps 2: Unleashed“ , „Ginger Snaps Back: The Beginning“, „The Five Senses“ , „Air Bud“ , „Rampage 1-3“, „Eighteen“ და „Law of Enclosures“. მან ასევე განასახიერა სტირლინგ პატერსონი (მეტსახელად „სტინკი“) სერიალში The Adventures of Shirley Holmes , გამოჩნდა ერიკ ანდერსონის როლში სერიალში Caitlin's Way და მაქსის როლში სერიალის Supernatural ეპიზოდში (Nightmare). გარდა ამისა, მან ითამაშა სერიალის „Smallville“ მე-8 სეზონის ეპიზოდში (Injustice), სადაც რუდი ჯონსი (იგივე პარაზიტი) განასახიერა. მან განასახიერა რიგითი პირველი კლასის (PFC) ბილ ლეიდენი HBO-ს მინისერიალში „The Pacific“, რომელმაც არაერთი პრესტიჟული ჯილდო, მათ შორის (Peabody) პრემია და რვა (Primetime Emmy) ჯილდო მიიღო.ფლეტჩერმა თავისი მოღვაწეობისთვის არაერთი ჯილდო მიიღო — ის იყო ჯემინის(Gemini) 4, (Leo) 4 და ჯინის (Genie) 2 პრემიის ნომინანტი. მან მოიგო 2 ჯემინი, 1 ლეო და 1 ჯინის ჯილდო. 2018 წლის სექტემბერში ფლეტჩერმა განასახიერა სტენლი დოვერი სერიალის „Arrow“ მეშვიდე სეზონში.<ref>{{cite web|url= https://www.ign.com/articles/2018/09/17/arrow-season-7-villain-spoilers-brick-oliver-prison-stephen-amell-photos|publisher= Laura Prudom|date= September 17, 2018|access-date= September 18, 2018|title= Arrow Season 7: Stephen Amell Previews Oliver's Prison Time and a Scene We Won't See Coming - IGN First|archive-date= September 17, 2018|archive-url= https://web.archive.org/web/20180917210927/https://www.ign.com/articles/2018/09/17/arrow-season-7-villain-spoilers-brick-oliver-prison-stephen-amell-photos|url-status= live}}</ref> 2021 წელს ფლეტჩერმა არლენ სკარლეტის როლი შეასრულა ტელესერიალში „Joe Pickett“.<ref>{{Cite web|url=https://www.imdb.com/title/tt14271652/|title=Joe Pickett|date=December 6, 2021|via=IMDb|access-date=June 21, 2024|archive-date=August 16, 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240816131454/https://www.imdb.com/title/tt14271652/|url-status=live}}</ref> ==რესურსები ინტერნეტში== * {{IMDb name|0281956}} ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{DEFAULTSORT:ფლეტჩერი, ბრენდან}} [[კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები]] [[კატეგორია:დაბადებული 15 დეკემბერი]] [[კატეგორია:დაბადებული 1981]] [[კატეგორია:XXI საუკუნის მამაკაცი მსახიობები]] [[კატეგორია:კანადელი მსახიობები]] სტატია შედგენილია ქ.თბილისის, 55 სკოლის X კლასის მოსწავლე ანასტასია რაზმაძის მიერ. q6wjfax15uqw8ppr0qz1s1hv8nvy703 5564442 5564360 2026-10-24T06:03:54Z InternetArchiveBot 124291 დაარქივდა 1 წყარო და 0 წყარო მოინიშნა მკვდრად. #IABot (v2.0.9.6) 5564442 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პიროვნება | სიგანე = | სახელი = ბრენდან ფლეჩერი | ფოტო = | ფოტოს სიგანე = |წარწერა = ფლეტჩერი 2009 წელს ფილმ „Rampage“ ჩვენებაზე | ალტ = | მშობლსახელი = | ენის კოდი = | დაბსახელი = | დაბთარიღი = | დაბადგილი = | მოინათლა = | გაუჩინარების თარიღი = | გაუჩინარების ადგილი = | გაუჩინარების სტატუსი = | გარდთარიღი = | გარდადგილი = | გარდაცვალების მიზეზი = | სხეულის პოვნის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილის კოორდინატები = | ძეგლები = | რეზიდენცია = | სხვა სახელები = | ეროვნება = | მოქალაქეობა = | ეთნიკური წარმომავლობა = | ქვეშევრდომობა = | განათლება = | ალმა-მატერი = | მოღვაწეობა = | საქმიანობა = | აქტიურობის წლები = 1995წ-დღემდე | დამსაქმებელი = | ორგანიზაცია = | ხელფასი = | ქონება = | ცნობილია როგორც = | ცნობილი ნაშრომები = | სიმაღლე = | წონა = | წოდება = | წლები = | წინამორბედი = | მემკვიდრე = | პარტია = | მოძრაობა = | ოპონენტები = | რელიგია = | წაყენებული ბრალდება = | განაჩენი = | დანაშაულებრივი სტატუსი = | მეუღლეები = | პარტნიორები = | შვილები = | მამა = | დედა = | ნათესავები = | ჯილდოები = | მოსახმობი სიგნალი = | სუფთა მოგება = | სახელი1 = | მოდული1 = | სახელი2 = | მოდული2 = | სახელი3 = | მოდული3 = | სახელი4 = | მოდული4 = | სახელი5 = | მოდული5 = | სახელი6 = | მოდული6 = | სახელი7 = | მოდული7 = | საიტი = | ხელმოწერა = | ხელმოწერის ზომა = | ხელმოწერა ალტ = | შენიშვნები = }} '''ბენდან ფლეტჩერი''' (დ.[[15 დეკემბერი]], [[1981]] წ) — კანადელი [[მსახიობი]]. მან აღიარება ჯერ კიდევ ბავშვობაში მოიპოვა — მისი დებიუტი სატელევიზიო ფილმში „Little Criminals“ (Gemini) პრემიაზე იყო ნომინირებული, ხოლო სერიალში „Caitlin's Way“ შესრულებული როლისთვის მან (Leo) ჯილდო მოიპოვა. მოგვიანებით, ჯონ გრეისონის ფილმში The „Law of Enclosures“ შესრულებული მთავარი როლისთვის მან (Genie) პრემია დაიმსახურა მამაკაცის როლის საუკეთესო შემსრულებლის ნომინაციაში, ხოლო ფილმისთვის Turning Paige ნომინირებული იყო მეორეხარისხოვანი როლის საუკეთესო მსახიობად.ფლეტჩერი ცნობილია პრობლემური, ექსცენტრიული ან გონებაარეული პერსონაჟების განსახიერებით და მიჩნეულია ეპიზოდურ მსახიობად. მას მონაწილეობა აქვს მიღებული ისეთ ცნობილ ფილმებში, როგორიცაა „Tideland“ , „Freddy vs. Jason“ , „Citizen Gangster“, „The Revenant“ და „Violent Night“ მან მთავარი როლი შეასრულა უკვე ბოლის ტრილოგიაში „Rampage“, სადაც მასობრივი მკვლელი ბილ უილიამსონი განასახიერა. იგი ასევე გამოჩნდა ისეთ ტელესერიალებში, როგორიცაა „Smallville“ , „Supernatural“ , „The Pacific“, „Rogue“ , „Hell on Wheels“ , „Siren“, „Arrow“ და „Superman & Lois.“ ==ადრეული ცხოვრება== ფლეტჩერი დაიბადა 1981 წლის 15 დეკემბერს, კომოქს ველში (ბრიტანული კოლუმბია, [[კანადა]]).<ref>[https://www.northernstars.ca/actor/brendan-fletcher/ Brendan Fletcher's bio] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20241105140011/https://www.northernstars.ca/actor/brendan-fletcher/ |date=2024-11-05 }} at www.northernstars.ca</ref> ==კარიერა== მისი სამსახიობო დებიუტი შედგა [[1995]] წელს CBC-ის სატელევიზიო ფილმში „Little Criminals“, რისთვისაც ჯემინის (Gemini) პრემიის ნომინაცია დაიმსახურა. მის ფილმოგრაფიაში შედის ფილმები: „Tideland“,<ref>[https://www.theglobeandmail.com/arts/terry-gilliam-shooting-picture-in-saskatchewan/article1003679/ "Terry Gilliam shooting picture in Saskatchewan"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240816131324/https://www.theglobeandmail.com/arts/terry-gilliam-shooting-picture-in-saskatchewan/article1003679/ |date=August 16, 2024 }} at [[The Globe and Mail|www.theglobeandmail.com]]</ref><ref>[https://variety.com/2004/scene/people-news/brendan-fletcher-1117909901/ "Brendan Fletcher"] by Jill Feiwell at [[Variety (magazine)|variety.com]]</ref> „Freddy vs. Jason“ , „Ginger Snaps 2: Unleashed“ , „Ginger Snaps Back: The Beginning“, „The Five Senses“ , „Air Bud“ , „Rampage 1-3“, „Eighteen“ და „Law of Enclosures“. მან ასევე განასახიერა სტირლინგ პატერსონი (მეტსახელად „სტინკი“) სერიალში The Adventures of Shirley Holmes , გამოჩნდა ერიკ ანდერსონის როლში სერიალში Caitlin's Way და მაქსის როლში სერიალის Supernatural ეპიზოდში (Nightmare). გარდა ამისა, მან ითამაშა სერიალის „Smallville“ მე-8 სეზონის ეპიზოდში (Injustice), სადაც რუდი ჯონსი (იგივე პარაზიტი) განასახიერა. მან განასახიერა რიგითი პირველი კლასის (PFC) ბილ ლეიდენი HBO-ს მინისერიალში „The Pacific“, რომელმაც არაერთი პრესტიჟული ჯილდო, მათ შორის (Peabody) პრემია და რვა (Primetime Emmy) ჯილდო მიიღო.ფლეტჩერმა თავისი მოღვაწეობისთვის არაერთი ჯილდო მიიღო — ის იყო ჯემინის(Gemini) 4, (Leo) 4 და ჯინის (Genie) 2 პრემიის ნომინანტი. მან მოიგო 2 ჯემინი, 1 ლეო და 1 ჯინის ჯილდო. 2018 წლის სექტემბერში ფლეტჩერმა განასახიერა სტენლი დოვერი სერიალის „Arrow“ მეშვიდე სეზონში.<ref>{{cite web|url= https://www.ign.com/articles/2018/09/17/arrow-season-7-villain-spoilers-brick-oliver-prison-stephen-amell-photos|publisher= Laura Prudom|date= September 17, 2018|access-date= September 18, 2018|title= Arrow Season 7: Stephen Amell Previews Oliver's Prison Time and a Scene We Won't See Coming - IGN First|archive-date= September 17, 2018|archive-url= https://web.archive.org/web/20180917210927/https://www.ign.com/articles/2018/09/17/arrow-season-7-villain-spoilers-brick-oliver-prison-stephen-amell-photos|url-status= live}}</ref> 2021 წელს ფლეტჩერმა არლენ სკარლეტის როლი შეასრულა ტელესერიალში „Joe Pickett“.<ref>{{Cite web|url=https://www.imdb.com/title/tt14271652/|title=Joe Pickett|date=December 6, 2021|via=IMDb|access-date=June 21, 2024|archive-date=August 16, 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240816131454/https://www.imdb.com/title/tt14271652/|url-status=live}}</ref> ==რესურსები ინტერნეტში== * {{IMDb name|0281956}} ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{DEFAULTSORT:ფლეტჩერი, ბრენდან}} [[კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები]] [[კატეგორია:დაბადებული 15 დეკემბერი]] [[კატეგორია:დაბადებული 1981]] [[კატეგორია:XXI საუკუნის მამაკაცი მსახიობები]] [[კატეგორია:კანადელი მსახიობები]] სტატია შედგენილია ქ.თბილისის, 55 სკოლის X კლასის მოსწავლე ანასტასია რაზმაძის მიერ. j69wqjclb16eu7tsn0ytkbj8p68u4nf 0 921593 5564079 5563901 2026-10-23T13:24:21Z ~2026-56658-95 188909 5564079 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/~2026-56658-95|~2026-56658-95]].|23|10|2026}} ოლგა ბრანდონი (1863-1906)დაიბადა ავსტრალიაში და იყო თეატრის მსახიობი რომელიც სპეციალიზიდებოდა კომედიის,მელოდრამისა და დრამის ჟანრებში მოღვაწეობდა ამერიკის შეერთებულ შტატებსა და ინგლისში ოლგა ლაზარრევიჩი დაიბადა ხორვატი სპირო ლაზავრეჩისა და დანიიდან წამოსული ვიქტორია შინკლის ოჯახში მას ჰყავდა სამი ძმა და ორი და ანა და ადრიანა ოლგა და მისი ოჯახი 1865 წელს ჯილონგში გადავიდა. მამამისი 1867 წელს კორიოს ყურეში უბედური შემთხვევის შედეგად დაიხრჩო დედამ ოლგა და მისი და-ძმები თავშესაფრებში ,,სეიქრედ ჰარტსა’’ და ,,სენტ ოგასტინში’’ მიაბარა. ოლგას დედა ახალ ზელანდიში მუშაობდა სანამ 1873 წელს ისევ ავსტრალიაში არ დდაბრუნდა. ვიქტორიამ 1875 წელს ცოლად გაჰყვა ამერიკელი მეზღვაური ალბერტ ვაგნერი. ამის შემდეგ მთელი ოჯახი გაერთიანდა და ლოს ანჯელესში გადასახლდა. 1878 წელს,14 წლის ასაკში ოლგა ცოლად გაჰყვა 32 წლის მამაკაცს, სახელად ვალენტინ ვოლფეშტაინს. ქორწინებამ დიდხანს არ გასტანა და ისინი 3 თვის შემდეგ დაშორდნენ 1880 f9vpj9p2nd2erhimrb34y3k14x58zsl 5564128 5564079 2026-10-23T16:21:04Z Tekle shonia55 188916 5564128 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Tekle shonia55|Tekle shonia55]].|23|10|2026}} ოლგა ბრანდონი (1863-1906)დაიბადა ავსტრალიაში და იყო თეატრის მსახიობი რომელიც სპეციალიზიდებოდა კომედიის,მელოდრამისა და დრამის ჟანრებში მოღვაწეობდა ამერიკის შეერთებულ შტატებსა და ინგლისში ოლგა ლაზარრევიჩი დაიბადა ხორვატი სპირო ლაზავრეჩისა და დანიიდან წამოსული ვიქტორია შინკლის ოჯახში მას ჰყავდა სამი ძმა და ორი და ანა და ადრიანა ოლგა და მისი ოჯახი 1865 წელს ჯილონგში გადავიდა. მამამისი 1867 წელს კორიოს ყურეში უბედური შემთხვევის შედეგად დაიხრჩო დედამ ოლგა და მისი და-ძმები თავშესაფრებში ,,სეიქრედ ჰარტსა’’ და ,,სენტ ოგასტინში’’ მიაბარა. ოლგას დედა ახალ ზელანდიში მუშაობდა სანამ 1873 წელს ისევ ავსტრალიაში არ დდაბრუნდა. ვიქტორიამ 1875 წელს ცოლად გაჰყვა ამერიკელი მეზღვაური ალბერტ ვაგნერი. ამის შემდეგ მთელი ოჯახი გაერთიანდა და ლოს ანჯელესში გადასახლდა. 1878 წელს,14 წლის ასაკში ოლგა ცოლად გაჰყვა 32 წლის მამაკაცს, სახელად ვალენტინ ვოლფეშტაინს. ქორწინებამ დიდხანს არ გასტანა და ისინი 3 თვის შემდეგ დაშორდნენ 1880 n7hs75xd9m1oe62mjct0vihsq5t5ajs 5564130 5564128 2026-10-23T16:27:57Z Tekle shonia55 188916 5564130 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Tekle shonia55|Tekle shonia55]].|23|10|2026}} ოლგა ბრანდონი (1863-1906)დაიბადა ავსტრალიაში და იყო თეატრის მსახიობი რომელიც სპეციალიზიდებოდა კომედიის,მელოდრამისა და დრამის ჟანრებში მოღვაწეობდა ამერიკის შეერთებულ შტატებსა და ინგლისში ოლგა ლაზარრევიჩი დაიბადა ხორვატი სპირო ლაზავრეჩისა და დანიიდან წამოსული ვიქტორია შინკლის ოჯახში მას ჰყავდა სამი ძმა და ორი და ანა და ადრიანა ოლგა და მისი ოჯახი 1865 წელს ჯილონგში გადავიდა. მამამისი 1867 წელს კორიოს ყურეში უბედური შემთხვევის შედეგად დაიხრჩო დედამ ოლგა და მისი და-ძმები თავშესაფრებში ,,სეიქრედ ჰარტსა’’ და ,,სენტ ოგასტინში’’ მიაბარა. ოლგას დედა ახალ ზელანდიში მუშაობდა სანამ 1873 წელს ისევ ავსტრალიაში არ დდაბრუნდა. ვიქტორიამ 1875 წელს ცოლად გაჰყვა ამერიკელი მეზღვაური ალბერტ ვაგნერი. ამის შემდეგ მთელი ოჯახი გაერთიანდა და ლოს ანჯელესში გადასახლდა. 1878 წელს,14 წლის ასაკში ოლგა ცოლად გაჰყვა 32 წლის მამაკაცს, სახელად ვალენტინ ვოლფეშტაინს. ქორწინებამ დიდხანს არ გასტანა და ისინი 3 თვის შემდეგ დაშორდნენ 1880 ნიუ-იორკში ის მაღალ საზოგადოებაში პოპულარული გახდა და მრავალი თაყვანისმცემელი მიიზიდა. 1886 წელს ის და ბრანდენშტაინი დაშორდნენ, რის შემდეგაც ოლგა ინგლისში გაემგზავრა. ოლგა ინგლისში დასახლდა, სადაც წარმატებას მიაღწია, 1890 წელს კი ლონდონის „შაფტსბერის თეატრშიც“ ითამაშა. იგი იმ დროის ერთ-ერთი ყველაზე მაღალანაზღაურებადი მსახიობი ქალი იყო და აღიარება როგორც კომედიურ, ისე დრამატულ როლებში მოიპოვა. ოლგა წარმატებით მოღვაწეობდა 1890-იანი წლების განმავლობაში, თუმცა ტუბერკულოზის გამო მისი ჯანმრთელობა თანდათან გაუარესდა, რამაც იგი აიძულა, 1901 წლისთვის სცენა დაეთმო. მან 1906 წლამდე იცოცხლა, სანამ ლონდონში ტუბერკულოზმა საბოლოოდ არ იმსხვერპლა. joo1ag5t55wa870t60v5ats5danpcfy 5564132 5564130 2026-10-23T16:35:46Z Tekle shonia55 188916 5564132 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Tekle shonia55|Tekle shonia55]].|23|10|2026}} ოლგა ბრანდონი (1863-1906)დაიბადა ავსტრალიაში და იყო თეატრის მსახიობი რომელიც სპეციალიზიდებოდა კომედიის,მელოდრამისა და დრამის ჟანრებში მოღვაწეობდა ამერიკის შეერთებულ შტატებსა და ინგლისში ოლგა ლაზარრევიჩი დაიბადა ხორვატი სპირო ლაზავრეჩისა და დანიიდან წამოსული ვიქტორია შინკლის ოჯახში მას ჰყავდა სამი ძმა და ორი და ანა და ადრიანა ოლგა და მისი ოჯახი 1865 წელს ჯილონგში გადავიდა. მამამისი 1867 წელს კორიოს ყურეში უბედური შემთხვევის შედეგად დაიხრჩო დედამ ოლგა და მისი და-ძმები თავშესაფრებში ,,სეიქრედ ჰარტსა’’ და ,,სენტ ოგასტინში’’ მიაბარა. ოლგას დედა ახალ ზელანდიში მუშაობდა სანამ 1873 წელს ისევ ავსტრალიაში არ დდაბრუნდა. ვიქტორიამ 1875 წელს ცოლად გაჰყვა ამერიკელი მეზღვაური ალბერტ ვაგნერი. ამის შემდეგ მთელი ოჯახი გაერთიანდა და ლოს ანჯელესში გადასახლდა. 1878 წელს,14 წლის ასაკში ოლგა ცოლად გაჰყვა 32 წლის მამაკაცს, სახელად ვალენტინ ვოლფეშტაინს. ქორწინებამ დიდხანს არ გასტანა და ისინი 3 თვის შემდეგ დაშორდნენ 1880 დაქორწინდა ჰერმან ბრანდენშტაინზე და მასთან ერთად გადავიდა ნიუ იორკში.მან ქორწინებისშემდგომი გვარის ნაწილი შეცვალა და პროფესიულად თავს ოლგა ბრანდონს უწოდებდა. ნიუ-იორკში ის მაღალ საზოგადოებაში პოპულარული გახდა და მრავალი თაყვანისმცემელი მიიზიდა. 1886 წელს ის და ბრანდენშტაინი დაშორდნენ, რის შემდეგაც ოლგა ინგლისში გაემგზავრა. ოლგა ინგლისში დასახლდა, სადაც წარმატებას მიაღწია, 1890 წელს კი ლონდონის „შაფტსბერის თეატრშიც“ ითამაშა. იგი იმ დროის ერთ-ერთი ყველაზე მაღალანაზღაურებადი მსახიობი ქალი იყო და აღიარება როგორც კომედიურ, ისე დრამატულ როლებში მოიპოვა. ოლგა წარმატებით მოღვაწეობდა 1890-იანი წლების განმავლობაში, თუმცა ტუბერკულოზის გამო მისი ჯანმრთელობა თანდათან გაუარესდა, რამაც იგი აიძულა, 1901 წლისთვის სცენა დაეთმო. მან 1906 წლამდე იცოცხლა, სანამ ლონდონში ტუბერკულოზმა საბოლოოდ არ იმსხვერპლა. l4qqpacgea3t0qmrf192mdnm2056sej 5564147 5564132 2026-10-23T16:45:18Z Tekle shonia55 188916 5564147 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Tekle shonia55|Tekle shonia55]].|23|10|2026}} ოლგა ბრანდონი (1863-1906)დაიბადა ავსტრალიაში და იყო თეატრის მსახიობი რომელიც სპეციალიზიდებოდა კომედიის,მელოდრამისა და დრამის ჟანრებში მოღვაწეობდა ამერიკის შეერთებულ შტატებსა და ინგლისში ოლგა ლაზარრევიჩი დაიბადა ხორვატი სპირო ლაზავრეჩისა და დანიიდან წამოსული ვიქტორია შინკლის ოჯახში მას ჰყავდა სამი ძმა და ორი და ანა და ადრიანა ოლგა და თავისი ოჯახი 1865 წელს ჯილონგში გადავიდა. მამამისი 1867 წელს კორიოს ყურეში უბედური შემთხვევის შედეგად დაიხრჩო დედამ ოლგა და თავისი და-ძმები თავშესაფრებს მიაბარა. ოლგას დედა ახალ ზელანდიში მუშაობდა სანამ 1873 წელს ისევ ავსტრალიაში არ დაბრუნდა. ვიქტორია 1875 წელს ცოლად გაჰყვა ამერიკელ მეზღვაურ ალბერტ ვაგნერს. ამის შემდეგ მთელი ოჯახი გაერთიანდა და ლოს ანჯელესში გადასახლდა. 1878 წელს,14 წლის ასაკში ოლგა ცოლად გაჰყვა 32 წლის მამაკაცს, სახელად ვალენტინ ვოლფეშტაინს. ქორწინებამ დიდხანს არ გასტანა და ისინი 3 თვის შემდეგ დაშორდნენ 1880 დაქორწინდა ჰერმან ბრანდენშტაინზე და მასთან ერთად გადავიდა ნიუ იორკში.მან ქორწინებისშემდგომი გვარის ნაწილი შეცვალა და პროფესიულად თავს ოლგა ბრანდონს უწოდებდა. ნიუ-იორკში ის მაღალ საზოგადოებაში პოპულარული გახდა და მრავალი თაყვანისმცემელი მიიზიდა. 1886 წელს ის და ბრანდენშტაინი დაშორდნენ, რის შემდეგაც ოლგა ინგლისში გაემგზავრა. ოლგა ინგლისში დასახლდა, სადაც წარმატებას მიაღწია, 1890 წელს კი ლონდონის „შაფტსბერის თეატრშიც“ ითამაშა. იგი იმ დროის ერთ-ერთი ყველაზე მაღალანაზღაურებადი მსახიობი ქალი იყო და აღიარება როგორც კომედიურ, ისე დრამატულ როლებში მოიპოვა. ოლგა წარმატებით მოღვაწეობდა 1890-იანი წლების განმავლობაში, თუმცა ტუბერკულოზის გამო მისი ჯანმრთელობა თანდათან გაუარესდა, რამაც იგი აიძულა, 1901 წლისთვის სცენა დაეთმო. მან 1906 წლამდე იცოცხლა, სანამ ლონდონში ტუბერკულოზმა საბოლოოდ არ იმსხვერპლა. d76qpjcdx1kg86gouny7jb8fv729mw2 5564157 5564147 2026-10-23T16:48:10Z Tekle shonia55 188916 5564157 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Tekle shonia55|Tekle shonia55]].|23|10|2026}} ოლგა ბრანდონი (1863-1906)დაიბადა ავსტრალიაში და იყო თეატრის მსახიობი რომელიც სპეციალიზიდებოდა კომედიის,მელოდრამისა და დრამის ჟანრებში მოღვაწეობდა ამერიკის შეერთებულ შტატებსა და ინგლისში ოლგა ლაზარრევიჩი დაიბადა ხორვატი სპირო ლაზავრეჩისა და დანიიდან წამოსული ვიქტორია შინკლის ოჯახში მას ჰყავდა სამი ძმა და ორი და ანა და ადრიანა ოლგა და თავისი ოჯახი 1865 წელს ჯილონგში გადავიდა. მამამისი 1867 წელს კორიოს ყურეში უბედური შემთხვევის შედეგად დაიხრჩო დედამ ოლგა და თავისი და-ძმები თავშესაფრებს მიაბარა. ოლგას დედა ახალ ზელანდიში მუშაობდა სანამ 1873 წელს ისევ ავსტრალიაში არ დაბრუნდა. ვიქტორია 1875 წელს ცოლად გაჰყვა ამერიკელ მეზღვაურ ალბერტ ვაგნერს. ამის შემდეგ მთელი ოჯახი გაერთიანდა და ლოს ანჯელესში გადასახლდა. 1878 წელს,14 წლის ასაკში ოლგა ცოლად გაჰყვა 32 წლის მამაკაცს, ვალენტინ ვოლფეშტაინს. ქორწინებამ დიდხანს არ გასტანა და ისინი 3 თვის შემდეგ დაშორდნენ. 1880 დაქორწინდა ჰერმან ბრანდენშტაინზე და მასთან ერთად გადავიდა ნიუ იორკში. მან ქორწინების შემდეგ გვარის ნაწილი შეიცვალა და პროფესიულად თავს ოლგა ბრანდონს უწოდებდა. ნიუ-იორკში ის მაღალ საზოგადოებაში პოპულარული გახდა და მრავალი თაყვანისმცემელი მიიზიდა. 1886 წელს ის და ბრანდენშტაინი დაშორდნენ, რის შემდეგაც ოლგა ინგლისში გაემგზავრა. ოლგა ინგლისში დასახლდა, სადაც წარმატებას მიაღწია, 1890 წელს კი ლონდონის „შაფტსბერის თეატრშიც“ ითამაშა. იგი იმ დროის ერთ-ერთი ყველაზე მაღალანაზღაურებადი მსახიობი ქალი იყო და აღიარება როგორც კომედიურ, ისე დრამატულ როლებში მოიპოვა. ოლგა წარმატებით მოღვაწეობდა 1890-იანი წლების განმავლობაში, თუმცა ტუბერკულოზის გამო მისი ჯანმრთელობა თანდათან გაუარესდა, რამაც იგი აიძულა, 1901 წლისთვის სცენა დაეთმო. მან 1906 წლამდე იცოცხლა, სანამ ლონდონში ტუბერკულოზმა საბოლოოდ არ იმსხვერპლა. 3573un0d75rxrbjrz60i03gxswf84dk 5564162 5564157 2026-10-23T16:51:00Z Tekle shonia55 188916 5564162 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Tekle shonia55|Tekle shonia55]].|23|10|2026}} ოლგა ბრანდონი (1863-1906)დაიბადა ავსტრალიაში და იყო თეატრის მსახიობი რომელიც სპეციალიზიდებოდა კომედიის,მელოდრამისა და დრამის ჟანრებში მოღვაწეობდა ამერიკის შეერთებულ შტატებსა და ინგლისში ოლგა ლაზარრევიჩი დაიბადა ხორვატი სპირო ლაზავრეჩისა და დანიიდან წამოსული ვიქტორია შინკლის ოჯახში მას ჰყავდა სამი ძმა და ორი და ანა და ადრიანა ოლგა და თავისი ოჯახი 1865 წელს ჯილონგში გადავიდა. მამამისი 1867 წელს კორიოს ყურეში უბედური შემთხვევის შედეგად დაიხრჩო დედამ ოლგა და თავისი და-ძმები თავშესაფრებს მიაბარა. ოლგას დედა ახალ ზელანდიში მუშაობდა სანამ 1873 წელს ისევ ავსტრალიაში არ დაბრუნდა. ვიქტორია 1875 წელს ცოლად გაჰყვა ამერიკელ მეზღვაურ ალბერტ ვაგნერს. ამის შემდეგ მთელი ოჯახი გაერთიანდა და ლოს ანჯელესში გადასახლდა. 1878 წელს,14 წლის ასაკში ოლგა ცოლად გაჰყვა 32 წლის მამაკაცს, ვალენტინ ვოლფეშტაინს. ქორწინებამ დიდხანს არ გასტანა და ისინი 3 თვის შემდეგ დაშორდნენ. 1880 დაქორწინდა ჰერმან ბრანდენშტაინზე და მასთან ერთად გადავიდა ნიუ იორკში. მან ქორწინების შემდეგ გვარის ნაწილი შეიცვალა და პროფესიულად თავს ოლგა ბრანდონს უწოდებდა. ნიუ-იორკის მაღალ საზოგადოებაში ოლგა პოპულარული გახდა და მრავალი თაყვანისმცემელი მიიზიდა. 1886 წელს ის და ბრანდენშტაინი დაშორდნენ, რის შემდეგაც ოლგა ინგლისში გაემგზავრა. ოლგა ინგლისში დასახლდა, სადაც წარმატებას მიაღწია, 1890 წელს კი ლონდონის „შაფტსბერის თეატრშიც“ ითამაშა. იგი იმ დროის ერთ-ერთი ყველაზე მაღალანაზღაურებადი მსახიობი ქალი იყო და მოიპოვა როგორც კომედიურ, ისე დრამატულ როლებში აღიარება. ოლგა წარმატებით მოღვაწეობდა 1890-იანი წლების განმავლობაში, თუმცა ტუბერკულოზის გამო მისი ჯანმრთელობა თანდათან გაუარესდა, რამაც იგი აიძულა, 1901 წლისთვის სცენა დაეთმო. მან 1906 წლამდე იცოცხლა, სანამ ლონდონში ტუბერკულოზმა საბოლოოდ არ იმსხვერპლა. 2k0r6puznmikfmeesfzi9pljxzgqysr 5564163 5564162 2026-10-23T16:52:43Z Tekle shonia55 188916 5564163 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Tekle shonia55|Tekle shonia55]].|23|10|2026}} ოლგა ბრანდონი (1863-1906)დაიბადა ავსტრალიაში და იყო თეატრის მსახიობი რომელიც სპეციალიზიდებოდა კომედიის,მელოდრამისა და დრამის ჟანრებში მოღვაწეობდა ამერიკის შეერთებულ შტატებსა და ინგლისში ოლგა ლაზარრევიჩი დაიბადა ხორვატი სპირო ლაზავრეჩისა და დანიიდან წამოსული ვიქტორია შინკლის ოჯახში მას ჰყავდა სამი ძმა და ორი და ანა და ადრიანა ოლგა და თავისი ოჯახი 1865 წელს ჯილონგში გადავიდა. მამამისი 1867 წელს კორიოს ყურეში უბედური შემთხვევის შედეგად დაიხრჩო დედამ ოლგა და თავისი და-ძმები თავშესაფრებს მიაბარა. ოლგას დედა ახალ ზელანდიში მუშაობდა სანამ 1873 წელს ისევ ავსტრალიაში არ დაბრუნდა. ვიქტორია 1875 წელს ცოლად გაჰყვა ამერიკელ მეზღვაურ ალბერტ ვაგნერს. ამის შემდეგ მთელი ოჯახი გაერთიანდა და ლოს ანჯელესში გადასახლდა. 1878 წელს,14 წლის ასაკში ოლგა ცოლად გაჰყვა 32 წლის მამაკაცს, ვალენტინ ვოლფეშტაინს. ქორწინებამ დიდხანს არ გასტანა და ისინი 3 თვის შემდეგ დაშორდნენ. 1880 დაქორწინდა ჰერმან ბრანდენშტაინზე და მასთან ერთად გადავიდა ნიუ იორკში. მან ქორწინების შემდეგ გვარის ნაწილი შეიცვალა და პროფესიულად თავს ოლგა ბრანდონს უწოდებდა. ნიუ-იორკის მაღალ საზოგადოებაში ოლგა პოპულარული გახდა და მრავალი თაყვანისმცემელი მიიზიდა. 1886 წელს ის და ბრანდენშტაინი დაშორდნენ, რის შემდეგაც ოლგა ინგლისში გაემგზავრა. ოლგა ინგლისში დასახლდა, სადაც წარმატებას მიაღწია, 1890 წელს კი ლონდონის „შაფტსბერის თეატრშიც“ ითამაშა. იგი იმ დროის ერთ-ერთი ყველაზე მაღალანაზღაურებადი მსახიობი ქალი იყო და მოიპოვა როგორც კომედიურ, ისე დრამატულ როლებში აღიარება. ოლგა წარმატებით მოღვაწეობდა 1880-იანი წლებში, თუმცა ტუბერკულოზის გამო მისი ჯანმრთელობა თანდათან გაუარესდა, რამაც იგი აიძულა, 1901 წლისთვის სცენა დაეტოვებინა. მან 1906 წლამდე იცოცხლა, სანამ ლონდონში ტუბერკულოზმა საბოლოოდ არ იმსხვერპლა. hb2jhhamvy7yxk9i5867zvpfu8y47p6 5564164 5564163 2026-10-23T16:59:11Z Tekle shonia55 188916 5564164 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Tekle shonia55|Tekle shonia55]].|23|10|2026}} ოლგა ბრანდონი (დ. 21დეკემბერი,1863 გ. 8 მაისი, 1906) — ავსტრალიაში დაბადებული თეატრის მსახიობი, რომელიც მოღვაწეობდა ამერიკის შეერთებულ შტატებსა და ინგლისში კომედიის, მელოდრამისა და დრამის ჟანრებში. ოლგა ლაზარრევიჩი დაიბადა ხორვატი სპირო ლაზავრეჩისა და დანიიდან წამოსული ვიქტორია შინკლის ოჯახში მას ჰყავდა სამი ძმა და ორი და ანა და ადრიანა ოლგა და თავისი ოჯახი 1865 წელს ჯილონგში გადავიდა. მამამისი 1867 წელს კორიოს ყურეში უბედური შემთხვევის შედეგად დაიხრჩო დედამ ოლგა და თავისი და-ძმები თავშესაფრებს მიაბარა. ოლგას დედა ახალ ზელანდიში მუშაობდა სანამ 1873 წელს ისევ ავსტრალიაში არ დაბრუნდა. ვიქტორია 1875 წელს ცოლად გაჰყვა ამერიკელ მეზღვაურ ალბერტ ვაგნერს. ამის შემდეგ მთელი ოჯახი გაერთიანდა და ლოს ანჯელესში გადასახლდა. 1878 წელს,14 წლის ასაკში ოლგა ცოლად გაჰყვა 32 წლის მამაკაცს, ვალენტინ ვოლფეშტაინს. ქორწინებამ დიდხანს არ გასტანა და ისინი 3 თვის შემდეგ დაშორდნენ. 1880 დაქორწინდა ჰერმან ბრანდენშტაინზე და მასთან ერთად გადავიდა ნიუ იორკში. მან ქორწინების შემდეგ გვარის ნაწილი შეიცვალა და პროფესიულად თავს ოლგა ბრანდონს უწოდებდა. ნიუ-იორკის მაღალ საზოგადოებაში ოლგა პოპულარული გახდა და მრავალი თაყვანისმცემელი მიიზიდა. 1886 წელს ის და ბრანდენშტაინი დაშორდნენ, რის შემდეგაც ოლგა ინგლისში გაემგზავრა. ოლგა ინგლისში დასახლდა, სადაც წარმატებას მიაღწია, 1890 წელს კი ლონდონის „შაფტსბერის თეატრშიც“ ითამაშა. იგი იმ დროის ერთ-ერთი ყველაზე მაღალანაზღაურებადი მსახიობი ქალი იყო და მოიპოვა როგორც კომედიურ, ისე დრამატულ როლებში აღიარება. ოლგა წარმატებით მოღვაწეობდა 1880-იანი წლებში, თუმცა ტუბერკულოზის გამო მისი ჯანმრთელობა თანდათან გაუარესდა, რამაც იგი აიძულა, 1901 წლისთვის სცენა დაეტოვებინა. მან 1906 წლამდე იცოცხლა, სანამ ლონდონში ტუბერკულოზმა საბოლოოდ არ იმსხვერპლა. iu13c239u7bfkqtxs5q8b1qto704y7c 5564165 5564164 2026-10-23T16:59:47Z Tekle shonia55 188916 5564165 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Tekle shonia55|Tekle shonia55]].|23|10|2026}} ოლგა ბრანდონი (დ. 21 დეკემბერი,1863- გ. 8 მაისი, 1906) — ავსტრალიაში დაბადებული თეატრის მსახიობი, რომელიც მოღვაწეობდა ამერიკის შეერთებულ შტატებსა და ინგლისში კომედიის, მელოდრამისა და დრამის ჟანრებში. ოლგა ლაზარრევიჩი დაიბადა ხორვატი სპირო ლაზავრეჩისა და დანიიდან წამოსული ვიქტორია შინკლის ოჯახში მას ჰყავდა სამი ძმა და ორი და ანა და ადრიანა ოლგა და თავისი ოჯახი 1865 წელს ჯილონგში გადავიდა. მამამისი 1867 წელს კორიოს ყურეში უბედური შემთხვევის შედეგად დაიხრჩო დედამ ოლგა და თავისი და-ძმები თავშესაფრებს მიაბარა. ოლგას დედა ახალ ზელანდიში მუშაობდა სანამ 1873 წელს ისევ ავსტრალიაში არ დაბრუნდა. ვიქტორია 1875 წელს ცოლად გაჰყვა ამერიკელ მეზღვაურ ალბერტ ვაგნერს. ამის შემდეგ მთელი ოჯახი გაერთიანდა და ლოს ანჯელესში გადასახლდა. 1878 წელს,14 წლის ასაკში ოლგა ცოლად გაჰყვა 32 წლის მამაკაცს, ვალენტინ ვოლფეშტაინს. ქორწინებამ დიდხანს არ გასტანა და ისინი 3 თვის შემდეგ დაშორდნენ. 1880 დაქორწინდა ჰერმან ბრანდენშტაინზე და მასთან ერთად გადავიდა ნიუ იორკში. მან ქორწინების შემდეგ გვარის ნაწილი შეიცვალა და პროფესიულად თავს ოლგა ბრანდონს უწოდებდა. ნიუ-იორკის მაღალ საზოგადოებაში ოლგა პოპულარული გახდა და მრავალი თაყვანისმცემელი მიიზიდა. 1886 წელს ის და ბრანდენშტაინი დაშორდნენ, რის შემდეგაც ოლგა ინგლისში გაემგზავრა. ოლგა ინგლისში დასახლდა, სადაც წარმატებას მიაღწია, 1890 წელს კი ლონდონის „შაფტსბერის თეატრშიც“ ითამაშა. იგი იმ დროის ერთ-ერთი ყველაზე მაღალანაზღაურებადი მსახიობი ქალი იყო და მოიპოვა როგორც კომედიურ, ისე დრამატულ როლებში აღიარება. ოლგა წარმატებით მოღვაწეობდა 1880-იანი წლებში, თუმცა ტუბერკულოზის გამო მისი ჯანმრთელობა თანდათან გაუარესდა, რამაც იგი აიძულა, 1901 წლისთვის სცენა დაეტოვებინა. მან 1906 წლამდე იცოცხლა, სანამ ლონდონში ტუბერკულოზმა საბოლოოდ არ იმსხვერპლა. s7xren021xeagp0tkax9xslwmwuom46 5564166 5564165 2026-10-23T17:00:09Z Tekle shonia55 188916 5564166 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Tekle shonia55|Tekle shonia55]].|23|10|2026}} ოლგა ბრანდონი (დ. 21 დეკემბერი,1863 - გ. 8 მაისი, 1906) — ავსტრალიაში დაბადებული თეატრის მსახიობი, რომელიც მოღვაწეობდა ამერიკის შეერთებულ შტატებსა და ინგლისში კომედიის, მელოდრამისა და დრამის ჟანრებში. ოლგა ლაზარრევიჩი დაიბადა ხორვატი სპირო ლაზავრეჩისა და დანიიდან წამოსული ვიქტორია შინკლის ოჯახში მას ჰყავდა სამი ძმა და ორი და ანა და ადრიანა ოლგა და თავისი ოჯახი 1865 წელს ჯილონგში გადავიდა. მამამისი 1867 წელს კორიოს ყურეში უბედური შემთხვევის შედეგად დაიხრჩო დედამ ოლგა და თავისი და-ძმები თავშესაფრებს მიაბარა. ოლგას დედა ახალ ზელანდიში მუშაობდა სანამ 1873 წელს ისევ ავსტრალიაში არ დაბრუნდა. ვიქტორია 1875 წელს ცოლად გაჰყვა ამერიკელ მეზღვაურ ალბერტ ვაგნერს. ამის შემდეგ მთელი ოჯახი გაერთიანდა და ლოს ანჯელესში გადასახლდა. 1878 წელს,14 წლის ასაკში ოლგა ცოლად გაჰყვა 32 წლის მამაკაცს, ვალენტინ ვოლფეშტაინს. ქორწინებამ დიდხანს არ გასტანა და ისინი 3 თვის შემდეგ დაშორდნენ. 1880 დაქორწინდა ჰერმან ბრანდენშტაინზე და მასთან ერთად გადავიდა ნიუ იორკში. მან ქორწინების შემდეგ გვარის ნაწილი შეიცვალა და პროფესიულად თავს ოლგა ბრანდონს უწოდებდა. ნიუ-იორკის მაღალ საზოგადოებაში ოლგა პოპულარული გახდა და მრავალი თაყვანისმცემელი მიიზიდა. 1886 წელს ის და ბრანდენშტაინი დაშორდნენ, რის შემდეგაც ოლგა ინგლისში გაემგზავრა. ოლგა ინგლისში დასახლდა, სადაც წარმატებას მიაღწია, 1890 წელს კი ლონდონის „შაფტსბერის თეატრშიც“ ითამაშა. იგი იმ დროის ერთ-ერთი ყველაზე მაღალანაზღაურებადი მსახიობი ქალი იყო და მოიპოვა როგორც კომედიურ, ისე დრამატულ როლებში აღიარება. ოლგა წარმატებით მოღვაწეობდა 1880-იანი წლებში, თუმცა ტუბერკულოზის გამო მისი ჯანმრთელობა თანდათან გაუარესდა, რამაც იგი აიძულა, 1901 წლისთვის სცენა დაეტოვებინა. მან 1906 წლამდე იცოცხლა, სანამ ლონდონში ტუბერკულოზმა საბოლოოდ არ იმსხვერპლა. rkzr9om8kwokwiq6l1wigq71xvlw2gh 5564167 5564166 2026-10-23T17:03:31Z Tekle shonia55 188916 5564167 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Tekle shonia55|Tekle shonia55]].|23|10|2026}} ნფოდაფა პიროვნება | სიგანე = | სახელი = * | ფოტო = | ფოტოს სიგანე = |წარწერა = | ალტ = | მშობლსახელი = | ენის კოდი = | დაბსახელი = | დაბთარიღი = | დაბადგილი = | მოინათლა = | გაუჩინარების თარიღი = | გაუჩინარების ადგილი = | გაუჩინარების სტატუსი = | გარდთარიღი = | გარდადგილი = | გარდაცვალების მიზეზი = | სხეულის პოვნის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილის კოორდინატები = | ძეგლები = | რეზიდენცია = | სხვა სახელები = | ეროვნება = | მოქალაქეობა = | ეთნიკური წარმომავლობა = | ქვეშევრდომობა = | განათლება = | ალმა-მატერი = | მოღვაწეობა = | საქმიანობა = | აქტიურობის წლები = | დამსაქმებელი = | ორგანიზაცია = | ხელფასი = | ქონება = | ცნობილია როგორც = | ცნობილი ნაშრომები = | სიმაღლე = | წონა = | წოდება = | წლები = | წინამორბედი = | მემკვიდრე = | პარტია = | მოძრაობა = | ოპონენტები = | რელიგია = | წაყენებული ბრალდება = | განაჩენი = | დანაშაულებრივი სტატუსი = | მეუღლეები = | პარტნიორები = | შვილები = | მამა = | დედა = | ნათესავები = | ჯილდოები = | მოსახმობი სიგნალი = | სუფთა მოგება = | სახელი1 = | მოდული1 = | სახელი2 = | მოდული2 = | სახელი3 = | მოდული3 = | სახელი4 = | მოდული4 = | სახელი5 = | მოდული5 = | სახელი6 = | მოდული6 = | სახელი7 = | მოდული7 = | საიტი = | ხელმოწერა = | ხელმოწერის ზომა = | ხელმოწერა ალტ = | შენიშვნები = }} ოლგა ბრანდონი (დ. 21 დეკემბერი,1863 - გ. 8 მაისი, 1906) — ავსტრალიაში დაბადებული თეატრის მსახიობი, რომელიც მოღვაწეობდა ამერიკის შეერთებულ შტატებსა და ინგლისში კომედიის, მელოდრამისა და დრამის ჟანრებში. ოლგა ლაზარრევიჩი დაიბადა ხორვატი სპირო ლაზავრეჩისა და დანიიდან წამოსული ვიქტორია შინკლის ოჯახში მას ჰყავდა სამი ძმა და ორი და ანა და ადრიანა ოლგა და თავისი ოჯახი 1865 წელს ჯილონგში გადავიდა. მამამისი 1867 წელს კორიოს ყურეში უბედური შემთხვევის შედეგად დაიხრჩო დედამ ოლგა და თავისი და-ძმები თავშესაფრებს მიაბარა. ოლგას დედა ახალ ზელანდიში მუშაობდა სანამ 1873 წელს ისევ ავსტრალიაში არ დაბრუნდა. ვიქტორია 1875 წელს ცოლად გაჰყვა ამერიკელ მეზღვაურ ალბერტ ვაგნერს. ამის შემდეგ მთელი ოჯახი გაერთიანდა და ლოს ანჯელესში გადასახლდა. 1878 წელს,14 წლის ასაკში ოლგა ცოლად გაჰყვა 32 წლის მამაკაცს, ვალენტინ ვოლფეშტაინს. ქორწინებამ დიდხანს არ გასტანა და ისინი 3 თვის შემდეგ დაშორდნენ. 1880 დაქორწინდა ჰერმან ბრანდენშტაინზე და მასთან ერთად გადავიდა ნიუ იორკში. მან ქორწინების შემდეგ გვარის ნაწილი შეიცვალა და პროფესიულად თავს ოლგა ბრანდონს უწოდებდა. ნიუ-იორკის მაღალ საზოგადოებაში ოლგა პოპულარული გახდა და მრავალი თაყვანისმცემელი მიიზიდა. 1886 წელს ის და ბრანდენშტაინი დაშორდნენ, რის შემდეგაც ოლგა ინგლისში გაემგზავრა. ოლგა ინგლისში დასახლდა, სადაც წარმატებას მიაღწია, 1890 წელს კი ლონდონის „შაფტსბერის თეატრშიც“ ითამაშა. იგი იმ დროის ერთ-ერთი ყველაზე მაღალანაზღაურებადი მსახიობი ქალი იყო და მოიპოვა როგორც კომედიურ, ისე დრამატულ როლებში აღიარება. ოლგა წარმატებით მოღვაწეობდა 1880-იანი წლებში, თუმცა ტუბერკულოზის გამო მისი ჯანმრთელობა თანდათან გაუარესდა, რამაც იგი აიძულა, 1901 წლისთვის სცენა დაეტოვებინა. მან 1906 წლამდე იცოცხლა, სანამ ლონდონში ტუბერკულოზმა საბოლოოდ არ იმსხვერპლა. r6llarfv3wne7dj2ru838vovlw793ru 5564168 5564167 2026-10-23T17:05:14Z Tekle shonia55 188916 5564168 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Tekle shonia55|Tekle shonia55]].|23|10|2026}} {{ინფოდაფა პიროვნება | სიგანე = | სახელი = * | ფოტო = | ფოტოს სიგანე = |წარწერა = | ალტ = | მშობლსახელი = | ენის კოდი = | დაბსახელი = | დაბთარიღი = | დაბადგილი = | მოინათლა = | გაუჩინარების თარიღი = | გაუჩინარების ადგილი = | გაუჩინარების სტატუსი = | გარდთარიღი = | გარდადგილი = | გარდაცვალების მიზეზი = | სხეულის პოვნის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილის კოორდინატები = | ძეგლები = | რეზიდენცია = | სხვა სახელები = | ეროვნება = | მოქალაქეობა = | ეთნიკური წარმომავლობა = | ქვეშევრდომობა = | განათლება = | ალმა-მატერი = | მოღვაწეობა = | საქმიანობა = | აქტიურობის წლები = | დამსაქმებელი = | ორგანიზაცია = | ხელფასი = | ქონება = | ცნობილია როგორც = | ცნობილი ნაშრომები = | სიმაღლე = | წონა = | წოდება = | წლები = | წინამორბედი = | მემკვიდრე = | პარტია = | მოძრაობა = | ოპონენტები = | რელიგია = | წაყენებული ბრალდება = | განაჩენი = | დანაშაულებრივი სტატუსი = | მეუღლეები = | პარტნიორები = | შვილები = | მამა = | დედა = | ნათესავები = | ჯილდოები = | მოსახმობი სიგნალი = | სუფთა მოგება = | სახელი1 = | მოდული1 = | სახელი2 = | მოდული2 = | სახელი3 = | მოდული3 = | სახელი4 = | მოდული4 = | სახელი5 = | მოდული5 = | სახელი6 = | მოდული6 = | სახელი7 = | მოდული7 = | საიტი = | ხელმოწერა = | ხელმოწერის ზომა = | ხელმოწერა ალტ = | შენიშვნები = }} ოლგა ბრანდონი (დ. 21 დეკემბერი,1863 - გ. 8 მაისი, 1906) — ავსტრალიაში დაბადებული თეატრის მსახიობი, რომელიც მოღვაწეობდა ამერიკის შეერთებულ შტატებსა და ინგლისში კომედიის, მელოდრამისა და დრამის ჟანრებში. ოლგა ლაზარრევიჩი დაიბადა ხორვატი სპირო ლაზავრეჩისა და დანიიდან წამოსული ვიქტორია შინკლის ოჯახში მას ჰყავდა სამი ძმა და ორი და ანა და ადრიანა ოლგა და თავისი ოჯახი 1865 წელს ჯილონგში გადავიდა. მამამისი 1867 წელს კორიოს ყურეში უბედური შემთხვევის შედეგად დაიხრჩო დედამ ოლგა და თავისი და-ძმები თავშესაფრებს მიაბარა. ოლგას დედა ახალ ზელანდიში მუშაობდა სანამ 1873 წელს ისევ ავსტრალიაში არ დაბრუნდა. ვიქტორია 1875 წელს ცოლად გაჰყვა ამერიკელ მეზღვაურ ალბერტ ვაგნერს. ამის შემდეგ მთელი ოჯახი გაერთიანდა და ლოს ანჯელესში გადასახლდა. 1878 წელს,14 წლის ასაკში ოლგა ცოლად გაჰყვა 32 წლის მამაკაცს, ვალენტინ ვოლფეშტაინს. ქორწინებამ დიდხანს არ გასტანა და ისინი 3 თვის შემდეგ დაშორდნენ. 1880 დაქორწინდა ჰერმან ბრანდენშტაინზე და მასთან ერთად გადავიდა ნიუ იორკში. მან ქორწინების შემდეგ გვარის ნაწილი შეიცვალა და პროფესიულად თავს ოლგა ბრანდონს უწოდებდა. ნიუ-იორკის მაღალ საზოგადოებაში ოლგა პოპულარული გახდა და მრავალი თაყვანისმცემელი მიიზიდა. 1886 წელს ის და ბრანდენშტაინი დაშორდნენ, რის შემდეგაც ოლგა ინგლისში გაემგზავრა. ოლგა ინგლისში დასახლდა, სადაც წარმატებას მიაღწია, 1890 წელს კი ლონდონის „შაფტსბერის თეატრშიც“ ითამაშა. იგი იმ დროის ერთ-ერთი ყველაზე მაღალანაზღაურებადი მსახიობი ქალი იყო და მოიპოვა როგორც კომედიურ, ისე დრამატულ როლებში აღიარება. ოლგა წარმატებით მოღვაწეობდა 1880-იანი წლებში, თუმცა ტუბერკულოზის გამო მისი ჯანმრთელობა თანდათან გაუარესდა, რამაც იგი აიძულა, 1901 წლისთვის სცენა დაეტოვებინა. მან 1906 წლამდე იცოცხლა, სანამ ლონდონში ტუბერკულოზმა საბოლოოდ არ იმსხვერპლა. e6h753ysvrsiyn3qr003zuphlzguvfi 5564170 5564168 2026-10-23T17:17:21Z Tekle shonia55 188916 5564170 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Tekle shonia55|Tekle shonia55]].|23|10|2026}} {{ინფოდაფა პიროვნება | სიგანე = | სახელი = ოლგა ბრანდონი | ფოტო =Card 914, Olga Brandon, from the Actors and Actresses series (N45, Type 2) for Virginia Brights Cigarettes MET DP830928.jpg | ფოტოს სიგანე = |წარწერა = | ალტ = | მშობლსახელი = | ენის კოდი = | დაბსახელი =ოლგა ლაზარევიჩი | დაბთარიღი =21 დეკემბერი, 1863 | დაბადგილი =რედკასლი, ვიქტორია, ავსტრალია | მოინათლა = | გაუჩინარების თარიღი = | გაუჩინარების ადგილი = | გაუჩინარების სტატუსი = | გარდთარიღი =8 მაისი 1906 (42 წლის) | გარდადგილი =ლონდონი, ინგლისი | გარდაცვალების მიზეზი = | სხეულის პოვნის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილის კოორდინატები = | ძეგლები = | რეზიდენცია = | სხვა სახელები =ოლგა ბრანდენშტაინი | ეროვნება = | მოქალაქეობა = | ეთნიკური წარმომავლობა = | ქვეშევრდომობა = | განათლება = | ალმა-მატერი = | მოღვაწეობა = | საქმიანობა =მსახიობი | აქტიურობის წლები =1884–1901 | დამსაქმებელი = | ორგანიზაცია = | ხელფასი = | ქონება = | ცნობილია როგორც = | ცნობილი ნაშრომები = | სიმაღლე = | წონა = | წოდება = | წლები = | წინამორბედი = | მემკვიდრე = | პარტია = | მოძრაობა = | ოპონენტები = | რელიგია = | წაყენებული ბრალდება = | განაჩენი = | დანაშაულებრივი სტატუსი = | მეუღლეები =ვალენტაინ ვოლფენშტაინი ჰერმან ბრანდენშტაინი | პარტნიორები = | შვილები = | მამა = | დედა = | ნათესავები = | ჯილდოები = | მოსახმობი სიგნალი = | სუფთა მოგება = | სახელი1 = | მოდული1 = | სახელი2 = | მოდული2 = | სახელი3 = | მოდული3 = | სახელი4 = | მოდული4 = | სახელი5 = | მოდული5 = | სახელი6 = | მოდული6 = | სახელი7 = | მოდული7 = | საიტი = | ხელმოწერა = | ხელმოწერის ზომა = | ხელმოწერა ალტ = | შენიშვნები = }} ოლგა ბრანდონი (დ. 21 დეკემბერი,1863 - გ. 8 მაისი, 1906) — ავსტრალიაში დაბადებული თეატრის მსახიობი, რომელიც მოღვაწეობდა ამერიკის შეერთებულ შტატებსა და ინგლისში კომედიის, მელოდრამისა და დრამის ჟანრებში. ოლგა ლაზარრევიჩი დაიბადა ხორვატი სპირო ლაზავრეჩისა და დანიიდან წამოსული ვიქტორია შინკლის ოჯახში მას ჰყავდა სამი ძმა და ორი და ანა და ადრიანა ოლგა და თავისი ოჯახი 1865 წელს ჯილონგში გადავიდა. მამამისი 1867 წელს კორიოს ყურეში უბედური შემთხვევის შედეგად დაიხრჩო დედამ ოლგა და თავისი და-ძმები თავშესაფრებს მიაბარა. ოლგას დედა ახალ ზელანდიში მუშაობდა სანამ 1873 წელს ისევ ავსტრალიაში არ დაბრუნდა. ვიქტორია 1875 წელს ცოლად გაჰყვა ამერიკელ მეზღვაურ ალბერტ ვაგნერს. ამის შემდეგ მთელი ოჯახი გაერთიანდა და ლოს ანჯელესში გადასახლდა. 1878 წელს,14 წლის ასაკში ოლგა ცოლად გაჰყვა 32 წლის მამაკაცს, ვალენტინ ვოლფეშტაინს. ქორწინებამ დიდხანს არ გასტანა და ისინი 3 თვის შემდეგ დაშორდნენ. 1880 დაქორწინდა ჰერმან ბრანდენშტაინზე და მასთან ერთად გადავიდა ნიუ იორკში. მან ქორწინების შემდეგ გვარის ნაწილი შეიცვალა და პროფესიულად თავს ოლგა ბრანდონს უწოდებდა. ნიუ-იორკის მაღალ საზოგადოებაში ოლგა პოპულარული გახდა და მრავალი თაყვანისმცემელი მიიზიდა. 1886 წელს ის და ბრანდენშტაინი დაშორდნენ, რის შემდეგაც ოლგა ინგლისში გაემგზავრა. ოლგა ინგლისში დასახლდა, სადაც წარმატებას მიაღწია, 1890 წელს კი ლონდონის „შაფტსბერის თეატრშიც“ ითამაშა. იგი იმ დროის ერთ-ერთი ყველაზე მაღალანაზღაურებადი მსახიობი ქალი იყო და მოიპოვა როგორც კომედიურ, ისე დრამატულ როლებში აღიარება. ოლგა წარმატებით მოღვაწეობდა 1880-იანი წლებში, თუმცა ტუბერკულოზის გამო მისი ჯანმრთელობა თანდათან გაუარესდა, რამაც იგი აიძულა, 1901 წლისთვის სცენა დაეტოვებინა. მან 1906 წლამდე იცოცხლა, სანამ ლონდონში ტუბერკულოზმა საბოლოოდ არ იმსხვერპლა. c9d0ov7upw86vy5bb5gtu0b41z5wmo8 5564171 5564170 2026-10-23T17:19:42Z Tekle shonia55 188916 5564171 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Tekle shonia55|Tekle shonia55]].|23|10|2026}} {{ინფოდაფა პიროვნება | სიგანე = | სახელი = ოლგა ბრანდონი | ფოტო =Card 914, Olga Brandon, from the Actors and Actresses series (N45, Type 2) for Virginia Brights Cigarettes MET DP830928.jpg | ფოტოს სიგანე = |წარწერა = | ალტ = | მშობლსახელი = | ენის კოდი = | დაბსახელი =ოლგა ლაზარევიჩი | დაბთარიღი =21 დეკემბერი, 1863 | დაბადგილი =რედკასლი, ვიქტორია, ავსტრალია | მოინათლა = | გაუჩინარების თარიღი = | გაუჩინარების ადგილი = | გაუჩინარების სტატუსი = | გარდთარიღი =8 მაისი 1906 (42 წლის) | გარდადგილი =ლონდონი, ინგლისი | გარდაცვალების მიზეზი = | სხეულის პოვნის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილის კოორდინატები = | ძეგლები = | რეზიდენცია = | სხვა სახელები =ოლგა ბრანდენშტაინი | ეროვნება = | მოქალაქეობა = | ეთნიკური წარმომავლობა = | ქვეშევრდომობა = | განათლება = | ალმა-მატერი = | მოღვაწეობა = | საქმიანობა =მსახიობი | აქტიურობის წლები =1884–1901 | დამსაქმებელი = | ორგანიზაცია = | ხელფასი = | ქონება = | ცნობილია როგორც = | ცნობილი ნაშრომები = | სიმაღლე = | წონა = | წოდება = | წლები = | წინამორბედი = | მემკვიდრე = | პარტია = | მოძრაობა = | ოპონენტები = | რელიგია = | წაყენებული ბრალდება = | განაჩენი = | დანაშაულებრივი სტატუსი = | მეუღლეები =ვალენტაინ ვოლფენშტაინი ჰერმან ბრანდენშტაინი | პარტნიორები = | შვილები = | მამა = | დედა = | ნათესავები = | ჯილდოები = | მოსახმობი სიგნალი = | სუფთა მოგება = | სახელი1 = | მოდული1 = | სახელი2 = | მოდული2 = | სახელი3 = | მოდული3 = | სახელი4 = | მოდული4 = | სახელი5 = | მოდული5 = | სახელი6 = | მოდული6 = | სახელი7 = | მოდული7 = | საიტი = | ხელმოწერა = | ხელმოწერის ზომა = | ხელმოწერა ალტ = | შენიშვნები = }} ოლგა ბრანდონი (დ. 21 დეკემბერი,1863 - გ. 8 მაისი, 1906) — ავსტრალიაში დაბადებული თეატრის მსახიობი, რომელიც მოღვაწეობდა ამერიკის შეერთებულ შტატებსა და ინგლისში კომედიის, მელოდრამისა და დრამის ჟანრებში. ==ბიოგრაფია== ოლგა ლაზარევიჩი დაიბადა ხორვატი სპირო ლაზავრეჩისა და დანიიდან წამოსული ვიქტორია შინკლის ოჯახში მას ჰყავდა სამი ძმა და ორი და ანა და ადრიანა ოლგა და თავისი ოჯახი 1865 წელს ჯილონგში გადავიდა. მამამისი 1867 წელს კორიოს ყურეში უბედური შემთხვევის შედეგად დაიხრჩო დედამ ოლგა და თავისი და-ძმები თავშესაფრებს მიაბარა. ოლგას დედა ახალ ზელანდიში მუშაობდა სანამ 1873 წელს ისევ ავსტრალიაში არ დაბრუნდა. ვიქტორია 1875 წელს ცოლად გაჰყვა ამერიკელ მეზღვაურ ალბერტ ვაგნერს. ამის შემდეგ მთელი ოჯახი გაერთიანდა და ლოს ანჯელესში გადასახლდა. 1878 წელს,14 წლის ასაკში ოლგა ცოლად გაჰყვა 32 წლის მამაკაცს, ვალენტინ ვოლფეშტაინს. ქორწინებამ დიდხანს არ გასტანა და ისინი 3 თვის შემდეგ დაშორდნენ. 1880 დაქორწინდა ჰერმან ბრანდენშტაინზე და მასთან ერთად გადავიდა ნიუ იორკში. მან ქორწინების შემდეგ გვარის ნაწილი შეიცვალა და პროფესიულად თავს ოლგა ბრანდონს უწოდებდა. ნიუ-იორკის მაღალ საზოგადოებაში ოლგა პოპულარული გახდა და მრავალი თაყვანისმცემელი მიიზიდა. 1886 წელს ის და ბრანდენშტაინი დაშორდნენ, რის შემდეგაც ოლგა ინგლისში გაემგზავრა. ოლგა ინგლისში დასახლდა, სადაც წარმატებას მიაღწია, 1890 წელს კი ლონდონის „შაფტსბერის თეატრშიც“ ითამაშა. იგი იმ დროის ერთ-ერთი ყველაზე მაღალანაზღაურებადი მსახიობი ქალი იყო და მოიპოვა როგორც კომედიურ, ისე დრამატულ როლებში აღიარება. ოლგა წარმატებით მოღვაწეობდა 1880-იანი წლებში, თუმცა ტუბერკულოზის გამო მისი ჯანმრთელობა თანდათან გაუარესდა, რამაც იგი აიძულა, 1901 წლისთვის სცენა დაეტოვებინა. მან 1906 წლამდე იცოცხლა, სანამ ლონდონში ტუბერკულოზმა საბოლოოდ არ იმსხვერპლა. gafd4sg9ff03cjqumvj8rafl75fcz5w 5564176 5564171 2026-10-23T17:24:38Z Tekle shonia55 188916 5564176 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Tekle shonia55|Tekle shonia55]].|23|10|2026}} {{ინფოდაფა პიროვნება | სიგანე = | სახელი = ოლგა ბრანდონი | ფოტო =Card 914, Olga Brandon, from the Actors and Actresses series (N45, Type 2) for Virginia Brights Cigarettes MET DP830928.jpg | ფოტოს სიგანე = |წარწერა = | ალტ = | მშობლსახელი = | ენის კოდი = | დაბსახელი =ოლგა ლაზარევიჩი | დაბთარიღი =[[21 დეკემბერი]], [[1863]] | დაბადგილი =რედკასლი, [[ვიქტორიას შტატი|ვიქტორია]], [[ავსტრალია]] | მოინათლა = | გაუჩინარების თარიღი = | გაუჩინარების ადგილი = | გაუჩინარების სტატუსი = | გარდთარიღი =[[8 მაისი]], [[1906]] (42 წლის) | გარდადგილი =[[ლონდონი]], [[ინგლისი]] | გარდაცვალების მიზეზი = | სხეულის პოვნის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილის კოორდინატები = | ძეგლები = | რეზიდენცია = | სხვა სახელები =ოლგა ბრანდენშტაინი | ეროვნება = | მოქალაქეობა = | ეთნიკური წარმომავლობა = | ქვეშევრდომობა = | განათლება = | ალმა-მატერი = | მოღვაწეობა = | საქმიანობა =[[მსახიობი]] | აქტიურობის წლები =[[1884]]–[[1901]] | დამსაქმებელი = | ორგანიზაცია = | ხელფასი = | ქონება = | ცნობილია როგორც = | ცნობილი ნაშრომები = | სიმაღლე = | წონა = | წოდება = | წლები = | წინამორბედი = | მემკვიდრე = | პარტია = | მოძრაობა = | ოპონენტები = | რელიგია = | წაყენებული ბრალდება = | განაჩენი = | დანაშაულებრივი სტატუსი = | მეუღლეები =ვალენტაინ ვოლფენშტაინი ჰერმან ბრანდენშტაინი | პარტნიორები = | შვილები = | მამა = | დედა = | ნათესავები = | ჯილდოები = | მოსახმობი სიგნალი = | სუფთა მოგება = | სახელი1 = | მოდული1 = | სახელი2 = | მოდული2 = | სახელი3 = | მოდული3 = | სახელი4 = | მოდული4 = | სახელი5 = | მოდული5 = | სახელი6 = | მოდული6 = | სახელი7 = | მოდული7 = | საიტი = | ხელმოწერა = | ხელმოწერის ზომა = | ხელმოწერა ალტ = | შენიშვნები = }} ოლგა ბრანდონი (დ. 21 დეკემბერი,1863 - გ. 8 მაისი, 1906) — ავსტრალიაში დაბადებული თეატრის მსახიობი, რომელიც მოღვაწეობდა ამერიკის შეერთებულ შტატებსა და ინგლისში კომედიის, მელოდრამისა და დრამის ჟანრებში. ==ბიოგრაფია== ოლგა ლაზარევიჩი დაიბადა ხორვატი სპირო ლაზავრეჩისა და დანიიდან წამოსული ვიქტორია შინკლის ოჯახში მას ჰყავდა სამი ძმა და ორი და ანა და ადრიანა ოლგა და თავისი ოჯახი 1865 წელს ჯილონგში გადავიდა. მამამისი 1867 წელს კორიოს ყურეში უბედური შემთხვევის შედეგად დაიხრჩო დედამ ოლგა და თავისი და-ძმები თავშესაფრებს მიაბარა. ოლგას დედა ახალ ზელანდიში მუშაობდა სანამ 1873 წელს ისევ ავსტრალიაში არ დაბრუნდა. ვიქტორია 1875 წელს ცოლად გაჰყვა ამერიკელ მეზღვაურ ალბერტ ვაგნერს. ამის შემდეგ მთელი ოჯახი გაერთიანდა და ლოს ანჯელესში გადასახლდა. 1878 წელს,14 წლის ასაკში ოლგა ცოლად გაჰყვა 32 წლის მამაკაცს, ვალენტინ ვოლფეშტაინს. ქორწინებამ დიდხანს არ გასტანა და ისინი 3 თვის შემდეგ დაშორდნენ. 1880 დაქორწინდა ჰერმან ბრანდენშტაინზე და მასთან ერთად გადავიდა ნიუ იორკში. მან ქორწინების შემდეგ გვარის ნაწილი შეიცვალა და პროფესიულად თავს ოლგა ბრანდონს უწოდებდა. ნიუ-იორკის მაღალ საზოგადოებაში ოლგა პოპულარული გახდა და მრავალი თაყვანისმცემელი მიიზიდა. 1886 წელს ის და ბრანდენშტაინი დაშორდნენ, რის შემდეგაც ოლგა ინგლისში გაემგზავრა. ოლგა ინგლისში დასახლდა, სადაც წარმატებას მიაღწია, 1890 წელს კი ლონდონის „შაფტსბერის თეატრშიც“ ითამაშა. იგი იმ დროის ერთ-ერთი ყველაზე მაღალანაზღაურებადი მსახიობი ქალი იყო და მოიპოვა როგორც კომედიურ, ისე დრამატულ როლებში აღიარება. ოლგა წარმატებით მოღვაწეობდა 1880-იანი წლებში, თუმცა ტუბერკულოზის გამო მისი ჯანმრთელობა თანდათან გაუარესდა, რამაც იგი აიძულა, 1901 წლისთვის სცენა დაეტოვებინა. მან 1906 წლამდე იცოცხლა, სანამ ლონდონში ტუბერკულოზმა საბოლოოდ არ იმსხვერპლა. 12fcy1knyjtfnf7auoyomwv78jd50yi 5564177 5564176 2026-10-23T17:28:40Z Tekle shonia55 188916 5564177 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Tekle shonia55|Tekle shonia55]].|23|10|2026}} {{ინფოდაფა პიროვნება | სიგანე = | სახელი = ოლგა ბრანდონი | ფოტო =Card 914, Olga Brandon, from the Actors and Actresses series (N45, Type 2) for Virginia Brights Cigarettes MET DP830928.jpg | ფოტოს სიგანე = |წარწერა = | ალტ = | მშობლსახელი = | ენის კოდი = | დაბსახელი =ოლგა ლაზარევიჩი | დაბთარიღი =[[21 დეკემბერი]], [[1863]] | დაბადგილი =რედკასლი, [[ვიქტორიას შტატი|ვიქტორია]], [[ავსტრალია]] | მოინათლა = | გაუჩინარების თარიღი = | გაუჩინარების ადგილი = | გაუჩინარების სტატუსი = | გარდთარიღი =[[8 მაისი]], [[1906]] (42 წლის) | გარდადგილი =[[ლონდონი]], [[ინგლისი]] | გარდაცვალების მიზეზი = | სხეულის პოვნის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილის კოორდინატები = | ძეგლები = | რეზიდენცია = | სხვა სახელები =ოლგა ბრანდენშტაინი | ეროვნება = | მოქალაქეობა = | ეთნიკური წარმომავლობა = | ქვეშევრდომობა = | განათლება = | ალმა-მატერი = | მოღვაწეობა = | საქმიანობა =[[მსახიობი]] | აქტიურობის წლები =[[1884]]–[[1901]] | დამსაქმებელი = | ორგანიზაცია = | ხელფასი = | ქონება = | ცნობილია როგორც = | ცნობილი ნაშრომები = | სიმაღლე = | წონა = | წოდება = | წლები = | წინამორბედი = | მემკვიდრე = | პარტია = | მოძრაობა = | ოპონენტები = | რელიგია = | წაყენებული ბრალდება = | განაჩენი = | დანაშაულებრივი სტატუსი = | მეუღლეები =ვალენტაინ ვოლფენშტაინი ჰერმან ბრანდენშტაინი | პარტნიორები = | შვილები = | მამა = | დედა = | ნათესავები = | ჯილდოები = | მოსახმობი სიგნალი = | სუფთა მოგება = | სახელი1 = | მოდული1 = | სახელი2 = | მოდული2 = | სახელი3 = | მოდული3 = | სახელი4 = | მოდული4 = | სახელი5 = | მოდული5 = | სახელი6 = | მოდული6 = | სახელი7 = | მოდული7 = | საიტი = | ხელმოწერა = | ხელმოწერის ზომა = | ხელმოწერა ალტ = | შენიშვნები = }} ოლგა ბრანდონი (დ. [[21 დეკემბერი]],[[1863]] - გ. [[8 მაისი]], [[1906]]) — [[ავსტრალია|ავსტრალიაში]] დაბადებული თეატრის [[მსახიობი]], რომელიც მოღვაწეობდა [[ამერიკის შეერთებულ შტატებსა]] და [[ინგლისი|ინგლისში]] [[კომედია|კომედიის]], [[მელოდრამა|მელოდრამისა]] და [[დრამა|დრამის]] ჟანრებში. ==ბიოგრაფია== ოლგა ლაზარევიჩი დაიბადა ხორვატი სპირო ლაზავრეჩისა და დანიიდან წამოსული ვიქტორია შინკლის ოჯახში მას ჰყავდა სამი ძმა და ორი და ანა და ადრიანა ოლგა და თავისი ოჯახი 1865 წელს ჯილონგში გადავიდა. მამამისი 1867 წელს კორიოს ყურეში უბედური შემთხვევის შედეგად დაიხრჩო დედამ ოლგა და თავისი და-ძმები თავშესაფრებს მიაბარა. ოლგას დედა ახალ ზელანდიში მუშაობდა სანამ 1873 წელს ისევ ავსტრალიაში არ დაბრუნდა. ვიქტორია 1875 წელს ცოლად გაჰყვა ამერიკელ მეზღვაურ ალბერტ ვაგნერს. ამის შემდეგ მთელი ოჯახი გაერთიანდა და ლოს ანჯელესში გადასახლდა. 1878 წელს,14 წლის ასაკში ოლგა ცოლად გაჰყვა 32 წლის მამაკაცს, ვალენტინ ვოლფეშტაინს. ქორწინებამ დიდხანს არ გასტანა და ისინი 3 თვის შემდეგ დაშორდნენ. 1880 დაქორწინდა ჰერმან ბრანდენშტაინზე და მასთან ერთად გადავიდა ნიუ იორკში. მან ქორწინების შემდეგ გვარის ნაწილი შეიცვალა და პროფესიულად თავს ოლგა ბრანდონს უწოდებდა. ნიუ-იორკის მაღალ საზოგადოებაში ოლგა პოპულარული გახდა და მრავალი თაყვანისმცემელი მიიზიდა. 1886 წელს ის და ბრანდენშტაინი დაშორდნენ, რის შემდეგაც ოლგა ინგლისში გაემგზავრა. ოლგა ინგლისში დასახლდა, სადაც წარმატებას მიაღწია, 1890 წელს კი ლონდონის „შაფტსბერის თეატრშიც“ ითამაშა. იგი იმ დროის ერთ-ერთი ყველაზე მაღალანაზღაურებადი მსახიობი ქალი იყო და მოიპოვა როგორც კომედიურ, ისე დრამატულ როლებში აღიარება. ოლგა წარმატებით მოღვაწეობდა 1880-იანი წლებში, თუმცა ტუბერკულოზის გამო მისი ჯანმრთელობა თანდათან გაუარესდა, რამაც იგი აიძულა, 1901 წლისთვის სცენა დაეტოვებინა. მან 1906 წლამდე იცოცხლა, სანამ ლონდონში ტუბერკულოზმა საბოლოოდ არ იმსხვერპლა. b26dpahyqdczc13xj5vbhuvefb4w2fp 5564179 5564177 2026-10-23T17:29:57Z Tekle shonia55 188916 5564179 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Tekle shonia55|Tekle shonia55]].|23|10|2026}} {{ინფოდაფა პიროვნება | სიგანე = | სახელი = ოლგა ბრანდონი | ფოტო =Card 914, Olga Brandon, from the Actors and Actresses series (N45, Type 2) for Virginia Brights Cigarettes MET DP830928.jpg | ფოტოს სიგანე = |წარწერა = | ალტ = | მშობლსახელი = | ენის კოდი = | დაბსახელი =ოლგა ლაზარევიჩი | დაბთარიღი =[[21 დეკემბერი]], [[1863]] | დაბადგილი =რედკასლი, [[ვიქტორიას შტატი|ვიქტორია]], [[ავსტრალია]] | მოინათლა = | გაუჩინარების თარიღი = | გაუჩინარების ადგილი = | გაუჩინარების სტატუსი = | გარდთარიღი =[[8 მაისი]], [[1906]] (42 წლის) | გარდადგილი =[[ლონდონი]], [[ინგლისი]] | გარდაცვალების მიზეზი = | სხეულის პოვნის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილის კოორდინატები = | ძეგლები = | რეზიდენცია = | სხვა სახელები =ოლგა ბრანდენშტაინი | ეროვნება = | მოქალაქეობა = | ეთნიკური წარმომავლობა = | ქვეშევრდომობა = | განათლება = | ალმა-მატერი = | მოღვაწეობა = | საქმიანობა =[[მსახიობი]] | აქტიურობის წლები =[[1884]]–[[1901]] | დამსაქმებელი = | ორგანიზაცია = | ხელფასი = | ქონება = | ცნობილია როგორც = | ცნობილი ნაშრომები = | სიმაღლე = | წონა = | წოდება = | წლები = | წინამორბედი = | მემკვიდრე = | პარტია = | მოძრაობა = | ოპონენტები = | რელიგია = | წაყენებული ბრალდება = | განაჩენი = | დანაშაულებრივი სტატუსი = | მეუღლეები =ვალენტაინ ვოლფენშტაინი ჰერმან ბრანდენშტაინი | პარტნიორები = | შვილები = | მამა = | დედა = | ნათესავები = | ჯილდოები = | მოსახმობი სიგნალი = | სუფთა მოგება = | სახელი1 = | მოდული1 = | სახელი2 = | მოდული2 = | სახელი3 = | მოდული3 = | სახელი4 = | მოდული4 = | სახელი5 = | მოდული5 = | სახელი6 = | მოდული6 = | სახელი7 = | მოდული7 = | საიტი = | ხელმოწერა = | ხელმოწერის ზომა = | ხელმოწერა ალტ = | შენიშვნები = }} ოლგა ბრანდონი (დ. [[21 დეკემბერი]],[[1863]] - გ. [[8 მაისი]], [[1906]]) — [[ავსტრალია|ავსტრალიაში]] დაბადებული თეატრის [[მსახიობი]], რომელიც მოღვაწეობდა [[ამერიკის შეერთებული შტატები|ამერიკის შეერთებულ შტატებსა]] და [[ინგლისი|ინგლისში]] [[კომედია|კომედიის]], [[მელოდრამა|მელოდრამისა]] და [[დრამა|დრამის]] ჟანრებში. ==ბიოგრაფია== ოლგა ლაზარევიჩი დაიბადა ხორვატი სპირო ლაზავრეჩისა და დანიიდან წამოსული ვიქტორია შინკლის ოჯახში მას ჰყავდა სამი ძმა და ორი და ანა და ადრიანა ოლგა და თავისი ოჯახი 1865 წელს ჯილონგში გადავიდა. მამამისი 1867 წელს კორიოს ყურეში უბედური შემთხვევის შედეგად დაიხრჩო დედამ ოლგა და თავისი და-ძმები თავშესაფრებს მიაბარა. ოლგას დედა ახალ ზელანდიში მუშაობდა სანამ 1873 წელს ისევ ავსტრალიაში არ დაბრუნდა. ვიქტორია 1875 წელს ცოლად გაჰყვა ამერიკელ მეზღვაურ ალბერტ ვაგნერს. ამის შემდეგ მთელი ოჯახი გაერთიანდა და ლოს ანჯელესში გადასახლდა. 1878 წელს,14 წლის ასაკში ოლგა ცოლად გაჰყვა 32 წლის მამაკაცს, ვალენტინ ვოლფეშტაინს. ქორწინებამ დიდხანს არ გასტანა და ისინი 3 თვის შემდეგ დაშორდნენ. 1880 დაქორწინდა ჰერმან ბრანდენშტაინზე და მასთან ერთად გადავიდა ნიუ იორკში. მან ქორწინების შემდეგ გვარის ნაწილი შეიცვალა და პროფესიულად თავს ოლგა ბრანდონს უწოდებდა. ნიუ-იორკის მაღალ საზოგადოებაში ოლგა პოპულარული გახდა და მრავალი თაყვანისმცემელი მიიზიდა. 1886 წელს ის და ბრანდენშტაინი დაშორდნენ, რის შემდეგაც ოლგა ინგლისში გაემგზავრა. ოლგა ინგლისში დასახლდა, სადაც წარმატებას მიაღწია, 1890 წელს კი ლონდონის „შაფტსბერის თეატრშიც“ ითამაშა. იგი იმ დროის ერთ-ერთი ყველაზე მაღალანაზღაურებადი მსახიობი ქალი იყო და მოიპოვა როგორც კომედიურ, ისე დრამატულ როლებში აღიარება. ოლგა წარმატებით მოღვაწეობდა 1880-იანი წლებში, თუმცა ტუბერკულოზის გამო მისი ჯანმრთელობა თანდათან გაუარესდა, რამაც იგი აიძულა, 1901 წლისთვის სცენა დაეტოვებინა. მან 1906 წლამდე იცოცხლა, სანამ ლონდონში ტუბერკულოზმა საბოლოოდ არ იმსხვერპლა. qbwemvnap4zvwvhqqmgux8jj90nbrcx 5564181 5564179 2026-10-23T17:30:44Z Tekle shonia55 188916 5564181 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Tekle shonia55|Tekle shonia55]].|23|10|2026}} {{ინფოდაფა პიროვნება | სიგანე = | სახელი = ოლგა ბრანდონი | ფოტო =Card 914, Olga Brandon, from the Actors and Actresses series (N45, Type 2) for Virginia Brights Cigarettes MET DP830928.jpg | ფოტოს სიგანე = |წარწერა = | ალტ = | მშობლსახელი = | ენის კოდი = | დაბსახელი =ოლგა ლაზარევიჩი | დაბთარიღი =[[21 დეკემბერი]], [[1863]] | დაბადგილი =რედკასლი, [[ვიქტორიას შტატი|ვიქტორია]], [[ავსტრალია]] | მოინათლა = | გაუჩინარების თარიღი = | გაუჩინარების ადგილი = | გაუჩინარების სტატუსი = | გარდთარიღი =[[8 მაისი]], [[1906]] (42 წლის) | გარდადგილი =[[ლონდონი]], [[ინგლისი]] | გარდაცვალების მიზეზი = | სხეულის პოვნის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილის კოორდინატები = | ძეგლები = | რეზიდენცია = | სხვა სახელები =ოლგა ბრანდენშტაინი | ეროვნება = | მოქალაქეობა = | ეთნიკური წარმომავლობა = | ქვეშევრდომობა = | განათლება = | ალმა-მატერი = | მოღვაწეობა = | საქმიანობა =[[მსახიობი]] | აქტიურობის წლები =[[1884]]–[[1901]] | დამსაქმებელი = | ორგანიზაცია = | ხელფასი = | ქონება = | ცნობილია როგორც = | ცნობილი ნაშრომები = | სიმაღლე = | წონა = | წოდება = | წლები = | წინამორბედი = | მემკვიდრე = | პარტია = | მოძრაობა = | ოპონენტები = | რელიგია = | წაყენებული ბრალდება = | განაჩენი = | დანაშაულებრივი სტატუსი = | მეუღლეები =ვალენტაინ ვოლფენშტაინი ჰერმან ბრანდენშტაინი | პარტნიორები = | შვილები = | მამა = | დედა = | ნათესავები = | ჯილდოები = | მოსახმობი სიგნალი = | სუფთა მოგება = | სახელი1 = | მოდული1 = | სახელი2 = | მოდული2 = | სახელი3 = | მოდული3 = | სახელი4 = | მოდული4 = | სახელი5 = | მოდული5 = | სახელი6 = | მოდული6 = | სახელი7 = | მოდული7 = | საიტი = | ხელმოწერა = | ხელმოწერის ზომა = | ხელმოწერა ალტ = | შენიშვნები = }} '''ოლგა ბრანდონი''' (დ. [[21 დეკემბერი]],[[1863]] - გ. [[8 მაისი]], [[1906]]) — [[ავსტრალია|ავსტრალიაში]] დაბადებული თეატრის [[მსახიობი]], რომელიც მოღვაწეობდა [[ამერიკის შეერთებული შტატები|ამერიკის შეერთებულ შტატებსა]] და [[ინგლისი|ინგლისში]] [[კომედია|კომედიის]], [[მელოდრამა|მელოდრამისა]] და [[დრამა|დრამის]] ჟანრებში. ==ბიოგრაფია== ოლგა ლაზარევიჩი დაიბადა ხორვატი სპირო ლაზავრეჩისა და დანიიდან წამოსული ვიქტორია შინკლის ოჯახში მას ჰყავდა სამი ძმა და ორი და ანა და ადრიანა ოლგა და თავისი ოჯახი 1865 წელს ჯილონგში გადავიდა. მამამისი 1867 წელს კორიოს ყურეში უბედური შემთხვევის შედეგად დაიხრჩო დედამ ოლგა და თავისი და-ძმები თავშესაფრებს მიაბარა. ოლგას დედა ახალ ზელანდიში მუშაობდა სანამ 1873 წელს ისევ ავსტრალიაში არ დაბრუნდა. ვიქტორია 1875 წელს ცოლად გაჰყვა ამერიკელ მეზღვაურ ალბერტ ვაგნერს. ამის შემდეგ მთელი ოჯახი გაერთიანდა და ლოს ანჯელესში გადასახლდა. 1878 წელს,14 წლის ასაკში ოლგა ცოლად გაჰყვა 32 წლის მამაკაცს, ვალენტინ ვოლფეშტაინს. ქორწინებამ დიდხანს არ გასტანა და ისინი 3 თვის შემდეგ დაშორდნენ. 1880 დაქორწინდა ჰერმან ბრანდენშტაინზე და მასთან ერთად გადავიდა ნიუ იორკში. მან ქორწინების შემდეგ გვარის ნაწილი შეიცვალა და პროფესიულად თავს ოლგა ბრანდონს უწოდებდა. ნიუ-იორკის მაღალ საზოგადოებაში ოლგა პოპულარული გახდა და მრავალი თაყვანისმცემელი მიიზიდა. 1886 წელს ის და ბრანდენშტაინი დაშორდნენ, რის შემდეგაც ოლგა ინგლისში გაემგზავრა. ოლგა ინგლისში დასახლდა, სადაც წარმატებას მიაღწია, 1890 წელს კი ლონდონის „შაფტსბერის თეატრშიც“ ითამაშა. იგი იმ დროის ერთ-ერთი ყველაზე მაღალანაზღაურებადი მსახიობი ქალი იყო და მოიპოვა როგორც კომედიურ, ისე დრამატულ როლებში აღიარება. ოლგა წარმატებით მოღვაწეობდა 1880-იანი წლებში, თუმცა ტუბერკულოზის გამო მისი ჯანმრთელობა თანდათან გაუარესდა, რამაც იგი აიძულა, 1901 წლისთვის სცენა დაეტოვებინა. მან 1906 წლამდე იცოცხლა, სანამ ლონდონში ტუბერკულოზმა საბოლოოდ არ იმსხვერპლა. lvjdgwik30e0ovd2quoiciywoqk0zm9 5564187 5564181 2026-10-23T17:38:34Z Tekle shonia55 188916 /* ბიოგრაფია */ 5564187 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Tekle shonia55|Tekle shonia55]].|23|10|2026}} {{ინფოდაფა პიროვნება | სიგანე = | სახელი = ოლგა ბრანდონი | ფოტო =Card 914, Olga Brandon, from the Actors and Actresses series (N45, Type 2) for Virginia Brights Cigarettes MET DP830928.jpg | ფოტოს სიგანე = |წარწერა = | ალტ = | მშობლსახელი = | ენის კოდი = | დაბსახელი =ოლგა ლაზარევიჩი | დაბთარიღი =[[21 დეკემბერი]], [[1863]] | დაბადგილი =რედკასლი, [[ვიქტორიას შტატი|ვიქტორია]], [[ავსტრალია]] | მოინათლა = | გაუჩინარების თარიღი = | გაუჩინარების ადგილი = | გაუჩინარების სტატუსი = | გარდთარიღი =[[8 მაისი]], [[1906]] (42 წლის) | გარდადგილი =[[ლონდონი]], [[ინგლისი]] | გარდაცვალების მიზეზი = | სხეულის პოვნის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილის კოორდინატები = | ძეგლები = | რეზიდენცია = | სხვა სახელები =ოლგა ბრანდენშტაინი | ეროვნება = | მოქალაქეობა = | ეთნიკური წარმომავლობა = | ქვეშევრდომობა = | განათლება = | ალმა-მატერი = | მოღვაწეობა = | საქმიანობა =[[მსახიობი]] | აქტიურობის წლები =[[1884]]–[[1901]] | დამსაქმებელი = | ორგანიზაცია = | ხელფასი = | ქონება = | ცნობილია როგორც = | ცნობილი ნაშრომები = | სიმაღლე = | წონა = | წოდება = | წლები = | წინამორბედი = | მემკვიდრე = | პარტია = | მოძრაობა = | ოპონენტები = | რელიგია = | წაყენებული ბრალდება = | განაჩენი = | დანაშაულებრივი სტატუსი = | მეუღლეები =ვალენტაინ ვოლფენშტაინი ჰერმან ბრანდენშტაინი | პარტნიორები = | შვილები = | მამა = | დედა = | ნათესავები = | ჯილდოები = | მოსახმობი სიგნალი = | სუფთა მოგება = | სახელი1 = | მოდული1 = | სახელი2 = | მოდული2 = | სახელი3 = | მოდული3 = | სახელი4 = | მოდული4 = | სახელი5 = | მოდული5 = | სახელი6 = | მოდული6 = | სახელი7 = | მოდული7 = | საიტი = | ხელმოწერა = | ხელმოწერის ზომა = | ხელმოწერა ალტ = | შენიშვნები = }} '''ოლგა ბრანდონი''' (დ. [[21 დეკემბერი]],[[1863]] - გ. [[8 მაისი]], [[1906]]) — [[ავსტრალია|ავსტრალიაში]] დაბადებული თეატრის [[მსახიობი]], რომელიც მოღვაწეობდა [[ამერიკის შეერთებული შტატები|ამერიკის შეერთებულ შტატებსა]] და [[ინგლისი|ინგლისში]] [[კომედია|კომედიის]], [[მელოდრამა|მელოდრამისა]] და [[დრამა|დრამის]] ჟანრებში. ==ბიოგრაფია== ოლგა ლაზარევიჩი დაიბადა [[ხორვატები|ხორვატი]] სპირო ლაზავრეჩისა და [[დანია|დანიიდან]] წამოსული ვიქტორია შინკლის ოჯახში მას ჰყავდა სამი ძმა და ორი და ანა და ადრიანა ოლგა და თავისი ოჯახი [[1865]] წელს [[ჯილონგი|ჯილონგში]] გადავიდა. მამამისი [[1867]] წელს [[კორიოს ყურე|კორიოს ყურეში]] უბედური შემთხვევის შედეგად დაიხრჩო დედამ ოლგა და თავისი და-ძმები თავშესაფრებს მიაბარა. ოლგას დედა [[ახალი ზელანდია|ახალ ზელანდიაში]] მუშაობდა სანამ [[1873]] წელს ისევ ავსტრალიაში არ დაბრუნდა. ვიქტორია [[1875]] წელს ცოლად გაჰყვა [[ამერიკელები|ამერიკელ]] მეზღვაურ ალბერტ ვაგნერს. ამის შემდეგ მთელი ოჯახი გაერთიანდა და [[ლოს-ანჯელესი|ლოს-ანჯელესში]] გადასახლდა 1878 წელს,14 წლის ასაკში ოლგა ცოლად გაჰყვა 32 წლის მამაკაცს, ვალენტინ ვოლფეშტაინს. ქორწინებამ დიდხანს არ გასტანა და ისინი 3 თვის შემდეგ დაშორდნენ. 1880 დაქორწინდა ჰერმან ბრანდენშტაინზე და მასთან ერთად გადავიდა ნიუ იორკში. მან ქორწინების შემდეგ გვარის ნაწილი შეიცვალა და პროფესიულად თავს ოლგა ბრანდონს უწოდებდა. ნიუ-იორკის მაღალ საზოგადოებაში ოლგა პოპულარული გახდა და მრავალი თაყვანისმცემელი მიიზიდა. 1886 წელს ის და ბრანდენშტაინი დაშორდნენ, რის შემდეგაც ოლგა ინგლისში გაემგზავრა. ოლგა ინგლისში დასახლდა, სადაც წარმატებას მიაღწია, 1890 წელს კი ლონდონის „შაფტსბერის თეატრშიც“ ითამაშა. იგი იმ დროის ერთ-ერთი ყველაზე მაღალანაზღაურებადი მსახიობი ქალი იყო და მოიპოვა როგორც კომედიურ, ისე დრამატულ როლებში აღიარება. ოლგა წარმატებით მოღვაწეობდა 1880-იანი წლებში, თუმცა ტუბერკულოზის გამო მისი ჯანმრთელობა თანდათან გაუარესდა, რამაც იგი აიძულა, 1901 წლისთვის სცენა დაეტოვებინა. მან 1906 წლამდე იცოცხლა, სანამ ლონდონში ტუბერკულოზმა საბოლოოდ არ იმსხვერპლა. krqn4klovm04u719wqdwgl7ka8fhk5r 5564203 5564187 2026-10-23T17:44:39Z Tekle shonia55 188916 5564203 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Tekle shonia55|Tekle shonia55]].|23|10|2026}} {{ინფოდაფა პიროვნება | სიგანე = | სახელი = ოლგა ბრანდონი | ფოტო =Card 914, Olga Brandon, from the Actors and Actresses series (N45, Type 2) for Virginia Brights Cigarettes MET DP830928.jpg | ფოტოს სიგანე = |წარწერა = | ალტ = | მშობლსახელი = | ენის კოდი = | დაბსახელი =ოლგა ლაზარევიჩი | დაბთარიღი =[[21 დეკემბერი]], [[1863]] | დაბადგილი =რედკასლი, [[ვიქტორიას შტატი|ვიქტორია]], [[ავსტრალია]] | მოინათლა = | გაუჩინარების თარიღი = | გაუჩინარების ადგილი = | გაუჩინარების სტატუსი = | გარდთარიღი =[[8 მაისი]], [[1906]] (42 წლის) | გარდადგილი =[[ლონდონი]], [[ინგლისი]] | გარდაცვალების მიზეზი = | სხეულის პოვნის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილის კოორდინატები = | ძეგლები = | რეზიდენცია = | სხვა სახელები =ოლგა ბრანდენშტაინი | ეროვნება = | მოქალაქეობა = | ეთნიკური წარმომავლობა = | ქვეშევრდომობა = | განათლება = | ალმა-მატერი = | მოღვაწეობა = | საქმიანობა =[[მსახიობი]] | აქტიურობის წლები =[[1884]]–[[1901]] | დამსაქმებელი = | ორგანიზაცია = | ხელფასი = | ქონება = | ცნობილია როგორც = | ცნობილი ნაშრომები = | სიმაღლე = | წონა = | წოდება = | წლები = | წინამორბედი = | მემკვიდრე = | პარტია = | მოძრაობა = | ოპონენტები = | რელიგია = | წაყენებული ბრალდება = | განაჩენი = | დანაშაულებრივი სტატუსი = | მეუღლეები =ვალენტაინ ვოლფენშტაინი ჰერმან ბრანდენშტაინი | პარტნიორები = | შვილები = | მამა = | დედა = | ნათესავები = | ჯილდოები = | მოსახმობი სიგნალი = | სუფთა მოგება = | სახელი1 = | მოდული1 = | სახელი2 = | მოდული2 = | სახელი3 = | მოდული3 = | სახელი4 = | მოდული4 = | სახელი5 = | მოდული5 = | სახელი6 = | მოდული6 = | სახელი7 = | მოდული7 = | საიტი = | ხელმოწერა = | ხელმოწერის ზომა = | ხელმოწერა ალტ = | შენიშვნები = }} '''ოლგა ბრანდონი''' (დ. [[21 დეკემბერი]],[[1863]] - გ. [[8 მაისი]], [[1906]]) — [[ავსტრალია|ავსტრალიაში]] დაბადებული თეატრის [[მსახიობი]], რომელიც მოღვაწეობდა [[ამერიკის შეერთებული შტატები|ამერიკის შეერთებულ შტატებსა]] და [[ინგლისი|ინგლისში]] [[კომედია|კომედიის]], [[მელოდრამა|მელოდრამისა]] და [[დრამა|დრამის]] ჟანრებში. ==ბიოგრაფია== ოლგა ლაზარევიჩი დაიბადა [[ხორვატები|ხორვატი]] სპირო ლაზავრეჩისა და [[დანია|დანიიდან]] წამოსული ვიქტორია შინკლის ოჯახში მას ჰყავდა სამი ძმა და ორი და ანა და ადრიანა ოლგა და თავისი ოჯახი [[1865]] წელს [[ჯილონგი|ჯილონგში]] გადავიდა. მამამისი [[1867]] წელს [[კორიოს ყურე|კორიოს ყურეში]] უბედური შემთხვევის შედეგად დაიხრჩო დედამ ოლგა და თავისი და-ძმები თავშესაფრებს მიაბარა. ოლგას დედა [[ახალი ზელანდია|ახალ ზელანდიაში]] მუშაობდა სანამ [[1873]] წელს ისევ ავსტრალიაში არ დაბრუნდა. ვიქტორია [[1875]] წელს ცოლად გაჰყვა [[ამერიკელები|ამერიკელ]] მეზღვაურ ალბერტ ვაგნერს. ამის შემდეგ მთელი ოჯახი გაერთიანდა და [[ლოს-ანჯელესი|ლოს-ანჯელესში]] გადასახლდა [[1878]] წელს,14 წლის ასაკში ოლგა ცოლად გაჰყვა 32 წლის მამაკაცს, ვალენტინ ვოლფეშტაინს. ქორწინებამ დიდხანს არ გასტანა და ისინი 3 თვის შემდეგ დაშორდნენ. [[1880]] დაქორწინდა ჰერმან ბრანდენშტაინზე და მასთან ერთად გადავიდა [[ნიუ-იორკი|ნიუ-იორკში]]. მან ქორწინების შემდეგ გვარის ნაწილი შეიცვალა და პროფესიულად თავს ოლგა ბრანდონს უწოდებდა. ნიუ-იორკის მაღალ საზოგადოებაში ოლგა პოპულარული გახდა და მრავალი თაყვანისმცემელი მიიზიდა. [[1886]] წელს ის და ბრანდენშტაინი დაშორდნენ, რის შემდეგაც ოლგა ინგლისში გაემგზავრა. ოლგა ინგლისში დასახლდა, სადაც წარმატებას მიაღწია, [[1890]] წელს კი ლონდონის „შაფტსბერის თეატრშიც“ ითამაშა. იგი იმ დროის ერთ-ერთი ყველაზე მაღალანაზღაურებადი მსახიობი ქალი იყო და მოიპოვა როგორც კომედიურ, ისე დრამატულ როლებში აღიარება. ოლგა წარმატებით მოღვაწეობდა [[1880-იანები|1880-იანი]] წლებში, თუმცა [[ტუბერკულოზი|ტუბერკულოზის]] გამო მისი ჯანმრთელობა თანდათან გაუარესდა, რამაც იგი აიძულა, [[1901]] წლისთვის სცენა დაეტოვებინა. მან [[1906]] წლამდე იცოცხლა, სანამ ლონდონში ტუბერკულოზმა საბოლოოდ არ იმსხვერპლა. sbf0h19jmjgbzcmhy7elyykyfwqcps2 5564208 5564203 2026-10-23T17:48:30Z Tekle shonia55 188916 5564208 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Tekle shonia55|Tekle shonia55]].|23|10|2026}} {{ინფოდაფა პიროვნება | სიგანე = | სახელი = ოლგა ბრანდონი | ფოტო =Card 914, Olga Brandon, from the Actors and Actresses series (N45, Type 2) for Virginia Brights Cigarettes MET DP830928.jpg | ფოტოს სიგანე = |წარწერა = | ალტ = | მშობლსახელი = | ენის კოდი = | დაბსახელი =ოლგა ლაზარევიჩი | დაბთარიღი =[[21 დეკემბერი]], [[1863]] | დაბადგილი =რედკასლი, [[ვიქტორიას შტატი|ვიქტორია]], [[ავსტრალია]] | მოინათლა = | გაუჩინარების თარიღი = | გაუჩინარების ადგილი = | გაუჩინარების სტატუსი = | გარდთარიღი =[[8 მაისი]], [[1906]] (42 წლის) | გარდადგილი =[[ლონდონი]], [[ინგლისი]] | გარდაცვალების მიზეზი = | სხეულის პოვნის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილის კოორდინატები = | ძეგლები = | რეზიდენცია = | სხვა სახელები =ოლგა ბრანდენშტაინი | ეროვნება = | მოქალაქეობა = | ეთნიკური წარმომავლობა = | ქვეშევრდომობა = | განათლება = | ალმა-მატერი = | მოღვაწეობა = | საქმიანობა =[[მსახიობი]] | აქტიურობის წლები =[[1884]]–[[1901]] | დამსაქმებელი = | ორგანიზაცია = | ხელფასი = | ქონება = | ცნობილია როგორც = | ცნობილი ნაშრომები = | სიმაღლე = | წონა = | წოდება = | წლები = | წინამორბედი = | მემკვიდრე = | პარტია = | მოძრაობა = | ოპონენტები = | რელიგია = | წაყენებული ბრალდება = | განაჩენი = | დანაშაულებრივი სტატუსი = | მეუღლეები =ვალენტაინ ვოლფენშტაინი ჰერმან ბრანდენშტაინი | პარტნიორები = | შვილები = | მამა = | დედა = | ნათესავები = | ჯილდოები = | მოსახმობი სიგნალი = | სუფთა მოგება = | სახელი1 = | მოდული1 = | სახელი2 = | მოდული2 = | სახელი3 = | მოდული3 = | სახელი4 = | მოდული4 = | სახელი5 = | მოდული5 = | სახელი6 = | მოდული6 = | სახელი7 = | მოდული7 = | საიტი = | ხელმოწერა = | ხელმოწერის ზომა = | ხელმოწერა ალტ = | შენიშვნები = }} [[File:Card 527, Olga Brandon, from the Actors and Actresses series (N45, Type 6) for Virginia Brights Cigarettes MET DP831181.jpg|right|thumb]] '''ოლგა ბრანდონი''' (დ. [[21 დეკემბერი]],[[1863]] - გ. [[8 მაისი]], [[1906]]) — [[ავსტრალია|ავსტრალიაში]] დაბადებული თეატრის [[მსახიობი]], რომელიც მოღვაწეობდა [[ამერიკის შეერთებული შტატები|ამერიკის შეერთებულ შტატებსა]] და [[ინგლისი|ინგლისში]] [[კომედია|კომედიის]], [[მელოდრამა|მელოდრამისა]] და [[დრამა|დრამის]] ჟანრებში. ==ბიოგრაფია== ოლგა ლაზარევიჩი დაიბადა [[ხორვატები|ხორვატი]] სპირო ლაზავრეჩისა და [[დანია|დანიიდან]] წამოსული ვიქტორია შინკლის ოჯახში მას ჰყავდა სამი ძმა და ორი და ანა და ადრიანა ოლგა და თავისი ოჯახი [[1865]] წელს [[ჯილონგი|ჯილონგში]] გადავიდა. მამამისი [[1867]] წელს [[კორიოს ყურე|კორიოს ყურეში]] უბედური შემთხვევის შედეგად დაიხრჩო დედამ ოლგა და თავისი და-ძმები თავშესაფრებს მიაბარა. ოლგას დედა [[ახალი ზელანდია|ახალ ზელანდიაში]] მუშაობდა სანამ [[1873]] წელს ისევ ავსტრალიაში არ დაბრუნდა. ვიქტორია [[1875]] წელს ცოლად გაჰყვა [[ამერიკელები|ამერიკელ]] მეზღვაურ ალბერტ ვაგნერს. ამის შემდეგ მთელი ოჯახი გაერთიანდა და [[ლოს-ანჯელესი|ლოს-ანჯელესში]] გადასახლდა [[1878]] წელს,14 წლის ასაკში ოლგა ცოლად გაჰყვა 32 წლის მამაკაცს, ვალენტინ ვოლფეშტაინს. ქორწინებამ დიდხანს არ გასტანა და ისინი 3 თვის შემდეგ დაშორდნენ. [[1880]] დაქორწინდა ჰერმან ბრანდენშტაინზე და მასთან ერთად გადავიდა [[ნიუ-იორკი|ნიუ-იორკში]]. მან ქორწინების შემდეგ გვარის ნაწილი შეიცვალა და პროფესიულად თავს ოლგა ბრანდონს უწოდებდა. ნიუ-იორკის მაღალ საზოგადოებაში ოლგა პოპულარული გახდა და მრავალი თაყვანისმცემელი მიიზიდა. [[1886]] წელს ის და ბრანდენშტაინი დაშორდნენ, რის შემდეგაც ოლგა ინგლისში გაემგზავრა. ოლგა ინგლისში დასახლდა, სადაც წარმატებას მიაღწია, [[1890]] წელს კი ლონდონის „შაფტსბერის თეატრშიც“ ითამაშა. იგი იმ დროის ერთ-ერთი ყველაზე მაღალანაზღაურებადი მსახიობი ქალი იყო და მოიპოვა როგორც კომედიურ, ისე დრამატულ როლებში აღიარება. ოლგა წარმატებით მოღვაწეობდა [[1880-იანები|1880-იანი]] წლებში, თუმცა [[ტუბერკულოზი|ტუბერკულოზის]] გამო მისი ჯანმრთელობა თანდათან გაუარესდა, რამაც იგი აიძულა, [[1901]] წლისთვის სცენა დაეტოვებინა. მან [[1906]] წლამდე იცოცხლა, სანამ ლონდონში ტუბერკულოზმა საბოლოოდ არ იმსხვერპლა. 3cs88uso1fpqlzw2ix3v3jbozbxto2c 5564212 5564208 2026-10-23T17:50:28Z Tekle shonia55 188916 5564212 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Tekle shonia55|Tekle shonia55]].|23|10|2026}} {{ინფოდაფა პიროვნება | სიგანე = | სახელი = ოლგა ბრანდონი | ფოტო =Card 914, Olga Brandon, from the Actors and Actresses series (N45, Type 2) for Virginia Brights Cigarettes MET DP830928.jpg | ფოტოს სიგანე = |წარწერა = | ალტ = | მშობლსახელი = | ენის კოდი = | დაბსახელი =ოლგა ლაზარევიჩი | დაბთარიღი =[[21 დეკემბერი]], [[1863]] | დაბადგილი =რედკასლი, [[ვიქტორიას შტატი|ვიქტორია]], [[ავსტრალია]] | მოინათლა = | გაუჩინარების თარიღი = | გაუჩინარების ადგილი = | გაუჩინარების სტატუსი = | გარდთარიღი =[[8 მაისი]], [[1906]] (42 წლის) | გარდადგილი =[[ლონდონი]], [[ინგლისი]] | გარდაცვალების მიზეზი = | სხეულის პოვნის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილის კოორდინატები = | ძეგლები = | რეზიდენცია = | სხვა სახელები =ოლგა ბრანდენშტაინი | ეროვნება = | მოქალაქეობა = | ეთნიკური წარმომავლობა = | ქვეშევრდომობა = | განათლება = | ალმა-მატერი = | მოღვაწეობა = | საქმიანობა =[[მსახიობი]] | აქტიურობის წლები =[[1884]]–[[1901]] | დამსაქმებელი = | ორგანიზაცია = | ხელფასი = | ქონება = | ცნობილია როგორც = | ცნობილი ნაშრომები = | სიმაღლე = | წონა = | წოდება = | წლები = | წინამორბედი = | მემკვიდრე = | პარტია = | მოძრაობა = | ოპონენტები = | რელიგია = | წაყენებული ბრალდება = | განაჩენი = | დანაშაულებრივი სტატუსი = | მეუღლეები =ვალენტაინ ვოლფენშტაინი ჰერმან ბრანდენშტაინი | პარტნიორები = | შვილები = | მამა = | დედა = | ნათესავები = | ჯილდოები = | მოსახმობი სიგნალი = | სუფთა მოგება = | სახელი1 = | მოდული1 = | სახელი2 = | მოდული2 = | სახელი3 = | მოდული3 = | სახელი4 = | მოდული4 = | სახელი5 = | მოდული5 = | სახელი6 = | მოდული6 = | სახელი7 = | მოდული7 = | საიტი = | ხელმოწერა = | ხელმოწერის ზომა = | ხელმოწერა ალტ = | შენიშვნები = }} [[File:Card 527, Olga Brandon, from the Actors and Actresses series (N45, Type 6) for Virginia Brights Cigarettes MET DP831181.jpg|right|thumb]] '''ოლგა ბრანდონი''' (დ. [[21 დეკემბერი]],[[1863]] - გ. [[8 მაისი]], [[1906]]) — [[ავსტრალია|ავსტრალიაში]] დაბადებული თეატრის [[მსახიობი]], რომელიც მოღვაწეობდა [[ამერიკის შეერთებული შტატები|ამერიკის შეერთებულ შტატებსა]] და [[ინგლისი|ინგლისში]] [[კომედია|კომედიის]], [[მელოდრამა|მელოდრამისა]] და [[დრამა|დრამის]] ჟანრებში. ==ბიოგრაფია== ოლგა ლაზარევიჩი დაიბადა [[ხორვატები|ხორვატი]] სპირო ლაზავრეჩისა და [[დანია|დანიიდან]] წამოსული ვიქტორია შინკლის ოჯახში მას ჰყავდა სამი ძმა და ორი და ანა და ადრიანა ოლგა და თავისი ოჯახი [[1865]] წელს [[ჯილონგი|ჯილონგში]] გადავიდა. მამამისი [[1867]] წელს [[კორიოს ყურე|კორიოს ყურეში]] უბედური შემთხვევის შედეგად დაიხრჩო დედამ ოლგა და თავისი და-ძმები თავშესაფრებს მიაბარა. ოლგას დედა [[ახალი ზელანდია|ახალ ზელანდიაში]] მუშაობდა სანამ [[1873]] წელს ისევ ავსტრალიაში არ დაბრუნდა. ვიქტორია [[1875]] წელს ცოლად გაჰყვა [[ამერიკელები|ამერიკელ]] მეზღვაურ ალბერტ ვაგნერს. ამის შემდეგ მთელი ოჯახი გაერთიანდა და [[ლოს-ანჯელესი|ლოს-ანჯელესში]] გადასახლდა [[1878]] წელს,14 წლის ასაკში ოლგა ცოლად გაჰყვა 32 წლის მამაკაცს, ვალენტინ ვოლფეშტაინს. ქორწინებამ დიდხანს არ გასტანა და ისინი 3 თვის შემდეგ დაშორდნენ. [[1880]] დაქორწინდა ჰერმან ბრანდენშტაინზე და მასთან ერთად გადავიდა [[ნიუ-იორკი|ნიუ-იორკში]]. მან ქორწინების შემდეგ გვარის ნაწილი შეიცვალა და პროფესიულად თავს ოლგა ბრანდონს უწოდებდა. ნიუ-იორკის მაღალ საზოგადოებაში ოლგა პოპულარული გახდა და მრავალი თაყვანისმცემელი მიიზიდა. [[1886]] წელს ის და ბრანდენშტაინი დაშორდნენ, რის შემდეგაც ოლგა ინგლისში გაემგზავრა. ოლგა ინგლისში დასახლდა, სადაც წარმატებას მიაღწია, [[1890]] წელს კი ლონდონის „შაფტსბერის თეატრშიც“ ითამაშა. იგი იმ დროის ერთ-ერთი ყველაზე მაღალანაზღაურებადი მსახიობი ქალი იყო და მოიპოვა როგორც კომედიურ, ისე დრამატულ როლებში აღიარება. ოლგა წარმატებით მოღვაწეობდა [[1880-იანები|1880-იანი]] წლებში, თუმცა [[ტუბერკულოზი|ტუბერკულოზის]] გამო მისი ჯანმრთელობა თანდათან გაუარესდა, რამაც იგი აიძულა, [[1901]] წლისთვის სცენა დაეტოვებინა. მან [[1906]] წლამდე იცოცხლა, სანამ ლონდონში ტუბერკულოზმა საბოლოოდ არ იმსხვერპლა. ==რესურსები ინტერნეტში== q1yqc937l62x6fggzlkeh4eazao1xt1 5564214 5564212 2026-10-23T17:51:23Z Tekle shonia55 188916 /* რესურსები ინტერნეტში */ 5564214 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Tekle shonia55|Tekle shonia55]].|23|10|2026}} {{ინფოდაფა პიროვნება | სიგანე = | სახელი = ოლგა ბრანდონი | ფოტო =Card 914, Olga Brandon, from the Actors and Actresses series (N45, Type 2) for Virginia Brights Cigarettes MET DP830928.jpg | ფოტოს სიგანე = |წარწერა = | ალტ = | მშობლსახელი = | ენის კოდი = | დაბსახელი =ოლგა ლაზარევიჩი | დაბთარიღი =[[21 დეკემბერი]], [[1863]] | დაბადგილი =რედკასლი, [[ვიქტორიას შტატი|ვიქტორია]], [[ავსტრალია]] | მოინათლა = | გაუჩინარების თარიღი = | გაუჩინარების ადგილი = | გაუჩინარების სტატუსი = | გარდთარიღი =[[8 მაისი]], [[1906]] (42 წლის) | გარდადგილი =[[ლონდონი]], [[ინგლისი]] | გარდაცვალების მიზეზი = | სხეულის პოვნის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილის კოორდინატები = | ძეგლები = | რეზიდენცია = | სხვა სახელები =ოლგა ბრანდენშტაინი | ეროვნება = | მოქალაქეობა = | ეთნიკური წარმომავლობა = | ქვეშევრდომობა = | განათლება = | ალმა-მატერი = | მოღვაწეობა = | საქმიანობა =[[მსახიობი]] | აქტიურობის წლები =[[1884]]–[[1901]] | დამსაქმებელი = | ორგანიზაცია = | ხელფასი = | ქონება = | ცნობილია როგორც = | ცნობილი ნაშრომები = | სიმაღლე = | წონა = | წოდება = | წლები = | წინამორბედი = | მემკვიდრე = | პარტია = | მოძრაობა = | ოპონენტები = | რელიგია = | წაყენებული ბრალდება = | განაჩენი = | დანაშაულებრივი სტატუსი = | მეუღლეები =ვალენტაინ ვოლფენშტაინი ჰერმან ბრანდენშტაინი | პარტნიორები = | შვილები = | მამა = | დედა = | ნათესავები = | ჯილდოები = | მოსახმობი სიგნალი = | სუფთა მოგება = | სახელი1 = | მოდული1 = | სახელი2 = | მოდული2 = | სახელი3 = | მოდული3 = | სახელი4 = | მოდული4 = | სახელი5 = | მოდული5 = | სახელი6 = | მოდული6 = | სახელი7 = | მოდული7 = | საიტი = | ხელმოწერა = | ხელმოწერის ზომა = | ხელმოწერა ალტ = | შენიშვნები = }} [[File:Card 527, Olga Brandon, from the Actors and Actresses series (N45, Type 6) for Virginia Brights Cigarettes MET DP831181.jpg|right|thumb]] '''ოლგა ბრანდონი''' (დ. [[21 დეკემბერი]],[[1863]] - გ. [[8 მაისი]], [[1906]]) — [[ავსტრალია|ავსტრალიაში]] დაბადებული თეატრის [[მსახიობი]], რომელიც მოღვაწეობდა [[ამერიკის შეერთებული შტატები|ამერიკის შეერთებულ შტატებსა]] და [[ინგლისი|ინგლისში]] [[კომედია|კომედიის]], [[მელოდრამა|მელოდრამისა]] და [[დრამა|დრამის]] ჟანრებში. ==ბიოგრაფია== ოლგა ლაზარევიჩი დაიბადა [[ხორვატები|ხორვატი]] სპირო ლაზავრეჩისა და [[დანია|დანიიდან]] წამოსული ვიქტორია შინკლის ოჯახში მას ჰყავდა სამი ძმა და ორი და ანა და ადრიანა ოლგა და თავისი ოჯახი [[1865]] წელს [[ჯილონგი|ჯილონგში]] გადავიდა. მამამისი [[1867]] წელს [[კორიოს ყურე|კორიოს ყურეში]] უბედური შემთხვევის შედეგად დაიხრჩო დედამ ოლგა და თავისი და-ძმები თავშესაფრებს მიაბარა. ოლგას დედა [[ახალი ზელანდია|ახალ ზელანდიაში]] მუშაობდა სანამ [[1873]] წელს ისევ ავსტრალიაში არ დაბრუნდა. ვიქტორია [[1875]] წელს ცოლად გაჰყვა [[ამერიკელები|ამერიკელ]] მეზღვაურ ალბერტ ვაგნერს. ამის შემდეგ მთელი ოჯახი გაერთიანდა და [[ლოს-ანჯელესი|ლოს-ანჯელესში]] გადასახლდა [[1878]] წელს,14 წლის ასაკში ოლგა ცოლად გაჰყვა 32 წლის მამაკაცს, ვალენტინ ვოლფეშტაინს. ქორწინებამ დიდხანს არ გასტანა და ისინი 3 თვის შემდეგ დაშორდნენ. [[1880]] დაქორწინდა ჰერმან ბრანდენშტაინზე და მასთან ერთად გადავიდა [[ნიუ-იორკი|ნიუ-იორკში]]. მან ქორწინების შემდეგ გვარის ნაწილი შეიცვალა და პროფესიულად თავს ოლგა ბრანდონს უწოდებდა. ნიუ-იორკის მაღალ საზოგადოებაში ოლგა პოპულარული გახდა და მრავალი თაყვანისმცემელი მიიზიდა. [[1886]] წელს ის და ბრანდენშტაინი დაშორდნენ, რის შემდეგაც ოლგა ინგლისში გაემგზავრა. ოლგა ინგლისში დასახლდა, სადაც წარმატებას მიაღწია, [[1890]] წელს კი ლონდონის „შაფტსბერის თეატრშიც“ ითამაშა. იგი იმ დროის ერთ-ერთი ყველაზე მაღალანაზღაურებადი მსახიობი ქალი იყო და მოიპოვა როგორც კომედიურ, ისე დრამატულ როლებში აღიარება. ოლგა წარმატებით მოღვაწეობდა [[1880-იანები|1880-იანი]] წლებში, თუმცა [[ტუბერკულოზი|ტუბერკულოზის]] გამო მისი ჯანმრთელობა თანდათან გაუარესდა, რამაც იგი აიძულა, [[1901]] წლისთვის სცენა დაეტოვებინა. მან [[1906]] წლამდე იცოცხლა, სანამ ლონდონში ტუბერკულოზმა საბოლოოდ არ იმსხვერპლა. ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://digitalcollections.nypl.org/search/index?utf8=%E2%9C%93&keywords=olga+brandon# Olga Brandon photo gallery] New York Public Library, Billy Rose Collections *[https://collections.mcny.org/CS.aspx?VP3=SearchResult&VBID=24UAYWDGTZ18F&SMLS=1&RW=1189&RH=446 Portrait] (City Museum of New York) *[https://www.worthpoint.com/worthopedia/cc-miss-olga-brandon-leonard-boyne-1890 Olga Brandon, Leonard Boyne] (Archived) calys0myyta6uueye3qu4vzw90vdxua 5564223 5564214 2026-10-23T17:53:03Z Tekle shonia55 188916 /* რესურსები ინტერნეტში */ 5564223 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Tekle shonia55|Tekle shonia55]].|23|10|2026}} {{ინფოდაფა პიროვნება | სიგანე = | სახელი = ოლგა ბრანდონი | ფოტო =Card 914, Olga Brandon, from the Actors and Actresses series (N45, Type 2) for Virginia Brights Cigarettes MET DP830928.jpg | ფოტოს სიგანე = |წარწერა = | ალტ = | მშობლსახელი = | ენის კოდი = | დაბსახელი =ოლგა ლაზარევიჩი | დაბთარიღი =[[21 დეკემბერი]], [[1863]] | დაბადგილი =რედკასლი, [[ვიქტორიას შტატი|ვიქტორია]], [[ავსტრალია]] | მოინათლა = | გაუჩინარების თარიღი = | გაუჩინარების ადგილი = | გაუჩინარების სტატუსი = | გარდთარიღი =[[8 მაისი]], [[1906]] (42 წლის) | გარდადგილი =[[ლონდონი]], [[ინგლისი]] | გარდაცვალების მიზეზი = | სხეულის პოვნის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილის კოორდინატები = | ძეგლები = | რეზიდენცია = | სხვა სახელები =ოლგა ბრანდენშტაინი | ეროვნება = | მოქალაქეობა = | ეთნიკური წარმომავლობა = | ქვეშევრდომობა = | განათლება = | ალმა-მატერი = | მოღვაწეობა = | საქმიანობა =[[მსახიობი]] | აქტიურობის წლები =[[1884]]–[[1901]] | დამსაქმებელი = | ორგანიზაცია = | ხელფასი = | ქონება = | ცნობილია როგორც = | ცნობილი ნაშრომები = | სიმაღლე = | წონა = | წოდება = | წლები = | წინამორბედი = | მემკვიდრე = | პარტია = | მოძრაობა = | ოპონენტები = | რელიგია = | წაყენებული ბრალდება = | განაჩენი = | დანაშაულებრივი სტატუსი = | მეუღლეები =ვალენტაინ ვოლფენშტაინი ჰერმან ბრანდენშტაინი | პარტნიორები = | შვილები = | მამა = | დედა = | ნათესავები = | ჯილდოები = | მოსახმობი სიგნალი = | სუფთა მოგება = | სახელი1 = | მოდული1 = | სახელი2 = | მოდული2 = | სახელი3 = | მოდული3 = | სახელი4 = | მოდული4 = | სახელი5 = | მოდული5 = | სახელი6 = | მოდული6 = | სახელი7 = | მოდული7 = | საიტი = | ხელმოწერა = | ხელმოწერის ზომა = | ხელმოწერა ალტ = | შენიშვნები = }} [[File:Card 527, Olga Brandon, from the Actors and Actresses series (N45, Type 6) for Virginia Brights Cigarettes MET DP831181.jpg|right|thumb]] '''ოლგა ბრანდონი''' (დ. [[21 დეკემბერი]],[[1863]] - გ. [[8 მაისი]], [[1906]]) — [[ავსტრალია|ავსტრალიაში]] დაბადებული თეატრის [[მსახიობი]], რომელიც მოღვაწეობდა [[ამერიკის შეერთებული შტატები|ამერიკის შეერთებულ შტატებსა]] და [[ინგლისი|ინგლისში]] [[კომედია|კომედიის]], [[მელოდრამა|მელოდრამისა]] და [[დრამა|დრამის]] ჟანრებში. ==ბიოგრაფია== ოლგა ლაზარევიჩი დაიბადა [[ხორვატები|ხორვატი]] სპირო ლაზავრეჩისა და [[დანია|დანიიდან]] წამოსული ვიქტორია შინკლის ოჯახში მას ჰყავდა სამი ძმა და ორი და ანა და ადრიანა ოლგა და თავისი ოჯახი [[1865]] წელს [[ჯილონგი|ჯილონგში]] გადავიდა. მამამისი [[1867]] წელს [[კორიოს ყურე|კორიოს ყურეში]] უბედური შემთხვევის შედეგად დაიხრჩო დედამ ოლგა და თავისი და-ძმები თავშესაფრებს მიაბარა. ოლგას დედა [[ახალი ზელანდია|ახალ ზელანდიაში]] მუშაობდა სანამ [[1873]] წელს ისევ ავსტრალიაში არ დაბრუნდა. ვიქტორია [[1875]] წელს ცოლად გაჰყვა [[ამერიკელები|ამერიკელ]] მეზღვაურ ალბერტ ვაგნერს. ამის შემდეგ მთელი ოჯახი გაერთიანდა და [[ლოს-ანჯელესი|ლოს-ანჯელესში]] გადასახლდა [[1878]] წელს,14 წლის ასაკში ოლგა ცოლად გაჰყვა 32 წლის მამაკაცს, ვალენტინ ვოლფეშტაინს. ქორწინებამ დიდხანს არ გასტანა და ისინი 3 თვის შემდეგ დაშორდნენ. [[1880]] დაქორწინდა ჰერმან ბრანდენშტაინზე და მასთან ერთად გადავიდა [[ნიუ-იორკი|ნიუ-იორკში]]. მან ქორწინების შემდეგ გვარის ნაწილი შეიცვალა და პროფესიულად თავს ოლგა ბრანდონს უწოდებდა. ნიუ-იორკის მაღალ საზოგადოებაში ოლგა პოპულარული გახდა და მრავალი თაყვანისმცემელი მიიზიდა. [[1886]] წელს ის და ბრანდენშტაინი დაშორდნენ, რის შემდეგაც ოლგა ინგლისში გაემგზავრა. ოლგა ინგლისში დასახლდა, სადაც წარმატებას მიაღწია, [[1890]] წელს კი ლონდონის „შაფტსბერის თეატრშიც“ ითამაშა. იგი იმ დროის ერთ-ერთი ყველაზე მაღალანაზღაურებადი მსახიობი ქალი იყო და მოიპოვა როგორც კომედიურ, ისე დრამატულ როლებში აღიარება. ოლგა წარმატებით მოღვაწეობდა [[1880-იანები|1880-იანი]] წლებში, თუმცა [[ტუბერკულოზი|ტუბერკულოზის]] გამო მისი ჯანმრთელობა თანდათან გაუარესდა, რამაც იგი აიძულა, [[1901]] წლისთვის სცენა დაეტოვებინა. მან [[1906]] წლამდე იცოცხლა, სანამ ლონდონში ტუბერკულოზმა საბოლოოდ არ იმსხვერპლა. ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://digitalcollections.nypl.org/search/index?utf8=%E2%9C%93&keywords=olga+brandon# Olga Brandon photo gallery] New York Public Library, Billy Rose Collections *[https://collections.mcny.org/CS.aspx?VP3=SearchResult&VBID=24UAYWDGTZ18F&SMLS=1&RW=1189&RH=446 Portrait] (City Museum of New York) *[https://www.worthpoint.com/worthopedia/cc-miss-olga-brandon-leonard-boyne-1890 Olga Brandon, Leonard Boyne] (Archived) ==სქოლიო== {{სქოლიო}} 26amal0faumi8q7whjx86vbyzzhd3cy 5564227 5564223 2026-10-23T17:55:37Z Tekle shonia55 188916 5564227 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Tekle shonia55|Tekle shonia55]].|23|10|2026}} {{ინფოდაფა პიროვნება | სიგანე = | სახელი = ოლგა ბრანდონი | ფოტო =Card 914, Olga Brandon, from the Actors and Actresses series (N45, Type 2) for Virginia Brights Cigarettes MET DP830928.jpg | ფოტოს სიგანე = |წარწერა = | ალტ = | მშობლსახელი = | ენის კოდი = | დაბსახელი =ოლგა ლაზარევიჩი | დაბთარიღი =[[21 დეკემბერი]], [[1863]] | დაბადგილი =რედკასლი, [[ვიქტორიას შტატი|ვიქტორია]], [[ავსტრალია]] | მოინათლა = | გაუჩინარების თარიღი = | გაუჩინარების ადგილი = | გაუჩინარების სტატუსი = | გარდთარიღი =[[8 მაისი]], [[1906]] (42 წლის) | გარდადგილი =[[ლონდონი]], [[ინგლისი]] | გარდაცვალების მიზეზი = | სხეულის პოვნის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილის კოორდინატები = | ძეგლები = | რეზიდენცია = | სხვა სახელები =ოლგა ბრანდენშტაინი | ეროვნება = | მოქალაქეობა = | ეთნიკური წარმომავლობა = | ქვეშევრდომობა = | განათლება = | ალმა-მატერი = | მოღვაწეობა = | საქმიანობა =[[მსახიობი]] | აქტიურობის წლები =[[1884]]–[[1901]] | დამსაქმებელი = | ორგანიზაცია = | ხელფასი = | ქონება = | ცნობილია როგორც = | ცნობილი ნაშრომები = | სიმაღლე = | წონა = | წოდება = | წლები = | წინამორბედი = | მემკვიდრე = | პარტია = | მოძრაობა = | ოპონენტები = | რელიგია = | წაყენებული ბრალდება = | განაჩენი = | დანაშაულებრივი სტატუსი = | მეუღლეები =ვალენტაინ ვოლფენშტაინი ჰერმან ბრანდენშტაინი | პარტნიორები = | შვილები = | მამა = | დედა = | ნათესავები = | ჯილდოები = | მოსახმობი სიგნალი = | სუფთა მოგება = | სახელი1 = | მოდული1 = | სახელი2 = | მოდული2 = | სახელი3 = | მოდული3 = | სახელი4 = | მოდული4 = | სახელი5 = | მოდული5 = | სახელი6 = | მოდული6 = | სახელი7 = | მოდული7 = | საიტი = | ხელმოწერა = | ხელმოწერის ზომა = | ხელმოწერა ალტ = | შენიშვნები = }} [[File:Card 527, Olga Brandon, from the Actors and Actresses series (N45, Type 6) for Virginia Brights Cigarettes MET DP831181.jpg|right|thumb]] '''ოლგა ბრანდონი''' (დ. [[21 დეკემბერი]],[[1863]] - გ. [[8 მაისი]], [[1906]])<ref>''American and British Theatrical Biography'', p.135 c.1979 by J.P. Wearing {{ISBN|0-8108-1201-0}}</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20190427220107/http://www.archivesatheart.com/archives/olga-brandon Sacred Heart College; Geelong] with research by John Watts (Wayback Machine)</ref> — [[ავსტრალია|ავსტრალიაში]] დაბადებული თეატრის [[მსახიობი]], რომელიც მოღვაწეობდა [[ამერიკის შეერთებული შტატები|ამერიკის შეერთებულ შტატებსა]] და [[ინგლისი|ინგლისში]] [[კომედია|კომედიის]], [[მელოდრამა|მელოდრამისა]] და [[დრამა|დრამის]] ჟანრებში. ==ბიოგრაფია== ოლგა ლაზარევიჩი დაიბადა [[ხორვატები|ხორვატი]] სპირო ლაზავრეჩისა და [[დანია|დანიიდან]] წამოსული ვიქტორია შინკლის ოჯახში მას ჰყავდა სამი ძმა და ორი და ანა და ადრიანა ოლგა და თავისი ოჯახი [[1865]] წელს [[ჯილონგი|ჯილონგში]] გადავიდა. მამამისი [[1867]] წელს [[კორიოს ყურე|კორიოს ყურეში]] უბედური შემთხვევის შედეგად დაიხრჩო დედამ ოლგა და თავისი და-ძმები თავშესაფრებს მიაბარა. ოლგას დედა [[ახალი ზელანდია|ახალ ზელანდიაში]] მუშაობდა სანამ [[1873]] წელს ისევ ავსტრალიაში არ დაბრუნდა. ვიქტორია [[1875]] წელს ცოლად გაჰყვა [[ამერიკელები|ამერიკელ]] მეზღვაურ ალბერტ ვაგნერს. ამის შემდეგ მთელი ოჯახი გაერთიანდა და [[ლოს-ანჯელესი|ლოს-ანჯელესში]] გადასახლდა [[1878]] წელს,14 წლის ასაკში ოლგა ცოლად გაჰყვა 32 წლის მამაკაცს, ვალენტინ ვოლფეშტაინს. ქორწინებამ დიდხანს არ გასტანა და ისინი 3 თვის შემდეგ დაშორდნენ. [[1880]] დაქორწინდა ჰერმან ბრანდენშტაინზე და მასთან ერთად გადავიდა [[ნიუ-იორკი|ნიუ-იორკში]]. მან ქორწინების შემდეგ გვარის ნაწილი შეიცვალა და პროფესიულად თავს ოლგა ბრანდონს უწოდებდა. ნიუ-იორკის მაღალ საზოგადოებაში ოლგა პოპულარული გახდა და მრავალი თაყვანისმცემელი მიიზიდა. [[1886]] წელს ის და ბრანდენშტაინი დაშორდნენ, რის შემდეგაც ოლგა ინგლისში გაემგზავრა. ოლგა ინგლისში დასახლდა, სადაც წარმატებას მიაღწია, [[1890]] წელს კი ლონდონის „შაფტსბერის თეატრშიც“ ითამაშა. იგი იმ დროის ერთ-ერთი ყველაზე მაღალანაზღაურებადი მსახიობი ქალი იყო და მოიპოვა როგორც კომედიურ, ისე დრამატულ როლებში აღიარება. ოლგა წარმატებით მოღვაწეობდა [[1880-იანები|1880-იანი]] წლებში, თუმცა [[ტუბერკულოზი|ტუბერკულოზის]] გამო მისი ჯანმრთელობა თანდათან გაუარესდა, რამაც იგი აიძულა, [[1901]] წლისთვის სცენა დაეტოვებინა. მან [[1906]] წლამდე იცოცხლა, სანამ ლონდონში ტუბერკულოზმა საბოლოოდ არ იმსხვერპლა. ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://digitalcollections.nypl.org/search/index?utf8=%E2%9C%93&keywords=olga+brandon# Olga Brandon photo gallery] New York Public Library, Billy Rose Collections *[https://collections.mcny.org/CS.aspx?VP3=SearchResult&VBID=24UAYWDGTZ18F&SMLS=1&RW=1189&RH=446 Portrait] (City Museum of New York) *[https://www.worthpoint.com/worthopedia/cc-miss-olga-brandon-leonard-boyne-1890 Olga Brandon, Leonard Boyne] (Archived) ==სქოლიო== {{სქოლიო}} d0atwrf2e88by2nygu9c1k5gszcgfwd 5564231 5564227 2026-10-23T17:57:24Z Tekle shonia55 188916 /* ბიოგრაფია */ 5564231 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Tekle shonia55|Tekle shonia55]].|23|10|2026}} {{ინფოდაფა პიროვნება | სიგანე = | სახელი = ოლგა ბრანდონი | ფოტო =Card 914, Olga Brandon, from the Actors and Actresses series (N45, Type 2) for Virginia Brights Cigarettes MET DP830928.jpg | ფოტოს სიგანე = |წარწერა = | ალტ = | მშობლსახელი = | ენის კოდი = | დაბსახელი =ოლგა ლაზარევიჩი | დაბთარიღი =[[21 დეკემბერი]], [[1863]] | დაბადგილი =რედკასლი, [[ვიქტორიას შტატი|ვიქტორია]], [[ავსტრალია]] | მოინათლა = | გაუჩინარების თარიღი = | გაუჩინარების ადგილი = | გაუჩინარების სტატუსი = | გარდთარიღი =[[8 მაისი]], [[1906]] (42 წლის) | გარდადგილი =[[ლონდონი]], [[ინგლისი]] | გარდაცვალების მიზეზი = | სხეულის პოვნის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილის კოორდინატები = | ძეგლები = | რეზიდენცია = | სხვა სახელები =ოლგა ბრანდენშტაინი | ეროვნება = | მოქალაქეობა = | ეთნიკური წარმომავლობა = | ქვეშევრდომობა = | განათლება = | ალმა-მატერი = | მოღვაწეობა = | საქმიანობა =[[მსახიობი]] | აქტიურობის წლები =[[1884]]–[[1901]] | დამსაქმებელი = | ორგანიზაცია = | ხელფასი = | ქონება = | ცნობილია როგორც = | ცნობილი ნაშრომები = | სიმაღლე = | წონა = | წოდება = | წლები = | წინამორბედი = | მემკვიდრე = | პარტია = | მოძრაობა = | ოპონენტები = | რელიგია = | წაყენებული ბრალდება = | განაჩენი = | დანაშაულებრივი სტატუსი = | მეუღლეები =ვალენტაინ ვოლფენშტაინი ჰერმან ბრანდენშტაინი | პარტნიორები = | შვილები = | მამა = | დედა = | ნათესავები = | ჯილდოები = | მოსახმობი სიგნალი = | სუფთა მოგება = | სახელი1 = | მოდული1 = | სახელი2 = | მოდული2 = | სახელი3 = | მოდული3 = | სახელი4 = | მოდული4 = | სახელი5 = | მოდული5 = | სახელი6 = | მოდული6 = | სახელი7 = | მოდული7 = | საიტი = | ხელმოწერა = | ხელმოწერის ზომა = | ხელმოწერა ალტ = | შენიშვნები = }} [[File:Card 527, Olga Brandon, from the Actors and Actresses series (N45, Type 6) for Virginia Brights Cigarettes MET DP831181.jpg|right|thumb]] '''ოლგა ბრანდონი''' (დ. [[21 დეკემბერი]],[[1863]] - გ. [[8 მაისი]], [[1906]])<ref>''American and British Theatrical Biography'', p.135 c.1979 by J.P. Wearing {{ISBN|0-8108-1201-0}}</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20190427220107/http://www.archivesatheart.com/archives/olga-brandon Sacred Heart College; Geelong] with research by John Watts (Wayback Machine)</ref> — [[ავსტრალია|ავსტრალიაში]] დაბადებული თეატრის [[მსახიობი]], რომელიც მოღვაწეობდა [[ამერიკის შეერთებული შტატები|ამერიკის შეერთებულ შტატებსა]] და [[ინგლისი|ინგლისში]] [[კომედია|კომედიის]], [[მელოდრამა|მელოდრამისა]] და [[დრამა|დრამის]] ჟანრებში. ==ბიოგრაფია== ოლგა ლაზარევიჩი დაიბადა [[ხორვატები|ხორვატი]] სპირო ლაზავრეჩისა და [[დანია|დანიიდან]] წამოსული ვიქტორია შინკლის ოჯახში მას ჰყავდა სამი ძმა და ორი და ანა და ადრიანა ოლგა და თავისი ოჯახი [[1865]] წელს [[ჯილონგი|ჯილონგში]] გადავიდა. მამამისი [[1867]] წელს [[კორიოს ყურე|კორიოს ყურეში]] უბედური შემთხვევის შედეგად დაიხრჩო დედამ ოლგა და თავისი და-ძმები თავშესაფრებს მიაბარა. ოლგას დედა [[ახალი ზელანდია|ახალ ზელანდიაში]] მუშაობდა სანამ [[1873]] წელს ისევ ავსტრალიაში არ დაბრუნდა. ვიქტორია [[1875]] წელს ცოლად გაჰყვა [[ამერიკელები|ამერიკელ]] მეზღვაურ ალბერტ ვაგნერს. ამის შემდეგ მთელი ოჯახი გაერთიანდა და [[ლოს-ანჯელესი|ლოს-ანჯელესში]] გადასახლდა [[1878]] წელს,14 წლის ასაკში ოლგა ცოლად გაჰყვა 32 წლის მამაკაცს, ვალენტინ ვოლფეშტაინს. ქორწინებამ დიდხანს არ გასტანა და ისინი 3 თვის შემდეგ დაშორდნენ. [[1880]] დაქორწინდა ჰერმან ბრანდენშტაინზე და მასთან ერთად გადავიდა [[ნიუ-იორკი|ნიუ-იორკში]]. მან ქორწინების შემდეგ გვარის ნაწილი შეიცვალა და პროფესიულად თავს ოლგა ბრანდონს უწოდებდა. ნიუ-იორკის მაღალ საზოგადოებაში ოლგა პოპულარული გახდა და მრავალი თაყვანისმცემელი მიიზიდა. [[1886]] წელს ის და ბრანდენშტაინი დაშორდნენ, რის შემდეგაც ოლგა ინგლისში გაემგზავრა. ოლგა ინგლისში დასახლდა, სადაც წარმატებას მიაღწია, [[1890]] წელს კი ლონდონის „შაფტსბერის თეატრშიც“ ითამაშა. იგი იმ დროის ერთ-ერთი ყველაზე მაღალანაზღაურებადი მსახიობი ქალი იყო და მოიპოვა როგორც კომედიურ, ისე დრამატულ როლებში აღიარება. ოლგა წარმატებით მოღვაწეობდა [[1880-იანები|1880-იანი]] წლებში, თუმცა [[ტუბერკულოზი|ტუბერკულოზის]] გამო მისი ჯანმრთელობა თანდათან გაუარესდა, რამაც იგი აიძულა, [[1901]] წლისთვის სცენა დაეტოვებინა. მან [[1906]] წლამდე იცოცხლა, სანამ ლონდონში ტუბერკულოზმა საბოლოოდ არ იმსხვერპლა..<ref>Sacred Heart College...John Watts</ref><ref>[http://chroniclingamerica.loc.gov/search/pages/results/?state=&date1=1906&date2=1906&proxtext=Olga+Brandon&x=0&y=0&dateFilterType=yearRange&rows=20&searchType=basic The Fairmont West Virginian], page six, 24 May 1906</ref> ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://digitalcollections.nypl.org/search/index?utf8=%E2%9C%93&keywords=olga+brandon# Olga Brandon photo gallery] New York Public Library, Billy Rose Collections *[https://collections.mcny.org/CS.aspx?VP3=SearchResult&VBID=24UAYWDGTZ18F&SMLS=1&RW=1189&RH=446 Portrait] (City Museum of New York) *[https://www.worthpoint.com/worthopedia/cc-miss-olga-brandon-leonard-boyne-1890 Olga Brandon, Leonard Boyne] (Archived) ==სქოლიო== {{სქოლიო}} 76tvd783jxzsouwe3c8v7dfvljh8x7e 5564232 5564231 2026-10-23T17:57:55Z Tekle shonia55 188916 /* ბიოგრაფია */ 5564232 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Tekle shonia55|Tekle shonia55]].|23|10|2026}} {{ინფოდაფა პიროვნება | სიგანე = | სახელი = ოლგა ბრანდონი | ფოტო =Card 914, Olga Brandon, from the Actors and Actresses series (N45, Type 2) for Virginia Brights Cigarettes MET DP830928.jpg | ფოტოს სიგანე = |წარწერა = | ალტ = | მშობლსახელი = | ენის კოდი = | დაბსახელი =ოლგა ლაზარევიჩი | დაბთარიღი =[[21 დეკემბერი]], [[1863]] | დაბადგილი =რედკასლი, [[ვიქტორიას შტატი|ვიქტორია]], [[ავსტრალია]] | მოინათლა = | გაუჩინარების თარიღი = | გაუჩინარების ადგილი = | გაუჩინარების სტატუსი = | გარდთარიღი =[[8 მაისი]], [[1906]] (42 წლის) | გარდადგილი =[[ლონდონი]], [[ინგლისი]] | გარდაცვალების მიზეზი = | სხეულის პოვნის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილის კოორდინატები = | ძეგლები = | რეზიდენცია = | სხვა სახელები =ოლგა ბრანდენშტაინი | ეროვნება = | მოქალაქეობა = | ეთნიკური წარმომავლობა = | ქვეშევრდომობა = | განათლება = | ალმა-მატერი = | მოღვაწეობა = | საქმიანობა =[[მსახიობი]] | აქტიურობის წლები =[[1884]]–[[1901]] | დამსაქმებელი = | ორგანიზაცია = | ხელფასი = | ქონება = | ცნობილია როგორც = | ცნობილი ნაშრომები = | სიმაღლე = | წონა = | წოდება = | წლები = | წინამორბედი = | მემკვიდრე = | პარტია = | მოძრაობა = | ოპონენტები = | რელიგია = | წაყენებული ბრალდება = | განაჩენი = | დანაშაულებრივი სტატუსი = | მეუღლეები =ვალენტაინ ვოლფენშტაინი ჰერმან ბრანდენშტაინი | პარტნიორები = | შვილები = | მამა = | დედა = | ნათესავები = | ჯილდოები = | მოსახმობი სიგნალი = | სუფთა მოგება = | სახელი1 = | მოდული1 = | სახელი2 = | მოდული2 = | სახელი3 = | მოდული3 = | სახელი4 = | მოდული4 = | სახელი5 = | მოდული5 = | სახელი6 = | მოდული6 = | სახელი7 = | მოდული7 = | საიტი = | ხელმოწერა = | ხელმოწერის ზომა = | ხელმოწერა ალტ = | შენიშვნები = }} [[File:Card 527, Olga Brandon, from the Actors and Actresses series (N45, Type 6) for Virginia Brights Cigarettes MET DP831181.jpg|right|thumb]] '''ოლგა ბრანდონი''' (დ. [[21 დეკემბერი]],[[1863]] - გ. [[8 მაისი]], [[1906]])<ref>''American and British Theatrical Biography'', p.135 c.1979 by J.P. Wearing {{ISBN|0-8108-1201-0}}</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20190427220107/http://www.archivesatheart.com/archives/olga-brandon Sacred Heart College; Geelong] with research by John Watts (Wayback Machine)</ref> — [[ავსტრალია|ავსტრალიაში]] დაბადებული თეატრის [[მსახიობი]], რომელიც მოღვაწეობდა [[ამერიკის შეერთებული შტატები|ამერიკის შეერთებულ შტატებსა]] და [[ინგლისი|ინგლისში]] [[კომედია|კომედიის]], [[მელოდრამა|მელოდრამისა]] და [[დრამა|დრამის]] ჟანრებში. ==ბიოგრაფია== ოლგა ლაზარევიჩი დაიბადა [[ხორვატები|ხორვატი]] სპირო ლაზავრეჩისა და [[დანია|დანიიდან]] წამოსული ვიქტორია შინკლის ოჯახში მას ჰყავდა სამი ძმა და ორი და ანა და ადრიანა ოლგა და თავისი ოჯახი [[1865]] წელს [[ჯილონგი|ჯილონგში]] გადავიდა. მამამისი [[1867]] წელს [[კორიოს ყურე|კორიოს ყურეში]] უბედური შემთხვევის შედეგად დაიხრჩო დედამ ოლგა და თავისი და-ძმები თავშესაფრებს მიაბარა. ოლგას დედა [[ახალი ზელანდია|ახალ ზელანდიაში]] მუშაობდა სანამ [[1873]] წელს ისევ ავსტრალიაში არ დაბრუნდა. ვიქტორია [[1875]] წელს ცოლად გაჰყვა [[ამერიკელები|ამერიკელ]] მეზღვაურ ალბერტ ვაგნერს. ამის შემდეგ მთელი ოჯახი გაერთიანდა და [[ლოს-ანჯელესი|ლოს-ანჯელესში]] გადასახლდა [[1878]] წელს,14 წლის ასაკში ოლგა ცოლად გაჰყვა 32 წლის მამაკაცს, ვალენტინ ვოლფეშტაინს. ქორწინებამ დიდხანს არ გასტანა და ისინი 3 თვის შემდეგ დაშორდნენ. [[1880]] დაქორწინდა ჰერმან ბრანდენშტაინზე და მასთან ერთად გადავიდა [[ნიუ-იორკი|ნიუ-იორკში]]. მან ქორწინების შემდეგ გვარის ნაწილი შეიცვალა და პროფესიულად თავს ოლგა ბრანდონს უწოდებდა. ნიუ-იორკის მაღალ საზოგადოებაში ოლგა პოპულარული გახდა და მრავალი თაყვანისმცემელი მიიზიდა. [[1886]] წელს ის და ბრანდენშტაინი დაშორდნენ, რის შემდეგაც ოლგა ინგლისში გაემგზავრა. ოლგა ინგლისში დასახლდა, სადაც წარმატებას მიაღწია, [[1890]] წელს კი ლონდონის „შაფტსბერის თეატრშიც“ ითამაშა. იგი იმ დროის ერთ-ერთი ყველაზე მაღალანაზღაურებადი მსახიობი ქალი იყო და მოიპოვა როგორც კომედიურ, ისე დრამატულ როლებში აღიარება. ოლგა წარმატებით მოღვაწეობდა [[1880-იანები|1880-იანი]] წლებში, თუმცა [[ტუბერკულოზი|ტუბერკულოზის]] გამო მისი ჯანმრთელობა თანდათან გაუარესდა, რამაც იგი აიძულა, [[1901]] წლისთვის სცენა დაეტოვებინა. მან [[1906]] წლამდე იცოცხლა, სანამ ლონდონში ტუბერკულოზმა საბოლოოდ არ იმსხვერპლა.<ref>Sacred Heart College...John Watts</ref><ref>[http://chroniclingamerica.loc.gov/search/pages/results/?state=&date1=1906&date2=1906&proxtext=Olga+Brandon&x=0&y=0&dateFilterType=yearRange&rows=20&searchType=basic The Fairmont West Virginian], page six, 24 May 1906</ref> ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://digitalcollections.nypl.org/search/index?utf8=%E2%9C%93&keywords=olga+brandon# Olga Brandon photo gallery] New York Public Library, Billy Rose Collections *[https://collections.mcny.org/CS.aspx?VP3=SearchResult&VBID=24UAYWDGTZ18F&SMLS=1&RW=1189&RH=446 Portrait] (City Museum of New York) *[https://www.worthpoint.com/worthopedia/cc-miss-olga-brandon-leonard-boyne-1890 Olga Brandon, Leonard Boyne] (Archived) ==სქოლიო== {{სქოლიო}} 0qqhcfcresy31y85mb5iqlb5sgp9jw7 5564236 5564232 2026-10-23T18:00:30Z Tekle shonia55 188916 /* სქოლიო */ 5564236 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Tekle shonia55|Tekle shonia55]].|23|10|2026}} {{ინფოდაფა პიროვნება | სიგანე = | სახელი = ოლგა ბრანდონი | ფოტო =Card 914, Olga Brandon, from the Actors and Actresses series (N45, Type 2) for Virginia Brights Cigarettes MET DP830928.jpg | ფოტოს სიგანე = |წარწერა = | ალტ = | მშობლსახელი = | ენის კოდი = | დაბსახელი =ოლგა ლაზარევიჩი | დაბთარიღი =[[21 დეკემბერი]], [[1863]] | დაბადგილი =რედკასლი, [[ვიქტორიას შტატი|ვიქტორია]], [[ავსტრალია]] | მოინათლა = | გაუჩინარების თარიღი = | გაუჩინარების ადგილი = | გაუჩინარების სტატუსი = | გარდთარიღი =[[8 მაისი]], [[1906]] (42 წლის) | გარდადგილი =[[ლონდონი]], [[ინგლისი]] | გარდაცვალების მიზეზი = | სხეულის პოვნის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილის კოორდინატები = | ძეგლები = | რეზიდენცია = | სხვა სახელები =ოლგა ბრანდენშტაინი | ეროვნება = | მოქალაქეობა = | ეთნიკური წარმომავლობა = | ქვეშევრდომობა = | განათლება = | ალმა-მატერი = | მოღვაწეობა = | საქმიანობა =[[მსახიობი]] | აქტიურობის წლები =[[1884]]–[[1901]] | დამსაქმებელი = | ორგანიზაცია = | ხელფასი = | ქონება = | ცნობილია როგორც = | ცნობილი ნაშრომები = | სიმაღლე = | წონა = | წოდება = | წლები = | წინამორბედი = | მემკვიდრე = | პარტია = | მოძრაობა = | ოპონენტები = | რელიგია = | წაყენებული ბრალდება = | განაჩენი = | დანაშაულებრივი სტატუსი = | მეუღლეები =ვალენტაინ ვოლფენშტაინი ჰერმან ბრანდენშტაინი | პარტნიორები = | შვილები = | მამა = | დედა = | ნათესავები = | ჯილდოები = | მოსახმობი სიგნალი = | სუფთა მოგება = | სახელი1 = | მოდული1 = | სახელი2 = | მოდული2 = | სახელი3 = | მოდული3 = | სახელი4 = | მოდული4 = | სახელი5 = | მოდული5 = | სახელი6 = | მოდული6 = | სახელი7 = | მოდული7 = | საიტი = | ხელმოწერა = | ხელმოწერის ზომა = | ხელმოწერა ალტ = | შენიშვნები = }} [[File:Card 527, Olga Brandon, from the Actors and Actresses series (N45, Type 6) for Virginia Brights Cigarettes MET DP831181.jpg|right|thumb]] '''ოლგა ბრანდონი''' (დ. [[21 დეკემბერი]],[[1863]] - გ. [[8 მაისი]], [[1906]])<ref>''American and British Theatrical Biography'', p.135 c.1979 by J.P. Wearing {{ISBN|0-8108-1201-0}}</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20190427220107/http://www.archivesatheart.com/archives/olga-brandon Sacred Heart College; Geelong] with research by John Watts (Wayback Machine)</ref> — [[ავსტრალია|ავსტრალიაში]] დაბადებული თეატრის [[მსახიობი]], რომელიც მოღვაწეობდა [[ამერიკის შეერთებული შტატები|ამერიკის შეერთებულ შტატებსა]] და [[ინგლისი|ინგლისში]] [[კომედია|კომედიის]], [[მელოდრამა|მელოდრამისა]] და [[დრამა|დრამის]] ჟანრებში. ==ბიოგრაფია== ოლგა ლაზარევიჩი დაიბადა [[ხორვატები|ხორვატი]] სპირო ლაზავრეჩისა და [[დანია|დანიიდან]] წამოსული ვიქტორია შინკლის ოჯახში მას ჰყავდა სამი ძმა და ორი და ანა და ადრიანა ოლგა და თავისი ოჯახი [[1865]] წელს [[ჯილონგი|ჯილონგში]] გადავიდა. მამამისი [[1867]] წელს [[კორიოს ყურე|კორიოს ყურეში]] უბედური შემთხვევის შედეგად დაიხრჩო დედამ ოლგა და თავისი და-ძმები თავშესაფრებს მიაბარა. ოლგას დედა [[ახალი ზელანდია|ახალ ზელანდიაში]] მუშაობდა სანამ [[1873]] წელს ისევ ავსტრალიაში არ დაბრუნდა. ვიქტორია [[1875]] წელს ცოლად გაჰყვა [[ამერიკელები|ამერიკელ]] მეზღვაურ ალბერტ ვაგნერს. ამის შემდეგ მთელი ოჯახი გაერთიანდა და [[ლოს-ანჯელესი|ლოს-ანჯელესში]] გადასახლდა [[1878]] წელს,14 წლის ასაკში ოლგა ცოლად გაჰყვა 32 წლის მამაკაცს, ვალენტინ ვოლფეშტაინს. ქორწინებამ დიდხანს არ გასტანა და ისინი 3 თვის შემდეგ დაშორდნენ. [[1880]] დაქორწინდა ჰერმან ბრანდენშტაინზე და მასთან ერთად გადავიდა [[ნიუ-იორკი|ნიუ-იორკში]]. მან ქორწინების შემდეგ გვარის ნაწილი შეიცვალა და პროფესიულად თავს ოლგა ბრანდონს უწოდებდა. ნიუ-იორკის მაღალ საზოგადოებაში ოლგა პოპულარული გახდა და მრავალი თაყვანისმცემელი მიიზიდა. [[1886]] წელს ის და ბრანდენშტაინი დაშორდნენ, რის შემდეგაც ოლგა ინგლისში გაემგზავრა. ოლგა ინგლისში დასახლდა, სადაც წარმატებას მიაღწია, [[1890]] წელს კი ლონდონის „შაფტსბერის თეატრშიც“ ითამაშა. იგი იმ დროის ერთ-ერთი ყველაზე მაღალანაზღაურებადი მსახიობი ქალი იყო და მოიპოვა როგორც კომედიურ, ისე დრამატულ როლებში აღიარება. ოლგა წარმატებით მოღვაწეობდა [[1880-იანები|1880-იანი]] წლებში, თუმცა [[ტუბერკულოზი|ტუბერკულოზის]] გამო მისი ჯანმრთელობა თანდათან გაუარესდა, რამაც იგი აიძულა, [[1901]] წლისთვის სცენა დაეტოვებინა. მან [[1906]] წლამდე იცოცხლა, სანამ ლონდონში ტუბერკულოზმა საბოლოოდ არ იმსხვერპლა.<ref>Sacred Heart College...John Watts</ref><ref>[http://chroniclingamerica.loc.gov/search/pages/results/?state=&date1=1906&date2=1906&proxtext=Olga+Brandon&x=0&y=0&dateFilterType=yearRange&rows=20&searchType=basic The Fairmont West Virginian], page six, 24 May 1906</ref> ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://digitalcollections.nypl.org/search/index?utf8=%E2%9C%93&keywords=olga+brandon# Olga Brandon photo gallery] New York Public Library, Billy Rose Collections *[https://collections.mcny.org/CS.aspx?VP3=SearchResult&VBID=24UAYWDGTZ18F&SMLS=1&RW=1189&RH=446 Portrait] (City Museum of New York) *[https://www.worthpoint.com/worthopedia/cc-miss-olga-brandon-leonard-boyne-1890 Olga Brandon, Leonard Boyne] (Archived) ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{DEFAULTSORT:ბრანდონი, ოლგა}} p3tx62lhc2xh0jirvitpz3rwaigq369 5564247 5564236 2026-10-23T18:07:21Z Tekle shonia55 188916 5564247 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Tekle shonia55|Tekle shonia55]].|23|10|2026}} {{ინფოდაფა პიროვნება | სიგანე = | სახელი = ოლგა ბრანდონი | ფოტო =Card 914, Olga Brandon, from the Actors and Actresses series (N45, Type 2) for Virginia Brights Cigarettes MET DP830928.jpg | ფოტოს სიგანე = |წარწერა = | ალტ = | მშობლსახელი = | ენის კოდი = | დაბსახელი =ოლგა ლაზარევიჩი | დაბთარიღი =[[21 დეკემბერი]], [[1863]] | დაბადგილი =რედკასლი, [[ვიქტორიას შტატი|ვიქტორია]], [[ავსტრალია]] | მოინათლა = | გაუჩინარების თარიღი = | გაუჩინარების ადგილი = | გაუჩინარების სტატუსი = | გარდთარიღი =[[8 მაისი]], [[1906]] (42 წლის) | გარდადგილი =[[ლონდონი]], [[ინგლისი]] | გარდაცვალების მიზეზი = | სხეულის პოვნის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილის კოორდინატები = | ძეგლები = | რეზიდენცია = | სხვა სახელები =ოლგა ბრანდენშტაინი | ეროვნება = | მოქალაქეობა = | ეთნიკური წარმომავლობა = | ქვეშევრდომობა = | განათლება = | ალმა-მატერი = | მოღვაწეობა = | საქმიანობა =[[მსახიობი]] | აქტიურობის წლები =[[1884]]–[[1901]] | დამსაქმებელი = | ორგანიზაცია = | ხელფასი = | ქონება = | ცნობილია როგორც = | ცნობილი ნაშრომები = | სიმაღლე = | წონა = | წოდება = | წლები = | წინამორბედი = | მემკვიდრე = | პარტია = | მოძრაობა = | ოპონენტები = | რელიგია = | წაყენებული ბრალდება = | განაჩენი = | დანაშაულებრივი სტატუსი = | მეუღლეები =ვალენტაინ ვოლფენშტაინი ჰერმან ბრანდენშტაინი | პარტნიორები = | შვილები = | მამა = | დედა = | ნათესავები = | ჯილდოები = | მოსახმობი სიგნალი = | სუფთა მოგება = | სახელი1 = | მოდული1 = | სახელი2 = | მოდული2 = | სახელი3 = | მოდული3 = | სახელი4 = | მოდული4 = | სახელი5 = | მოდული5 = | სახელი6 = | მოდული6 = | სახელი7 = | მოდული7 = | საიტი = | ხელმოწერა = | ხელმოწერის ზომა = | ხელმოწერა ალტ = | შენიშვნები = }} [[File:Card 527, Olga Brandon, from the Actors and Actresses series (N45, Type 6) for Virginia Brights Cigarettes MET DP831181.jpg|right|thumb]] '''ოლგა ბრანდონი''' (დ. [[21 დეკემბერი]],[[1863]] - გ. [[8 მაისი]], [[1906]])<ref>''American and British Theatrical Biography'', p.135 c.1979 by J.P. Wearing {{ISBN|0-8108-1201-0}}</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20190427220107/http://www.archivesatheart.com/archives/olga-brandon Sacred Heart College; Geelong] with research by John Watts (Wayback Machine)</ref> — [[ავსტრალია|ავსტრალიაში]] დაბადებული თეატრის [[მსახიობი]], რომელიც მოღვაწეობდა [[ამერიკის შეერთებული შტატები|ამერიკის შეერთებულ შტატებსა]] და [[ინგლისი|ინგლისში]] [[კომედია|კომედიის]], [[მელოდრამა|მელოდრამისა]] და [[დრამა|დრამის]] ჟანრებში. ==ბიოგრაფია== ოლგა ლაზარევიჩი დაიბადა [[ხორვატები|ხორვატი]] სპირო ლაზავრეჩისა და [[დანია|დანიიდან]] წამოსული ვიქტორია შინკლის ოჯახში მას ჰყავდა სამი ძმა და ორი და ანა და ადრიანა ოლგა და თავისი ოჯახი [[1865]] წელს [[ჯილონგი|ჯილონგში]] გადავიდა. მამამისი [[1867]] წელს [[კორიოს ყურე|კორიოს ყურეში]] უბედური შემთხვევის შედეგად დაიხრჩო დედამ ოლგა და თავისი და-ძმები თავშესაფრებს მიაბარა. ოლგას დედა [[ახალი ზელანდია|ახალ ზელანდიაში]] მუშაობდა სანამ [[1873]] წელს ისევ ავსტრალიაში არ დაბრუნდა. ვიქტორია [[1875]] წელს ცოლად გაჰყვა [[ამერიკელები|ამერიკელ]] მეზღვაურ ალბერტ ვაგნერს. ამის შემდეგ მთელი ოჯახი გაერთიანდა და [[ლოს-ანჯელესი|ლოს-ანჯელესში]] გადასახლდა [[1878]] წელს,14 წლის ასაკში ოლგა ცოლად გაჰყვა 32 წლის მამაკაცს, ვალენტინ ვოლფეშტაინს. ქორწინებამ დიდხანს არ გასტანა და ისინი 3 თვის შემდეგ დაშორდნენ. [[1880]] დაქორწინდა ჰერმან ბრანდენშტაინზე და მასთან ერთად გადავიდა [[ნიუ-იორკი|ნიუ-იორკში]]. მან ქორწინების შემდეგ გვარის ნაწილი შეიცვალა და პროფესიულად თავს ოლგა ბრანდონს უწოდებდა. ნიუ-იორკის მაღალ საზოგადოებაში ოლგა პოპულარული გახდა და მრავალი თაყვანისმცემელი მიიზიდა. [[1886]] წელს ის და ბრანდენშტაინი დაშორდნენ, რის შემდეგაც ოლგა ინგლისში გაემგზავრა. ოლგა ინგლისში დასახლდა, სადაც წარმატებას მიაღწია, [[1890]] წელს კი ლონდონის „შაფტსბერის თეატრშიც“ ითამაშა. იგი იმ დროის ერთ-ერთი ყველაზე მაღალანაზღაურებადი მსახიობი ქალი იყო და მოიპოვა როგორც კომედიურ, ისე დრამატულ როლებში აღიარება. ოლგა წარმატებით მოღვაწეობდა [[1880-იანები|1880-იანი]] წლებში, თუმცა [[ტუბერკულოზი|ტუბერკულოზის]] გამო მისი ჯანმრთელობა თანდათან გაუარესდა, რამაც იგი აიძულა, [[1901]] წლისთვის სცენა დაეტოვებინა. მან [[1906]] წლამდე იცოცხლა, სანამ ლონდონში ტუბერკულოზმა საბოლოოდ არ იმსხვერპლა.<ref>Sacred Heart College...John Watts</ref><ref>[http://chroniclingamerica.loc.gov/search/pages/results/?state=&date1=1906&date2=1906&proxtext=Olga+Brandon&x=0&y=0&dateFilterType=yearRange&rows=20&searchType=basic The Fairmont West Virginian], page six, 24 May 1906</ref> ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://digitalcollections.nypl.org/search/index?utf8=%E2%9C%93&keywords=olga+brandon# Olga Brandon photo gallery] New York Public Library, Billy Rose Collections *[https://collections.mcny.org/CS.aspx?VP3=SearchResult&VBID=24UAYWDGTZ18F&SMLS=1&RW=1189&RH=446 Portrait] (City Museum of New York) *[https://www.worthpoint.com/worthopedia/cc-miss-olga-brandon-leonard-boyne-1890 Olga Brandon, Leonard Boyne] (Archived) ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{DEFAULTSORT:ბრანდონი, ოლგა}} [[კატეგორია:დაბადებული 21 დეკემბერი]] [[კატეგორია:დაბადებული 1863]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 8 მაისი]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 1906]] [[კატეგორია:ავსტრალიელი თეატრის მსახიობი ქალები]] [[კატეგორია:ავსტრალიელი ქალი მსახიობები სფეროს მიხედვით]] ljvaxtl4uy0yivsz2qt4bc9s0uhi7i3 5564258 5564247 2026-10-23T18:13:54Z Tekle shonia55 188916 5564258 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პიროვნება | სიგანე = | სახელი = ოლგა ბრანდონი | ფოტო =Card 914, Olga Brandon, from the Actors and Actresses series (N45, Type 2) for Virginia Brights Cigarettes MET DP830928.jpg | ფოტოს სიგანე = |წარწერა = | ალტ = | მშობლსახელი = | ენის კოდი = | დაბსახელი =ოლგა ლაზარევიჩი | დაბთარიღი =[[21 დეკემბერი]], [[1863]] | დაბადგილი =რედკასლი, [[ვიქტორიას შტატი|ვიქტორია]], [[ავსტრალია]] | მოინათლა = | გაუჩინარების თარიღი = | გაუჩინარების ადგილი = | გაუჩინარების სტატუსი = | გარდთარიღი =[[8 მაისი]], [[1906]] (42 წლის) | გარდადგილი =[[ლონდონი]], [[ინგლისი]] | გარდაცვალების მიზეზი = | სხეულის პოვნის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილის კოორდინატები = | ძეგლები = | რეზიდენცია = | სხვა სახელები =ოლგა ბრანდენშტაინი | ეროვნება = | მოქალაქეობა = | ეთნიკური წარმომავლობა = | ქვეშევრდომობა = | განათლება = | ალმა-მატერი = | მოღვაწეობა = | საქმიანობა =[[მსახიობი]] | აქტიურობის წლები =[[1884]]–[[1901]] | დამსაქმებელი = | ორგანიზაცია = | ხელფასი = | ქონება = | ცნობილია როგორც = | ცნობილი ნაშრომები = | სიმაღლე = | წონა = | წოდება = | წლები = | წინამორბედი = | მემკვიდრე = | პარტია = | მოძრაობა = | ოპონენტები = | რელიგია = | წაყენებული ბრალდება = | განაჩენი = | დანაშაულებრივი სტატუსი = | მეუღლეები =ვალენტაინ ვოლფენშტაინი ჰერმან ბრანდენშტაინი | პარტნიორები = | შვილები = | მამა = | დედა = | ნათესავები = | ჯილდოები = | მოსახმობი სიგნალი = | სუფთა მოგება = | სახელი1 = | მოდული1 = | სახელი2 = | მოდული2 = | სახელი3 = | მოდული3 = | სახელი4 = | მოდული4 = | სახელი5 = | მოდული5 = | სახელი6 = | მოდული6 = | სახელი7 = | მოდული7 = | საიტი = | ხელმოწერა = | ხელმოწერის ზომა = | ხელმოწერა ალტ = | შენიშვნები = }} [[File:Card 527, Olga Brandon, from the Actors and Actresses series (N45, Type 6) for Virginia Brights Cigarettes MET DP831181.jpg|right|thumb]] '''ოლგა ბრანდონი''' (დ. [[21 დეკემბერი]],[[1863]] - გ. [[8 მაისი]], [[1906]])<ref>''American and British Theatrical Biography'', p.135 c.1979 by J.P. Wearing {{ISBN|0-8108-1201-0}}</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20190427220107/http://www.archivesatheart.com/archives/olga-brandon Sacred Heart College; Geelong] with research by John Watts (Wayback Machine)</ref> — [[ავსტრალია|ავსტრალიაში]] დაბადებული თეატრის [[მსახიობი]], რომელიც მოღვაწეობდა [[ამერიკის შეერთებული შტატები|ამერიკის შეერთებულ შტატებსა]] და [[ინგლისი|ინგლისში]] [[კომედია|კომედიის]], [[მელოდრამა|მელოდრამისა]] და [[დრამა|დრამის]] ჟანრებში. ==ბიოგრაფია== ოლგა ლაზარევიჩი დაიბადა [[ხორვატები|ხორვატი]] სპირო ლაზავრეჩისა და [[დანია|დანიიდან]] წამოსული ვიქტორია შინკლის ოჯახში მას ჰყავდა სამი ძმა და ორი და ანა და ადრიანა ოლგა და თავისი ოჯახი [[1865]] წელს [[ჯილონგი|ჯილონგში]] გადავიდა. მამამისი [[1867]] წელს [[კორიოს ყურე|კორიოს ყურეში]] უბედური შემთხვევის შედეგად დაიხრჩო დედამ ოლგა და თავისი და-ძმები თავშესაფრებს მიაბარა. ოლგას დედა [[ახალი ზელანდია|ახალ ზელანდიაში]] მუშაობდა სანამ [[1873]] წელს ისევ ავსტრალიაში არ დაბრუნდა. ვიქტორია [[1875]] წელს ცოლად გაჰყვა [[ამერიკელები|ამერიკელ]] მეზღვაურ ალბერტ ვაგნერს. ამის შემდეგ მთელი ოჯახი გაერთიანდა და [[ლოს-ანჯელესი|ლოს-ანჯელესში]] გადასახლდა [[1878]] წელს,14 წლის ასაკში ოლგა ცოლად გაჰყვა 32 წლის მამაკაცს, ვალენტინ ვოლფეშტაინს. ქორწინებამ დიდხანს არ გასტანა და ისინი 3 თვის შემდეგ დაშორდნენ. [[1880]] დაქორწინდა ჰერმან ბრანდენშტაინზე და მასთან ერთად გადავიდა [[ნიუ-იორკი|ნიუ-იორკში]]. მან ქორწინების შემდეგ გვარის ნაწილი შეიცვალა და პროფესიულად თავს ოლგა ბრანდონს უწოდებდა. ნიუ-იორკის მაღალ საზოგადოებაში ოლგა პოპულარული გახდა და მრავალი თაყვანისმცემელი მიიზიდა. [[1886]] წელს ის და ბრანდენშტაინი დაშორდნენ, რის შემდეგაც ოლგა ინგლისში გაემგზავრა. ოლგა ინგლისში დასახლდა, სადაც წარმატებას მიაღწია, [[1890]] წელს კი ლონდონის „შაფტსბერის თეატრშიც“ ითამაშა. იგი იმ დროის ერთ-ერთი ყველაზე მაღალანაზღაურებადი მსახიობი ქალი იყო და მოიპოვა როგორც კომედიურ, ისე დრამატულ როლებში აღიარება. ოლგა წარმატებით მოღვაწეობდა [[1880-იანები|1880-იანი]] წლებში, თუმცა [[ტუბერკულოზი|ტუბერკულოზის]] გამო მისი ჯანმრთელობა თანდათან გაუარესდა, რამაც იგი აიძულა, [[1901]] წლისთვის სცენა დაეტოვებინა. მან [[1906]] წლამდე იცოცხლა, სანამ ლონდონში ტუბერკულოზმა საბოლოოდ არ იმსხვერპლა.<ref>Sacred Heart College...John Watts</ref><ref>[http://chroniclingamerica.loc.gov/search/pages/results/?state=&date1=1906&date2=1906&proxtext=Olga+Brandon&x=0&y=0&dateFilterType=yearRange&rows=20&searchType=basic The Fairmont West Virginian], page six, 24 May 1906</ref> ==რესურსები ინტერნეტში== *[https://digitalcollections.nypl.org/search/index?utf8=%E2%9C%93&keywords=olga+brandon# Olga Brandon photo gallery] New York Public Library, Billy Rose Collections *[https://collections.mcny.org/CS.aspx?VP3=SearchResult&VBID=24UAYWDGTZ18F&SMLS=1&RW=1189&RH=446 Portrait] (City Museum of New York) *[https://www.worthpoint.com/worthopedia/cc-miss-olga-brandon-leonard-boyne-1890 Olga Brandon, Leonard Boyne] (Archived) ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{DEFAULTSORT:ბრანდონი, ოლგა}} [[კატეგორია:დაბადებული 21 დეკემბერი]] [[კატეგორია:დაბადებული 1863]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 8 მაისი]] [[კატეგორია:გარდაცვლილი 1906]] [[კატეგორია:ავსტრალიელი თეატრის მსახიობი ქალები]] [[კატეგორია:ავსტრალიელი ქალი მსახიობები სფეროს მიხედვით]] rg5tx9l62hmdyw6ia1z4gwsg34xdas7 0 921594 5564359 5563925 2026-10-23T22:45:03Z ToprakBot 172403 სხვადასხვა სქოლიო შესწორებები 5564359 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პიროვნება | სიგანე = | სახელი = დენის ჰილტონი | ფოტო =Dennis Heaton.jpg | ფოტოს სიგანე = |წარწერა = დენისი 2017 წელს | ალტ = | მშობლსახელი = | ენის კოდი = | დაბსახელი = | დაბთარიღი = | დაბადგილი = | მოინათლა = | გაუჩინარების თარიღი = | გაუჩინარების ადგილი = | გაუჩინარების სტატუსი = | გარდთარიღი = | გარდადგილი = | გარდაცვალების მიზეზი = | სხეულის პოვნის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილის კოორდინატები = | ძეგლები = | რეზიდენცია = | სხვა სახელები = | ეროვნება = | მოქალაქეობა = | ეთნიკური წარმომავლობა = | ქვეშევრდომობა = | განათლება = | ალმა-მატერი = | მოღვაწეობა = | საქმიანობა = სცენარისტი | აქტიურობის წლები =1994-აწმყო | დამსაქმებელი = | ორგანიზაცია = | ხელფასი = | ქონება = | ცნობილია როგორც = | ცნობილი ნაშრომები = | სიმაღლე = | წონა = | წოდება = | წლები = | წინამორბედი = | მემკვიდრე = | პარტია = | მოძრაობა = | ოპონენტები = | რელიგია = | წაყენებული ბრალდება = | განაჩენი = | დანაშაულებრივი სტატუსი = | მეუღლეები = | პარტნიორები = | შვილები = | მამა = | დედა = | ნათესავები = | ჯილდოები = | მოსახმობი სიგნალი = | სუფთა მოგება = | სახელი1 = | მოდული1 = | სახელი2 = | მოდული2 = | სახელი3 = | მოდული3 = | სახელი4 = | მოდული4 = | სახელი5 = | მოდული5 = | სახელი6 = | მოდული6 = | სახელი7 = | მოდული7 = | საიტი = | ხელმოწერა = | ხელმოწერის ზომა = | ხელმოწერა ალტ = | შენიშვნები = }} '''დენის ჰიტონი''' — [[კანადელები|კანადელი]] [[სცენარისტი]], რომელიც მუშაობს კინოსა და ტელევიზიაში. ის წარსულში იყო [[Netflix]]-ის <ref>{{cite web|last1=Otterson|first1=Joe |title=Netflix Orders Supernatural Drama ''The Order'' From ''Van Helsing'' Producer Nomadic Pictures|url=https://variety.com/2018/tv/news/netflix-the-order-nomadic-pictures-1202756030/|website=Variety|accessdate=July 13, 2019 |date=April 17, 2018}}</ref> სერიალ „The Order“-ის აღმასრულებელი [[პროდიუსერი]] და შოურანერი. მისი სხვა უახლესი ნამუშევრები მოიცავს SYFY-სა და Netflix-ისთვის სერიალ „Ghost Wars“-ის აღმასრულებელ პროდიუსერობასა და სცენარის წერას, CTV/NBCU-ს სერიალ „Motive“-ის <ref>{{cite web|url=https://cfccreates.com/alumni/753 |title=Dennis Heaton |publisher=Cfccreates.com |date= |accessdate=2015-08-28}}</ref><ref>{{cite web|author= |url=https://playbackonline.ca/2013/02/01/in-the-writers-room-with-motive/ |title=In the writers' room with Motive » Playback |publisher=Playbackonline.ca |date=2013-02-01 |accessdate=2015-08-28}}</ref> აღმასრულებელ პროდიუსერობასა და შოურანერობას, „Call Me Fitz“-ს (HBO Canada / Audience Network),<ref>{{cite web|url=http://www.wgc.ca/magazine/current_issue/calling_the_shots_on_call_me_fitz.html |title=Calling the Shots on Call Me Fitz |publisher=Wgc.ca |date= |accessdate=2015-08-28}}</ref> „The Listener“-ს (CTV / NBC),<ref>{{cite web|url=https://www.nbc.com/the-listener |title=The Listener |publisher=NBC |date=2014-09-04 |accessdate=2015-08-28}}</ref> „JPOD“-ს (CBC), „Blood Ties“-ს (Lifetime / Space) და მხატვრულ ფილმ „Fido“-ს.<ref>{{cite web|url=https://www.reelcanada.ca/film/fido/ |title=Fido - Reel Canada |publisher=Reelcanada.ca |date= |accessdate=2015-08-28}}</ref> ჰიტონმა [[2014]] წელს Canadian Screen Awards-ის <ref>{{cite web |url=http://www.academy.ca/Canadian-Screen-Awards |title=Canadian Screen Awards - Academy |publisher=Academy.ca |accessdate=2015-08-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150902080348/http://www.academy.ca/canadian-screen-awards |archive-date=2015-09-02 |url-status=dead }}</ref> 2 ნომინაცია მიიღო: „საუკეთესო დრამატული სერიალისთვის“ „Motive“-ისთვის და „საუკეთესო კომედიური სერიალისთვის“ „Call Me Fitz“-ისთვის, სადაც „Fitz“-მა კატეგორიაში გაიმარჯვა.<ref name="academy1">{{cite web |url=http://www.academy.ca/getmedia/61795d90-f198-406c-950f-82e5082cbbd6/2014-CSA-Winners-FULL.aspx |title=Archived copy |accessdate=2014-05-08 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20151030144131/http://www.academy.ca/getmedia/61795d90-f198-406c-950f-82e5082cbbd6/2014-CSA-Winners-FULL.aspx |archivedate=2015-10-30 }}</ref> მას ასევე აქვს Gemini Award-ის <ref>{{cite web|author=Paul Townend |url=https://www.thecanadianencyclopedia.ca/en/article/gemini-awards|title=Gemini Awards|publisher=[[The Canadian Encyclopedia]]|accessdate=August 31, 2019}}</ref> 4 წარსული ნომინაცია და Canadian Screenwriting Award-ის <ref>{{cite web|url=http://www.writersguildofcanada.com/ |title=Home |publisher=Writersguildofcanada.com |date= |accessdate=2015-08-28}}</ref> 4 ნომინაცია, საიდანაც გამარჯვება მოიპოვა თავისი „Yvon of the Yukon“-ის სცენარით „The Trouble With Mammoths“,<ref>{{cite web|url=http://www.awn.com/news/yvon-yukon-conquers-leo-awards |title=Yvon Of The Yukon Conquers The Leo Awards &#124; Animation World Network |publisher=Awn.com |date= |accessdate=2015-08-28}}</ref> ხოლო Leo Award-ის 11 ნომინაციიდან გაიმარჯვა თავისი „Being Ian“-ის სცენარით „The Greatest Story Never Told“ <ref name="leoawards2005">{{cite web|url=https://www.leoawards.com/past_winners/pdf/2005.pdf |title=2005 LEO AWARDS NOMINEES & WINNERS |publisher=Leoawards.com |accessdate=2015-08-28}}</ref> და თავისი „Call Me Fitz“-ის სცენარით „Fucking Memories“. მისმა ვებ-სერიალმა, „My Pal Satan“, ნიუ-იორკის სატელევიზიო ფესტივალზე მოიპოვა <ref>{{cite web |url=http://nytvf.com/documents/NYTVF2009_PR09-26-09.pdf |title=Fifth Annual New York Television Festival Announces Awards |publisher=Nytvf.com |accessdate=2015-08-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304001630/http://nytvf.com/documents/NYTVF2009_PR09-26-09.pdf |archive-date=2016-03-04 |url-status=dead }}</ref> საუკეთესო ვებ-სერიალისა და თემატური სიმღერის ჯილდოები.<ref name="nytvf1">{{cite web|url=https://www.nytvf.com/ |title=Home |publisher=NYTVF |date= |accessdate=2015-08-28}}</ref><ref name="zimbio1">{{cite web|url=http://www.zimbio.com/photos/Dennis+Heaton |title=Dennis Heaton Photos |publisher=Zimbio |date= |accessdate=2015-08-28}}</ref> მისი მოკლემეტრაჟიანი ფილმის, „Head Shot“-ის <ref>{{cite web|url=http://slaughterhouseandhome.blogspot.ca/2013/02/head-shot-2006.html |title=SLAUGHTERHOUSE AND HOME: HEAD SHOT - 2006 |publisher=Slaughterhouseandhome.blogspot.ca |date=2013-02-06 |accessdate=2015-08-28}}</ref> პრემიერა [[ბერლინის საერთაშორისო კინოფესტივალი|ბერლინის საერთაშორისო კინოფესტივალის]] საკონკურსო პროგრამაში შედგა,<ref>{{cite web|url=https://www.berlinale.de/en/archiv/jahresarchive/2006/02_programm_2006/02_Filmdatenblatt_2006_20060884.php |title=&#124; Berlinale &#124; Archive &#124; Annual Archives &#124; 2006 &#124; Programme - Head Shot &#124; Kopfschuss |publisher=Berlinale.de |date=2015-08-18 |accessdate=2015-08-28}}</ref> მოიპოვა საუკეთესო მოკლემეტრაჟიანი ფილმის ჯილდო „Just For Laughs“-ის ფესტივალზე მონრეალში და მოგვიანებით საჩვენებლად გავრცელდა კინოფესტივალებსა და ტელევიზიებში მთელს მსოფლიოში. მან 2015 წელს მოიპოვა Leo Awards-ის 2 ჯილდო: 1 „საუკეთესო დრამატული სერიალისთვის“ („Motive“) და 1 „საუკეთესო სცენარისთვის ანიმაციურ პროგრამაში ან სერიალში“ („Nerds and Monsters“ ეპიზოდისთვის „Are You Gonna Eat That?“).<ref>{{cite web|url=http://www.leoawards.com/2015/winners/ |title=Leo Awards, Winners 2015 |publisher=Leoawards.com |date= |accessdate=2015-08-28}}</ref> დენის ჰიტონი [[2012]] წლიდან იკავებს კანადის სცენარისტთა გილდიის (WGC) წყნარი ოკეანის რეგიონის საბჭოს წევრის პოსტს.<ref>{{cite web |url=http://www.wgc.ca/about/council.html |title=2012 - 2016 Council |publisher=Wgc.ca |date= |accessdate=2015-08-28 |archive-date=2007-07-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070703210942/http://www.wgc.ca/about/council.html |url-status=dead }}</ref> 2018 წელს ის WGC-ის პრეზიდენტად აირჩიეს. ==რესურსები ინტერნეტში== * {{IMDb name|372773}} * [http://www.louisferreira.org/Ferreira_Fest_67.html An Interview with Dennis Heaton] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160101103629/http://louisferreira.org/Ferreira_Fest_67.html |date=2016-01-01 }} * [http://www.louisferreira.org/Dennis_Heaton.html The Dennis Heaton Page] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160131070740/http://www.louisferreira.org/Dennis_Heaton.html |date=2016-01-31 }} * [https://www.tv-eh.com/2014/09/15/motive-showrunner-dennis-heaton-on-getting-past-the-uhhhhh/ An Interview with Dennis Heaton by Anthony Marco] * [http://blogs.theprovince.com/2013/12/13/motives-writers-have-a-killer-job-on-ctv-series/ The Province - Motive’s Writers Have a Killer Job on CTV Series] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140223070350/http://blogs.theprovince.com/2013/12/13/motives-writers-have-a-killer-job-on-ctv-series/ |date=2014-02-23 }} * [https://playbackonline.ca/2013/02/01/in-the-writers-room-with-motive/ PlaybackOnline - In the Writers Room With Motive] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{DEFAULTSORT:ჰიტონი დენისი}} [[კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები]] [[კატეგორია:პროდიუსერები]] [[კატეგორია:სცენარისტები]] [[კატეგორია:XX საუკუნის მამაკაცი მწერლები]] [[კატეგორია:კანადელი მწერლები]] [[კატეგორია:XXI საუკუნის მამაკაცი მწერლები]] hrc5cotl0r68tzf7wbamiktjjq2jkmk 0 921601 5564042 5563985 2026-10-23T12:54:03Z Gobrona 28077 5564042 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ვიდეო თამაში | სახელი = Metal Gear Solid | სურათი = Metal Gear Cover art (Evropean Version).jpg | სურათის ზომა = 250პქ | წარწერა = ევროპული ვერსიის გარეკანის ფოტო | დეველოპერები = [[Konami|Konami Computer Entertainment Japan]] | გამომცემელი = [[Konami]] | დისტრიბუტორი = | სერია = „[[Metal Gear]]“ | ძრავა = | პლატფორმები = [[PlayStation]]</br>[[Windows]] | თარიღი = {{collapsible list|title=3 სექტემბერი, 1998||titlestyle=font-weight:normal;font-size:11px;background:transparent;text-align:left|'''PlayStation''' {{vgrelease new|JP|3 სექტემბერი, 1998<ref>{{Cite web |date=September 3, 1998 |title=Metal Gear Solid Hits Japan |url=http://psx.ign.com/articles/064/064699p1.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20090213113854/http://psx.ign.com/articles/064/064699p1.html |archive-date=February 13, 2009 |access-date=May 19, 2008 |website=[[IGN]]}}</ref>|NA|20 ოქტომბერი, 1998<ref>{{Cite web |author=IGN Staff |date=1998-10-30 |title=N64 Vs. PSX: The Holiday Lineup |url=https://www.ign.com/articles/1998/10/30/n64-vs-psx-the-holiday-lineup |access-date=2023-05-29 |website=[[IGN]] |language=en |archive-date=May 29, 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230529053836/https://www.ign.com/articles/1998/10/30/n64-vs-psx-the-holiday-lineup |url-status=live }}</ref>|EU|22 თებერვალი, 1999<ref name="the_doc_of_mgs2">{{Cite video game |title=The Document of Metal Gear Solid 2 |developer=KCEJ |level=Production Timeline}}</ref>}}|'''''Integral'''''|'''PlayStation''' </br>{{vgrelease new|JP|24 ივნისი, 1999<ref name="Metal Gear Solid Integral">{{Cite web |title=Metal Gear Solid Integral |url=http://www.gamespot.com/ps/adventure/metalgearsolidintegral/similar.html?mode=versions |access-date=June 10, 2008 |publisher=Gamespot |archive-date=November 7, 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201107014722/https://www.gamespot.com/games/metal-gear-solid-integral/ |url-status=live }}</ref>|NA|12 ოქტომბერი, 1999|EU|29 ოქტომბერი, 1999}}'''Windows''' {{vgrelease new|NA|22 სექტემბერი, 2000|EU|20 ოქტომბერი, 2000}}}} | ჟანრი = [[სათავგადასავლო ექშენი]],</br>[[სტელსი (ვიდეო თამაშების ჟანრი)|სტელსი]] | რეჟიმები = [[ერთმოთამაშიანი ვიდეო თამაში|ერთმოთამაშიანი]] | რეჟისორი = [[ჰიდეო კოჯიმა]] | პროდიუსერი = ჰიდეო კოჯიმა</br>მოტოიუკი იოშიკა | დიზაინერები = ჰიდეო კოჯიმა | პროგრამისტი = კაზუნობუ უეჰარა | მხატვარი = [[იოჯი შინკავა]] | სცენარისტი = ჰიდეო კოჯიმა</br>ტომოკაზუ ფუკუსიმა | კომპოზიტორი = კაძუკი მურაოკა</br>ჰიროიუკი ტოგო</br>ტაკანარი იშიამა</br>ლი ჯეონ მიუნგი</br>გიგი მერონი | ლიცენზია = | ვერსია = | შეფასება = | მედია = | მოთხოვნილებები = | საიტი = {{url|https://www.konami.com/mg/archive/mgs/|ოფიციალური საიტი}} }} '''„Metal Gear Solid“''' (აგრეთვე ცნობილია როგორც '''MGS''') — [[სათავგადასავლო ექშენი]]სა და [[სტელსი (ვიდეო თამაშების ჟანრი)|სტელსის]] ჟანრის [[ვიდეო თამაში]], რომელიც შექმნა და გამოსცა კომპანია [[Konami]]-მ [[1998]] წელს [[PlayStation (კონსოლი)|PlayStation]]-ზე. თამაშის რეჟისორი, პროდიუსერი და სცენარის ავტორია [[ჰიდეო კოჯიმა]]. „Metal Gear Solid“ არის რიგით მესამე ნაწილი „[[Metal Gear]]“-ის სერიიდან და „[[Metal Gear 2: Solid Snake]]-ის (1990) გაგრძელება. სიუჟეტის ცენტრშია [[სოლიდ სნეიკი]], სპეცრაზმის ყოფილი ოპერატიული თანამშრომელი, რომელმაც აშშ-ის მთავრობის დავალებით უნდა შეაღწიოს „შადოუ-მოზესის“ ბირთვულ ობიექტზე, რომელიც [[ლიკუიდ სნეიკი]]ს ხელმძღვანელობით ხელში ჩაიგდო FOXHOUND-ის აჯანყებულმა დანაყოფმა. სოლიდ სნეიკის მიზანია გაათავისუფლოს მძევლები და ხელი შეუშალოს FOXHOUND-ს გამოიყენოს Metal Gear REX-ის სახელით ცნობილი საბრძოლო რობოტი (მეხა), რომელსაც ბირთვული ქობინის გაშვება მსოფლიოს ნებისმიერ წერტილში შეუძლია. თამაშში ვირტუალური კამერა წარმოდგენილია ზემოდან ხედით. ფარულად მოქმედება სავალდებულო არ არის, თუმცა სასურველია. მოთამაშე რომ მტრებისთვის შეუმჩნეველი დარჩეს, შესაძლებელია საფარს ამოფარება და რადარით სარგებლობა. შემჩნევის შემთხვევაში ირთვება განგაშის რეჟიმი, სადაც მტრები მოთამაშის მოკვლას ცდილობენ; ეს რეჟიმი, როგორც წესი, ითიშება, თუ მოთამაშე მტრებს გარკვეული ხნით დაემალება. თამაშის მიმდინარეობისას მოთამაშე პოულობს სხვადასხვა ნივთსა და იარაღს, მათ შორისაა ბარათი-გასაღებები ({{lang-en|Key cards}}), რომლებიც ბაზის სხვადასხვა ზონის გასახსნელად გამოიყენება და, როგორც წესი, [[უფროსი (კომპიუტერული თამაშები)|ბოსების]] დამარცხებით მიიღება. თამაშის შექმნის იდეა კოჯიმას „Policenauts“-ზე (1994) მუშაობისას გაუჩნდა. „Metal Gear Solid“-ის შემუშავება თავდაპირველად [[1995]] წელს დაიწყო, ხოლო მისი გამოშვება [[3DO Interactive Multiplayer]]-ზე იყო დაგეგმილი. თამაშის შექმნაზე 20-კაციანი მცირე ჯგუფი მუშაობდა. პერსონაჟების უმრავლესობის დიზაინი მხატვარმა [[იოჯი შინკავა]]მ შექმნა, მათ შორის სოლიდ სნეიკის დიზაინი, რომლის პროტოტიპებად [[ჟან-კლოდ ვან დამი]] და [[კრისტოფერ უოკენი]] იქცნენ. თამაშის ჩვენება პირველად 1996 წლის [[Tokyo Game Show]]-ზე შედგა, ხოლო [[1997]] წელს [[Electronic Entertainment Expo]]-ზე აჩვენეს. გამოსვლისთანავე Metal Gear Solid-მა დიდი აღიარება მოიპოვა. კრიტიკოსები შეააქეს თამაშის კინემატოგრაფიული მხარე, თხრობა, [[გეიმპლეი]] და სტელსის მექანიკა. იგი ითვლება ყველა დროის ერთ-ერთ უდიდეს და ყველაზე გავლენიან ვიდეო თამაშად, ხშირად მოიხსენიება სტელს-თამაშების ჟანრის ფუძემდებლად, PlayStation-ის ერთ-ერთ საუკეთესო თამაშად და მიეწერება ვიდეო თამაშებში კინემატოგრაფიული სტილის პოპულარიზაცია. თამაში კომერციულადაც მეტად წარმატებული აღმოჩნდა, რომლის გაყიდვებმა მსოფლიოში 7 მილიონზე მეტ ასლს გადააჭარბა, რისი წყალობითაც „Metal Gear“-ის სერია კულტურულ მოვლენად იქცა. [[1999]] და [[2000]] წლებში PlayStation-ისა და [[Windows]]-ისთვის გამოვიდა გაფართოებული ვერსია „Metal Gear Solid: Integral“. თამაში და მისი გაფართოებული ვერსია ხელახლა გამოიცა [[PlayStation Network]]-ზე [[PlayStation 3]]-ისა და [[PlayStation Portable]]-ისთვის, აგრეთვე კრებულებში: „Metal Gear Solid: The Legacy Collection“ (2013) და „Metal Gear Solid: Master Collection Vol. 1“ (2023) სხვადასხვა პლატფორმისთვის. 2001 წელს [[PlayStation 2]] გამოვიდა თამაშის პირდაპირი გაგრძელება, „[[Metal Gear Solid 2: Sons of Liberty]]“, ხოლო 2004 წელს [[GameCube]]-ზე გამოვიდა თამაშის [[რიმეიკი]], „[[Metal Gear Solid: The Twin Snakes]]“.<ref name="ttsrelease">{{Cite web |title=Metal Gear Solid The Twin Snakes Tech Info/Credits |url=http://www.gamespot.com/gamecube/action/metalgearworkingtitle/tech_info.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20060218060738/http://www.gamespot.com/gamecube/action/metalgearworkingtitle/tech_info.html |archive-date=February 18, 2006 |access-date=October 25, 2006 |website=[[GameSpot]]}}</ref><ref name="integralpcrelease">{{Cite web |title=Metal Gear Solid |url=https://www.amazon.com/dp/B00004VP4B/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201107014749/https://www.amazon.com/dp/B00004VP4B/ |archive-date=November 7, 2020 |access-date=January 15, 2007 |website=Amazon}}</ref> ==გეიმპლეი== [[ფაილი:MGS screen psx.jpg|მინი|220პქ|სნეიკი მცველებს საბრძოლო ტანკის — M1 Abrams-ის უკან ემალება. როდესაც სნეიკი კუთხეს ეყრდნობა, კამერა დრამატული ეფექტისთვის და დერეფნების უკეთ ასაღქმელად მის წინა მხარეს გადმოდის.]] მთავარი პერსონაჟია სოლიდ სნეიკი (რომელსაც იაპონურ ვერსიაში ახმოვანებს [[აკიო ოცუკა]], ხოლო ინგლისურში — [[დიევიდ ჰეიტერი]]) — ლეგენდარული მზვერავი და დივერსანტი, რომელიც ბირთვულ ობიექტზე ისე უნდა გადაადგილდეს, რომ მტერმა ვერ შეამჩნიოს.<ref>{{Cite web |title=Metal Gear Solid |url=http://psx.ign.com/objects/000/000569.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20121005034055/http://www.ign.com/games/metal-gear-solid/ps-569 |archive-date=October 5, 2012 |access-date=October 22, 2006 |website=[[IGN]]}}</ref> როდესაც სნეიკი მტრის ხედვის არეალში ხვდება, ირთვება „განგაშის რეჟიმი“, რა დროსაც მტრები მისკენ მიემართებიან.<ref>{{Cite web |last=Kasavin, Greg |date=October 2, 2000 |title=Metal Gear Solid (PC) review |url=http://www.gamespot.com/pc/adventure/metalgearsolid/review.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20070518132730/http://www.gamespot.com/pc/adventure/metalgearsolid/review.html |archive-date=May 18, 2007 |access-date=July 7, 2007 |website=[[GameSpot]]}}</ref> ამ დროს მოთამაშე უნდა დაიმალოს იქამადე, სანამ განგაშის რეჟიმი არ გაითიშება; როდესაც ტაიმერი ნულს მიაღწევს, თამაში უბრუნდება ჩვეულ რეჟიმს. განგაშისა თუ დევნის რეჟიმში რადარით სარგებლობა შეუძლებელია. სტელს-გეიმპლეის გარდა, თამაშში არის დაძაბული სიუჟეტური სცენებიც, სადაც მოთამაშესა და მტრებს შორის ხელჩართული ბრძოლები და ორმხრივი სროლები იმართება.<ref name="Konami-1999">{{Cite book |title=Metal Gear Solid instruction manual |publisher=Konami |year=1999 |page=49 |id=SLES-01370}}</ref> იმისთვის, რომ მოთამაშე შეუმჩნეველი დარჩეს, გველის უნარები და გარემო პირობები უნდა გამოიყენოს: იფორთხოს სხვადასხვა ობიექტების ქვეშ, გამოიყენოს ყუთები საფარად, დაიმალოს კედლებს მიღმა და იხმაუროს მტრების ყურადღების გადასატანად. ეკრანზე გამოსახული რადარი მოთამაშეს უჩვენებს ახლომდებარე მტრების ადგილმდებარეობასა და მათი ხედვის არეს.<ref>{{Cite web |last=Mielke, James |title=Metal Gear Solid Strategy Guide |url=http://www.gamespot.com/features/vgs/psx/mgs_gg/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20061221052701/http://www.gamespot.com/features/vgs/psx/mgs_gg/ <!-- Bot retrieved archive --> |archive-date=December 21, 2006 |access-date=November 15, 2006 |website=[[GameSpot]]}}</ref> სნეიკს აგრეთვე შეუძლია გამოიყენოს სხვადასხვა ნივთი და გაჯეტი, მაგალითად: [[ინფრაწითელი გამოსხივება|ინფრაწითელი]] სათვალე ან მუყაოს ყუთი შესანიღბად. აქცენტი სტელსზე მოთამაშეს ნაკლებად ძალადობრივი მოქმედებისკენ უბიძგებს, რადგან მტრების დიდ ჯგუფებთან პირდაპირი შეტაკება ხშირად სნეიკის მძიმე დაზიანებით ან სიკვდილით მთავრდება.<ref name="manual">{{Cite web |title=Metal Gear Solid PC – Instructional Manual |url=http://download.microsoft.com/download/b/1/8/b180af00-6eae-490e-88d6-71ec4f4af01a/metalgearsolid_booklet_EN.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20070127192856/http://download.microsoft.com/download/b/1/8/b180af00-6eae-490e-88d6-71ec4f4af01a/metalgearsolid_booklet_EN.pdf |archive-date=January 27, 2007 |access-date=July 7, 2007 |publisher=[[Konami]] / [[Microsoft]]}}</ref> [[3D კომპიუტერული გრაფიკა|3D]] ფორმატზე გადასვლის მიუხედავად, თამაშში ვირტუალური კამერა ძირითადად ზემოდან ხედით არის წარმოდგენილი,<ref>{{Cite magazine |date=December 1997 |title=Metal Gear Solid: The Most-Anticipated PlayStation Game Ever? |magazine=[[Electronic Gaming Monthly]] |publisher=[[Ziff Davis]] |issue=101 |page=110}}</ref> თუმცა, კამერის კუთხე გარკვეულ სიტუაციებში იცვლება: მაგალითად, კამერა კუთხის ხედზე გადადის, როცა სნეიკი ღია სივრცის მახლობლად კედელს ეკვრის (რათა მოთამაშემ დაინახოს რა ხდება კუთხის მიღმა), ან პირველი პირის ხედვაზე — ვიწრო სივრცეებში ფორთხვისას, ან ისეთი ნივთების გამოყენებისას, როგორებიცაა ბინოკლი ან სნაიპერული შაშხანა.<ref name="manual" /> მოთამაშეს აგრეთვე შეუძლია გამოიყენოს პირველი პირის ხედი უძრავ მდგომარეობაში.<ref name="manual" /><ref>{{cite magazine |title=Metal Gear Solid: Move Over Bond, Solid Snake Is Back |magazine=[[Electronic Gaming Monthly]]|issue=107|publisher=[[Ziff Davis]]|date=June 1998|pages=48–49}}</ref> თამაშის მიმდინარეობისას პერიოდულად ერთვება კინემატოგრაფიული სცენები, რადიოსაუბრები და ბოსებთან შეხვედრები. ბოსების დასამარცხებლად მოთამაშემ უნდა იპოვოს მათი სუსტი წერილი. როგორც წესი, ყოველი ბოსის დამარცხების შემდეგ მოთამაშეს ეძლევა ბარათი-გასაღები სხვადასხვა ზონის გასახსნელად.<ref name="manual" /> თამაშის ერთ-ერთი მნიშვნელოვაი ფუნქციაა „კოდეკი“ — რადიოკავშირის მოწყობილობა, სადაც მხარდამჭერი გუნდი სნეიკს რჩევებს აძლევს. მაგალითად, მხარდამჭერმა გუნდმა შეიძლება უსაყვედუროს სნეიკს თამაშის ხშირად არშენახვის გამო, ან აუხსნას საბრძოლო ილეთები [[ჯოისტიკი]]ს/[[გეიმპადი]]ს კონკრეტულ ღილაკებზე მითითებით. „კოდეკი“ ასევე გამოიყენება თამაშის წინაისტორიის უკეთ გასაგებად.<ref name="manual" /> ძირითადი სიუჟეტის გარდა, თამაშში არის VR-სავარჯიშო რეჟიმიც ({{lang-en|VR training mode}}), სადაც მოთამაშეს შეუძლია შეამოწმოს ფარული გადაადგილების უნარები ვირტუალურ გარემოში.<ref name="manual" /> ეს რეჟიმი დაყოფილია სამ ძირითად კატეგორიად, რომელთაგან თითოეული 10 ეტაპისგან შედგება. 30-ვე ეტაპის გავლის შემდეგ იხსნება „გადარჩენის მისია“, სადაც მოთამაშემ ჩვიდმეწუთიან ლიმიტში თანმიმდევრულად უნდა გაიაროს 10 ეტაპი ისე, რომ ვერავინ შეამჩნიოს.<ref name="manual" /> ==სიუჟეტი== [[ფაილი:Metal Gear REX MGS PSX.jpg|მინი|220პქ|სნეიკი ებრძვის Metal Gear REX-ს]] „Metal Gear Solid-ის მოვლენები ვითარდება ალტერნატიულ ისტორიაში, სადაც [[ცივი ომი]] [[1990-იანი წლები|1990-იან წლებში]]ც მიმდინარეობდა და მე-[[მე-20 საუკუნე|20 საუკუნის]] მიწურულს დასრულდა. თამაშის მოქმედება 2005 წელს მიმდინარეობს — Metal Gear 2: Solid Snake-ის მოვლენებიდან 6 წლის შემდეგ. 2005 წელს გენეტიკურად მოდიფიცირებული სპეცდანიშნულების აჯანყებული დანაყოფი FOXHOUND ხელში ჩაიგდებს [[ალასკა|ალასკის]] [[მელიის კუნძულები|მელიის არქიპელაგში]] შემავალ ერთ-ერთ კუნძულს, რომლის კოდური სახელწოდებაა „შადოუ მოზესი“, სადაც [[ბირთვული იარაღი]]ს უტილიზაციის ობიექტი მდებარეობს.<ref name="manual" /> FOXHOUND-ის დაჯგუფება აშშ-ის მთავრობას ემუქრება, რომ გამოიყენებს ბირთვული იარაღით აღჭურვილ საბრძოლო რობოტს — Metal Gear REX (რომლის ფარული გამოცდებიც სწორედ ამ ობიექტზე მიმდინარეობდა), თუ 24 საათის განმავლობაში არ გადასცემენ ლეგენდარული მებრძოლის, [[ბიგ ბოსი (Metal Gear)|ბიგ ბოსის]] ნეშტს და 1 მილიარდ დოლარს.<ref>{{Cite video game|title=Metal Gear Solid|developer=KCE Japan|publisher=Konami|quote='''Colonel Campbell''': Next-Generation Special Forces led by members of unit FOX-HOUND. They've presented Washington with a single demand, and they say that if it isn't met, they'll launch a nuclear weapon.|year=1998}}</ref> სნეიკმა უნდა გაათავისუფლოს მძევლები და აღკვეთოს ტერორისტების მიერ ბირთვული იარაღის გამოყენება.<ref>{{Cite web |last=Shoemaker, Brad |title=GameSpot's The History of MetalGear |url=http://www.gamespot.com/gamespot/features/video/mg_history/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20061018163353/http://www.gamespot.com/gamespot/features/video/mg_history/ <!--Added by H3llBot--> |archive-date=October 18, 2006 |access-date=October 22, 2006 |website=[[GameSpot]]}}</ref> პოლკოვნიკ როი კემპბელის თხოვნით, სოლიდ სნეიკი თანხმდება ამ საიდუმლო ოპერაციაში მონაწილეობაზე.<ref>{{Cite web |last=Stratosphere |title=Metal Gear Solid Brief Synopsis |url=http://metalgearsolid.org/show_features.php?id=461 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070130214924/http://www.metalgearsolid.org/show_features.php?id=461 |archive-date=January 30, 2007 |access-date=October 22, 2006 |website=Metal Gear Solid: The Unofficial Site}}</ref> სნეიკი ობიექტზე სავენტილაციო შახტის მეშვეობით აღწევს და პირველ მძევალს — DARPA-ს ხელმძღვანელ დონალდ ანდერსონს პოულობს. ანდერსონი ატყობინებს, რომ Metal Gear REX-ის დეაქტივაცია შესაძლებელია საიდუმლო კოდით, თუმცა მალევე გულის შეტევით კვდება.<ref>{{Cite video game |title=Metal Gear Solid |developer=KCE Japan |level=Tank Hangar: B1 - Cell |quote='''Solid Snake''': Naomi! The chief! What happened? / '''Naomi Hunter''': I... I don't know. It looked like a heart attack but... / '''Colonel Campbell''': A heart attack? No... |year=1998}}</ref> პოლკოვნიკ კემპბელის დისშვილი, მერილ სილვერბურგი, რომელიც მეზობელ საკანში ჰყავთ დატყვევებული,<ref>{{Cite video game |title=Metal Gear Solid |developer=KCE Japan |publisher=Konami |level=Briefing |quote='''Colonel Campbell''': Okay Snake. Sorry. I'll be frank. A person very dear to me is being held hostage. / '''Solid Snake''': Who is it? / '''Colonel Campbell''': My niece. Meryl. / '''Solid Snake''': What was your niece doing here? / '''Colonel Campbell''': Several soldiers were reported missing the day of the revolt. And my niece was one of those called in as an emergency replacement. / '''Solid Snake''': She looks like you. / '''Colonel Campbell''': She's my little brother's girl. He died in the Gulf War. Since then I've been watching after her. (...) That's what I trust about you. It's what makes you human. Please Snake. Save my niece Meryl. |year=1998}}</ref> სნეიკს გაქცევაში ეხმარება. სნეიკი ნახულობს მეორე მძევალსაც — კომპანია ArmsTech-ის პრეზიდენტ კენეთ ბეიკერს,<ref name="objectives">{{Cite video game|title=Metal Gear Solid|developer=KCE Japan|publisher=Konami|level=Opening sequence|quote='''Colonel Campbell''':You'll have two mission objectives. First, you're to rescue DARPA chief, Donald Anderson and the President of ArmsTech, Kenneth Baker. Both are being held as hostages. Secondly, you're to investigate whether or not the terrorists have the ability to make a nuclear strike, and stop them if they do.|year=1998}}</ref> თუმცა მას თავს ესხმის FOXHOUND-ის წევრი [[რევოლვერ ოცელოტი]]. მათ შორის მიმდინარე ორთაბრძოლაში უცნაური კიბორგი-ნინძა ერთვება, რომელიც ოცელოტს მარჯვენა ხელს მოჰკვეთს. ბეიკერი სნეიკს მოუყვება Metal Gear-ის პროექტის შესახებ და ურჩევს დაუკავშირდეს მერილს, რომელსაც გადასცა PAL-ბარათი (რომელსაც ბირთვული დარტყმის აღკვეთა შეუძლია), თუმცა ბეიკერიც, დონალდ ანდერსონის მსგავსად უეცარი გულის შეტევით იღუპება.<ref>{{Cite video game |title=Metal Gear Solid |developer=KCE Japan |publisher=Konami |level=Tank Hangar: B2 - Armory |quote='''Solid Snake''': Colonel! Are you listening? Now he's dead too! / '''Colonel Campbell''': I have no idea! / '''Solid Snake''': Don't lie to me! / '''Naomi Hunter''': It looked like another heart attack but... / '''Solid Snake''': Some kind of poison!? / '''Naomi Hunter''': Well, there are a lot of drugs that can cause a heart attack in large doses. For example. potassium chloride or dioxides... But we won't be able to tell without doing an autopsy. / '''Solid Snake''': Damn! |year=1998}}</ref><ref>{{Cite video game |title=Metal Gear Solid |developer=KCE Japan |publisher=Konami |level=Maintenance Facility: Underground Base |quote='''Master Miller''': The cause of death. Didn't the ArmsTech president and the DARPA Chief - I mean, Decoy Octopus - die of something that looked like a heart attack? |year=1998}}</ref> კოდეკის მეშვეობით მერილი თანხმდება სნეიკს შეხვედრაზე, იმ პირობით თუ იგი დაუკავშირდება Metal Gear-ის კონსტრუქტორს, დოქტორ ჰალ „ოტაკონ“ ემერიხს. გზად სნეიკი იღებს ანონიმურ ზარს ვინმე „Deepthroat“-ისგან ({{lang-ka|ღრმა ყელი}}), რომელიც მას ტანკით მოსალოდნელი თავდასხმის შესახებ აფრთხილებს.<ref>{{Cite video game |title=Metal Gear Solid |developer=KCE Japan |publisher=Konami |level=Tank Hangar: Canyon |quote='''Deepthroat''': Snake, be careful! There are Claymore mines around there. Use a mine detector. / '''Solid Snake''': Who are you? / '''Deepthroat''': Just call me "Deepthroat". / '''Solid Snake''': Deepthroat? The informant from the Watergate scandal? / '''Deepthroat''': Never mind about that. / '''Solid Snake''': You're not using burst transmission. Are you nearby? / '''Deepthroat''': Listen. There's a tank in front of your position waiting to ambush you. / '''Solid Snake''': Who are you anyway? / '''Deepthroat''': One of your fans. |year=1998}}</ref> სნეიკი მოიგერიებს FOXHOUND-ის ერთ-ერთი წევრის, ვულკან რეივენის შეტევას და მიემართება შეხვედრის ადგილისკენ, სადაც ოტაკონს პოულობს. აქ იგი ხელმეორედ გადაეყრება ნინძას, რომელიც აღმოჩნდება მისი ყოფილი მეგობარი და მოკავშირე გრეი ფოქსი ({{lang-en|Gray Fox}}), რომელიც გარდაცვლილი ეგონა.<ref name=":0">{{Cite video game |title=Metal Gear Solid |developer=KCE Japan |publisher=Konami |level=Nuclear Warhead Storage Building: B2 - Lab |quote='''Solid Snake''': Gray Fox... Colonel, that ninja is Gray Fox. No doubt about it. / '''Colonel Campbell''': Ridiculous! You of all people should know he died in Zanzibar. / '''Naomi Hunter''': No, he should have died... but he didn't. |year=1998}}</ref> მათ შორის სამკვდრო-საისიცოცხლო ხელჩართული ბრძოლა იმართება, სადაც სნეიკი ამარცხებს გრეი ფოქს. მას შემდეგ, რაც ოტაკონი შეიტყობს REX-ის რეალური დანიშნულების შესახებ, დათანხმდება დაეხმაროს სნეიკს Metal Gear-ის განეიტრალებაში. სნეიკი ხვდება მერილს და იღებს PAL-ბარათს. როდესაც ისინი მიწისქვეშა ბაზისკენ მიემართებიან, ტელეპათი ფსაიქო მანტისი მერილს გონებაზე ამყარებს კონტროლს და მას სნეიკთან წინაღმდეგ ბრძოლაში იყენებს. სნეიკი განაიარაღებს მერილს და ამარცხებს მანტისს, რომელიც სიკვდილის წინ ეუბნება, რომ სნეიკს მერილის გულში „დიდი ადგილი“ უკავია. მას შემდეგ, რაც ისინი მიწისქვეშა გვირაბს მიაღწევენ, მათ სნაიპერ ვულფი დაესხმება თავს, დაჭრის მერილს და სნეიკს დაატყვევებს. ლიკუიდ სნეიკი ეუბნება სოლიდ სნეიკს რომ ისინი ტყუპი ძმები არიან.<ref>{{Cite video game |title=Metal Gear Solid |developer=KCE Japan |publisher=Konami |level=Tank Hangar: B1 - Medical Room |quote='''Liquid Snake''': There definitely is a resemblance. Don't you think, little brother? Or should I say big brother? I'm not sure... Anyway, it doesn't matter. You and I are both the last surviving "sons of Big Boss". |year=1998}}</ref> საკანში სნეიკი დონალდ ანდერსონის გვამს აღმოაჩენს, რომელიც, როგორც ჩანს, უკვე რამდენიმე დღის მკვდარია. ოტაკონის დახმარებით ტყვეობიდან დაღწევის შემდეგ, სნეიკი ადის საკომუნიკაციო კოშკურაზე და ამარაცხებს საბრძოლო ვერტმფრენ Hind D-ში მჯდარ ლიკუიდს. თოვლიან ველზე გასვლისას იგი კვლავ უპირისპირდება სნაიპერ ვულფს. სნაიპერ ვულფის დამარცხების შემდეგ, REX-სკენ მიმავალ გზაზე, სნეიკი ხელმეორედ შეებრძოლება ვულკან რეივენს და დაამარცხებს მას. რეივენი გაუმხელს სნეიკს, რომ „ანდერსონი“, რომელსაც ის ესაუბრა, სინამდვილეში FOXHOUND-ის გარდასახვის ოსტატი — დიკოი ოქტოპუსი იყო.<ref>{{Cite video game |title=Metal Gear Solid |developer=KCE Japan |publisher=Konami |level=Maintenance Facility: Warehouse |quote='''Vulcan Raven''': You are a snake which was not created by Nature. You and the Boss... you are from another world... a world that I do not wish to know. (...) The man who you saw die before your eyes... That was not the DARPA Chief. It was Decoy Octopus. A member of FOX-HOUND. He was a master of disguise. (...) The path you walk on has no end. Each step you take is paved with the corpses of your enemies. Their souls will haunt you forever... you shall have no peace. Hear me, Snake! My spirit will be watching you! |year=1998}}</ref> „REX-ის აღმოჩენის შემდეგ, სნეიკი ცდილობს გაშვების შეჩერებას სპეციალური ბარათი-გასაღების გამოყენებით, რომელიც ტემპერატურის მიხედვით ფერს იცვლის. ბარათის სამჯერ გამოყენების შემდეგ, მთავარი გმირი აღმოაჩენს, რომ სინამდვილეში თავადვე გააქტიურა „Metal Gear“.<ref>{{Cite video game |title=Metal Gear Solid |developer=KCE Japan |publisher=Konami |level=Maintenance Facility: Underground Base |quote='''Computer''': PAL code number three confirmed. PAL code entry complete... Detonation code activated. / '''Solid Snake''': No! Why!? |year=1998}}</ref> მას მილერი დაუკავშირდება და გაუმხელს, რომ იგი თავს ასაღებდა სნეიკის მრჩეველ მასტერ მილერად და რომ FOXHOUND-მა სნეიკი უბრალოდ გამოიყენა REX-ის გასააქტიურებლად. ლიკუიდი მთელი ამ დროის განმავლობაში მანიპულირებდა სნეიკით, რათა Metal Gear-სა და ბირთვულ ქობინებზე წვდომა მოეპოვებინა.<ref>{{Cite video game |title=Metal Gear Solid |developer=KCE Japan |publisher=Konami |level=Maintenance Facility: Underground Base |quote='''Master Miller''': Without the detonation codes, we had to find some other way. That's when I decided... you might prove useful, Snake. / (...) / '''Solid Snake''': You mean you had this planned from the beginning? Just to get me to input the detonation code!? / (...) / '''Colonel Campbell''': Snake, that's not Master Miller! / '''Master Miller''': Campbell, you're too late. / '''Colonel Campbell''': Master Miller's body was just discovered at his home. He's been dead for at least three days. I didn't know because my Codec link with Master was cut off. But Mei Ling said his transmission signal was coming from inside the base! / '''Solid Snake''': So who is it? / '''Colonel Campbell''': Snake, you've been talking to... / '''Master Miller''': ...Me... dear brother. |year=1998}}</ref> ის და სნეიკი წარმოადგენენ პროექტ „Les Enfants Terribles“-ის პროდუქტს — [[1970-იანი წლები]]ს სამთავრობო პროგრამა, რომლის მიზანიც ბიგ ბოსის კლონების შექმნა იყო.<ref>{{Cite video game |title=Metal Gear Solid |developer=KCE Japan |publisher=Konami |level=Maintenance Facility: Underground Base |quote='''Liquid Snake''': We were created to be that way. / '''Solid Snake''': Created? / '''Liquid Snake''': ''Les enfants terribles''... the terrible children. That's what the project was called. It started in 1970s. Their plan was to artificially create the most powerful soldier possible. The person that they chose as the model was the man known then as the greatest living soldier in the world... / '''Solid Snake''': Big Boss... |year=1998}}</ref> იგი სნეიკს იმასაც გაუმხელს, თუ რატომ გამოგზავნა ის მთავრობამ სინამდვილეში: სნეიკი გაუაზრებლად ატარებს ვირუს „FOXDIE“-ს, რომელიც FOXHOUND-ის წევრებთან კონტაქტისას გულის გაჩერებას იწვევს — ეს მთავრობას საშუალებას მისცემდა REX-ი დაუზიანებლად დაებრუნებინა.<ref>{{Cite video game |title=Metal Gear Solid |developer=KCEt Japan |publisher=Konami |level=Maintenance Facility: Underground Base |quote='''Liquid Snake''': You were sent in here to kill us so they could retrieve Metal Gear undamaged along with the bodies of the genome soldiers. From the beginning, the Pentagon was just using you as a vector to spread FoxDie! |year=1998}}</ref> როდესაც სნეიკი REX-ში მჯდომ ლიკუიდს ებრძვის, მოულოდნელად გამოჩნდება გრეი ფოქსი, რომელიც ეუბნება სნეიკს, რომ სწორედ ის იყო „Deepthroat“. იგი ანადგურებს REX-ის რადარს, თუმცა თავად იღუპება. სნეიკი ანადგურებს REX-ს, ამარცხებს ლიკუიდს და მერილთან ან ოტაკონთან ერთად გვირაბის მეშვეობით გარბის, რა დროსაც მათ ჯიპით ლიკვიდი აედევნება. ავტომობილების შეჯახების შემდეგ, ლიკუიდი იარაღს უმიზნებს მანქანის ქვეშ მოყოლილ სნეიკს, თუმცა FOXDIE-ს ვირუსით იღუპება.<ref>{{Cite video game |title=Metal Gear Solid |developer=KCE Japan |publisher=Konami |quote='''Solid Snake''': Naomi, Liquid died from FoxDie too. |year=1998}}</ref> პოლკოვნიკი კემპბელი, რომელიც დროებით ჩამოაცილეს სარდლობას, აუქმებს ბირთვულ დარტყმას (რომელსაც ოპერაციის კვალი უნდა წაეშალა) და სნეიკს ბრძოლაში დაღუპულად აცხადებს, რათა აშშ-ის მთავრობამ მისი ძებნა შეწყვიტოს.<ref>{{Cite video game |title=Metal Gear Solid |developer=KCE Japan |publisher=Konami |quote='''Solid Snake''': (...) What happened to the air raid and the nuclear strike? / '''Colonel Campbell''': The orders were rescinded. The F117s and the B2 Spirits have returned to the base. Once again, I have complete authority over this operation. (...) I'll bet the boys at the DIA and the NSA never expected you to come home alive. / '''Solid Snake''': Me neither. I better not show my face around here. / '''Colonel Campbell''': No danger of that. You two officially died after your jeep sank into the ocean... |year=1998}}</ref> ნაომი ჰანტერი, რომელმაც სნეიკს FOXDIE ვირუსი შეუყვანა, ეუბნება მას, რომ გაურკვეველი დრო დარჩა ვირუსის ამოქმედებამდე. ამავდროულად, ტიტრების შემდეგ ოცელოტი აშშ-ის პრეზიდენტს ურეკავს; აღმოჩნდება, რომ იგი ორმაგი აგენტია, რომლის მიზანი ბეიკერის დისკიდან Metal Gear-ის ტექნიკური მონაცემების მოპოვება იყო. იგი პრეზიდენტს მოიხსენიებს როგორც სოლიდუს სნეიკს — ბიგ ბოსის მესამე, საიდუმლო კლონი.<ref>{{Cite video game |title=Metal Gear Solid |developer=KCE Japan |quote='''Revolver Ocelot''': (...) The vector? Yes sir, FoxDie should become activated soon... Right on schedule. Yes, sir. I recovered all of Rex's dummy warhead data. No, sir. My cover is intact. Nobody knows who I really am. Yes, the DARPA Chief knew my identity, but he's been disposed of. Yes. The inferior one was the winner after all. That's right. Until the very end, Liquid thought he was the inferior one. Yes, sir. I agree completely. It takes a well-balanced individual... such as yourself to rule the world. No, sir. No one knows that you were the third one... Solidus. (...) Yes. Thank you. Good-bye. Mr. President. |year=1998}}</ref> ==შექმნის ისტორია== [[ფაილი:Hideo_Kojima_shows_Metal_Gear_for_PS_One.jpg|მინი|220პქ|ჰიდეო კოჯიმა (მოდელ იუმი კიკუჩისთან ერთად) 2011 წლის [[Tokyo Game Show]]-ზე, ორიგინალი „Metal Gear Solid“-ის დისკით ხელში]] რეჟისორმა [[ჰიდეო კოჯიმა]]მ „Metal Gear“-ის მესამე ნაწილის შექმნა თავდაპირველად [[1994]] წელს, [[3DO Interactive Multiplayer]] პლატფორმისთვის დაგეგმა.<ref>{{Cite web |title=KOJIMA PRODUCTIONS - HIDECHAN RADIO - Episode 148 |url=http://www.kjp.konami.jp/gs/hideoblog/2007/07/000230.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110722112025/http://www.kjp.konami.jp/gs/hideoblog/2007/07/000230.html |archive-date=July 22, 2011 |access-date=July 7, 2010 |language=ja |format=mp3}}</ref> კოჯიმა „Metal Gear Solid“-ის კონცეფციაზე, ჯერ კიდევ „Policenauts“-ის (1994) გამოსვლამდე მუშაობდა.<ref name="GameFan-1997">{{cite journal |title=Tactical Espionage Action: Metal Gear Solid |journal=[[GameFan]] |date=November 1997 |volume=5 |issue=11 |pages=150–3 |url=https://archive.org/details/GamefanVolume5Issue11November1997ALT/page/n151/mode/2up}}</ref> მხატვარ [[იოჯი შინკავა]]ს მიერ შექმნილი სოლიდ სნეიკის, მერილ სილვერბურგის (რომელიც „Policenauts“-ის პერსონაჟიც იყო) და FOXHOUND-ის გუნდის კონცეპტუალური ესკიზები შესული იყო „Policenauts: Pilot Disk“-ში, რომელიც [[1995]] წელს 3DO-ზე თამაშის სრული ვერსიის გამოშვებამდე გამოვიდა.<ref>{{Cite video game |title=Policenauts Pilot Disk |developer=[[Konami]] |platform=[[3DO Interactive Multiplayer]] |language=ja |isolang=ja}}</ref> თამაში თავდაპირველად „Metal Gear 3“-ის სახელით უნდა გამოსულიყო, თუმცა მოგვიანებით „Metal Gear Solid“ ეწოდა, რადგან კოჯიმა თვლიდა, რომ MSX2-ზე გამოშვებული მისი წინა ნაწილები ფართო საზოგადოებისთვის ცნობილი არ იყო. ეს განპირობებული გახლდათ იმით, რომ ისინი [[ჩრდილოეთ ამერიკა]]ში არ გამოცემულა, [[ევროპა]]ში კი მხოლოდ პირველი ნაწილი გამოვიდა (ჩრდილოეთ ამერიკაში გამოვიდა პირველი „Metal Gear“-ის [[NES]]-ვერსია, თუმცა მასზე და მის გაგრძელებაზე — „[[Snake's Revenge]]-ზე კოჯიმას არ უმუშავია).<ref>{{Cite book |last=Hogdson, David |title=Metal Gear Solid: Official Mission Handbook |quote='''Kojima''': "Metal Gear" is as it is, and "Solid" has a deep meaning. Let me explain. This time Metal Gear is displayed in full polygonal form, and I used "Solid" to describe the cubic structure. also, the "Solid" means to the third power mathematically. Also, most of the people don't know that there is a Metal Gear 1 and 2 for the MSX, and I wanted it to be the sequel for those. And, of course, Solid from Solid Snake.}}</ref> სიტყვა „Solid“, რომელიც სერიის მთავარი გმირის, სოლიდ სნეიკის კოდური სახელიდან (ასევე MSX2-ის მეორე თამაშის სათაურიდან) იღებს სათავეს, შეირჩა არა მხოლოდ იმის აღსანიშნავად, რომ ეს სერიის მესამე ნაწილი იყო, არამედ 2D გრაფიკიდან 3D კომპიუტერულ გრაფიკაზე გადასვლის ხაზგასასმელადაც.<ref>{{Cite web |first=Steven |last=Kent |title=Hideo Kojima: Game Guru, Movie Maniac |url=http://www.gamerstoday.com/world_tour/kojima/index.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20070927033904/http://www.gamerstoday.com/world_tour/kojima/index.html <!-- Bot retrieved archive --> |archive-date=September 27, 2007 |access-date=July 7, 2007 |publisher=Gamers Today}}</ref> ვინაიდან დეველოპერებს პირველი პირის ხედვით თამაშის მართვა რთულად ეჩვენებოდათ, გუნდმა გეიმპლეისთვის 2D სტილის შენარჩუნება არჩია — ზემოდან ხედვით, ხოლო [[3D კომპიუტერული გრაფიკა|3D გრაფიკა]] და პირველი პირის ხედვაზე მყისიერად გადართვის შესაძლებლობა იმისთვის გამოიყენეს, რომ მოთამაშეს რეალური სამგანზომილებიანი სამყარო შეეგრძნო.<ref name="Ogasawara-1997">{{Cite magazine |last1=Ogasawara |first1=Ken |author2=Major Mike |date=December 1997 |title=Metal Gear Solid |magazine=[[GamePro]] |publisher=[[International Data Group|IDG]] |issue=111 |pages=64–66}}</ref> „Metal Gear Solid“-ზე მუშაობა [[1995]] წელს დაიწყო, თუმცა ჰანშინის დიდმა მიწისძვრამ, რომელმაც დეველოპერულ სტუდიას სერიოზული ზიანი მიაყენა, პროცესი დროებით შეაჩერა.<ref>{{Cite web |last=GameSpot staff |date=June 17, 1997 |title=Metal Gear Solid Comes to the Nintendo 64 |url=http://www.gamespot.com/news/2466851.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20070930215850/http://www.gamespot.com/news/2466851.html |archive-date=September 30, 2007 |access-date=July 7, 2007 |website=[[GameSpot]]}}</ref><ref>{{Cite web |title=Where Games Go To Sleep: The Game Preservation Crisis, Part 2 |url=https://www.gamedeveloper.com/business/where-games-go-to-sleep-the-game-preservation-crisis-part-2 |access-date=2024-08-29 |website=www.gamedeveloper.com |language=en |archive-date=August 20, 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240820223747/https://www.gamedeveloper.com/business/where-games-go-to-sleep-the-game-preservation-crisis-part-2 |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |title=もっともPS3で売れた「メタルギアソリッド4」 |url=https://nlab.itmedia.co.jp/games/articles/0806/19/news062.html |access-date=2024-08-29 |website=ねとらぼ |language=ja |archive-date=August 20, 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240820190514/https://nlab.itmedia.co.jp/games/articles/0806/19/news062.html |url-status=live }}</ref> პროექტზე მუშაობის განახლების შემდეგ, თამაშმა [[PlayStation (კონსოლი)|PlayStation]]-ის პლატფორმაზე გადაინაცვლა. შემქმნელების მიზანი იყო მაქსიმალური სიზუსტისა და რეალიზმის წარმოჩენა, ისე, რომ თამაში მიმზიდველი და დაძაბული ყოფილიყო. საჭირო გამოცდილების მისაღებად გუნდი SWAT-ის საჩვენებელ სწავლებას დაესწრო, ხოლო იარაღის ექსპერტ მოტოსადა მორისთან ერთად სამხედრო ბაზებს ეწვია.<ref name="gsold">{{Cite web |last=Bartholow |first=Peter |title=Metal Gear Solid Casts Its Spell |url=http://www.gamespot.com/news/2467579.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20070930175927/http://www.gamespot.com/news/2467579.html |archive-date=September 30, 2007 |access-date=July 7, 2007 |website=[[GameSpot]]}}</ref><ref>Boyer, Crispin. ''How Real is Metal Gear Solid?'' Electronic Gaming Monthly, December 1998, p.208</ref> კოჯიმა აცხადებდა: „თუ მოთამაშეს არ სჯერა, რომ სამყარო რეალურია, მაშინ თამაშის შექმნას აზრი არ აქვს“. ამის მისაღწევად თითოეული დეტალი დამუშავდა, მათ შორის საწერ-მაგიდებიც კი ინდივიდუალური დიზაინით შეიქმნა.<ref>{{Cite web |last=IGN staff |date=April 28, 1998 |title=More News From Metal Gear Solid Creator |url=http://psx.ign.com/articles/064/064632p1.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20071130091959/http://psx.ign.com/articles/064/064632p1.html |archive-date=November 30, 2007 |access-date=November 14, 2006 |website=[[IGN]]}}</ref> პერსონაჟებისა და მეხების (Mecha) დიზაინი, კოჯიმას კონცეფციებზე დაყრდნობით, მხატვარმა იოჯი შინკავამ შექმნა. სხვადასხვა ობიექტებისა და ტექნიკის დაპროექტებისას ის ჯერ სახლში აწყობდა პლასტმასის მოდელებს, ხოლო საბოლოო ესკიზებს უკვე ამ მოდელების მიხედვით ხატავდა.<ref name=NGen40Shinka>{{cite magazine |title=An Interview with Yoji Shinkawa |magazine=[[Next Generation]] |issue=40|publisher=[[Imagine Media]] |date=April 1998|page=57}}</ref> შინკავას თქმით, ამ კონკრეტულ ნაწილში სოლიდ სნეიკის აღნაგობა [[ჟან-კლოდ ვან დამი]]ის აღნაგობის მიხედვით შეიქმნა, ხოლო სახის ნაკვთები — [[კრისტოფერ უოკენი]]ს.<ref>{{Cite web |date=July 9, 1998 |title=Yoji Shinkawa's Art Gallery from the official ''Metal Gear Solid'' website |url=http://www.konami.jp/gs/game/metalgear/art/snake_v.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20060716131123/http://www.konami.jp/gs/game/metalgear/art/snake_v.html |archive-date=July 16, 2006 |access-date=July 19, 2006 |publisher=Konami |language=ja}}</ref><ref>{{Cite book |last=Hodgson |first=David S.J. |title=Metal Gear Solid: Official Mission Handbook |publisher=Millennium Publications Inc. |year=1998 |page=142}}</ref> Konami-ში ჩათვალეს, რომ ასაკოვანი სნეიკი ფართო აუდიტორიისთვის ნაკლებად მიმზიდველი იქნებოდა, შედეგად პერსონაჟი უფრო გააახალგაზრდავეს.<ref name=NGen40Shinka/> პერსონაჟების 3D მოდელები შინკავას ნახატებისა და თიხის ფიგურების საფუძველზე შეიქმნა.<ref>{{Cite web |last=IGN staff |date=December 12, 2000 |title=The Art of Design: MGS2 & Z.O.E. |url=http://ps2.ign.com/articles/088/088856p1.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20060929044622/http://ps2.ign.com/articles/088/088856p1.html |archive-date=September 29, 2006 |access-date=November 14, 2006 |website=[[IGN]]}}</ref> კოჯიმას თქმით: „ნინძას უხილავობის ეფექტი სისტემური ხარვეზის (Bug) დამსახურებაა. რა თქმა უნდა, ეს მაინცდამაინც შემთხვევითობა არ ყოფილა, რადგან მსგავსი რამის გაკეთება ისედაც გვინდოდა, თუმცა საბოლოოდ ოდნავ მოულოდნელი შედეგი მივიღეთ“.<ref name="Ogasawara-1997"/> კოჯიმას სურდა ობიექტებთან და გარემოსთან უფრო დიდი ინტერაქცია, მაგალითად, მოთამაშის მიერ გვამების გადამალვის შესაძლებლობა. კოჯიმა 3D ლოკაციების მოდელირებისთვის Lego-ს კონსტრუქციებსა და სათამაშო ფიგურებს იყენებდა, რათა კამერის კუთხეები და რაკურსები წინასწარ შეეფასებინა.<ref name="Ogasawara-1997"/><ref name=NGen40Koji>{{cite magazine |title=An Interview with Hideo Kojima |magazine=[[Next Generation]] |issue=40|publisher=[[Imagine Media]] |date=April 1998|pages=58–59}}</ref> თამაშზე ოცი კაცისგან შემდგარი გუნდი მუშაობდა, რაც ასეთი მასშტაბური პროექტისთვის საკმაოდ მცირე იყო. გუნდი სრული შემადგენლობით [[1996]] წლის სექტემბერში დაკომპლექტდა; თავდაპირველად თამაშის კოდზე მხოლოდ ერთი პროგრამისტი მუშაობდა.<ref name=NGen38>{{cite magazine|title=NG Alphas: Metal Gear Solid |magazine=[[Next Generation]] |issue=38|publisher=[[Imagine Media]] |date=February 1998 |pages=76–77}}</ref> იქიდიან გამომდინარე, რომ დეველოპერებს სურდათ, რომ თამაშის დინამიკა რეალისტურის სანაცვლოდ სტილიზებული და კინემატოგრაფიული ყოფილიყო, მათ უარი თქვეს მოძრაობის ჩაწერის ტექნოლოგიაზე ({{lang-en|Motion capture}}) და ანიმაციების ხელით შექმნა [[ანიმე]]ს სფეროში მოღვაწე გამოცდილ მხატვარს მიანდეს.<ref name=NGen40Koji/> „Metal Gear Solid“-ის გეიმპლეის [[დემო თამაში|დემო-ვერსია]] საზოგადოებას პირველად [[1996]] წლის [[Tokyo Game Show]]-ზე წარუდგინეს, მოგვიანებით კი [[E3|E3 1997]]-ზე მოკლე ვიდეოს სახით აჩვენეს,<ref>{{Cite web |date=April 11, 2008 |title=Metal Gear Solid [Beta + Tech Demo - PSX] - Unseen64 |url=https://www.unseen64.net/2008/04/11/metal-gear-solid-psx-tech-demo-proto/ |website=Unseen64: Beta, Cancelled & Unseen Videogames |access-date=November 25, 2018 |archive-date=November 25, 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181125162417/https://www.unseen64.net/2008/04/11/metal-gear-solid-psx-tech-demo-proto/ |url-status=live }}</ref> რასაც ღონისძიებაზე დიდი გამოხმაურება მოჰყვა და დადებითი შეფასებები დაიმსახურა,<ref name="GameFan-1997"/><ref name=NGen38/> რამაც კოჯიმას დიდი გაოცება გამოიწვია და ამერიკულ ბაზარზე თამაშის წარმატების იმედი მისცა.<ref name="Ogasawara-1997"/> თამაშის იაპონიაში გამოცემა თავდაპირველად [[1997]] წლის ბოლოს იგეგმებოდა,<ref>{{cite magazine |title=Overseas Prospects: Konami's readying two big releases for the PlayStation and Nintendo 64 |magazine=[[GamePro]] |date=May 1997 |volume=9 |issue=5 |page=38 |url=https://archive.org/details/GamePro_Issue_104_Volume_09_Number_05_1997-05_IDG_Publishing_US/page/n39}}</ref> თუმცა [[1998]] წლისთვის გადაიდო. თამაში საზოგადოებისთვის პირველად [[1998]] წლის Tokyo Game Show-ზე გახდა ხელმისაწვდომი,<ref>{{Cite web |last=Grant |title=The Metal Gear Timeline |url=http://www.classicgaming.com/metalgear/history.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20070610145345/http://www.classicgaming.com/metalgear/history.html |archive-date=June 10, 2007 |access-date=November 14, 2006 |website=classicgaming.com/metalgear}}</ref> რასაც მასშტაბური სარეკლამო კამპანია ახლდა თან.<ref name="gsold" /> თამაშს, რომლის შემუშავებასაც ორი წელი დასჭირდა, 10 მილიონი [[გირვანქა სტერლინგი]]ს (17 მილიონი აშშ დოლარი) ოდენობის ბიუჯეტი ჰქონდა.<ref name=":1">{{Cite news |date=2001-02-01 |title=Mainstream media has missed an opportunity |url=https://www.newspapers.com/article/the-guardian/112195860/ |access-date=2026-09-21 |work=[[The Guardian]] |pages=69}}</ref> სატელევიზიო და ჟურნალების რეკლამებმა, მაღაზიებში განთავსებულმა ნიმუშებმა და უფასო დემო-ვერსიებმა მარკეტინგული ხარჯები 8 მილიონ დოლარამდე გაზარდა.<ref>{{Cite web |last=GameSpot staff |date=October 16, 1998 |title=Metal Gear Gears Up |url=http://www.gamespot.com/news/2465034.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20070930042906/http://www.gamespot.com/news/2465034.html |archive-date=September 30, 2007 |access-date=July 7, 2007 |website=[[GameSpot]]}}</ref> ===გახმოვანება=== [[დეივიდ ჰეიტერი]]სა (სოლიდ სნეიკი) და დაგ სტოუნის (ფსიქო მანტისი) გარდა, ინგლისურენოვანი ვერსიის გახმოვანებელთა მთლიანმა შემადგენლობამ ტიტრებში რეალური სახელების ნაცვლად ფსევდონიმები გამოიყენა. ცნობების თანახმად, ეს იმით იყო განპირობებული, რომ იმ პერიოდში [[კინომსახიობთა გილდია|ამერიკის კინომსახიობთა გილდიის]] წესები ვიდეო თამაშების გახმოვანებასთან დაკავშირებით მკაფიოდ გაწერილი არ გახლდათ. როდესაც მსახიობები [[2004]] წელს თამაშის [[რიმეიკი|რიმეიკზე]] — „[[Metal Gear Solid: The Twin Snakes]]“-ზე სამუშაოდ დაბრუნდნენ, ტიტრებში უკვე ნამდვილი სახელებით მოიხსენიეს.<ref>{{Cite web |title=Metal Gear Solid: 8 Things Only Die-Hard Fans Know About The PS1 Classic |url=https://screenrant.com/metal-gear-solid-facts/ |date=March 5, 2022 |website=[[Screen Rant]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20220421061738/https://screenrant.com/metal-gear-solid-facts/ |archive-date=April 21, 2022}}</ref> ===მუსიკა=== „Metal Gear Solid“-ის მუსიკა Konami-ს შიდა კომპოზიტორთა გუნდმა შექმნა, რომლის შემადგენლობაშიც კაზუკი მურაოკა, ჰიროიუკი ტოგო, ტაკანარი იშიამა, ლი ჯონ მიუნგი და მაკი კირიოკა შედიოდნენ. კომპოზიტორმა და ტექსტის ავტორმა, რიკა მურანაკამ, თამაშის ფინალური ტიტრებისთვის დაწერა სიმღერა „The Best is Yet To Come“,<ref>{{Cite web |title=Kojima Productions Crew |url=http://www.mgsaga.net/Team-Game-MGS.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20090830180140/http://www.mgsaga.net/Team-Game-MGS.htm |archive-date=August 30, 2009 |access-date=December 29, 2017 |website=Metal Gear Saga: The Unofficial Facts Site}}</ref> რომელიც ირლანდიურ ენაზე მომღერალმა აიოფე ნი ფერაიგმა შეასრულა.<ref>{{Cite web |title=My Albums |url=http://www.aoife.ie/myalbums.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20091221074007/https://aoife.ie/myalbums.htm |archive-date=December 21, 2009 |access-date=December 29, 2017 |website=[[Aoife Ní Fhearraigh]]}}</ref> მთავარი მუსიკალური თემის ავტორი კი ტაპი ივასე არის. თამაშის მსვლელობისას მუსიკა სინთეზატორული ხასიათით გამოირჩევა — დაძაბულ მომენტებში ტემპი იმატებს და სიმებიანი საკრავები ერწყმის. კინემატოგრაფიული მუსიკა, ძლიერი ორკესტრული და გუნდური ელემენტებით, სიუჟეტურ სცენებში გვხვდება. საუნდტრეკი [[1998]] წლის 23 სექტემბერს, ლეიბლზე King Records-ზე გამოიცა.<ref>{{Cite web |last=Justin Shertzer |title=Metal Gear Solid Original Game Soundtrack |url=http://www.altpop.com/stc/reviews/mgsogs.htm |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20061207094614/http://altpop.com/stc/reviews/mgsogs.htm |archive-date=December 7, 2006 |access-date=January 5, 2007 |website=SoundtrackCentral.com}}</ref> ==გამოშვება== თამაში იაპონიაში [[PlayStation (კონსოლი)|PlayStation]]-ისთვის პირველად [[1998]] წლის [[3 სექტემბერი|3 სექტემბერს]] გამოვიდა. თამაში ხელმისაწვდომი იყო როგორც სტანდარტულ, ისე შეზღუდულ „Premium Package“ გამოცემაში. ეს უკანასკნელი დიდ კოლოფში იყო მოთავსებული და მოიცავდა მაისურს, FOXHOUND-ის თემატიკის სამხედრო ჟეტონებს, [[მეხსიერების ბარათი]]ს სტიკერებს, აუდიო [[CD]]-ს MSX2-ის „Metal Gear“-ის თამაშების საუნდტრეკებით და ორმოც გვერდიან ბუკლეტს, „Metal Gear Solid Classified“, სადაც შესული იყო ჩანაწერები შემუშავების შესახებ, ინტერვიუები დეველოპერებთან და თამაშის ტერმინოლოგიური ლექსიკონი.<ref>{{Cite web |title=Metal Gear Solid Premium Package |url=http://www.ncsx.com/www/ncs083198/mgs_ltd.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20041018103718/http://www.ncsx.com/www/ncs083198/mgs_ltd.htm |archive-date=October 18, 2004 |access-date=October 21, 2006 |publisher=NCSX}}</ref> ჩრდილოეთ ამერიკული ვერსია ერთი თვის შემდეგ, [[20 ოქტომბერი|20 ოქტომბერს]] გამოვიდა. ამ ვერსიაში რამდენიმე ცვლილება და დამატება შევიდა: თამაშის დაწყებისას სირთულის სამი დონე გახდა ხელმისაწვდომი (რომელიც თამაშის ერთხელ დახურვის შემდეგ მეოთხეც იხსნებოდა), სნეიკის ალტერნატიული კოსტიუმი და აგრეთვე „Demo Theater“ რეჟიმი, სადაც მოთამაშეს მთავარ სიუჟეტთან დაკავშირებული ყველა სცენისა და რადიო-საუბრის ნახვა შეეძლო.<ref name="Konami-1999" /><ref>{{Cite book |title=Metal Gear Solid – The Official Strategy Guide |publisher=Piggyback |year=1999 |isbn=2-913364-07-1 |editor-last=Liam Beatty |page=148}}</ref> ცვლილება შეეხო იმ თამაშების ჩამონათვალსაც, რომლებსაც ფსიქო მანტისი მოთამაშის მეხსიერების ბარათის წაკითხვისას ასახელებდა, რადგან ზოგიერთი მათგანი (მაგალითად, „Tokimeki Memorial“-ის სერია) იაპონიის ფარგლებს გარეთ არ გამოცემულა. ამის გამო, დასავლური ვერსიებიდან ამოიღეს კოჯიმას [[კამეო]]ც (სადაც ის მოთამაშეს ხმოვანი შეტყობინებით უხდიდა მადლობას მხარდაჭერისთვის), რადგან ამ [[სააღდგომო კვერცხი (მედია)|სააღდგომო კვერცხი]]ს გასააქტიურებლად მეხსიერების ბარათზე „Snatcher“-ისა და „Policenauts“-ის შენახული ფაილები იყო საჭირო — თამაშების, რომლებიც იაპონიის გარეთ საერთოდ არ გამოსულა.<ref>{{Cite video game |title=Metal Gear Solid |developer=KCE Japan |level=Psycho Mantis cutscene (before battle) |quote='''Mantis''': 「小島作品が好きなようだな」 / '''Kojima''' (v.o.): 「いつも応援してくれてありがとう・・・」 |language=ja}}</ref> ევროპაში თამაში [[1999]] წლის [[22 თებერვალი|22 თებერვალს]] გამოვიდა, სადაც ინგლისურთან ერთად [[ფრანგული ენა|ფრანგულად]], [[იტალიური ენა|იტალიურად]] და [[გერმანული ენა|გერმანულად]] გახმოვანებული ვერსიებიც გამოვიდა.<ref name="mgsi_vr_manual">{{Cite book |url=http://www.metalgearsolid.net/features/metal-gear-solid-integral-interview |title=Metal Gear Solid: Integral VR Manual |date=September 1, 1999 |publisher=NTT Publishing |isbn=4757180527 |language=ja |access-date=August 20, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161006014104/http://www.metalgearsolid.net/features/metal-gear-solid-integral-interview |archive-date=October 6, 2016 |url-status=dead}}</ref> [[ესპანური ენა|ესპანურად]] დუბლირებული ვერსია მოგვიანებით, [[1 მაისი|1 მაისს]] გამოვიდა.<ref name=the_doc_of_mgs2/> იაპონიის მსგავსად, შეზღუდული გამოცემა ევროპაშიც გამოვიდა, თუმცა მისი შიგთავსი იაპონურისგან განსხვავდებოდა: ევროპული Premium Package მოიცავდა უშუალოდ თამაშის დისკს, CD-საუნდტრეკს, მაისურს, სამხედრო ჟეტონებს, მეხსიერების ბარათის სტიკერებსა და ღია ბარათების ნაკრებს.<ref>{{Cite web |title=Metal Gear Solid Limited Edition Premium Package Scans |url=http://junkerhq.net/MetalGear/psxeppimages.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20080618090844/http://junkerhq.net/MetalGear/psxeppimages.html |archive-date=June 18, 2008 |access-date=June 9, 2008 |publisher=Junker HQ}}</ref> „Metal Gear Solid“-ის PlayStation-ის იაპონური ვერსია ხელახლა ორჯერ გამოიცა: ჯერ „The Best“ სერიაში, მოგვიანებით კი — „PS one Books“-ის ეგიდით. ანალოგიურად, ამერიკული და ევროპული ვერსიები „Greatest Hits“ და „Platinum“ სერიებში გამოიცა. [[2007]] წელს, ორიგინალი „Metal Gear“-ის 20 წლის იუბილესთან დაკავშირებით, „Metal Gear Solid“ იაპონიაში ხელახლა გამოვიდა როგორც ცალკე საიუბილეო გამოცემა, აგრეთვე „20th Anniversary Metal Gear Solid Collection“ ნაკრებთან ერთად.<ref>{{Cite web |title=「◆送料無料 METAL GEAR 20th ANNIVERSARY METAL GEAR SOLID COLLECTION」商品情報 - コナミスタイル |url=http://www.konamistyle.jp/ecitem/item40296.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090302223234/http://konamistyle.jp/ecitem/item40296.html |archive-date=March 2, 2009 |access-date=April 6, 2009 |language=ja}}</ref> ხოლო ჩრდილოეთ ამერიკაში ის „Metal Gear Solid: Essential Collection“ კოლექციაში შევიდა.<ref>{{Cite web |date=February 5, 2008 |title=MGS Essential Collection Detailed |url=http://ps2.ign.com/articles/849/849861p1.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20080403005511/http://ps2.ign.com/articles/849/849861p1.html |archive-date=April 3, 2008 |access-date=March 28, 2008 |website=[[IGN]].com}}</ref> [[PlayStation Store]]-ზე ორიგინალი თამაში ციფრული სახით ხელიმისაწვდომი გახდა [[PlayStation 3]]-სა და [[PlayStation Portable]]-ზე [[2008]] წლის [[21 მარტი|21 მარტს]] იაპონიაში,<ref>{{Cite web |title=PLAYSTATION Store - METAL GEAR SOLID - (株)コナミデジタルエンタテインメント |url=http://store.playstation.com/game/product.vm?id=JP0101-NPJJ00145_00-0000000000000001 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20080620031149/http://store.playstation.com/game/product.vm?id=JP0101-NPJJ00145_00-0000000000000001 |archive-date=June 20, 2008 |access-date=April 6, 2009 |language=ja}}</ref> [[2009]] წლის [[18 ივნისი|18 ივნისს]] — ჩრდილოეთ ამერიკაში,<ref>{{Cite web |title=Metal Gear Solid (PS3/PSP) |url=https://store.playstation.com/#!/en-us/games/metal-gear-solid-(ps3-psp)/cid=UP9000-NPUJ00594_00-0000000000000001 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160512225848/https://store.playstation.com/#!/en-us/games/metal-gear-solid-(ps3-psp)/cid=UP9000-NPUJ00594_00-0000000000000001 |archive-date=May 12, 2016 |access-date=August 16, 2016 |website=Official PlayStation Store US}}</ref> ხოლო იმავე წლის [[19 ნოემბერი|19 ნოემბერს]] — ევროპაში.<ref>{{Cite web |title=METAL GEAR SOLID on PS3, PS Vita |url=https://store.playstation.com/#!/en-gb/games/metal-gear-solid/cid=EP0101-NPEF00036_00-GMETALGEAR000001 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160512225848/https://store.playstation.com/#!/en-gb/games/metal-gear-solid/cid=EP0101-NPEF00036_00-GMETALGEAR000001 |archive-date=May 12, 2016 |access-date=August 16, 2016 |website=Official PlayStation Store UK}}</ref> „Metal Gear Solid“ აგრეთვე გახდა იმ ოცი რჩეული თამაშიდან ერთ-ერთი, რომელიც [[2018]] წელს გამოსულ [[PlayStation Classic]] კონსოლში ჩააშენეს — თამაში ხელმისაწვდომია როგორც კონსოლის იაპონურ, ისე დასავლურ მოდელებში, შესაბამისი რეგიონული ვერსიებით.<ref>{{Cite web |last=Yee |first=Mary |date=October 29, 2018 |title=Announcing PlayStation Classic's Full Lineup of 20 Games |url=https://blog.us.playstation.com/2018/10/29/announcing-playstation-classics-full-lineup-of-20-games/ |access-date=February 26, 2019 |website=[[PlayStation Blog]] |publisher=[[Sony Interactive Entertainment]] |archive-date=June 29, 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190629065739/https://blog.us.playstation.com/2018/10/29/announcing-playstation-classics-full-lineup-of-20-games/ |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |date=October 29, 2018 |script-title=ja:｢プレイステーション クラシック｣内蔵ソフトウェア全20本発表！ 注目ポイントも解説！ |url=https://www.jp.playstation.com/blog/detail/7787/20181029-psclassic-1.html |access-date=February 26, 2019 |website=[[PlayStation Blog]] |publisher=[[Sony Interactive Entertainment]] |language=ja |archive-date=July 26, 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190726052413/https://www.jp.playstation.com/blog/detail/7787/20181029-psclassic-1.html |url-status=live }}</ref> ==კრიტიკოსების შეფასება== {{Video game reviews | MC = 94/100 (PS)<ref name="Metacritic" /><br />83/100 (PC)<ref>{{Cite web |title=Metal Gear Solid for PC Reviews - Metacritic |url=https://www.metacritic.com/game/metal-gear-solid/critic-reviews/?platform=pc |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20140319062146/http://www.metacritic.com/game/pc/metal-gear-solid |archive-date=March 19, 2014 |access-date=March 3, 2014 |website=[[Metacritic]]}}</ref> | Allgame = 5/5<ref>{{Cite web |title=Metal Gear Solid - Review |url=http://www.allgame.com/game.php?id=14082&tab=review |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20141114121110/http://www.allgame.com/game.php?id=14082&tab=review |archive-date=November 14, 2014 |access-date=November 14, 2014 |website=[[AllGame]]}}</ref> | CVG = 5/5<ref>{{cite magazine |title=Review: Metal Gear Solid |magazine=[[Computer and Video Games]] |date=March 1999 |issue=208 |publication-date=1999-02-17 |pages=38–41 |url=https://retrocdn.net/images/3/3d/CVG_UK_208.pdf#page=38}}</ref> <br> 9/10<ref name="Computer and Video Games-2001" /> | Edge = 9/10<ref>{{Cite magazine |date=November 1998 |title=Metal Gear Solid |publisher=[[Future Publishing]] |issue=64 |pages=78–80 |magazine=[[Edge (ჟურნალი)|Edge]]}}</ref> | EGM = 40/40<ref>{{Cite magazine |date=December 1998 |title=Metal Gear Solid |magazine=Electronic Gaming Monthly |issue=113}}</ref> | Fam = 37/40<ref>{{Cite magazine |title=メタルギア ソリッド [PS] |url=https://www.famitsu.com/cominy/?m=pc&a=page_h_title&title_id=212&redirect=no |access-date=April 15, 2019 |magazine=[[Famitsu]] |archive-date=November 7, 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201107014729/https://www.famitsu.com/cominy/?m=pc&a=page_h_title&title_id=212&redirect=no |url-status=live }}</ref> | GamePro = 5/5<ref name="MAJORMIKE-2005" /> | GameRev = A−<ref>{{Cite web |date=October 1, 1998 |title=Metal Gear Solid review for the PS |url=http://www.gamerevolution.com/review/sony/metal_gear_solid |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070219011314/http://www.gamerevolution.com/review/sony/metal_gear_solid |archive-date=February 19, 2007 |access-date=February 19, 2007 |website=[[GameRevolution]]}}</ref> | GSpot = 8.5/10<ref name="Gerstmann-1998" /> | Hyper = 93%<ref name="Hyper90">{{cite magazine |title=R.I.P. PlayStation: The best of 1995-2001 |magazine=[[Hyper (ჟურნალი)|Hyper]] |date=28 February 2001 |issue=90 (April 2001) |pages=44–51 |url=https://archive.org/details/hyper-090/page/44/mode/2up}}</ref> | IGN = 9.8/10<ref name="ignreview" /> | NGen = 5/5<ref name="NG" /> | OPM = 10/10<ref>{{Cite magazine |date=March 2002 |title=Metal Gear Solid |magazine=[[Official U.S. PlayStation Magazine]] |page=34}}</ref> | OPMUK = 10/10<ref name=MGSopmUK/> | rev1 = ''[[Future plc|Arcade]]'' | rev1Score = 5/5<ref name="Arcade-1998" /> | rev2 = ''[[GMR (ჟურნალი)|GMR]]'' | rev2Score = 10/10<ref name="GMR-2003" /> }} ჯერ კიდევ თამაშის გამოსვლამდე, [[1996]]-[[1998]] წლებში გამართულ სხვადასხვა ინდუსტრიულ გამოფენებზე თამაშს დადებითი გამოხმაურება მოჰყვა, რამაც თამაშის მიმართ მსოფლიო მასშტაბით დიდი ინტერესი გააჩინა.<ref>{{cite magazine |title=Hot Games For '98: Metal Gear Solid |magazine=[[Computer and Video Games]] |date=14 January 1998 |issue=195 (February 1998) |pages=56–7 |url=https://archive.org/details/Computer_and_Video_Games_Issue_195_1998-02_EMAP_Images_GB/page/n55/mode/2up}}</ref><ref name="GameFan-1997"/> მიმოხილვების აგრეგატორ [[Metacritic]]-ზე, „Metal Gear Solid“-მა „საყოველთაო აღიარება“ მოიპოვა.<ref name="Metacritic">{{Cite web |title=Metal Gear Solid for PlayStation Reviews |url=https://www.metacritic.com/game/metal-gear-solid/critic-reviews/?platform=playstation |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20111202112620/http://www.metacritic.com/game/playstation/metal-gear-solid |archive-date=December 2, 2011 |access-date=December 18, 2011 |website=[[Metacritic]]}}</ref> ჟურნალ „[[PlayStation Official Magazine (ბრიტანეთი)|PlayStation Official Magazine – UK]]“-ის მიმმოხილველმა „Metal Gear Solid“ ყველა დროის საუკეთესო თამაშად დაასახელა, „რომლისთვისაც გვერდის ავლა და რომლის დავიწყებაც შეუძლებელია“.<ref name="MGSopmUK">{{Cite journal |date=February 1999 |title=Metal Gear Solid |url=https://archive.org/details/official-uk-playstation-magazine-42/page/n87 |journal=[[PlayStation Official Magazine (ბრიტანეთი)|PlayStation Official Magazine – UK]] |page=88 |number=42}}</ref> [[IGN]]-ის მიმმოხილველის აზრით, „Metal Gear Solid“ „პლანეტის ნებისმიერ სხვა ექშენ-თამაშზე მეტად მიუახლოვდა სრულყოფილებას“ და მას „ყველა შესაძლო კატეგორიაში“, ულამაზესი, ჩამთრევი და ინოვაციური...“ უწოდა.<ref name="ignreview">{{Cite web |last=Nelson, Randy |date=October 21, 1998 |title=Metal Gear Solid review |url=http://psx.ign.com/articles/150/150569p1.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20070614050544/http://psx.ign.com/articles/150/150569p1.html |archive-date=June 14, 2007 |access-date=July 7, 2007 |website=[[IGN]]}}</ref> „[[Computer and Video Games]]“-მა ის შეადარა „მაღალბიუჯეტიან ბლოკბასტერს, ოღონდ უფრო უკეთესი“.<ref name="Computer and Video Games-2001">{{Cite web |date=August 15, 2001 |title=PlayStation Reviews, Metal Gear Solid |url=http://www.computerandvideogames.com:80/article.php?id=8389 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080615233719/http://www.computerandvideogames.com/article.php?id=8389 |archive-date=June 15, 2008 |access-date=December 29, 2017 |website=[[Computer and Video Games]]}}</ref> ჟურნალმა [[Future plc|„Arcade“]]-მა თამაში შეაქო „სრულიად ახალი ჟანრის — Stealth/Sneak-'em-up-ის დამკვიდრებისთვის“ და აღნიშნა, რომ ის ამ ჟანრის „ტალღის დასაბამი“ გახდებოდა. ნამუშევარს უწოდეს „ბრწყინვალე, ტექნიკურად შთამბეჭდავი და სიღრმისეულად გააზრებული პროექტი, რომელიც [[სათავგადასავლო ექშენი]]ს ჟანრზე მრავალი წლის განმავლობაში მოახდენს გავლენას“.<ref name="Arcade-1998">{{Cite journal |date=December 1998 |title=Snake Charmer {{ndash}} Introducing A Brand New Genre: The Sneak-'Em-Up |url=https://retrocdn.net/images/0/0e/Arcade_UK_01.pdf#page=128 |journal=Arcade |publisher=[[Future Publishing]] |issue=1 |page=126 |access-date=April 15, 2019 |archive-date=March 26, 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180326003914/https://retrocdn.net/images/0/0e/Arcade_UK_01.pdf#page=128 |url-status=live }}</ref> [[GMR (ჟურნალი)|„GMR“]]-მა მას „კინემატოგრაფიული კლასიკა“ უწოდა.<ref name="GMR-2003">{{Cite journal |date=February 2003 |title=Metal Gear Solid |journal=[[GMR (ჟურნალი)|GMR]] |page=97}}</ref> [[GamePro]]-მ „MGS“-ს „სეზონის საუკეთესო პროექტი უწოდა, რომელიც არც ერთ ნამდვილ გეიმერს არ უნდა გამორჩეს“, თუმცა გააკრიტიკა [[კადრის სიხშირე|კადრების სიხშირე]] (FPS), რომელიც „დროდადრო აფერხებდა თვალისმომჭრელ გრაფიკას“.<ref name="MAJORMIKE-2005">{{Cite magazine |last=MAJORMIKE |date=July 13, 2005 |title=Review: Metal Gear Solid |url=http://www.gamepro.com/sony/psx/games/reviews/236.shtml |magazine=[[GamePro]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20080602095023/http://www.gamepro.com/sony/psx/games/reviews/236.shtml |archive-date=June 2, 2008 |access-date=January 15, 2007}}</ref> „[[GameSpot]]“-მა გააკრიტიკა ის, თუ რამდენად მარტივად შეეძლო მოთამაშეს მტრის მხედველობის არეალიდან მიმალვა, ასევე თამაშს ხანმოკლე უწოდა და აღნიშნა, რომ ეს „უფრო ხელოვნების ნიმუშია, ვიდრე... ჩვეულებრივი თამაში“.<ref name="Gerstmann-1998">{{Cite web |last=Gerstmann |first=Jeff |date=September 25, 1998 |title=Metal Gear Solid (PlayStation) review |url=http://www.gamespot.com/ps/adventure/metalgearsolid/review.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20061112121025/http://www.gamespot.com/ps/adventure/metalgearsolid/review.html |archive-date=November 12, 2006 |access-date=October 28, 2006 |website=[[GameSpot]]}}</ref> „[[Next Generation]]“-მა PlayStation-ის ვერსია შეაფასა ხუთიდან ხუთი ვარსკვლავით და განაცხადა: „დარწმუნებით შეიძლება ითქვას, რომ ეს არის თამაში, რომელიც არც ერთ მოთამაშეს არ უნდა გამორჩეს და საუკეთესო მიზეზია PlayStation-ის შეძენისთვის“.<ref name="NG">{{Cite magazine |date=December 1998 |title=Finals |magazine=[[Next Generation]] |publisher=[[Imagine Media]] |issue=48 |pages=118–119}}</ref> [[1998]] წლის იაპონიის მედია-ხელოვნების ფესტივალზე „Metal Gear Solid“-ს გადაეცა ჯილდო ინტერაქტიული ხელოვნების დარგში გამორჩეული მიღწევებისთვის.<ref>{{Cite web |title=1998 Japan Media Arts Festival Digital Art (Interactive Art) Excellence Prize Metal Gear Solid |url=http://plaza.bunka.go.jp/english/festival/1998/degital/000311/ |access-date=August 28, 2007 |publisher=Japan Media Arts Plaza}}</ref> [[D.I.C.E. Awards|Interactive Achievement Awards]]-ის მე-2 ყოველწლიურ დაჯილდოებაზე [[ინტერაქტიული ხელოვნებისა და მეცნიერების აკადემია]]მ „Metal Gear Solid“ წარადგინა შემდეგ ნომინაციებზე: „წლის თამაში“, „წლის კონსოლის თამაში“, „წლის კონსოლის ექშენ-თამაში“, აგრეთვე „ინტერაქტიულ დიზაინში“, „პროგრამულ ინჟინერიასა“ და „პერსონაჟისა თუ სიუჟეტის განვითარებაში“ განსაკუთრებული მიღწევებისთვის.<ref>{{cite web |title=Second Annual Interactive Achievement Awards |url=http://www.interactive.org/awards/IAA-2/winners.asp |archive-url=https://web.archive.org/web/20020409010504/http://www.interactive.org/awards/IAA-2/winners.asp |url-status=dead |archive-date=2002-04-09 |website=Academy of Interactive Arts & Sciences |access-date=26 June 2023}}</ref> [[1999]] წელს „Next Generation“-მა „Metal Gear Solid 27“-ე ადგილზე დააყენა სიაში „ყველა დროის Top 50 თამაში“ და დასძინა, რომ „MGS არის თამაშების ინდუსტრიის ისტორიაში ერთ-ერთი ყველაზე ცოცხალი და შთამბეჭდავი მაგალითი“.<ref>{{Cite magazine |date=February 1999 |title=Top 50 Games of All Time |magazine=[[Next Generation]] |publisher=[[Imagine Media]] |issue=50 |page=77}}</ref> ==გაყიდვები== ჩრდილოეთ ამერიკაში გამოშვებამდე, [[1998]] წელს, თამაშის დაახლოებით 12 მილიონი დემო-ვერსია გავრცელდა.<ref name="Konami / M2 Presswire-1998">{{Cite press release |title=Details announced on massive marketing campaign for Konami's Metal Gear Solid |date=October 19, 1998 |publisher=Konami / M2 Presswire}}</ref> გამოსვლისთანავე პროექტმა უზარმაზარი კომერციული წარმატება მოიპოვა.<ref>{{Cite web |last=Big Gaz |date=May 15, 2003 |title=Metal Gear Solid 3 Exclusive For Sony |url=http://www.gameplanet.co.nz/mag.dyn/Features/1751.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20070713084028/http://www.gameplanet.co.nz/mag.dyn/Features/1751.html |archive-date=July 13, 2007 |access-date=July 7, 2007 |publisher=[[Gameplanet (ახალი ზელანდია)|Gameplanet]]}}</ref> ის პირველსავე თვეში აშშ-ში [[სახლის ვიდეო თამაშების კონსოლი|სახლის კონსოლების]] ყველაზე გაყიდვად თამაშად იქცა,<ref>{{cite magazine |url=https://archive.org/details/electronicgamingmonthlyissue115february1999/page/n59/mode/2up |title=The Top-20 Best-Selling Games of November, 1998 |magazine=[[Electronic Gaming Monthly]] |publisher=[[Ziff Davis]] |issue=115 |date=February 1999 |page=46}}</ref> ამავე რეგიონში ერთ-ერთი ყველაზე მოთხოვნადი თამაში გახდა გაქირავების სერვისებში,<ref>{{Cite web |date=November 19, 1998 |title=Metal Gear Breaks Into Rentals |url=http://psx.ign.com/articles/065/065813p1.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20070108010505/http://psx.ign.com/articles/065/065813p1.html |archive-date=January 8, 2007 |access-date=January 13, 2007 |website=[[IGN]]}}</ref> ხოლო [[გაერთიანებული სამეფო|გაერთიანებულ სამეფოსა]] და [[იაპონია]]ში გაყიდვების ჩარტების სათავეში მოექცა.<ref>{{Cite web |date=April 9, 1999 |title=News: World |url=http://www.acorn-gaming.org.uk/index.php3?p=News/WorldOld |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20120403002733/http://www.acorn-gaming.org.uk/index.php3?p=News%2FWorldOld |archive-date=April 3, 2012 |access-date=January 13, 2007 |website=Acorn Gaming}}</ref><ref>{{Cite magazine |date=November 1998 |title=CoroCoro Ranking Magazine, November 1998 |magazine=CoroCoro Comic |publisher=Shogakukan |issue=248 |pages=60–61 |url=https://zoidsland.com/1rebyu-/koro98-11.html |access-date=May 26, 2022 |archive-date=August 19, 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220819104945/https://zoidsland.com/1rebyu-/koro98-11.html |url-status=live }}</ref> ორგანიზაცია PC Data-ს მონაცემებით (რომელიც აშშ-ის გაყიდვებს ადევნებდა თვალს), მხოლოდ [[1998]] წელს „Metal Gear Solid“-ის 1.06 მილიონი ასლი გაიყიდა, ხოლო შემოსავალმა 51,834,077 დოლარი შეადგინა (2025 წლის კურსით 102.3 მილიონზე მეტი დოლარი). ამ მაჩვენებლით მან [[1998]] წლის აშშ-ის PlayStation-ის გაყიდვებში მეხუთე, ხოლო საერთო შემოსავლით მესამე ადგილი დაიკავა.<ref>{{Cite web |date=April 22, 1999 |title=High Scores: Top Titles in the Game Industry |url=http://www.feedmag.com/vgs/data.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/19990508194727/http://www.feedmag.com/vgs/data.html |archive-date=May 8, 1999 |website=[[Feed Magazine]]}}</ref> გაერთიანებულ სამეფოში ის [[1999]] წლის სამ ყველაზე გაყიდვად თამაშს შორის მოხვდა,<ref>{{cite web |last1=Hebblethwaite |first1=Luke |title=UK Top Selling Games 1999 |url=https://ukiepedia.ukie.org.uk/index.php/UK_Top_Selling_Games_1999 |website=[[Ukie]] |publisher=The Association for UK Interactive Entertainment |date=9 April 2020 |access-date=25 October 2021 |archive-date=October 25, 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211025170253/https://ukiepedia.ukie.org.uk/index.php/UK_Top_Selling_Games_1999 |url-status=live }}</ref> იმავე წელს გაყიდული დაახლოებით 400,000 ასლით.<ref name=":1" /> [[გერმანია]]ში, რამდენიმე თვეში 200,000-ზე მეტი ასლი გაიყიდა,<ref>{{cite news |title=Metal Gear Solid erreicht Platinstatus (PSX) |trans-title=Metal Gear Solid achieves Platinum (PSX) |url=https://www.dlh.net/de/gaming-news/5688/metal-gear-solid-erreicht-platinstatus-psx-.html |access-date=26 October 2021 |work=DLH.net |publisher=DLH Enterprises |date=4 August 1999 |language=de |archive-date=February 4, 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240204171332/https://www.dlh.net/de/gaming-news/5688/metal-gear-solid-erreicht-platinstatus-psx-.html |url-status=live }}</ref> რისთვისაც 1999 წლის ივნისში ორგანიზაცია VUD-ისგან „პლატინის ჯილდო“ დაიმსახურა და PlayStation-ის წლის მეორე ყველაზე გაყიდვადი თამაში გახდა.<ref>{{cite magazine |title=Marketdaten |magazine=MCV |date=December 1999 |page=5 |url=https://retrocdn.net/images/a/a7/MCV_DE_1999_45-48.pdf#page=5 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180718044508/https://retrocdn.net/images/a/a7/MCV_DE_1999_45-48.pdf |archive-date=July 18, 2018 |url-status=live }}</ref> [[1999]] წელს [[ევროპა]]ში თამაშის შემოსავალმა 40,034,122 ევრო (42,668,367 დოლარი) შეადგინა,<ref>{{cite news |title=Le Milia 2000 Annonce Les Gagnants Des Prix ECCSELL, Organisés Par Le Sell en Partenariat Avec Gfk Et Chart-Track |trans-title=Milia 2000 Announces Winners of ECCSELL Awards, Organized by Le Sell in Partnership With Gfk and Chart-Track |url=http://www.fhcom.net/actualites/97 |access-date=25 October 2021 |work=FHCOM |publisher=Reed Midam |date=15 February 2000 |language=fr |archive-date=October 25, 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211025160147/http://www.fhcom.net/actualites/97 |url-status=dead }}</ref> ხოლო აშშ-სა და ევროპის ჯამურმა შემოსავალმა 1999 წლისთვის 94.5 მილიონ დოლარს გადააჭარბა. [[2001]] წლის დასაწყისისთვის მსოფლიო მასშტაბით თამაშის 6 მილიონი ასლი იყო გაყიდული,<ref>{{cite magazine |last1=Frauenfelder |first1=Mark |title=Death Match |url=https://www.wired.com/2001/05/deathmatch-2/ |access-date=30 October 2021 |magazine=[[Wired (ჟურნალი)|Wired]] |date=May 2001 |url-access=registration |archive-date=March 5, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160305074041/https://www.wired.com/2001/05/deathmatch-2/ |url-status=live }}</ref> საიდანაც 1 მილიონი იაპონიაზე, ხოლო დაახლოებით 5 მილიონი აშშ-სა და ევროპაზე მოდიოდა.<ref>{{Cite news |last=Keighley |first=Geoff |date=May 16, 2012 |orig-date=November 22, 2001 |title=The Final Hours of Metal Gear Solid 2: Sons of Liberty |work=[[GameSpot]] |url=https://www.gamespot.com/articles/the-final-hours-of-metal-gear-solid-2-sons-of-liberty/1100-6376810/ |url-status=live |access-date=July 21, 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180722070118/https://www.gamespot.com/articles/the-final-hours-of-metal-gear-solid-2-sons-of-liberty/1100-6376810/ |archive-date=July 22, 2018}}</ref> [[2002]] წლისთვის გაყიდვებმა მსოფლიოში 6.6 მილიონ ასლს გადააჭარბა.<ref>{{cite news |last1=Varanini |first1=Giancarlo |title=Metal Gear Solid 2 worldwide sales |url=https://www.gamespot.com/articles/metal-gear-solid-2-worldwide-sales/1100-2847978/ |access-date=October 31, 2020 |work=[[GameSpot]] |year=2002 |archive-date=December 24, 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151224184334/http://www.gamespot.com/articles/metal-gear-solid-2-worldwide-sales/1100-2847978/ |url-status=live}}</ref> [[2004]] წლის მონაცემებით, ორიგინალი ვერსიის 5.51 მილიონი და „Integral“-ვერსიის 1.27 მილიონი ასლი გაიყიდა, რამაც ჯამში 6.78 მილიონი ერთეული შეადგინა.<ref>{{cite news |title=Million-Seller Genealogy |url=http://www.konamijpn.com/corporate/million_e.html |access-date=11 September 2021 |work=[[Konami|Konami Computer Entertainment Japan]] (KCEJ) |publisher=[[Konami]] |date=December 31, 2004 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20050315004002/http://www.konamijpn.com/corporate/million_e.html |archive-date=March 15, 2005 }}</ref> [[2009]] წლის ივლისის მდგომარეობით, თამაშის გაყიდვებმა მსოფლიოში 7 მილიონს გადააჭარბა,<ref>{{cite news |title=Form 20-F (For the fiscal year ended March 31, 2005) |url=http://edgar.secdatabase.com/1290/119312505146876/filing-main.htm |access-date=May 15, 2018 |work=U.S. Securities and Exchange Commission |publisher=[[Konami Corporation]] |date=July 22, 2005 |archive-date=May 16, 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180516175024/http://edgar.secdatabase.com/1290/119312505146876/filing-main.htm |url-status=live }}</ref><ref name="sales">{{cite web |title=Konami Kabushiki Kaisha (Konami Corporation) Annual Report |url=https://www.sec.gov/Archives/edgar/data/1191141/000119312509161518/d20f.htm |website=U.S. Securities and Exchange Commission |date=March 31, 2009 |access-date=October 31, 2020 |archive-date=November 4, 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201104190827/https://www.sec.gov/Archives/edgar/data/1191141/000119312509161518/d20f.htm |url-status=live }}</ref> საიდანაც მხოლოდ აშშ-ზე, [[2007]] წლის მონაცემებით, 2.81 მილიონი ასლი მოდიოდა.<ref>{{cite web |title=US Platinum Chart Games |url=http://www.the-magicbox.com/Chart-USPlatinum.shtml |website=The Magic Box |date=December 27, 2007 |access-date=October 31, 2020 |archive-date=January 6, 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070106203333/http://www.the-magicbox.com/Chart-USPlatinum.shtml |url-status=live }}</ref> ==მემკვიდრეობა== „Metal Gear Solid“-ს მიეწერება [[სტელსი (ვიდეო თამაშების ჟანრი)|სტელსის]] ჟანრის პოპულარიზაცია. მსგავსი კონცეფცია მას შემდეგ უამრავ თამაშში იქნა გამოყენებული. ხანგრძლივი კინემატოგრაფიული სცენებისა და ჩახლართული სიუჟეტის გამო მას ხშირად მოიხსენიებენ არა მხოლოდ თამაშად, არამედ ფილმადაც.<ref>{{Cite web |title=Sneak Attack |url=http://www.1up.com/do/feature?cId=3136603 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20060715143919/http://www.1up.com/do/feature?cId=3136603 |archive-date=July 15, 2006 |access-date=May 15, 2008 |website=1up}}</ref> IGN-მა იგი „სტელსის ჟანრის ფუძემდებლადაც“ კი მოიხსენია.<ref name=ign100/> იგი ხშირად მიიჩნევა PlayStation-ის ერთ-ერთ საუკეთესო თამაშად. საუკეთესო თამაშების სიებში მას საპატიო ადგილი მიაკუთვნეს ისეთმა გამოცემებმა, როგორებიცაა „[[Computer and Video Games]]“ (2000 წელს),<ref>''Computer and Video Games'' issue 218.</ref> „[[Electronic Gaming Monthly]]“,<ref>{{Cite web |last=''EGM'' staff |year=2001 |title=Electronic Gaming Monthly's 100 Best Games of All Time |url=http://gamers.com/feature/egmtop100/index.jsp |archive-url=https://web.archive.org/web/20030611191341/http://gamers.com/feature/egmtop100/index.jsp |archive-date=June 11, 2003 |access-date=November 17, 2006}}</ref> „[[Game Informer]]“ (2001 წელს),<ref>{{Cite magazine |date=August 2001 |title=Top 100 Games of All Time |magazine=Game Informer |volume=100 |page=34}}</ref> „[[Retro Gamer]]“ (2004 წელს)<ref>''Retro Gamer'' 8, page 66.</ref>, „[[GameFAQs]]“,<ref>{{Cite web |title=Fall 2005: 10-Year Anniversary Contest – The 10 Best Games Ever |url=http://www.gamefaqs.com/features/contest/top10 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150716111618/http://www.gamefaqs.com/features/contest/top10 |archive-date=July 16, 2015 |access-date=November 17, 2006 |website=[[GameFAQs]]}}</ref> „[[GamePro]]“ (2005 წელს),<ref>{{Cite magazine |date=May 2005 |title=10 Modern Classics Every Gamer Should Own |magazine=GamePro |volume=200 |page=49}}</ref> „[[Famitsu]]“.<ref>{{Cite web |last=Campbell |first=Colin |date=March 3, 2006 |title=Japan Votes on All Time Top 100 |url=http://www.next-gen.biz/features/japan-votes-all-time-top-100 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120223200621/http://www.edge-online.com/features/japan-votes-all-time-top-100 |archive-date=February 23, 2012 |access-date=March 11, 2006 |website=Next Generation}}</ref> [[2001]] წელს ჟურნალმა „[[Hyper (ჟურნალი)|Hyper]]“-მა „PlayStation-ის საუკეთესო თამაში“ უწოდა.<ref name="Hyper90"/> [[2002]] წელს [[IGN]]-მა „MGS“ PlayStation-ის ყველა დროის საუკეთესო თამაშად დასახელა და აღნიშნა, რომ მხოლოდ თამაშის [[დემო თამაში|დემო-ვერსიაშიც]] კი „უფრო მეტი [[გეიმპლეი]] იყო, ვიდრე უმეტეს დასრულებულ პროექტში“. IGN-მა მას ასევე გადასცა ჯილდოები ნომინაციებში: „საუკეთესო ფინალი“ და „საუკეთესო უარყოფითი პერსონაჟი“.<ref>{{Cite web |last=IGN staff |date=January 22, 2002 |title=Top 25 Games of All Time: Complete List |url=http://psx.ign.com/articles/080/080401p1.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20100301140737/http://psx.ign.com/articles/080/080401p1.html |archive-date=March 1, 2010 |access-date=November 3, 2006 |website=[[IGN]]}}</ref> [[2005]] წელს, ამავე გამოცემამ იგი „ყველა დროის 100 საუკეთესო თამაშს“ შორის მე-19 ადგილზე დააყენა.<ref name="ign100">{{Cite web |last=IGN staff |title=IGN's Top 100 Games: 11–20 |url=http://top100.ign.com/2005/011-020.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160419044513/http://top100.ign.com/2005/011-020.html |archive-date=April 19, 2016 |access-date=November 17, 2006 |website=[[IGN]]}}</ref><ref>{{Cite web |last=IGN staff |title=Reader's Picks Top 10 games: 1–10 |url=http://top100.ign.com/2006/001-010.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150425073430/http://top100.ign.com/2006/001-010.html |archive-date=April 25, 2015 |access-date=November 17, 2006 |website=[[IGN]]}}</ref> [[2008]] წელს თამაში [[გინესის რეკორდების წიგნი|გინესის რეკორდების წიგნში]] მოხვდა „კონტროლერის ყველაზე ინოვაციური გამოყენებისთვის“ — ფსიქო მანტისთან ბრძოლაში გამოყენებული ორიგინალური მექანიკის გამო.<ref>{{Cite book |url=https://archive.org/details/guinnessworldrec00guin_0 |title=Guinness World Records Gamer's Edition 2008 |date=March 11, 2008 |publisher=Hit Entertainment |isbn=9781904994213 |url-access=registration}}</ref> [[2010]] წელს „[[PC Magazine]]“-მა „MGS“ ყველა დროის ყველაზე გავლენიან თამაშებს შორის მეშვიდე ადგილზე დაასახელა და ხაზი გაუსვა მის გავლენას „ისეთ სტელს-პროექტებზე, როგორებიცაა „[[Assassin's Creed]]“ და „[[Splinter Cell]]“.<ref>{{Cite web |last=Wilson |first=Jeffrey L. |date=June 11, 2010 |title=7. Metal Gear Solid (1998) |url=https://www.pcmag.com/slideshow_viewer/0,3253,l%253D251652%2526a%253D251651%2526po%253D4,00.asp?p=n |archive-url=https://web.archive.org/web/20120411203024/http://www.pcmag.com/slideshow_viewer/0%2C3253%2Cl%3D251652%26a%3D251651%26po%3D4%2C00.asp?p=n |archive-date=April 11, 2012 |access-date=April 19, 2012 |work=[[PC Magazine]]}}</ref> [[2012]] წელს ჟურნალმა „[[ტაიმი (ჟურნალი)|Time]]“-მა ის ყველა დროის 100 საუკეთესო თამაშს შორის დაასახელა,<ref>{{Cite magazine |date=November 15, 2012 |title=All-TIME 100 Video Games |magazine=Time |url=https://techland.time.com/2012/11/15/all-time-100-video-games/slide/all/ |url-status=live |access-date=November 15, 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121116214206/http://techland.time.com/2012/11/15/all-time-100-video-games/slide/all/ |archive-date=November 16, 2012}}</ref> ხოლო [[G4tv]]-ის სიაში მან 45-ე ადგილი დაიკავა.<ref>{{Cite web |title=Top 100 Video Games of All Time #45 - Metal Gear Solid |url=http://www.g4tv.com/videos/59298/top-100-video-games-of-all-time-45-metal-gear-solid/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20160922230951/http://www.g4tv.com/videos/59298/top-100-video-games-of-all-time-45-metal-gear-solid/ |archive-date=September 22, 2016 |access-date=December 29, 2017 |website=[[G4tv]]}}</ref> [[1UP.com]]-ის შეფასებით, „Metal Gear Solid“-ის კინემატოგრაფიული სტილი დღემდე ახდენს გავლენას თანამედროვე ექშენ-თამაშებზე, მათ შორის „[[Call of Duty]]“-ზეც.<ref>{{Cite web |last=Parish |first=Jeremy |date=November 2010 |title=Games to Play Before You Die: 1UP's staff names the games that define the medium |url=http://www.1up.com/features/games-play-die |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130928184713/http://www.1up.com/features/games-play-die |archive-date=September 28, 2013 |access-date=September 13, 2011 |website=[[1UP.com]]}}</ref> „Metal Gear Solid“ მის გაგრძელებასთან, „[[Metal Gear Solid 2: Sons of Liberty|Metal Gear Solid 2]]“-თან ერთად, [[2012]] წელს წარმოდგენილი იყო [[სმითსონის ამერიკული ხელოვნების მუზეუმი]]ს გამოფენაზე.<ref>{{Cite web |title=The Art of Video Games |url=http://americanart.si.edu/exhibitions/archive/2012/games/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20110110015838/http://americanart.si.edu/exhibitions/archive/2012/games/ |archive-date=January 10, 2011 |access-date=June 26, 2011}}</ref> [[2015]] წლის აგვისტოში „[[Eurogamer]]“-მა ხელახლა მიმოიხილა თამაშის ტექნიკური და ზოგადი გავლენა ინდუსტრიაზე და განაცხადა, რომ იგი „ნამდვილად იყო პირველი თანამედროვე ვიდეო თამაში“.<ref>{{Cite web |last=Stanton |first=Rich |date=August 12, 2015 |title=Metal Gear Solid: The first modern video game |url=http://www.eurogamer.net/articles/2015-08-12-metal-gear-solid-the-first-modern-video-game |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150813022236/http://www.eurogamer.net/articles/2015-08-12-metal-gear-solid-the-first-modern-video-game |archive-date=August 13, 2015 |access-date=August 12, 2015 |website=[[Eurogamer]] |publisher=[[Gamer Network]]}}</ref> [[2015]] წლის სექტემბერში PlayStation.Blog-ის მომხმარებელთა გამოკითხვით „MGS“ ორიგინალი PlayStation-ის ყველა დროის საუკეთესო თამაშად დასახელდა.<ref>{{Cite web |date=2015 |title=Poll: Vote For the Best PlayStation Game of All Time |url=http://blog.us.playstation.com/2015/09/10/poll-vote-for-the-best-playstation-game-of-all-time/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170728094434/https://blog.us.playstation.com/2015/09/10/poll-vote-for-the-best-playstation-game-of-all-time/ |archive-date=July 28, 2017 |access-date=December 29, 2017 |website=[[PlayStation.Blog]]}}</ref> [[2023]] წლის მაისში, ინდუსტრიის წამყვანი ჟურნალისტების გუნდის გადაწყვეტილებით, ჟურნალმა „GQ-მ „Metal Gear Solid“ ყველა დროის საუკეთესო თამაშების სიაში მეშვიდე ადგილზე დააყენა.<ref>{{Cite web |last=White |first=Sam |last2=Leedham |first2=Robert |date=2023-05-10 |title=The 100 greatest video games of all time, ranked by experts |url=https://www.gq-magazine.co.uk/article/best-video-games-all-time |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240913192907/https://www.gq-magazine.co.uk/article/best-video-games-all-time |archive-date=2024-09-13 |access-date=2023-05-10 |website=[[British GQ]] |publisher=Condé Nast |language=en-GB}}</ref> ==ლიტერატურა== * {{Cite journal |last=Hutchinson, Rachael |year=2019 |title=Fukasaku Kinji and Kojima Hideo Replay Hiroshima: Atomic Imagery and Cross-Media Memory |journal=Japanese Studies |publisher=Routledge |volume=39 |issue=2 |pages=169–189 |doi=10.1080/10371397.2019.1614882 |s2cid=189992489}} ==რესურსები ინტერნეტში== {{commonscat-inline|Metal Gear Solid}} * [http://www.konami.jp/gs/game/mgs/ „Metal Gear Solid“-ის ოფიციალური საიტი] ({{lang-ja}}) * [http://www.konami.jp/gs/game/integral/ „Metal Gear Solid: Integral“-ის ოფიციალური საიტი] ({{lang-ja}}) * [http://www.mobygames.com/game/metal-gear-solid „Metal Gear Solid“] — [[MobyGames]] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{ავტორიტეტული წყაროები}} [[კატეგორია:1998 წლის ვიდეო თამაშები]] [[კატეგორია:მოქმედებითი-სათავგადასავლო თამაშები]] [[კატეგორია:Metal Gear]] [[კატეგორია:Microsoft-ის თამაშები]] [[კატეგორია:PlayStation-ის თამაშები]] [[კატეგორია:PlayStation Network-ის თამაშები]] [[კატეგორია:ვიდეო თამაშების გაგრძელებები]] [[კატეგორია:ერთმოთამაშიანი ვიდეო თამაშები]] [[კატეგორია:სტელსი ვიდეო თამაშები]] [[კატეგორია:ვიდეო თამაშები შემუშავებული იაპონიაში]] [[კატეგორია:ვიდეო თამაშები ჰიდეო კოჯიმას რეჟისორობით]] [[კატეგორია:ვიდეო თამაშები ჰიდეო კოჯიმას პროდიუსირებით]] [[კატეგორია:ვიდეო თამაშები ალტერნატიული დასასრულით]] rapocxeglqvsizw8ipsjc3fft1zozt8 5564358 5564042 2026-10-23T22:45:02Z ToprakBot 172403 სხვადასხვა სქოლიო შესწორებები 5564358 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ვიდეო თამაში | სახელი = Metal Gear Solid | სურათი = Metal Gear Cover art (Evropean Version).jpg | სურათის ზომა = 250პქ | წარწერა = ევროპული ვერსიის გარეკანის ფოტო | დეველოპერები = [[Konami|Konami Computer Entertainment Japan]] | გამომცემელი = [[Konami]] | დისტრიბუტორი = | სერია = „[[Metal Gear]]“ | ძრავა = | პლატფორმები = [[PlayStation]]<br />[[Windows]] | თარიღი = {{collapsible list|title=3 სექტემბერი, 1998||titlestyle=font-weight:normal;font-size:11px;background:transparent;text-align:left|'''PlayStation''' {{vgrelease new|JP|3 სექტემბერი, 1998<ref>{{Cite web |date=September 3, 1998 |title=Metal Gear Solid Hits Japan |url=http://psx.ign.com/articles/064/064699p1.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20090213113854/http://psx.ign.com/articles/064/064699p1.html |archive-date=February 13, 2009 |access-date=May 19, 2008 |website=[[IGN]]}}</ref>|NA|20 ოქტომბერი, 1998<ref>{{Cite web |author=IGN Staff |date=1998-10-30 |title=N64 Vs. PSX: The Holiday Lineup |url=https://www.ign.com/articles/1998/10/30/n64-vs-psx-the-holiday-lineup |access-date=2023-05-29 |website=[[IGN]] |language=en |archive-date=May 29, 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230529053836/https://www.ign.com/articles/1998/10/30/n64-vs-psx-the-holiday-lineup |url-status=live }}</ref>|EU|22 თებერვალი, 1999<ref name="the_doc_of_mgs2">{{Cite video game |title=The Document of Metal Gear Solid 2 |developer=KCEJ |level=Production Timeline}}</ref>}}|'''''Integral'''''|'''PlayStation''' <br />{{vgrelease new|JP|24 ივნისი, 1999<ref name="Metal Gear Solid Integral">{{Cite web |title=Metal Gear Solid Integral |url=http://www.gamespot.com/ps/adventure/metalgearsolidintegral/similar.html?mode=versions |access-date=June 10, 2008 |publisher=Gamespot |archive-date=November 7, 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201107014722/https://www.gamespot.com/games/metal-gear-solid-integral/ |url-status=live }}</ref>|NA|12 ოქტომბერი, 1999|EU|29 ოქტომბერი, 1999}}'''Windows''' {{vgrelease new|NA|22 სექტემბერი, 2000|EU|20 ოქტომბერი, 2000}}}} | ჟანრი = [[სათავგადასავლო ექშენი]],<br />[[სტელსი (ვიდეო თამაშების ჟანრი)|სტელსი]] | რეჟიმები = [[ერთმოთამაშიანი ვიდეო თამაში|ერთმოთამაშიანი]] | რეჟისორი = [[ჰიდეო კოჯიმა]] | პროდიუსერი = ჰიდეო კოჯიმა<br />მოტოიუკი იოშიკა | დიზაინერები = ჰიდეო კოჯიმა | პროგრამისტი = კაზუნობუ უეჰარა | მხატვარი = [[იოჯი შინკავა]] | სცენარისტი = ჰიდეო კოჯიმა<br />ტომოკაზუ ფუკუსიმა | კომპოზიტორი = კაძუკი მურაოკა<br />ჰიროიუკი ტოგო<br />ტაკანარი იშიამა<br />ლი ჯეონ მიუნგი<br />გიგი მერონი | ლიცენზია = | ვერსია = | შეფასება = | მედია = | მოთხოვნილებები = | საიტი = {{url|https://www.konami.com/mg/archive/mgs/|ოფიციალური საიტი}} }} '''„Metal Gear Solid“''' (აგრეთვე ცნობილია როგორც '''MGS''') — [[სათავგადასავლო ექშენი]]სა და [[სტელსი (ვიდეო თამაშების ჟანრი)|სტელსის]] ჟანრის [[ვიდეო თამაში]], რომელიც შექმნა და გამოსცა კომპანია [[Konami]]-მ [[1998]] წელს [[PlayStation (კონსოლი)|PlayStation]]-ზე. თამაშის რეჟისორი, პროდიუსერი და სცენარის ავტორია [[ჰიდეო კოჯიმა]]. „Metal Gear Solid“ არის რიგით მესამე ნაწილი „[[Metal Gear]]“-ის სერიიდან და „[[Metal Gear 2: Solid Snake]]-ის (1990) გაგრძელება. სიუჟეტის ცენტრშია [[სოლიდ სნეიკი]], სპეცრაზმის ყოფილი ოპერატიული თანამშრომელი, რომელმაც აშშ-ის მთავრობის დავალებით უნდა შეაღწიოს „შადოუ-მოზესის“ ბირთვულ ობიექტზე, რომელიც [[ლიკუიდ სნეიკი]]ს ხელმძღვანელობით ხელში ჩაიგდო FOXHOUND-ის აჯანყებულმა დანაყოფმა. სოლიდ სნეიკის მიზანია გაათავისუფლოს მძევლები და ხელი შეუშალოს FOXHOUND-ს გამოიყენოს Metal Gear REX-ის სახელით ცნობილი საბრძოლო რობოტი (მეხა), რომელსაც ბირთვული ქობინის გაშვება მსოფლიოს ნებისმიერ წერტილში შეუძლია. თამაშში ვირტუალური კამერა წარმოდგენილია ზემოდან ხედით. ფარულად მოქმედება სავალდებულო არ არის, თუმცა სასურველია. მოთამაშე რომ მტრებისთვის შეუმჩნეველი დარჩეს, შესაძლებელია საფარს ამოფარება და რადარით სარგებლობა. შემჩნევის შემთხვევაში ირთვება განგაშის რეჟიმი, სადაც მტრები მოთამაშის მოკვლას ცდილობენ; ეს რეჟიმი, როგორც წესი, ითიშება, თუ მოთამაშე მტრებს გარკვეული ხნით დაემალება. თამაშის მიმდინარეობისას მოთამაშე პოულობს სხვადასხვა ნივთსა და იარაღს, მათ შორისაა ბარათი-გასაღებები ({{lang-en|Key cards}}), რომლებიც ბაზის სხვადასხვა ზონის გასახსნელად გამოიყენება და, როგორც წესი, [[უფროსი (კომპიუტერული თამაშები)|ბოსების]] დამარცხებით მიიღება. თამაშის შექმნის იდეა კოჯიმას „Policenauts“-ზე (1994) მუშაობისას გაუჩნდა. „Metal Gear Solid“-ის შემუშავება თავდაპირველად [[1995]] წელს დაიწყო, ხოლო მისი გამოშვება [[3DO Interactive Multiplayer]]-ზე იყო დაგეგმილი. თამაშის შექმნაზე 20-კაციანი მცირე ჯგუფი მუშაობდა. პერსონაჟების უმრავლესობის დიზაინი მხატვარმა [[იოჯი შინკავა]]მ შექმნა, მათ შორის სოლიდ სნეიკის დიზაინი, რომლის პროტოტიპებად [[ჟან-კლოდ ვან დამი]] და [[კრისტოფერ უოკენი]] იქცნენ. თამაშის ჩვენება პირველად 1996 წლის [[Tokyo Game Show]]-ზე შედგა, ხოლო [[1997]] წელს [[Electronic Entertainment Expo]]-ზე აჩვენეს. გამოსვლისთანავე Metal Gear Solid-მა დიდი აღიარება მოიპოვა. კრიტიკოსები შეააქეს თამაშის კინემატოგრაფიული მხარე, თხრობა, [[გეიმპლეი]] და სტელსის მექანიკა. იგი ითვლება ყველა დროის ერთ-ერთ უდიდეს და ყველაზე გავლენიან ვიდეო თამაშად, ხშირად მოიხსენიება სტელს-თამაშების ჟანრის ფუძემდებლად, PlayStation-ის ერთ-ერთ საუკეთესო თამაშად და მიეწერება ვიდეო თამაშებში კინემატოგრაფიული სტილის პოპულარიზაცია. თამაში კომერციულადაც მეტად წარმატებული აღმოჩნდა, რომლის გაყიდვებმა მსოფლიოში 7 მილიონზე მეტ ასლს გადააჭარბა, რისი წყალობითაც „Metal Gear“-ის სერია კულტურულ მოვლენად იქცა. [[1999]] და [[2000]] წლებში PlayStation-ისა და [[Windows]]-ისთვის გამოვიდა გაფართოებული ვერსია „Metal Gear Solid: Integral“. თამაში და მისი გაფართოებული ვერსია ხელახლა გამოიცა [[PlayStation Network]]-ზე [[PlayStation 3]]-ისა და [[PlayStation Portable]]-ისთვის, აგრეთვე კრებულებში: „Metal Gear Solid: The Legacy Collection“ (2013) და „Metal Gear Solid: Master Collection Vol. 1“ (2023) სხვადასხვა პლატფორმისთვის. 2001 წელს [[PlayStation 2]] გამოვიდა თამაშის პირდაპირი გაგრძელება, „[[Metal Gear Solid 2: Sons of Liberty]]“, ხოლო 2004 წელს [[GameCube]]-ზე გამოვიდა თამაშის [[რიმეიკი]], „[[Metal Gear Solid: The Twin Snakes]]“.<ref name="ttsrelease">{{Cite web |title=Metal Gear Solid The Twin Snakes Tech Info/Credits |url=http://www.gamespot.com/gamecube/action/metalgearworkingtitle/tech_info.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20060218060738/http://www.gamespot.com/gamecube/action/metalgearworkingtitle/tech_info.html |archive-date=February 18, 2006 |access-date=October 25, 2006 |website=[[GameSpot]]}}</ref><ref name="integralpcrelease">{{Cite web |title=Metal Gear Solid |url=https://www.amazon.com/dp/B00004VP4B/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201107014749/https://www.amazon.com/dp/B00004VP4B/ |archive-date=November 7, 2020 |access-date=January 15, 2007 |website=Amazon}}</ref> ==გეიმპლეი== [[ფაილი:MGS screen psx.jpg|მინი|220პქ|სნეიკი მცველებს საბრძოლო ტანკის — M1 Abrams-ის უკან ემალება. როდესაც სნეიკი კუთხეს ეყრდნობა, კამერა დრამატული ეფექტისთვის და დერეფნების უკეთ ასაღქმელად მის წინა მხარეს გადმოდის.]] მთავარი პერსონაჟია სოლიდ სნეიკი (რომელსაც იაპონურ ვერსიაში ახმოვანებს [[აკიო ოცუკა]], ხოლო ინგლისურში — [[დიევიდ ჰეიტერი]]) — ლეგენდარული მზვერავი და დივერსანტი, რომელიც ბირთვულ ობიექტზე ისე უნდა გადაადგილდეს, რომ მტერმა ვერ შეამჩნიოს.<ref>{{Cite web |title=Metal Gear Solid |url=http://psx.ign.com/objects/000/000569.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20121005034055/http://www.ign.com/games/metal-gear-solid/ps-569 |archive-date=October 5, 2012 |access-date=October 22, 2006 |website=[[IGN]]}}</ref> როდესაც სნეიკი მტრის ხედვის არეალში ხვდება, ირთვება „განგაშის რეჟიმი“, რა დროსაც მტრები მისკენ მიემართებიან.<ref>{{Cite web |last=Kasavin, Greg |date=October 2, 2000 |title=Metal Gear Solid (PC) review |url=http://www.gamespot.com/pc/adventure/metalgearsolid/review.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20070518132730/http://www.gamespot.com/pc/adventure/metalgearsolid/review.html |archive-date=May 18, 2007 |access-date=July 7, 2007 |website=[[GameSpot]]}}</ref> ამ დროს მოთამაშე უნდა დაიმალოს იქამადე, სანამ განგაშის რეჟიმი არ გაითიშება; როდესაც ტაიმერი ნულს მიაღწევს, თამაში უბრუნდება ჩვეულ რეჟიმს. განგაშისა თუ დევნის რეჟიმში რადარით სარგებლობა შეუძლებელია. სტელს-გეიმპლეის გარდა, თამაშში არის დაძაბული სიუჟეტური სცენებიც, სადაც მოთამაშესა და მტრებს შორის ხელჩართული ბრძოლები და ორმხრივი სროლები იმართება.<ref name="Konami-1999">{{Cite book |title=Metal Gear Solid instruction manual |publisher=Konami |year=1999 |page=49 |id=SLES-01370}}</ref> იმისთვის, რომ მოთამაშე შეუმჩნეველი დარჩეს, გველის უნარები და გარემო პირობები უნდა გამოიყენოს: იფორთხოს სხვადასხვა ობიექტების ქვეშ, გამოიყენოს ყუთები საფარად, დაიმალოს კედლებს მიღმა და იხმაუროს მტრების ყურადღების გადასატანად. ეკრანზე გამოსახული რადარი მოთამაშეს უჩვენებს ახლომდებარე მტრების ადგილმდებარეობასა და მათი ხედვის არეს.<ref>{{Cite web |last=Mielke, James |title=Metal Gear Solid Strategy Guide |url=http://www.gamespot.com/features/vgs/psx/mgs_gg/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20061221052701/http://www.gamespot.com/features/vgs/psx/mgs_gg/ <!-- Bot retrieved archive --> |archive-date=December 21, 2006 |access-date=November 15, 2006 |website=[[GameSpot]]}}</ref> სნეიკს აგრეთვე შეუძლია გამოიყენოს სხვადასხვა ნივთი და გაჯეტი, მაგალითად: [[ინფრაწითელი გამოსხივება|ინფრაწითელი]] სათვალე ან მუყაოს ყუთი შესანიღბად. აქცენტი სტელსზე მოთამაშეს ნაკლებად ძალადობრივი მოქმედებისკენ უბიძგებს, რადგან მტრების დიდ ჯგუფებთან პირდაპირი შეტაკება ხშირად სნეიკის მძიმე დაზიანებით ან სიკვდილით მთავრდება.<ref name="manual">{{Cite web |title=Metal Gear Solid PC – Instructional Manual |url=http://download.microsoft.com/download/b/1/8/b180af00-6eae-490e-88d6-71ec4f4af01a/metalgearsolid_booklet_EN.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20070127192856/http://download.microsoft.com/download/b/1/8/b180af00-6eae-490e-88d6-71ec4f4af01a/metalgearsolid_booklet_EN.pdf |archive-date=January 27, 2007 |access-date=July 7, 2007 |publisher=[[Konami]] / [[Microsoft]]}}</ref> [[3D კომპიუტერული გრაფიკა|3D]] ფორმატზე გადასვლის მიუხედავად, თამაშში ვირტუალური კამერა ძირითადად ზემოდან ხედით არის წარმოდგენილი,<ref>{{Cite magazine |date=December 1997 |title=Metal Gear Solid: The Most-Anticipated PlayStation Game Ever? |magazine=[[Electronic Gaming Monthly]] |publisher=[[Ziff Davis]] |issue=101 |page=110}}</ref> თუმცა, კამერის კუთხე გარკვეულ სიტუაციებში იცვლება: მაგალითად, კამერა კუთხის ხედზე გადადის, როცა სნეიკი ღია სივრცის მახლობლად კედელს ეკვრის (რათა მოთამაშემ დაინახოს რა ხდება კუთხის მიღმა), ან პირველი პირის ხედვაზე — ვიწრო სივრცეებში ფორთხვისას, ან ისეთი ნივთების გამოყენებისას, როგორებიცაა ბინოკლი ან სნაიპერული შაშხანა.<ref name="manual" /> მოთამაშეს აგრეთვე შეუძლია გამოიყენოს პირველი პირის ხედი უძრავ მდგომარეობაში.<ref name="manual" /><ref>{{cite magazine |title=Metal Gear Solid: Move Over Bond, Solid Snake Is Back |magazine=[[Electronic Gaming Monthly]]|issue=107|publisher=[[Ziff Davis]]|date=June 1998|pages=48–49}}</ref> თამაშის მიმდინარეობისას პერიოდულად ერთვება კინემატოგრაფიული სცენები, რადიოსაუბრები და ბოსებთან შეხვედრები. ბოსების დასამარცხებლად მოთამაშემ უნდა იპოვოს მათი სუსტი წერილი. როგორც წესი, ყოველი ბოსის დამარცხების შემდეგ მოთამაშეს ეძლევა ბარათი-გასაღები სხვადასხვა ზონის გასახსნელად.<ref name="manual" /> თამაშის ერთ-ერთი მნიშვნელოვაი ფუნქციაა „კოდეკი“ — რადიოკავშირის მოწყობილობა, სადაც მხარდამჭერი გუნდი სნეიკს რჩევებს აძლევს. მაგალითად, მხარდამჭერმა გუნდმა შეიძლება უსაყვედუროს სნეიკს თამაშის ხშირად არშენახვის გამო, ან აუხსნას საბრძოლო ილეთები [[ჯოისტიკი]]ს/[[გეიმპადი]]ს კონკრეტულ ღილაკებზე მითითებით. „კოდეკი“ ასევე გამოიყენება თამაშის წინაისტორიის უკეთ გასაგებად.<ref name="manual" /> ძირითადი სიუჟეტის გარდა, თამაშში არის VR-სავარჯიშო რეჟიმიც ({{lang-en|VR training mode}}), სადაც მოთამაშეს შეუძლია შეამოწმოს ფარული გადაადგილების უნარები ვირტუალურ გარემოში.<ref name="manual" /> ეს რეჟიმი დაყოფილია სამ ძირითად კატეგორიად, რომელთაგან თითოეული 10 ეტაპისგან შედგება. 30-ვე ეტაპის გავლის შემდეგ იხსნება „გადარჩენის მისია“, სადაც მოთამაშემ ჩვიდმეწუთიან ლიმიტში თანმიმდევრულად უნდა გაიაროს 10 ეტაპი ისე, რომ ვერავინ შეამჩნიოს.<ref name="manual" /> ==სიუჟეტი== [[ფაილი:Metal Gear REX MGS PSX.jpg|მინი|220პქ|სნეიკი ებრძვის Metal Gear REX-ს]] „Metal Gear Solid-ის მოვლენები ვითარდება ალტერნატიულ ისტორიაში, სადაც [[ცივი ომი]] [[1990-იანი წლები|1990-იან წლებში]]ც მიმდინარეობდა და მე-[[მე-20 საუკუნე|20 საუკუნის]] მიწურულს დასრულდა. თამაშის მოქმედება 2005 წელს მიმდინარეობს — Metal Gear 2: Solid Snake-ის მოვლენებიდან 6 წლის შემდეგ. 2005 წელს გენეტიკურად მოდიფიცირებული სპეცდანიშნულების აჯანყებული დანაყოფი FOXHOUND ხელში ჩაიგდებს [[ალასკა|ალასკის]] [[მელიის კუნძულები|მელიის არქიპელაგში]] შემავალ ერთ-ერთ კუნძულს, რომლის კოდური სახელწოდებაა „შადოუ მოზესი“, სადაც [[ბირთვული იარაღი]]ს უტილიზაციის ობიექტი მდებარეობს.<ref name="manual" /> FOXHOUND-ის დაჯგუფება აშშ-ის მთავრობას ემუქრება, რომ გამოიყენებს ბირთვული იარაღით აღჭურვილ საბრძოლო რობოტს — Metal Gear REX (რომლის ფარული გამოცდებიც სწორედ ამ ობიექტზე მიმდინარეობდა), თუ 24 საათის განმავლობაში არ გადასცემენ ლეგენდარული მებრძოლის, [[ბიგ ბოსი (Metal Gear)|ბიგ ბოსის]] ნეშტს და 1 მილიარდ დოლარს.<ref>{{Cite video game|title=Metal Gear Solid|developer=KCE Japan|publisher=Konami|quote='''Colonel Campbell''': Next-Generation Special Forces led by members of unit FOX-HOUND. They've presented Washington with a single demand, and they say that if it isn't met, they'll launch a nuclear weapon.|year=1998}}</ref> სნეიკმა უნდა გაათავისუფლოს მძევლები და აღკვეთოს ტერორისტების მიერ ბირთვული იარაღის გამოყენება.<ref>{{Cite web |last=Shoemaker, Brad |title=GameSpot's The History of MetalGear |url=http://www.gamespot.com/gamespot/features/video/mg_history/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20061018163353/http://www.gamespot.com/gamespot/features/video/mg_history/ <!--Added by H3llBot--> |archive-date=October 18, 2006 |access-date=October 22, 2006 |website=[[GameSpot]]}}</ref> პოლკოვნიკ როი კემპბელის თხოვნით, სოლიდ სნეიკი თანხმდება ამ საიდუმლო ოპერაციაში მონაწილეობაზე.<ref>{{Cite web |last=Stratosphere |title=Metal Gear Solid Brief Synopsis |url=http://metalgearsolid.org/show_features.php?id=461 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070130214924/http://www.metalgearsolid.org/show_features.php?id=461 |archive-date=January 30, 2007 |access-date=October 22, 2006 |website=Metal Gear Solid: The Unofficial Site}}</ref> სნეიკი ობიექტზე სავენტილაციო შახტის მეშვეობით აღწევს და პირველ მძევალს — DARPA-ს ხელმძღვანელ დონალდ ანდერსონს პოულობს. ანდერსონი ატყობინებს, რომ Metal Gear REX-ის დეაქტივაცია შესაძლებელია საიდუმლო კოდით, თუმცა მალევე გულის შეტევით კვდება.<ref>{{Cite video game |title=Metal Gear Solid |developer=KCE Japan |level=Tank Hangar: B1 - Cell |quote='''Solid Snake''': Naomi! The chief! What happened? / '''Naomi Hunter''': I... I don't know. It looked like a heart attack but... / '''Colonel Campbell''': A heart attack? No... |year=1998}}</ref> პოლკოვნიკ კემპბელის დისშვილი, მერილ სილვერბურგი, რომელიც მეზობელ საკანში ჰყავთ დატყვევებული,<ref>{{Cite video game |title=Metal Gear Solid |developer=KCE Japan |publisher=Konami |level=Briefing |quote='''Colonel Campbell''': Okay Snake. Sorry. I'll be frank. A person very dear to me is being held hostage. / '''Solid Snake''': Who is it? / '''Colonel Campbell''': My niece. Meryl. / '''Solid Snake''': What was your niece doing here? / '''Colonel Campbell''': Several soldiers were reported missing the day of the revolt. And my niece was one of those called in as an emergency replacement. / '''Solid Snake''': She looks like you. / '''Colonel Campbell''': She's my little brother's girl. He died in the Gulf War. Since then I've been watching after her. (...) That's what I trust about you. It's what makes you human. Please Snake. Save my niece Meryl. |year=1998}}</ref> სნეიკს გაქცევაში ეხმარება. სნეიკი ნახულობს მეორე მძევალსაც — კომპანია ArmsTech-ის პრეზიდენტ კენეთ ბეიკერს,<ref name="objectives">{{Cite video game|title=Metal Gear Solid|developer=KCE Japan|publisher=Konami|level=Opening sequence|quote='''Colonel Campbell''':You'll have two mission objectives. First, you're to rescue DARPA chief, Donald Anderson and the President of ArmsTech, Kenneth Baker. Both are being held as hostages. Secondly, you're to investigate whether or not the terrorists have the ability to make a nuclear strike, and stop them if they do.|year=1998}}</ref> თუმცა მას თავს ესხმის FOXHOUND-ის წევრი [[რევოლვერ ოცელოტი]]. მათ შორის მიმდინარე ორთაბრძოლაში უცნაური კიბორგი-ნინძა ერთვება, რომელიც ოცელოტს მარჯვენა ხელს მოჰკვეთს. ბეიკერი სნეიკს მოუყვება Metal Gear-ის პროექტის შესახებ და ურჩევს დაუკავშირდეს მერილს, რომელსაც გადასცა PAL-ბარათი (რომელსაც ბირთვული დარტყმის აღკვეთა შეუძლია), თუმცა ბეიკერიც, დონალდ ანდერსონის მსგავსად უეცარი გულის შეტევით იღუპება.<ref>{{Cite video game |title=Metal Gear Solid |developer=KCE Japan |publisher=Konami |level=Tank Hangar: B2 - Armory |quote='''Solid Snake''': Colonel! Are you listening? Now he's dead too! / '''Colonel Campbell''': I have no idea! / '''Solid Snake''': Don't lie to me! / '''Naomi Hunter''': It looked like another heart attack but... / '''Solid Snake''': Some kind of poison!? / '''Naomi Hunter''': Well, there are a lot of drugs that can cause a heart attack in large doses. For example. potassium chloride or dioxides... But we won't be able to tell without doing an autopsy. / '''Solid Snake''': Damn! |year=1998}}</ref><ref>{{Cite video game |title=Metal Gear Solid |developer=KCE Japan |publisher=Konami |level=Maintenance Facility: Underground Base |quote='''Master Miller''': The cause of death. Didn't the ArmsTech president and the DARPA Chief - I mean, Decoy Octopus - die of something that looked like a heart attack? |year=1998}}</ref> კოდეკის მეშვეობით მერილი თანხმდება სნეიკს შეხვედრაზე, იმ პირობით თუ იგი დაუკავშირდება Metal Gear-ის კონსტრუქტორს, დოქტორ ჰალ „ოტაკონ“ ემერიხს. გზად სნეიკი იღებს ანონიმურ ზარს ვინმე „Deepthroat“-ისგან ({{lang-ka|ღრმა ყელი}}), რომელიც მას ტანკით მოსალოდნელი თავდასხმის შესახებ აფრთხილებს.<ref>{{Cite video game |title=Metal Gear Solid |developer=KCE Japan |publisher=Konami |level=Tank Hangar: Canyon |quote='''Deepthroat''': Snake, be careful! There are Claymore mines around there. Use a mine detector. / '''Solid Snake''': Who are you? / '''Deepthroat''': Just call me "Deepthroat". / '''Solid Snake''': Deepthroat? The informant from the Watergate scandal? / '''Deepthroat''': Never mind about that. / '''Solid Snake''': You're not using burst transmission. Are you nearby? / '''Deepthroat''': Listen. There's a tank in front of your position waiting to ambush you. / '''Solid Snake''': Who are you anyway? / '''Deepthroat''': One of your fans. |year=1998}}</ref> სნეიკი მოიგერიებს FOXHOUND-ის ერთ-ერთი წევრის, ვულკან რეივენის შეტევას და მიემართება შეხვედრის ადგილისკენ, სადაც ოტაკონს პოულობს. აქ იგი ხელმეორედ გადაეყრება ნინძას, რომელიც აღმოჩნდება მისი ყოფილი მეგობარი და მოკავშირე გრეი ფოქსი ({{lang-en|Gray Fox}}), რომელიც გარდაცვლილი ეგონა.<ref name=":0">{{Cite video game |title=Metal Gear Solid |developer=KCE Japan |publisher=Konami |level=Nuclear Warhead Storage Building: B2 - Lab |quote='''Solid Snake''': Gray Fox... Colonel, that ninja is Gray Fox. No doubt about it. / '''Colonel Campbell''': Ridiculous! You of all people should know he died in Zanzibar. / '''Naomi Hunter''': No, he should have died... but he didn't. |year=1998}}</ref> მათ შორის სამკვდრო-საისიცოცხლო ხელჩართული ბრძოლა იმართება, სადაც სნეიკი ამარცხებს გრეი ფოქს. მას შემდეგ, რაც ოტაკონი შეიტყობს REX-ის რეალური დანიშნულების შესახებ, დათანხმდება დაეხმაროს სნეიკს Metal Gear-ის განეიტრალებაში. სნეიკი ხვდება მერილს და იღებს PAL-ბარათს. როდესაც ისინი მიწისქვეშა ბაზისკენ მიემართებიან, ტელეპათი ფსაიქო მანტისი მერილს გონებაზე ამყარებს კონტროლს და მას სნეიკთან წინაღმდეგ ბრძოლაში იყენებს. სნეიკი განაიარაღებს მერილს და ამარცხებს მანტისს, რომელიც სიკვდილის წინ ეუბნება, რომ სნეიკს მერილის გულში „დიდი ადგილი“ უკავია. მას შემდეგ, რაც ისინი მიწისქვეშა გვირაბს მიაღწევენ, მათ სნაიპერ ვულფი დაესხმება თავს, დაჭრის მერილს და სნეიკს დაატყვევებს. ლიკუიდ სნეიკი ეუბნება სოლიდ სნეიკს რომ ისინი ტყუპი ძმები არიან.<ref>{{Cite video game |title=Metal Gear Solid |developer=KCE Japan |publisher=Konami |level=Tank Hangar: B1 - Medical Room |quote='''Liquid Snake''': There definitely is a resemblance. Don't you think, little brother? Or should I say big brother? I'm not sure... Anyway, it doesn't matter. You and I are both the last surviving "sons of Big Boss". |year=1998}}</ref> საკანში სნეიკი დონალდ ანდერსონის გვამს აღმოაჩენს, რომელიც, როგორც ჩანს, უკვე რამდენიმე დღის მკვდარია. ოტაკონის დახმარებით ტყვეობიდან დაღწევის შემდეგ, სნეიკი ადის საკომუნიკაციო კოშკურაზე და ამარაცხებს საბრძოლო ვერტმფრენ Hind D-ში მჯდარ ლიკუიდს. თოვლიან ველზე გასვლისას იგი კვლავ უპირისპირდება სნაიპერ ვულფს. სნაიპერ ვულფის დამარცხების შემდეგ, REX-სკენ მიმავალ გზაზე, სნეიკი ხელმეორედ შეებრძოლება ვულკან რეივენს და დაამარცხებს მას. რეივენი გაუმხელს სნეიკს, რომ „ანდერსონი“, რომელსაც ის ესაუბრა, სინამდვილეში FOXHOUND-ის გარდასახვის ოსტატი — დიკოი ოქტოპუსი იყო.<ref>{{Cite video game |title=Metal Gear Solid |developer=KCE Japan |publisher=Konami |level=Maintenance Facility: Warehouse |quote='''Vulcan Raven''': You are a snake which was not created by Nature. You and the Boss... you are from another world... a world that I do not wish to know. (...) The man who you saw die before your eyes... That was not the DARPA Chief. It was Decoy Octopus. A member of FOX-HOUND. He was a master of disguise. (...) The path you walk on has no end. Each step you take is paved with the corpses of your enemies. Their souls will haunt you forever... you shall have no peace. Hear me, Snake! My spirit will be watching you! |year=1998}}</ref> „REX-ის აღმოჩენის შემდეგ, სნეიკი ცდილობს გაშვების შეჩერებას სპეციალური ბარათი-გასაღების გამოყენებით, რომელიც ტემპერატურის მიხედვით ფერს იცვლის. ბარათის სამჯერ გამოყენების შემდეგ, მთავარი გმირი აღმოაჩენს, რომ სინამდვილეში თავადვე გააქტიურა „Metal Gear“.<ref>{{Cite video game |title=Metal Gear Solid |developer=KCE Japan |publisher=Konami |level=Maintenance Facility: Underground Base |quote='''Computer''': PAL code number three confirmed. PAL code entry complete... Detonation code activated. / '''Solid Snake''': No! Why!? |year=1998}}</ref> მას მილერი დაუკავშირდება და გაუმხელს, რომ იგი თავს ასაღებდა სნეიკის მრჩეველ მასტერ მილერად და რომ FOXHOUND-მა სნეიკი უბრალოდ გამოიყენა REX-ის გასააქტიურებლად. ლიკუიდი მთელი ამ დროის განმავლობაში მანიპულირებდა სნეიკით, რათა Metal Gear-სა და ბირთვულ ქობინებზე წვდომა მოეპოვებინა.<ref>{{Cite video game |title=Metal Gear Solid |developer=KCE Japan |publisher=Konami |level=Maintenance Facility: Underground Base |quote='''Master Miller''': Without the detonation codes, we had to find some other way. That's when I decided... you might prove useful, Snake. / (...) / '''Solid Snake''': You mean you had this planned from the beginning? Just to get me to input the detonation code!? / (...) / '''Colonel Campbell''': Snake, that's not Master Miller! / '''Master Miller''': Campbell, you're too late. / '''Colonel Campbell''': Master Miller's body was just discovered at his home. He's been dead for at least three days. I didn't know because my Codec link with Master was cut off. But Mei Ling said his transmission signal was coming from inside the base! / '''Solid Snake''': So who is it? / '''Colonel Campbell''': Snake, you've been talking to... / '''Master Miller''': ...Me... dear brother. |year=1998}}</ref> ის და სნეიკი წარმოადგენენ პროექტ „Les Enfants Terribles“-ის პროდუქტს — [[1970-იანი წლები]]ს სამთავრობო პროგრამა, რომლის მიზანიც ბიგ ბოსის კლონების შექმნა იყო.<ref>{{Cite video game |title=Metal Gear Solid |developer=KCE Japan |publisher=Konami |level=Maintenance Facility: Underground Base |quote='''Liquid Snake''': We were created to be that way. / '''Solid Snake''': Created? / '''Liquid Snake''': ''Les enfants terribles''... the terrible children. That's what the project was called. It started in 1970s. Their plan was to artificially create the most powerful soldier possible. The person that they chose as the model was the man known then as the greatest living soldier in the world... / '''Solid Snake''': Big Boss... |year=1998}}</ref> იგი სნეიკს იმასაც გაუმხელს, თუ რატომ გამოგზავნა ის მთავრობამ სინამდვილეში: სნეიკი გაუაზრებლად ატარებს ვირუს „FOXDIE“-ს, რომელიც FOXHOUND-ის წევრებთან კონტაქტისას გულის გაჩერებას იწვევს — ეს მთავრობას საშუალებას მისცემდა REX-ი დაუზიანებლად დაებრუნებინა.<ref>{{Cite video game |title=Metal Gear Solid |developer=KCEt Japan |publisher=Konami |level=Maintenance Facility: Underground Base |quote='''Liquid Snake''': You were sent in here to kill us so they could retrieve Metal Gear undamaged along with the bodies of the genome soldiers. From the beginning, the Pentagon was just using you as a vector to spread FoxDie! |year=1998}}</ref> როდესაც სნეიკი REX-ში მჯდომ ლიკუიდს ებრძვის, მოულოდნელად გამოჩნდება გრეი ფოქსი, რომელიც ეუბნება სნეიკს, რომ სწორედ ის იყო „Deepthroat“. იგი ანადგურებს REX-ის რადარს, თუმცა თავად იღუპება. სნეიკი ანადგურებს REX-ს, ამარცხებს ლიკუიდს და მერილთან ან ოტაკონთან ერთად გვირაბის მეშვეობით გარბის, რა დროსაც მათ ჯიპით ლიკვიდი აედევნება. ავტომობილების შეჯახების შემდეგ, ლიკუიდი იარაღს უმიზნებს მანქანის ქვეშ მოყოლილ სნეიკს, თუმცა FOXDIE-ს ვირუსით იღუპება.<ref>{{Cite video game |title=Metal Gear Solid |developer=KCE Japan |publisher=Konami |quote='''Solid Snake''': Naomi, Liquid died from FoxDie too. |year=1998}}</ref> პოლკოვნიკი კემპბელი, რომელიც დროებით ჩამოაცილეს სარდლობას, აუქმებს ბირთვულ დარტყმას (რომელსაც ოპერაციის კვალი უნდა წაეშალა) და სნეიკს ბრძოლაში დაღუპულად აცხადებს, რათა აშშ-ის მთავრობამ მისი ძებნა შეწყვიტოს.<ref>{{Cite video game |title=Metal Gear Solid |developer=KCE Japan |publisher=Konami |quote='''Solid Snake''': (...) What happened to the air raid and the nuclear strike? / '''Colonel Campbell''': The orders were rescinded. The F117s and the B2 Spirits have returned to the base. Once again, I have complete authority over this operation. (...) I'll bet the boys at the DIA and the NSA never expected you to come home alive. / '''Solid Snake''': Me neither. I better not show my face around here. / '''Colonel Campbell''': No danger of that. You two officially died after your jeep sank into the ocean... |year=1998}}</ref> ნაომი ჰანტერი, რომელმაც სნეიკს FOXDIE ვირუსი შეუყვანა, ეუბნება მას, რომ გაურკვეველი დრო დარჩა ვირუსის ამოქმედებამდე. ამავდროულად, ტიტრების შემდეგ ოცელოტი აშშ-ის პრეზიდენტს ურეკავს; აღმოჩნდება, რომ იგი ორმაგი აგენტია, რომლის მიზანი ბეიკერის დისკიდან Metal Gear-ის ტექნიკური მონაცემების მოპოვება იყო. იგი პრეზიდენტს მოიხსენიებს როგორც სოლიდუს სნეიკს — ბიგ ბოსის მესამე, საიდუმლო კლონი.<ref>{{Cite video game |title=Metal Gear Solid |developer=KCE Japan |quote='''Revolver Ocelot''': (...) The vector? Yes sir, FoxDie should become activated soon... Right on schedule. Yes, sir. I recovered all of Rex's dummy warhead data. No, sir. My cover is intact. Nobody knows who I really am. Yes, the DARPA Chief knew my identity, but he's been disposed of. Yes. The inferior one was the winner after all. That's right. Until the very end, Liquid thought he was the inferior one. Yes, sir. I agree completely. It takes a well-balanced individual... such as yourself to rule the world. No, sir. No one knows that you were the third one... Solidus. (...) Yes. Thank you. Good-bye. Mr. President. |year=1998}}</ref> ==შექმნის ისტორია== [[ფაილი:Hideo_Kojima_shows_Metal_Gear_for_PS_One.jpg|მინი|220პქ|ჰიდეო კოჯიმა (მოდელ იუმი კიკუჩისთან ერთად) 2011 წლის [[Tokyo Game Show]]-ზე, ორიგინალი „Metal Gear Solid“-ის დისკით ხელში]] რეჟისორმა [[ჰიდეო კოჯიმა]]მ „Metal Gear“-ის მესამე ნაწილის შექმნა თავდაპირველად [[1994]] წელს, [[3DO Interactive Multiplayer]] პლატფორმისთვის დაგეგმა.<ref>{{Cite web |title=KOJIMA PRODUCTIONS - HIDECHAN RADIO - Episode 148 |url=http://www.kjp.konami.jp/gs/hideoblog/2007/07/000230.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110722112025/http://www.kjp.konami.jp/gs/hideoblog/2007/07/000230.html |archive-date=July 22, 2011 |access-date=July 7, 2010 |language=ja |format=mp3}}</ref> კოჯიმა „Metal Gear Solid“-ის კონცეფციაზე, ჯერ კიდევ „Policenauts“-ის (1994) გამოსვლამდე მუშაობდა.<ref name="GameFan-1997">{{cite journal |title=Tactical Espionage Action: Metal Gear Solid |journal=[[GameFan]] |date=November 1997 |volume=5 |issue=11 |pages=150–3 |url=https://archive.org/details/GamefanVolume5Issue11November1997ALT/page/n151/mode/2up}}</ref> მხატვარ [[იოჯი შინკავა]]ს მიერ შექმნილი სოლიდ სნეიკის, მერილ სილვერბურგის (რომელიც „Policenauts“-ის პერსონაჟიც იყო) და FOXHOUND-ის გუნდის კონცეპტუალური ესკიზები შესული იყო „Policenauts: Pilot Disk“-ში, რომელიც [[1995]] წელს 3DO-ზე თამაშის სრული ვერსიის გამოშვებამდე გამოვიდა.<ref>{{Cite video game |title=Policenauts Pilot Disk |developer=[[Konami]] |platform=[[3DO Interactive Multiplayer]] |language=ja |isolang=ja}}</ref> თამაში თავდაპირველად „Metal Gear 3“-ის სახელით უნდა გამოსულიყო, თუმცა მოგვიანებით „Metal Gear Solid“ ეწოდა, რადგან კოჯიმა თვლიდა, რომ MSX2-ზე გამოშვებული მისი წინა ნაწილები ფართო საზოგადოებისთვის ცნობილი არ იყო. ეს განპირობებული გახლდათ იმით, რომ ისინი [[ჩრდილოეთ ამერიკა]]ში არ გამოცემულა, [[ევროპა]]ში კი მხოლოდ პირველი ნაწილი გამოვიდა (ჩრდილოეთ ამერიკაში გამოვიდა პირველი „Metal Gear“-ის [[NES]]-ვერსია, თუმცა მასზე და მის გაგრძელებაზე — „[[Snake's Revenge]]-ზე კოჯიმას არ უმუშავია).<ref>{{Cite book |last=Hogdson, David |title=Metal Gear Solid: Official Mission Handbook |quote='''Kojima''': "Metal Gear" is as it is, and "Solid" has a deep meaning. Let me explain. This time Metal Gear is displayed in full polygonal form, and I used "Solid" to describe the cubic structure. also, the "Solid" means to the third power mathematically. Also, most of the people don't know that there is a Metal Gear 1 and 2 for the MSX, and I wanted it to be the sequel for those. And, of course, Solid from Solid Snake.}}</ref> სიტყვა „Solid“, რომელიც სერიის მთავარი გმირის, სოლიდ სნეიკის კოდური სახელიდან (ასევე MSX2-ის მეორე თამაშის სათაურიდან) იღებს სათავეს, შეირჩა არა მხოლოდ იმის აღსანიშნავად, რომ ეს სერიის მესამე ნაწილი იყო, არამედ 2D გრაფიკიდან 3D კომპიუტერულ გრაფიკაზე გადასვლის ხაზგასასმელადაც.<ref>{{Cite web |first=Steven |last=Kent |title=Hideo Kojima: Game Guru, Movie Maniac |url=http://www.gamerstoday.com/world_tour/kojima/index.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20070927033904/http://www.gamerstoday.com/world_tour/kojima/index.html <!-- Bot retrieved archive --> |archive-date=September 27, 2007 |access-date=July 7, 2007 |publisher=Gamers Today}}</ref> ვინაიდან დეველოპერებს პირველი პირის ხედვით თამაშის მართვა რთულად ეჩვენებოდათ, გუნდმა გეიმპლეისთვის 2D სტილის შენარჩუნება არჩია — ზემოდან ხედვით, ხოლო [[3D კომპიუტერული გრაფიკა|3D გრაფიკა]] და პირველი პირის ხედვაზე მყისიერად გადართვის შესაძლებლობა იმისთვის გამოიყენეს, რომ მოთამაშეს რეალური სამგანზომილებიანი სამყარო შეეგრძნო.<ref name="Ogasawara-1997">{{Cite magazine |last1=Ogasawara |first1=Ken |author2=Major Mike |date=December 1997 |title=Metal Gear Solid |magazine=[[GamePro]] |publisher=[[International Data Group|IDG]] |issue=111 |pages=64–66}}</ref> „Metal Gear Solid“-ზე მუშაობა [[1995]] წელს დაიწყო, თუმცა ჰანშინის დიდმა მიწისძვრამ, რომელმაც დეველოპერულ სტუდიას სერიოზული ზიანი მიაყენა, პროცესი დროებით შეაჩერა.<ref>{{Cite web |last=GameSpot staff |date=June 17, 1997 |title=Metal Gear Solid Comes to the Nintendo 64 |url=http://www.gamespot.com/news/2466851.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20070930215850/http://www.gamespot.com/news/2466851.html |archive-date=September 30, 2007 |access-date=July 7, 2007 |website=[[GameSpot]]}}</ref><ref>{{Cite web |title=Where Games Go To Sleep: The Game Preservation Crisis, Part 2 |url=https://www.gamedeveloper.com/business/where-games-go-to-sleep-the-game-preservation-crisis-part-2 |access-date=2024-08-29 |website=www.gamedeveloper.com |language=en |archive-date=August 20, 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240820223747/https://www.gamedeveloper.com/business/where-games-go-to-sleep-the-game-preservation-crisis-part-2 |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |title=もっともPS3で売れた「メタルギアソリッド4」 |url=https://nlab.itmedia.co.jp/games/articles/0806/19/news062.html |access-date=2024-08-29 |website=ねとらぼ |language=ja |archive-date=August 20, 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240820190514/https://nlab.itmedia.co.jp/games/articles/0806/19/news062.html |url-status=live }}</ref> პროექტზე მუშაობის განახლების შემდეგ, თამაშმა [[PlayStation (კონსოლი)|PlayStation]]-ის პლატფორმაზე გადაინაცვლა. შემქმნელების მიზანი იყო მაქსიმალური სიზუსტისა და რეალიზმის წარმოჩენა, ისე, რომ თამაში მიმზიდველი და დაძაბული ყოფილიყო. საჭირო გამოცდილების მისაღებად გუნდი SWAT-ის საჩვენებელ სწავლებას დაესწრო, ხოლო იარაღის ექსპერტ მოტოსადა მორისთან ერთად სამხედრო ბაზებს ეწვია.<ref name="gsold">{{Cite web |last=Bartholow |first=Peter |title=Metal Gear Solid Casts Its Spell |url=http://www.gamespot.com/news/2467579.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20070930175927/http://www.gamespot.com/news/2467579.html |archive-date=September 30, 2007 |access-date=July 7, 2007 |website=[[GameSpot]]}}</ref><ref>Boyer, Crispin. ''How Real is Metal Gear Solid?'' Electronic Gaming Monthly, December 1998, p.208</ref> კოჯიმა აცხადებდა: „თუ მოთამაშეს არ სჯერა, რომ სამყარო რეალურია, მაშინ თამაშის შექმნას აზრი არ აქვს“. ამის მისაღწევად თითოეული დეტალი დამუშავდა, მათ შორის საწერ-მაგიდებიც კი ინდივიდუალური დიზაინით შეიქმნა.<ref>{{Cite web |last=IGN staff |date=April 28, 1998 |title=More News From Metal Gear Solid Creator |url=http://psx.ign.com/articles/064/064632p1.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20071130091959/http://psx.ign.com/articles/064/064632p1.html |archive-date=November 30, 2007 |access-date=November 14, 2006 |website=[[IGN]]}}</ref> პერსონაჟებისა და მეხების (Mecha) დიზაინი, კოჯიმას კონცეფციებზე დაყრდნობით, მხატვარმა იოჯი შინკავამ შექმნა. სხვადასხვა ობიექტებისა და ტექნიკის დაპროექტებისას ის ჯერ სახლში აწყობდა პლასტმასის მოდელებს, ხოლო საბოლოო ესკიზებს უკვე ამ მოდელების მიხედვით ხატავდა.<ref name=NGen40Shinka>{{cite magazine |title=An Interview with Yoji Shinkawa |magazine=[[Next Generation]] |issue=40|publisher=[[Imagine Media]] |date=April 1998|page=57}}</ref> შინკავას თქმით, ამ კონკრეტულ ნაწილში სოლიდ სნეიკის აღნაგობა [[ჟან-კლოდ ვან დამი]]ის აღნაგობის მიხედვით შეიქმნა, ხოლო სახის ნაკვთები — [[კრისტოფერ უოკენი]]ს.<ref>{{Cite web |date=July 9, 1998 |title=Yoji Shinkawa's Art Gallery from the official ''Metal Gear Solid'' website |url=http://www.konami.jp/gs/game/metalgear/art/snake_v.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20060716131123/http://www.konami.jp/gs/game/metalgear/art/snake_v.html |archive-date=July 16, 2006 |access-date=July 19, 2006 |publisher=Konami |language=ja}}</ref><ref>{{Cite book |last=Hodgson |first=David S.J. |title=Metal Gear Solid: Official Mission Handbook |publisher=Millennium Publications Inc. |year=1998 |page=142}}</ref> Konami-ში ჩათვალეს, რომ ასაკოვანი სნეიკი ფართო აუდიტორიისთვის ნაკლებად მიმზიდველი იქნებოდა, შედეგად პერსონაჟი უფრო გააახალგაზრდავეს.<ref name=NGen40Shinka/> პერსონაჟების 3D მოდელები შინკავას ნახატებისა და თიხის ფიგურების საფუძველზე შეიქმნა.<ref>{{Cite web |last=IGN staff |date=December 12, 2000 |title=The Art of Design: MGS2 & Z.O.E. |url=http://ps2.ign.com/articles/088/088856p1.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20060929044622/http://ps2.ign.com/articles/088/088856p1.html |archive-date=September 29, 2006 |access-date=November 14, 2006 |website=[[IGN]]}}</ref> კოჯიმას თქმით: „ნინძას უხილავობის ეფექტი სისტემური ხარვეზის (Bug) დამსახურებაა. რა თქმა უნდა, ეს მაინცდამაინც შემთხვევითობა არ ყოფილა, რადგან მსგავსი რამის გაკეთება ისედაც გვინდოდა, თუმცა საბოლოოდ ოდნავ მოულოდნელი შედეგი მივიღეთ“.<ref name="Ogasawara-1997"/> კოჯიმას სურდა ობიექტებთან და გარემოსთან უფრო დიდი ინტერაქცია, მაგალითად, მოთამაშის მიერ გვამების გადამალვის შესაძლებლობა. კოჯიმა 3D ლოკაციების მოდელირებისთვის Lego-ს კონსტრუქციებსა და სათამაშო ფიგურებს იყენებდა, რათა კამერის კუთხეები და რაკურსები წინასწარ შეეფასებინა.<ref name="Ogasawara-1997"/><ref name=NGen40Koji>{{cite magazine |title=An Interview with Hideo Kojima |magazine=[[Next Generation]] |issue=40|publisher=[[Imagine Media]] |date=April 1998|pages=58–59}}</ref> თამაშზე ოცი კაცისგან შემდგარი გუნდი მუშაობდა, რაც ასეთი მასშტაბური პროექტისთვის საკმაოდ მცირე იყო. გუნდი სრული შემადგენლობით [[1996]] წლის სექტემბერში დაკომპლექტდა; თავდაპირველად თამაშის კოდზე მხოლოდ ერთი პროგრამისტი მუშაობდა.<ref name=NGen38>{{cite magazine|title=NG Alphas: Metal Gear Solid |magazine=[[Next Generation]] |issue=38|publisher=[[Imagine Media]] |date=February 1998 |pages=76–77}}</ref> იქიდიან გამომდინარე, რომ დეველოპერებს სურდათ, რომ თამაშის დინამიკა რეალისტურის სანაცვლოდ სტილიზებული და კინემატოგრაფიული ყოფილიყო, მათ უარი თქვეს მოძრაობის ჩაწერის ტექნოლოგიაზე ({{lang-en|Motion capture}}) და ანიმაციების ხელით შექმნა [[ანიმე]]ს სფეროში მოღვაწე გამოცდილ მხატვარს მიანდეს.<ref name=NGen40Koji/> „Metal Gear Solid“-ის გეიმპლეის [[დემო თამაში|დემო-ვერსია]] საზოგადოებას პირველად [[1996]] წლის [[Tokyo Game Show]]-ზე წარუდგინეს, მოგვიანებით კი [[E3|E3 1997]]-ზე მოკლე ვიდეოს სახით აჩვენეს,<ref>{{Cite web |date=April 11, 2008 |title=Metal Gear Solid [Beta + Tech Demo - PSX] - Unseen64 |url=https://www.unseen64.net/2008/04/11/metal-gear-solid-psx-tech-demo-proto/ |website=Unseen64: Beta, Cancelled & Unseen Videogames |access-date=November 25, 2018 |archive-date=November 25, 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181125162417/https://www.unseen64.net/2008/04/11/metal-gear-solid-psx-tech-demo-proto/ |url-status=live }}</ref> რასაც ღონისძიებაზე დიდი გამოხმაურება მოჰყვა და დადებითი შეფასებები დაიმსახურა,<ref name="GameFan-1997"/><ref name=NGen38/> რამაც კოჯიმას დიდი გაოცება გამოიწვია და ამერიკულ ბაზარზე თამაშის წარმატების იმედი მისცა.<ref name="Ogasawara-1997"/> თამაშის იაპონიაში გამოცემა თავდაპირველად [[1997]] წლის ბოლოს იგეგმებოდა,<ref>{{cite magazine |title=Overseas Prospects: Konami's readying two big releases for the PlayStation and Nintendo 64 |magazine=[[GamePro]] |date=May 1997 |volume=9 |issue=5 |page=38 |url=https://archive.org/details/GamePro_Issue_104_Volume_09_Number_05_1997-05_IDG_Publishing_US/page/n39}}</ref> თუმცა [[1998]] წლისთვის გადაიდო. თამაში საზოგადოებისთვის პირველად [[1998]] წლის Tokyo Game Show-ზე გახდა ხელმისაწვდომი,<ref>{{Cite web |last=Grant |title=The Metal Gear Timeline |url=http://www.classicgaming.com/metalgear/history.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20070610145345/http://www.classicgaming.com/metalgear/history.html |archive-date=June 10, 2007 |access-date=November 14, 2006 |website=classicgaming.com/metalgear}}</ref> რასაც მასშტაბური სარეკლამო კამპანია ახლდა თან.<ref name="gsold" /> თამაშს, რომლის შემუშავებასაც ორი წელი დასჭირდა, 10 მილიონი [[გირვანქა სტერლინგი]]ს (17 მილიონი აშშ დოლარი) ოდენობის ბიუჯეტი ჰქონდა.<ref name=":1">{{Cite news |date=2001-02-01 |title=Mainstream media has missed an opportunity |url=https://www.newspapers.com/article/the-guardian/112195860/ |access-date=2026-09-21 |work=[[The Guardian]] |pages=69}}</ref> სატელევიზიო და ჟურნალების რეკლამებმა, მაღაზიებში განთავსებულმა ნიმუშებმა და უფასო დემო-ვერსიებმა მარკეტინგული ხარჯები 8 მილიონ დოლარამდე გაზარდა.<ref>{{Cite web |last=GameSpot staff |date=October 16, 1998 |title=Metal Gear Gears Up |url=http://www.gamespot.com/news/2465034.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20070930042906/http://www.gamespot.com/news/2465034.html |archive-date=September 30, 2007 |access-date=July 7, 2007 |website=[[GameSpot]]}}</ref> ===გახმოვანება=== [[დეივიდ ჰეიტერი]]სა (სოლიდ სნეიკი) და დაგ სტოუნის (ფსიქო მანტისი) გარდა, ინგლისურენოვანი ვერსიის გახმოვანებელთა მთლიანმა შემადგენლობამ ტიტრებში რეალური სახელების ნაცვლად ფსევდონიმები გამოიყენა. ცნობების თანახმად, ეს იმით იყო განპირობებული, რომ იმ პერიოდში [[კინომსახიობთა გილდია|ამერიკის კინომსახიობთა გილდიის]] წესები ვიდეო თამაშების გახმოვანებასთან დაკავშირებით მკაფიოდ გაწერილი არ გახლდათ. როდესაც მსახიობები [[2004]] წელს თამაშის [[რიმეიკი|რიმეიკზე]] — „[[Metal Gear Solid: The Twin Snakes]]“-ზე სამუშაოდ დაბრუნდნენ, ტიტრებში უკვე ნამდვილი სახელებით მოიხსენიეს.<ref>{{Cite web |title=Metal Gear Solid: 8 Things Only Die-Hard Fans Know About The PS1 Classic |url=https://screenrant.com/metal-gear-solid-facts/ |date=March 5, 2022 |website=[[Screen Rant]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20220421061738/https://screenrant.com/metal-gear-solid-facts/ |archive-date=April 21, 2022}}</ref> ===მუსიკა=== „Metal Gear Solid“-ის მუსიკა Konami-ს შიდა კომპოზიტორთა გუნდმა შექმნა, რომლის შემადგენლობაშიც კაზუკი მურაოკა, ჰიროიუკი ტოგო, ტაკანარი იშიამა, ლი ჯონ მიუნგი და მაკი კირიოკა შედიოდნენ. კომპოზიტორმა და ტექსტის ავტორმა, რიკა მურანაკამ, თამაშის ფინალური ტიტრებისთვის დაწერა სიმღერა „The Best is Yet To Come“,<ref>{{Cite web |title=Kojima Productions Crew |url=http://www.mgsaga.net/Team-Game-MGS.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20090830180140/http://www.mgsaga.net/Team-Game-MGS.htm |archive-date=August 30, 2009 |access-date=December 29, 2017 |website=Metal Gear Saga: The Unofficial Facts Site}}</ref> რომელიც ირლანდიურ ენაზე მომღერალმა აიოფე ნი ფერაიგმა შეასრულა.<ref>{{Cite web |title=My Albums |url=http://www.aoife.ie/myalbums.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20091221074007/https://aoife.ie/myalbums.htm |archive-date=December 21, 2009 |access-date=December 29, 2017 |website=[[Aoife Ní Fhearraigh]]}}</ref> მთავარი მუსიკალური თემის ავტორი კი ტაპი ივასე არის. თამაშის მსვლელობისას მუსიკა სინთეზატორული ხასიათით გამოირჩევა — დაძაბულ მომენტებში ტემპი იმატებს და სიმებიანი საკრავები ერწყმის. კინემატოგრაფიული მუსიკა, ძლიერი ორკესტრული და გუნდური ელემენტებით, სიუჟეტურ სცენებში გვხვდება. საუნდტრეკი [[1998]] წლის 23 სექტემბერს, ლეიბლზე King Records-ზე გამოიცა.<ref>{{Cite web |last=Justin Shertzer |title=Metal Gear Solid Original Game Soundtrack |url=http://www.altpop.com/stc/reviews/mgsogs.htm |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20061207094614/http://altpop.com/stc/reviews/mgsogs.htm |archive-date=December 7, 2006 |access-date=January 5, 2007 |website=SoundtrackCentral.com}}</ref> ==გამოშვება== თამაში იაპონიაში [[PlayStation (კონსოლი)|PlayStation]]-ისთვის პირველად [[1998]] წლის [[3 სექტემბერი|3 სექტემბერს]] გამოვიდა. თამაში ხელმისაწვდომი იყო როგორც სტანდარტულ, ისე შეზღუდულ „Premium Package“ გამოცემაში. ეს უკანასკნელი დიდ კოლოფში იყო მოთავსებული და მოიცავდა მაისურს, FOXHOUND-ის თემატიკის სამხედრო ჟეტონებს, [[მეხსიერების ბარათი]]ს სტიკერებს, აუდიო [[CD]]-ს MSX2-ის „Metal Gear“-ის თამაშების საუნდტრეკებით და ორმოც გვერდიან ბუკლეტს, „Metal Gear Solid Classified“, სადაც შესული იყო ჩანაწერები შემუშავების შესახებ, ინტერვიუები დეველოპერებთან და თამაშის ტერმინოლოგიური ლექსიკონი.<ref>{{Cite web |title=Metal Gear Solid Premium Package |url=http://www.ncsx.com/www/ncs083198/mgs_ltd.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20041018103718/http://www.ncsx.com/www/ncs083198/mgs_ltd.htm |archive-date=October 18, 2004 |access-date=October 21, 2006 |publisher=NCSX}}</ref> ჩრდილოეთ ამერიკული ვერსია ერთი თვის შემდეგ, [[20 ოქტომბერი|20 ოქტომბერს]] გამოვიდა. ამ ვერსიაში რამდენიმე ცვლილება და დამატება შევიდა: თამაშის დაწყებისას სირთულის სამი დონე გახდა ხელმისაწვდომი (რომელიც თამაშის ერთხელ დახურვის შემდეგ მეოთხეც იხსნებოდა), სნეიკის ალტერნატიული კოსტიუმი და აგრეთვე „Demo Theater“ რეჟიმი, სადაც მოთამაშეს მთავარ სიუჟეტთან დაკავშირებული ყველა სცენისა და რადიო-საუბრის ნახვა შეეძლო.<ref name="Konami-1999" /><ref>{{Cite book |title=Metal Gear Solid – The Official Strategy Guide |publisher=Piggyback |year=1999 |isbn=2-913364-07-1 |editor-last=Liam Beatty |page=148}}</ref> ცვლილება შეეხო იმ თამაშების ჩამონათვალსაც, რომლებსაც ფსიქო მანტისი მოთამაშის მეხსიერების ბარათის წაკითხვისას ასახელებდა, რადგან ზოგიერთი მათგანი (მაგალითად, „Tokimeki Memorial“-ის სერია) იაპონიის ფარგლებს გარეთ არ გამოცემულა. ამის გამო, დასავლური ვერსიებიდან ამოიღეს კოჯიმას [[კამეო]]ც (სადაც ის მოთამაშეს ხმოვანი შეტყობინებით უხდიდა მადლობას მხარდაჭერისთვის), რადგან ამ [[სააღდგომო კვერცხი (მედია)|სააღდგომო კვერცხი]]ს გასააქტიურებლად მეხსიერების ბარათზე „Snatcher“-ისა და „Policenauts“-ის შენახული ფაილები იყო საჭირო — თამაშების, რომლებიც იაპონიის გარეთ საერთოდ არ გამოსულა.<ref>{{Cite video game |title=Metal Gear Solid |developer=KCE Japan |level=Psycho Mantis cutscene (before battle) |quote='''Mantis''': 「小島作品が好きなようだな」 / '''Kojima''' (v.o.): 「いつも応援してくれてありがとう・・・」 |language=ja}}</ref> ევროპაში თამაში [[1999]] წლის [[22 თებერვალი|22 თებერვალს]] გამოვიდა, სადაც ინგლისურთან ერთად [[ფრანგული ენა|ფრანგულად]], [[იტალიური ენა|იტალიურად]] და [[გერმანული ენა|გერმანულად]] გახმოვანებული ვერსიებიც გამოვიდა.<ref name="mgsi_vr_manual">{{Cite book |url=http://www.metalgearsolid.net/features/metal-gear-solid-integral-interview |title=Metal Gear Solid: Integral VR Manual |date=September 1, 1999 |publisher=NTT Publishing |isbn=4757180527 |language=ja |access-date=August 20, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161006014104/http://www.metalgearsolid.net/features/metal-gear-solid-integral-interview |archive-date=October 6, 2016 |url-status=dead}}</ref> [[ესპანური ენა|ესპანურად]] დუბლირებული ვერსია მოგვიანებით, [[1 მაისი|1 მაისს]] გამოვიდა.<ref name=the_doc_of_mgs2/> იაპონიის მსგავსად, შეზღუდული გამოცემა ევროპაშიც გამოვიდა, თუმცა მისი შიგთავსი იაპონურისგან განსხვავდებოდა: ევროპული Premium Package მოიცავდა უშუალოდ თამაშის დისკს, CD-საუნდტრეკს, მაისურს, სამხედრო ჟეტონებს, მეხსიერების ბარათის სტიკერებსა და ღია ბარათების ნაკრებს.<ref>{{Cite web |title=Metal Gear Solid Limited Edition Premium Package Scans |url=http://junkerhq.net/MetalGear/psxeppimages.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20080618090844/http://junkerhq.net/MetalGear/psxeppimages.html |archive-date=June 18, 2008 |access-date=June 9, 2008 |publisher=Junker HQ}}</ref> „Metal Gear Solid“-ის PlayStation-ის იაპონური ვერსია ხელახლა ორჯერ გამოიცა: ჯერ „The Best“ სერიაში, მოგვიანებით კი — „PS one Books“-ის ეგიდით. ანალოგიურად, ამერიკული და ევროპული ვერსიები „Greatest Hits“ და „Platinum“ სერიებში გამოიცა. [[2007]] წელს, ორიგინალი „Metal Gear“-ის 20 წლის იუბილესთან დაკავშირებით, „Metal Gear Solid“ იაპონიაში ხელახლა გამოვიდა როგორც ცალკე საიუბილეო გამოცემა, აგრეთვე „20th Anniversary Metal Gear Solid Collection“ ნაკრებთან ერთად.<ref>{{Cite web |title=「◆送料無料 METAL GEAR 20th ANNIVERSARY METAL GEAR SOLID COLLECTION」商品情報 - コナミスタイル |url=http://www.konamistyle.jp/ecitem/item40296.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090302223234/http://konamistyle.jp/ecitem/item40296.html |archive-date=March 2, 2009 |access-date=April 6, 2009 |language=ja}}</ref> ხოლო ჩრდილოეთ ამერიკაში ის „Metal Gear Solid: Essential Collection“ კოლექციაში შევიდა.<ref>{{Cite web |date=February 5, 2008 |title=MGS Essential Collection Detailed |url=http://ps2.ign.com/articles/849/849861p1.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20080403005511/http://ps2.ign.com/articles/849/849861p1.html |archive-date=April 3, 2008 |access-date=March 28, 2008 |website=[[IGN]].com}}</ref> [[PlayStation Store]]-ზე ორიგინალი თამაში ციფრული სახით ხელიმისაწვდომი გახდა [[PlayStation 3]]-სა და [[PlayStation Portable]]-ზე [[2008]] წლის [[21 მარტი|21 მარტს]] იაპონიაში,<ref>{{Cite web |title=PLAYSTATION Store - METAL GEAR SOLID - (株)コナミデジタルエンタテインメント |url=http://store.playstation.com/game/product.vm?id=JP0101-NPJJ00145_00-0000000000000001 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20080620031149/http://store.playstation.com/game/product.vm?id=JP0101-NPJJ00145_00-0000000000000001 |archive-date=June 20, 2008 |access-date=April 6, 2009 |language=ja}}</ref> [[2009]] წლის [[18 ივნისი|18 ივნისს]] — ჩრდილოეთ ამერიკაში,<ref>{{Cite web |title=Metal Gear Solid (PS3/PSP) |url=https://store.playstation.com/#!/en-us/games/metal-gear-solid-(ps3-psp)/cid=UP9000-NPUJ00594_00-0000000000000001 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160512225848/https://store.playstation.com/#!/en-us/games/metal-gear-solid-(ps3-psp)/cid=UP9000-NPUJ00594_00-0000000000000001 |archive-date=May 12, 2016 |access-date=August 16, 2016 |website=Official PlayStation Store US}}</ref> ხოლო იმავე წლის [[19 ნოემბერი|19 ნოემბერს]] — ევროპაში.<ref>{{Cite web |title=METAL GEAR SOLID on PS3, PS Vita |url=https://store.playstation.com/#!/en-gb/games/metal-gear-solid/cid=EP0101-NPEF00036_00-GMETALGEAR000001 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160512225848/https://store.playstation.com/#!/en-gb/games/metal-gear-solid/cid=EP0101-NPEF00036_00-GMETALGEAR000001 |archive-date=May 12, 2016 |access-date=August 16, 2016 |website=Official PlayStation Store UK}}</ref> „Metal Gear Solid“ აგრეთვე გახდა იმ ოცი რჩეული თამაშიდან ერთ-ერთი, რომელიც [[2018]] წელს გამოსულ [[PlayStation Classic]] კონსოლში ჩააშენეს — თამაში ხელმისაწვდომია როგორც კონსოლის იაპონურ, ისე დასავლურ მოდელებში, შესაბამისი რეგიონული ვერსიებით.<ref>{{Cite web |last=Yee |first=Mary |date=October 29, 2018 |title=Announcing PlayStation Classic's Full Lineup of 20 Games |url=https://blog.us.playstation.com/2018/10/29/announcing-playstation-classics-full-lineup-of-20-games/ |access-date=February 26, 2019 |website=[[PlayStation Blog]] |publisher=[[Sony Interactive Entertainment]] |archive-date=June 29, 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190629065739/https://blog.us.playstation.com/2018/10/29/announcing-playstation-classics-full-lineup-of-20-games/ |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |date=October 29, 2018 |script-title=ja:｢プレイステーション クラシック｣内蔵ソフトウェア全20本発表！ 注目ポイントも解説！ |url=https://www.jp.playstation.com/blog/detail/7787/20181029-psclassic-1.html |access-date=February 26, 2019 |website=[[PlayStation Blog]] |publisher=[[Sony Interactive Entertainment]] |language=ja |archive-date=July 26, 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190726052413/https://www.jp.playstation.com/blog/detail/7787/20181029-psclassic-1.html |url-status=live }}</ref> ==კრიტიკოსების შეფასება== {{Video game reviews | MC = 94/100 (PS)<ref name="Metacritic" /><br />83/100 (PC)<ref>{{Cite web |title=Metal Gear Solid for PC Reviews - Metacritic |url=https://www.metacritic.com/game/metal-gear-solid/critic-reviews/?platform=pc |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20140319062146/http://www.metacritic.com/game/pc/metal-gear-solid |archive-date=March 19, 2014 |access-date=March 3, 2014 |website=[[Metacritic]]}}</ref> | Allgame = 5/5<ref>{{Cite web |title=Metal Gear Solid - Review |url=http://www.allgame.com/game.php?id=14082&tab=review |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20141114121110/http://www.allgame.com/game.php?id=14082&tab=review |archive-date=November 14, 2014 |access-date=November 14, 2014 |website=[[AllGame]]}}</ref> | CVG = 5/5<ref>{{cite magazine |title=Review: Metal Gear Solid |magazine=[[Computer and Video Games]] |date=March 1999 |issue=208 |publication-date=1999-02-17 |pages=38–41 |url=https://retrocdn.net/images/3/3d/CVG_UK_208.pdf#page=38}}</ref> <br> 9/10<ref name="Computer and Video Games-2001" /> | Edge = 9/10<ref>{{Cite magazine |date=November 1998 |title=Metal Gear Solid |publisher=[[Future Publishing]] |issue=64 |pages=78–80 |magazine=[[Edge (ჟურნალი)|Edge]]}}</ref> | EGM = 40/40<ref>{{Cite magazine |date=December 1998 |title=Metal Gear Solid |magazine=Electronic Gaming Monthly |issue=113}}</ref> | Fam = 37/40<ref>{{Cite magazine |title=メタルギア ソリッド [PS] |url=https://www.famitsu.com/cominy/?m=pc&a=page_h_title&title_id=212&redirect=no |access-date=April 15, 2019 |magazine=[[Famitsu]] |archive-date=November 7, 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201107014729/https://www.famitsu.com/cominy/?m=pc&a=page_h_title&title_id=212&redirect=no |url-status=live }}</ref> | GamePro = 5/5<ref name="MAJORMIKE-2005" /> | GameRev = A−<ref>{{Cite web |date=October 1, 1998 |title=Metal Gear Solid review for the PS |url=http://www.gamerevolution.com/review/sony/metal_gear_solid |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070219011314/http://www.gamerevolution.com/review/sony/metal_gear_solid |archive-date=February 19, 2007 |access-date=February 19, 2007 |website=[[GameRevolution]]}}</ref> | GSpot = 8.5/10<ref name="Gerstmann-1998" /> | Hyper = 93%<ref name="Hyper90">{{cite magazine |title=R.I.P. PlayStation: The best of 1995-2001 |magazine=[[Hyper (ჟურნალი)|Hyper]] |date=28 February 2001 |issue=90 (April 2001) |pages=44–51 |url=https://archive.org/details/hyper-090/page/44/mode/2up}}</ref> | IGN = 9.8/10<ref name="ignreview" /> | NGen = 5/5<ref name="NG" /> | OPM = 10/10<ref>{{Cite magazine |date=March 2002 |title=Metal Gear Solid |magazine=[[Official U.S. PlayStation Magazine]] |page=34}}</ref> | OPMUK = 10/10<ref name=MGSopmUK/> | rev1 = ''[[Future plc|Arcade]]'' | rev1Score = 5/5<ref name="Arcade-1998" /> | rev2 = ''[[GMR (ჟურნალი)|GMR]]'' | rev2Score = 10/10<ref name="GMR-2003" /> }} ჯერ კიდევ თამაშის გამოსვლამდე, [[1996]]-[[1998]] წლებში გამართულ სხვადასხვა ინდუსტრიულ გამოფენებზე თამაშს დადებითი გამოხმაურება მოჰყვა, რამაც თამაშის მიმართ მსოფლიო მასშტაბით დიდი ინტერესი გააჩინა.<ref name="GameFan-1997"/><ref>{{cite magazine |title=Hot Games For '98: Metal Gear Solid |magazine=[[Computer and Video Games]] |date=14 January 1998 |issue=195 (February 1998) |pages=56–7 |url=https://archive.org/details/Computer_and_Video_Games_Issue_195_1998-02_EMAP_Images_GB/page/n55/mode/2up}}</ref> მიმოხილვების აგრეგატორ [[Metacritic]]-ზე, „Metal Gear Solid“-მა „საყოველთაო აღიარება“ მოიპოვა.<ref name="Metacritic">{{Cite web |title=Metal Gear Solid for PlayStation Reviews |url=https://www.metacritic.com/game/metal-gear-solid/critic-reviews/?platform=playstation |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20111202112620/http://www.metacritic.com/game/playstation/metal-gear-solid |archive-date=December 2, 2011 |access-date=December 18, 2011 |website=[[Metacritic]]}}</ref> ჟურნალ „[[PlayStation Official Magazine (ბრიტანეთი)|PlayStation Official Magazine – UK]]“-ის მიმმოხილველმა „Metal Gear Solid“ ყველა დროის საუკეთესო თამაშად დაასახელა, „რომლისთვისაც გვერდის ავლა და რომლის დავიწყებაც შეუძლებელია“.<ref name="MGSopmUK">{{Cite journal |date=February 1999 |title=Metal Gear Solid |url=https://archive.org/details/official-uk-playstation-magazine-42/page/n87 |journal=[[PlayStation Official Magazine (ბრიტანეთი)|PlayStation Official Magazine – UK]] |page=88 |number=42}}</ref> [[IGN]]-ის მიმმოხილველის აზრით, „Metal Gear Solid“ „პლანეტის ნებისმიერ სხვა ექშენ-თამაშზე მეტად მიუახლოვდა სრულყოფილებას“ და მას „ყველა შესაძლო კატეგორიაში“, ულამაზესი, ჩამთრევი და ინოვაციური...“ უწოდა.<ref name="ignreview">{{Cite web |last=Nelson, Randy |date=October 21, 1998 |title=Metal Gear Solid review |url=http://psx.ign.com/articles/150/150569p1.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20070614050544/http://psx.ign.com/articles/150/150569p1.html |archive-date=June 14, 2007 |access-date=July 7, 2007 |website=[[IGN]]}}</ref> „[[Computer and Video Games]]“-მა ის შეადარა „მაღალბიუჯეტიან ბლოკბასტერს, ოღონდ უფრო უკეთესი“.<ref name="Computer and Video Games-2001">{{Cite web |date=August 15, 2001 |title=PlayStation Reviews, Metal Gear Solid |url=http://www.computerandvideogames.com:80/article.php?id=8389 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080615233719/http://www.computerandvideogames.com/article.php?id=8389 |archive-date=June 15, 2008 |access-date=December 29, 2017 |website=[[Computer and Video Games]]}}</ref> ჟურნალმა [[Future plc|„Arcade“]]-მა თამაში შეაქო „სრულიად ახალი ჟანრის — Stealth/Sneak-'em-up-ის დამკვიდრებისთვის“ და აღნიშნა, რომ ის ამ ჟანრის „ტალღის დასაბამი“ გახდებოდა. ნამუშევარს უწოდეს „ბრწყინვალე, ტექნიკურად შთამბეჭდავი და სიღრმისეულად გააზრებული პროექტი, რომელიც [[სათავგადასავლო ექშენი]]ს ჟანრზე მრავალი წლის განმავლობაში მოახდენს გავლენას“.<ref name="Arcade-1998">{{Cite journal |date=December 1998 |title=Snake Charmer {{ndash}} Introducing A Brand New Genre: The Sneak-'Em-Up |url=https://retrocdn.net/images/0/0e/Arcade_UK_01.pdf#page=128 |journal=Arcade |publisher=[[Future Publishing]] |issue=1 |page=126 |access-date=April 15, 2019 |archive-date=March 26, 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180326003914/https://retrocdn.net/images/0/0e/Arcade_UK_01.pdf#page=128 |url-status=live }}</ref> [[GMR (ჟურნალი)|„GMR“]]-მა მას „კინემატოგრაფიული კლასიკა“ უწოდა.<ref name="GMR-2003">{{Cite journal |date=February 2003 |title=Metal Gear Solid |journal=[[GMR (ჟურნალი)|GMR]] |page=97}}</ref> [[GamePro]]-მ „MGS“-ს „სეზონის საუკეთესო პროექტი უწოდა, რომელიც არც ერთ ნამდვილ გეიმერს არ უნდა გამორჩეს“, თუმცა გააკრიტიკა [[კადრის სიხშირე|კადრების სიხშირე]] (FPS), რომელიც „დროდადრო აფერხებდა თვალისმომჭრელ გრაფიკას“.<ref name="MAJORMIKE-2005">{{Cite magazine |last=MAJORMIKE |date=July 13, 2005 |title=Review: Metal Gear Solid |url=http://www.gamepro.com/sony/psx/games/reviews/236.shtml |magazine=[[GamePro]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20080602095023/http://www.gamepro.com/sony/psx/games/reviews/236.shtml |archive-date=June 2, 2008 |access-date=January 15, 2007}}</ref> „[[GameSpot]]“-მა გააკრიტიკა ის, თუ რამდენად მარტივად შეეძლო მოთამაშეს მტრის მხედველობის არეალიდან მიმალვა, ასევე თამაშს ხანმოკლე უწოდა და აღნიშნა, რომ ეს „უფრო ხელოვნების ნიმუშია, ვიდრე... ჩვეულებრივი თამაში“.<ref name="Gerstmann-1998">{{Cite web |last=Gerstmann |first=Jeff |date=September 25, 1998 |title=Metal Gear Solid (PlayStation) review |url=http://www.gamespot.com/ps/adventure/metalgearsolid/review.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20061112121025/http://www.gamespot.com/ps/adventure/metalgearsolid/review.html |archive-date=November 12, 2006 |access-date=October 28, 2006 |website=[[GameSpot]]}}</ref> „[[Next Generation]]“-მა PlayStation-ის ვერსია შეაფასა ხუთიდან ხუთი ვარსკვლავით და განაცხადა: „დარწმუნებით შეიძლება ითქვას, რომ ეს არის თამაში, რომელიც არც ერთ მოთამაშეს არ უნდა გამორჩეს და საუკეთესო მიზეზია PlayStation-ის შეძენისთვის“.<ref name="NG">{{Cite magazine |date=December 1998 |title=Finals |magazine=[[Next Generation]] |publisher=[[Imagine Media]] |issue=48 |pages=118–119}}</ref> [[1998]] წლის იაპონიის მედია-ხელოვნების ფესტივალზე „Metal Gear Solid“-ს გადაეცა ჯილდო ინტერაქტიული ხელოვნების დარგში გამორჩეული მიღწევებისთვის.<ref>{{Cite web |title=1998 Japan Media Arts Festival Digital Art (Interactive Art) Excellence Prize Metal Gear Solid |url=http://plaza.bunka.go.jp/english/festival/1998/degital/000311/ |access-date=August 28, 2007 |publisher=Japan Media Arts Plaza}}</ref> [[D.I.C.E. Awards|Interactive Achievement Awards]]-ის მე-2 ყოველწლიურ დაჯილდოებაზე [[ინტერაქტიული ხელოვნებისა და მეცნიერების აკადემია]]მ „Metal Gear Solid“ წარადგინა შემდეგ ნომინაციებზე: „წლის თამაში“, „წლის კონსოლის თამაში“, „წლის კონსოლის ექშენ-თამაში“, აგრეთვე „ინტერაქტიულ დიზაინში“, „პროგრამულ ინჟინერიასა“ და „პერსონაჟისა თუ სიუჟეტის განვითარებაში“ განსაკუთრებული მიღწევებისთვის.<ref>{{cite web |title=Second Annual Interactive Achievement Awards |url=http://www.interactive.org/awards/IAA-2/winners.asp |archive-url=https://web.archive.org/web/20020409010504/http://www.interactive.org/awards/IAA-2/winners.asp |url-status=dead |archive-date=2002-04-09 |website=Academy of Interactive Arts & Sciences |access-date=26 June 2023}}</ref> [[1999]] წელს „Next Generation“-მა „Metal Gear Solid 27“-ე ადგილზე დააყენა სიაში „ყველა დროის Top 50 თამაში“ და დასძინა, რომ „MGS არის თამაშების ინდუსტრიის ისტორიაში ერთ-ერთი ყველაზე ცოცხალი და შთამბეჭდავი მაგალითი“.<ref>{{Cite magazine |date=February 1999 |title=Top 50 Games of All Time |magazine=[[Next Generation]] |publisher=[[Imagine Media]] |issue=50 |page=77}}</ref> ==გაყიდვები== ჩრდილოეთ ამერიკაში გამოშვებამდე, [[1998]] წელს, თამაშის დაახლოებით 12 მილიონი დემო-ვერსია გავრცელდა.<ref name="Konami / M2 Presswire-1998">{{Cite press release |title=Details announced on massive marketing campaign for Konami's Metal Gear Solid |date=October 19, 1998 |publisher=Konami / M2 Presswire}}</ref> გამოსვლისთანავე პროექტმა უზარმაზარი კომერციული წარმატება მოიპოვა.<ref>{{Cite web |last=Big Gaz |date=May 15, 2003 |title=Metal Gear Solid 3 Exclusive For Sony |url=http://www.gameplanet.co.nz/mag.dyn/Features/1751.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20070713084028/http://www.gameplanet.co.nz/mag.dyn/Features/1751.html |archive-date=July 13, 2007 |access-date=July 7, 2007 |publisher=[[Gameplanet (ახალი ზელანდია)|Gameplanet]]}}</ref> ის პირველსავე თვეში აშშ-ში [[სახლის ვიდეო თამაშების კონსოლი|სახლის კონსოლების]] ყველაზე გაყიდვად თამაშად იქცა,<ref>{{cite magazine |url=https://archive.org/details/electronicgamingmonthlyissue115february1999/page/n59/mode/2up |title=The Top-20 Best-Selling Games of November, 1998 |magazine=[[Electronic Gaming Monthly]] |publisher=[[Ziff Davis]] |issue=115 |date=February 1999 |page=46}}</ref> ამავე რეგიონში ერთ-ერთი ყველაზე მოთხოვნადი თამაში გახდა გაქირავების სერვისებში,<ref>{{Cite web |date=November 19, 1998 |title=Metal Gear Breaks Into Rentals |url=http://psx.ign.com/articles/065/065813p1.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20070108010505/http://psx.ign.com/articles/065/065813p1.html |archive-date=January 8, 2007 |access-date=January 13, 2007 |website=[[IGN]]}}</ref> ხოლო [[გაერთიანებული სამეფო|გაერთიანებულ სამეფოსა]] და [[იაპონია]]ში გაყიდვების ჩარტების სათავეში მოექცა.<ref>{{Cite web |date=April 9, 1999 |title=News: World |url=http://www.acorn-gaming.org.uk/index.php3?p=News/WorldOld |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20120403002733/http://www.acorn-gaming.org.uk/index.php3?p=News%2FWorldOld |archive-date=April 3, 2012 |access-date=January 13, 2007 |website=Acorn Gaming}}</ref><ref>{{Cite magazine |date=November 1998 |title=CoroCoro Ranking Magazine, November 1998 |magazine=CoroCoro Comic |publisher=Shogakukan |issue=248 |pages=60–61 |url=https://zoidsland.com/1rebyu-/koro98-11.html |access-date=May 26, 2022 |archive-date=August 19, 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220819104945/https://zoidsland.com/1rebyu-/koro98-11.html |url-status=live }}</ref> ორგანიზაცია PC Data-ს მონაცემებით (რომელიც აშშ-ის გაყიდვებს ადევნებდა თვალს), მხოლოდ [[1998]] წელს „Metal Gear Solid“-ის 1.06 მილიონი ასლი გაიყიდა, ხოლო შემოსავალმა 51,834,077 დოლარი შეადგინა (2025 წლის კურსით 102.3 მილიონზე მეტი დოლარი). ამ მაჩვენებლით მან [[1998]] წლის აშშ-ის PlayStation-ის გაყიდვებში მეხუთე, ხოლო საერთო შემოსავლით მესამე ადგილი დაიკავა.<ref>{{Cite web |date=April 22, 1999 |title=High Scores: Top Titles in the Game Industry |url=http://www.feedmag.com/vgs/data.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/19990508194727/http://www.feedmag.com/vgs/data.html |archive-date=May 8, 1999 |website=[[Feed Magazine]]}}</ref> გაერთიანებულ სამეფოში ის [[1999]] წლის სამ ყველაზე გაყიდვად თამაშს შორის მოხვდა,<ref>{{cite web |last1=Hebblethwaite |first1=Luke |title=UK Top Selling Games 1999 |url=https://ukiepedia.ukie.org.uk/index.php/UK_Top_Selling_Games_1999 |website=[[Ukie]] |publisher=The Association for UK Interactive Entertainment |date=9 April 2020 |access-date=25 October 2021 |archive-date=October 25, 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211025170253/https://ukiepedia.ukie.org.uk/index.php/UK_Top_Selling_Games_1999 |url-status=live }}</ref> იმავე წელს გაყიდული დაახლოებით 400,000 ასლით.<ref name=":1" /> [[გერმანია]]ში, რამდენიმე თვეში 200,000-ზე მეტი ასლი გაიყიდა,<ref>{{cite news |title=Metal Gear Solid erreicht Platinstatus (PSX) |trans-title=Metal Gear Solid achieves Platinum (PSX) |url=https://www.dlh.net/de/gaming-news/5688/metal-gear-solid-erreicht-platinstatus-psx-.html |access-date=26 October 2021 |work=DLH.net |publisher=DLH Enterprises |date=4 August 1999 |language=de |archive-date=February 4, 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240204171332/https://www.dlh.net/de/gaming-news/5688/metal-gear-solid-erreicht-platinstatus-psx-.html |url-status=live }}</ref> რისთვისაც 1999 წლის ივნისში ორგანიზაცია VUD-ისგან „პლატინის ჯილდო“ დაიმსახურა და PlayStation-ის წლის მეორე ყველაზე გაყიდვადი თამაში გახდა.<ref>{{cite magazine |title=Marketdaten |magazine=MCV |date=December 1999 |page=5 |url=https://retrocdn.net/images/a/a7/MCV_DE_1999_45-48.pdf#page=5 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180718044508/https://retrocdn.net/images/a/a7/MCV_DE_1999_45-48.pdf |archive-date=July 18, 2018 |url-status=live }}</ref> [[1999]] წელს [[ევროპა]]ში თამაშის შემოსავალმა 40,034,122 ევრო (42,668,367 დოლარი) შეადგინა,<ref>{{cite news |title=Le Milia 2000 Annonce Les Gagnants Des Prix ECCSELL, Organisés Par Le Sell en Partenariat Avec Gfk Et Chart-Track |trans-title=Milia 2000 Announces Winners of ECCSELL Awards, Organized by Le Sell in Partnership With Gfk and Chart-Track |url=http://www.fhcom.net/actualites/97 |access-date=25 October 2021 |work=FHCOM |publisher=Reed Midam |date=15 February 2000 |language=fr |archive-date=October 25, 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211025160147/http://www.fhcom.net/actualites/97 |url-status=dead }}</ref> ხოლო აშშ-სა და ევროპის ჯამურმა შემოსავალმა 1999 წლისთვის 94.5 მილიონ დოლარს გადააჭარბა. [[2001]] წლის დასაწყისისთვის მსოფლიო მასშტაბით თამაშის 6 მილიონი ასლი იყო გაყიდული,<ref>{{cite magazine |last1=Frauenfelder |first1=Mark |title=Death Match |url=https://www.wired.com/2001/05/deathmatch-2/ |access-date=30 October 2021 |magazine=[[Wired (ჟურნალი)|Wired]] |date=May 2001 |url-access=registration |archive-date=March 5, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160305074041/https://www.wired.com/2001/05/deathmatch-2/ |url-status=live }}</ref> საიდანაც 1 მილიონი იაპონიაზე, ხოლო დაახლოებით 5 მილიონი აშშ-სა და ევროპაზე მოდიოდა.<ref>{{Cite news |last=Keighley |first=Geoff |date=May 16, 2012 |orig-date=November 22, 2001 |title=The Final Hours of Metal Gear Solid 2: Sons of Liberty |work=[[GameSpot]] |url=https://www.gamespot.com/articles/the-final-hours-of-metal-gear-solid-2-sons-of-liberty/1100-6376810/ |url-status=live |access-date=July 21, 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180722070118/https://www.gamespot.com/articles/the-final-hours-of-metal-gear-solid-2-sons-of-liberty/1100-6376810/ |archive-date=July 22, 2018}}</ref> [[2002]] წლისთვის გაყიდვებმა მსოფლიოში 6.6 მილიონ ასლს გადააჭარბა.<ref>{{cite news |last1=Varanini |first1=Giancarlo |title=Metal Gear Solid 2 worldwide sales |url=https://www.gamespot.com/articles/metal-gear-solid-2-worldwide-sales/1100-2847978/ |access-date=October 31, 2020 |work=[[GameSpot]] |year=2002 |archive-date=December 24, 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151224184334/http://www.gamespot.com/articles/metal-gear-solid-2-worldwide-sales/1100-2847978/ |url-status=live}}</ref> [[2004]] წლის მონაცემებით, ორიგინალი ვერსიის 5.51 მილიონი და „Integral“-ვერსიის 1.27 მილიონი ასლი გაიყიდა, რამაც ჯამში 6.78 მილიონი ერთეული შეადგინა.<ref>{{cite news |title=Million-Seller Genealogy |url=http://www.konamijpn.com/corporate/million_e.html |access-date=11 September 2021 |work=[[Konami|Konami Computer Entertainment Japan]] (KCEJ) |publisher=[[Konami]] |date=December 31, 2004 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20050315004002/http://www.konamijpn.com/corporate/million_e.html |archive-date=March 15, 2005 }}</ref> [[2009]] წლის ივლისის მდგომარეობით, თამაშის გაყიდვებმა მსოფლიოში 7 მილიონს გადააჭარბა,<ref>{{cite news |title=Form 20-F (For the fiscal year ended March 31, 2005) |url=http://edgar.secdatabase.com/1290/119312505146876/filing-main.htm |access-date=May 15, 2018 |work=U.S. Securities and Exchange Commission |publisher=[[Konami Corporation]] |date=July 22, 2005 |archive-date=May 16, 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180516175024/http://edgar.secdatabase.com/1290/119312505146876/filing-main.htm |url-status=live }}</ref><ref name="sales">{{cite web |title=Konami Kabushiki Kaisha (Konami Corporation) Annual Report |url=https://www.sec.gov/Archives/edgar/data/1191141/000119312509161518/d20f.htm |website=U.S. Securities and Exchange Commission |date=March 31, 2009 |access-date=October 31, 2020 |archive-date=November 4, 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201104190827/https://www.sec.gov/Archives/edgar/data/1191141/000119312509161518/d20f.htm |url-status=live }}</ref> საიდანაც მხოლოდ აშშ-ზე, [[2007]] წლის მონაცემებით, 2.81 მილიონი ასლი მოდიოდა.<ref>{{cite web |title=US Platinum Chart Games |url=http://www.the-magicbox.com/Chart-USPlatinum.shtml |website=The Magic Box |date=December 27, 2007 |access-date=October 31, 2020 |archive-date=January 6, 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070106203333/http://www.the-magicbox.com/Chart-USPlatinum.shtml |url-status=live }}</ref> ==მემკვიდრეობა== „Metal Gear Solid“-ს მიეწერება [[სტელსი (ვიდეო თამაშების ჟანრი)|სტელსის]] ჟანრის პოპულარიზაცია. მსგავსი კონცეფცია მას შემდეგ უამრავ თამაშში იქნა გამოყენებული. ხანგრძლივი კინემატოგრაფიული სცენებისა და ჩახლართული სიუჟეტის გამო მას ხშირად მოიხსენიებენ არა მხოლოდ თამაშად, არამედ ფილმადაც.<ref>{{Cite web |title=Sneak Attack |url=http://www.1up.com/do/feature?cId=3136603 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20060715143919/http://www.1up.com/do/feature?cId=3136603 |archive-date=July 15, 2006 |access-date=May 15, 2008 |website=1up}}</ref> IGN-მა იგი „სტელსის ჟანრის ფუძემდებლადაც“ კი მოიხსენია.<ref name=ign100/> იგი ხშირად მიიჩნევა PlayStation-ის ერთ-ერთ საუკეთესო თამაშად. საუკეთესო თამაშების სიებში მას საპატიო ადგილი მიაკუთვნეს ისეთმა გამოცემებმა, როგორებიცაა „[[Computer and Video Games]]“ (2000 წელს),<ref>''Computer and Video Games'' issue 218.</ref> „[[Electronic Gaming Monthly]]“,<ref>{{Cite web |last=''EGM'' staff |year=2001 |title=Electronic Gaming Monthly's 100 Best Games of All Time |url=http://gamers.com/feature/egmtop100/index.jsp |archive-url=https://web.archive.org/web/20030611191341/http://gamers.com/feature/egmtop100/index.jsp |archive-date=June 11, 2003 |access-date=November 17, 2006}}</ref> „[[Game Informer]]“ (2001 წელს),<ref>{{Cite magazine |date=August 2001 |title=Top 100 Games of All Time |magazine=Game Informer |volume=100 |page=34}}</ref> „[[Retro Gamer]]“ (2004 წელს),<ref>''Retro Gamer'' 8, page 66.</ref> „[[GameFAQs]]“,<ref>{{Cite web |title=Fall 2005: 10-Year Anniversary Contest – The 10 Best Games Ever |url=http://www.gamefaqs.com/features/contest/top10 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150716111618/http://www.gamefaqs.com/features/contest/top10 |archive-date=July 16, 2015 |access-date=November 17, 2006 |website=[[GameFAQs]]}}</ref> „[[GamePro]]“ (2005 წელს),<ref>{{Cite magazine |date=May 2005 |title=10 Modern Classics Every Gamer Should Own |magazine=GamePro |volume=200 |page=49}}</ref> „[[Famitsu]]“.<ref>{{Cite web |last=Campbell |first=Colin |date=March 3, 2006 |title=Japan Votes on All Time Top 100 |url=http://www.next-gen.biz/features/japan-votes-all-time-top-100 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120223200621/http://www.edge-online.com/features/japan-votes-all-time-top-100 |archive-date=February 23, 2012 |access-date=March 11, 2006 |website=Next Generation}}</ref> [[2001]] წელს ჟურნალმა „[[Hyper (ჟურნალი)|Hyper]]“-მა „PlayStation-ის საუკეთესო თამაში“ უწოდა.<ref name="Hyper90"/> [[2002]] წელს [[IGN]]-მა „MGS“ PlayStation-ის ყველა დროის საუკეთესო თამაშად დასახელა და აღნიშნა, რომ მხოლოდ თამაშის [[დემო თამაში|დემო-ვერსიაშიც]] კი „უფრო მეტი [[გეიმპლეი]] იყო, ვიდრე უმეტეს დასრულებულ პროექტში“. IGN-მა მას ასევე გადასცა ჯილდოები ნომინაციებში: „საუკეთესო ფინალი“ და „საუკეთესო უარყოფითი პერსონაჟი“.<ref>{{Cite web |last=IGN staff |date=January 22, 2002 |title=Top 25 Games of All Time: Complete List |url=http://psx.ign.com/articles/080/080401p1.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20100301140737/http://psx.ign.com/articles/080/080401p1.html |archive-date=March 1, 2010 |access-date=November 3, 2006 |website=[[IGN]]}}</ref> [[2005]] წელს, ამავე გამოცემამ იგი „ყველა დროის 100 საუკეთესო თამაშს“ შორის მე-19 ადგილზე დააყენა.<ref name="ign100">{{Cite web |last=IGN staff |title=IGN's Top 100 Games: 11–20 |url=http://top100.ign.com/2005/011-020.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160419044513/http://top100.ign.com/2005/011-020.html |archive-date=April 19, 2016 |access-date=November 17, 2006 |website=[[IGN]]}}</ref><ref>{{Cite web |last=IGN staff |title=Reader's Picks Top 10 games: 1–10 |url=http://top100.ign.com/2006/001-010.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150425073430/http://top100.ign.com/2006/001-010.html |archive-date=April 25, 2015 |access-date=November 17, 2006 |website=[[IGN]]}}</ref> [[2008]] წელს თამაში [[გინესის რეკორდების წიგნი|გინესის რეკორდების წიგნში]] მოხვდა „კონტროლერის ყველაზე ინოვაციური გამოყენებისთვის“ — ფსიქო მანტისთან ბრძოლაში გამოყენებული ორიგინალური მექანიკის გამო.<ref>{{Cite book |url=https://archive.org/details/guinnessworldrec00guin_0 |title=Guinness World Records Gamer's Edition 2008 |date=March 11, 2008 |publisher=Hit Entertainment |isbn=9781904994213 |url-access=registration}}</ref> [[2010]] წელს „[[PC Magazine]]“-მა „MGS“ ყველა დროის ყველაზე გავლენიან თამაშებს შორის მეშვიდე ადგილზე დაასახელა და ხაზი გაუსვა მის გავლენას „ისეთ სტელს-პროექტებზე, როგორებიცაა „[[Assassin's Creed]]“ და „[[Splinter Cell]]“.<ref>{{Cite web |last=Wilson |first=Jeffrey L. |date=June 11, 2010 |title=7. Metal Gear Solid (1998) |url=https://www.pcmag.com/slideshow_viewer/0,3253,l%253D251652%2526a%253D251651%2526po%253D4,00.asp?p=n |archive-url=https://web.archive.org/web/20120411203024/http://www.pcmag.com/slideshow_viewer/0%2C3253%2Cl%3D251652%26a%3D251651%26po%3D4%2C00.asp?p=n |archive-date=April 11, 2012 |access-date=April 19, 2012 |work=[[PC Magazine]]}}</ref> [[2012]] წელს ჟურნალმა „[[ტაიმი (ჟურნალი)|Time]]“-მა ის ყველა დროის 100 საუკეთესო თამაშს შორის დაასახელა,<ref>{{Cite magazine |date=November 15, 2012 |title=All-TIME 100 Video Games |magazine=Time |url=https://techland.time.com/2012/11/15/all-time-100-video-games/slide/all/ |url-status=live |access-date=November 15, 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121116214206/http://techland.time.com/2012/11/15/all-time-100-video-games/slide/all/ |archive-date=November 16, 2012}}</ref> ხოლო [[G4tv]]-ის სიაში მან 45-ე ადგილი დაიკავა.<ref>{{Cite web |title=Top 100 Video Games of All Time #45 - Metal Gear Solid |url=http://www.g4tv.com/videos/59298/top-100-video-games-of-all-time-45-metal-gear-solid/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20160922230951/http://www.g4tv.com/videos/59298/top-100-video-games-of-all-time-45-metal-gear-solid/ |archive-date=September 22, 2016 |access-date=December 29, 2017 |website=[[G4tv]]}}</ref> [[1UP.com]]-ის შეფასებით, „Metal Gear Solid“-ის კინემატოგრაფიული სტილი დღემდე ახდენს გავლენას თანამედროვე ექშენ-თამაშებზე, მათ შორის „[[Call of Duty]]“-ზეც.<ref>{{Cite web |last=Parish |first=Jeremy |date=November 2010 |title=Games to Play Before You Die: 1UP's staff names the games that define the medium |url=http://www.1up.com/features/games-play-die |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130928184713/http://www.1up.com/features/games-play-die |archive-date=September 28, 2013 |access-date=September 13, 2011 |website=[[1UP.com]]}}</ref> „Metal Gear Solid“ მის გაგრძელებასთან, „[[Metal Gear Solid 2: Sons of Liberty|Metal Gear Solid 2]]“-თან ერთად, [[2012]] წელს წარმოდგენილი იყო [[სმითსონის ამერიკული ხელოვნების მუზეუმი]]ს გამოფენაზე.<ref>{{Cite web |title=The Art of Video Games |url=http://americanart.si.edu/exhibitions/archive/2012/games/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20110110015838/http://americanart.si.edu/exhibitions/archive/2012/games/ |archive-date=January 10, 2011 |access-date=June 26, 2011}}</ref> [[2015]] წლის აგვისტოში „[[Eurogamer]]“-მა ხელახლა მიმოიხილა თამაშის ტექნიკური და ზოგადი გავლენა ინდუსტრიაზე და განაცხადა, რომ იგი „ნამდვილად იყო პირველი თანამედროვე ვიდეო თამაში“.<ref>{{Cite web |last=Stanton |first=Rich |date=August 12, 2015 |title=Metal Gear Solid: The first modern video game |url=http://www.eurogamer.net/articles/2015-08-12-metal-gear-solid-the-first-modern-video-game |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150813022236/http://www.eurogamer.net/articles/2015-08-12-metal-gear-solid-the-first-modern-video-game |archive-date=August 13, 2015 |access-date=August 12, 2015 |website=[[Eurogamer]] |publisher=[[Gamer Network]]}}</ref> [[2015]] წლის სექტემბერში PlayStation.Blog-ის მომხმარებელთა გამოკითხვით „MGS“ ორიგინალი PlayStation-ის ყველა დროის საუკეთესო თამაშად დასახელდა.<ref>{{Cite web |date=2015 |title=Poll: Vote For the Best PlayStation Game of All Time |url=http://blog.us.playstation.com/2015/09/10/poll-vote-for-the-best-playstation-game-of-all-time/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170728094434/https://blog.us.playstation.com/2015/09/10/poll-vote-for-the-best-playstation-game-of-all-time/ |archive-date=July 28, 2017 |access-date=December 29, 2017 |website=[[PlayStation.Blog]]}}</ref> [[2023]] წლის მაისში, ინდუსტრიის წამყვანი ჟურნალისტების გუნდის გადაწყვეტილებით, ჟურნალმა „GQ-მ „Metal Gear Solid“ ყველა დროის საუკეთესო თამაშების სიაში მეშვიდე ადგილზე დააყენა.<ref>{{Cite web |last=White |first=Sam |last2=Leedham |first2=Robert |date=2023-05-10 |title=The 100 greatest video games of all time, ranked by experts |url=https://www.gq-magazine.co.uk/article/best-video-games-all-time |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240913192907/https://www.gq-magazine.co.uk/article/best-video-games-all-time |archive-date=2024-09-13 |access-date=2023-05-10 |website=[[British GQ]] |publisher=Condé Nast |language=en-GB}}</ref> ==ლიტერატურა== * {{Cite journal |last=Hutchinson, Rachael |year=2019 |title=Fukasaku Kinji and Kojima Hideo Replay Hiroshima: Atomic Imagery and Cross-Media Memory |journal=Japanese Studies |publisher=Routledge |volume=39 |issue=2 |pages=169–189 |doi=10.1080/10371397.2019.1614882 |s2cid=189992489}} ==რესურსები ინტერნეტში== {{commonscat-inline|Metal Gear Solid}} * [http://www.konami.jp/gs/game/mgs/ „Metal Gear Solid“-ის ოფიციალური საიტი] ({{lang-ja}}) * [http://www.konami.jp/gs/game/integral/ „Metal Gear Solid: Integral“-ის ოფიციალური საიტი] ({{lang-ja}}) * [http://www.mobygames.com/game/metal-gear-solid „Metal Gear Solid“] — [[MobyGames]] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{ავტორიტეტული წყაროები}} [[კატეგორია:1998 წლის ვიდეო თამაშები]] [[კატეგორია:მოქმედებითი-სათავგადასავლო თამაშები]] [[კატეგორია:Metal Gear]] [[კატეგორია:Microsoft-ის თამაშები]] [[კატეგორია:PlayStation-ის თამაშები]] [[კატეგორია:PlayStation Network-ის თამაშები]] [[კატეგორია:ვიდეო თამაშების გაგრძელებები]] [[კატეგორია:ერთმოთამაშიანი ვიდეო თამაშები]] [[კატეგორია:სტელსი ვიდეო თამაშები]] [[კატეგორია:ვიდეო თამაშები შემუშავებული იაპონიაში]] [[კატეგორია:ვიდეო თამაშები ჰიდეო კოჯიმას რეჟისორობით]] [[კატეგორია:ვიდეო თამაშები ჰიდეო კოჯიმას პროდიუსირებით]] [[კატეგორია:ვიდეო თამაშები ალტერნატიული დასასრულით]] h3ujlhgsgfb8n8ehiksijf1cf3l1la2 0 921602 5564075 5563971 2026-10-23T13:04:45Z Surprizi 14671 /* რესურსები ინტერნეტში */ 5564075 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გალაქტიკა | სახელი = NGC 35 | სურათი = NGC_35_PanS.jpg | წარწერა = NGC 35 ვეშაპის თანავარსკვლავედში | ორიგინალური სახელი ={{lang-en|NGC 35}} | ეპოქა = [[J2000.0]] | ტიპი = Sb Sbc? pec | ტიპი2 = უტოტო სპირალური გალაქტიკა | პირდაპირი აღვლენა = {{RA|00|11|10.495}}<ref name="ned" /> | დახრილობა = {{Dec|-12|01|14.805}}<ref name="ned" /> | გროვის ჯგუფი = | z = {{val|0.019894|0.000107}}<ref name="ned" /> | ჰელიოცენტრული რადიალური სიჩქარე = {{val|5964|32|ul=კმ/წმ}}<ref name="ned" /> | გალაქტოცენტრული სიჩქარე = | მანძილი = ∼{{mly|271|82.97 ± 5.86}}<ref name="ned" /> | ხილული ვარსკვლავიერი სიდიდე = 14.1<ref name="astrovalleyfield">[https://astrovalleyfield.com/AstronomieCompl/NGC%20et%20autres/WolfgangS/N0000.htm astrovalleyfield.com]</ref> | ვარსკვლავები= | კუთხური ზომა = {{val|0.7|×|0.5|u=arcmin}}<ref name="astrovalleyfield"/> | ხილული ზომები =~{{kly|56.6|17.35}} | თანავარსკვლავედი = [[ვეშაპის თანავარსკვლავედი]] | რადიუსი = | მასა = | აბსოლუტური ვარსკვლავიერი სიდიდე = | თვისებები = | აღმომჩენი = [[ლუის სვიფტი]] | აღმოჩენის წელი = [[1886]] | სხვა აღნიშვნები = MCG -02-01-033, PGC 784 | ლოკაცია = <div style="position: relative">[[ფაილი:Cetus_IAU.svg|280პქ]]<div style="position: absolute; left: 208px; top: 103px">[[ფაილი:Cercle_rouge_100%25.svg|20px]]</div></div> }} '''NGC 35''' — [[უტოტო სპირალური გალაქტიკა]] [[ვეშაპის თანავარსკვლავედი|ვეშაპის თანავარსკვლავედში]]. იგი [[დედამიწა|დედამიწიდან]] დაახლოებით {{mly|271|82.97 ± 5.86}}-ის მანძილზე მდებარეობს; მისი [[ხილული ვარსკვლავიერი სიდიდე]]ა 14.1; ხილული ზომებია დაახლოებით {{kly|56.6|17.35}}, კუთხური — {{val|0.7|×|0.5|u=arcmin}}; აღმოაჩინა ამერიკელმა ასტრონომმა [[ლუის სვიფტი|ლუის სვიფტმა]] [[1886]] წელს. == იხილეთ აგრეთვე == * [[ახალი საერთო კატალოგი]] ==რესურსები ინტერნეტში== * {{WikiSky|NGC 35}} * {{cite simbad|title=NGC 35}} ==სქოლიო== {{Reflist|refs= <ref name=ned>{{cite web |title=NASA/IPAC Extragalactic Database |work=Results for NGC 0035 |url=https://ned.ipac.caltech.edu/byname?objname=NGC+35&hconst=67.8&omegam=0.308&omegav=0.692&wmap=4&corr_z=1 |access-date=2010-05-03}}</ref> }} {{Ngc5}} {{ავტორიტეტული წყაროები}} [[კატეგორია:ვეშაპის თანავარსკვლავედი]] [[კატეგორია:NGC-ის ობიექტები|NGC 0035]] [[კატეგორია:უტოტო სპირალური გალაქტიკები]] knbbazrsfalkjy1i83u1xgw3wb43zli 6 921610 5564010 2026-10-23T12:03:26Z Gobrona 28077 {{არათავისუფალი ფაილი | აღწერა = ჟურნალ „[[Computer and Video Games]]“-ის ლოგო | წყარო = https://www.outofprintarchive.com/catalogue/computerandvideogames7.html | თარიღი = უცნობია | ავტორი = Computer and Video Games | ნაწილი = მთლიანი }} {{არათავისუფალი ფაილი/სგდ | სტატია = Computer and Video Games | მიზანი = სტატიის ილუსტრირება | ჩანაცვლებადობა = არა | სხვა = }} 5564010 wikitext text/x-wiki == მოკლე აღწერა == {{არათავისუფალი ფაილი | აღწერა = ჟურნალ „[[Computer and Video Games]]“-ის ლოგო | წყარო = https://www.outofprintarchive.com/catalogue/computerandvideogames7.html | თარიღი = უცნობია | ავტორი = Computer and Video Games | ნაწილი = მთლიანი }} {{არათავისუფალი ფაილი/სგდ | სტატია = Computer and Video Games | მიზანი = სტატიის ილუსტრირება | ჩანაცვლებადობა = არა | სხვა = }} baetjwaeeb33biqml74zohvnybyz5eu 0 921611 5564013 2026-10-23T12:04:45Z Gobrona 28077 ახალი გვერდი: {{ინფოდაფა ჟურნალი | სათაური = Computer and Video Games | გარეკანი = [[ფაილი:Computer and Video Games Logo.png|220პქ]] | აბრევიატურა = CVG | სპეციალიზაცია = | ენა = [[ინგლისური]] | მთავარი რედაქტორი = | გამომცემელი = EMAP (1981–2001)</br>Dennis Publishing... 5564013 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ჟურნალი | სათაური = Computer and Video Games | გარეკანი = [[ფაილი:Computer and Video Games Logo.png|220პქ]] | აბრევიატურა = CVG | სპეციალიზაცია = | ენა = [[ინგლისური]] | მთავარი რედაქტორი = | გამომცემელი = EMAP (1981–2001)</br>Dennis Publishing (2001–2004) | პირველი გამოცემა = [[ნოემბერი]], [[1981]] | ბოლო გამოცემა = [[ოქტომბერი]], [[2004]] | დაფუძნდა = | კომპანია = | ქვეყანა = [[გაერთიანებული სამეფო]] | მისამართი = | ისტორია = | სიხშირე = ყოველთვიური | ტირაჟი = 100 000 | ფორმატი = | დამაარსებელი = | დაარსდა = | ტიპი = [[ვიდეო თამაშების ინდუსტრია]] | ISSN = 0261-3697 | საიტი = | link1 = | link1-name = | link2 = | link2-name = | link3 = | link3-name = }} '''Computer and Video Games''' (ასევე ცნობილი აბრევიატურით '''CVG''') — [[დიდი ბრიტანეთი|ბრიტანული]] [[ვიდეო თამაშების ჟურნალისტიკა|ვიდეო თამაშების ჟურნალი]], რომელიც [[1981]]-[[2004]] წლებში გამოიცემოდა.<ref>{{cite web|author=Tuukka Taarluoto |title=Writing Games. A Study of Finnish Video Game Journalism |url=http://www15.uta.fi/FAST/FIN/GEN/tt-games.html |work=University of Tampere |access-date=2 June 2016 |date=Fall 2007 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160611185430/http://www15.uta.fi/FAST/FIN/GEN/tt-games.html |archive-date=11 June 2016 }}</ref> მისი საიტი [[1999]] წელს ამოქმედდა<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/news/technology-27486867 |title=Computer and Video Games online magazine facing closure |last=Lee |first=Dave |date=21 May 2014 |access-date=27 Sep 2016 |work=BBC News |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20161002065827/http://www.bbc.com/news/technology-27486867 |archive-date=2 October 2016 }}</ref> და [[2015]] წლის თებერვლამდე ფუნქციონირებდა.<ref name="mcvuk.com">{{cite web|url=http://www.mcvuk.com/news/read/official-future-closes-cvg-website-bundles-content-into-gamesradar-plus/0143240 |title=Official: Future will close CVG website, news and reviews now coming to GamesRadar+ &#124; Games industry news &#124; MCV |access-date=2015-12-31 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160121063832/http://www.mcvuk.com/news/read/official-future-closes-cvg-website-bundles-content-into-gamesradar-plus/0143240 |archive-date=21 January 2016 }}</ref> CVG მსოფლიოში ყველაზე ხანგრძლივად მოქმედი ვიდეო თამაშების მედია-ბრენდი იყო.<ref name=MCVclose2014>{{cite web|url=http://www.mcvuk.com/news/read/future-will-close-cvg/0142090 |title=Future will close CVG |work=MCV |date=1 December 2014 |access-date=1 December 2014 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20141201052049/http://www.mcvuk.com/news/read/future-will-close-cvg/0142090 |archive-date=1 December 2014 }}</ref> [[2019]] წელს CVG-ის რამდენიმე ყოფილმა ჟურნალისტმა შექმნა ახალი გამოცემა — „[[Video Games Chronicle]]“.<ref>{{cite web |url=https://www.gamesindustry.biz/cvg-team-reunite-for-new-games-media-website |title=''CVG'' team reunite for new games media website |last=Dring |first=Christopher |work=[[GamesIndustry.biz]] |publisher=[[Gamer Network]] |date=4 April 2019 |accessdate=12 December 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20221129184953/https://www.gamesindustry.biz/cvg-team-reunite-for-new-games-media-website |archivedate=29 November 2022 |url-status=live}}</ref> [[2008]] წლის აპრილში ჟურნალი განახლებული ფორმატით, CVG Presents-ის სახელით თვეში ორჯერ გამოიცემოდა. თითოეული ნომერი კონკრეტულ თემას ეძღვნებოდა — მაგალითად, პირველი გამოცემა მთლიანად „[[Grand Theft Auto]]“-ს სერიაზე იყო კონცენტრირებული. CVG Presents-ის გამოცემა [[2009]] წლის შემდეგ შეწყდა. CVG ყოველწლიურ დაჯილდოებას — [[Golden Joystick Awards]]-ს მასწპინძლობდა, რომელიც ვიდეო თამაშების სფეროში ყველაზე ხანგრძლივად მოქმედი ცერემონიაა მსოფლიოში. დაჯილდოება თავდაპირველად [[1982]] წელს გაიმართა, როგორც ჟურნალ CVG-ის ყოველწლიური ღონისძიება, ხოლო [[1999]] წლიდან, CVG.com-ის გაშვებასთან ერთად, ონლაინ-სივრცეში გადაინაცვლა.<ref>{{Cite web|title=CVG Magazine Archives : Free Texts : Free Download, Borrow and Streaming : Internet Archive|url=https://archive.org/details/cvg-magazine?&sort=-downloads&page=2|access-date=2020-09-26|website=archive.org|language=en}}</ref> ==რესურსები ინტერნეტში== * {{URL|https://web.archive.org/web/*/http://computerandvideogames.com/|Computerandvideogames.com}} — დაარქივებული [[Internet Archive]]-ზე ==სქოლიო== {{სქოლიო|2}} [[კატეგორია:1981 წელს დაფუძნებული ჟურნალები]] [[კატეგორია:ყოველთვიური ბრიტანული ჟურნალები]] [[კატეგორია:ინგლისურენოვანი ჟურნალები]] [[კატეგორია:ბრიტანული ვიდეო თამაშების ჟურნალები]] 3i0dhl32vv5u6htw8b0nzsqhrt3ypw7 1 921612 5564014 2026-10-23T12:05:47Z Gobrona 28077 ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}} 5564014 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf 2 921613 5564025 2026-10-23T12:19:58Z Salometsivtsivadze55 188904 ახალი გვერდი: '''სეილიშ მატერი''' (დ. [[2009]] წლის [[29 ნოემბერი|29 ნოემბერს]]) არის ამერიკელი სოციალური მედიის პერსონა, მეწარმე, კონტენტის შემქმნელი და მსახიობი. ის არის ფოტოგრაფ ჯორდან მატერისა და მი... 5564025 wikitext text/x-wiki '''სეილიშ მატერი''' (დ. [[2009]] წლის [[29 ნოემბერი|29 ნოემბერს]]) არის ამერიკელი სოციალური მედიის პერსონა, მეწარმე, კონტენტის შემქმნელი და მსახიობი. ის არის ფოტოგრაფ ჯორდან მატერისა და მისი მეუღლის, ლორენ მატერის ქალიშვილი და ჰყავს უფროსი ძმა, ჰადსონ მატერი.[1] მან აღიარება მამის YouTube არხზე გამოჩენით მოიპოვა, რის შემდეგაც საკუთარი გამომწერების აუდიტორია ჩამოაყალიბა. 2025 წელს ცნობილი გახდა, რომ ის გაახმოვანებდა პერსონაჟს ანიმაციურ ფილმში „Angry Birds ფილმი 3“, და ასევე Sephora-სთან თანამშრომლობით ჩაუშვა კანის მოვლის ბრენდი Sincerely Yours.[2][3] ==კარიერა== მატერი მამის YouTube ვიდეოებში 2018 წლიდან გამოჩნდა და მონაწილეობდა სხვადასხვა გამოწვევებსა თუ ბლოგერულ ვიდეოებში. მოგვიანებით მან საკუთარი სოციალური მედიის გვერდები შექმნა, სადაც ძირითადად ტანვარჯიშის, ცეკვისა და ოჯახური კოლაბორაციების ამსახველ კონტენტს აქვეყნებდა. 2023 წელს მატერმა მცირე პერსონაჟი გაახმოვანა ანიმაციურ ფილმში „რუბი გილმანი: „Ruby Gillman, Teenage Kraken“. 2025 წელს კი ცნობილი გახდა, რომ მან როლი მიიღო „The Angry Birds Movie“ ვარსკვლავურ შემადგენლობაში, ისეთ ცნობილ ადამიანებთან ერთად, როგორებიც არიან ჯიმი დონალდსონი „MrBeast“, ჯეისონ სუდეიკისი და ჯოშ გედი. 2025 წლის ივნისში მატერმა მოიგო „Kids Choice Award“ ნომინაციაში „საყვარელი ქალი კონტენტის შემქმნელი“. იმავე წლის სექტემბერში მან გამოუშვა კანის მოვლის ბრენდი Sincerely Yours, რომლის დისტრიბუციასაც Sephora ახდენს. ბრენდის პრეზენტაციამ ნიუ-ჯერსის სავაჭრო ცენტრში, American Dream Mall-ში, საზოგადოების უდიდესი ყურადღება მიიპყრო — ხალხის უზარმაზარი ნაკადის გამო ღონისძიება დაგეგმილზე ადრე დაიხურა. 2026 წელს კი Netflix-ზე გამოვიდა შოუ „Salish & Jordan Matter“, რომელშიც ის მამასთან ერთად მონაწილეობს. f3t2jqud9jxysa607van1pjfijldiyz 5564109 5564025 2026-10-23T15:38:51Z Salometsivtsivadze55 188904 5564109 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Salometsivtsivadze55|Salometsivtsivadze55]].|23|10|2026}} '''სეილიშ მატერი''' (დ.[[29 ნოემბერი]] [[2009]] წელს)-[[ამერიკელები|ამერიკელი]] სოციალური მედიის პერსონა, მეწარმე, კონტენტის შემქმნელი და მსახიობი. ის არის ფოტოგრაფ ჯორდან მატერისა და მისი მეუღლის, ლორენ მატერის ქალიშვილი და ჰყავს უფროსი ძმა, ჰადსონ მატერი.<ref>{{Cite web |url=https://www.jordanmatter.com/my-story |title=about |website=Jordan Matter Photography}}</ref> მან აღიარება მამის YouTube არხზე გამოჩენით მოიპოვა, რის შემდეგაც საკუთარი გამომწერების აუდიტორია ჩამოაყალიბა. 2025 წელს ცნობილი გახდა, რომ ის გაახმოვანებდა პერსონაჟს ანიმაციურ ფილმში „Angry Birds ფილმი 3“, და ასევე Sephora-სთან თანამშრომლობით ჩაუშვა კანის მოვლის ბრენდი Sincerely Yours.<ref name="Variety">{{Cite web |last=Lang |first=Brent |date=September 18, 2025 |title=MrBeast, Salish Matter Join 'Angry Birds Movie 3' Cast |url=https://variety.com/2025/film/news/mrbeast-salish-matter-angry-birds-movie-3-cast-1236523461/ |work=[[Variety (magazine)|Variety]]}}</ref><ref name="Fashionista">{{Cite web |last=Pusateri |first=Catie |date=September 5, 2025 |title=Sephora Targets Teen Skin-Care Shoppers With New Brand Sincerely Yours |url=https://fashionista.com/2025/09/sincerely-yours-teen-skin-care-brand-jordan-salish-matter-sephora-launch |website=[[Fashionista (website)|Fashionista]]}}</ref> ==კარიერა== მატერი მამის [[YouTube]] ვიდეოებში 2018 წლიდან გამოჩნდა და მონაწილეობდა სხვადასხვა გამოწვევებსა თუ ბლოგერულ ვიდეოებში.<ref>{{Cite web |last=Reyes |first=Gabby |date=June 12, 2025 მოგვიანებით მან საკუთარი სოციალური მედიის გვერდები შექმნა, სადაც ძირითადად ტანვარჯიშის, ცეკვისა და ოჯახური კოლაბორაციების ამსახველ კონტენტს აქვეყნებდა.<ref>{{Cite web |last=Hale |first=James |date=September 11, 2025 |title=Inside Salish Matter's sold-out (and shut down) Sephora launch |url=https://www.tubefilter.com/2025/09/11/salish-matter-american-dream-sincerely-yours-launch/ |website=[[Tubefilter]]}}</ref> 2023 წელს მატერმა მცირე პერსონაჟი გაახმოვანა ანიმაციურ ფილმში „რუბი გილმანი: „Ruby Gillman, Teenage Kraken“. 2025 წელს კი ცნობილი გახდა, რომ მან როლი მიიღო „The Angry Birds Movie“ ვარსკვლავურ შემადგენლობაში, ისეთ ცნობილ ადამიანებთან ერთად, როგორებიც არიან ჯიმი დონალდსონი „MrBeast“, ჯეისონ სუდეიკისი და ჯოშ გედი. 2025 წლის ივნისში მატერმა მოიგო „Kids Choice Award“ ნომინაციაში „საყვარელი ქალი კონტენტის შემქმნელი“.<ref>{{cite web |title=Nickelodeon Kids' Choice Awards 2025: Winners |url=https://www.nick.com/kids-choice-awards/info-page/z6cmpn/winners-2025 |website=Nickelodeon |publisher=Paramount Global |access-date=August 19, 2026}}</ref> იმავე წლის სექტემბერში მან გამოუშვა კანის მოვლის ბრენდი Sincerely Yours, რომლის დისტრიბუციასაც Sephora ახდენს.ბრენდის პრეზენტაციამ ნიუ-ჯერსის სავაჭრო ცენტრში, American Dream Mall-ში, საზოგადოების უდიდესი ყურადღება მიიპყრო — ხალხის უზარმაზარი ნაკადის გამო ღონისძიება დაგეგმილზე ადრე დაიხურა. 2026 წელს კი [[Netflix]]-ზე გამოვიდა შოუ „Salish & Jordan Matter“, რომელშიც ის მამასთან ერთად მონაწილეობს. qkztenzlf1geyjmqj6kt4niwr6tb0fe 5564110 5564109 2026-10-23T15:42:47Z Salometsivtsivadze55 188904 5564110 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Salometsivtsivadze55|Salometsivtsivadze55]].|23|10|2026}} '''სეილიშ მატერი''' (დ. [[29 ნოემბერი]], [[2009]]) —[[ამერიკელები|ამერიკელი]] სოციალური მედიის პერსონა, მეწარმე, კონტენტის შემქმნელი და მსახიობი. ის არის ფოტოგრაფ ჯორდან მატერისა და მისი მეუღლის, ლორენ მატერის ქალიშვილი და ჰყავს უფროსი ძმა, ჰადსონ მატერი.<ref>{{Cite web |url=https://www.jordanmatter.com/my-story |title=about |website=Jordan Matter Photography}}</ref> მან აღიარება მამის YouTube არხზე გამოჩენით მოიპოვა, რის შემდეგაც საკუთარი გამომწერების აუდიტორია ჩამოაყალიბა. 2025 წელს ცნობილი გახდა, რომ ის გაახმოვანებდა პერსონაჟს ანიმაციურ ფილმში „Angry Birds ფილმი 3“, და ასევე Sephora-სთან თანამშრომლობით ჩაუშვა კანის მოვლის ბრენდი Sincerely Yours.<ref name="Variety">{{Cite web |last=Lang |first=Brent |date=September 18, 2025 |title=MrBeast, Salish Matter Join 'Angry Birds Movie 3' Cast |url=https://variety.com/2025/film/news/mrbeast-salish-matter-angry-birds-movie-3-cast-1236523461/ |work=[[Variety (magazine)|Variety]]}}</ref><ref name="Fashionista">{{Cite web |last=Pusateri |first=Catie |date=September 5, 2025 |title=Sephora Targets Teen Skin-Care Shoppers With New Brand Sincerely Yours |url=https://fashionista.com/2025/09/sincerely-yours-teen-skin-care-brand-jordan-salish-matter-sephora-launch |website=[[Fashionista (website)|Fashionista]]}}</ref> ==კარიერა== მატერი მამის [[YouTube]] ვიდეოებში 2018 წლიდან გამოჩნდა და მონაწილეობდა სხვადასხვა გამოწვევებსა თუ ბლოგერულ ვიდეოებში. 12, 2025 მოგვიანებით მან საკუთარი სოციალური მედიის გვერდები შექმნა, სადაც ძირითადად ტანვარჯიშის, ცეკვისა და ოჯახური კოლაბორაციების ამსახველ კონტენტს აქვეყნებდა.<ref>{{Cite web |last=Hale |first=James |date=September 11, 2025 |title=Inside Salish Matter's sold-out (and shut down) Sephora launch |url=https://www.tubefilter.com/2025/09/11/salish-matter-american-dream-sincerely-yours-launch/ |website=[[Tubefilter]]}}</ref> 2023 წელს მატერმა მცირე პერსონაჟი გაახმოვანა ანიმაციურ ფილმში „რუბი გილმანი: „Ruby Gillman, Teenage Kraken“. 2025 წელს კი ცნობილი გახდა, რომ მან როლი მიიღო „The Angry Birds Movie“ ვარსკვლავურ შემადგენლობაში, ისეთ ცნობილ ადამიანებთან ერთად, როგორებიც არიან ჯიმი დონალდსონი „MrBeast“, ჯეისონ სუდეიკისი და ჯოშ გედი. 2025 წლის ივნისში მატერმა მოიგო „Kids Choice Award“ ნომინაციაში „საყვარელი ქალი კონტენტის შემქმნელი“.<ref>{{cite web |title=Nickelodeon Kids' Choice Awards 2025: Winners |url=https://www.nick.com/kids-choice-awards/info-page/z6cmpn/winners-2025 |website=Nickelodeon |publisher=Paramount Global |access-date=August 19, 2026}}</ref> იმავე წლის სექტემბერში მან გამოუშვა კანის მოვლის ბრენდი Sincerely Yours, რომლის დისტრიბუციასაც Sephora ახდენს.ბრენდის პრეზენტაციამ ნიუ-ჯერსის სავაჭრო ცენტრში, American Dream Mall-ში, საზოგადოების უდიდესი ყურადღება მიიპყრო — ხალხის უზარმაზარი ნაკადის გამო ღონისძიება დაგეგმილზე ადრე დაიხურა. 2026 წელს კი [[Netflix]]-ზე გამოვიდა შოუ „Salish & Jordan Matter“, რომელშიც ის მამასთან ერთად მონაწილეობს. 4jt0muov2aip507hb8ual45h5vibw8w 5564111 5564110 2026-10-23T15:46:34Z Salometsivtsivadze55 188904 5564111 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Salometsivtsivadze55|Salometsivtsivadze55]].|23|10|2026}} '''სეილიშ მატერი''' (დ. [[29 ნოემბერი]], [[2009]]) — [[ამერიკელები|ამერიკელი]] სოციალური მედიის პერსონა, მეწარმე, კონტენტის შემქმნელი და [[მსახიობი]]. ის არის [[ფოტოგრაფია|ფოტოგრაფ]] ჯორდან მატერისა და მისი მეუღლის, ლორენ მატერის ქალიშვილი და ჰყავს უფროსი ძმა, ჰადსონ მატერი.<ref>{{Cite web |url=https://www.jordanmatter.com/my-story |title=about |website=Jordan Matter Photography}}</ref> მან აღიარება მამის YouTube არხზე გამოჩენით მოიპოვა, რის შემდეგაც საკუთარი გამომწერების აუდიტორია ჩამოაყალიბა. 2025 წელს ცნობილი გახდა, რომ ის გაახმოვანებდა პერსონაჟს ანიმაციურ ფილმში „Angry Birds ფილმი 3“, და ასევე Sephora-სთან თანამშრომლობით ჩაუშვა კანის მოვლის ბრენდი Sincerely Yours.<ref name="Variety">{{Cite web |last=Lang |first=Brent |date=September 18, 2025 |title=MrBeast, Salish Matter Join 'Angry Birds Movie 3' Cast |url=https://variety.com/2025/film/news/mrbeast-salish-matter-angry-birds-movie-3-cast-1236523461/ |work=[[Variety (magazine)|Variety]]}}</ref><ref name="Fashionista">{{Cite web |last=Pusateri |first=Catie |date=September 5, 2025 |title=Sephora Targets Teen Skin-Care Shoppers With New Brand Sincerely Yours |url=https://fashionista.com/2025/09/sincerely-yours-teen-skin-care-brand-jordan-salish-matter-sephora-launch |website=[[Fashionista (website)|Fashionista]]}}</ref> ==კარიერა== მატერი მამის [[YouTube]] ვიდეოებში 2018 წლიდან გამოჩნდა და მონაწილეობდა სხვადასხვა გამოწვევებსა თუ ბლოგერულ ვიდეოებში. 12, 2025 მოგვიანებით მან საკუთარი სოციალური მედიის გვერდები შექმნა, სადაც ძირითადად ტანვარჯიშის, ცეკვისა და ოჯახური კოლაბორაციების ამსახველ კონტენტს აქვეყნებდა.<ref>{{Cite web |last=Hale |first=James |date=September 11, 2025 |title=Inside Salish Matter's sold-out (and shut down) Sephora launch |url=https://www.tubefilter.com/2025/09/11/salish-matter-american-dream-sincerely-yours-launch/ |website=[[Tubefilter]]}}</ref> 2023 წელს მატერმა მცირე პერსონაჟი გაახმოვანა ანიმაციურ ფილმში „რუბი გილმანი: „Ruby Gillman, Teenage Kraken“. 2025 წელს კი ცნობილი გახდა, რომ მან როლი მიიღო „The Angry Birds Movie“ ვარსკვლავურ შემადგენლობაში, ისეთ ცნობილ ადამიანებთან ერთად, როგორებიც არიან ჯიმი დონალდსონი „MrBeast“, ჯეისონ სუდეიკისი და ჯოშ გედი. 2025 წლის ივნისში მატერმა მოიგო „Kids Choice Award“ ნომინაციაში „საყვარელი ქალი კონტენტის შემქმნელი“.<ref>{{cite web |title=Nickelodeon Kids' Choice Awards 2025: Winners |url=https://www.nick.com/kids-choice-awards/info-page/z6cmpn/winners-2025 |website=Nickelodeon |publisher=Paramount Global |access-date=August 19, 2026}}</ref> იმავე წლის სექტემბერში მან გამოუშვა კანის მოვლის ბრენდი Sincerely Yours, რომლის დისტრიბუციასაც Sephora ახდენს.ბრენდის პრეზენტაციამ ნიუ-ჯერსის სავაჭრო ცენტრში, American Dream Mall-ში, საზოგადოების უდიდესი ყურადღება მიიპყრო — ხალხის უზარმაზარი ნაკადის გამო ღონისძიება დაგეგმილზე ადრე დაიხურა. 2026 წელს კი [[Netflix]]-ზე გამოვიდა შოუ „Salish & Jordan Matter“, რომელშიც ის მამასთან ერთად მონაწილეობს. ==რესურსები ინტერნეტში== *{{IMDb name|13162770}} ==სქოლიო== mr7p8r726n4s2su3j7068c1j69k3o59 5564112 5564111 2026-10-23T15:54:03Z Salometsivtsivadze55 188904 გვერდი დაცარიელდა 5564112 wikitext text/x-wiki phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1 2 921614 5564026 2026-10-23T12:20:07Z Taso razmadze55 188902 ახალი გვერდი: '''ჯორდან მატერი''' (დ. [[1966]] წლის [[6 ოქტომბერი|6 ოქტომბერს]])[2] არის ამერიკელი იუთუბერი და ფოტოგრაფი. ის ქმნის კონტენტს YouTube პლატფორმისთვის, სადაც ძირითადად ფოკუსირებულია ფოტოგრაფიაზ... 5564026 wikitext text/x-wiki '''ჯორდან მატერი''' (დ. [[1966]] წლის [[6 ოქტომბერი|6 ოქტომბერს]])[2] არის ამერიკელი იუთუბერი და ფოტოგრაფი. ის ქმნის კონტენტს YouTube პლატფორმისთვის, სადაც ძირითადად ფოკუსირებულია ფოტოგრაფიაზე, ცეკვასა და ვლოგებზე. 2026 წლის ოქტომბრის მონაცემებით, მატერს აქვს 38.3 მილიონზე მეტი გამომწერი და 16 მილიარდზე მეტი ნახვა თავის YouTube არხზე.[1] ==ადრეული ცხოვრება== მიუხედავად იმისა, რომ მატერი სახელოვნებო ოჯახიდან იყო — მისი ბაბუა, ჰერბერტ მატერი,[3][4] ფოტოგრაფად მუშაობდა, ხოლო მამა კინორეჟისორი იყო — ფოტოგრაფიით ინტერესი კოლეჯის დამთავრების შემდეგ არ განუვითარებია.[5] ==კარიერა== მატერმა თავისი YouTube არხი, „Jordan Matter“, 2006 წელს გახსნა.[6] 2018 წლის ნოემბერში მას 1.4 მილიონი გამომწერი ჰყავდა,[5] რაც 2022 წლის ოქტომბრისთვის 13 მილიონამდე გაიზარდა.[7] 2026 წლის ოქტომბრის მონაცემებით, მის არხს 38.3 მილიონზე მეტი გამომწერი და 16 მილიარდზე მეტი ნახვა აქვს.[1] მისი ონლაინ წარმატება მიეწერება სერიას „10-წუთიანი ფოტოგამოწვევა“, რომლის გადაღებაც მან თავისი 2018 წლის წიგნის, „Born to Dance“-ის ფოტოსესიების დროს დაიწყო.[5][8]მატერი თანამშრომლობდა ფოტოგრაფიისა და ცეკვის სამყაროს რამდენიმე ცნობილ ადამიანთან და სელებრიტთან, მათ შორის ისეთ ცნობილ მოცეკვავეებთან, როგორიცაა მედი ზიგლერი და ჯოჯო სივა.[6] ის ასევე თანამშრომლობდა ნიდალ ვონდერთან და The Hype House-თან.[9]მატერთან მიღებული აქვს YouTube-ის ვერცხლის, ოქროსა და ალმასის Creator Award ჯილდოები 100 000, 1 მილიონი და 10 მილიონი გამომწერის გადალახვისთვის.[6] ==ფოტოგრაფია== მატერმა პირველად ყურადღება მიიქცია თავისი საცეკვაო ფოტოგრაფიის სერიით „მოცეკვავეები ჩვენ შორის“ (Dancers Among Us), რომელშიც ის აფიქსირებდა პროფესიონალ მოცეკვავეებს, რომლებიც საჯარო ადგილებში პოზირებდნენ და ასრულებდნენ მოძრაობებს.[10] მან სერიისთვის გადაღებები 2014 წელს დაიწყო მას შემდეგ, რაც შეხვდა ჯეფრი სმიტს „პოლ ტეილორის საცეკვაო კომპანიიდან“.[11] მატერის ფოტოები 2012 წელს გამოქვეყნდა ამავე სახელწოდების წიგნში.[11]2013 წელს, „მოცეკვავეები ჩვენ შორის“ სერიის დასრულების შემდეგ, მატერმა საჯარო სივრცეებში სპორტსმენების ფოტოგრაფირება დაიწყო სერიით, სახელწოდებით „სპორტსმენები ჩვენ შორის“ (Athletes Among Us).[12]Two of Matter's photography books, Dancers Among Us (2012), and Born to Dance (2018), were New York Times Bestsellers.[7]მისი ფოტოების გამოფენა, სახელწოდებით „მოცეკვავეები ჩვენ შორის: ჯორდან მატერის ფოტოები“, 2013 წელს სეულში, თანამედროვე ხელოვნების სავინას მუზეუმში,[11] ხოლო 2015 წელს ჰადსონ რივერის მუზეუმში გამოიფინა.[13] ==Sincerely Yours== 2025 წლის სექტემბერში ჯორდან მატერმა თავის ქალიშვილთან, სალიშ მატერთან და სილამაზის ინდუსტრიის აღმასრულებელ დირექტორთან, ჯულია შტრაუსთან ერთად, კანის მოვლის ბრენდი Sincerely Yours წარადგინა. ბრენდი, რომელიც დერმატოლოგებთან — მარა ვეინშტეინ ველესთან, რობინ შაფრანთან და ლონგჩუან ჰუანგთან ერთად შეიქმნა, მიმართულია მგრძნობიარე ან განვითარებადი კანის მქონე მოზარდებზე და ის ექსკლუზიურად შეერთებულ შტატებში, Sephora-ში გამოვიდა.[14] ==წიგნები== „Dancers Among Us 2012“[11] „Dancers After Dark“[8] „Born to Dance 2018“[5] ==პირადული ცხოვრება== Matter lives in California with his wife, Lauren. They have two children, Hudson (born 2005) and Salish (born 2009), both of whom have their own channels with 2.22 million[15] and 4.45 million subscribers[16] respectively as of October 2026, whose videos he often appears in.[7] 1hi3a7p4hwf5d2frvpohdqfvy9qqi8y 0 921615 5564027 2026-10-23T12:20:44Z Otogi 27089 გადამისამართება გვერდზე „[[ნეგევი]]“ 5564027 wikitext text/x-wiki #გადამისამართება [[ნეგევი]] ar7vp4vzy8uy7u21knbtkcmbobtujmz 0 921616 5564030 2026-10-23T12:29:46Z Gobrona 28077 ახალი გვერდი: {{ინფოდაფა ჟურნალი | სათაური = | გარეკანი = | აბრევიატურა = | სპეციალიზაცია = | ენა = [[ინგლისური]] | მთავარი რედაქტორი = | გამომცემელი = | პირველი გამოცემა = [[თებერვალი]], [[2003]] | ბოლო გამოცემა =... 5564030 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ჟურნალი | სათაური = | გარეკანი = | აბრევიატურა = | სპეციალიზაცია = | ენა = [[ინგლისური]] | მთავარი რედაქტორი = | გამომცემელი = | პირველი გამოცემა = [[თებერვალი]], [[2003]] | ბოლო გამოცემა = [[თებერვალი]], [[2005]] | დაფუძნდა = | კომპანია = [[Ziff Davis]] | ქვეყანა = {{დროშა|აშშ}} | მისამართი = | ისტორია = | სიხშირე = ყოვლთვიური | ტირაჟი = | ფორმატი = | დამაარსებელი = | დაარსდა = | ტიპი = [[ვიდეო თამაშების ჟურნალისტიკა]] | ISSN = 1544-6816 | საიტი = https://web.archive.org/web/20040703134758/http://gmr.1up.com/ (დააარქივებული) }} '''GMR''' — ყოველთვიური ამერიკული ჟურნალი [[ვიდეო თამაშები]]ს შესახებ,<ref>{{cite web|url=https://www.retromags.com/magazines/usa/gmr/|title=GMR Magazine|accessdate=23 ოქტომბერი, 2026|publisher=Retromags}}</ref> რომელსაც გამოსცემდა [[Ziff-Davis]]. „GMR“-ის პირველი ნომერი გამოვიდა [[2003]] წლის თებერვალში, მხოლოდ ვიდეო თამაშების მაღაზიების ერთ ქსელში, Electronics Boutique-ში იყიდებოდა. სხვა ჟურნალებს შორის ის გამოირჩეოდა იმით, რომ ფარავდა როგორც [[PC]], ისე [[კონსოლის თამაშები|კონსოლის თამაშებს]], აგრეთვე გამოირჩეოდა თავისი მინიმალისტური ყდების დიზაინით. ჟურნალმა მხოლოდ ორ წელს იარსება — მისი 25-ე და უკანასკნელი გამოცემა [[2005]] წლის თებერვალს გამოვიდა. ==რესურსები ინტერნეტში== * [https://web.archive.org/web/20060708203454/http://gmr.1up.com/ ''GMR''-ის საიტი] *[[iarchive:GMRMagazine/mode/2up|GMR-ის დაარქივებული ჟურნალები]] — [[Internet Archive]] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:ყოველთვიური ამერიკული ჟურნალები]] [[კატეგორია:2005 წელს დაარსებული ჟურნალები]] [[კატეგორია:ამერიკული ვიდეო თამაშების ჟურნალები]] [[კატეგორია:ინგლისურენოვანი ჟურნალები]] mpj9achasfz1l428kbbukld0c81yw2m 5564032 5564030 2026-10-23T12:31:37Z Gobrona 28077 5564032 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ჟურნალი | სათაური = | გარეკანი = | აბრევიატურა = | სპეციალიზაცია = | ენა = [[ინგლისური]] | მთავარი რედაქტორი = | გამომცემელი = | პირველი გამოცემა = [[თებერვალი]], [[2003]] | ბოლო გამოცემა = [[თებერვალი]], [[2005]] | დაფუძნდა = | კომპანია = [[Ziff Davis]] | ქვეყანა = {{დროშა|აშშ}} | მისამართი = | ისტორია = | სიხშირე = ყოვლთვიური | ტირაჟი = | ფორმატი = | დამაარსებელი = | დაარსდა = | ტიპი = [[ვიდეო თამაშების ჟურნალისტიკა]] | ISSN = 1544-6816 | საიტი = https://web.archive.org/web/20040703134758/http://gmr.1up.com/ (დააარქივებული) }} '''GMR''' — ყოველთვიური ამერიკული ჟურნალი [[ვიდეო თამაშები]]ს შესახებ,<ref>{{cite web|url=https://www.retromags.com/magazines/usa/gmr/|title=GMR Magazine|accessdate=23 ოქტომბერი, 2026|publisher=Retromags}}</ref> რომელსაც გამოსცემდა [[Ziff-Davis]]. „GMR“-ის პირველი ნომერი გამოვიდა [[2003]] წლის თებერვალში, მხოლოდ ვიდეო თამაშების მაღაზიების ერთ ქსელში, Electronics Boutique-ში იყიდებოდა. სხვა ჟურნალებს შორის ის გამოირჩეოდა იმით, რომ ფარავდა როგორც [[PC]], ისე [[კონსოლის თამაშები|კონსოლის თამაშებს]], აგრეთვე გამოირჩეოდა თავისი მინიმალისტური ყდების დიზაინით. ჟურნალმა მხოლოდ ორ წელს იარსება — მისი 25-ე და უკანასკნელი გამოცემა [[2005]] წლის თებერვალს გამოვიდა. ==რესურსები ინტერნეტში== * [https://web.archive.org/web/20060708203454/http://gmr.1up.com/ ''GMR''-ის საიტი] *[[iarchive:GMRMagazine/mode/2up|GMR-ის დაარქივებული ჟურნალები]] — [[Internet Archive]] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:ამერიკული ყოველთვიური ჟურნალები]] [[კატეგორია:2005 წელს დაარსებული ჟურნალები]] [[კატეგორია:ამერიკული ვიდეო თამაშების ჟურნალები]] [[კატეგორია:ინგლისურენოვანი ჟურნალები]] o726zd0egkfj2f98x7hup9ury9nul9k 1 921617 5564031 2026-10-23T12:30:46Z Gobrona 28077 ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}} 5564031 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf 3 921618 5564035 2026-10-23T12:45:07Z ქართული ვიკიპედია 174425 დაემატა [[თარგი:გამარჯობა|მისალმების შეტყობინება]] ახალი მომხმარებლის განხილვის გვერდზე 5564035 wikitext text/x-wiki {{გამარჯობა}} -- [[მომხმარებელი:ქართული ვიკიპედია|ქართული ვიკიპედია]] ([[მომხმარებლის განხილვა:ქართული ვიკიპედია|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/ქართული ვიკიპედია|წვლილი]]) 12:45, 23 ოქტომბერი 2026 (UTC) 8ym4ms8b1nqqg1q3duh9i44yvmxw1sk 0 921619 5564036 2026-10-23T12:45:56Z ~2026-56897-78 188917 საზოგადოებაში ფართო ავტორიტეტის მქონე პიროვნების, ბატონი გივი გივიშვილის შესახებ ინფორმაცია. 5564036 wikitext text/x-wiki კაი კაცი. oe4sstf0o7hs6kw8xeqvuv4e21xo4sf 5564271 5564036 2026-10-23T18:50:02Z Jaba1977 3604 გვერდი წასაშლელია ([[en:User:Awesome Aasim/oneclickdelete|oneclickdelete]]) 5564271 wikitext text/x-wiki {{წასაშლელი|ზ2}}კაი კაცი. o3yp1kwi6lvbc43i1n4qv2y66851lrr 0 921620 5564038 2026-10-23T12:49:24Z Gobrona 28077 ახალი გვერდი: {{ინფოდაფა კომპანია | სახელი = Future plc | ლოგო = Future_plc_logo_(with_tagline).svg | ლოგოს_ზომა = 220პქ | ლოგოს_ტიტრი = | სურათი = | სურათის_ზომა = | სურათის_ტიტრი = | ყოფილი_სახელწოდება = | ტიპი = საჯარო | დევიზი = | დაფუ... 5564038 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა კომპანია | სახელი = Future plc | ლოგო = Future_plc_logo_(with_tagline).svg | ლოგოს_ზომა = 220პქ | ლოგოს_ტიტრი = | სურათი = | სურათის_ზომა = | სურათის_ტიტრი = | ყოფილი_სახელწოდება = | ტიპი = საჯარო | დევიზი = | დაფუძნდა = {{დაიწყე თარიღი და ასაკი|1985}} | დაიხურა = | დამაარსებელი = კრის ანდერსონი | მდებარეობა = [[ბათი]], სომერსეტი, [[ინგლისი]] | მფლობელი = | წამყვანი = | პარტნიორი = | დარგი = გამომცემლობა | პროდუქცია = | შემოსავალი = | საწარმოო შემოსავალი = | სუფთა მოგება = | თანამშრომელი = 2,991 (2025)<ref name="results">{{cite report |url= https://futureplc.com/wp-content/uploads/2025/12/Annual-Report-and-Accounts-FY-2025-incl-Notice-of-AGM.pdf |title=Annual Report 2025 |publisher=Future plc |date=3 December 2025 |access-date=28 January 2026}}</ref> | შვილობილი = | ფილიალი = | აუდიტორი = | რეგისტრაცია = | მომხმარებელი = | სერვისის ენა = | საიტი = {{url|https://futureplc.com/}} }} '''Future plc''' — [[დიდი ბრიტანეთი|ბრიტანული]] მედიაკომპანია, რომელიც დაარსდა [[1985]] წელს, კრის ანდერსონის მიერ, სომერტონში როგორც Future Publishing.<ref name="nicholas1999">{{cite news |url= https://www.independent.co.uk/news/business/profile-chris-anderson-media-with-passion-1105628.html |title=Profile: Chris Anderson: Media with passion |last=Nicholas |first=Ruth |date=11 July 1999 |work=The Independent |location=London |url-status=live}}</ref> [[2006]] წელს მას [[გაერთიანებული სამეფო|გაერთიანებულ სამეფოში]], წლიური ბრუნვის მიხედვით, მე-6 ადგილი ეჭირა. მსოფლიო მასშტაბით იგი 150-ზე მეტ ჟურნალს გამოსცემს ისეთ სფეროებში, როგორებიცაა [[ვიდეო თამაშები]], ტექნოლოგიები, ავტომოყვარულობა, მოტოსპორტი, მუსიკა და ა.შ.<ref>{{cite news|url=http://www.bizjournals.com/sanfrancisco/stories/2006/03/06/daily12.html|title=South S.F. publisher buys another magazine|last=Young|first=Eric|date=2006-03-06|publisher=San Francisco Business Times|access-date=2011-09-14|archive-date=2012-10-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20121025173326/http://www.bizjournals.com/sanfrancisco/stories/2006/03/06/daily12.html}}</ref> Future plc სათამაშო კონსოლების სამივე უმსხვილესი მწარმოებლის ([[Sony]], [[Microsoft]], [[Nintendo]]) ოფიციალური ჟურნალების გამომცემელია.<ref>{{cite web|url=http://gamerlimit.com/2009/11/another-blow-to-print-journalism-future-publishing-profits-fall-61/|title=Another blow to print journalism: Future Publishing profits fall 61%|publisher=Gamer Limit|date=2009-11-28|access-date=2011-09-14|archive-url=https://www.webcitation.org/6AFXsJpPy?url=http://gamerlimit.com/2009/11/another-blow-to-print-journalism-future-publishing-profits-fall-61/|archive-date=2012-08-28|url-status=dead}}</ref> კომპანიის აქციები ირიცხება ლონდონის საფონდო ბირჟაზე.<ref>[http://www.londonstockexchange.com/exchange/prices-and-markets/stocks/prices-search/stock-prices-search.html?nameCode=FUTR Future plc] {{Wayback|url=http://www.londonstockexchange.com/exchange/prices-and-markets/stocks/prices-search/stock-prices-search.html?nameCode=FUTR |date=20120418222127 }}</ref>. ==რესურსები ინტერნეტში== {{commonscat-inline|Future plc}} *{{ოფიციალური|https://futureplc.com/}} ==სქოლიო== {{სქოლიო|2}} {{ავტორიტეტული წყაროები}} [[კატეგორია:აშშ მედია კომპანიები]] [[კატეგორია:გაერთიანებული სამეფოს მედია კომპანიები]] [[კატეგორია:1985 წელს დაარსებული კომპანიები]] [[კატეგორია:აშშ-ის გამომცემლობები]] kwzjqieduxdx1rbmaivlmeadx0xtiv4 5564040 5564038 2026-10-23T12:50:33Z Gobrona 28077 5564040 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა კომპანია | სახელი = Future plc | ლოგო = Future_plc_logo_(with_tagline).svg | ლოგოს_ზომა = 250პქ | ლოგოს_ტიტრი = | სურათი = | სურათის_ზომა = | სურათის_ტიტრი = | ყოფილი_სახელწოდება = | ტიპი = საჯარო | დევიზი = | დაფუძნდა = {{დაიწყე თარიღი და ასაკი|1985}} | დაიხურა = | დამაარსებელი = კრის ანდერსონი | მდებარეობა = [[ბათი]], სომერსეტი, [[ინგლისი]] | მფლობელი = | წამყვანი = | პარტნიორი = | დარგი = გამომცემლობა | პროდუქცია = | შემოსავალი = | საწარმოო შემოსავალი = | სუფთა მოგება = | თანამშრომელი = 2,991 (2025)<ref name="results">{{cite report |url= https://futureplc.com/wp-content/uploads/2025/12/Annual-Report-and-Accounts-FY-2025-incl-Notice-of-AGM.pdf |title=Annual Report 2025 |publisher=Future plc |date=3 December 2025 |access-date=28 January 2026}}</ref> | შვილობილი = | ფილიალი = | აუდიტორი = | რეგისტრაცია = | მომხმარებელი = | სერვისის ენა = | საიტი = {{url|https://futureplc.com/}} }} '''Future plc''' — [[დიდი ბრიტანეთი|ბრიტანული]] მედიაკომპანია, რომელიც დაარსდა [[1985]] წელს, კრის ანდერსონის მიერ, სომერტონში როგორც Future Publishing.<ref name="nicholas1999">{{cite news |url= https://www.independent.co.uk/news/business/profile-chris-anderson-media-with-passion-1105628.html |title=Profile: Chris Anderson: Media with passion |last=Nicholas |first=Ruth |date=11 July 1999 |work=The Independent |location=London |url-status=live}}</ref> [[2006]] წელს მას [[გაერთიანებული სამეფო|გაერთიანებულ სამეფოში]], წლიური ბრუნვის მიხედვით, მე-6 ადგილი ეჭირა. მსოფლიო მასშტაბით იგი 150-ზე მეტ ჟურნალს გამოსცემს ისეთ სფეროებში, როგორებიცაა [[ვიდეო თამაშები]], ტექნოლოგიები, ავტომოყვარულობა, მოტოსპორტი, მუსიკა და ა.შ.<ref>{{cite news|url=http://www.bizjournals.com/sanfrancisco/stories/2006/03/06/daily12.html|title=South S.F. publisher buys another magazine|last=Young|first=Eric|date=2006-03-06|publisher=San Francisco Business Times|access-date=2011-09-14|archive-date=2012-10-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20121025173326/http://www.bizjournals.com/sanfrancisco/stories/2006/03/06/daily12.html}}</ref> Future plc სათამაშო კონსოლების სამივე უმსხვილესი მწარმოებლის ([[Sony]], [[Microsoft]], [[Nintendo]]) ოფიციალური ჟურნალების გამომცემელია.<ref>{{cite web|url=http://gamerlimit.com/2009/11/another-blow-to-print-journalism-future-publishing-profits-fall-61/|title=Another blow to print journalism: Future Publishing profits fall 61%|publisher=Gamer Limit|date=2009-11-28|access-date=2011-09-14|archive-url=https://www.webcitation.org/6AFXsJpPy?url=http://gamerlimit.com/2009/11/another-blow-to-print-journalism-future-publishing-profits-fall-61/|archive-date=2012-08-28|url-status=dead}}</ref> კომპანიის აქციები ირიცხება ლონდონის საფონდო ბირჟაზე.<ref>[http://www.londonstockexchange.com/exchange/prices-and-markets/stocks/prices-search/stock-prices-search.html?nameCode=FUTR Future plc] {{Wayback|url=http://www.londonstockexchange.com/exchange/prices-and-markets/stocks/prices-search/stock-prices-search.html?nameCode=FUTR |date=20120418222127 }}</ref>. ==რესურსები ინტერნეტში== {{commonscat-inline|Future plc}} *{{ოფიციალური|https://futureplc.com/}} ==სქოლიო== {{სქოლიო|2}} {{ავტორიტეტული წყაროები}} [[კატეგორია:აშშ მედია კომპანიები]] [[კატეგორია:გაერთიანებული სამეფოს მედია კომპანიები]] [[კატეგორია:1985 წელს დაარსებული კომპანიები]] [[კატეგორია:აშშ-ის გამომცემლობები]] iddbao7lga17n8u8l1g6v0xpbva0acr 5564357 5564040 2026-10-23T22:44:58Z ToprakBot 172403 სხვადასხვა სქოლიო შესწორებები 5564357 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა კომპანია | სახელი = Future plc | ლოგო = Future_plc_logo_(with_tagline).svg | ლოგოს_ზომა = 250პქ | ლოგოს_ტიტრი = | სურათი = | სურათის_ზომა = | სურათის_ტიტრი = | ყოფილი_სახელწოდება = | ტიპი = საჯარო | დევიზი = | დაფუძნდა = {{დაიწყე თარიღი და ასაკი|1985}} | დაიხურა = | დამაარსებელი = კრის ანდერსონი | მდებარეობა = [[ბათი]], სომერსეტი, [[ინგლისი]] | მფლობელი = | წამყვანი = | პარტნიორი = | დარგი = გამომცემლობა | პროდუქცია = | შემოსავალი = | საწარმოო შემოსავალი = | სუფთა მოგება = | თანამშრომელი = 2,991 (2025)<ref name="results">{{cite report |url= https://futureplc.com/wp-content/uploads/2025/12/Annual-Report-and-Accounts-FY-2025-incl-Notice-of-AGM.pdf |title=Annual Report 2025 |publisher=Future plc |date=3 December 2025 |access-date=28 January 2026}}</ref> | შვილობილი = | ფილიალი = | აუდიტორი = | რეგისტრაცია = | მომხმარებელი = | სერვისის ენა = | საიტი = {{url|https://futureplc.com/}} }} '''Future plc''' — [[დიდი ბრიტანეთი|ბრიტანული]] მედიაკომპანია, რომელიც დაარსდა [[1985]] წელს, კრის ანდერსონის მიერ, სომერტონში როგორც Future Publishing.<ref name="nicholas1999">{{cite news |url= https://www.independent.co.uk/news/business/profile-chris-anderson-media-with-passion-1105628.html |title=Profile: Chris Anderson: Media with passion |last=Nicholas |first=Ruth |date=11 July 1999 |work=The Independent |location=London |url-status=live}}</ref> [[2006]] წელს მას [[გაერთიანებული სამეფო|გაერთიანებულ სამეფოში]], წლიური ბრუნვის მიხედვით, მე-6 ადგილი ეჭირა. მსოფლიო მასშტაბით იგი 150-ზე მეტ ჟურნალს გამოსცემს ისეთ სფეროებში, როგორებიცაა [[ვიდეო თამაშები]], ტექნოლოგიები, ავტომოყვარულობა, მოტოსპორტი, მუსიკა და ა.შ.<ref>{{cite news|url=http://www.bizjournals.com/sanfrancisco/stories/2006/03/06/daily12.html|title=South S.F. publisher buys another magazine|last=Young|first=Eric|date=2006-03-06|publisher=San Francisco Business Times|access-date=2011-09-14|archive-date=2012-10-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20121025173326/http://www.bizjournals.com/sanfrancisco/stories/2006/03/06/daily12.html}}</ref> Future plc სათამაშო კონსოლების სამივე უმსხვილესი მწარმოებლის ([[Sony]], [[Microsoft]], [[Nintendo]]) ოფიციალური ჟურნალების გამომცემელია.<ref>{{cite web|url=http://gamerlimit.com/2009/11/another-blow-to-print-journalism-future-publishing-profits-fall-61/|title=Another blow to print journalism: Future Publishing profits fall 61%|publisher=Gamer Limit|date=2009-11-28|access-date=2011-09-14|archive-url=https://www.webcitation.org/6AFXsJpPy?url=http://gamerlimit.com/2009/11/another-blow-to-print-journalism-future-publishing-profits-fall-61/|archive-date=2012-08-28|url-status=dead}}</ref> კომპანიის აქციები ირიცხება ლონდონის საფონდო ბირჟაზე.<ref>[http://www.londonstockexchange.com/exchange/prices-and-markets/stocks/prices-search/stock-prices-search.html?nameCode=FUTR Future plc] {{Wayback|url=http://www.londonstockexchange.com/exchange/prices-and-markets/stocks/prices-search/stock-prices-search.html?nameCode=FUTR |date=20120418222127 }}</ref> ==რესურსები ინტერნეტში== {{commonscat-inline|Future plc}} *{{ოფიციალური|https://futureplc.com/}} ==სქოლიო== {{სქოლიო|2}} {{ავტორიტეტული წყაროები}} [[კატეგორია:აშშ მედია კომპანიები]] [[კატეგორია:გაერთიანებული სამეფოს მედია კომპანიები]] [[კატეგორია:1985 წელს დაარსებული კომპანიები]] [[კატეგორია:აშშ-ის გამომცემლობები]] 58av1rs14kr36en9tqcogzgju60gin5 1 921621 5564039 2026-10-23T12:50:02Z Gobrona 28077 ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}} 5564039 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf 0 921622 5564080 2026-10-23T13:34:11Z Surprizi 14671 ახალი გვერდი: {{ინფოდაფა გალაქტიკა | სახელი = NGC 16 | სურათი = NGC_0016_SDSS.jpg | წარწერა = NGC 16 პეგასის თანავარსკვლავედში | ორიგინალური სახელი ={{lang-en|NGC 16}} | ეპოქა = [[J2000.0]] | ტიპი = SAB0^ E/SB0 E/SAB0 E-SB0 | ტიპი2 =... 5564080 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გალაქტიკა | სახელი = NGC 16 | სურათი = NGC_0016_SDSS.jpg | წარწერა = NGC 16 პეგასის თანავარსკვლავედში | ორიგინალური სახელი ={{lang-en|NGC 16}} | ეპოქა = [[J2000.0]] | ტიპი = SAB0^ E/SB0 E/SAB0 E-SB0 | ტიპი2 = ლინზისებრი გალაქტიკა | პირდაპირი აღვლენა = {{RA|00|09|4.276}}<ref name="ned" /> | დახრილობა = {{Dec|27|43|45.653}}<ref name="ned" /> | გროვის ჯგუფი = | z = {{val|0.010340|0.000057}}<ref name="ned" /> | ჰელიოცენტრული რადიალური სიჩქარე = {{val|6332|10|ul=კმ/წმ}}<ref name="ned" /> | გალაქტოცენტრული სიჩქარე = {{val|6492|12|ul=კმ/წმ}}<ref name="ned" /> | მანძილი = ∼{{mly|133|40.75 ± 2.90}}<ref name="ned" /> | ხილული ვარსკვლავიერი სიდიდე = 12<ref name="astrovalleyfield">[https://astrovalleyfield.com/AstronomieCompl/NGC%20et%20autres/WolfgangS/N0000.htm astrovalleyfield.com]</ref> | ვარსკვლავები= | კუთხური ზომა = {{val|1.8|×|1.0|u=arcmin}}<ref name="astrovalleyfield"/> | ხილული ზომები =~{{kly|77|23.61}} | თანავარსკვლავედი = [[პეგასის თანავარსკვლავედი]] | რადიუსი = | მასა = | აბსოლუტური ვარსკვლავიერი სიდიდე =−20.58<ref name=InTheSky/> | თვისებები = | აღმომჩენი = [[უილიამ ჰერშელი]] | აღმოჩენის წელი = [[1784]] | სხვა აღნიშვნები = UGC 80, MCG +04-01-032, PGC 660 | ლოკაცია = <div style="position: relative">[[ფაილი:Pegasus_IAU.svg|280პქ]]<div style="position: absolute; left: 58px; top: 68px">[[ფაილი:Cercle_rouge_100%25.svg|20px]]</div></div> }} '''NGC 16''' — [[ლინზისებრი გალაქტიკა]] [[პეგასის თანავარსკვლავედი|პეგასის თანავარსკვლავედში]]. იგი [[დედამიწა|დედამიწიდან]] დაახლოებით {{mly|133|40.75 ± 2.90}}-ის მანძილზე მდებარეობს; მისი [[ხილული ვარსკვლავიერი სიდიდე]]ა 12, [[აბსოლუტური ვარსკვლავიერი სიდიდე]] — (−20.58); ხილული ზომებია დაახლოებით {{kly|77|23.61}}, კუთხური — {{val|1.8|×|1.0|u=arcmin}}; აღმოაჩინა ინგლისელმა ასტრონომმა [[უილიამ ჰერშელი|უილიამ ჰერშელმა]] [[1784]] წელს. == იხილეთ აგრეთვე == * [[ახალი საერთო კატალოგი]] ==რესურსები ინტერნეტში== * {{WikiSky|NGC 16}} * {{cite simbad|title=NGC 16}} ==სქოლიო== {{Reflist|refs= <ref name=ned>{{cite web |title=NASA/IPAC Extragalactic Database |work=Results for NGC 0016 |url=https://ned.ipac.caltech.edu/byname?objname=NGC+16&hconst=67.8&omegam=0.308&omegav=0.692&wmap=4&corr_z=1 |access-date=2010-05-03}}</ref> <ref name=InTheSky>{{Cite web|url=https://in-the-sky.org/data/object.php?id=NGC16|title = The galaxy NGC 16}}</ref> }} {{Ngc5}} {{ავტორიტეტული წყაროები}} [[კატეგორია:პეგასის თანავარსკვლავედი]] [[კატეგორია:NGC-ის ობიექტები|NGC 0016]] [[კატეგორია:ლინზისებრი გალაქტიკები]] 2k1ayaen37zernh1q1rtt0nb0qvn522 5564084 5564080 2026-10-23T13:43:44Z Surprizi 14671 5564084 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გალაქტიკა | სახელი = NGC 37 | სურათი = NGC_0037_DSS.jpg | წარწერა = NGC 37 ფენიქსის თანავარსკვლავედში | ორიგინალური სახელი ={{lang-en|NGC 37}} | ეპოქა = [[J2000.0]] | ტიპი = (RL)SAB0^0 SB0 (RL)SAB(s)0/a | ტიპი2 = ლინზისებრი გალაქტიკა | პირდაპირი აღვლენა = {{RA|00|11|22.953}}<ref name="ned" /> | დახრილობა = {{Dec|−56|57|26.294}}<ref name="ned" /> | გროვის ჯგუფი = | z = {{val|0.032719|0.000083}}<ref name="ned" /> | ჰელიოცენტრული რადიალური სიჩქარე = {{val|9809|25|ul=კმ/წმ}}<ref name="ned" /> | გალაქტოცენტრული სიჩქარე = | მანძილი = ∼{{mly|464|142.37 ± 9.98}}<ref name="ned" /> | ხილული ვარსკვლავიერი სიდიდე = 13.7<ref name="astrovalleyfield">[https://astrovalleyfield.com/AstronomieCompl/NGC%20et%20autres/WolfgangS/N0000.htm astrovalleyfield.com]</ref> | ვარსკვლავები= | კუთხური ზომა = {{val|1.1|×|0.7|u=arcmin}}<ref name="astrovalleyfield"/> | ხილული ზომები =~{{kly|249|76.39}} | თანავარსკვლავედი = [[ფენიქსის თანავარსკვლავედი]] | რადიუსი = | მასა = | აბსოლუტური ვარსკვლავიერი სიდიდე =−21.15<ref name=InTheSky/> | თვისებები = | აღმომჩენი = [[ჯონ ჰერშელი]] | აღმოჩენის წელი = [[1836]] | სხვა აღნიშვნები = PGC 801, ESO 149-22, 2MASX J00112290-5657264, SGC 000855-5714.1, 6dFGS gJ001122.9-565726, [CHM2007] LDC 7 J001122.90-5657264 Gaia DR3 4919494715236325504 | ლოკაცია = <div style="position: relative">[[ფაილი:Phoenix_IAU.svg|280პქ]]<div style="position: absolute; left: 168px; top: 148px">[[ფაილი:Cercle_rouge_100%25.svg|20px]]</div></div> }} '''NGC 37''' — [[ლინზისებრი გალაქტიკა]] [[ფენიქსის თანავარსკვლავედი|ფენიქსის თანავარსკვლავედში]]. იგი [[დედამიწა|დედამიწიდან]] დაახლოებით {{mly|464|142.37 ± 9.98}}-ის მანძილზე მდებარეობს; მისი [[ხილული ვარსკვლავიერი სიდიდე]]ა 13.7, [[აბსოლუტური ვარსკვლავიერი სიდიდე]] — (−21.15); ხილული ზომებია დაახლოებით {{kly|249|76.39}}, კუთხური — {{val|1.1|×|0.7|u=arcmin}}; აღმოაჩინა ინგლისელმა ასტრონომმა [[ჯონ ჰერშელი|ჯონ ჰერშელმა]] [[1836]] წელს. == იხილეთ აგრეთვე == * [[ახალი საერთო კატალოგი]] ==რესურსები ინტერნეტში== * {{WikiSky|NGC 37}} * {{cite simbad|title=NGC 37}} ==სქოლიო== {{Reflist|refs= <ref name=ned>{{cite web |title=NASA/IPAC Extragalactic Database |work=Results for NGC 0037 |url=https://ned.ipac.caltech.edu/byname?objname=NGC+37&hconst=67.8&omegam=0.308&omegav=0.692&wmap=4&corr_z=1 |access-date=2010-05-03}}</ref> <ref name=InTheSky>{{Cite web|url=https://in-the-sky.org/data/object.php?id=NGC37|title = The galaxy NGC 37}}</ref> }} {{Ngc5}} {{ავტორიტეტული წყაროები}} [[კატეგორია:ფენიქსის თანავარსკვლავედი]] [[კატეგორია:NGC-ის ობიექტები|NGC 0037]] [[კატეგორია:ლინზისებრი გალაქტიკები]] ew37iq21fh2ybocarfuyvystdwkh3bd 1 921623 5564081 2026-10-23T13:34:43Z Surprizi 14671 ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}} 5564081 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf 3 921624 5564083 2026-10-23T13:39:10Z ქართული ვიკიპედია 174425 დაემატა [[თარგი:გამარჯობა|მისალმების შეტყობინება]] ახალი მომხმარებლის განხილვის გვერდზე 5564083 wikitext text/x-wiki {{გამარჯობა}} -- [[მომხმარებელი:ქართული ვიკიპედია|ქართული ვიკიპედია]] ([[მომხმარებლის განხილვა:ქართული ვიკიპედია|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/ქართული ვიკიპედია|წვლილი]]) 13:39, 23 ოქტომბერი 2026 (UTC) 2yc4cj6q5szvoi5vn5jxaqc2e3jnuzg 3 921625 5564088 2026-10-23T13:49:20Z ქართული ვიკიპედია 174425 დაემატა [[თარგი:გამარჯობა|მისალმების შეტყობინება]] ახალი მომხმარებლის განხილვის გვერდზე 5564088 wikitext text/x-wiki {{გამარჯობა}} -- [[მომხმარებელი:ქართული ვიკიპედია|ქართული ვიკიპედია]] ([[მომხმარებლის განხილვა:ქართული ვიკიპედია|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/ქართული ვიკიპედია|წვლილი]]) 13:49, 23 ოქტომბერი 2026 (UTC) 2yrcavso2osdqbte0lbsxntgj5ho1ox 0 921626 5564092 2026-10-23T14:00:54Z SandroChess 186512 ახალი გვერდი: {{ინფოდაფა საფეხბურთო შეხვედრა|წარწერა=2006 უეფა-ს ჩემპიონთა ლიგის ფინალი|შეჯიბრება=2005-06 უეფა-ს ჩემპიონთა ლიგა|გუნდი1=ბარსელონა|გუნდი2=არსენალი|გუნდი1ქვეყანა={{დროშანიშანი|ესპა... 5564092 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა საფეხბურთო შეხვედრა|წარწერა=2006 უეფა-ს ჩემპიონთა ლიგის ფინალი|შეჯიბრება=2005-06 უეფა-ს ჩემპიონთა ლიგა|გუნდი1=ბარსელონა|გუნდი2=არსენალი|გუნდი1ქვეყანა={{დროშანიშანი|ესპანეთი|size=30px}}|გუნდი2ქვეყანა={{დროშანიშანი|ინგლისი|size=30px}}|გუნდი1ანგარიში=2|გუნდი2ანგარიში=1|სტადიონი=სტადე დე ფრანცე|ქალაქი=სეინტ-დენისი|მსაჯი=ტერჯე ჰაუგე|დასწრება=79,610}} [[უეფა-ს ჩემპიონთა ლიგა 2005-2006|უეფა-ს ჩემპიონთა ლიგა 2005-06]] იყო უეფა-ს ჩემპიონთა ლიგის 51-ე სეზონი. ფინალში ითამაშეს [[ბარსელონა (საფეხბურთო კლუბი)|ბარსელონამ]] და [[არსენალი ლონდონი (საფეხბურთო კლუბი)|არსენალმა]].<ref>{{Cite web |last=UEFA.com |title=History: Barcelona 2-1 Arsenal: UEFA Champions League 2005/06 Final |url=https://www.uefa.com/uefachampionsleague/match/84101--barcelona-vs-arsenal/ |access-date=2026-10-23 |website=UEFA.com |language=en}}</ref> == გზა ფინალამდე == ბარსელონა ჯგუფში ჩასვეს [[ვერდერი (საფეხბურთო კლუბი)|ვერდერ ბრემერთან]], [[უდინეზე (საფეხბურთო კლუბი)|უდინეზთან]] და [[პანათინაიკოსი (საფეხბურთო კლუბი)|პანათინაიკოსთან]]. 5 მოიგეს და 1 ფრე ითამაშეს პანათინაიკოსთან, ხოლო [[არსენალი ლონდონი (საფეხბურთო კლუბი)|არსენალი]] ჯგუფში მოხვდა [[აიაქსი ამსტერდამი (საფეხბურთო კლუბი)|აიაქსთან]], [[თუნი (საფეხბურთო კლუბი)|თუნთან]] და [[სპარტა პრაღა (საფეხბურთო კლუბი)|სპარტა პრაღასთან]]. 5 მოიგეს და 1 ფრე ითამაშეს აიაქსთან.<ref>{{Cite web |last=UEFA.com |title=The official website for European football |url=https://www.uefa.com/errors/ |access-date=2026-10-23 |website=UEFA.com |language=en}}</ref> მეოთხედ-ფინალში [[ბენფიკა (საფეხბურთო კლუბი)|ბენფიკასთან]] პირველი 0-0 მორჩა მაგრამ მერე 2-0 მოიგეს [[კამპ ნოუ|კამპ ნოუზე]]. ბარსელონამ მილანს 0-0 ფრე ითამაშა პირველ მატჩზე მაგრამ 1-0 მოუგო ნახევარ-ფინალში. არსენალმა [[იუვენტუსი (საფეხბურთო კლუბი)|იუვენტუსს]] მოუგო 2-0, იუვენტუსმა მიიღო 3 წითელი ბარათი 2 მატჩში. ნახევარ-ფინალში [[ვილიარეალი (საფეხბურთო კლუბი)|ვილიარეალს]] 1-0 მოუგეს.<ref>{{Cite web |last=UEFA.com |title=The official website for European football |url=https://www.uefa.com/errors/ |access-date=2026-10-23 |website=UEFA.com |language=en}}</ref> == მატჩი == [[არსენალი ლონდონი (საფეხბურთო კლუბი)|არსენალის]] [[ჯენს ლეხმანი|ჯენს ლეხმანმა]] მეთვრამეტე წუთზე მიიღო წითელი ბარათი. არსენალის [[სოლ კამპბელი|კამპბელმა]] პირველი გოლი გაიტანა. [[ბარსელონა (საფეხბურთო კლუბი)|ბარსელონამ]] 2 გოლი გაიტანა 76-ე და 81-ე წუთებზე, [[სამუელ ეტო’ო|ეტომ]] და [[ჯულიანო ხანს ბელეტი|ბელეტიმ]].<ref>{{Cite web |last=UEFA.com |title=History: Barcelona 2-1 Arsenal: UEFA Champions League 2005/06 Final |url=https://www.uefa.com/uefachampionsleague/match/84101--barcelona-vs-arsenal/ |access-date=2026-10-23 |website=UEFA.com |language=en}}</ref> {{მატჩის შედეგები|date=17 მაისი, 2006|team1=ბარსელონა|team2=არსენალი|stadium=სტადე დე ფრანცე|referee=ტერჯე ჰაუგე (ნორვეგია)|goals1=ეტო'ო 76' ბელეტი 81'|score=2-1|report=https://www.uefa.com/uefachampionsleague/match/84101--barcelona-vs-arsenal/|goals2=კამპბელი 37'|attendance=79,610}} mb5ht5dq9s936f62vig4vwj6ydvxogb 5564093 5564092 2026-10-23T14:01:09Z SandroChess 186512 5564093 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა საფეხბურთო შეხვედრა|წარწერა=2006 უეფა-ს ჩემპიონთა ლიგის ფინალი|შეჯიბრება=2005-06 უეფა-ს ჩემპიონთა ლიგა|გუნდი1=ბარსელონა|გუნდი2=არსენალი|გუნდი1ქვეყანა={{დროშანიშანი|ესპანეთი|size=30px}}|გუნდი2ქვეყანა={{დროშანიშანი|ინგლისი|size=30px}}|გუნდი1ანგარიში=2|გუნდი2ანგარიში=1|სტადიონი=სტადე დე ფრანცე|ქალაქი=სეინტ-დენისი|მსაჯი=ტერჯე ჰაუგე|დასწრება=79,610}} [[უეფა-ს ჩემპიონთა ლიგა 2005-2006|უეფა-ს ჩემპიონთა ლიგა 2005-06]] იყო უეფა-ს ჩემპიონთა ლიგის 51-ე სეზონი. ფინალში ითამაშეს [[ბარსელონა (საფეხბურთო კლუბი)|ბარსელონამ]] და [[არსენალი ლონდონი (საფეხბურთო კლუბი)|არსენალმა]].<ref>{{Cite web |last=UEFA.com |title=History: Barcelona 2-1 Arsenal: UEFA Champions League 2005/06 Final |url=https://www.uefa.com/uefachampionsleague/match/84101--barcelona-vs-arsenal/ |access-date=2026-10-23 |website=UEFA.com |language=en}}</ref> == გზა ფინალამდე == ბარსელონა ჯგუფში ჩასვეს [[ვერდერი (საფეხბურთო კლუბი)|ვერდერ ბრემერთან]], [[უდინეზე (საფეხბურთო კლუბი)|უდინეზთან]] და [[პანათინაიკოსი (საფეხბურთო კლუბი)|პანათინაიკოსთან]]. 5 მოიგეს და 1 ფრე ითამაშეს პანათინაიკოსთან, ხოლო [[არსენალი ლონდონი (საფეხბურთო კლუბი)|არსენალი]] ჯგუფში მოხვდა [[აიაქსი ამსტერდამი (საფეხბურთო კლუბი)|აიაქსთან]], [[თუნი (საფეხბურთო კლუბი)|თუნთან]] და [[სპარტა პრაღა (საფეხბურთო კლუბი)|სპარტა პრაღასთან]]. 5 მოიგეს და 1 ფრე ითამაშეს აიაქსთან.<ref>{{Cite web |last=UEFA.com |title=The official website for European football |url=https://www.uefa.com/errors/ |access-date=2026-10-23 |website=UEFA.com |language=en}}</ref> მეოთხედ-ფინალში [[ბენფიკა (საფეხბურთო კლუბი)|ბენფიკასთან]] პირველი 0-0 მორჩა მაგრამ მერე 2-0 მოიგეს [[კამპ ნოუ|კამპ ნოუზე]]. ბარსელონამ მილანს 0-0 ფრე ითამაშა პირველ მატჩზე მაგრამ 1-0 მოუგო ნახევარ-ფინალში. არსენალმა [[იუვენტუსი (საფეხბურთო კლუბი)|იუვენტუსს]] მოუგო 2-0, იუვენტუსმა მიიღო 3 წითელი ბარათი 2 მატჩში. ნახევარ-ფინალში [[ვილიარეალი (საფეხბურთო კლუბი)|ვილიარეალს]] 1-0 მოუგეს.<ref>{{Cite web |last=UEFA.com |title=The official website for European football |url=https://www.uefa.com/errors/ |access-date=2026-10-23 |website=UEFA.com |language=en}}</ref> == მატჩი == [[არსენალი ლონდონი (საფეხბურთო კლუბი)|არსენალის]] [[ჯენს ლეხმანი|ჯენს ლეხმანმა]] მეთვრამეტე წუთზე მიიღო წითელი ბარათი. არსენალის [[სოლ კამპბელი|კამპბელმა]] პირველი გოლი გაიტანა. [[ბარსელონა (საფეხბურთო კლუბი)|ბარსელონამ]] 2 გოლი გაიტანა 76-ე და 81-ე წუთებზე, [[სამუელ ეტო’ო|ეტომ]] და [[ჯულიანო ხანს ბელეტი|ბელეტიმ]].<ref>{{Cite web |last=UEFA.com |title=History: Barcelona 2-1 Arsenal: UEFA Champions League 2005/06 Final |url=https://www.uefa.com/uefachampionsleague/match/84101--barcelona-vs-arsenal/ |access-date=2026-10-23 |website=UEFA.com |language=en}}</ref> {{მატჩის შედეგები|date=17 მაისი, 2006|team1=ბარსელონა|team2=არსენალი|stadium=სტადე დე ფრანცე|referee=ტერჯე ჰაუგე (ნორვეგია)|goals1=ეტო'ო 76' ბელეტი 81'|score=2-1|report=https://www.uefa.com/uefachampionsleague/match/84101--barcelona-vs-arsenal/|goals2=კამპბელი 37'|attendance=79,610}} == სქოლიო == ai6d9m2vzht4kb39565iagmcvoxr8ry 5564356 5564093 2026-10-23T22:44:57Z ToprakBot 172403 სხვადასხვა სქოლიო შესწორებები; დაემატა სქოლიოს თარგი 5564356 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა საფეხბურთო შეხვედრა|წარწერა=2006 უეფა-ს ჩემპიონთა ლიგის ფინალი|შეჯიბრება=2005-06 უეფა-ს ჩემპიონთა ლიგა|გუნდი1=ბარსელონა|გუნდი2=არსენალი|გუნდი1ქვეყანა={{დროშანიშანი|ესპანეთი|size=30px}}|გუნდი2ქვეყანა={{დროშანიშანი|ინგლისი|size=30px}}|გუნდი1ანგარიში=2|გუნდი2ანგარიში=1|სტადიონი=სტადე დე ფრანცე|ქალაქი=სეინტ-დენისი|მსაჯი=ტერჯე ჰაუგე|დასწრება=79,610}} [[უეფა-ს ჩემპიონთა ლიგა 2005-2006|უეფა-ს ჩემპიონთა ლიგა 2005-06]] იყო უეფა-ს ჩემპიონთა ლიგის 51-ე სეზონი. ფინალში ითამაშეს [[ბარსელონა (საფეხბურთო კლუბი)|ბარსელონამ]] და [[არსენალი ლონდონი (საფეხბურთო კლუბი)|არსენალმა]].<ref>{{Cite web |last=UEFA.com |title=History: Barcelona 2-1 Arsenal: UEFA Champions League 2005/06 Final |url=https://www.uefa.com/uefachampionsleague/match/84101--barcelona-vs-arsenal/ |access-date=2026-10-23 |website=UEFA.com |language=en}}</ref> == გზა ფინალამდე == ბარსელონა ჯგუფში ჩასვეს [[ვერდერი (საფეხბურთო კლუბი)|ვერდერ ბრემერთან]], [[უდინეზე (საფეხბურთო კლუბი)|უდინეზთან]] და [[პანათინაიკოსი (საფეხბურთო კლუბი)|პანათინაიკოსთან]]. 5 მოიგეს და 1 ფრე ითამაშეს პანათინაიკოსთან, ხოლო [[არსენალი ლონდონი (საფეხბურთო კლუბი)|არსენალი]] ჯგუფში მოხვდა [[აიაქსი ამსტერდამი (საფეხბურთო კლუბი)|აიაქსთან]], [[თუნი (საფეხბურთო კლუბი)|თუნთან]] და [[სპარტა პრაღა (საფეხბურთო კლუბი)|სპარტა პრაღასთან]]. 5 მოიგეს და 1 ფრე ითამაშეს აიაქსთან.<ref>{{Cite web |last=UEFA.com |title=The official website for European football |url=https://www.uefa.com/errors/ |access-date=2026-10-23 |website=UEFA.com |language=en}}</ref> მეოთხედ-ფინალში [[ბენფიკა (საფეხბურთო კლუბი)|ბენფიკასთან]] პირველი 0-0 მორჩა მაგრამ მერე 2-0 მოიგეს [[კამპ ნოუ|კამპ ნოუზე]]. ბარსელონამ მილანს 0-0 ფრე ითამაშა პირველ მატჩზე მაგრამ 1-0 მოუგო ნახევარ-ფინალში. არსენალმა [[იუვენტუსი (საფეხბურთო კლუბი)|იუვენტუსს]] მოუგო 2-0, იუვენტუსმა მიიღო 3 წითელი ბარათი 2 მატჩში. ნახევარ-ფინალში [[ვილიარეალი (საფეხბურთო კლუბი)|ვილიარეალს]] 1-0 მოუგეს.<ref>{{Cite web |last=UEFA.com |title=The official website for European football |url=https://www.uefa.com/errors/ |access-date=2026-10-23 |website=UEFA.com |language=en}}</ref> == მატჩი == [[არსენალი ლონდონი (საფეხბურთო კლუბი)|არსენალის]] [[ჯენს ლეხმანი|ჯენს ლეხმანმა]] მეთვრამეტე წუთზე მიიღო წითელი ბარათი. არსენალის [[სოლ კამპბელი|კამპბელმა]] პირველი გოლი გაიტანა. [[ბარსელონა (საფეხბურთო კლუბი)|ბარსელონამ]] 2 გოლი გაიტანა 76-ე და 81-ე წუთებზე, [[სამუელ ეტო’ო|ეტომ]] და [[ჯულიანო ხანს ბელეტი|ბელეტიმ]].<ref>{{Cite web |last=UEFA.com |title=History: Barcelona 2-1 Arsenal: UEFA Champions League 2005/06 Final |url=https://www.uefa.com/uefachampionsleague/match/84101--barcelona-vs-arsenal/ |access-date=2026-10-23 |website=UEFA.com |language=en}}</ref> {{მატჩის შედეგები|date=17 მაისი, 2006|team1=ბარსელონა|team2=არსენალი|stadium=სტადე დე ფრანცე|referee=ტერჯე ჰაუგე (ნორვეგია)|goals1=ეტო'ო 76' ბელეტი 81'|score=2-1|report=https://www.uefa.com/uefachampionsleague/match/84101--barcelona-vs-arsenal/|goals2=კამპბელი 37'|attendance=79,610}} == სქოლიო == {{სქოლიო}} cmob0bd2xrt0cwo0b1g1wly5pk171i1 14 921627 5564099 2026-10-23T15:03:29Z Irmaguru 118553 ახალი გვერდი: [[კატეგორია:აშშ-ის კინოდაჯილდოებები]] 5564099 wikitext text/x-wiki [[კატეგორია:აშშ-ის კინოდაჯილდოებები]] n52knz8a4vxonxe8lxg4daustithqrj 15 921628 5564100 2026-10-23T15:04:45Z Irmaguru 118553 ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}} 5564100 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf 0 921629 5564101 2026-10-23T15:06:32Z Surprizi 14671 ახალი გვერდი: {{ინფოდაფა გალაქტიკა | სახელი = NGC 39 | სურათი = NGC_0011_SDSS.jpg | წარწერა = NGC 11 ანდრომედეს თანავარსკვლავედში | ორიგინალური სახელი ={{lang-en|NGC 39}} | ეპოქა = [[J2000.0]] | ტიპი = Sa<ref name="ned" /> | ტიპი2... 5564101 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გალაქტიკა | სახელი = NGC 39 | სურათი = NGC_0011_SDSS.jpg | წარწერა = NGC 11 ანდრომედეს თანავარსკვლავედში | ორიგინალური სახელი ={{lang-en|NGC 39}} | ეპოქა = [[J2000.0]] | ტიპი = Sa<ref name="ned" /> | ტიპი2 = სპირალური გალაქტიკა | პირდაპირი აღვლენა = {{RA|00|08|42.5}}<ref name="ned" /> | დახრილობა = {{Dec|+37|26|52}}<ref name="ned" /> | გროვის ჯგუფი = | z = {{val|0.014640}}<ref name="ned" /> | ჰელიოცენტრული რადიალური სიჩქარე = {{val|4389|20|ul=კმ/წმ}}<ref name="ned" /> | გალაქტოცენტრული სიჩქარე = {{val|4576|21|ul=კმ/წმ}}<ref name="ned" /> | მანძილი = ∼{{mly|196|60.15 ± 4.24}}<ref name="ned" /> | ხილული ვარსკვლავიერი სიდიდე = 14.5<ref name=ned/> | ვარსკვლავები= | კუთხური ზომა = {{val|1.5|×|0.3|u=arcmin}}<ref name="ned" /> | ხილული ზომები =~{{kly|113|34.57}} | თანავარსკვლავედი = [[ანდრომედეს თანავარსკვლავედი]] | რადიუსი = | მასა = | აბსოლუტური ვარსკვლავიერი სიდიდე =–19.22<ref name="in-the-sky"/> | თვისებები = | აღმომჩენი = [[ედუარ სტეფანი]] | აღმოჩენის წელი = [[1881]] | სხვა აღნიშვნები = UGC 73, PGC 642, MCG+06-01-015 | ლოკაცია = <div style="position: relative">[[ფაილი:Andromeda_IAU.svg|280პქ]]<div style="position: absolute; left: 167px; top: 125px">[[ფაილი:Cercle_rouge_100%25.svg|20px]]</div></div> }} '''NGC 39''' — [[სპირალური გალაქტიკა]] [[ანდრომედეს თანავარსკვლავედი|ანდრომედეს თანავარსკვლავედში]]. იგი [[დედამიწა|დედამიწიდან]] დაახლოებით {{mly|196|60.15 ± 4.24}}-ის მანძილზე მდებარეობს; მისი [[ხილული ვარსკვლავიერი სიდიდე]]ა 14.5, [[აბსოლუტური ვარსკვლავიერი სიდიდე]] — (–19.22); ხილული ზომებია დაახლოებით {{kly|113|34.57}}, კუთხური — {{val|1.5|×|0.3|u=arcmin}}; აღმოაჩინა ფრანგმა ასტრონომმა [[ედუარ სტეფანი|ედუარ სტეფანმა]] [[1881]] წელს. == იხილეთ აგრეთვე == * [[ახალი საერთო კატალოგი]] ==რესურსები ინტერნეტში== * {{WikiSky|NGC 39}} * {{cite simbad|title=NGC 39}} ==სქოლიო== {{Reflist|refs= <ref name=ned>{{cite web |title=NASA/IPAC Extragalactic Database |work=Results for NGC 0039 |url=https://ned.ipac.caltech.edu/byname?objname=NGC+39&hconst=67.8&omegam=0.308&omegav=0.692&wmap=4&corr_z=1 |access-date=2010-05-03}}</ref> <ref name="in-the-sky">[https://in-the-sky.org/data/object.php?id=NGC11 NGC11] — in-the-sky.org</ref> }} {{Ngc5}} {{ავტორიტეტული წყაროები}} [[კატეგორია:ანდრომედეს თანავარსკვლავედი]] [[კატეგორია:NGC-ის ობიექტები|NGC 0039]] [[კატეგორია:სპირალური გალაქტიკები]] i1a13hu3zn9tuyg75ctzg2hg0r28jrg 5564105 5564101 2026-10-23T15:35:44Z Surprizi 14671 5564105 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გალაქტიკა | სახელი = NGC 39 | სურათი = NGC_0039_SDSS.jpg | წარწერა = NGC 39 ანდრომედეს თანავარსკვლავედში | ორიგინალური სახელი ={{lang-en|NGC 39}} | ეპოქა = [[J2000.0]] | ტიპი = SA(rs)c Sc | ტიპი2 = სპირალური გალაქტიკა | პირდაპირი აღვლენა = {{RA|00|12|18.852}}<ref name="ned" /> | დახრილობა = {{Dec|+31|03|39.946}}<ref name="ned" /> | გროვის ჯგუფი = | z = {{val|0.016201|0.000037}}<ref name="ned" /> | ჰელიოცენტრული რადიალური სიჩქარე = {{val|4857|11|ul=კმ/წმ}}<ref name="ned" /> | გალაქტოცენტრული სიჩქარე = | მანძილი = ∼{{mly|218|66.80 ± 4.69}}<ref name="ned" /> | ხილული ვარსკვლავიერი სიდიდე = 13.5<ref name=ned/> | ვარსკვლავები= | კუთხური ზომა = {{val|1.1|×|1.0|u=arcmin}}<ref name="ned" /> | ხილული ზომები =~{{kly|125|38.30}} | თანავარსკვლავედი = [[ანდრომედეს თანავარსკვლავედი]] | რადიუსი = | მასა = | აბსოლუტური ვარსკვლავიერი სიდიდე =–20,38<ref name="in-the-sky"/> | თვისებები = | აღმომჩენი = [[უილიამ ჰერშელი]] | აღმოჩენის წელი = [[1790]] | სხვა აღნიშვნები = IRAS F00097+3047, UGC 114, MCG +05-01-052, PGC 852, CGCG 499-076 | ლოკაცია = <div style="position: relative">[[ფაილი:Andromeda_IAU.svg|280პქ]]<div style="position: absolute; left: 167px; top: 155px">[[ფაილი:Cercle_rouge_100%25.svg|20px]]</div></div> }} '''NGC 39''' — [[სპირალური გალაქტიკა]] [[ანდრომედეს თანავარსკვლავედი|ანდრომედეს თანავარსკვლავედში]]. იგი [[დედამიწა|დედამიწიდან]] დაახლოებით {{mly|218|66.80 ± 4.69}}-ის მანძილზე მდებარეობს; მისი [[ხილული ვარსკვლავიერი სიდიდე]]ა 13.5, [[აბსოლუტური ვარსკვლავიერი სიდიდე]] — (–20,38); ხილული ზომებია დაახლოებით {{kly|125|38.30}}, კუთხური — {{val|1.1|×|1.0|u=arcmin}}; აღმოაჩინა ფრანგმა ასტრონომმა [[უილიამ ჰერშელი|უილიამ ჰერშელმა]] [[1790]] წელს. == იხილეთ აგრეთვე == * [[ახალი საერთო კატალოგი]] ==რესურსები ინტერნეტში== * {{WikiSky|NGC 39}} * {{cite simbad|title=NGC 39}} ==სქოლიო== {{Reflist|refs= <ref name=ned>{{cite web |title=NASA/IPAC Extragalactic Database |work=Results for NGC 0039 |url=https://ned.ipac.caltech.edu/byname?objname=NGC+39&hconst=67.8&omegam=0.308&omegav=0.692&wmap=4&corr_z=1 |access-date=2010-05-03}}</ref> <ref name="in-the-sky">[https://in-the-sky.org/data/object.php?id=NGC11 NGC11] — in-the-sky.org</ref> }} {{Ngc5}} {{ავტორიტეტული წყაროები}} [[კატეგორია:ანდრომედეს თანავარსკვლავედი]] [[კატეგორია:NGC-ის ობიექტები|NGC 0039]] [[კატეგორია:სპირალური გალაქტიკები]] ea8pn4unphx3ke1xcwurf19mbzbx6h9 5564106 5564105 2026-10-23T15:36:05Z Surprizi 14671 /* სქოლიო */ 5564106 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გალაქტიკა | სახელი = NGC 39 | სურათი = NGC_0039_SDSS.jpg | წარწერა = NGC 39 ანდრომედეს თანავარსკვლავედში | ორიგინალური სახელი ={{lang-en|NGC 39}} | ეპოქა = [[J2000.0]] | ტიპი = SA(rs)c Sc | ტიპი2 = სპირალური გალაქტიკა | პირდაპირი აღვლენა = {{RA|00|12|18.852}}<ref name="ned" /> | დახრილობა = {{Dec|+31|03|39.946}}<ref name="ned" /> | გროვის ჯგუფი = | z = {{val|0.016201|0.000037}}<ref name="ned" /> | ჰელიოცენტრული რადიალური სიჩქარე = {{val|4857|11|ul=კმ/წმ}}<ref name="ned" /> | გალაქტოცენტრული სიჩქარე = | მანძილი = ∼{{mly|218|66.80 ± 4.69}}<ref name="ned" /> | ხილული ვარსკვლავიერი სიდიდე = 13.5<ref name=ned/> | ვარსკვლავები= | კუთხური ზომა = {{val|1.1|×|1.0|u=arcmin}}<ref name="ned" /> | ხილული ზომები =~{{kly|125|38.30}} | თანავარსკვლავედი = [[ანდრომედეს თანავარსკვლავედი]] | რადიუსი = | მასა = | აბსოლუტური ვარსკვლავიერი სიდიდე =–20,38<ref name="in-the-sky"/> | თვისებები = | აღმომჩენი = [[უილიამ ჰერშელი]] | აღმოჩენის წელი = [[1790]] | სხვა აღნიშვნები = IRAS F00097+3047, UGC 114, MCG +05-01-052, PGC 852, CGCG 499-076 | ლოკაცია = <div style="position: relative">[[ფაილი:Andromeda_IAU.svg|280პქ]]<div style="position: absolute; left: 167px; top: 155px">[[ფაილი:Cercle_rouge_100%25.svg|20px]]</div></div> }} '''NGC 39''' — [[სპირალური გალაქტიკა]] [[ანდრომედეს თანავარსკვლავედი|ანდრომედეს თანავარსკვლავედში]]. იგი [[დედამიწა|დედამიწიდან]] დაახლოებით {{mly|218|66.80 ± 4.69}}-ის მანძილზე მდებარეობს; მისი [[ხილული ვარსკვლავიერი სიდიდე]]ა 13.5, [[აბსოლუტური ვარსკვლავიერი სიდიდე]] — (–20,38); ხილული ზომებია დაახლოებით {{kly|125|38.30}}, კუთხური — {{val|1.1|×|1.0|u=arcmin}}; აღმოაჩინა ფრანგმა ასტრონომმა [[უილიამ ჰერშელი|უილიამ ჰერშელმა]] [[1790]] წელს. == იხილეთ აგრეთვე == * [[ახალი საერთო კატალოგი]] ==რესურსები ინტერნეტში== * {{WikiSky|NGC 39}} * {{cite simbad|title=NGC 39}} ==სქოლიო== {{Reflist|refs= <ref name=ned>{{cite web |title=NASA/IPAC Extragalactic Database |work=Results for NGC 0039 |url=https://ned.ipac.caltech.edu/byname?objname=NGC+39&hconst=67.8&omegam=0.308&omegav=0.692&wmap=4&corr_z=1 |access-date=2010-05-03}}</ref> <ref name="in-the-sky">[https://in-the-sky.org/data/object.php?id=NGC39 NGC39] — in-the-sky.org</ref> }} {{Ngc5}} {{ავტორიტეტული წყაროები}} [[კატეგორია:ანდრომედეს თანავარსკვლავედი]] [[კატეგორია:NGC-ის ობიექტები|NGC 0039]] [[კატეგორია:სპირალური გალაქტიკები]] jx1papfdpnsl8itbbvrp9eqdosgj1aa 5564107 5564106 2026-10-23T15:36:33Z Surprizi 14671 5564107 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გალაქტიკა | სახელი = NGC 39 | სურათი = NGC_0039_SDSS.jpg | წარწერა = NGC 39 ანდრომედეს თანავარსკვლავედში | ორიგინალური სახელი ={{lang-en|NGC 39}} | ეპოქა = [[J2000.0]] | ტიპი = SA(rs)c Sc | ტიპი2 = სპირალური გალაქტიკა | პირდაპირი აღვლენა = {{RA|00|12|18.852}}<ref name="ned" /> | დახრილობა = {{Dec|+31|03|39.946}}<ref name="ned" /> | გროვის ჯგუფი = | z = {{val|0.016201|0.000037}}<ref name="ned" /> | ჰელიოცენტრული რადიალური სიჩქარე = {{val|4857|11|ul=კმ/წმ}}<ref name="ned" /> | გალაქტოცენტრული სიჩქარე = | მანძილი = ∼{{mly|218|66.80 ± 4.69}}<ref name="ned" /> | ხილული ვარსკვლავიერი სიდიდე = 13.5<ref name=ned/> | ვარსკვლავები= | კუთხური ზომა = {{val|1.1|×|1.0|u=arcmin}}<ref name="ned" /> | ხილული ზომები =~{{kly|125|38.30}} | თანავარსკვლავედი = [[ანდრომედეს თანავარსკვლავედი]] | რადიუსი = | მასა = | აბსოლუტური ვარსკვლავიერი სიდიდე =–20,38<ref name="in-the-sky"/> | თვისებები = | აღმომჩენი = [[უილიამ ჰერშელი]] | აღმოჩენის წელი = [[1790]] | სხვა აღნიშვნები = IRAS F00097+3047, UGC 114, MCG +05-01-052, PGC 852, CGCG 499-076 | ლოკაცია = <div style="position: relative">[[ფაილი:Andromeda_IAU.svg|280პქ]]<div style="position: absolute; left: 167px; top: 155px">[[ფაილი:Cercle_rouge_100%25.svg|20px]]</div></div> }} '''NGC 39''' — [[სპირალური გალაქტიკა]] [[ანდრომედეს თანავარსკვლავედი|ანდრომედეს თანავარსკვლავედში]]. იგი [[დედამიწა|დედამიწიდან]] დაახლოებით {{mly|218|66.80 ± 4.69}}-ის მანძილზე მდებარეობს; მისი [[ხილული ვარსკვლავიერი სიდიდე]]ა 13.5, [[აბსოლუტური ვარსკვლავიერი სიდიდე]] — (–20,38); ხილული ზომებია დაახლოებით {{kly|125|38.30}}, კუთხური — {{val|1.1|×|1.0|u=arcmin}}; აღმოაჩინა ინგლისელმა ასტრონომმა [[უილიამ ჰერშელი|უილიამ ჰერშელმა]] [[1790]] წელს. == იხილეთ აგრეთვე == * [[ახალი საერთო კატალოგი]] ==რესურსები ინტერნეტში== * {{WikiSky|NGC 39}} * {{cite simbad|title=NGC 39}} ==სქოლიო== {{Reflist|refs= <ref name=ned>{{cite web |title=NASA/IPAC Extragalactic Database |work=Results for NGC 0039 |url=https://ned.ipac.caltech.edu/byname?objname=NGC+39&hconst=67.8&omegam=0.308&omegav=0.692&wmap=4&corr_z=1 |access-date=2010-05-03}}</ref> <ref name="in-the-sky">[https://in-the-sky.org/data/object.php?id=NGC39 NGC39] — in-the-sky.org</ref> }} {{Ngc5}} {{ავტორიტეტული წყაროები}} [[კატეგორია:ანდრომედეს თანავარსკვლავედი]] [[კატეგორია:NGC-ის ობიექტები|NGC 0039]] [[კატეგორია:სპირალური გალაქტიკები]] jku280025pn9egx4py6jep9xdcxwncs 5564108 5564107 2026-10-23T15:36:51Z Surprizi 14671 5564108 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა გალაქტიკა | სახელი = NGC 39 | სურათი = NGC_0039_SDSS.jpg | წარწერა = NGC 39 ანდრომედეს თანავარსკვლავედში | ორიგინალური სახელი ={{lang-en|NGC 39}} | ეპოქა = [[J2000.0]] | ტიპი = SA(rs)c Sc | ტიპი2 = სპირალური გალაქტიკა | პირდაპირი აღვლენა = {{RA|00|12|18.852}}<ref name="ned" /> | დახრილობა = {{Dec|+31|03|39.946}}<ref name="ned" /> | გროვის ჯგუფი = | z = {{val|0.016201|0.000037}}<ref name="ned" /> | ჰელიოცენტრული რადიალური სიჩქარე = {{val|4857|11|ul=კმ/წმ}}<ref name="ned" /> | გალაქტოცენტრული სიჩქარე = | მანძილი = ∼{{mly|218|66.80 ± 4.69}}<ref name="ned" /> | ხილული ვარსკვლავიერი სიდიდე = 13.5<ref name=ned/> | ვარსკვლავები= | კუთხური ზომა = {{val|1.1|×|1.0|u=arcmin}}<ref name="ned" /> | ხილული ზომები =~{{kly|125|38.30}} | თანავარსკვლავედი = [[ანდრომედეს თანავარსკვლავედი]] | რადიუსი = | მასა = | აბსოლუტური ვარსკვლავიერი სიდიდე =–20.38<ref name="in-the-sky"/> | თვისებები = | აღმომჩენი = [[უილიამ ჰერშელი]] | აღმოჩენის წელი = [[1790]] | სხვა აღნიშვნები = IRAS F00097+3047, UGC 114, MCG +05-01-052, PGC 852, CGCG 499-076 | ლოკაცია = <div style="position: relative">[[ფაილი:Andromeda_IAU.svg|280პქ]]<div style="position: absolute; left: 167px; top: 155px">[[ფაილი:Cercle_rouge_100%25.svg|20px]]</div></div> }} '''NGC 39''' — [[სპირალური გალაქტიკა]] [[ანდრომედეს თანავარსკვლავედი|ანდრომედეს თანავარსკვლავედში]]. იგი [[დედამიწა|დედამიწიდან]] დაახლოებით {{mly|218|66.80 ± 4.69}}-ის მანძილზე მდებარეობს; მისი [[ხილული ვარსკვლავიერი სიდიდე]]ა 13.5, [[აბსოლუტური ვარსკვლავიერი სიდიდე]] — (–20.38); ხილული ზომებია დაახლოებით {{kly|125|38.30}}, კუთხური — {{val|1.1|×|1.0|u=arcmin}}; აღმოაჩინა ინგლისელმა ასტრონომმა [[უილიამ ჰერშელი|უილიამ ჰერშელმა]] [[1790]] წელს. == იხილეთ აგრეთვე == * [[ახალი საერთო კატალოგი]] ==რესურსები ინტერნეტში== * {{WikiSky|NGC 39}} * {{cite simbad|title=NGC 39}} ==სქოლიო== {{Reflist|refs= <ref name=ned>{{cite web |title=NASA/IPAC Extragalactic Database |work=Results for NGC 0039 |url=https://ned.ipac.caltech.edu/byname?objname=NGC+39&hconst=67.8&omegam=0.308&omegav=0.692&wmap=4&corr_z=1 |access-date=2010-05-03}}</ref> <ref name="in-the-sky">[https://in-the-sky.org/data/object.php?id=NGC39 NGC39] — in-the-sky.org</ref> }} {{Ngc5}} {{ავტორიტეტული წყაროები}} [[კატეგორია:ანდრომედეს თანავარსკვლავედი]] [[კატეგორია:NGC-ის ობიექტები|NGC 0039]] [[კატეგორია:სპირალური გალაქტიკები]] d7jqf2vix4id3y3g39s9l54m0wngfaw 0 921630 5564102 2026-10-23T15:07:19Z Temur Zoidze 185119 ახალი გვერდი: {{Lowercase}} {{ინფოდაფა მობილური ტელეფონი | სახელი = iPhone Duo | სურათი = IPhone Duo Folded Vector.svg | მწარმოებელი = [[Apple Inc.]] | სიხშირეთა დიაპაზონი = [[2G]] [[GSM]]/[[EDGE (telecommunication)|EDGE]], [[3G]] [[UMTS]]/[[HSPA+]], [[4G]] [[LTE (telecommunications)|LTE]], [[5G]] [[5G NR|NR/5G-A]] | ს... 5564102 wikitext text/x-wiki {{Lowercase}} {{ინფოდაფა მობილური ტელეფონი | სახელი = iPhone Duo | სურათი = IPhone Duo Folded Vector.svg | მწარმოებელი = [[Apple Inc.]] | სიხშირეთა დიაპაზონი = [[2G]] [[GSM]]/[[EDGE (telecommunication)|EDGE]], [[3G]] [[UMTS]]/[[HSPA+]], [[4G]] [[LTE (telecommunications)|LTE]], [[5G]] [[5G NR|NR/5G-A]] | საოპერაციო სისტემა = '''ორიგინალი''': [[iOS 27|iOS 27.1]] | კორპუსის ტიპი = დასაკეცი (წიგნის ტიპი) | მასა = 254 გ | ზომა = '''გაშლილი''': 117.8 × 164.6 × 5.2 მმ<br/>'''დაკეცილი''': 117.8 × 84.1 × 11.3 მმ | ფოტოკამერა = 48 მპ Fusion Main; 48 მპ Fusion Ultra Wide; 2x ოპტიკური ტელეფოტო; 4K 120 fps | მეორე კამერა = 12 მპ Center Stage, ეკრანქვეშა კამერა | ინტერფეისები = [[Wi-Fi 7]], [[Bluetooth 6.0]], [[Ultra-wideband]], [[Thread (network protocol)|Thread]], [[Near-field communication|NFC]], [[USB-C]] | ბატარეა = ლითიუმ-იონური 4,883 mAh<ref>{{cite web|url=https://eprel.ec.europa.eu/screen/product/smartphonestablets20231669/2774825|title=EPREL: Apple iPhone Duo|publisher=EPREL|date=16 ოქტომბერი, 2026|accessdate=2026-10-23}}</ref> | მეხსიერება = 256, 512 გბ, 1 ან 2 ტბ | დაკავშირება = [[iPhone 18 Pro]] }} '''iPhone Duo''' — კომპანია [[Apple]]-ის მიერ შემუშავებული პირველი დასაკეცი [[სმარტფონი]] [[iPhone]]-ის სერიიდან.<ref name="Apple Newsroom 2026">{{cite web |date=September 9, 2026 |title=Apple unveils iPhone Duo |url=https://www.apple.com/newsroom/2026/09/apple-unveils-iphone-duo/ |access-date=September 9, 2026 |website=Apple Newsroom |language=en}}</ref> მოწყობილობა ოფიციალურად წარადგინა Apple-ის აღმასრულებელმა დირექტორმა [[John Ternus]]-მა 2026 წლის 9 სექტემბერს, [[iPhone 18 Pro]]-სა და 18 Pro Max-თან ერთად, და გაყიდვაში გამოვიდა 2026 წლის 23 ოქტომბერს.<ref name="Charlton 2026">{{Cite web |last=Charlton |first=Hartley |date=2026-09-09 |title=Apple Announces Foldable 'iPhone Duo' |url=https://www.macrumors.com/2026/09/09/apple-announces-foldable-iphone-duo/ |access-date=2026-09-09 |website=MacRumors |language=en}}</ref> ინოვაციებს შორის არის დასაკეცი 7.6-დუიმიანი შიდა ეკრანი, ახალი [[Apple A20 Pro]] ჩიპი, ორმაგი ბატარეის სისტემა და [[iOS 27]]-ის განახლებული ინტერფეისი გვერდიგვერდ მრავალდავალებიანობით. iPhone Duo ხელმისაწვდომი გახდა 2026 წლის 23 ოქტომბრიდან დაახლოებით 70 ქვეყანაში, წინასწარი შეკვეთებით 16 ოქტომბრიდან, ხოლო 30 ოქტომბერს კიდევ 28 ქვეყანასა და რეგიონში. სმარტფონი აღჭურვილია 6-ბირთვიანი [[ცენტრალური პროცესორი|პროცესორით]] (2 პროდუქტიული და 4 ენერგოეფექტური ბირთვი), 7-ბირთვიანი გრაფიკული პროცესორით, 12 გბ [[ოპერატიული მეხსიერება|ოპერატიული მეხსიერებით]], Apple C2 მოდემითა და 4,883 mAh ორმაგი ბატარეით. მოწყობილობას აქვს [[IP68]] მტვრისა და წყლის მდგრადობის რეიტინგი, ტიტანის ჩარჩო და გვერდით ღილაკში ჩაშენებული [[Touch ID]]. ტელეფონი დადებითად შეაფასეს კრიტიკოსებმა. ძირითადი შექება წილად ხვდა ეკრანის ხარისხს, კამერასა და iOS 27-ის ადაპტაციას დასაკეც ფორმ-ფაქტორზე. ასევე აღინიშნა, რომ [[Apple Pencil]]-ის (USB-C) მხარდაჭერა პირველად არის iPhone-ის ისტორიაში. ==იხილეთ აგრეთვე== * [[iPhone]] * [[iPhone 18 Pro]] * [[Xiaomi 18 Fold]] ==რესურსები ინტერნეტში== {{commons category|iPhone Duo}} *{{official website|https://www.apple.com/iphone-duo/|iPhone Duo}} *[https://www.apple.com/iphone-duo/specs/ ტექნიკური მახასიათებლები] [[Apple Inc.]]-ზე ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{Apple-ის აპარატული უზრუნველყოფა}} [[კატეგორია:IPhone]] [[კატეგორია:Apple iOS]] [[კატეგორია:სმარტფონები]] [[კატეგორია:დასაკეცი სმარტფონები]] 90ke4gs17kb5y5u3rh1irpkhz453s11 1 921631 5564103 2026-10-23T15:17:33Z Surprizi 14671 ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}} 5564103 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf 0 921632 5564113 2026-10-23T15:54:50Z Salometsivtsivadze55 188904 ახალი გვერდი: {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Salometsivtsivadze55|Salometsivtsivadze55]].|23|10|2026}} '''სეილიშ მატერი''' (დ. [[29 ნოემბერი]], [[2009]]) — [[ამერიკელები|ამერიკელი]] სოციალური მედიის პერსონა, მეწარმე, კონტენტის შემქმნელ... 5564113 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Salometsivtsivadze55|Salometsivtsivadze55]].|23|10|2026}} '''სეილიშ მატერი''' (დ. [[29 ნოემბერი]], [[2009]]) — [[ამერიკელები|ამერიკელი]] სოციალური მედიის პერსონა, მეწარმე, კონტენტის შემქმნელი და [[მსახიობი]]. ის არის [[ფოტოგრაფია|ფოტოგრაფ]] ჯორდან მატერისა და მისი მეუღლის, ლორენ მატერის ქალიშვილი და ჰყავს უფროსი ძმა, ჰადსონ მატერი.<ref>{{Cite web |url=https://www.jordanmatter.com/my-story |title=about |website=Jordan Matter Photography}}</ref> მან აღიარება მამის YouTube არხზე გამოჩენით მოიპოვა, რის შემდეგაც საკუთარი გამომწერების აუდიტორია ჩამოაყალიბა. 2025 წელს ცნობილი გახდა, რომ ის გაახმოვანებდა პერსონაჟს ანიმაციურ ფილმში „Angry Birds ფილმი 3“, და ასევე Sephora-სთან თანამშრომლობით ჩაუშვა კანის მოვლის ბრენდი Sincerely Yours.<ref name="Variety">{{Cite web |last=Lang |first=Brent |date=September 18, 2025 |title=MrBeast, Salish Matter Join 'Angry Birds Movie 3' Cast |url=https://variety.com/2025/film/news/mrbeast-salish-matter-angry-birds-movie-3-cast-1236523461/ |work=[[Variety (magazine)|Variety]]}}</ref><ref name="Fashionista">{{Cite web |last=Pusateri |first=Catie |date=September 5, 2025 |title=Sephora Targets Teen Skin-Care Shoppers With New Brand Sincerely Yours |url=https://fashionista.com/2025/09/sincerely-yours-teen-skin-care-brand-jordan-salish-matter-sephora-launch |website=[[Fashionista (website)|Fashionista]]}}</ref> ==კარიერა== მატერი მამის [[YouTube]] ვიდეოებში 2018 წლიდან გამოჩნდა და მონაწილეობდა სხვადასხვა გამოწვევებსა თუ ბლოგერულ ვიდეოებში. 12, 2025 მოგვიანებით მან საკუთარი სოციალური მედიის გვერდები შექმნა, სადაც ძირითადად ტანვარჯიშის, ცეკვისა და ოჯახური კოლაბორაციების ამსახველ კონტენტს აქვეყნებდა.<ref>{{Cite web |last=Hale |first=James |date=September 11, 2025 |title=Inside Salish Matter's sold-out (and shut down) Sephora launch |url=https://www.tubefilter.com/2025/09/11/salish-matter-american-dream-sincerely-yours-launch/ |website=[[Tubefilter]]}}</ref> 2023 წელს მატერმა მცირე პერსონაჟი გაახმოვანა ანიმაციურ ფილმში „რუბი გილმანი: „Ruby Gillman, Teenage Kraken“. 2025 წელს კი ცნობილი გახდა, რომ მან როლი მიიღო „The Angry Birds Movie“ ვარსკვლავურ შემადგენლობაში, ისეთ ცნობილ ადამიანებთან ერთად, როგორებიც არიან ჯიმი დონალდსონი „MrBeast“, ჯეისონ სუდეიკისი და ჯოშ გედი. 2025 წლის ივნისში მატერმა მოიგო „Kids Choice Award“ ნომინაციაში „საყვარელი ქალი კონტენტის შემქმნელი“.<ref>{{cite web |title=Nickelodeon Kids' Choice Awards 2025: Winners |url=https://www.nick.com/kids-choice-awards/info-page/z6cmpn/winners-2025 |website=Nickelodeon |publisher=Paramount Global |access-date=August 19, 2026}}</ref> იმავე წლის სექტემბერში მან გამოუშვა კანის მოვლის ბრენდი Sincerely Yours, რომლის დისტრიბუციასაც Sephora ახდენს.ბრენდის პრეზენტაციამ ნიუ-ჯერსის სავაჭრო ცენტრში, American Dream Mall-ში, საზოგადოების უდიდესი ყურადღება მიიპყრო — ხალხის უზარმაზარი ნაკადის გამო ღონისძიება დაგეგმილზე ადრე დაიხურა. 2026 წელს კი [[Netflix]]-ზე გამოვიდა შოუ „Salish & Jordan Matter“, რომელშიც ის მამასთან ერთად მონაწილეობს. ==რესურსები ინტერნეტში== *{{IMDb name|13162770}} ==სქოლიო== mr7p8r726n4s2su3j7068c1j69k3o59 5564118 5564113 2026-10-23T16:06:09Z Salometsivtsivadze55 188904 5564118 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პიროვნება | სიგანე = | სახელი = სეილიშ მატერი | ფოტო = | ფოტოს სიგანე = |წარწერა = | ალტ = | მშობლსახელი =ჯორდან და ლორან მატერი | ენის კოდი = | დაბსახელი = | დაბთარიღი = | დაბადგილი = ნიუ იორკი | მოინათლა = | გაუჩინარების თარიღი = | გაუჩინარების ადგილი = | გაუჩინარების სტატუსი = | გარდთარიღი = | გარდადგილი = | გარდაცვალების მიზეზი = | სხეულის პოვნის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილის კოორდინატები = | ძეგლები = | რეზიდენცია = | სხვა სახელები = | ეროვნება = | მოქალაქეობა = | ეთნიკური წარმომავლობა = | ქვეშევრდომობა = | განათლება = | ალმა-მატერი = | მოღვაწეობა = | საქმიანობა =კონტენტ კრეატორი,მსახიობი | აქტიურობის წლები =2020-დღემდე | დამსაქმებელი = | ორგანიზაცია = | ხელფასი = | ქონება = | ცნობილია როგორც = | ცნობილი ნაშრომები = | სიმაღლე = | წონა = | წოდება = | წლები = | წინამორბედი = | მემკვიდრე = | პარტია = | მოძრაობა = | ოპონენტები = | რელიგია = | წაყენებული ბრალდება = | განაჩენი = | დანაშაულებრივი სტატუსი = | მეუღლეები = | პარტნიორები = | შვილები = | მამა = | დედა = | ნათესავები = | ჯილდოები = | მოსახმობი სიგნალი = | სუფთა მოგება = | სახელი1 = | მოდული1 = | სახელი2 = | მოდული2 = | სახელი3 = | მოდული3 = | სახელი4 = | მოდული4 = | სახელი5 = | მოდული5 = | სახელი6 = | მოდული6 = | სახელი7 = | მოდული7 = | საიტი = | ხელმოწერა = | ხელმოწერის ზომა = | ხელმოწერა ალტ = | შენიშვნები = }}{{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Salometsivtsivadze55|Salometsivtsivadze55]].|23|10|2026}} '''სეილიშ მატერი''' (დ. [[29 ნოემბერი]], [[2009]]) — [[ამერიკელები|ამერიკელი]] სოციალური მედიის პერსონა, მეწარმე, კონტენტის შემქმნელი და [[მსახიობი]]. ის არის [[ფოტოგრაფია|ფოტოგრაფ]] ჯორდან მატერისა და მისი მეუღლის, ლორენ მატერის ქალიშვილი და ჰყავს უფროსი ძმა, ჰადსონ მატერი.<ref>{{Cite web |url=https://www.jordanmatter.com/my-story |title=about |website=Jordan Matter Photography}}</ref> მან აღიარება მამის YouTube არხზე გამოჩენით მოიპოვა, რის შემდეგაც საკუთარი გამომწერების აუდიტორია ჩამოაყალიბა. 2025 წელს ცნობილი გახდა, რომ ის გაახმოვანებდა პერსონაჟს ანიმაციურ ფილმში „Angry Birds ფილმი 3“, და ასევე Sephora-სთან თანამშრომლობით ჩაუშვა კანის მოვლის ბრენდი Sincerely Yours.<ref name="Variety">{{Cite web |last=Lang |first=Brent |date=September 18, 2025 |title=MrBeast, Salish Matter Join 'Angry Birds Movie 3' Cast |url=https://variety.com/2025/film/news/mrbeast-salish-matter-angry-birds-movie-3-cast-1236523461/ |work=[[Variety (magazine)|Variety]]}}</ref><ref name="Fashionista">{{Cite web |last=Pusateri |first=Catie |date=September 5, 2025 |title=Sephora Targets Teen Skin-Care Shoppers With New Brand Sincerely Yours |url=https://fashionista.com/2025/09/sincerely-yours-teen-skin-care-brand-jordan-salish-matter-sephora-launch |website=[[Fashionista (website)|Fashionista]]}}</ref> ==კარიერა== მატერი მამის [[YouTube]] ვიდეოებში 2018 წლიდან გამოჩნდა და მონაწილეობდა სხვადასხვა გამოწვევებსა თუ ბლოგერულ ვიდეოებში. 12, 2025 მოგვიანებით მან საკუთარი სოციალური მედიის გვერდები შექმნა, სადაც ძირითადად ტანვარჯიშის, ცეკვისა და ოჯახური კოლაბორაციების ამსახველ კონტენტს აქვეყნებდა.<ref>{{Cite web |last=Hale |first=James |date=September 11, 2025 |title=Inside Salish Matter's sold-out (and shut down) Sephora launch |url=https://www.tubefilter.com/2025/09/11/salish-matter-american-dream-sincerely-yours-launch/ |website=[[Tubefilter]]}}</ref> 2023 წელს მატერმა მცირე პერსონაჟი გაახმოვანა ანიმაციურ ფილმში „რუბი გილმანი: „Ruby Gillman, Teenage Kraken“. 2025 წელს კი ცნობილი გახდა, რომ მან როლი მიიღო „The Angry Birds Movie“ ვარსკვლავურ შემადგენლობაში, ისეთ ცნობილ ადამიანებთან ერთად, როგორებიც არიან ჯიმი დონალდსონი „MrBeast“, ჯეისონ სუდეიკისი და ჯოშ გედი. 2025 წლის ივნისში მატერმა მოიგო „Kids Choice Award“ ნომინაციაში „საყვარელი ქალი კონტენტის შემქმნელი“.<ref>{{cite web |title=Nickelodeon Kids' Choice Awards 2025: Winners |url=https://www.nick.com/kids-choice-awards/info-page/z6cmpn/winners-2025 |website=Nickelodeon |publisher=Paramount Global |access-date=August 19, 2026}}</ref> იმავე წლის სექტემბერში მან გამოუშვა კანის მოვლის ბრენდი Sincerely Yours, რომლის დისტრიბუციასაც Sephora ახდენს.ბრენდის პრეზენტაციამ ნიუ-ჯერსის სავაჭრო ცენტრში, American Dream Mall-ში, საზოგადოების უდიდესი ყურადღება მიიპყრო — ხალხის უზარმაზარი ნაკადის გამო ღონისძიება დაგეგმილზე ადრე დაიხურა. 2026 წელს კი [[Netflix]]-ზე გამოვიდა შოუ „Salish & Jordan Matter“, რომელშიც ის მამასთან ერთად მონაწილეობს. ==რესურსები ინტერნეტში== *{{IMDb name|13162770}} ==სქოლიო== q5boaefmlh198b93czmw7w6z6bdgauf 5564124 5564118 2026-10-23T16:12:40Z Salometsivtsivadze55 188904 5564124 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პიროვნება | სიგანე = | სახელი = სეილიშ მატერი | ფოტო = | ფოტოს სიგანე = |წარწერა = | ალტ = | მშობლსახელი =ჯორდან და ლორან მატერი | ენის კოდი = | დაბსახელი = | დაბთარიღი = | დაბადგილი = ნიუ იორკი | მოინათლა = | გაუჩინარების თარიღი = | გაუჩინარების ადგილი = | გაუჩინარების სტატუსი = | გარდთარიღი = | გარდადგილი = | გარდაცვალების მიზეზი = | სხეულის პოვნის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილის კოორდინატები = | ძეგლები = | რეზიდენცია = | სხვა სახელები = | ეროვნება = | მოქალაქეობა = | ეთნიკური წარმომავლობა = | ქვეშევრდომობა = | განათლება = | ალმა-მატერი = | მოღვაწეობა = | საქმიანობა =კონტენტ კრეატორი,მსახიობი | აქტიურობის წლები =2020-დღემდე | დამსაქმებელი = | ორგანიზაცია = | ხელფასი = | ქონება = | ცნობილია როგორც = | ცნობილი ნაშრომები = | სიმაღლე = | წონა = | წოდება = | წლები = | წინამორბედი = | მემკვიდრე = | პარტია = | მოძრაობა = | ოპონენტები = | რელიგია = | წაყენებული ბრალდება = | განაჩენი = | დანაშაულებრივი სტატუსი = | მეუღლეები = | პარტნიორები = | შვილები = | მამა = | დედა = | ნათესავები = | ჯილდოები = | მოსახმობი სიგნალი = | სუფთა მოგება = | სახელი1 = | მოდული1 = | სახელი2 = | მოდული2 = | სახელი3 = | მოდული3 = | სახელი4 = | მოდული4 = | სახელი5 = | მოდული5 = | სახელი6 = | მოდული6 = | სახელი7 = | მოდული7 = | საიტი = | ხელმოწერა = | ხელმოწერის ზომა = | ხელმოწერა ალტ = | შენიშვნები = }}{{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Salometsivtsivadze55|Salometsivtsivadze55]].|23|10|2026}} '''სეილიშ მატერი''' (დ. [[29 ნოემბერი]], [[2009]]) — [[ამერიკელები|ამერიკელი]] სოციალური მედიის პერსონა, მეწარმე, კონტენტის შემქმნელი და [[მსახიობი]]. ის არის [[ფოტოგრაფია|ფოტოგრაფ]] ჯორდან მატერისა და მისი მეუღლის, ლორენ მატერის ქალიშვილი და ჰყავს უფროსი ძმა, ჰადსონ მატერი.<ref>{{Cite web |url=https://www.jordanmatter.com/my-story |title=about |website=Jordan Matter Photography}}</ref> მან აღიარება მამის YouTube არხზე გამოჩენით მოიპოვა, რის შემდეგაც საკუთარი გამომწერების აუდიტორია ჩამოაყალიბა. 2025 წელს ცნობილი გახდა, რომ ის გაახმოვანებდა პერსონაჟს ანიმაციურ ფილმში „Angry Birds ფილმი 3“, და ასევე Sephora-სთან თანამშრომლობით ჩაუშვა კანის მოვლის ბრენდი Sincerely Yours.<ref name="Variety">{{Cite web |last=Lang |first=Brent |date=September 18, 2025 |title=MrBeast, Salish Matter Join 'Angry Birds Movie 3' Cast |url=https://variety.com/2025/film/news/mrbeast-salish-matter-angry-birds-movie-3-cast-1236523461/ |work=[[Variety (magazine)|Variety]]}}</ref><ref name="Fashionista">{{Cite web |last=Pusateri |first=Catie |date=September 5, 2025 |title=Sephora Targets Teen Skin-Care Shoppers With New Brand Sincerely Yours |url=https://fashionista.com/2025/09/sincerely-yours-teen-skin-care-brand-jordan-salish-matter-sephora-launch |website=[[Fashionista (website)|Fashionista]]}}</ref> ==კარიერა== მატერი მამის [[YouTube]] ვიდეოებში 2018 წლიდან გამოჩნდა და მონაწილეობდა სხვადასხვა გამოწვევებსა თუ ბლოგერულ ვიდეოებში. 12, 2025 მოგვიანებით მან საკუთარი სოციალური მედიის გვერდები შექმნა, სადაც ძირითადად ტანვარჯიშის, ცეკვისა და ოჯახური კოლაბორაციების ამსახველ კონტენტს აქვეყნებდა.<ref>{{Cite web |last=Hale |first=James |date=September 11, 2025 |title=Inside Salish Matter's sold-out (and shut down) Sephora launch |url=https://www.tubefilter.com/2025/09/11/salish-matter-american-dream-sincerely-yours-launch/ |website=[[Tubefilter]]}}</ref> 2023 წელს მატერმა მცირე პერსონაჟი გაახმოვანა ანიმაციურ ფილმში „რუბი გილმანი: „Ruby Gillman, Teenage Kraken“. 2025 წელს კი ცნობილი გახდა, რომ მან როლი მიიღო „The Angry Birds Movie“ ვარსკვლავურ შემადგენლობაში, ისეთ ცნობილ ადამიანებთან ერთად, როგორებიც არიან ჯიმი დონალდსონი „MrBeast“, ჯეისონ სუდეიკისი და ჯოშ გედი. 2025 წლის ივნისში მატერმა მოიგო „Kids Choice Award“ ნომინაციაში „საყვარელი ქალი კონტენტის შემქმნელი“.<ref>{{cite web |title=Nickelodeon Kids' Choice Awards 2025: Winners |url=https://www.nick.com/kids-choice-awards/info-page/z6cmpn/winners-2025 |website=Nickelodeon |publisher=Paramount Global |access-date=August 19, 2026}}</ref> იმავე წლის სექტემბერში მან გამოუშვა კანის მოვლის ბრენდი Sincerely Yours, რომლის დისტრიბუციასაც Sephora ახდენს.ბრენდის პრეზენტაციამ ნიუ-ჯერსის სავაჭრო ცენტრში, American Dream Mall-ში, საზოგადოების უდიდესი ყურადღება მიიპყრო — ხალხის უზარმაზარი ნაკადის გამო ღონისძიება დაგეგმილზე ადრე დაიხურა. 2026 წელს კი [[Netflix]]-ზე გამოვიდა შოუ „Salish & Jordan Matter“, რომელშიც ის მამასთან ერთად მონაწილეობს. ==რესურსები ინტერნეტში== *{{IMDb name|13162770}} ==სქოლიო== <references /> [[კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები]] [[კატეგორია:დაბადებული 29 ნოემბერი]] [[კატეგორია:დაბადებული 2009]] [[კატეგორია:XXI საუკუნის ამერიკელი ქალი მსახიობები]] [[კატეგორია:ამერიკელი ბიზნესმენები]] b7ofbrf9xu61tk0glb539459ht3vt3f 5564126 5564124 2026-10-23T16:15:37Z Salometsivtsivadze55 188904 5564126 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პიროვნება | სიგანე = | სახელი = სეილიშ მატერი | ფოტო = | ფოტოს სიგანე = |წარწერა = | ალტ = | მშობლსახელი =ჯორდან და ლორან მატერი | ენის კოდი = | დაბსახელი = | დაბთარიღი = | დაბადგილი = ნიუ იორკი | მოინათლა = | გაუჩინარების თარიღი = | გაუჩინარების ადგილი = | გაუჩინარების სტატუსი = | გარდთარიღი = | გარდადგილი = | გარდაცვალების მიზეზი = | სხეულის პოვნის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილის კოორდინატები = | ძეგლები = | რეზიდენცია = | სხვა სახელები = | ეროვნება = | მოქალაქეობა = | ეთნიკური წარმომავლობა = | ქვეშევრდომობა = | განათლება = | ალმა-მატერი = | მოღვაწეობა = | საქმიანობა =კონტენტ კრეატორი,მსახიობი | აქტიურობის წლები =2020-დღემდე | დამსაქმებელი = | ორგანიზაცია = | ხელფასი = | ქონება = | ცნობილია როგორც = | ცნობილი ნაშრომები = | სიმაღლე = | წონა = | წოდება = | წლები = | წინამორბედი = | მემკვიდრე = | პარტია = | მოძრაობა = | ოპონენტები = | რელიგია = | წაყენებული ბრალდება = | განაჩენი = | დანაშაულებრივი სტატუსი = | მეუღლეები = | პარტნიორები = | შვილები = | მამა = | დედა = | ნათესავები = | ჯილდოები = | მოსახმობი სიგნალი = | სუფთა მოგება = | სახელი1 = | მოდული1 = | სახელი2 = | მოდული2 = | სახელი3 = | მოდული3 = | სახელი4 = | მოდული4 = | სახელი5 = | მოდული5 = | სახელი6 = | მოდული6 = | სახელი7 = | მოდული7 = | საიტი = | ხელმოწერა = | ხელმოწერის ზომა = | ხელმოწერა ალტ = | შენიშვნები = }} '''სეილიშ მატერი''' (დ. [[29 ნოემბერი]], [[2009]]) — [[ამერიკელები|ამერიკელი]] სოციალური მედიის პერსონა, მეწარმე, კონტენტის შემქმნელი და [[მსახიობი]]. ის არის [[ფოტოგრაფია|ფოტოგრაფ]] ჯორდან მატერისა და მისი მეუღლის, ლორენ მატერის ქალიშვილი და ჰყავს უფროსი ძმა, ჰადსონ მატერი.<ref>{{Cite web |url=https://www.jordanmatter.com/my-story |title=about |website=Jordan Matter Photography}}</ref> მან აღიარება მამის YouTube არხზე გამოჩენით მოიპოვა, რის შემდეგაც საკუთარი გამომწერების აუდიტორია ჩამოაყალიბა. 2025 წელს ცნობილი გახდა, რომ ის გაახმოვანებდა პერსონაჟს ანიმაციურ ფილმში „Angry Birds ფილმი 3“, და ასევე Sephora-სთან თანამშრომლობით ჩაუშვა კანის მოვლის ბრენდი Sincerely Yours.<ref name="Variety">{{Cite web |last=Lang |first=Brent |date=September 18, 2025 |title=MrBeast, Salish Matter Join 'Angry Birds Movie 3' Cast |url=https://variety.com/2025/film/news/mrbeast-salish-matter-angry-birds-movie-3-cast-1236523461/ |work=[[Variety (magazine)|Variety]]}}</ref><ref name="Fashionista">{{Cite web |last=Pusateri |first=Catie |date=September 5, 2025 |title=Sephora Targets Teen Skin-Care Shoppers With New Brand Sincerely Yours |url=https://fashionista.com/2025/09/sincerely-yours-teen-skin-care-brand-jordan-salish-matter-sephora-launch |website=[[Fashionista (website)|Fashionista]]}}</ref> ==კარიერა== მატერი მამის [[YouTube]] ვიდეოებში 2018 წლიდან გამოჩნდა და მონაწილეობდა სხვადასხვა გამოწვევებსა თუ ბლოგერულ ვიდეოებში. 12, 2025 მოგვიანებით მან საკუთარი სოციალური მედიის გვერდები შექმნა, სადაც ძირითადად ტანვარჯიშის, ცეკვისა და ოჯახური კოლაბორაციების ამსახველ კონტენტს აქვეყნებდა.<ref>{{Cite web |last=Hale |first=James |date=September 11, 2025 |title=Inside Salish Matter's sold-out (and shut down) Sephora launch |url=https://www.tubefilter.com/2025/09/11/salish-matter-american-dream-sincerely-yours-launch/ |website=[[Tubefilter]]}}</ref> 2023 წელს მატერმა მცირე პერსონაჟი გაახმოვანა ანიმაციურ ფილმში „რუბი გილმანი: „Ruby Gillman, Teenage Kraken“. 2025 წელს კი ცნობილი გახდა, რომ მან როლი მიიღო „The Angry Birds Movie“ ვარსკვლავურ შემადგენლობაში, ისეთ ცნობილ ადამიანებთან ერთად, როგორებიც არიან ჯიმი დონალდსონი „MrBeast“, ჯეისონ სუდეიკისი და ჯოშ გედი. 2025 წლის ივნისში მატერმა მოიგო „Kids Choice Award“ ნომინაციაში „საყვარელი ქალი კონტენტის შემქმნელი“.<ref>{{cite web |title=Nickelodeon Kids' Choice Awards 2025: Winners |url=https://www.nick.com/kids-choice-awards/info-page/z6cmpn/winners-2025 |website=Nickelodeon |publisher=Paramount Global |access-date=August 19, 2026}}</ref> იმავე წლის სექტემბერში მან გამოუშვა კანის მოვლის ბრენდი Sincerely Yours, რომლის დისტრიბუციასაც Sephora ახდენს.ბრენდის პრეზენტაციამ ნიუ-ჯერსის სავაჭრო ცენტრში, American Dream Mall-ში, საზოგადოების უდიდესი ყურადღება მიიპყრო — ხალხის უზარმაზარი ნაკადის გამო ღონისძიება დაგეგმილზე ადრე დაიხურა. 2026 წელს კი [[Netflix]]-ზე გამოვიდა შოუ „Salish & Jordan Matter“, რომელშიც ის მამასთან ერთად მონაწილეობს. ==რესურსები ინტერნეტში== *{{IMDb name|13162770}} ==სქოლიო== <references /> {{DEFAULTSORT:მათერი,სეილიში}} [[კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები]] [[კატეგორია:დაბადებული 29 ნოემბერი]] [[კატეგორია:დაბადებული 2009]] [[კატეგორია:XXI საუკუნის ამერიკელი ქალი მსახიობები]] [[კატეგორია:ამერიკელი ბიზნესმენები]] d97i2kme2nexqbwawtqbjj6wczlg0dk 5564145 5564126 2026-10-23T16:45:00Z ~2026-56720-52 188928 /* */ 5564145 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პიროვნება | სიგანე = | სახელი = სეილიშ მატერი | ფოტო = | ფოტოს სიგანე = |წარწერა = | ალტ = | მშობლსახელი =ჯორდან და ლორან მატერი | ენის კოდი = | დაბსახელი = | დაბთარიღი = | დაბადგილი = ნიუ იორკი | მოინათლა = | გაუჩინარების თარიღი = | გაუჩინარების ადგილი = | გაუჩინარების სტატუსი = | გარდთარიღი = | გარდადგილი = | გარდაცვალების მიზეზი = | სხეულის პოვნის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილის კოორდინატები = | ძეგლები = | რეზიდენცია = | სხვა სახელები = | ეროვნება = | მოქალაქეობა = | ეთნიკური წარმომავლობა = | ქვეშევრდომობა = | განათლება = | ალმა-მატერი = | მოღვაწეობა = | საქმიანობა =კონტენტ კრეატორი,მსახიობი | აქტიურობის წლები =2020-დღემდე | დამსაქმებელი = | ორგანიზაცია = | ხელფასი = | ქონება = | ცნობილია როგორც = | ცნობილი ნაშრომები = | სიმაღლე = | წონა = | წოდება = | წლები = | წინამორბედი = | მემკვიდრე = | პარტია = | მოძრაობა = | ოპონენტები = | რელიგია = | წაყენებული ბრალდება = | განაჩენი = | დანაშაულებრივი სტატუსი = | მეუღლეები = | პარტნიორები = | შვილები = | მამა = | დედა = | ნათესავები = | ჯილდოები = | მოსახმობი სიგნალი = | სუფთა მოგება = | სახელი1 = | მოდული1 = | სახელი2 = | მოდული2 = | სახელი3 = | მოდული3 = | სახელი4 = | მოდული4 = | სახელი5 = | მოდული5 = | სახელი6 = | მოდული6 = | სახელი7 = | მოდული7 = | საიტი = | ხელმოწერა = | ხელმოწერის ზომა = | ხელმოწერა ალტ = | შენიშვნები = }} '''სეილიშ მატერი''' (დ. [[29 ნოემბერი]], [[2009]]) — [[ამერიკელები|ამერიკელი]] სოციალური მედიის პერსონა, მეწარმე, კონტენტის შემქმნელი და [[მსახიობი]]. ის არის [[ფოტოგრაფია|ფოტოგრაფ]] ჯორდან მატერისა და მისი მეუღლის, ლორენ მატერის ქალიშვილი და ჰყავს უფროსი ძმა, ჰადსონ მატერი.<ref>{{Cite web |url=https://www.jordanmatter.com/my-story |title=about |website=Jordan Matter Photography}}</ref> მან აღიარება მამის YouTube არხზე გამოჩენით მოიპოვა, რის შემდეგაც საკუთარი გამომწერების აუდიტორია ჩამოაყალიბა. 2025 წელს ცნობილი გახდა იმით, რომ ის გაახმოვანებდა პერსონაჟს ანიმაციურ ფილმში „Angry Birds ფილმი 3“, და ასევე Sephora-სთან თანამშრომლობით ჩაუშვა კანის მოვლის ბრენდი Sincerely Yours.<ref name="Variety">{{Cite web |last=Lang |first=Brent |date=September 18, 2025 |title=MrBeast, Salish Matter Join 'Angry Birds Movie 3' Cast |url=https://variety.com/2025/film/news/mrbeast-salish-matter-angry-birds-movie-3-cast-1236523461/ |work=[[Variety (magazine)|Variety]]}}</ref><ref name="Fashionista">{{Cite web |last=Pusateri |first=Catie |date=September 5, 2025 |title=Sephora Targets Teen Skin-Care Shoppers With New Brand Sincerely Yours |url=https://fashionista.com/2025/09/sincerely-yours-teen-skin-care-brand-jordan-salish-matter-sephora-launch |website=[[Fashionista (website)|Fashionista]]}}</ref> ==კარიერა== მატერი მამის [[YouTube]] ვიდეოებში 2018 წლიდან გამოჩნდა და მონაწილეობდა სხვადასხვა გამოწვევებსა თუ ბლოგერულ ვიდეოებში. 12, 2025 მოგვიანებით მან საკუთარი სოციალური მედიის გვერდები შექმნა, სადაც ძირითადად ტანვარჯიშის, ცეკვისა და ოჯახური კოლაბორაციების ამსახველ კონტენტს აქვეყნებდა.<ref>{{Cite web |last=Hale |first=James |date=September 11, 2025 |title=Inside Salish Matter's sold-out (and shut down) Sephora launch |url=https://www.tubefilter.com/2025/09/11/salish-matter-american-dream-sincerely-yours-launch/ |website=[[Tubefilter]]}}</ref> 2023 წელს მატერმა მცირე პერსონაჟი გაახმოვანა ანიმაციურ ფილმში „რუბი გილმანი: „Ruby Gillman, Teenage Kraken“. 2025 წელს კი ცნობილი გახდა იმით, რომ მან როლი მიიღო „The Angry Birds Movie“ ვარსკვლავურ შემადგენლობაში, ისეთ ცნობილ ადამიანებთან ერთად, როგორებიც არიან ჯიმი დონალდსონი „MrBeast“, ჯეისონ სუდეიკისი და ჯოშ გედი. 2025 წლის ივნისში მატერმა მოიგო „Kids Choice Award“ ნომინაციაში „საყვარელი ქალი კონტენტის შემქმნელი“.<ref>{{cite web |title=Nickelodeon Kids' Choice Awards 2025: Winners |url=https://www.nick.com/kids-choice-awards/info-page/z6cmpn/winners-2025 |website=Nickelodeon |publisher=Paramount Global |access-date=August 19, 2026}}</ref> იმავე წლის სექტემბერში მან გამოუშვა კანის მოვლის ბრენდი Sincerely Yours, რომლის დისტრიბუციასაც Sephora ახდენს.ბრენდის პრეზენტაციამ ნიუ-ჯერსის სავაჭრო ცენტრში, American Dream Mall-ში, საზოგადოების უდიდესი ყურადღება მიიპყრო — ხალხის უზარმაზარი ნაკადის გამო ღონისძიება დაგეგმილზე ადრე დაიხურა. 2026 წელს კი [[Netflix]]-ზე გამოვიდა შოუ „Salish & Jordan Matter“, რომელშიც ის მამასთან ერთად მონაწილეობს. ==რესურსები ინტერნეტში== *{{IMDb name|13162770}} ==სქოლიო== <references /> {{DEFAULTSORT:მათერი,სეილიში}} [[კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები]] [[კატეგორია:დაბადებული 29 ნოემბერი]] [[კატეგორია:დაბადებული 2009]] [[კატეგორია:XXI საუკუნის ამერიკელი ქალი მსახიობები]] [[კატეგორია:ამერიკელი ბიზნესმენები]] riycopu88gjnvqci50l7m7qsv32e7pl 5564149 5564145 2026-10-23T16:46:09Z ~2026-56720-52 188928 /* */ 5564149 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პიროვნება | სიგანე = | სახელი = სეილიშ მატერი | ფოტო = | ფოტოს სიგანე = |წარწერა = | ალტ = | მშობლსახელი =ჯორდან და ლორან მატერი | ენის კოდი = | დაბსახელი = | დაბთარიღი = | დაბადგილი = ნიუ იორკი | მოინათლა = | გაუჩინარების თარიღი = | გაუჩინარების ადგილი = | გაუჩინარების სტატუსი = | გარდთარიღი = | გარდადგილი = | გარდაცვალების მიზეზი = | სხეულის პოვნის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილის კოორდინატები = | ძეგლები = | რეზიდენცია = | სხვა სახელები = | ეროვნება = | მოქალაქეობა = | ეთნიკური წარმომავლობა = | ქვეშევრდომობა = | განათლება = | ალმა-მატერი = | მოღვაწეობა = | საქმიანობა =კონტენტ კრეატორი,მსახიობი | აქტიურობის წლები =2020-დღემდე | დამსაქმებელი = | ორგანიზაცია = | ხელფასი = | ქონება = | ცნობილია როგორც = | ცნობილი ნაშრომები = | სიმაღლე = | წონა = | წოდება = | წლები = | წინამორბედი = | მემკვიდრე = | პარტია = | მოძრაობა = | ოპონენტები = | რელიგია = | წაყენებული ბრალდება = | განაჩენი = | დანაშაულებრივი სტატუსი = | მეუღლეები = | პარტნიორები = | შვილები = | მამა = | დედა = | ნათესავები = | ჯილდოები = | მოსახმობი სიგნალი = | სუფთა მოგება = | სახელი1 = | მოდული1 = | სახელი2 = | მოდული2 = | სახელი3 = | მოდული3 = | სახელი4 = | მოდული4 = | სახელი5 = | მოდული5 = | სახელი6 = | მოდული6 = | სახელი7 = | მოდული7 = | საიტი = | ხელმოწერა = | ხელმოწერის ზომა = | ხელმოწერა ალტ = | შენიშვნები = }} '''სეილიშ მატერი''' (დ. [[29 ნოემბერი]], [[2009]]) — [[ამერიკელები|ამერიკელი]] სოციალური მედიის პერსონა, მეწარმე, კონტენტის შემქმნელი და [[მსახიობი]]. ის არის [[ფოტოგრაფია|ფოტოგრაფ]] ჯორდან მატერისა და მისი მეუღლის, ლორენ მატერის ქალიშვილი და ჰყავს უფროსი ძმა, ჰადსონ მატერი.<ref>{{Cite web |url=https://www.jordanmatter.com/my-story |title=about |website=Jordan Matter Photography}}</ref> მან აღიარება მამის YouTube არხზე გამოჩენით მოიპოვა, რის შემდეგაც საკუთარი გამომწერების აუდიტორია ჩამოაყალიბა. 2025 წელს ცნობილი გახდა იმით, რომ ის ახმოვანებდა პერსონაჟს ანიმაციურ ფილმში „Angry Birds ფილმი 3“, და ასევე Sephora-სთან თანამშრომლობით ჩაუშვა კანის მოვლის ბრენდი Sincerely Yours.<ref name="Variety">{{Cite web |last=Lang |first=Brent |date=September 18, 2025 |title=MrBeast, Salish Matter Join 'Angry Birds Movie 3' Cast |url=https://variety.com/2025/film/news/mrbeast-salish-matter-angry-birds-movie-3-cast-1236523461/ |work=[[Variety (magazine)|Variety]]}}</ref><ref name="Fashionista">{{Cite web |last=Pusateri |first=Catie |date=September 5, 2025 |title=Sephora Targets Teen Skin-Care Shoppers With New Brand Sincerely Yours |url=https://fashionista.com/2025/09/sincerely-yours-teen-skin-care-brand-jordan-salish-matter-sephora-launch |website=[[Fashionista (website)|Fashionista]]}}</ref> ==კარიერა== მატერი მამის [[YouTube]] ვიდეოებში 2018 წლიდან გამოჩნდა და მონაწილეობდა სხვადასხვა გამოწვევებსა თუ ბლოგერულ ვიდეოებში. 12, 2025 მოგვიანებით მან საკუთარი სოციალური მედიის გვერდები შექმნა, სადაც ძირითადად ტანვარჯიშის, ცეკვისა და ოჯახური კოლაბორაციების ამსახველ კონტენტს აქვეყნებდა.<ref>{{Cite web |last=Hale |first=James |date=September 11, 2025 |title=Inside Salish Matter's sold-out (and shut down) Sephora launch |url=https://www.tubefilter.com/2025/09/11/salish-matter-american-dream-sincerely-yours-launch/ |website=[[Tubefilter]]}}</ref> 2023 წელს მატერმა მცირე პერსონაჟი გაახმოვანა ანიმაციურ ფილმში „რუბი გილმანი: „Ruby Gillman, Teenage Kraken“. 2025 წელს კი ცნობილი გახდა იმით, რომ მან როლი მიიღო „The Angry Birds Movie“ ვარსკვლავურ შემადგენლობაში, ისეთ ცნობილ ადამიანებთან ერთად, როგორებიც არიან ჯიმი დონალდსონი „MrBeast“, ჯეისონ სუდეიკისი და ჯოშ გედი. 2025 წლის ივნისში მატერმა მოიგო „Kids Choice Award“ ნომინაციაში „საყვარელი ქალი კონტენტის შემქმნელი“.<ref>{{cite web |title=Nickelodeon Kids' Choice Awards 2025: Winners |url=https://www.nick.com/kids-choice-awards/info-page/z6cmpn/winners-2025 |website=Nickelodeon |publisher=Paramount Global |access-date=August 19, 2026}}</ref> იმავე წლის სექტემბერში მან გამოუშვა კანის მოვლის ბრენდი Sincerely Yours, რომლის დისტრიბუციასაც Sephora ახდენს.ბრენდის პრეზენტაციამ ნიუ-ჯერსის სავაჭრო ცენტრში, American Dream Mall-ში, საზოგადოების უდიდესი ყურადღება მიიპყრო — ხალხის უზარმაზარი ნაკადის გამო ღონისძიება დაგეგმილზე ადრე დაიხურა. 2026 წელს კი [[Netflix]]-ზე გამოვიდა შოუ „Salish & Jordan Matter“, რომელშიც ის მამასთან ერთად მონაწილეობს. ==რესურსები ინტერნეტში== *{{IMDb name|13162770}} ==სქოლიო== <references /> {{DEFAULTSORT:მათერი,სეილიში}} [[კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები]] [[კატეგორია:დაბადებული 29 ნოემბერი]] [[კატეგორია:დაბადებული 2009]] [[კატეგორია:XXI საუკუნის ამერიკელი ქალი მსახიობები]] [[კატეგორია:ამერიკელი ბიზნესმენები]] cv8vkho92qvggcoqwqgy970pqug3sp3 5564355 5564149 2026-10-23T22:44:56Z ToprakBot 172403 სხვადასხვა სქოლიო შესწორებები 5564355 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პიროვნება | სიგანე = | სახელი = სეილიშ მატერი | ფოტო = | ფოტოს სიგანე = |წარწერა = | ალტ = | მშობლსახელი =ჯორდან და ლორან მატერი | ენის კოდი = | დაბსახელი = | დაბთარიღი = | დაბადგილი = ნიუ იორკი | მოინათლა = | გაუჩინარების თარიღი = | გაუჩინარების ადგილი = | გაუჩინარების სტატუსი = | გარდთარიღი = | გარდადგილი = | გარდაცვალების მიზეზი = | სხეულის პოვნის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილის კოორდინატები = | ძეგლები = | რეზიდენცია = | სხვა სახელები = | ეროვნება = | მოქალაქეობა = | ეთნიკური წარმომავლობა = | ქვეშევრდომობა = | განათლება = | ალმა-მატერი = | მოღვაწეობა = | საქმიანობა =კონტენტ კრეატორი,მსახიობი | აქტიურობის წლები =2020-დღემდე | დამსაქმებელი = | ორგანიზაცია = | ხელფასი = | ქონება = | ცნობილია როგორც = | ცნობილი ნაშრომები = | სიმაღლე = | წონა = | წოდება = | წლები = | წინამორბედი = | მემკვიდრე = | პარტია = | მოძრაობა = | ოპონენტები = | რელიგია = | წაყენებული ბრალდება = | განაჩენი = | დანაშაულებრივი სტატუსი = | მეუღლეები = | პარტნიორები = | შვილები = | მამა = | დედა = | ნათესავები = | ჯილდოები = | მოსახმობი სიგნალი = | სუფთა მოგება = | სახელი1 = | მოდული1 = | სახელი2 = | მოდული2 = | სახელი3 = | მოდული3 = | სახელი4 = | მოდული4 = | სახელი5 = | მოდული5 = | სახელი6 = | მოდული6 = | სახელი7 = | მოდული7 = | საიტი = | ხელმოწერა = | ხელმოწერის ზომა = | ხელმოწერა ალტ = | შენიშვნები = }} '''სეილიშ მატერი''' (დ. [[29 ნოემბერი]], [[2009]]) — [[ამერიკელები|ამერიკელი]] სოციალური მედიის პერსონა, მეწარმე, კონტენტის შემქმნელი და [[მსახიობი]]. ის არის [[ფოტოგრაფია|ფოტოგრაფ]] ჯორდან მატერისა და მისი მეუღლის, ლორენ მატერის ქალიშვილი და ჰყავს უფროსი ძმა, ჰადსონ მატერი.<ref>{{Cite web |url=https://www.jordanmatter.com/my-story |title=about |website=Jordan Matter Photography}}</ref> მან აღიარება მამის YouTube არხზე გამოჩენით მოიპოვა, რის შემდეგაც საკუთარი გამომწერების აუდიტორია ჩამოაყალიბა. 2025 წელს ცნობილი გახდა იმით, რომ ის ახმოვანებდა პერსონაჟს ანიმაციურ ფილმში „Angry Birds ფილმი 3“, და ასევე Sephora-სთან თანამშრომლობით ჩაუშვა კანის მოვლის ბრენდი Sincerely Yours.<ref name="Variety">{{Cite web |last=Lang |first=Brent |date=September 18, 2025 |title=MrBeast, Salish Matter Join 'Angry Birds Movie 3' Cast |url=https://variety.com/2025/film/news/mrbeast-salish-matter-angry-birds-movie-3-cast-1236523461/ |work=[[Variety (magazine)|Variety]]}}</ref><ref name="Fashionista">{{Cite web |last=Pusateri |first=Catie |date=September 5, 2025 |title=Sephora Targets Teen Skin-Care Shoppers With New Brand Sincerely Yours |url=https://fashionista.com/2025/09/sincerely-yours-teen-skin-care-brand-jordan-salish-matter-sephora-launch |website=[[Fashionista (website)|Fashionista]]}}</ref> ==კარიერა== მატერი მამის [[YouTube]] ვიდეოებში 2018 წლიდან გამოჩნდა და მონაწილეობდა სხვადასხვა გამოწვევებსა თუ ბლოგერულ ვიდეოებში. 12, 2025 მოგვიანებით მან საკუთარი სოციალური მედიის გვერდები შექმნა, სადაც ძირითადად ტანვარჯიშის, ცეკვისა და ოჯახური კოლაბორაციების ამსახველ კონტენტს აქვეყნებდა.<ref>{{Cite web |last=Hale |first=James |date=September 11, 2025 |title=Inside Salish Matter's sold-out (and shut down) Sephora launch |url=https://www.tubefilter.com/2025/09/11/salish-matter-american-dream-sincerely-yours-launch/ |website=[[Tubefilter]]}}</ref> 2023 წელს მატერმა მცირე პერსონაჟი გაახმოვანა ანიმაციურ ფილმში „რუბი გილმანი: „Ruby Gillman, Teenage Kraken“. 2025 წელს კი ცნობილი გახდა იმით, რომ მან როლი მიიღო „The Angry Birds Movie“ ვარსკვლავურ შემადგენლობაში, ისეთ ცნობილ ადამიანებთან ერთად, როგორებიც არიან ჯიმი დონალდსონი „MrBeast“, ჯეისონ სუდეიკისი და ჯოშ გედი. 2025 წლის ივნისში მატერმა მოიგო „Kids Choice Award“ ნომინაციაში „საყვარელი ქალი კონტენტის შემქმნელი“.<ref>{{cite web |title=Nickelodeon Kids' Choice Awards 2025: Winners |url=https://www.nick.com/kids-choice-awards/info-page/z6cmpn/winners-2025 |website=Nickelodeon |publisher=Paramount Global |access-date=August 19, 2026}}</ref> იმავე წლის სექტემბერში მან გამოუშვა კანის მოვლის ბრენდი Sincerely Yours, რომლის დისტრიბუციასაც Sephora ახდენს.ბრენდის პრეზენტაციამ ნიუ-ჯერსის სავაჭრო ცენტრში, American Dream Mall-ში, საზოგადოების უდიდესი ყურადღება მიიპყრო — ხალხის უზარმაზარი ნაკადის გამო ღონისძიება დაგეგმილზე ადრე დაიხურა. 2026 წელს კი [[Netflix]]-ზე გამოვიდა შოუ „Salish & Jordan Matter“, რომელშიც ის მამასთან ერთად მონაწილეობს. ==რესურსები ინტერნეტში== *{{IMDb name|13162770}} ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{DEFAULTSORT:მათერი, სეილიში}} [[კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები]] [[კატეგორია:დაბადებული 29 ნოემბერი]] [[კატეგორია:დაბადებული 2009]] [[კატეგორია:XXI საუკუნის ამერიკელი ქალი მსახიობები]] [[კატეგორია:ამერიკელი ბიზნესმენები]] c60zwwrhm2k5rj2r377xmif8iea87o0 0 921633 5564114 2026-10-23T15:58:12Z Surprizi 14671 ახალი გვერდი: {{ინფოდაფა ნისლეული | სახელი = NGC 40 | სურათი = Noao-m97.tif | ტიტრი=ბუს ნისლეული — მესიე 97 | ორიგინალური სახელი ={{lang-en|NGC 40}} | ტიპი = პლანეტური ნისლეული | ტიპი2 = | ქვეტიპი = | კლასი = | ეპოქა = [[J2000.0]] | თანავა... 5564114 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ნისლეული | სახელი = NGC 40 | სურათი = Noao-m97.tif | ტიტრი=ბუს ნისლეული — მესიე 97 | ორიგინალური სახელი ={{lang-en|NGC 40}} | ტიპი = პლანეტური ნისლეული | ტიპი2 = | ქვეტიპი = | კლასი = | ეპოქა = [[J2000.0]] | თანავარსკვლავედი = [[დიდი დათვის თანავარსკვლავედი]] | პირდაპირი აღვლენა = {{RA|11|14|47.734}}<ref name="Kerber2003"/> | დახრილობა = {{dec|+55|01|08.50}}<ref name="Kerber2003"/> | მანძილი = {{ly|2,030|621}}<ref name="Stanghellini2008"/> | ხილული ვარსკვლავიერი სიდიდე = 9.9<ref>{{cite web |url=https://messier.seds.org/m/m097.html |title=Messier 97 |access-date=30 April 2022 |website=SEDS Messier Catalog |archive-url=https://web.archive.org/web/20220416122211/http://www.messier.seds.org/m/m097.html |archive-date=16 აპრილი 2022}}</ref> | ზომა = 3′.4 × 3′.3 | აბსოლუტური ვარსკვლავიერი სიდიდე = | რადიუსი = {{ly|0.91|0.28}}<ref name="CuestaPhillips2000"/> | აღმომჩენი = [[პიერ მეშენი]] | აღმოჩენის წელი = [[1781]] | სხვა აღნიშვნები = M97, NGC 3587, PN G148.4+57.0 | ლოკაცია = <div style="position: relative">[[ფაილი:Ursa_Major_IAU.svg|280პქ]]<div style="position: absolute; left: 124px; top: 82px">[[ფაილი:Cercle_rouge_100%25.svg|20px]]</div></div> }} '''NGC 40''' ({{lang-en|Owl Nebula}}; ასევე ცნობილი, როგორც '''მესიე 97''' ან '''M97''' და '''NGC 3587''') — [[პლანეტური ნისლეული]] [[დიდი დათვის თანავარსკვლავედი|დიდი დათვის თანავარსკვლავედში]]. იგი დედამიწიდან დაახლოებით 2 030 სინათლის წლის მანძილზე მდებარეობს.<ref name="Stanghellini2008"/> ==ისტორია== ==იხილეთ აგრეთვე== * [[მესიეს ობიექტების სია]] ==რესურსები ინტერნეტში== * [http://messier.seds.org/m/m097.html The Owl Nebula @ SEDS Messier pages] * [http://www.caha.es/the-owl-nebula.html The Owl Nebula at Calar Alto Observatory] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110524095529/http://www.caha.es/the-owl-nebula.html |date=2011-05-24 }} * [http://www.nightskyinfo.com/archive/owl_nebula NightSkyInfo.com – M97, the Owl Nebula] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090520020406/http://www.nightskyinfo.com/archive/owl_nebula/ |date=2009-05-20 }} * {{cite web|last=Norton|first=Andy|title=M97 – Owl Nebula|url=http://www.deepskyvideos.com/videos/messier/M97_owl_nebula.html|work=Deep Space Videos|publisher=Brady Haran|author2=Crowther, Paul |author3=Hardy, Liam }} * [http://www.constellation-guide.com/owl-nebula-messier-97/ The Owl Nebula (M97) at Constellation Guide] * {{WikiSky|Messier M97}} * [http://simbad.u-strasbg.fr/simbad/sim-basic?Ident=M+97 Messier 97] SIMBAD. Centre de données astronomiques de Strasbourg. ==სქოლიო== {{Reflist|refs= <ref name="Jones1991">{{Citation | last1 = Jones | first1 = Kenneth Glyn | title = Messierś Nebulae and Star Clusters | publisher = [[Cambridge University Press]] | edition = 2nd | pages = 277–279 | date = 1991 | isbn = 978-0521370790 | url = https://books.google.com/books?id=SLEzPBn1i2gC&pg=PA277 | postscript= . }}</ref> <ref name="Clark1990">{{Citation | last1 = Clark | first1 = Roger Nelson | title = Visual Astronomy of the Deep Sky | publisher = [[CUP Archive]] | date = 1990 | isbn = 978-0521361552 | url = https://books.google.com/books?id=gCI9AAAAIAAJ&pg=PA133 | postscript= . }}</ref> <ref name="Kerber2003">{{Citation | last1 = Kerber | first1 = F. | last2 = Mignani | first2 = R. P. | last3 = Guglielmetti | first3 = F. | last4 = Wicenec | first14 = A. | display-authors = 1 | title = Galactic Planetary Nebulae and their central stars. I. An accurate and homogeneous set of coordinates | journal = Astronomy and Astrophysics | volume = 408 | issue = 3 | pages = 1029–1035 |date=September 2003 | doi = 10.1051/0004-6361:20031046 | bibcode = 2003A&A...408.1029K | postscript= . | doi-access= free }}</ref> <ref name="Stanghellini2008">{{Citation | last1 = Stanghellini | first1 = Letizia | last2 = Shaw | first2 = Richard A. | last3 = Villaver | first3 = Eva | display-authors = 1 | title = The Magellanic Cloud Calibration of the Galactic Planetary Nebula Distance Scale | journal = The Astrophysical Journal | volume = 689 | issue = 1 | pages = 194–202 |date=December 2008 | doi = 10.1086/592395 | postscript= . |arxiv = 0807.1129 |bibcode = 2008ApJ...689..194S | s2cid = 119257242 }}</ref> <ref name="Guerrero2003">{{Citation | last1 = Guerrero | first1 = Martín A. | last2 = Chu | first2 = You-Hua | last3 = Manchado | first3 = Arturo | last4 = Kwitter | first4 = Karen B. | display-authors = 1 | title = Physical Structure of Planetary Nebulae. I. The Owl Nebula | journal = The Astrophysical Journal | volume = 125 | issue = 6 | pages = 3213–3221 |date=June 2003 | doi = 10.1086/375206 | bibcode = 2003AJ....125.3213G | arxiv = astro-ph/0303056 | s2cid = 16782468 | postscript= . }}</ref> <ref name="Capriotti1968">{{Citation | last1 = Capriotti | first1 = Eugene R. | last2 = Kovach | first2 = William S. | title = Effective Temperatures of the Central Stars of Planetary Nebulae | journal = Astrophysical Journal | volume = 151 | issue = 5 | pages = 991–995 |date=March 1968 | doi = 10.1086/149498 | bibcode = 1968ApJ...151..991C | postscript= . | doi-access= free }}</ref> <ref name="CuestaPhillips2000">{{Citation | last1 = Cuesta | first1 = L. | last2 = Phillips | first2 = J. P. | title = Excitation and Density Mapping of NGC 3587 | journal = The Astrophysical Journal | volume = 120 | issue = 5 | pages = 2661–2669 |date=November 2000 | doi = 10.1086/316800 | bibcode = 2000AJ....120.2661C | postscript= . | doi-access= free }}</ref> <ref name="Bilikova2012">{{Citation | last1 = Bilíková | first1 = Jana | last2 = Chu | first2 = You-Hua | last3 = Gruendl | first3 = Robert A. | last4 = Su | first4 = Kate Y. L. | last5 = De Marco | first5 = Orsola | display-authors = 1 | title = Spitzer Search for Dust Disks around Central Stars of Planetary Nebulae | journal = The Astrophysical Journal Supplement | volume = 200 | issue = 1 | pages = 3 |date=May 2012 | doi = 10.1088/0067-0049/200/1/3 | bibcode = 2012ApJS..200....3B | postscript= . | doi-access= free }}</ref> }} {{მესიეს ობიექტები}} {{ავტორიტეტული წყაროები}} [[კატეგორია:ცეფევსის თანავარსკვლავედი]] [[კატეგორია:პლანეტური ნისლეულები]] bu5ypxvmo12excv0t0dmoohhba62eoo 5564115 5564114 2026-10-23T16:00:58Z Surprizi 14671 5564115 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ნისლეული | სახელი = NGC 40 | სურათი = Noao-m97.tif | ტიტრი=ბუს ნისლეული — მესიე 97 | ორიგინალური სახელი ={{lang-en|NGC 40}} | ტიპი = პლანეტური ნისლეული | ტიპი2 = | ქვეტიპი = | კლასი = | ეპოქა = [[J2000.0]] | თანავარსკვლავედი = [[ცეფევსის თანავარსკვლავედი]] | პირდაპირი აღვლენა = {{RA|11|14|47.734}}<ref name="Kerber2003"/> | დახრილობა = {{dec|+55|01|08.50}}<ref name="Kerber2003"/> | მანძილი = {{ly|2,030|621}}<ref name="Stanghellini2008"/> | ხილული ვარსკვლავიერი სიდიდე = 9.9<ref>{{cite web |url=https://messier.seds.org/m/m097.html |title=Messier 97 |access-date=30 April 2022 |website=SEDS Messier Catalog |archive-url=https://web.archive.org/web/20220416122211/http://www.messier.seds.org/m/m097.html |archive-date=16 აპრილი 2022}}</ref> | ზომა = 3′.4 × 3′.3 | აბსოლუტური ვარსკვლავიერი სიდიდე = | რადიუსი = {{ly|0.91|0.28}}<ref name="CuestaPhillips2000"/> | აღმომჩენი = [[პიერ მეშენი]] | აღმოჩენის წელი = [[1781]] | სხვა აღნიშვნები = M97, NGC 3587, PN G148.4+57.0 | ლოკაცია = <div style="position: relative">[[ფაილი:Ursa_Major_IAU.svg|280პქ]]<div style="position: absolute; left: 124px; top: 82px">[[ფაილი:Cercle_rouge_100%25.svg|20px]]</div></div> }} '''NGC 40''' — [[პლანეტური ნისლეული]] [[ცეფევსის თანავარსკვლავედი|ცეფევსის თანავარსკვლავედში]]. იგი [[დედამიწა|დედამიწიდან]] დაახლოებით {{mly|218|66.80 ± 4.69}}-ის მანძილზე მდებარეობს; მისი [[ხილული ვარსკვლავიერი სიდიდე]]ა 13.5, [[აბსოლუტური ვარსკვლავიერი სიდიდე]] — (–20.38); ხილული ზომებია დაახლოებით {{kly|125|38.30}}, კუთხური — {{val|1.1|×|1.0|u=arcmin}}; აღმოაჩინა ინგლისელმა ასტრონომმა [[უილიამ ჰერშელი|უილიამ ჰერშელმა]] [[1790]] წელს. == იხილეთ აგრეთვე == * [[ახალი საერთო კატალოგი]] ==რესურსები ინტერნეტში== * {{WikiSky|NGC 40}} * {{cite simbad|title=NGC 40}} ==სქოლიო== {{Reflist|refs= <ref name=ned>{{cite web |title=NASA/IPAC Extragalactic Database |work=Results for NGC 0040 |url=https://ned.ipac.caltech.edu/byname?objname=NGC+40&hconst=67.8&omegam=0.308&omegav=0.692&wmap=4&corr_z=1 |access-date=2010-05-03}}</ref> <ref name="in-the-sky">[https://in-the-sky.org/data/object.php?id=NGC39 NGC39] — in-the-sky.org</ref> }} {{Ngc5}} {{ავტორიტეტული წყაროები}} [[კატეგორია:NGC-ის ობიექტები|NGC 0040]] [[კატეგორია:ცეფევსის თანავარსკვლავედი]] [[კატეგორია:პლანეტური ნისლეულები]] kr4m8lcn0lmceyg2xfzxl4coh4vczia 5564117 5564115 2026-10-23T16:05:35Z Surprizi 14671 5564117 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ნისლეული | სახელი = NGC 40 | სურათი = NGC_40_PanS.jpg | ტიტრი=NGC 40 ცეფევსის თანავარსკვლავედში | ორიგინალური სახელი ={{lang-en|NGC 40}} | ტიპი = პლანეტური ნისლეული | ტიპი2 = | ქვეტიპი = | კლასი = | ეპოქა = [[J2000.0]] | თანავარსკვლავედი = [[ცეფევსის თანავარსკვლავედი]] | პირდაპირი აღვლენა = {{RA|00|13|01.03}}<ref name="Kerber2003"/> | დახრილობა = {{dec|+72|31|19.0}}<ref name="Kerber2003"/> | მანძილი = {{ly|2,030|621}}<ref name="Stanghellini2008"/> | ხილული ვარსკვლავიერი სიდიდე = 9.9<ref>{{cite web |url=https://messier.seds.org/m/m097.html |title=Messier 97 |access-date=30 April 2022 |website=SEDS Messier Catalog |archive-url=https://web.archive.org/web/20220416122211/http://www.messier.seds.org/m/m097.html |archive-date=16 აპრილი 2022}}</ref> | ზომა = 3′.4 × 3′.3 | აბსოლუტური ვარსკვლავიერი სიდიდე = | რადიუსი = {{ly|0.91|0.28}}<ref name="CuestaPhillips2000"/> | აღმომჩენი = [[პიერ მეშენი]] | აღმოჩენის წელი = [[1781]] | სხვა აღნიშვნები = M97, NGC 3587, PN G148.4+57.0 | ლოკაცია = <div style="position: relative">[[ფაილი:Cepheus_IAU.svg|280პქ]]<div style="position: absolute; left: 94px; top: 148px">[[ფაილი:Cercle_rouge_100%25.svg|20px]]</div></div> }} '''NGC 40''' — [[პლანეტური ნისლეული]] [[ცეფევსის თანავარსკვლავედი|ცეფევსის თანავარსკვლავედში]]. იგი [[დედამიწა|დედამიწიდან]] დაახლოებით {{mly|218|66.80 ± 4.69}}-ის მანძილზე მდებარეობს; მისი [[ხილული ვარსკვლავიერი სიდიდე]]ა 13.5, [[აბსოლუტური ვარსკვლავიერი სიდიდე]] — (–20.38); ხილული ზომებია დაახლოებით {{kly|125|38.30}}, კუთხური — {{val|1.1|×|1.0|u=arcmin}}; აღმოაჩინა ინგლისელმა ასტრონომმა [[უილიამ ჰერშელი|უილიამ ჰერშელმა]] [[1790]] წელს. == იხილეთ აგრეთვე == * [[ახალი საერთო კატალოგი]] ==რესურსები ინტერნეტში== * {{WikiSky|NGC 40}} * {{cite simbad|title=NGC 40}} ==სქოლიო== {{Reflist|refs= <ref name=ned>{{cite web |title=NASA/IPAC Extragalactic Database |work=Results for NGC 0040 |url=https://ned.ipac.caltech.edu/byname?objname=NGC+40&hconst=67.8&omegam=0.308&omegav=0.692&wmap=4&corr_z=1 |access-date=2010-05-03}}</ref> <ref name="in-the-sky">[https://in-the-sky.org/data/object.php?id=NGC39 NGC39] — in-the-sky.org</ref> }} {{Ngc5}} {{ავტორიტეტული წყაროები}} [[კატეგორია:NGC-ის ობიექტები|NGC 0040]] [[კატეგორია:ცეფევსის თანავარსკვლავედი]] [[კატეგორია:პლანეტური ნისლეულები]] 04iyydt0xy7yzhmkb1wbwbbdkqm87zy 5564123 5564117 2026-10-23T16:12:29Z Surprizi 14671 5564123 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ნისლეული | სახელი = NGC 40 | სურათი = NGC_40_PanS.jpg | ტიტრი=NGC 40 ცეფევსის თანავარსკვლავედში | ორიგინალური სახელი ={{lang-en|NGC 40}} | ტიპი = პლანეტური ნისლეული | ტიპი2 = | ქვეტიპი = | კლასი = | ეპოქა = [[J2000.0]] | თანავარსკვლავედი = [[ცეფევსის თანავარსკვლავედი]] | პირდაპირი აღვლენა = {{RA|00|13|01.03}}<ref name="Kerber2003"/> | დახრილობა = {{dec|+72|31|19.0}}<ref name="Kerber2003"/> | მანძილი = {{ly|2,030|621}}<ref name="Stanghellini2008"/> | ხილული ვარსკვლავიერი სიდიდე = 9.9<ref>{{cite web |url=https://messier.seds.org/m/m097.html |title=Messier 97 |access-date=30 April 2022 |website=SEDS Messier Catalog |archive-url=https://web.archive.org/web/20220416122211/http://www.messier.seds.org/m/m097.html |archive-date=16 აპრილი 2022}}</ref> | ზომა = 3′.4 × 3′.3 | აბსოლუტური ვარსკვლავიერი სიდიდე = | რადიუსი = {{ly|0.91|0.28}}<ref name="CuestaPhillips2000"/> | აღმომჩენი = [[პიერ მეშენი]] | აღმოჩენის წელი = [[1781]] | სხვა აღნიშვნები = M97, NGC 3587, PN G148.4+57.0 | ლოკაცია = <div style="position: relative">[[ფაილი:Cepheus_IAU.svg|280პქ]]<div style="position: absolute; left: 94px; top: 148px">[[ფაილი:Cercle_rouge_100%25.svg|20px]]</div></div> }} '''NGC 40''' (ასევე ცნობილი, როგორც '''ბაფთა-პეპელას ნისლეული''' ან '''Caldwell 2''') — [[პლანეტური ნისლეული]] [[ცეფევსის თანავარსკვლავედი|ცეფევსის თანავარსკვლავედში]]. იგი [[დედამიწა|დედამიწიდან]] დაახლოებით {{mly|218|66.80 ± 4.69}}-ის მანძილზე მდებარეობს; მისი [[ხილული ვარსკვლავიერი სიდიდე]]ა 13.5, [[აბსოლუტური ვარსკვლავიერი სიდიდე]] — (–20.38); ხილული ზომებია დაახლოებით {{kly|125|38.30}}, კუთხური — {{val|1.1|×|1.0|u=arcmin}}; აღმოაჩინა ინგლისელმა ასტრონომმა [[უილიამ ჰერშელი|უილიამ ჰერშელმა]] [[1790]] წელს. == იხილეთ აგრეთვე == * [[ახალი საერთო კატალოგი]] ==რესურსები ინტერნეტში== * {{WikiSky|NGC 40}} * {{cite simbad|title=NGC 40}} ==სქოლიო== {{Reflist|refs= <ref name=ned>{{cite web |title=NASA/IPAC Extragalactic Database |work=Results for NGC 0040 |url=https://ned.ipac.caltech.edu/byname?objname=NGC+40&hconst=67.8&omegam=0.308&omegav=0.692&wmap=4&corr_z=1 |access-date=2010-05-03}}</ref> <ref name="in-the-sky">[https://in-the-sky.org/data/object.php?id=NGC39 NGC39] — in-the-sky.org</ref> }} {{Ngc5}} {{ავტორიტეტული წყაროები}} [[კატეგორია:NGC-ის ობიექტები|NGC 0040]] [[კატეგორია:ცეფევსის თანავარსკვლავედი]] [[კატეგორია:პლანეტური ნისლეულები]] slekwb2n5dr17tmpakmd2eku43m68f0 5564129 5564123 2026-10-23T16:24:18Z Surprizi 14671 5564129 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ნისლეული | სახელი = NGC 40 | სურათი = NGC_40_PanS.jpg | ტიტრი=NGC 40 ცეფევსის თანავარსკვლავედში | ორიგინალური სახელი ={{lang-en|NGC 40}} | ტიპი = პლანეტური ნისლეული | ტიპი2 = | ქვეტიპი = | კლასი = | ეპოქა = [[J2000.0]] | თანავარსკვლავედი = [[ცეფევსის თანავარსკვლავედი]] | პირდაპირი აღვლენა = {{RA|00|13|01.2336}}<ref name="ned"/> | დახრილობა = {{dec|+72|31|18.750}}<ref name="ned"/> | მანძილი = {{ly|5120|1569 ± 387}} | ხილული ვარსკვლავიერი სიდიდე = 12.71 | ზომა = {{val|0.8|×|0.5|u=arcmin}} | აბსოლუტური ვარსკვლავიერი სიდიდე = 1.83<ref name="in-the-sky"/> | რადიუსი = {{ly|1.78|0.44}} | აღმომჩენი = [[უილიამ ჰერშელი]] | აღმოჩენის წელი = [[1788]] | სხვა აღნიშვნები = M97, NGC 3587, PN G148.4+57.0 | ლოკაცია = <div style="position: relative">[[ფაილი:Cepheus_IAU.svg|280პქ]]<div style="position: absolute; left: 94px; top: 148px">[[ფაილი:Cercle_rouge_100%25.svg|20px]]</div></div> }} '''NGC 40''' (ასევე ცნობილი, როგორც '''ბაფთა-პეპელას ნისლეული''' ან '''Caldwell 2''') — [[პლანეტური ნისლეული]] [[ცეფევსის თანავარსკვლავედი|ცეფევსის თანავარსკვლავედში]]. იგი [[დედამიწა|დედამიწიდან]] დაახლოებით {{mly|218|66.80 ± 4.69}}-ის მანძილზე მდებარეობს; მისი [[ხილული ვარსკვლავიერი სიდიდე]]ა 12.71, [[აბსოლუტური ვარსკვლავიერი სიდიდე]] — 1.83; ხილული ზომებია დაახლოებით {{kly|125|38.30}}, კუთხური — {{val|0.8|×|0.5|u=arcmin}}; აღმოაჩინა ინგლისელმა ასტრონომმა [[უილიამ ჰერშელი|უილიამ ჰერშელმა]] [[1788]] წელს. == იხილეთ აგრეთვე == * [[ახალი საერთო კატალოგი]] ==რესურსები ინტერნეტში== * {{WikiSky|NGC 40}} * {{cite simbad|title=NGC 40}} ==სქოლიო== {{Reflist|refs= <ref name=ned>{{cite web |title=NASA/IPAC Extragalactic Database |work=Results for NGC 0040 |url=https://ned.ipac.caltech.edu/byname?objname=NGC+40&hconst=67.8&omegam=0.308&omegav=0.692&wmap=4&corr_z=1 |access-date=2010-05-03}}</ref> <ref name="in-the-sky">[https://in-the-sky.org/data/object.php?id=NGC40 NGC40] — in-the-sky.org</ref> }} {{Ngc5}} {{ავტორიტეტული წყაროები}} [[კატეგორია:NGC-ის ობიექტები|NGC 0040]] [[კატეგორია:ცეფევსის თანავარსკვლავედი]] [[კატეგორია:პლანეტური ნისლეულები]] r2y9j80yjnwcj54a794hlkv3tk5pa9c 5564131 5564129 2026-10-23T16:29:33Z Surprizi 14671 5564131 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ნისლეული | სახელი = NGC 40 | სურათი = NGC_40_PanS.jpg | ტიტრი=NGC 40 ცეფევსის თანავარსკვლავედში | ორიგინალური სახელი ={{lang-en|NGC 40}} | ტიპი = პლანეტური ნისლეული | ტიპი2 = | ქვეტიპი = | კლასი = | ეპოქა = [[J2000.0]] | თანავარსკვლავედი = [[ცეფევსის თანავარსკვლავედი]] | პირდაპირი აღვლენა = {{RA|00|13|01.2336}}<ref name="ned"/> | დახრილობა = {{dec|+72|31|18.750}}<ref name="ned"/> | მანძილი = {{ly|5120|1569 ± 387}} | ხილული ვარსკვლავიერი სიდიდე = 12.71<ref name="astrovalleyfield">[https://astrovalleyfield.com/AstronomieCompl/NGC%20et%20autres/WolfgangS/N0000.htm astrovalleyfield.com]</ref> | ზომა = {{val|0.8|×|0.5|u=arcmin}}<ref name="astrovalleyfield"/> | აბსოლუტური ვარსკვლავიერი სიდიდე = 1.83<ref name="in-the-sky"/> | რადიუსი = {{ly|1.78|0.44}} | აღმომჩენი = [[უილიამ ჰერშელი]] | აღმოჩენის წელი = [[1788]] | სხვა აღნიშვნები = Bow-Tie Nebula, Caldwell 2, PN G120.0+09.8 | ლოკაცია = <div style="position: relative">[[ფაილი:Cepheus_IAU.svg|280პქ]]<div style="position: absolute; left: 94px; top: 148px">[[ფაილი:Cercle_rouge_100%25.svg|20px]]</div></div> }} '''NGC 40''' (ასევე ცნობილი, როგორც '''ბაფთა-პეპელას ნისლეული''' ან '''Caldwell 2''') — [[პლანეტური ნისლეული]] [[ცეფევსის თანავარსკვლავედი|ცეფევსის თანავარსკვლავედში]]. იგი [[დედამიწა|დედამიწიდან]] დაახლოებით {{ly|5120|1569 ± 387}}-ის მანძილზე მდებარეობს; მისი [[ხილული ვარსკვლავიერი სიდიდე]]ა 12.71, [[აბსოლუტური ვარსკვლავიერი სიდიდე]] — 1.83; ხილული ზომებია დაახლოებით {{kly|125|38.30}}, კუთხური — {{val|0.8|×|0.5|u=arcmin}}; აღმოაჩინა ინგლისელმა ასტრონომმა [[უილიამ ჰერშელი|უილიამ ჰერშელმა]] [[1788]] წელს. == იხილეთ აგრეთვე == * [[ახალი საერთო კატალოგი]] ==რესურსები ინტერნეტში== * {{WikiSky|NGC 40}} * {{cite simbad|title=NGC 40}} ==სქოლიო== {{Reflist|refs= <ref name=ned>{{cite web |title=NASA/IPAC Extragalactic Database |work=Results for NGC 0040 |url=https://ned.ipac.caltech.edu/byname?objname=NGC+40&hconst=67.8&omegam=0.308&omegav=0.692&wmap=4&corr_z=1 |access-date=2010-05-03}}</ref> <ref name="in-the-sky">[https://in-the-sky.org/data/object.php?id=NGC40 NGC40] — in-the-sky.org</ref> }} {{Ngc5}} {{ავტორიტეტული წყაროები}} [[კატეგორია:NGC-ის ობიექტები|NGC 0040]] [[კატეგორია:ცეფევსის თანავარსკვლავედი]] [[კატეგორია:პლანეტური ნისლეულები]] 3jzvtbj0t2z77g97fw35c303qbcdky3 5564134 5564131 2026-10-23T16:37:08Z Surprizi 14671 5564134 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ნისლეული | სახელი = NGC 40 | სურათი = NGC_40_PanS.jpg | ტიტრი=NGC 40 ცეფევსის თანავარსკვლავედში | ორიგინალური სახელი ={{lang-en|NGC 40}} | ტიპი = პლანეტური ნისლეული | ტიპი2 = | ქვეტიპი = | კლასი = | ეპოქა = [[J2000.0]] | თანავარსკვლავედი = [[ცეფევსის თანავარსკვლავედი]] | პირდაპირი აღვლენა = {{RA|00|13|01.2336}}<ref name="ned"/> | დახრილობა = {{dec|+72|31|18.750}}<ref name="ned"/> | მანძილი = {{ly|5120|1569 ± 387}} | ხილული ვარსკვლავიერი სიდიდე = 12.71<ref name="astrovalleyfield">[https://astrovalleyfield.com/AstronomieCompl/NGC%20et%20autres/WolfgangS/N0000.htm astrovalleyfield.com]</ref> | ზომა = {{val|0.8|×|0.5|u=arcmin}}<ref name="astrovalleyfield"/> | აბსოლუტური ვარსკვლავიერი სიდიდე = 1.83<ref name="in-the-sky"/> | რადიუსი = {{ly|1.2|0.368}} | აღმომჩენი = [[უილიამ ჰერშელი]] | აღმოჩენის წელი = [[1788]] | სხვა აღნიშვნები = Bow-Tie Nebula, Caldwell 2, PN G120.0+09.8 | ლოკაცია = <div style="position: relative">[[ფაილი:Cepheus_IAU.svg|280პქ]]<div style="position: absolute; left: 94px; top: 148px">[[ფაილი:Cercle_rouge_100%25.svg|20px]]</div></div> }} '''NGC 40''' (ასევე ცნობილი, როგორც '''ბაფთა-პეპელას ნისლეული''' ან '''Caldwell 2''') — [[პლანეტური ნისლეული]] [[ცეფევსის თანავარსკვლავედი|ცეფევსის თანავარსკვლავედში]]. იგი [[დედამიწა|დედამიწიდან]] დაახლოებით {{ly|5120|1569 ± 387}}-ის მანძილზე მდებარეობს; მისი [[ხილული ვარსკვლავიერი სიდიდე]]ა 12.71, [[აბსოლუტური ვარსკვლავიერი სიდიდე]] — 1.83; ხილული ზომებია დაახლოებით {{ly|1.2|0.368}}, კუთხური — {{val|0.8|×|0.5|u=arcmin}}; აღმოაჩინა ინგლისელმა ასტრონომმა [[უილიამ ჰერშელი|უილიამ ჰერშელმა]] [[1788]] წელს. == იხილეთ აგრეთვე == * [[ახალი საერთო კატალოგი]] ==რესურსები ინტერნეტში== * {{WikiSky|NGC 40}} * {{cite simbad|title=NGC 40}} ==სქოლიო== {{Reflist|refs= <ref name=ned>{{cite web |title=NASA/IPAC Extragalactic Database |work=Results for NGC 0040 |url=https://ned.ipac.caltech.edu/byname?objname=NGC+40&hconst=67.8&omegam=0.308&omegav=0.692&wmap=4&corr_z=1 |access-date=2010-05-03}}</ref> <ref name="in-the-sky">[https://in-the-sky.org/data/object.php?id=NGC40 NGC40] — in-the-sky.org</ref> }} {{Ngc5}} {{ავტორიტეტული წყაროები}} [[კატეგორია:NGC-ის ობიექტები|NGC 0040]] [[კატეგორია:ცეფევსის თანავარსკვლავედი]] [[კატეგორია:პლანეტური ნისლეულები]] q5i503fpzeiee3jz5ti3ja6lhq4c0la 5564137 5564134 2026-10-23T16:38:02Z Surprizi 14671 5564137 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ნისლეული | სახელი = NGC 40 | სურათი = NGC_40_PanS.jpg | ტიტრი=NGC 40 ცეფევსის თანავარსკვლავედში | ორიგინალური სახელი ={{lang-en|NGC 40}} | ტიპი = პლანეტური ნისლეული | ტიპი2 = | ქვეტიპი = | კლასი = | ეპოქა = [[J2000.0]] | თანავარსკვლავედი = [[ცეფევსის თანავარსკვლავედი]] | პირდაპირი აღვლენა = {{RA|00|13|01.2336}}<ref name="ned"/> | დახრილობა = {{dec|+72|31|18.750}}<ref name="ned"/> | მანძილი = {{ly|5120|1569 ± 387}} | ხილული ვარსკვლავიერი სიდიდე = 12.71<ref name="astrovalleyfield">[https://astrovalleyfield.com/AstronomieCompl/NGC%20et%20autres/WolfgangS/N0000.htm astrovalleyfield.com]</ref> | ზომა = {{val|0.8|×|0.5|u=arcmin}}<ref name="astrovalleyfield"/> | აბსოლუტური ვარსკვლავიერი სიდიდე = 1.83<ref name="in-the-sky"/> | რადიუსი = {{ly|1.2|0.368}}<ref name="Seligman">{{cite web|title=New General Catalog Objects: NGC 1–49|url=http://cseligman.com/text/atlas/ngc0.htm#34|website=cseligman.com|access-date=6 January 2017}}</ref> | აღმომჩენი = [[უილიამ ჰერშელი]] | აღმოჩენის წელი = [[1788]] | სხვა აღნიშვნები = Bow-Tie Nebula, Caldwell 2, PN G120.0+09.8 | ლოკაცია = <div style="position: relative">[[ფაილი:Cepheus_IAU.svg|280პქ]]<div style="position: absolute; left: 94px; top: 148px">[[ფაილი:Cercle_rouge_100%25.svg|20px]]</div></div> }} '''NGC 40''' (ასევე ცნობილი, როგორც '''ბაფთა-პეპელას ნისლეული''' ან '''Caldwell 2''') — [[პლანეტური ნისლეული]] [[ცეფევსის თანავარსკვლავედი|ცეფევსის თანავარსკვლავედში]]. იგი [[დედამიწა|დედამიწიდან]] დაახლოებით {{ly|5120|1569 ± 387}}-ის მანძილზე მდებარეობს; მისი [[ხილული ვარსკვლავიერი სიდიდე]]ა 12.71, [[აბსოლუტური ვარსკვლავიერი სიდიდე]] — 1.83; ხილული ზომებია დაახლოებით {{ly|1.2|0.368}}, კუთხური — {{val|0.8|×|0.5|u=arcmin}}; აღმოაჩინა ინგლისელმა ასტრონომმა [[უილიამ ჰერშელი|უილიამ ჰერშელმა]] [[1788]] წელს. == იხილეთ აგრეთვე == * [[ახალი საერთო კატალოგი]] ==რესურსები ინტერნეტში== * {{WikiSky|NGC 40}} * {{cite simbad|title=NGC 40}} ==სქოლიო== {{Reflist|refs= <ref name=ned>{{cite web |title=NASA/IPAC Extragalactic Database |work=Results for NGC 0040 |url=https://ned.ipac.caltech.edu/byname?objname=NGC+40&hconst=67.8&omegam=0.308&omegav=0.692&wmap=4&corr_z=1 |access-date=2010-05-03}}</ref> <ref name="in-the-sky">[https://in-the-sky.org/data/object.php?id=NGC40 NGC40] — in-the-sky.org</ref> }} {{Ngc5}} {{ავტორიტეტული წყაროები}} [[კატეგორია:NGC-ის ობიექტები|NGC 0040]] [[კატეგორია:ცეფევსის თანავარსკვლავედი]] [[კატეგორია:პლანეტური ნისლეულები]] npqm4e2ugie7hnrfl71t0ly3ym5fhy6 5564138 5564137 2026-10-23T16:38:44Z Surprizi 14671 5564138 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ნისლეული | სახელი = NGC 40 | სურათი = NGC_40_PanS.jpg | ტიტრი=NGC 40 ცეფევსის თანავარსკვლავედში | ორიგინალური სახელი ={{lang-en|NGC 40}} | ტიპი = პლანეტური ნისლეული | ტიპი2 = | ქვეტიპი = | კლასი = | ეპოქა = [[J2000.0]] | თანავარსკვლავედი = [[ცეფევსის თანავარსკვლავედი]] | პირდაპირი აღვლენა = {{RA|00|13|01.2336}}<ref name="ned"/> | დახრილობა = {{dec|+72|31|18.750}}<ref name="ned"/> | მანძილი = {{ly|5120|1569 ± 387}} | ხილული ვარსკვლავიერი სიდიდე = 12.71<ref name="astrovalleyfield">[https://astrovalleyfield.com/AstronomieCompl/NGC%20et%20autres/WolfgangS/N0000.htm astrovalleyfield.com]</ref> | ზომა = {{val|0.8|×|0.5|u=arcmin}}<ref name="astrovalleyfield"/> | აბსოლუტური ვარსკვლავიერი სიდიდე = 1.83<ref name="in-the-sky"/> | რადიუსი = {{ly|1.2|0.368}}<ref name="Seligman">{{cite web|title=New General Catalog Objects: NGC 1–49|url=http://cseligman.com/text/atlas/ngc0.htm#34|website=cseligman.com|access-date=6 January 2017}}</ref> | აღმომჩენი = [[უილიამ ჰერშელი]] | აღმოჩენის წელი = [[1788]] | სხვა აღნიშვნები = Bow-Tie Nebula, Caldwell 2, PN G120.0+09.8 | ლოკაცია = <div style="position: relative">[[ფაილი:Cepheus_IAU.svg|280პქ]]<div style="position: absolute; left: 94px; top: 148px">[[ფაილი:Cercle_rouge_100%25.svg|20px]]</div></div> }} '''NGC 40''' (ასევე ცნობილი, როგორც '''Caldwell 2''' ან '''C2''' და '''ბაფთა-პეპელას ნისლეული''') — [[პლანეტური ნისლეული]] [[ცეფევსის თანავარსკვლავედი|ცეფევსის თანავარსკვლავედში]]. იგი [[დედამიწა|დედამიწიდან]] დაახლოებით {{ly|5120|1569 ± 387}}-ის მანძილზე მდებარეობს; მისი [[ხილული ვარსკვლავიერი სიდიდე]]ა 12.71, [[აბსოლუტური ვარსკვლავიერი სიდიდე]] — 1.83; ხილული ზომებია დაახლოებით {{ly|1.2|0.368}}, კუთხური — {{val|0.8|×|0.5|u=arcmin}}; აღმოაჩინა ინგლისელმა ასტრონომმა [[უილიამ ჰერშელი|უილიამ ჰერშელმა]] [[1788]] წელს. == იხილეთ აგრეთვე == * [[ახალი საერთო კატალოგი]] ==რესურსები ინტერნეტში== * {{WikiSky|NGC 40}} * {{cite simbad|title=NGC 40}} ==სქოლიო== {{Reflist|refs= <ref name=ned>{{cite web |title=NASA/IPAC Extragalactic Database |work=Results for NGC 0040 |url=https://ned.ipac.caltech.edu/byname?objname=NGC+40&hconst=67.8&omegam=0.308&omegav=0.692&wmap=4&corr_z=1 |access-date=2010-05-03}}</ref> <ref name="in-the-sky">[https://in-the-sky.org/data/object.php?id=NGC40 NGC40] — in-the-sky.org</ref> }} {{Ngc5}} {{ავტორიტეტული წყაროები}} [[კატეგორია:NGC-ის ობიექტები|NGC 0040]] [[კატეგორია:ცეფევსის თანავარსკვლავედი]] [[კატეგორია:პლანეტური ნისლეულები]] r6wujxv7nmwxb8jk9p0uevigxlqyzm0 5564140 5564138 2026-10-23T16:41:11Z Surprizi 14671 5564140 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ნისლეული | სახელი = NGC 40 | სურათი = NGC_40_PanS.jpg | ტიტრი=NGC 40 ცეფევსის თანავარსკვლავედში | ორიგინალური სახელი ={{lang-en|NGC 40}} | ტიპი = პლანეტური ნისლეული | ტიპი2 = | ქვეტიპი = | კლასი = | ეპოქა = [[J2000.0]] | თანავარსკვლავედი = [[ცეფევსის თანავარსკვლავედი]] | პირდაპირი აღვლენა = {{RA|00|13|01.2336}}<ref name="ned"/> | დახრილობა = {{dec|+72|31|18.750}}<ref name="ned"/> | მანძილი = {{ly|5120|1569 ± 387}} | ხილული ვარსკვლავიერი სიდიდე = 12.3<ref name="astrovalleyfield">[https://astrovalleyfield.com/AstronomieCompl/NGC%20et%20autres/WolfgangS/N0000.htm astrovalleyfield.com]</ref> | ზომა = {{val|0.8|×|0.5|u=arcmin}}<ref name="astrovalleyfield"/> | აბსოლუტური ვარსკვლავიერი სიდიდე = 1.83<ref name="in-the-sky"/> | რადიუსი = {{ly|1.2|0.368}}<ref name="Seligman">{{cite web|title=New General Catalog Objects: NGC 1–49|url=http://cseligman.com/text/atlas/ngc0.htm#34|website=cseligman.com|access-date=6 January 2017}}</ref> | აღმომჩენი = [[უილიამ ჰერშელი]] | აღმოჩენის წელი = [[1788]] | სხვა აღნიშვნები = Bow-Tie Nebula, Caldwell 2, PN G120.0+09.8 | ლოკაცია = <div style="position: relative">[[ფაილი:Cepheus_IAU.svg|280პქ]]<div style="position: absolute; left: 94px; top: 148px">[[ფაილი:Cercle_rouge_100%25.svg|20px]]</div></div> }} '''NGC 40''' (ასევე ცნობილი, როგორც '''Caldwell 2''' ან '''C2''' და '''ბაფთა-პეპელას ნისლეული''') — [[პლანეტური ნისლეული]] [[ცეფევსის თანავარსკვლავედი|ცეფევსის თანავარსკვლავედში]]. იგი [[დედამიწა|დედამიწიდან]] დაახლოებით {{ly|5120|1569 ± 387}}-ის მანძილზე მდებარეობს; მისი [[ხილული ვარსკვლავიერი სიდიდე]]ა 12.3, [[აბსოლუტური ვარსკვლავიერი სიდიდე]] — 1.83; ხილული ზომებია დაახლოებით {{ly|1.2|0.368}}, კუთხური — {{val|0.8|×|0.5|u=arcmin}}; აღმოაჩინა ინგლისელმა ასტრონომმა [[უილიამ ჰერშელი|უილიამ ჰერშელმა]] [[1788]] წელს. == იხილეთ აგრეთვე == * [[ახალი საერთო კატალოგი]] ==რესურსები ინტერნეტში== * {{WikiSky|NGC 40}} * {{cite simbad|title=NGC 40}} ==სქოლიო== {{Reflist|refs= <ref name=ned>{{cite web |title=NASA/IPAC Extragalactic Database |work=Results for NGC 0040 |url=https://ned.ipac.caltech.edu/byname?objname=NGC+40&hconst=67.8&omegam=0.308&omegav=0.692&wmap=4&corr_z=1 |access-date=2010-05-03}}</ref> <ref name="in-the-sky">[https://in-the-sky.org/data/object.php?id=NGC40 NGC40] — in-the-sky.org</ref> }} {{Ngc5}} {{ავტორიტეტული წყაროები}} [[კატეგორია:NGC-ის ობიექტები|NGC 0040]] [[კატეგორია:ცეფევსის თანავარსკვლავედი]] [[კატეგორია:პლანეტური ნისლეულები]] 0olad5uox7u43ihm4jcecl2nilymbyj 5564142 5564140 2026-10-23T16:43:28Z Surprizi 14671 დაემატა [[კატეგორია:კოლდუელის ობიექტები]] გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით 5564142 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ნისლეული | სახელი = NGC 40 | სურათი = NGC_40_PanS.jpg | ტიტრი=NGC 40 ცეფევსის თანავარსკვლავედში | ორიგინალური სახელი ={{lang-en|NGC 40}} | ტიპი = პლანეტური ნისლეული | ტიპი2 = | ქვეტიპი = | კლასი = | ეპოქა = [[J2000.0]] | თანავარსკვლავედი = [[ცეფევსის თანავარსკვლავედი]] | პირდაპირი აღვლენა = {{RA|00|13|01.2336}}<ref name="ned"/> | დახრილობა = {{dec|+72|31|18.750}}<ref name="ned"/> | მანძილი = {{ly|5120|1569 ± 387}} | ხილული ვარსკვლავიერი სიდიდე = 12.3<ref name="astrovalleyfield">[https://astrovalleyfield.com/AstronomieCompl/NGC%20et%20autres/WolfgangS/N0000.htm astrovalleyfield.com]</ref> | ზომა = {{val|0.8|×|0.5|u=arcmin}}<ref name="astrovalleyfield"/> | აბსოლუტური ვარსკვლავიერი სიდიდე = 1.83<ref name="in-the-sky"/> | რადიუსი = {{ly|1.2|0.368}}<ref name="Seligman">{{cite web|title=New General Catalog Objects: NGC 1–49|url=http://cseligman.com/text/atlas/ngc0.htm#34|website=cseligman.com|access-date=6 January 2017}}</ref> | აღმომჩენი = [[უილიამ ჰერშელი]] | აღმოჩენის წელი = [[1788]] | სხვა აღნიშვნები = Bow-Tie Nebula, Caldwell 2, PN G120.0+09.8 | ლოკაცია = <div style="position: relative">[[ფაილი:Cepheus_IAU.svg|280პქ]]<div style="position: absolute; left: 94px; top: 148px">[[ფაილი:Cercle_rouge_100%25.svg|20px]]</div></div> }} '''NGC 40''' (ასევე ცნობილი, როგორც '''Caldwell 2''' ან '''C2''' და '''ბაფთა-პეპელას ნისლეული''') — [[პლანეტური ნისლეული]] [[ცეფევსის თანავარსკვლავედი|ცეფევსის თანავარსკვლავედში]]. იგი [[დედამიწა|დედამიწიდან]] დაახლოებით {{ly|5120|1569 ± 387}}-ის მანძილზე მდებარეობს; მისი [[ხილული ვარსკვლავიერი სიდიდე]]ა 12.3, [[აბსოლუტური ვარსკვლავიერი სიდიდე]] — 1.83; ხილული ზომებია დაახლოებით {{ly|1.2|0.368}}, კუთხური — {{val|0.8|×|0.5|u=arcmin}}; აღმოაჩინა ინგლისელმა ასტრონომმა [[უილიამ ჰერშელი|უილიამ ჰერშელმა]] [[1788]] წელს. == იხილეთ აგრეთვე == * [[ახალი საერთო კატალოგი]] ==რესურსები ინტერნეტში== * {{WikiSky|NGC 40}} * {{cite simbad|title=NGC 40}} ==სქოლიო== {{Reflist|refs= <ref name=ned>{{cite web |title=NASA/IPAC Extragalactic Database |work=Results for NGC 0040 |url=https://ned.ipac.caltech.edu/byname?objname=NGC+40&hconst=67.8&omegam=0.308&omegav=0.692&wmap=4&corr_z=1 |access-date=2010-05-03}}</ref> <ref name="in-the-sky">[https://in-the-sky.org/data/object.php?id=NGC40 NGC40] — in-the-sky.org</ref> }} {{Ngc5}} {{ავტორიტეტული წყაროები}} [[კატეგორია:NGC-ის ობიექტები|NGC 0040]] [[კატეგორია:ცეფევსის თანავარსკვლავედი]] [[კატეგორია:პლანეტური ნისლეულები]] [[კატეგორია:კოლდუელის ობიექტები]] mwe40rg0jo6bgh3492eo0i79i0p71ng 5564144 5564142 2026-10-23T16:44:26Z Surprizi 14671 5564144 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა ნისლეული | სახელი = NGC 40 | სურათი = NGC_40_PanS.jpg | ტიტრი=NGC 40 ცეფევსის თანავარსკვლავედში | ორიგინალური სახელი ={{lang-en|NGC 40}} | ტიპი = პლანეტური ნისლეული | ტიპი2 = | ქვეტიპი = | კლასი = | ეპოქა = [[J2000.0]] | თანავარსკვლავედი = [[ცეფევსის თანავარსკვლავედი]] | პირდაპირი აღვლენა = {{RA|00|13|01.2336}}<ref name="ned"/> | დახრილობა = {{dec|+72|31|18.750}}<ref name="ned"/> | მანძილი = {{ly|5120|1569 ± 387}} | ხილული ვარსკვლავიერი სიდიდე = 12.3<ref name="astrovalleyfield">[https://astrovalleyfield.com/AstronomieCompl/NGC%20et%20autres/WolfgangS/N0000.htm astrovalleyfield.com]</ref> | ზომა = {{val|0.8|×|0.5|u=arcmin}}<ref name="astrovalleyfield"/> | აბსოლუტური ვარსკვლავიერი სიდიდე = 1.83<ref name="in-the-sky"/> | რადიუსი = {{ly|1.2|0.368}}<ref name="Seligman">{{cite web|title=New General Catalog Objects: NGC 1–49|url=http://cseligman.com/text/atlas/ngc0.htm#34|website=cseligman.com|access-date=6 January 2017}}</ref> | აღმომჩენი = [[უილიამ ჰერშელი]] | აღმოჩენის წელი = [[1788]] | სხვა აღნიშვნები = Bow-Tie Nebula, Caldwell 2, PN G120.0+09.8 | ლოკაცია = <div style="position: relative">[[ფაილი:Cepheus_IAU.svg|280პქ]]<div style="position: absolute; left: 94px; top: 148px">[[ფაილი:Cercle_rouge_100%25.svg|20px]]</div></div> }} '''NGC 40''' (ასევე ცნობილი, როგორც '''Caldwell 2''' ან '''C2''' და '''ბაფთა-პეპელას ნისლეული''') — [[პლანეტური ნისლეული]] [[ცეფევსის თანავარსკვლავედი|ცეფევსის თანავარსკვლავედში]]. იგი [[დედამიწა|დედამიწიდან]] დაახლოებით {{ly|5120|1569 ± 387}}-ის მანძილზე მდებარეობს; მისი [[ხილული ვარსკვლავიერი სიდიდე]]ა 12.3, [[აბსოლუტური ვარსკვლავიერი სიდიდე]] — 1.83; ხილული ზომებია დაახლოებით {{ly|1.2|0.368}}, კუთხური — {{val|0.8|×|0.5|u=arcmin}}; აღმოაჩინა ინგლისელმა ასტრონომმა [[უილიამ ჰერშელი|უილიამ ჰერშელმა]] [[1788]] წელს. == იხილეთ აგრეთვე == * [[ახალი საერთო კატალოგი]] ==რესურსები ინტერნეტში== * {{WikiSky|NGC 40}} * {{cite simbad|title=NGC 40}} ==სქოლიო== {{Reflist|refs= <ref name=ned>{{cite web |title=NASA/IPAC Extragalactic Database |work=Results for NGC 0040 |url=https://ned.ipac.caltech.edu/byname?objname=NGC+40&hconst=67.8&omegam=0.308&omegav=0.692&wmap=4&corr_z=1 |access-date=2010-05-03}}</ref> <ref name="in-the-sky">[https://in-the-sky.org/data/object.php?id=NGC40 NGC40] — in-the-sky.org</ref> }} {{Ngc5}} {{ავტორიტეტული წყაროები}} [[კატეგორია:NGC-ის ობიექტები|NGC 0040]] [[კატეგორია:ცეფევსის თანავარსკვლავედი]] [[კატეგორია:პლანეტური ნისლეულები]] [[კატეგორია:კოლდუელის ობიექტები|C2]] bre9gdgvmg463sv0ej8wps2l3lock6t 1 921634 5564116 2026-10-23T16:01:14Z Surprizi 14671 ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}} 5564116 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf 1 921635 5564119 2026-10-23T16:07:28Z Salometsivtsivadze55 188904 ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}} 5564119 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf 3 921636 5564122 2026-10-23T16:11:35Z ქართული ვიკიპედია 174425 დაემატა [[თარგი:გამარჯობა|მისალმების შეტყობინება]] ახალი მომხმარებლის განხილვის გვერდზე 5564122 wikitext text/x-wiki {{გამარჯობა}} -- [[მომხმარებელი:ქართული ვიკიპედია|ქართული ვიკიპედია]] ([[მომხმარებლის განხილვა:ქართული ვიკიპედია|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/ქართული ვიკიპედია|წვლილი]]) 16:11, 23 ოქტომბერი 2026 (UTC) nqpza2jm3qmqnzzhj8zjqvvrqhb5kps 0 921637 5564146 2026-10-23T16:45:10Z Irmaguru 118553 ახალი გვერდი: {{ინფოდაფა პიროვნება | სიგანე = | სახელი = ფრანკო ნერო | ფოტო = Franco_Nero,_36th_Fajr_International_Film_Festival_(86250)_(cropped).jpg | ფოტოს სიგანე = |წარწერა = ფრანკო ნერო (2018) | ალტ = | მშობლსახელი = | ენის კოდი = | დაბსა... 5564146 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პიროვნება | სიგანე = | სახელი = ფრანკო ნერო | ფოტო = Franco_Nero,_36th_Fajr_International_Film_Festival_(86250)_(cropped).jpg | ფოტოს სიგანე = |წარწერა = ფრანკო ნერო (2018) | ალტ = | მშობლსახელი = | ენის კოდი = | დაბსახელი = | დაბთარიღი = {{დაბადების თარიღი და ასაკი|1941|11|23}} | დაბადგილი = [[პარმა]], [[იტალია]] | გარდთარიღი = | გარდადგილი = | ეროვნება = [[იტალიელი]] | მოქალაქეობა = {{დროშა|იტალია}} | განათლება = | ალმა-მატერი = | მოღვაწეობა = | საქმიანობა = [[მსახიობი]], [[რეჟისორი]] | აქტიურობის წლები = [[1962]]-დან | მეუღლეები = [[ვანესა რედგრეივი]] | პარტნიორები = | შვილები = კარლო გაბრიელ ნერო | ჯილდოები = | მოსახმობი სიგნალი = | სუფთა მოგება = | სახელი1 = | მოდული1 = | საიტი = | ხელმოწერა = | ხელმოწერის ზომა = | ხელმოწერა ალტ = | შენიშვნები = }} '''ფრანკო ნერო''' ({{lang-it|Franco Nero}}; დაბადების სახელი — ფრანჩესკო კლემენტე ჯუზეპე სპარანერო; {{lang-it|Francesco Clemente Giuseppe Sparanero}}; დ. [[23 ნოემბერი]], [[1941]], [[პარმა]], [[იტალია]]) იტალიელი [[მსახიობი]] და [[რეჟისორი]], რომელმაც სახელი გაითქვა, უპირველეს ყოვლისა, [[იტალო-ვესტერნი|იტალო-ვესტერნ]] „[[ჯანგო (ფილმი)|ჯანგო]]“-ში შესრულებული როლით. გარდა ამისა, 1970-იან წლებში იგი ხშირად განასახიერებდა პროკურორის როლს პოლიციურ თემატიკაზე გადაღებულ სხვადასხვა ფილმში. კარიერის განმავლობაში მას არაერთ ცნობილ კინორეჟისორთან უმუშავია. ==კარიერა== {{ციტატა|„[[ჯონ ფორდი|ფორდ ავერას]] ჰყავდა [[ჯონ უეინი]], [[სერჯო ლეონე|ლეონეს]] — [[კლინტ ისტვუდი]], მე კი ფრანკო ნერო მყავს“. — [[სერჯო კორბუჩი]]}} ფიზიკური აღნაგობისა და „მამაცური იერის მქონე მკაცრი გამომეტყველების“ წყალობით, მან კარიერის დასაწყისიდანვე განასახიერა მამაკაცური სილამაზის მკაფიოდ „ამერიკული“ სტილი. ყურადღება პირველად ჯონ ჰიუსტონის 1966 წლის ფილმ „ბიბლია“-ში შესრულებული [[აბელი (ბიბლია)|აბელი]]ს როლით მიიპყრო, ხოლო ფართო აღიარება მოუტანა ფილმმა „წყნარი ადგილი სოფლად“ (1968), სადაც ის [[ვანესა რედგრეივი|ვანესა რედგრეივთან]] ერთად თამაშობდა. ==ფილმოგრაფია (შერჩევით)== * [[1961]] : [[ბიბლია (ფილმი)|ბიბლია]] ([[აბელი (ბიბლია)|აბელი]]) * [[1966]] : [[ჯანგო (ფილმი)|ჯანგო]] (ჯანგო) * [[1967]] : [[კამელოტი (1967 წლის ფილმი)|კამელოტი]] ([[ლანსელოტი]]) * [[1970]] : [[ტრისტანა]] (ორასიო) * [[1971]] : [[პოლიციის კომისრის აღსარება რესპუბლიკის პროკურორის წინაშე (ფილმი)|პოლიციის კომისრის აღსარება რესპუბლიკის პროკურორის წინაშე]] (ტრაინი, საოლქო პროკურორის მოადგილე) * [[1981]] : [[სალამანდრა (ფილმი)|სალამანდრა]] (პოლკოვნიკი დანტე მატუჩი) * [[1990]] : [[კერკეტი კაკალი 2]] (გენერალი და ნარკოდილერი რამონ ესპერანსა) * [[1992]] : [[ოქრო (1992 წლის ფილმი)|ოქრო]] (გაბრიელე კაზინტინო) ==რესურსები ინტერნეტში== {{imdb name|nm0626259|ფრანკო ნერო}} ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{DEFAULTSORT:ნერო, ფრანკო}} [[კატეგორია:დაბადებული 23 ნოემბერი]] [[კატეგორია:დაბადებული 1941]] [[კატეგორია:იტალიაში დაბადებულები]] [[კატეგორია:იტალიელი მსახიობები]] [[კატეგორია:XX საუკუნის მსახიობები]] [[კატეგორია:XXI საუკუნის მსახიობები]] [[კატეგორია:მსახიობები ანბანის მიხედვით]] [[კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები]] ca6dnw3f5jb2bcq7n7v3c0f7vx73ph8 14 921638 5564148 2026-10-23T16:45:20Z Surprizi 14671 ახალი გვერდი: [[კატეგორია:ასტრონომიული_კატალოგები]] 5564148 wikitext text/x-wiki [[კატეგორია:ასტრონომიული_კატალოგები]] 5od5kbl5wq0olqepervbptdw54zzt7v 15 921639 5564152 2026-10-23T16:46:35Z Surprizi 14671 ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}} 5564152 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf 0 921640 5564172 2026-10-23T17:20:16Z Ninikelaaa 55 178880 ახალი გვერდი: {{subst:მუშავდება}} '''ლუის ფერეირა''' (დაბადების სახელი — ლუის ენრიკე და როშა ფერეირა; დ. [[20 თებერვალი]], [[1966]]) — [[კანადელები|კანადელი]] [[მსახიობი]].[1] ფერეირა ცნობილია პოლკოვნიკ ევერეტ იან... 5564172 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Ninikelaaa 55|Ninikelaaa 55]].|23|10|2026}} '''ლუის ფერეირა''' (დაბადების სახელი — ლუის ენრიკე და როშა ფერეირა; დ. [[20 თებერვალი]], [[1966]]) — [[კანადელები|კანადელი]] [[მსახიობი]].[1] ფერეირა ცნობილია პოლკოვნიკ ევერეტ იანგის როლით სერიალში „Stargate Universe“, სერიალ „Durham County“ პირველ სეზონში განსახიერებული სერიული მკვლელის, რეი პრეგერის როლით,[2] FBI-ის დირექტორის მოადგილის, ჯონ პოლოკის როლით სერიალში „Missing“, და არტ ბლანკის როლით ფილმებში „ხერხი IV“, „ხერხი V“ და „ხერხი 3D“.[3] ის ასევე მონაწილეობდა CTV-ის სერიალში „Motive“,[4] სადაც მკვლელობათა მკვლევარი დეტექტივიოსკარ ვეგა განასახიერა.[5] 2008 წლამდე ის სცენური სახელით — ჯასტინ ლუისით მოღვაწეობდა. korf579esxfk8s0h0wmqqni0gqjtt1f 5564173 5564172 2026-10-23T17:21:09Z Ninikelaaa 55 178880 5564173 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Ninikelaaa 55|Ninikelaaa 55]].|23|10|2026}}{{ინფოდაფა პიროვნება | სიგანე = | სახელი = ლუის ფერეირა | ფოტო = | ფოტოს სიგანე = |წარწერა = | ალტ = | მშობლსახელი = | ენის კოდი = | დაბსახელი = | დაბთარიღი = | დაბადგილი = | მოინათლა = | გაუჩინარების თარიღი = | გაუჩინარების ადგილი = | გაუჩინარების სტატუსი = | გარდთარიღი = | გარდადგილი = | გარდაცვალების მიზეზი = | სხეულის პოვნის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილის კოორდინატები = | ძეგლები = | რეზიდენცია = | სხვა სახელები = | ეროვნება = | მოქალაქეობა = | ეთნიკური წარმომავლობა = | ქვეშევრდომობა = | განათლება = | ალმა-მატერი = | მოღვაწეობა = | საქმიანობა = | აქტიურობის წლები = | დამსაქმებელი = | ორგანიზაცია = | ხელფასი = | ქონება = | ცნობილია როგორც = | ცნობილი ნაშრომები = | სიმაღლე = | წონა = | წოდება = | წლები = | წინამორბედი = | მემკვიდრე = | პარტია = | მოძრაობა = | ოპონენტები = | რელიგია = | წაყენებული ბრალდება = | განაჩენი = | დანაშაულებრივი სტატუსი = | მეუღლეები = | პარტნიორები = | შვილები = | მამა = | დედა = | ნათესავები = | ჯილდოები = | მოსახმობი სიგნალი = | სუფთა მოგება = | სახელი1 = | მოდული1 = | სახელი2 = | მოდული2 = | სახელი3 = | მოდული3 = | სახელი4 = | მოდული4 = | სახელი5 = | მოდული5 = | სახელი6 = | მოდული6 = | სახელი7 = | მოდული7 = | საიტი = | ხელმოწერა = | ხელმოწერის ზომა = | ხელმოწერა ალტ = | შენიშვნები = }} '''ლუის ფერეირა''' (დაბადების სახელი — ლუის ენრიკე და როშა ფერეირა; დ. [[20 თებერვალი]], [[1966]]) — [[კანადელები|კანადელი]] [[მსახიობი]].[1] ფერეირა ცნობილია პოლკოვნიკ ევერეტ იანგის როლით სერიალში „Stargate Universe“, სერიალ „Durham County“ პირველ სეზონში განსახიერებული სერიული მკვლელის, რეი პრეგერის როლით,[2] FBI-ის დირექტორის მოადგილის, ჯონ პოლოკის როლით სერიალში „Missing“, და არტ ბლანკის როლით ფილმებში „ხერხი IV“, „ხერხი V“ და „ხერხი 3D“.[3] ის ასევე მონაწილეობდა CTV-ის სერიალში „Motive“,[4] სადაც მკვლელობათა მკვლევარი დეტექტივიოსკარ ვეგა განასახიერა.[5] 2008 წლამდე ის სცენური სახელით — ჯასტინ ლუისით მოღვაწეობდა. skwdb6v8qdbj1tc89ybr4yby9ls7ch8 5564174 5564173 2026-10-23T17:21:44Z Ninikelaaa 55 178880 5564174 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Ninikelaaa 55|Ninikelaaa 55]].|23|10|2026}}{{ინფოდაფა პიროვნება | სიგანე = | სახელი = ლუის ფერეირა | ფოტო =141110 Motive Vega 43831 R2.jpg | ფოტოს სიგანე = |წარწერა = | ალტ = | მშობლსახელი = | ენის კოდი = | დაბსახელი = | დაბთარიღი = | დაბადგილი = | მოინათლა = | გაუჩინარების თარიღი = | გაუჩინარების ადგილი = | გაუჩინარების სტატუსი = | გარდთარიღი = | გარდადგილი = | გარდაცვალების მიზეზი = | სხეულის პოვნის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილის კოორდინატები = | ძეგლები = | რეზიდენცია = | სხვა სახელები = | ეროვნება = | მოქალაქეობა = | ეთნიკური წარმომავლობა = | ქვეშევრდომობა = | განათლება = | ალმა-მატერი = | მოღვაწეობა = | საქმიანობა = | აქტიურობის წლები = | დამსაქმებელი = | ორგანიზაცია = | ხელფასი = | ქონება = | ცნობილია როგორც = | ცნობილი ნაშრომები = | სიმაღლე = | წონა = | წოდება = | წლები = | წინამორბედი = | მემკვიდრე = | პარტია = | მოძრაობა = | ოპონენტები = | რელიგია = | წაყენებული ბრალდება = | განაჩენი = | დანაშაულებრივი სტატუსი = | მეუღლეები = | პარტნიორები = | შვილები = | მამა = | დედა = | ნათესავები = | ჯილდოები = | მოსახმობი სიგნალი = | სუფთა მოგება = | სახელი1 = | მოდული1 = | სახელი2 = | მოდული2 = | სახელი3 = | მოდული3 = | სახელი4 = | მოდული4 = | სახელი5 = | მოდული5 = | სახელი6 = | მოდული6 = | სახელი7 = | მოდული7 = | საიტი = | ხელმოწერა = | ხელმოწერის ზომა = | ხელმოწერა ალტ = | შენიშვნები = }} '''ლუის ფერეირა''' (დაბადების სახელი — ლუის ენრიკე და როშა ფერეირა; დ. [[20 თებერვალი]], [[1966]]) — [[კანადელები|კანადელი]] [[მსახიობი]].[1] ფერეირა ცნობილია პოლკოვნიკ ევერეტ იანგის როლით სერიალში „Stargate Universe“, სერიალ „Durham County“ პირველ სეზონში განსახიერებული სერიული მკვლელის, რეი პრეგერის როლით,[2] FBI-ის დირექტორის მოადგილის, ჯონ პოლოკის როლით სერიალში „Missing“, და არტ ბლანკის როლით ფილმებში „ხერხი IV“, „ხერხი V“ და „ხერხი 3D“.[3] ის ასევე მონაწილეობდა CTV-ის სერიალში „Motive“,[4] სადაც მკვლელობათა მკვლევარი დეტექტივიოსკარ ვეგა განასახიერა.[5] 2008 წლამდე ის სცენური სახელით — ჯასტინ ლუისით მოღვაწეობდა. h6ujogmfg0ha9676w3pi3dlrsdm022l 5564175 5564174 2026-10-23T17:22:06Z Ninikelaaa 55 178880 5564175 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Ninikelaaa 55|Ninikelaaa 55]].|23|10|2026}}{{ინფოდაფა პიროვნება | სიგანე = | სახელი = ლუის ფერეირა | ფოტო =141110 Motive Vega 43831 R2.jpg | ფოტოს სიგანე = |წარწერა = ლუისი 2014 წელს | ალტ = | მშობლსახელი = | ენის კოდი = | დაბსახელი = | დაბთარიღი = | დაბადგილი = | მოინათლა = | გაუჩინარების თარიღი = | გაუჩინარების ადგილი = | გაუჩინარების სტატუსი = | გარდთარიღი = | გარდადგილი = | გარდაცვალების მიზეზი = | სხეულის პოვნის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილის კოორდინატები = | ძეგლები = | რეზიდენცია = | სხვა სახელები = | ეროვნება = | მოქალაქეობა = | ეთნიკური წარმომავლობა = | ქვეშევრდომობა = | განათლება = | ალმა-მატერი = | მოღვაწეობა = | საქმიანობა = | აქტიურობის წლები = | დამსაქმებელი = | ორგანიზაცია = | ხელფასი = | ქონება = | ცნობილია როგორც = | ცნობილი ნაშრომები = | სიმაღლე = | წონა = | წოდება = | წლები = | წინამორბედი = | მემკვიდრე = | პარტია = | მოძრაობა = | ოპონენტები = | რელიგია = | წაყენებული ბრალდება = | განაჩენი = | დანაშაულებრივი სტატუსი = | მეუღლეები = | პარტნიორები = | შვილები = | მამა = | დედა = | ნათესავები = | ჯილდოები = | მოსახმობი სიგნალი = | სუფთა მოგება = | სახელი1 = | მოდული1 = | სახელი2 = | მოდული2 = | სახელი3 = | მოდული3 = | სახელი4 = | მოდული4 = | სახელი5 = | მოდული5 = | სახელი6 = | მოდული6 = | სახელი7 = | მოდული7 = | საიტი = | ხელმოწერა = | ხელმოწერის ზომა = | ხელმოწერა ალტ = | შენიშვნები = }} '''ლუის ფერეირა''' (დაბადების სახელი — ლუის ენრიკე და როშა ფერეირა; დ. [[20 თებერვალი]], [[1966]]) — [[კანადელები|კანადელი]] [[მსახიობი]].[1] ფერეირა ცნობილია პოლკოვნიკ ევერეტ იანგის როლით სერიალში „Stargate Universe“, სერიალ „Durham County“ პირველ სეზონში განსახიერებული სერიული მკვლელის, რეი პრეგერის როლით,[2] FBI-ის დირექტორის მოადგილის, ჯონ პოლოკის როლით სერიალში „Missing“, და არტ ბლანკის როლით ფილმებში „ხერხი IV“, „ხერხი V“ და „ხერხი 3D“.[3] ის ასევე მონაწილეობდა CTV-ის სერიალში „Motive“,[4] სადაც მკვლელობათა მკვლევარი დეტექტივიოსკარ ვეგა განასახიერა.[5] 2008 წლამდე ის სცენური სახელით — ჯასტინ ლუისით მოღვაწეობდა. 64oc0n6rdm27g74nze8bwqyh51kym6e 5564178 5564175 2026-10-23T17:29:21Z Ninikelaaa 55 178880 5564178 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Ninikelaaa 55|Ninikelaaa 55]].|23|10|2026}}{{ინფოდაფა პიროვნება | სიგანე = | სახელი = ლუის ფერეირა | ფოტო =141110 Motive Vega 43831 R2.jpg | ფოტოს სიგანე = |წარწერა = ლუისი 2014 წელს | ალტ = | მშობლსახელი = | ენის კოდი = | დაბსახელი =ლუის ენრიკე და როშა ფერეირა | დაბთარიღი = 20 თებერვალი,1966 | დაბადგილი =[[აზორის კუნძულები]],[[პორტუგალია]] | მოინათლა = | გაუჩინარების თარიღი = | გაუჩინარების ადგილი = | გაუჩინარების სტატუსი = | გარდთარიღი = | გარდადგილი = | გარდაცვალების მიზეზი = | სხეულის პოვნის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილის კოორდინატები = | ძეგლები = | რეზიდენცია = | სხვა სახელები = | ეროვნება = | მოქალაქეობა = | ეთნიკური წარმომავლობა = | ქვეშევრდომობა = | განათლება = | ალმა-მატერი = | მოღვაწეობა = | საქმიანობა = | აქტიურობის წლები = | დამსაქმებელი = | ორგანიზაცია = | ხელფასი = | ქონება = | ცნობილია როგორც = | ცნობილი ნაშრომები = | სიმაღლე = | წონა = | წოდება = | წლები = | წინამორბედი = | მემკვიდრე = | პარტია = | მოძრაობა = | ოპონენტები = | რელიგია = | წაყენებული ბრალდება = | განაჩენი = | დანაშაულებრივი სტატუსი = | მეუღლეები = | პარტნიორები = | შვილები = | მამა = | დედა = | ნათესავები = | ჯილდოები = | მოსახმობი სიგნალი = | სუფთა მოგება = | სხვა სახელები = ჯასტინ ლუისი ჯასტინ ლევისი | მოდული1 = | სახელი2 = | მოდული2 = | სახელი3 = | მოდული3 = | სახელი4 = | მოდული4 = | სახელი5 = | მოდული5 = | სახელი6 = | მოდული6 = | სახელი7 = | მოდული7 = | საიტი = | ხელმოწერა = | ხელმოწერის ზომა = | ხელმოწერა ალტ = | შენიშვნები = }} '''ლუის ფერეირა''' (დ. [[20 თებერვალი]], [[1966]]) — [[კანადელები|კანადელი]] [[მსახიობი]].[1] ფერეირა ცნობილია პოლკოვნიკ ევერეტ იანგის როლით სერიალში „Stargate Universe“, სერიალ „Durham County“ პირველ სეზონში განსახიერებული სერიული მკვლელის, რეი პრეგერის როლით,[2] FBI-ის დირექტორის მოადგილის, ჯონ პოლოკის როლით სერიალში „Missing“, და არტ ბლანკის როლით ფილმებში „ხერხი IV“, „ხერხი V“ და „ხერხი 3D“.[3] ის ასევე მონაწილეობდა CTV-ის სერიალში „Motive“,[4] სადაც მკვლელობათა მკვლევარი დეტექტივიოსკარ ვეგა განასახიერა.[5] 2008 წლამდე ის სცენური სახელით — ჯასტინ ლუისით მოღვაწეობდა. lg8xhiqw150xmkupvtslit4zi84ub6x 5564180 5564178 2026-10-23T17:30:08Z Ninikelaaa 55 178880 5564180 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Ninikelaaa 55|Ninikelaaa 55]].|23|10|2026}}{{ინფოდაფა პიროვნება | სიგანე = | სახელი = ლუის ფერეირა | ფოტო =141110 Motive Vega 43831 R2.jpg | ფოტოს სიგანე = |წარწერა = ლუისი 2014 წელს | ალტ = | მშობლსახელი = | ენის კოდი = | დაბსახელი =ლუის ენრიკე და როშა ფერეირა | დაბთარიღი = 20 თებერვალი,1966 | დაბადგილი =[[აზორის კუნძულები]],[[პორტუგალია]] | მოინათლა = | გაუჩინარების თარიღი = | გაუჩინარების ადგილი = | გაუჩინარების სტატუსი = | გარდთარიღი = | გარდადგილი = | გარდაცვალების მიზეზი = | სხეულის პოვნის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილის კოორდინატები = | ძეგლები = | რეზიდენცია = | სხვა სახელები = | ეროვნება = | მოქალაქეობა = | ეთნიკური წარმომავლობა = | ქვეშევრდომობა = | განათლება = | ალმა-მატერი = | მოღვაწეობა = | საქმიანობა = | აქტიურობის წლები = | დამსაქმებელი = | ორგანიზაცია = | ხელფასი = | ქონება = | ცნობილია როგორც = | ცნობილი ნაშრომები = | სიმაღლე = | წონა = | წოდება = | წლები = | წინამორბედი = | მემკვიდრე = | პარტია = | მოძრაობა = | ოპონენტები = | რელიგია = | წაყენებული ბრალდება = | განაჩენი = | დანაშაულებრივი სტატუსი = | მეუღლეები = | პარტნიორები = | შვილები = | მამა = | დედა = | ნათესავები = | ჯილდოები = | მოსახმობი სიგნალი = | სუფთა მოგება = | სხვა სახელები = ჯასტინ ლუისი ჯასტინ ლევისი | მოდული1 = | სახელი2 = | მოდული2 = | სახელი3 = | მოდული3 = | სახელი4 = | მოდული4 = | სახელი5 = | მოდული5 = | სახელი6 = | მოდული6 = | სახელი7 = | მოდული7 = | საიტი = | ხელმოწერა = | ხელმოწერის ზომა = | ხელმოწერა ალტ = | შენიშვნები = }} '''ლუის ფერეირა''' (დ. [[20 თებერვალი]], [[1966]]) — [[კანადელები|კანადელი]] [[მსახიობი]].[1] ფერეირა ცნობილია პოლკოვნიკ ევერეტ იანგის როლით სერიალში „Stargate Universe“, სერიალ „Durham County“ პირველ სეზონში განსახიერებული სერიული მკვლელის, რეი პრეგერის როლით,[2] FBI-ის დირექტორის მოადგილის, ჯონ პოლოკის როლით სერიალში „Missing“, და არტ ბლანკის როლით ფილმებში „ხერხი IV“, „ხერხი V“ და „ხერხი 3D“.[3] ის ასევე მონაწილეობდა CTV-ის სერიალში „Motive“,[4] სადაც მკვლელობათა მკვლევარი დეტექტივიოსკარ ვეგა განასახიერა.[5] 2008 წლამდე ის სცენური სახელით — ჯასტინ ლუისით მოღვაწეობდა. ==ადრეული ცხოვრება== pho9yezk8m457nlypudqj7yjbdh85py 5564182 5564180 2026-10-23T17:32:23Z Ninikelaaa 55 178880 5564182 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Ninikelaaa 55|Ninikelaaa 55]].|23|10|2026}}{{ინფოდაფა პიროვნება | სიგანე = | სახელი = ლუის ფერეირა | ფოტო =141110 Motive Vega 43831 R2.jpg | ფოტოს სიგანე = |წარწერა = ლუისი 2014 წელს | ალტ = | მშობლსახელი = | ენის კოდი = | დაბსახელი =ლუის ენრიკე და როშა ფერეირა | დაბთარიღი = 20 თებერვალი,1966 | დაბადგილი =[[აზორის კუნძულები]],[[პორტუგალია]] | მოინათლა = | გაუჩინარების თარიღი = | გაუჩინარების ადგილი = | გაუჩინარების სტატუსი = | გარდთარიღი = | გარდადგილი = | გარდაცვალების მიზეზი = | სხეულის პოვნის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილის კოორდინატები = | ძეგლები = | რეზიდენცია = | სხვა სახელები = | ეროვნება = | მოქალაქეობა = | ეთნიკური წარმომავლობა = | ქვეშევრდომობა = | განათლება = | ალმა-მატერი = | მოღვაწეობა = | საქმიანობა = | აქტიურობის წლები = | დამსაქმებელი = | ორგანიზაცია = | ხელფასი = | ქონება = | ცნობილია როგორც = | ცნობილი ნაშრომები = | სიმაღლე = | წონა = | წოდება = | წლები = | წინამორბედი = | მემკვიდრე = | პარტია = | მოძრაობა = | ოპონენტები = | რელიგია = | წაყენებული ბრალდება = | განაჩენი = | დანაშაულებრივი სტატუსი = | მეუღლეები = | პარტნიორები = | შვილები = | მამა = | დედა = | ნათესავები = | ჯილდოები = | მოსახმობი სიგნალი = | სუფთა მოგება = | სხვა სახელები = ჯასტინ ლუისი ჯასტინ ლევისი | მოდული1 = | სახელი2 = | მოდული2 = | სახელი3 = | მოდული3 = | სახელი4 = | მოდული4 = | სახელი5 = | მოდული5 = | სახელი6 = | მოდული6 = | სახელი7 = | მოდული7 = | საიტი = | ხელმოწერა = | ხელმოწერის ზომა = | ხელმოწერა ალტ = | შენიშვნები = }} '''ლუის ფერეირა''' (დ. [[20 თებერვალი]], [[1966]]) — [[კანადელები|კანადელი]] [[მსახიობი]].[1] ფერეირა ცნობილია პოლკოვნიკ ევერეტ იანგის როლით სერიალში „Stargate Universe“, სერიალ „Durham County“ პირველ სეზონში განსახიერებული სერიული მკვლელის, რეი პრეგერის როლით,[2] FBI-ის დირექტორის მოადგილის, ჯონ პოლოკის როლით სერიალში „Missing“, და არტ ბლანკის როლით ფილმებში „ხერხი IV“, „ხერხი V“ და „ხერხი 3D“.[3] ის ასევე მონაწილეობდა CTV-ის სერიალში „Motive“,[4] სადაც მკვლელობათა მკვლევარი დეტექტივიოსკარ ვეგა განასახიერა.[5] 2008 წლამდე ის სცენური სახელით — ჯასტინ ლუისით მოღვაწეობდა. ==ადრეული ცხოვრება== ფერეირა დაიბადა 1966 წლის 20 თებერვალს [6] ტერა-ჩაში, ტერსეირაში, აზორის კუნძულებზე [7] და ადრეულ ასაკში მშობლებთან ერთად კანადაში ემიგრაციაში წავიდა. ის გაიზარდა ნორთ-იორკში ([[ონტარიო]]), ჯეინისა და ფინჩის უბანში [8]. მსახიობი 25 წლის განმავლობაში ფსევდონიმით — ჯასტინ ლუისი — სარგებლობდა, სანამ მისი პორტუგალიური წარმოშობის დედა 2008 წელს არ გარდაიცვალა. ამის შემდეგ მან მიიღო გადაწყვეტილება, ეხმარა თავისი ნამდვილი გვარი და „ლუისი“, რომელიც მისი საკუთარი სახელის, „ლუიშის“ (Luís), მიახლოებული ვარიანტია [1]. qkkwlshgdptt3xvd12nf90dvkjiga6m 5564184 5564182 2026-10-23T17:35:01Z Ninikelaaa 55 178880 5564184 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Ninikelaaa 55|Ninikelaaa 55]].|23|10|2026}}{{ინფოდაფა პიროვნება | სიგანე = | სახელი = ლუის ფერეირა | ფოტო =141110 Motive Vega 43831 R2.jpg | ფოტოს სიგანე = |წარწერა = ლუისი 2014 წელს | ალტ = | მშობლსახელი = | ენის კოდი = | დაბსახელი =ლუის ენრიკე და როშა ფერეირა | დაბთარიღი = 20 თებერვალი,1966 | დაბადგილი =[[აზორის კუნძულები]],[[პორტუგალია]] | მოინათლა = | გაუჩინარების თარიღი = | გაუჩინარების ადგილი = | გაუჩინარების სტატუსი = | გარდთარიღი = | გარდადგილი = | გარდაცვალების მიზეზი = | სხეულის პოვნის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილის კოორდინატები = | ძეგლები = | რეზიდენცია = | სხვა სახელები = | ეროვნება = | მოქალაქეობა = | ეთნიკური წარმომავლობა = | ქვეშევრდომობა = | განათლება = | ალმა-მატერი = | მოღვაწეობა = | საქმიანობა = | აქტიურობის წლები = | დამსაქმებელი = | ორგანიზაცია = | ხელფასი = | ქონება = | ცნობილია როგორც = | ცნობილი ნაშრომები = | სიმაღლე = | წონა = | წოდება = | წლები = | წინამორბედი = | მემკვიდრე = | პარტია = | მოძრაობა = | ოპონენტები = | რელიგია = | წაყენებული ბრალდება = | განაჩენი = | დანაშაულებრივი სტატუსი = | მეუღლეები = | პარტნიორები = | შვილები = | მამა = | დედა = | ნათესავები = | ჯილდოები = | მოსახმობი სიგნალი = | სუფთა მოგება = | სხვა სახელები = ჯასტინ ლუისი ჯასტინ ლევისი | მოდული1 = | სახელი2 = | მოდული2 = | სახელი3 = | მოდული3 = | სახელი4 = | მოდული4 = | სახელი5 = | მოდული5 = | სახელი6 = | მოდული6 = | სახელი7 = | მოდული7 = | საიტი = | ხელმოწერა = | ხელმოწერის ზომა = | ხელმოწერა ალტ = | შენიშვნები = }} '''ლუის ფერეირა''' (დ. [[20 თებერვალი]], [[1966]]) — [[კანადელები|კანადელი]] [[მსახიობი]].[1] ფერეირა ცნობილია პოლკოვნიკ ევერეტ იანგის როლით სერიალში „Stargate Universe“, სერიალ „Durham County“ პირველ სეზონში განსახიერებული სერიული მკვლელის, რეი პრეგერის როლით,[2] FBI-ის დირექტორის მოადგილის, ჯონ პოლოკის როლით სერიალში „Missing“, და არტ ბლანკის როლით ფილმებში „ხერხი IV“, „ხერხი V“ და „ხერხი 3D“.[3] ის ასევე მონაწილეობდა CTV-ის სერიალში „Motive“,[4] სადაც მკვლელობათა მკვლევარი დეტექტივიოსკარ ვეგა განასახიერა.[5] 2008 წლამდე ის სცენური სახელით — ჯასტინ ლუისით მოღვაწეობდა. ==ადრეული ცხოვრება== ფერეირა დაიბადა 1966 წლის 20 თებერვალს [6] ტერა-ჩაში, ტერსეირაში, აზორის კუნძულებზე [7] და ადრეულ ასაკში მშობლებთან ერთად კანადაში ემიგრაციაში წავიდა. ის გაიზარდა ნორთ-იორკში ([[ონტარიო]]), ჯეინისა და ფინჩის უბანში [8]. მსახიობი 25 წლის განმავლობაში ფსევდონიმით — ჯასტინ ლუისი — სარგებლობდა, სანამ მისი პორტუგალიური წარმოშობის დედა 2008 წელს არ გარდაიცვალა. ამის შემდეგ მან მიიღო გადაწყვეტილება, ეხმარა თავისი ნამდვილი გვარი და „ლუისი“, რომელიც მისი საკუთარი სახელის, „ლუიშის“ (Luís), მიახლოებული ვარიანტია [1]. ==კარიერა== ფერეირას რეზიუმე 100-ზე მეტ ეკრანულ როლს მოიცავს. ის მონაწილეობდა მრავალფეროვან სატელევიზიო შოუში, მათ შორის მთავარი როლებით ისეთ პროექტებში, როგორიცაა „Hidden Hills“ [9], „Durham County“, „Urban Angel“, „Missing“ და „Bad Blood“. მას ასევე ჰქონდა განმეორებადი ან ეპიზოდური როლები სხვადასხვა ტელესერიალში, მათ შორის „NCIS“ [10], „CSI: Crime Scene Investigation“ [11] და „Criminal Minds“ [12]. სერიალ „Breaking Bad“-ის მეხუთე სეზონში დეკლანის [13] და „Primeval: New World“-ში პოლკოვნიკ ჰენდერსონ ჰოლის [14][15] განმეორებადი როლების შესრულების შემდეგ, მან მთავარი როლი ითამაშა CTV-ის სერიალში „Motive“, სადაც მკვლელობათა დეტექტივიოსკარ ვეგა განასახიერა [4][16], ხოლო განმეორებადი როლებით მონაწილეობდა სერიალებში „The Romeo Section“ [17] და „This Life“ [18]. გარდა ამისა, ის უძღვებოდა სატელევიზიო სერიალს „Letters to God“ [19]. 2009 წელს ფერეირა დევიდ მეისლესის როლში გამოჩნდა [[HBO]]-ს ჯილდოს მფლობელ ფილმში „Grey Gardens“, სადაც პარტნიორობას უწევდა ჯესიკა ლანჟსა და დრიუ ბერიმორს [20]. მის სხვა კინოკრედიტებს მიეკუთვნება სარა პოლის ქმრის როლი ფილმში „Dawn of the Dead“ [21], აგრეთვე როლები ფილმებში „Shooter“ [22] და „The Lazarus Child“. ფერეირამ ითამაშა ერლის როლი 1995 წლის ფილმში „Blood and Donuts“ და მონაწილეობა მიიღო 2007 წლის ფილმში „Saw IV“. დამატებითი კინოკრედიტები მოიცავს ფილმებს „The Marsh“ [23], „Boozecan“ [24] და „The Big Slice“ [25]. მან ასევე განასახიერა დონალდ ტრამპი ფილმში „Trump Unauthorized“ [26] და იყო მინისერიალის „The Andromeda Strain“ ერთ-ერთი მთავარი მსახიობი. 2010 წელს ის ფართოდ გახდა ცნობილი [[ლოს-ანჯელესი|ლოს-ანჯელესში]] ([[კალიფორნია]]) გადაღებული ფილმით „The Town“, სადაც FBI-ის SWAT-ის სერჟანტი ბრაიანი განასახიერა. 2011 წელს ის გახდა „Mazda-ს ხმა“ და ორი წლის განმავლობაში ახმოვანებდა მათი ეროვნული კამპანიის სარეკლამო როლების სერიას [27]. მის სხვა გახმოვანების სამუშაოებს მიეკუთვნება პოლიციელი ვინსი ტელესერიალიდან „The Dating Guy“ [28][27] და ჩეტი საბავშვო ანიმაციური სერიალის „Tales from the Cryptkeeper“ ეპიზოდიდან „Hyde and Go Shriek“ [29]. 2017 წელს ის შეუერთდა შემარ მურის მონაწილეობით გადაღებულ რიმეიქ-სერიალს „S.W.A.T.“, სადაც გუნდის ლიდერის, სერჟანტ ბაკ სპაივის პერსონაჟს ასრულებს. 9ujdl24ons3b1rp3as69itv3xynpc0i 5564185 5564184 2026-10-23T17:35:42Z Ninikelaaa 55 178880 5564185 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Ninikelaaa 55|Ninikelaaa 55]].|23|10|2026}}{{ინფოდაფა პიროვნება | სიგანე = | სახელი = ლუის ფერეირა | ფოტო =141110 Motive Vega 43831 R2.jpg | ფოტოს სიგანე = |წარწერა = ლუისი 2014 წელს | ალტ = | მშობლსახელი = | ენის კოდი = | დაბსახელი =ლუის ენრიკე და როშა ფერეირა | დაბთარიღი = 20 თებერვალი,1966 | დაბადგილი =[[აზორის კუნძულები]],[[პორტუგალია]] | მოინათლა = | გაუჩინარების თარიღი = | გაუჩინარების ადგილი = | გაუჩინარების სტატუსი = | გარდთარიღი = | გარდადგილი = | გარდაცვალების მიზეზი = | სხეულის პოვნის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილის კოორდინატები = | ძეგლები = | რეზიდენცია = | სხვა სახელები = | ეროვნება = | მოქალაქეობა = | ეთნიკური წარმომავლობა = | ქვეშევრდომობა = | განათლება = | ალმა-მატერი = | მოღვაწეობა = | საქმიანობა = | აქტიურობის წლები = | დამსაქმებელი = | ორგანიზაცია = | ხელფასი = | ქონება = | ცნობილია როგორც = | ცნობილი ნაშრომები = | სიმაღლე = | წონა = | წოდება = | წლები = | წინამორბედი = | მემკვიდრე = | პარტია = | მოძრაობა = | ოპონენტები = | რელიგია = | წაყენებული ბრალდება = | განაჩენი = | დანაშაულებრივი სტატუსი = | მეუღლეები = | პარტნიორები = | შვილები = | მამა = | დედა = | ნათესავები = | ჯილდოები = | მოსახმობი სიგნალი = | სუფთა მოგება = | სხვა სახელები = ჯასტინ ლუისი ჯასტინ ლევისი | მოდული1 = | სახელი2 = | მოდული2 = | სახელი3 = | მოდული3 = | სახელი4 = | მოდული4 = | სახელი5 = | მოდული5 = | სახელი6 = | მოდული6 = | სახელი7 = | მოდული7 = | საიტი = | ხელმოწერა = | ხელმოწერის ზომა = | ხელმოწერა ალტ = | შენიშვნები = }} '''ლუის ფერეირა''' (დ. [[20 თებერვალი]], [[1966]]) — [[კანადელები|კანადელი]] [[მსახიობი]].[1] ფერეირა ცნობილია პოლკოვნიკ ევერეტ იანგის როლით სერიალში „Stargate Universe“, სერიალ „Durham County“ პირველ სეზონში განსახიერებული სერიული მკვლელის, რეი პრეგერის როლით,[2] FBI-ის დირექტორის მოადგილის, ჯონ პოლოკის როლით სერიალში „Missing“, და არტ ბლანკის როლით ფილმებში „ხერხი IV“, „ხერხი V“ და „ხერხი 3D“.[3] ის ასევე მონაწილეობდა CTV-ის სერიალში „Motive“,[4] სადაც მკვლელობათა მკვლევარი დეტექტივიოსკარ ვეგა განასახიერა.[5] 2008 წლამდე ის სცენური სახელით — ჯასტინ ლუისით მოღვაწეობდა. ==ადრეული ცხოვრება== ფერეირა დაიბადა 1966 წლის 20 თებერვალს [6] ტერა-ჩაში, ტერსეირაში, აზორის კუნძულებზე [7] და ადრეულ ასაკში მშობლებთან ერთად კანადაში ემიგრაციაში წავიდა. ის გაიზარდა ნორთ-იორკში ([[ონტარიო]]), ჯეინისა და ფინჩის უბანში [8]. მსახიობი 25 წლის განმავლობაში ფსევდონიმით — ჯასტინ ლუისი — სარგებლობდა, სანამ მისი პორტუგალიური წარმოშობის დედა 2008 წელს არ გარდაიცვალა. ამის შემდეგ მან მიიღო გადაწყვეტილება, ეხმარა თავისი ნამდვილი გვარი და „ლუისი“, რომელიც მისი საკუთარი სახელის, „ლუიშის“ (Luís), მიახლოებული ვარიანტია [1]. ==კარიერა== ფერეირას რეზიუმე 100-ზე მეტ ეკრანულ როლს მოიცავს. ის მონაწილეობდა მრავალფეროვან სატელევიზიო შოუში, მათ შორის მთავარი როლებით ისეთ პროექტებში, როგორიცაა „Hidden Hills“ [9], „Durham County“, „Urban Angel“, „Missing“ და „Bad Blood“. მას ასევე ჰქონდა განმეორებადი ან ეპიზოდური როლები სხვადასხვა ტელესერიალში, მათ შორის „NCIS“ [10], „CSI: Crime Scene Investigation“ [11] და „Criminal Minds“ [12]. სერიალ „Breaking Bad“-ის მეხუთე სეზონში დეკლანის [13] და „Primeval: New World“-ში პოლკოვნიკ ჰენდერსონ ჰოლის [14][15] განმეორებადი როლების შესრულების შემდეგ, მან მთავარი როლი ითამაშა CTV-ის სერიალში „Motive“, სადაც მკვლელობათა დეტექტივიოსკარ ვეგა განასახიერა [4][16], ხოლო განმეორებადი როლებით მონაწილეობდა სერიალებში „The Romeo Section“ [17] და „This Life“ [18]. გარდა ამისა, ის უძღვებოდა სატელევიზიო სერიალს „Letters to God“ [19]. 2009 წელს ფერეირა დევიდ მეისლესის როლში გამოჩნდა [[HBO]]-ს ჯილდოს მფლობელ ფილმში „Grey Gardens“, სადაც პარტნიორობას უწევდა ჯესიკა ლანჟსა და დრიუ ბერიმორს [20]. მის სხვა კინოკრედიტებს მიეკუთვნება სარა პოლის ქმრის როლი ფილმში „Dawn of the Dead“ [21], აგრეთვე როლები ფილმებში „Shooter“ [22] და „The Lazarus Child“. ფერეირამ ითამაშა ერლის როლი 1995 წლის ფილმში „Blood and Donuts“ და მონაწილეობა მიიღო 2007 წლის ფილმში „Saw IV“. დამატებითი კინოკრედიტები მოიცავს ფილმებს „The Marsh“ [23], „Boozecan“ [24] და „The Big Slice“ [25]. მან ასევე განასახიერა დონალდ ტრამპი ფილმში „Trump Unauthorized“ [26] და იყო მინისერიალის „The Andromeda Strain“ ერთ-ერთი მთავარი მსახიობი. 2010 წელს ის ფართოდ გახდა ცნობილი [[ლოს-ანჯელესი|ლოს-ანჯელესში]] ([[კალიფორნია]]) გადაღებული ფილმით „The Town“, სადაც FBI-ის SWAT-ის სერჟანტი ბრაიანი განასახიერა. 2011 წელს ის გახდა „Mazda-ს ხმა“ და ორი წლის განმავლობაში ახმოვანებდა მათი ეროვნული კამპანიის სარეკლამო როლების სერიას [27]. მის სხვა გახმოვანების სამუშაოებს მიეკუთვნება პოლიციელი ვინსი ტელესერიალიდან „The Dating Guy“ [28][27] და ჩეტი საბავშვო ანიმაციური სერიალის „Tales from the Cryptkeeper“ ეპიზოდიდან „Hyde and Go Shriek“ [29]. 2017 წელს ის შეუერთდა შემარ მურის მონაწილეობით გადაღებულ რიმეიქ-სერიალს „S.W.A.T.“, სადაც გუნდის ლიდერის, სერჟანტ ბაკ სპაივის პერსონაჟს ასრულებს. ==ჯილდოები== 4x1ykmqu00owdajc9ctxngqwxv7l68s 5564188 5564185 2026-10-23T17:38:34Z Ninikelaaa 55 178880 5564188 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Ninikelaaa 55|Ninikelaaa 55]].|23|10|2026}}{{ინფოდაფა პიროვნება | სიგანე = | სახელი = ლუის ფერეირა | ფოტო =141110 Motive Vega 43831 R2.jpg | ფოტოს სიგანე = |წარწერა = ლუისი 2014 წელს | ალტ = | მშობლსახელი = | ენის კოდი = | დაბსახელი =ლუის ენრიკე და როშა ფერეირა | დაბთარიღი = 20 თებერვალი,1966 | დაბადგილი =[[აზორის კუნძულები]],[[პორტუგალია]] | მოინათლა = | გაუჩინარების თარიღი = | გაუჩინარების ადგილი = | გაუჩინარების სტატუსი = | გარდთარიღი = | გარდადგილი = | გარდაცვალების მიზეზი = | სხეულის პოვნის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილის კოორდინატები = | ძეგლები = | რეზიდენცია = | სხვა სახელები = | ეროვნება = | მოქალაქეობა = | ეთნიკური წარმომავლობა = | ქვეშევრდომობა = | განათლება = | ალმა-მატერი = | მოღვაწეობა = | საქმიანობა = | აქტიურობის წლები = | დამსაქმებელი = | ორგანიზაცია = | ხელფასი = | ქონება = | ცნობილია როგორც = | ცნობილი ნაშრომები = | სიმაღლე = | წონა = | წოდება = | წლები = | წინამორბედი = | მემკვიდრე = | პარტია = | მოძრაობა = | ოპონენტები = | რელიგია = | წაყენებული ბრალდება = | განაჩენი = | დანაშაულებრივი სტატუსი = | მეუღლეები = | პარტნიორები = | შვილები = | მამა = | დედა = | ნათესავები = | ჯილდოები = | მოსახმობი სიგნალი = | სუფთა მოგება = | სხვა სახელები = ჯასტინ ლუისი ჯასტინ ლევისი | მოდული1 = | სახელი2 = | მოდული2 = | სახელი3 = | მოდული3 = | სახელი4 = | მოდული4 = | სახელი5 = | მოდული5 = | სახელი6 = | მოდული6 = | სახელი7 = | მოდული7 = | საიტი = | ხელმოწერა = | ხელმოწერის ზომა = | ხელმოწერა ალტ = | შენიშვნები = }} '''ლუის ფერეირა''' (დ. [[20 თებერვალი]], [[1966]]) — [[კანადელები|კანადელი]] [[მსახიობი]].[1] ფერეირა ცნობილია პოლკოვნიკ ევერეტ იანგის როლით სერიალში „Stargate Universe“, სერიალ „Durham County“ პირველ სეზონში განსახიერებული სერიული მკვლელის, რეი პრეგერის როლით,[2] FBI-ის დირექტორის მოადგილის, ჯონ პოლოკის როლით სერიალში „Missing“, და არტ ბლანკის როლით ფილმებში „ხერხი IV“, „ხერხი V“ და „ხერხი 3D“.[3] ის ასევე მონაწილეობდა CTV-ის სერიალში „Motive“,[4] სადაც მკვლელობათა მკვლევარი დეტექტივიოსკარ ვეგა განასახიერა.[5] 2008 წლამდე ის სცენური სახელით — ჯასტინ ლუისით მოღვაწეობდა. ==ადრეული ცხოვრება== ფერეირა დაიბადა 1966 წლის 20 თებერვალს [6] ტერა-ჩაში, ტერსეირაში, აზორის კუნძულებზე [7] და ადრეულ ასაკში მშობლებთან ერთად კანადაში ემიგრაციაში წავიდა. ის გაიზარდა ნორთ-იორკში ([[ონტარიო]]), ჯეინისა და ფინჩის უბანში [8]. მსახიობი 25 წლის განმავლობაში ფსევდონიმით — ჯასტინ ლუისი — სარგებლობდა, სანამ მისი პორტუგალიური წარმოშობის დედა 2008 წელს არ გარდაიცვალა. ამის შემდეგ მან მიიღო გადაწყვეტილება, ეხმარა თავისი ნამდვილი გვარი და „ლუისი“, რომელიც მისი საკუთარი სახელის, „ლუიშის“ (Luís), მიახლოებული ვარიანტია [1]. ==კარიერა== ფერეირას რეზიუმე 100-ზე მეტ ეკრანულ როლს მოიცავს. ის მონაწილეობდა მრავალფეროვან სატელევიზიო შოუში, მათ შორის მთავარი როლებით ისეთ პროექტებში, როგორიცაა „Hidden Hills“ [9], „Durham County“, „Urban Angel“, „Missing“ და „Bad Blood“. მას ასევე ჰქონდა განმეორებადი ან ეპიზოდური როლები სხვადასხვა ტელესერიალში, მათ შორის „NCIS“ [10], „CSI: Crime Scene Investigation“ [11] და „Criminal Minds“ [12]. სერიალ „Breaking Bad“-ის მეხუთე სეზონში დეკლანის [13] და „Primeval: New World“-ში პოლკოვნიკ ჰენდერსონ ჰოლის [14][15] განმეორებადი როლების შესრულების შემდეგ, მან მთავარი როლი ითამაშა CTV-ის სერიალში „Motive“, სადაც მკვლელობათა დეტექტივიოსკარ ვეგა განასახიერა [4][16], ხოლო განმეორებადი როლებით მონაწილეობდა სერიალებში „The Romeo Section“ [17] და „This Life“ [18]. გარდა ამისა, ის უძღვებოდა სატელევიზიო სერიალს „Letters to God“ [19]. [[2009]] წელს ფერეირა დევიდ მეისლესის როლში გამოჩნდა [[HBO]]-ს ჯილდოს მფლობელ ფილმში „Grey Gardens“, სადაც პარტნიორობას უწევდა ჯესიკა ლანჟსა და დრიუ ბერიმორს [20]. მის სხვა კინოკრედიტებს მიეკუთვნება სარა პოლის ქმრის როლი ფილმში „Dawn of the Dead“ [21], აგრეთვე როლები ფილმებში „Shooter“ [22] და „The Lazarus Child“. ფერეირამ ითამაშა ერლის როლი [[1995]] წლის ფილმში „Blood and Donuts“ და მონაწილეობა მიიღო [[2007 |2007]] წლის ფილმში „Saw IV“. დამატებითი კინოკრედიტები მოიცავს ფილმებს „The Marsh“ [23], „Boozecan“ [24] და „The Big Slice“ [25]. მან ასევე განასახიერა დონალდ ტრამპი ფილმში „Trump Unauthorized“ [26] და იყო მინისერიალის „The Andromeda Strain“ ერთ-ერთი მთავარი მსახიობი. [[2010 |2010]] წელს ის ფართოდ გახდა ცნობილი [[ლოს-ანჯელესი|ლოს-ანჯელესში]] ([[კალიფორნია]]) გადაღებული ფილმით „The Town“, სადაც FBI-ის SWAT-ის სერჟანტი ბრაიანი განასახიერა. [[2011]] წელს ის გახდა „Mazda-ს ხმა“ და ორი წლის განმავლობაში ახმოვანებდა მათი ეროვნული კამპანიის სარეკლამო როლების სერიას [27]. მის სხვა გახმოვანების სამუშაოებს მიეკუთვნება პოლიციელი ვინსი ტელესერიალიდან „The Dating Guy“ [28][27] და ჩეტი საბავშვო ანიმაციური სერიალის „Tales from the Cryptkeeper“ ეპიზოდიდან „Hyde and Go Shriek“ [29]. [[2017]] წელს ის შეუერთდა შემარ მურის მონაწილეობით გადაღებულ რიმეიქ-სერიალს „S.W.A.T.“, სადაც გუნდის ლიდერის, სერჟანტ ბაკ სპაივის პერსონაჟს ასრულებს. ==ჯილდოები== ფერეირამ [[1999]] წელს ჩიკაგოს ალტერნატიული კინოფესტივალზე მოიპოვა საუკეთესო მსახიობი მამაკაცის ჯილდო რობერტ (დიუკ) რომანოს როლის შესრულებისთვის ფილმში „Fallen Arches“ [30]. 2008 წელს მან მიიღო Gemini Award-ის ჯილდო „დრამატულ სერიალში მთავარი როლის საუკეთესო შესრულებისთვის“ სერიალ „Durham County“-ში სერიული მკვლელის, რეი პრეგერის განსახიერებისთვის [31][32]. ის იმავე ჯილდოზე იყო ნომინირებული 2010 წელს ტელესერიალ „Stargate Universe“-ში პოლკოვნიკ ევერეტ იანგის როლისთვის [33]. მან ასევე მოიპოვა Leo Award-ის ჯილდო „დრამატულ სერიალში მამაკაცის მთავარი როლის საუკეთესო შესრულებისთვის“ [[2014]] და [[2015]] წლებში [34][35], ხოლო 2016 წელს კვლავ იყო ნომინირებული იმავე კატეგორიაში [36]. gguepvmz1cc3q4zdg9360j0mgf2sitk 5564191 5564188 2026-10-23T17:39:26Z Ninikelaaa 55 178880 5564191 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Ninikelaaa 55|Ninikelaaa 55]].|23|10|2026}}{{ინფოდაფა პიროვნება | სიგანე = | სახელი = ლუის ფერეირა | ფოტო =141110 Motive Vega 43831 R2.jpg | ფოტოს სიგანე = |წარწერა = ლუისი 2014 წელს | ალტ = | მშობლსახელი = | ენის კოდი = | დაბსახელი =ლუის ენრიკე და როშა ფერეირა | დაბთარიღი = 20 თებერვალი,1966 | დაბადგილი =[[აზორის კუნძულები]],[[პორტუგალია]] | მოინათლა = | გაუჩინარების თარიღი = | გაუჩინარების ადგილი = | გაუჩინარების სტატუსი = | გარდთარიღი = | გარდადგილი = | გარდაცვალების მიზეზი = | სხეულის პოვნის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილის კოორდინატები = | ძეგლები = | რეზიდენცია = | სხვა სახელები = | ეროვნება = | მოქალაქეობა = | ეთნიკური წარმომავლობა = | ქვეშევრდომობა = | განათლება = | ალმა-მატერი = | მოღვაწეობა = | საქმიანობა = | აქტიურობის წლები = | დამსაქმებელი = | ორგანიზაცია = | ხელფასი = | ქონება = | ცნობილია როგორც = | ცნობილი ნაშრომები = | სიმაღლე = | წონა = | წოდება = | წლები = | წინამორბედი = | მემკვიდრე = | პარტია = | მოძრაობა = | ოპონენტები = | რელიგია = | წაყენებული ბრალდება = | განაჩენი = | დანაშაულებრივი სტატუსი = | მეუღლეები = | პარტნიორები = | შვილები = | მამა = | დედა = | ნათესავები = | ჯილდოები = | მოსახმობი სიგნალი = | სუფთა მოგება = | სხვა სახელები = ჯასტინ ლუისი ჯასტინ ლევისი | მოდული1 = | სახელი2 = | მოდული2 = | სახელი3 = | მოდული3 = | სახელი4 = | მოდული4 = | სახელი5 = | მოდული5 = | სახელი6 = | მოდული6 = | სახელი7 = | მოდული7 = | საიტი = | ხელმოწერა = | ხელმოწერის ზომა = | ხელმოწერა ალტ = | შენიშვნები = }} '''ლუის ფერეირა''' (დ. [[20 თებერვალი]], [[1966]]) — [[კანადელები|კანადელი]] [[მსახიობი]].[1] ფერეირა ცნობილია პოლკოვნიკ ევერეტ იანგის როლით სერიალში „Stargate Universe“, სერიალ „Durham County“ პირველ სეზონში განსახიერებული სერიული მკვლელის, რეი პრეგერის როლით,[2] FBI-ის დირექტორის მოადგილის, ჯონ პოლოკის როლით სერიალში „Missing“, და არტ ბლანკის როლით ფილმებში „ხერხი IV“, „ხერხი V“ და „ხერხი 3D“.[3] ის ასევე მონაწილეობდა CTV-ის სერიალში „Motive“,[4] სადაც მკვლელობათა მკვლევარი დეტექტივიოსკარ ვეგა განასახიერა.[5] 2008 წლამდე ის სცენური სახელით — ჯასტინ ლუისით მოღვაწეობდა. ==ადრეული ცხოვრება== ფერეირა დაიბადა 1966 წლის 20 თებერვალს [6] ტერა-ჩაში, ტერსეირაში, აზორის კუნძულებზე [7] და ადრეულ ასაკში მშობლებთან ერთად კანადაში ემიგრაციაში წავიდა. ის გაიზარდა ნორთ-იორკში ([[ონტარიო]]), ჯეინისა და ფინჩის უბანში [8]. მსახიობი 25 წლის განმავლობაში ფსევდონიმით — ჯასტინ ლუისი — სარგებლობდა, სანამ მისი პორტუგალიური წარმოშობის დედა 2008 წელს არ გარდაიცვალა. ამის შემდეგ მან მიიღო გადაწყვეტილება, ეხმარა თავისი ნამდვილი გვარი და „ლუისი“, რომელიც მისი საკუთარი სახელის, „ლუიშის“ (Luís), მიახლოებული ვარიანტია [1]. ==კარიერა== ფერეირას რეზიუმე 100-ზე მეტ ეკრანულ როლს მოიცავს. ის მონაწილეობდა მრავალფეროვან სატელევიზიო შოუში, მათ შორის მთავარი როლებით ისეთ პროექტებში, როგორიცაა „Hidden Hills“ [9], „Durham County“, „Urban Angel“, „Missing“ და „Bad Blood“. მას ასევე ჰქონდა განმეორებადი ან ეპიზოდური როლები სხვადასხვა ტელესერიალში, მათ შორის „NCIS“ [10], „CSI: Crime Scene Investigation“ [11] და „Criminal Minds“ [12]. სერიალ „Breaking Bad“-ის მეხუთე სეზონში დეკლანის [13] და „Primeval: New World“-ში პოლკოვნიკ ჰენდერსონ ჰოლის [14][15] განმეორებადი როლების შესრულების შემდეგ, მან მთავარი როლი ითამაშა CTV-ის სერიალში „Motive“, სადაც მკვლელობათა დეტექტივიოსკარ ვეგა განასახიერა [4][16], ხოლო განმეორებადი როლებით მონაწილეობდა სერიალებში „The Romeo Section“ [17] და „This Life“ [18]. გარდა ამისა, ის უძღვებოდა სატელევიზიო სერიალს „Letters to God“ [19]. [[2009]] წელს ფერეირა დევიდ მეისლესის როლში გამოჩნდა [[HBO]]-ს ჯილდოს მფლობელ ფილმში „Grey Gardens“, სადაც პარტნიორობას უწევდა ჯესიკა ლანჟსა და დრიუ ბერიმორს [20]. მის სხვა კინოკრედიტებს მიეკუთვნება სარა პოლის ქმრის როლი ფილმში „Dawn of the Dead“ [21], აგრეთვე როლები ფილმებში „Shooter“ [22] და „The Lazarus Child“. ფერეირამ ითამაშა ერლის როლი [[1995]] წლის ფილმში „Blood and Donuts“ და მონაწილეობა მიიღო [[2007 |2007]] წლის ფილმში „Saw IV“. დამატებითი კინოკრედიტები მოიცავს ფილმებს „The Marsh“ [23], „Boozecan“ [24] და „The Big Slice“ [25]. მან ასევე განასახიერა დონალდ ტრამპი ფილმში „Trump Unauthorized“ [26] და იყო მინისერიალის „The Andromeda Strain“ ერთ-ერთი მთავარი მსახიობი. [[2010 |2010]] წელს ის ფართოდ გახდა ცნობილი [[ლოს-ანჯელესი|ლოს-ანჯელესში]] ([[კალიფორნია]]) გადაღებული ფილმით „The Town“, სადაც FBI-ის SWAT-ის სერჟანტი ბრაიანი განასახიერა. [[2011]] წელს ის გახდა „Mazda-ს ხმა“ და ორი წლის განმავლობაში ახმოვანებდა მათი ეროვნული კამპანიის სარეკლამო როლების სერიას [27]. მის სხვა გახმოვანების სამუშაოებს მიეკუთვნება პოლიციელი ვინსი ტელესერიალიდან „The Dating Guy“ [28][27] და ჩეტი საბავშვო ანიმაციური სერიალის „Tales from the Cryptkeeper“ ეპიზოდიდან „Hyde and Go Shriek“ [29]. [[2017]] წელს ის შეუერთდა შემარ მურის მონაწილეობით გადაღებულ რიმეიქ-სერიალს „S.W.A.T.“, სადაც გუნდის ლიდერის, სერჟანტ ბაკ სპაივის პერსონაჟს ასრულებს. ==ჯილდოები== ფერეირამ [[1999]] წელს ჩიკაგოს ალტერნატიული კინოფესტივალზე მოიპოვა საუკეთესო მსახიობი მამაკაცის ჯილდო რობერტ (დიუკ) რომანოს როლის შესრულებისთვის ფილმში „Fallen Arches“ [30]. 2008 წელს მან მიიღო Gemini Award-ის ჯილდო „დრამატულ სერიალში მთავარი როლის საუკეთესო შესრულებისთვის“ სერიალ „Durham County“-ში სერიული მკვლელის, რეი პრეგერის განსახიერებისთვის [31][32]. ის იმავე ჯილდოზე იყო ნომინირებული 2010 წელს ტელესერიალ „Stargate Universe“-ში პოლკოვნიკ ევერეტ იანგის როლისთვის [33]. მან ასევე მოიპოვა Leo Award-ის ჯილდო „დრამატულ სერიალში მამაკაცის მთავარი როლის საუკეთესო შესრულებისთვის“ [[2014]] და [[2015]] წლებში [34][35], ხოლო 2016 წელს კვლავ იყო ნომინირებული იმავე კატეგორიაში [36]. ==რესურსები ინტერნეტში== * {{IMDb name|0521878}} * [http://www.louisferreira.org/ The Friends of Louis Ferreira - The Official Louis Ferreira Website] b4usy0ytusy20j9ihi97zzun2i03f0x 5564192 5564191 2026-10-23T17:39:49Z Ninikelaaa 55 178880 5564192 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Ninikelaaa 55|Ninikelaaa 55]].|23|10|2026}}{{ინფოდაფა პიროვნება | სიგანე = | სახელი = ლუის ფერეირა | ფოტო =141110 Motive Vega 43831 R2.jpg | ფოტოს სიგანე = |წარწერა = ლუისი 2014 წელს | ალტ = | მშობლსახელი = | ენის კოდი = | დაბსახელი =ლუის ენრიკე და როშა ფერეირა | დაბთარიღი = 20 თებერვალი,1966 | დაბადგილი =[[აზორის კუნძულები]],[[პორტუგალია]] | მოინათლა = | გაუჩინარების თარიღი = | გაუჩინარების ადგილი = | გაუჩინარების სტატუსი = | გარდთარიღი = | გარდადგილი = | გარდაცვალების მიზეზი = | სხეულის პოვნის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილის კოორდინატები = | ძეგლები = | რეზიდენცია = | სხვა სახელები = | ეროვნება = | მოქალაქეობა = | ეთნიკური წარმომავლობა = | ქვეშევრდომობა = | განათლება = | ალმა-მატერი = | მოღვაწეობა = | საქმიანობა = | აქტიურობის წლები = | დამსაქმებელი = | ორგანიზაცია = | ხელფასი = | ქონება = | ცნობილია როგორც = | ცნობილი ნაშრომები = | სიმაღლე = | წონა = | წოდება = | წლები = | წინამორბედი = | მემკვიდრე = | პარტია = | მოძრაობა = | ოპონენტები = | რელიგია = | წაყენებული ბრალდება = | განაჩენი = | დანაშაულებრივი სტატუსი = | მეუღლეები = | პარტნიორები = | შვილები = | მამა = | დედა = | ნათესავები = | ჯილდოები = | მოსახმობი სიგნალი = | სუფთა მოგება = | სხვა სახელები = ჯასტინ ლუისი ჯასტინ ლევისი | მოდული1 = | სახელი2 = | მოდული2 = | სახელი3 = | მოდული3 = | სახელი4 = | მოდული4 = | სახელი5 = | მოდული5 = | სახელი6 = | მოდული6 = | სახელი7 = | მოდული7 = | საიტი = | ხელმოწერა = | ხელმოწერის ზომა = | ხელმოწერა ალტ = | შენიშვნები = }} '''ლუის ფერეირა''' (დ. [[20 თებერვალი]], [[1966]]) — [[კანადელები|კანადელი]] [[მსახიობი]].[1] ფერეირა ცნობილია პოლკოვნიკ ევერეტ იანგის როლით სერიალში „Stargate Universe“, სერიალ „Durham County“ პირველ სეზონში განსახიერებული სერიული მკვლელის, რეი პრეგერის როლით,[2] FBI-ის დირექტორის მოადგილის, ჯონ პოლოკის როლით სერიალში „Missing“, და არტ ბლანკის როლით ფილმებში „ხერხი IV“, „ხერხი V“ და „ხერხი 3D“.[3] ის ასევე მონაწილეობდა CTV-ის სერიალში „Motive“,[4] სადაც მკვლელობათა მკვლევარი დეტექტივიოსკარ ვეგა განასახიერა.[5] 2008 წლამდე ის სცენური სახელით — ჯასტინ ლუისით მოღვაწეობდა. ==ადრეული ცხოვრება== ფერეირა დაიბადა 1966 წლის 20 თებერვალს [6] ტერა-ჩაში, ტერსეირაში, აზორის კუნძულებზე [7] და ადრეულ ასაკში მშობლებთან ერთად კანადაში ემიგრაციაში წავიდა. ის გაიზარდა ნორთ-იორკში ([[ონტარიო]]), ჯეინისა და ფინჩის უბანში [8]. მსახიობი 25 წლის განმავლობაში ფსევდონიმით — ჯასტინ ლუისი — სარგებლობდა, სანამ მისი პორტუგალიური წარმოშობის დედა 2008 წელს არ გარდაიცვალა. ამის შემდეგ მან მიიღო გადაწყვეტილება, ეხმარა თავისი ნამდვილი გვარი და „ლუისი“, რომელიც მისი საკუთარი სახელის, „ლუიშის“ (Luís), მიახლოებული ვარიანტია [1]. ==კარიერა== ფერეირას რეზიუმე 100-ზე მეტ ეკრანულ როლს მოიცავს. ის მონაწილეობდა მრავალფეროვან სატელევიზიო შოუში, მათ შორის მთავარი როლებით ისეთ პროექტებში, როგორიცაა „Hidden Hills“ [9], „Durham County“, „Urban Angel“, „Missing“ და „Bad Blood“. მას ასევე ჰქონდა განმეორებადი ან ეპიზოდური როლები სხვადასხვა ტელესერიალში, მათ შორის „NCIS“ [10], „CSI: Crime Scene Investigation“ [11] და „Criminal Minds“ [12]. სერიალ „Breaking Bad“-ის მეხუთე სეზონში დეკლანის [13] და „Primeval: New World“-ში პოლკოვნიკ ჰენდერსონ ჰოლის [14][15] განმეორებადი როლების შესრულების შემდეგ, მან მთავარი როლი ითამაშა CTV-ის სერიალში „Motive“, სადაც მკვლელობათა დეტექტივიოსკარ ვეგა განასახიერა [4][16], ხოლო განმეორებადი როლებით მონაწილეობდა სერიალებში „The Romeo Section“ [17] და „This Life“ [18]. გარდა ამისა, ის უძღვებოდა სატელევიზიო სერიალს „Letters to God“ [19]. [[2009]] წელს ფერეირა დევიდ მეისლესის როლში გამოჩნდა [[HBO]]-ს ჯილდოს მფლობელ ფილმში „Grey Gardens“, სადაც პარტნიორობას უწევდა ჯესიკა ლანჟსა და დრიუ ბერიმორს [20]. მის სხვა კინოკრედიტებს მიეკუთვნება სარა პოლის ქმრის როლი ფილმში „Dawn of the Dead“ [21], აგრეთვე როლები ფილმებში „Shooter“ [22] და „The Lazarus Child“. ფერეირამ ითამაშა ერლის როლი [[1995]] წლის ფილმში „Blood and Donuts“ და მონაწილეობა მიიღო [[2007 |2007]] წლის ფილმში „Saw IV“. დამატებითი კინოკრედიტები მოიცავს ფილმებს „The Marsh“ [23], „Boozecan“ [24] და „The Big Slice“ [25]. მან ასევე განასახიერა დონალდ ტრამპი ფილმში „Trump Unauthorized“ [26] და იყო მინისერიალის „The Andromeda Strain“ ერთ-ერთი მთავარი მსახიობი. [[2010 |2010]] წელს ის ფართოდ გახდა ცნობილი [[ლოს-ანჯელესი|ლოს-ანჯელესში]] ([[კალიფორნია]]) გადაღებული ფილმით „The Town“, სადაც FBI-ის SWAT-ის სერჟანტი ბრაიანი განასახიერა. [[2011]] წელს ის გახდა „Mazda-ს ხმა“ და ორი წლის განმავლობაში ახმოვანებდა მათი ეროვნული კამპანიის სარეკლამო როლების სერიას [27]. მის სხვა გახმოვანების სამუშაოებს მიეკუთვნება პოლიციელი ვინსი ტელესერიალიდან „The Dating Guy“ [28][27] და ჩეტი საბავშვო ანიმაციური სერიალის „Tales from the Cryptkeeper“ ეპიზოდიდან „Hyde and Go Shriek“ [29]. [[2017]] წელს ის შეუერთდა შემარ მურის მონაწილეობით გადაღებულ რიმეიქ-სერიალს „S.W.A.T.“, სადაც გუნდის ლიდერის, სერჟანტ ბაკ სპაივის პერსონაჟს ასრულებს. ==ჯილდოები== ფერეირამ [[1999]] წელს ჩიკაგოს ალტერნატიული კინოფესტივალზე მოიპოვა საუკეთესო მსახიობი მამაკაცის ჯილდო რობერტ (დიუკ) რომანოს როლის შესრულებისთვის ფილმში „Fallen Arches“ [30]. 2008 წელს მან მიიღო Gemini Award-ის ჯილდო „დრამატულ სერიალში მთავარი როლის საუკეთესო შესრულებისთვის“ სერიალ „Durham County“-ში სერიული მკვლელის, რეი პრეგერის განსახიერებისთვის [31][32]. ის იმავე ჯილდოზე იყო ნომინირებული 2010 წელს ტელესერიალ „Stargate Universe“-ში პოლკოვნიკ ევერეტ იანგის როლისთვის [33]. მან ასევე მოიპოვა Leo Award-ის ჯილდო „დრამატულ სერიალში მამაკაცის მთავარი როლის საუკეთესო შესრულებისთვის“ [[2014]] და [[2015]] წლებში [34][35], ხოლო 2016 წელს კვლავ იყო ნომინირებული იმავე კატეგორიაში [36]. ==რესურსები ინტერნეტში== * {{IMDb name|0521878}} * [http://www.louisferreira.org/ The Friends of Louis Ferreira - The Official Louis Ferreira Website] ==სქოლიო== oj4x658ckxl80jspkv6d2ekalegw42s 5564195 5564192 2026-10-23T17:41:19Z Ninikelaaa 55 178880 5564195 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Ninikelaaa 55|Ninikelaaa 55]].|23|10|2026}}{{ინფოდაფა პიროვნება | სიგანე = | სახელი = ლუის ფერეირა | ფოტო =141110 Motive Vega 43831 R2.jpg | ფოტოს სიგანე = |წარწერა = ლუისი 2014 წელს | ალტ = | მშობლსახელი = | ენის კოდი = | დაბსახელი =ლუის ენრიკე და როშა ფერეირა | დაბთარიღი = 20 თებერვალი,1966 | დაბადგილი =[[აზორის კუნძულები]],[[პორტუგალია]] | მოინათლა = | გაუჩინარების თარიღი = | გაუჩინარების ადგილი = | გაუჩინარების სტატუსი = | გარდთარიღი = | გარდადგილი = | გარდაცვალების მიზეზი = | სხეულის პოვნის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილის კოორდინატები = | ძეგლები = | რეზიდენცია = | სხვა სახელები = | ეროვნება = | მოქალაქეობა = | ეთნიკური წარმომავლობა = | ქვეშევრდომობა = | განათლება = | ალმა-მატერი = | მოღვაწეობა = | საქმიანობა = | აქტიურობის წლები = | დამსაქმებელი = | ორგანიზაცია = | ხელფასი = | ქონება = | ცნობილია როგორც = | ცნობილი ნაშრომები = | სიმაღლე = | წონა = | წოდება = | წლები = | წინამორბედი = | მემკვიდრე = | პარტია = | მოძრაობა = | ოპონენტები = | რელიგია = | წაყენებული ბრალდება = | განაჩენი = | დანაშაულებრივი სტატუსი = | მეუღლეები = | პარტნიორები = | შვილები = | მამა = | დედა = | ნათესავები = | ჯილდოები = | მოსახმობი სიგნალი = | სუფთა მოგება = | სხვა სახელები = ჯასტინ ლუისი ჯასტინ ლევისი | მოდული1 = | სახელი2 = | მოდული2 = | სახელი3 = | მოდული3 = | სახელი4 = | მოდული4 = | სახელი5 = | მოდული5 = | სახელი6 = | მოდული6 = | სახელი7 = | მოდული7 = | საიტი = | ხელმოწერა = | ხელმოწერის ზომა = | ხელმოწერა ალტ = | შენიშვნები = }} '''ლუის ფერეირა''' (დ. [[20 თებერვალი]], [[1966]]) — [[კანადელები|კანადელი]] [[მსახიობი]].<ref name="torontosun1">{{Cite web|author=Bill Harris|url=http://www.torontosun.com/entertainment/tv/2009/10/01/11223086-sun.html|title=Ferreira back to his roots|publisher=Torontosun.com|date=2009-10-01|access-date=2012-05-01}}</ref> ფერეირა ცნობილია პოლკოვნიკ ევერეტ იანგის როლით სერიალში „Stargate Universe“, სერიალ „Durham County“ პირველ სეზონში განსახიერებული სერიული მკვლელის, რეი პრეგერის როლით,<ref>{{Cite web|url=http://www.tvweb.com/shows/durham-county/cast-crew|title=Durham County Cast & Crew|access-date=2014-06-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20140809213537/http://www.tvweb.com/shows/durham-county/cast-crew|archive-date=2014-08-09|url-status=dead}}</ref> FBI-ის დირექტორის მოადგილის, ჯონ პოლოკის როლით სერიალში „Missing“, და არტ ბლანკის როლით ფილმებში „ხერხი IV“, „ხერხი V“ და „ხერხი 3D“.<ref>{{Cite web|url=http://www.movieweb.com/movie/saw-iv/cast-crew|title=Saw IV|publisher=Movieweb.com|access-date=2012-05-01}}</ref> ის ასევე მონაწილეობდა CTV-ის სერიალში „Motive“,<ref name="Motive Official Web Site">{{Cite web|url=http://www.ctv.ca/Motive.aspx|archive-url=https://web.archive.org/web/20121215141935/http://www.ctv.ca/Motive.aspx|url-status=dead|archive-date=15 December 2012|title=Motive Official Web Site}}</ref> სადაც მკვლელობათა მკვლევარი დეტექტივიოსკარ ვეგა განასახიერა.<ref name="Oscar Vega Character Page">{{Cite web|url=http://www.ctv.ca/Motive/Bios/Louis-Ferreira.aspx|archive-url=https://web.archive.org/web/20130104103046/http://www.ctv.ca/Motive/Bios/Louis-Ferreira.aspx|url-status=dead|archive-date=4 January 2013|title=Oscar Vega Character Page}}</ref> 2008 წლამდე ის სცენური სახელით — ჯასტინ ლუისით მოღვაწეობდა. ==ადრეული ცხოვრება== ფერეირა დაიბადა 1966 წლის 20 თებერვალს [6] ტერა-ჩაში, ტერსეირაში, აზორის კუნძულებზე [7] და ადრეულ ასაკში მშობლებთან ერთად კანადაში ემიგრაციაში წავიდა. ის გაიზარდა ნორთ-იორკში ([[ონტარიო]]), ჯეინისა და ფინჩის უბანში [8]. მსახიობი 25 წლის განმავლობაში ფსევდონიმით — ჯასტინ ლუისი — სარგებლობდა, სანამ მისი პორტუგალიური წარმოშობის დედა 2008 წელს არ გარდაიცვალა. ამის შემდეგ მან მიიღო გადაწყვეტილება, ეხმარა თავისი ნამდვილი გვარი და „ლუისი“, რომელიც მისი საკუთარი სახელის, „ლუიშის“ (Luís), მიახლოებული ვარიანტია [1]. ==კარიერა== ფერეირას რეზიუმე 100-ზე მეტ ეკრანულ როლს მოიცავს. ის მონაწილეობდა მრავალფეროვან სატელევიზიო შოუში, მათ შორის მთავარი როლებით ისეთ პროექტებში, როგორიცაა „Hidden Hills“ [9], „Durham County“, „Urban Angel“, „Missing“ და „Bad Blood“. მას ასევე ჰქონდა განმეორებადი ან ეპიზოდური როლები სხვადასხვა ტელესერიალში, მათ შორის „NCIS“ [10], „CSI: Crime Scene Investigation“ [11] და „Criminal Minds“ [12]. სერიალ „Breaking Bad“-ის მეხუთე სეზონში დეკლანის [13] და „Primeval: New World“-ში პოლკოვნიკ ჰენდერსონ ჰოლის [14][15] განმეორებადი როლების შესრულების შემდეგ, მან მთავარი როლი ითამაშა CTV-ის სერიალში „Motive“, სადაც მკვლელობათა დეტექტივიოსკარ ვეგა განასახიერა [4][16], ხოლო განმეორებადი როლებით მონაწილეობდა სერიალებში „The Romeo Section“ [17] და „This Life“ [18]. გარდა ამისა, ის უძღვებოდა სატელევიზიო სერიალს „Letters to God“ [19]. [[2009]] წელს ფერეირა დევიდ მეისლესის როლში გამოჩნდა [[HBO]]-ს ჯილდოს მფლობელ ფილმში „Grey Gardens“, სადაც პარტნიორობას უწევდა ჯესიკა ლანჟსა და დრიუ ბერიმორს [20]. მის სხვა კინოკრედიტებს მიეკუთვნება სარა პოლის ქმრის როლი ფილმში „Dawn of the Dead“ [21], აგრეთვე როლები ფილმებში „Shooter“ [22] და „The Lazarus Child“. ფერეირამ ითამაშა ერლის როლი [[1995]] წლის ფილმში „Blood and Donuts“ და მონაწილეობა მიიღო [[2007 |2007]] წლის ფილმში „Saw IV“. დამატებითი კინოკრედიტები მოიცავს ფილმებს „The Marsh“ [23], „Boozecan“ [24] და „The Big Slice“ [25]. მან ასევე განასახიერა დონალდ ტრამპი ფილმში „Trump Unauthorized“ [26] და იყო მინისერიალის „The Andromeda Strain“ ერთ-ერთი მთავარი მსახიობი. [[2010 |2010]] წელს ის ფართოდ გახდა ცნობილი [[ლოს-ანჯელესი|ლოს-ანჯელესში]] ([[კალიფორნია]]) გადაღებული ფილმით „The Town“, სადაც FBI-ის SWAT-ის სერჟანტი ბრაიანი განასახიერა. [[2011]] წელს ის გახდა „Mazda-ს ხმა“ და ორი წლის განმავლობაში ახმოვანებდა მათი ეროვნული კამპანიის სარეკლამო როლების სერიას [27]. მის სხვა გახმოვანების სამუშაოებს მიეკუთვნება პოლიციელი ვინსი ტელესერიალიდან „The Dating Guy“ [28][27] და ჩეტი საბავშვო ანიმაციური სერიალის „Tales from the Cryptkeeper“ ეპიზოდიდან „Hyde and Go Shriek“ [29]. [[2017]] წელს ის შეუერთდა შემარ მურის მონაწილეობით გადაღებულ რიმეიქ-სერიალს „S.W.A.T.“, სადაც გუნდის ლიდერის, სერჟანტ ბაკ სპაივის პერსონაჟს ასრულებს. ==ჯილდოები== ფერეირამ [[1999]] წელს ჩიკაგოს ალტერნატიული კინოფესტივალზე მოიპოვა საუკეთესო მსახიობი მამაკაცის ჯილდო რობერტ (დიუკ) რომანოს როლის შესრულებისთვის ფილმში „Fallen Arches“ [30]. 2008 წელს მან მიიღო Gemini Award-ის ჯილდო „დრამატულ სერიალში მთავარი როლის საუკეთესო შესრულებისთვის“ სერიალ „Durham County“-ში სერიული მკვლელის, რეი პრეგერის განსახიერებისთვის [31][32]. ის იმავე ჯილდოზე იყო ნომინირებული 2010 წელს ტელესერიალ „Stargate Universe“-ში პოლკოვნიკ ევერეტ იანგის როლისთვის [33]. მან ასევე მოიპოვა Leo Award-ის ჯილდო „დრამატულ სერიალში მამაკაცის მთავარი როლის საუკეთესო შესრულებისთვის“ [[2014]] და [[2015]] წლებში [34][35], ხოლო 2016 წელს კვლავ იყო ნომინირებული იმავე კატეგორიაში [36]. ==რესურსები ინტერნეტში== * {{IMDb name|0521878}} * [http://www.louisferreira.org/ The Friends of Louis Ferreira - The Official Louis Ferreira Website] ==სქოლიო== 7d4atgupnjn04aslzk1aprm44g1zpvm 5564198 5564195 2026-10-23T17:42:18Z Ninikelaaa 55 178880 5564198 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Ninikelaaa 55|Ninikelaaa 55]].|23|10|2026}}{{ინფოდაფა პიროვნება | სიგანე = | სახელი = ლუის ფერეირა | ფოტო =141110 Motive Vega 43831 R2.jpg | ფოტოს სიგანე = |წარწერა = ლუისი 2014 წელს | ალტ = | მშობლსახელი = | ენის კოდი = | დაბსახელი =ლუის ენრიკე და როშა ფერეირა | დაბთარიღი = 20 თებერვალი,1966 | დაბადგილი =[[აზორის კუნძულები]],[[პორტუგალია]] | მოინათლა = | გაუჩინარების თარიღი = | გაუჩინარების ადგილი = | გაუჩინარების სტატუსი = | გარდთარიღი = | გარდადგილი = | გარდაცვალების მიზეზი = | სხეულის პოვნის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილის კოორდინატები = | ძეგლები = | რეზიდენცია = | სხვა სახელები = | ეროვნება = | მოქალაქეობა = | ეთნიკური წარმომავლობა = | ქვეშევრდომობა = | განათლება = | ალმა-მატერი = | მოღვაწეობა = | საქმიანობა = | აქტიურობის წლები = | დამსაქმებელი = | ორგანიზაცია = | ხელფასი = | ქონება = | ცნობილია როგორც = | ცნობილი ნაშრომები = | სიმაღლე = | წონა = | წოდება = | წლები = | წინამორბედი = | მემკვიდრე = | პარტია = | მოძრაობა = | ოპონენტები = | რელიგია = | წაყენებული ბრალდება = | განაჩენი = | დანაშაულებრივი სტატუსი = | მეუღლეები = | პარტნიორები = | შვილები = | მამა = | დედა = | ნათესავები = | ჯილდოები = | მოსახმობი სიგნალი = | სუფთა მოგება = | სხვა სახელები = ჯასტინ ლუისი ჯასტინ ლევისი | მოდული1 = | სახელი2 = | მოდული2 = | სახელი3 = | მოდული3 = | სახელი4 = | მოდული4 = | სახელი5 = | მოდული5 = | სახელი6 = | მოდული6 = | სახელი7 = | მოდული7 = | საიტი = | ხელმოწერა = | ხელმოწერის ზომა = | ხელმოწერა ალტ = | შენიშვნები = }} '''ლუის ფერეირა''' (დ. [[20 თებერვალი]], [[1966]]) — [[კანადელები|კანადელი]] [[მსახიობი]].<ref name="torontosun1">{{Cite web|author=Bill Harris|url=http://www.torontosun.com/entertainment/tv/2009/10/01/11223086-sun.html|title=Ferreira back to his roots|publisher=Torontosun.com|date=2009-10-01|access-date=2012-05-01}}</ref> ფერეირა ცნობილია პოლკოვნიკ ევერეტ იანგის როლით სერიალში „Stargate Universe“, სერიალ „Durham County“ პირველ სეზონში განსახიერებული სერიული მკვლელის, რეი პრეგერის როლით,<ref>{{Cite web|url=http://www.tvweb.com/shows/durham-county/cast-crew|title=Durham County Cast & Crew|access-date=2014-06-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20140809213537/http://www.tvweb.com/shows/durham-county/cast-crew|archive-date=2014-08-09|url-status=dead}}</ref> FBI-ის დირექტორის მოადგილის, ჯონ პოლოკის როლით სერიალში „Missing“, და არტ ბლანკის როლით ფილმებში „ხერხი IV“, „ხერხი V“ და „ხერხი 3D“.<ref>{{Cite web|url=http://www.movieweb.com/movie/saw-iv/cast-crew|title=Saw IV|publisher=Movieweb.com|access-date=2012-05-01}}</ref> ის ასევე მონაწილეობდა CTV-ის სერიალში „Motive“,<ref name="Motive Official Web Site">{{Cite web|url=http://www.ctv.ca/Motive.aspx|archive-url=https://web.archive.org/web/20121215141935/http://www.ctv.ca/Motive.aspx|url-status=dead|archive-date=15 December 2012|title=Motive Official Web Site}}</ref> სადაც მკვლელობათა მკვლევარი დეტექტივიოსკარ ვეგა განასახიერა.<ref name="Oscar Vega Character Page">{{Cite web|url=http://www.ctv.ca/Motive/Bios/Louis-Ferreira.aspx|archive-url=https://web.archive.org/web/20130104103046/http://www.ctv.ca/Motive/Bios/Louis-Ferreira.aspx|url-status=dead|archive-date=4 January 2013|title=Oscar Vega Character Page}}</ref> 2008 წლამდე ის სცენური სახელით — ჯასტინ ლუისით მოღვაწეობდა. ==ადრეული ცხოვრება== ფერეირა დაიბადა 1966 წლის 20 თებერვალს,<ref>{{Cite web|url=http://www.louisferreira.org/Ferreira_Fest_74.html|title=Ferreira Fest 74}}</ref> ტერა-ჩაში, ტერსეირაში, აზორის კუნძულებზე <ref>{{Cite web|url=https://www.culturacores.azores.gov.pt/ea/pesquisa/Default.aspx?id=8235|title=Enciclopédia Açoriana|website=Governo dos Açores|language=pt}}</ref> და ადრეულ ასაკში მშობლებთან ერთად კანადაში ემიგრაციაში წავიდა. ის გაიზარდა ნორთ-იორკში ([[ონტარიო]]), ჯეინისა და ფინჩის უბანში<ref>{{Cite news|url=http://www.torontosun.com/entertainment/tv/2009/10/01/11223086-sun.html|title=Ferreira back to his roots|newspaper=Toronto Sun|last=Harris| first=Bill|date=1 October 2009| archive-url=https://web.archive.org/web/20170927052432/https://torontosun.com/entertainment/tv/2009/10/01/11223086-sun.html| archive-date=27 September 2017}}</ref>. მსახიობი 25 წლის განმავლობაში ფსევდონიმით — ჯასტინ ლუისი — სარგებლობდა, სანამ მისი პორტუგალიური წარმოშობის დედა 2008 წელს არ გარდაიცვალა. ამის შემდეგ მან მიიღო გადაწყვეტილება, ეხმარა თავისი ნამდვილი გვარი და „ლუისი“, რომელიც მისი საკუთარი სახელის, „ლუიშის“ (Luís), მიახლოებული ვარიანტია [1]. ==კარიერა== ფერეირას რეზიუმე 100-ზე მეტ ეკრანულ როლს მოიცავს. ის მონაწილეობდა მრავალფეროვან სატელევიზიო შოუში, მათ შორის მთავარი როლებით ისეთ პროექტებში, როგორიცაა „Hidden Hills“ [9], „Durham County“, „Urban Angel“, „Missing“ და „Bad Blood“. მას ასევე ჰქონდა განმეორებადი ან ეპიზოდური როლები სხვადასხვა ტელესერიალში, მათ შორის „NCIS“ [10], „CSI: Crime Scene Investigation“ [11] და „Criminal Minds“ [12]. სერიალ „Breaking Bad“-ის მეხუთე სეზონში დეკლანის [13] და „Primeval: New World“-ში პოლკოვნიკ ჰენდერსონ ჰოლის [14][15] განმეორებადი როლების შესრულების შემდეგ, მან მთავარი როლი ითამაშა CTV-ის სერიალში „Motive“, სადაც მკვლელობათა დეტექტივიოსკარ ვეგა განასახიერა [4][16], ხოლო განმეორებადი როლებით მონაწილეობდა სერიალებში „The Romeo Section“ [17] და „This Life“ [18]. გარდა ამისა, ის უძღვებოდა სატელევიზიო სერიალს „Letters to God“ [19]. [[2009]] წელს ფერეირა დევიდ მეისლესის როლში გამოჩნდა [[HBO]]-ს ჯილდოს მფლობელ ფილმში „Grey Gardens“, სადაც პარტნიორობას უწევდა ჯესიკა ლანჟსა და დრიუ ბერიმორს [20]. მის სხვა კინოკრედიტებს მიეკუთვნება სარა პოლის ქმრის როლი ფილმში „Dawn of the Dead“ [21], აგრეთვე როლები ფილმებში „Shooter“ [22] და „The Lazarus Child“. ფერეირამ ითამაშა ერლის როლი [[1995]] წლის ფილმში „Blood and Donuts“ და მონაწილეობა მიიღო [[2007 |2007]] წლის ფილმში „Saw IV“. დამატებითი კინოკრედიტები მოიცავს ფილმებს „The Marsh“ [23], „Boozecan“ [24] და „The Big Slice“ [25]. მან ასევე განასახიერა დონალდ ტრამპი ფილმში „Trump Unauthorized“ [26] და იყო მინისერიალის „The Andromeda Strain“ ერთ-ერთი მთავარი მსახიობი. [[2010 |2010]] წელს ის ფართოდ გახდა ცნობილი [[ლოს-ანჯელესი|ლოს-ანჯელესში]] ([[კალიფორნია]]) გადაღებული ფილმით „The Town“, სადაც FBI-ის SWAT-ის სერჟანტი ბრაიანი განასახიერა. [[2011]] წელს ის გახდა „Mazda-ს ხმა“ და ორი წლის განმავლობაში ახმოვანებდა მათი ეროვნული კამპანიის სარეკლამო როლების სერიას [27]. მის სხვა გახმოვანების სამუშაოებს მიეკუთვნება პოლიციელი ვინსი ტელესერიალიდან „The Dating Guy“ [28][27] და ჩეტი საბავშვო ანიმაციური სერიალის „Tales from the Cryptkeeper“ ეპიზოდიდან „Hyde and Go Shriek“ [29]. [[2017]] წელს ის შეუერთდა შემარ მურის მონაწილეობით გადაღებულ რიმეიქ-სერიალს „S.W.A.T.“, სადაც გუნდის ლიდერის, სერჟანტ ბაკ სპაივის პერსონაჟს ასრულებს. ==ჯილდოები== ფერეირამ [[1999]] წელს ჩიკაგოს ალტერნატიული კინოფესტივალზე მოიპოვა საუკეთესო მსახიობი მამაკაცის ჯილდო რობერტ (დიუკ) რომანოს როლის შესრულებისთვის ფილმში „Fallen Arches“ [30]. 2008 წელს მან მიიღო Gemini Award-ის ჯილდო „დრამატულ სერიალში მთავარი როლის საუკეთესო შესრულებისთვის“ სერიალ „Durham County“-ში სერიული მკვლელის, რეი პრეგერის განსახიერებისთვის [31][32]. ის იმავე ჯილდოზე იყო ნომინირებული 2010 წელს ტელესერიალ „Stargate Universe“-ში პოლკოვნიკ ევერეტ იანგის როლისთვის [33]. მან ასევე მოიპოვა Leo Award-ის ჯილდო „დრამატულ სერიალში მამაკაცის მთავარი როლის საუკეთესო შესრულებისთვის“ [[2014]] და [[2015]] წლებში [34][35], ხოლო 2016 წელს კვლავ იყო ნომინირებული იმავე კატეგორიაში [36]. ==რესურსები ინტერნეტში== * {{IMDb name|0521878}} * [http://www.louisferreira.org/ The Friends of Louis Ferreira - The Official Louis Ferreira Website] ==სქოლიო== fb3joymh3e5rwefu829kfe4r7eqp9yp 5564204 5564198 2026-10-23T17:45:49Z Ninikelaaa 55 178880 5564204 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Ninikelaaa 55|Ninikelaaa 55]].|23|10|2026}}{{ინფოდაფა პიროვნება | სიგანე = | სახელი = ლუის ფერეირა | ფოტო =141110 Motive Vega 43831 R2.jpg | ფოტოს სიგანე = |წარწერა = ლუისი 2014 წელს | ალტ = | მშობლსახელი = | ენის კოდი = | დაბსახელი =ლუის ენრიკე და როშა ფერეირა | დაბთარიღი = 20 თებერვალი,1966 | დაბადგილი =[[აზორის კუნძულები]],[[პორტუგალია]] | მოინათლა = | გაუჩინარების თარიღი = | გაუჩინარების ადგილი = | გაუჩინარების სტატუსი = | გარდთარიღი = | გარდადგილი = | გარდაცვალების მიზეზი = | სხეულის პოვნის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილის კოორდინატები = | ძეგლები = | რეზიდენცია = | სხვა სახელები = | ეროვნება = | მოქალაქეობა = | ეთნიკური წარმომავლობა = | ქვეშევრდომობა = | განათლება = | ალმა-მატერი = | მოღვაწეობა = | საქმიანობა = | აქტიურობის წლები = | დამსაქმებელი = | ორგანიზაცია = | ხელფასი = | ქონება = | ცნობილია როგორც = | ცნობილი ნაშრომები = | სიმაღლე = | წონა = | წოდება = | წლები = | წინამორბედი = | მემკვიდრე = | პარტია = | მოძრაობა = | ოპონენტები = | რელიგია = | წაყენებული ბრალდება = | განაჩენი = | დანაშაულებრივი სტატუსი = | მეუღლეები = | პარტნიორები = | შვილები = | მამა = | დედა = | ნათესავები = | ჯილდოები = | მოსახმობი სიგნალი = | სუფთა მოგება = | სხვა სახელები = ჯასტინ ლუისი ჯასტინ ლევისი | მოდული1 = | სახელი2 = | მოდული2 = | სახელი3 = | მოდული3 = | სახელი4 = | მოდული4 = | სახელი5 = | მოდული5 = | სახელი6 = | მოდული6 = | სახელი7 = | მოდული7 = | საიტი = | ხელმოწერა = | ხელმოწერის ზომა = | ხელმოწერა ალტ = | შენიშვნები = }} '''ლუის ფერეირა''' (დ. [[20 თებერვალი]], [[1966]]) — [[კანადელები|კანადელი]] [[მსახიობი]].<ref name="torontosun1">{{Cite web|author=Bill Harris|url=http://www.torontosun.com/entertainment/tv/2009/10/01/11223086-sun.html|title=Ferreira back to his roots|publisher=Torontosun.com|date=2009-10-01|access-date=2012-05-01}}</ref> ფერეირა ცნობილია პოლკოვნიკ ევერეტ იანგის როლით სერიალში „Stargate Universe“, სერიალ „Durham County“ პირველ სეზონში განსახიერებული სერიული მკვლელის, რეი პრეგერის როლით,<ref>{{Cite web|url=http://www.tvweb.com/shows/durham-county/cast-crew|title=Durham County Cast & Crew|access-date=2014-06-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20140809213537/http://www.tvweb.com/shows/durham-county/cast-crew|archive-date=2014-08-09|url-status=dead}}</ref> FBI-ის დირექტორის მოადგილის, ჯონ პოლოკის როლით სერიალში „Missing“, და არტ ბლანკის როლით ფილმებში „ხერხი IV“, „ხერხი V“ და „ხერხი 3D“.<ref>{{Cite web|url=http://www.movieweb.com/movie/saw-iv/cast-crew|title=Saw IV|publisher=Movieweb.com|access-date=2012-05-01}}</ref> ის ასევე მონაწილეობდა CTV-ის სერიალში „Motive“,<ref name="Motive Official Web Site">{{Cite web|url=http://www.ctv.ca/Motive.aspx|archive-url=https://web.archive.org/web/20121215141935/http://www.ctv.ca/Motive.aspx|url-status=dead|archive-date=15 December 2012|title=Motive Official Web Site}}</ref> სადაც მკვლელობათა მკვლევარი დეტექტივიოსკარ ვეგა განასახიერა.<ref name="Oscar Vega Character Page">{{Cite web|url=http://www.ctv.ca/Motive/Bios/Louis-Ferreira.aspx|archive-url=https://web.archive.org/web/20130104103046/http://www.ctv.ca/Motive/Bios/Louis-Ferreira.aspx|url-status=dead|archive-date=4 January 2013|title=Oscar Vega Character Page}}</ref> 2008 წლამდე ის სცენური სახელით — ჯასტინ ლუისით მოღვაწეობდა. ==ადრეული ცხოვრება== ფერეირა დაიბადა 1966 წლის 20 თებერვალს,<ref>{{Cite web|url=http://www.louisferreira.org/Ferreira_Fest_74.html|title=Ferreira Fest 74}}</ref> ტერა-ჩაში, ტერსეირაში, აზორის კუნძულებზე <ref>{{Cite web|url=https://www.culturacores.azores.gov.pt/ea/pesquisa/Default.aspx?id=8235|title=Enciclopédia Açoriana|website=Governo dos Açores|language=pt}}</ref> და ადრეულ ასაკში მშობლებთან ერთად კანადაში ემიგრაციაში წავიდა. ის გაიზარდა ნორთ-იორკში ([[ონტარიო]]), ჯეინისა და ფინჩის უბანში<ref>{{Cite news|url=http://www.torontosun.com/entertainment/tv/2009/10/01/11223086-sun.html|title=Ferreira back to his roots|newspaper=Toronto Sun|last=Harris| first=Bill|date=1 October 2009| archive-url=https://web.archive.org/web/20170927052432/https://torontosun.com/entertainment/tv/2009/10/01/11223086-sun.html| archive-date=27 September 2017}}</ref>. მსახიობი 25 წლის განმავლობაში ფსევდონიმით — ჯასტინ ლუისი — სარგებლობდა, სანამ მისი პორტუგალიური წარმოშობის დედა 2008 წელს არ გარდაიცვალა. ამის შემდეგ მან მიიღო გადაწყვეტილება, ეხმარა თავისი ნამდვილი გვარი და „ლუისი“, რომელიც მისი საკუთარი სახელის, „ლუიშის“ (Luís), მიახლოებული ვარიანტია. ==კარიერა== ფერეირას რეზიუმე 100-ზე მეტ ეკრანულ როლს მოიცავს. ის მონაწილეობდა მრავალფეროვან სატელევიზიო შოუში, მათ შორის მთავარი როლებით ისეთ პროექტებში, როგორიცაა „Hidden Hills“ <ref>{{Cite web|url=http://www.tvweb.com/shows/hidden-hills/cast-crew|title=Hidden Hills Cast & Crew|access-date=2014-06-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20150210122219/http://tvweb.com/shows/hidden-hills/cast-crew|archive-date=2015-02-10|url-status=dead}}</ref>, „Durham County“, „Urban Angel“, „Missing“ და „Bad Blood“. მას ასევე ჰქონდა განმეორებადი ან ეპიზოდური როლები სხვადასხვა ტელესერიალში, მათ შორის „NCIS“ <ref>{{Cite web |url=http://www.tv.com/shows/ncis/a-desperate-man-1629859/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20120108195720/http://www.tv.com/shows/ncis/a-desperate-man-1629859 |url-status=dead |archive-date=8 January 2012 |title=NCIS - Season 9, Episode 13: A Desperate Man|publisher=TV.com|date=2012-01-10|access-date=2018-08-31}}</ref>, „CSI: Crime Scene Investigation“ <ref>{{Cite web|url=http://www.tv.com/shows/csi-crime-scene-investigation/nesting-dolls-386515/|archive-url=https://web.archive.org/web/20110810034704/http://www.tv.com/shows/csi-crime-scene-investigation/nesting-dolls-386515/|url-status=dead|archive-date=10 August 2011|title=CSI: Crime Scene Investigation: Nesting Dolls|website=TV.com}}</ref> და „Criminal Minds“ <ref>{{Cite web| url=http://www.tv.com/shows/criminal-minds/omnivore-1250373/| archive-url=https://web.archive.org/web/20110918235242/http://www.tv.com/shows/criminal-minds/omnivore-1250373/| url-status=dead| archive-date=18 September 2011|title=Criminal Minds - Season 4, Episode 18: Omnivore |publisher=TV.com|date=2009-03-18|access-date=2018-08-31}}</ref>. სერიალ „Breaking Bad“-ის მეხუთე სეზონში დეკლანის <ref name="Official Breaking Bad Web Site">{{Cite web|url=http://www.amctv.com/shows/breaking-bad/episodes/season-5/buyout|title=Breaking Bad - Buyout |publisher=AMC}}</ref> და „Primeval: New World“-ში პოლკოვნიკ ჰენდერსონ ჰოლის <ref>{{Cite web|url=http://www.crimsontear.com/tvseries/primeval-new-world/characters/colonel-hall|title=Colonel Henderson Hall Character Page}}</ref><ref name="Primeval: New World">{{Cite web|url=http://www.crimsontear.com/tvseries/primeval-new-world/characters/colonel-hall|title=Primeval: New World Web Site}}</ref>განმეორებადი როლების შესრულების შემდეგ, მან მთავარი როლი ითამაშა CTV-ის სერიალში „Motive“, სადაც მკვლელობათა დეტექტივიოსკარ ვეგა განასახიერა <ref>{{Cite web|url=http://abc.go.com/shows/motive/bios/oscar-vega|title=Watch Motive TV Show - ABC.com|website=ABC}}</ref>, ხოლო განმეორებადი როლებით მონაწილეობდა სერიალებში „The Romeo Section“ <ref>{{Cite news|url=http://www.cbc.ca/romeosection/|title=The Romeo Section}}</ref> და „This Life“ <ref>{{Cite news|url=http://www.cbc.ca/thislife/|title=This Life}}</ref>. გარდა ამისა, ის უძღვებოდა სატელევიზიო სერიალს „Letters to God“ <ref>{{Cite web |url=http://www.ptvproductions.ca/index.php/projects/letters-to-god |title=Letters to God |publisher=Ptvproductions.ca|access-date=2012-05-01}}</ref>. [[2009]] წელს ფერეირა დევიდ მეისლესის როლში გამოჩნდა [[HBO]]-ს ჯილდოს მფლობელ ფილმში „Grey Gardens“, სადაც პარტნიორობას უწევდა ჯესიკა ლანჟსა და დრიუ ბერიმორს [20]. მის სხვა კინოკრედიტებს მიეკუთვნება სარა პოლის ქმრის როლი ფილმში „Dawn of the Dead“ [21], აგრეთვე როლები ფილმებში „Shooter“ [22] და „The Lazarus Child“. ფერეირამ ითამაშა ერლის როლი [[1995]] წლის ფილმში „Blood and Donuts“ და მონაწილეობა მიიღო [[2007 |2007]] წლის ფილმში „Saw IV“. დამატებითი კინოკრედიტები მოიცავს ფილმებს „The Marsh“ [23], „Boozecan“ [24] და „The Big Slice“ [25]. მან ასევე განასახიერა დონალდ ტრამპი ფილმში „Trump Unauthorized“ [26] და იყო მინისერიალის „The Andromeda Strain“ ერთ-ერთი მთავარი მსახიობი. [[2010 |2010]] წელს ის ფართოდ გახდა ცნობილი [[ლოს-ანჯელესი|ლოს-ანჯელესში]] ([[კალიფორნია]]) გადაღებული ფილმით „The Town“, სადაც FBI-ის SWAT-ის სერჟანტი ბრაიანი განასახიერა. [[2011]] წელს ის გახდა „Mazda-ს ხმა“ და ორი წლის განმავლობაში ახმოვანებდა მათი ეროვნული კამპანიის სარეკლამო როლების სერიას [27]. მის სხვა გახმოვანების სამუშაოებს მიეკუთვნება პოლიციელი ვინსი ტელესერიალიდან „The Dating Guy“ [28][27] და ჩეტი საბავშვო ანიმაციური სერიალის „Tales from the Cryptkeeper“ ეპიზოდიდან „Hyde and Go Shriek“ [29]. [[2017]] წელს ის შეუერთდა შემარ მურის მონაწილეობით გადაღებულ რიმეიქ-სერიალს „S.W.A.T.“, სადაც გუნდის ლიდერის, სერჟანტ ბაკ სპაივის პერსონაჟს ასრულებს. ==ჯილდოები== ფერეირამ [[1999]] წელს ჩიკაგოს ალტერნატიული კინოფესტივალზე მოიპოვა საუკეთესო მსახიობი მამაკაცის ჯილდო რობერტ (დიუკ) რომანოს როლის შესრულებისთვის ფილმში „Fallen Arches“ [30]. 2008 წელს მან მიიღო Gemini Award-ის ჯილდო „დრამატულ სერიალში მთავარი როლის საუკეთესო შესრულებისთვის“ სერიალ „Durham County“-ში სერიული მკვლელის, რეი პრეგერის განსახიერებისთვის [31][32]. ის იმავე ჯილდოზე იყო ნომინირებული 2010 წელს ტელესერიალ „Stargate Universe“-ში პოლკოვნიკ ევერეტ იანგის როლისთვის [33]. მან ასევე მოიპოვა Leo Award-ის ჯილდო „დრამატულ სერიალში მამაკაცის მთავარი როლის საუკეთესო შესრულებისთვის“ [[2014]] და [[2015]] წლებში [34][35], ხოლო 2016 წელს კვლავ იყო ნომინირებული იმავე კატეგორიაში [36]. ==რესურსები ინტერნეტში== * {{IMDb name|0521878}} * [http://www.louisferreira.org/ The Friends of Louis Ferreira - The Official Louis Ferreira Website] ==სქოლიო== b4tn7ezhanvnar38sbdh3jxq1q8pim9 5564210 5564204 2026-10-23T17:49:50Z Ninikelaaa 55 178880 5564210 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Ninikelaaa 55|Ninikelaaa 55]].|23|10|2026}}{{ინფოდაფა პიროვნება | სიგანე = | სახელი = ლუის ფერეირა | ფოტო =141110 Motive Vega 43831 R2.jpg | ფოტოს სიგანე = |წარწერა = ლუისი 2014 წელს | ალტ = | მშობლსახელი = | ენის კოდი = | დაბსახელი =ლუის ენრიკე და როშა ფერეირა | დაბთარიღი = 20 თებერვალი,1966 | დაბადგილი =[[აზორის კუნძულები]],[[პორტუგალია]] | მოინათლა = | გაუჩინარების თარიღი = | გაუჩინარების ადგილი = | გაუჩინარების სტატუსი = | გარდთარიღი = | გარდადგილი = | გარდაცვალების მიზეზი = | სხეულის პოვნის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილის კოორდინატები = | ძეგლები = | რეზიდენცია = | სხვა სახელები = | ეროვნება = | მოქალაქეობა = | ეთნიკური წარმომავლობა = | ქვეშევრდომობა = | განათლება = | ალმა-მატერი = | მოღვაწეობა = | საქმიანობა = | აქტიურობის წლები = | დამსაქმებელი = | ორგანიზაცია = | ხელფასი = | ქონება = | ცნობილია როგორც = | ცნობილი ნაშრომები = | სიმაღლე = | წონა = | წოდება = | წლები = | წინამორბედი = | მემკვიდრე = | პარტია = | მოძრაობა = | ოპონენტები = | რელიგია = | წაყენებული ბრალდება = | განაჩენი = | დანაშაულებრივი სტატუსი = | მეუღლეები = | პარტნიორები = | შვილები = | მამა = | დედა = | ნათესავები = | ჯილდოები = | მოსახმობი სიგნალი = | სუფთა მოგება = | სხვა სახელები = ჯასტინ ლუისი ჯასტინ ლევისი | მოდული1 = | სახელი2 = | მოდული2 = | სახელი3 = | მოდული3 = | სახელი4 = | მოდული4 = | სახელი5 = | მოდული5 = | სახელი6 = | მოდული6 = | სახელი7 = | მოდული7 = | საიტი = | ხელმოწერა = | ხელმოწერის ზომა = | ხელმოწერა ალტ = | შენიშვნები = }} '''ლუის ფერეირა''' (დ. [[20 თებერვალი]], [[1966]]) — [[კანადელები|კანადელი]] [[მსახიობი]].<ref name="torontosun1">{{Cite web|author=Bill Harris|url=http://www.torontosun.com/entertainment/tv/2009/10/01/11223086-sun.html|title=Ferreira back to his roots|publisher=Torontosun.com|date=2009-10-01|access-date=2012-05-01}}</ref> ფერეირა ცნობილია პოლკოვნიკ ევერეტ იანგის როლით სერიალში „Stargate Universe“, სერიალ „Durham County“ პირველ სეზონში განსახიერებული სერიული მკვლელის, რეი პრეგერის როლით,<ref>{{Cite web|url=http://www.tvweb.com/shows/durham-county/cast-crew|title=Durham County Cast & Crew|access-date=2014-06-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20140809213537/http://www.tvweb.com/shows/durham-county/cast-crew|archive-date=2014-08-09|url-status=dead}}</ref> FBI-ის დირექტორის მოადგილის, ჯონ პოლოკის როლით სერიალში „Missing“, და არტ ბლანკის როლით ფილმებში „ხერხი IV“, „ხერხი V“ და „ხერხი 3D“.<ref>{{Cite web|url=http://www.movieweb.com/movie/saw-iv/cast-crew|title=Saw IV|publisher=Movieweb.com|access-date=2012-05-01}}</ref> ის ასევე მონაწილეობდა CTV-ის სერიალში „Motive“,<ref name="Motive Official Web Site">{{Cite web|url=http://www.ctv.ca/Motive.aspx|archive-url=https://web.archive.org/web/20121215141935/http://www.ctv.ca/Motive.aspx|url-status=dead|archive-date=15 December 2012|title=Motive Official Web Site}}</ref> სადაც მკვლელობათა მკვლევარი დეტექტივიოსკარ ვეგა განასახიერა.<ref name="Oscar Vega Character Page">{{Cite web|url=http://www.ctv.ca/Motive/Bios/Louis-Ferreira.aspx|archive-url=https://web.archive.org/web/20130104103046/http://www.ctv.ca/Motive/Bios/Louis-Ferreira.aspx|url-status=dead|archive-date=4 January 2013|title=Oscar Vega Character Page}}</ref> 2008 წლამდე ის სცენური სახელით — ჯასტინ ლუისით მოღვაწეობდა. ==ადრეული ცხოვრება== ფერეირა დაიბადა 1966 წლის 20 თებერვალს,<ref>{{Cite web|url=http://www.louisferreira.org/Ferreira_Fest_74.html|title=Ferreira Fest 74}}</ref> ტერა-ჩაში, ტერსეირაში, აზორის კუნძულებზე <ref>{{Cite web|url=https://www.culturacores.azores.gov.pt/ea/pesquisa/Default.aspx?id=8235|title=Enciclopédia Açoriana|website=Governo dos Açores|language=pt}}</ref> და ადრეულ ასაკში მშობლებთან ერთად კანადაში ემიგრაციაში წავიდა. ის გაიზარდა ნორთ-იორკში ([[ონტარიო]]), ჯეინისა და ფინჩის უბანში<ref>{{Cite news|url=http://www.torontosun.com/entertainment/tv/2009/10/01/11223086-sun.html|title=Ferreira back to his roots|newspaper=Toronto Sun|last=Harris| first=Bill|date=1 October 2009| archive-url=https://web.archive.org/web/20170927052432/https://torontosun.com/entertainment/tv/2009/10/01/11223086-sun.html| archive-date=27 September 2017}}</ref>. მსახიობი 25 წლის განმავლობაში ფსევდონიმით — ჯასტინ ლუისი — სარგებლობდა, სანამ მისი პორტუგალიური წარმოშობის დედა 2008 წელს არ გარდაიცვალა. ამის შემდეგ მან მიიღო გადაწყვეტილება, ეხმარა თავისი ნამდვილი გვარი და „ლუისი“, რომელიც მისი საკუთარი სახელის, „ლუიშის“ (Luís), მიახლოებული ვარიანტია. ==კარიერა== ფერეირას რეზიუმე 100-ზე მეტ ეკრანულ როლს მოიცავს. ის მონაწილეობდა მრავალფეროვან სატელევიზიო შოუში, მათ შორის მთავარი როლებით ისეთ პროექტებში, როგორიცაა „Hidden Hills“ <ref>{{Cite web|url=http://www.tvweb.com/shows/hidden-hills/cast-crew|title=Hidden Hills Cast & Crew|access-date=2014-06-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20150210122219/http://tvweb.com/shows/hidden-hills/cast-crew|archive-date=2015-02-10|url-status=dead}}</ref>, „Durham County“, „Urban Angel“, „Missing“ და „Bad Blood“. მას ასევე ჰქონდა განმეორებადი ან ეპიზოდური როლები სხვადასხვა ტელესერიალში, მათ შორის „NCIS“ <ref>{{Cite web |url=http://www.tv.com/shows/ncis/a-desperate-man-1629859/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20120108195720/http://www.tv.com/shows/ncis/a-desperate-man-1629859 |url-status=dead |archive-date=8 January 2012 |title=NCIS - Season 9, Episode 13: A Desperate Man|publisher=TV.com|date=2012-01-10|access-date=2018-08-31}}</ref>, „CSI: Crime Scene Investigation“ <ref>{{Cite web|url=http://www.tv.com/shows/csi-crime-scene-investigation/nesting-dolls-386515/|archive-url=https://web.archive.org/web/20110810034704/http://www.tv.com/shows/csi-crime-scene-investigation/nesting-dolls-386515/|url-status=dead|archive-date=10 August 2011|title=CSI: Crime Scene Investigation: Nesting Dolls|website=TV.com}}</ref> და „Criminal Minds“ <ref>{{Cite web| url=http://www.tv.com/shows/criminal-minds/omnivore-1250373/| archive-url=https://web.archive.org/web/20110918235242/http://www.tv.com/shows/criminal-minds/omnivore-1250373/| url-status=dead| archive-date=18 September 2011|title=Criminal Minds - Season 4, Episode 18: Omnivore |publisher=TV.com|date=2009-03-18|access-date=2018-08-31}}</ref>. სერიალ „Breaking Bad“-ის მეხუთე სეზონში დეკლანის <ref name="Official Breaking Bad Web Site">{{Cite web|url=http://www.amctv.com/shows/breaking-bad/episodes/season-5/buyout|title=Breaking Bad - Buyout |publisher=AMC}}</ref> და „Primeval: New World“-ში პოლკოვნიკ ჰენდერსონ ჰოლის <ref>{{Cite web|url=http://www.crimsontear.com/tvseries/primeval-new-world/characters/colonel-hall|title=Colonel Henderson Hall Character Page}}</ref><ref name="Primeval: New World">{{Cite web|url=http://www.crimsontear.com/tvseries/primeval-new-world/characters/colonel-hall|title=Primeval: New World Web Site}}</ref>განმეორებადი როლების შესრულების შემდეგ, მან მთავარი როლი ითამაშა CTV-ის სერიალში „Motive“, სადაც მკვლელობათა დეტექტივიოსკარ ვეგა განასახიერა <ref>{{Cite web|url=http://abc.go.com/shows/motive/bios/oscar-vega|title=Watch Motive TV Show - ABC.com|website=ABC}}</ref>, ხოლო განმეორებადი როლებით მონაწილეობდა სერიალებში „The Romeo Section“ <ref>{{Cite news|url=http://www.cbc.ca/romeosection/|title=The Romeo Section}}</ref> და „This Life“ <ref>{{Cite news|url=http://www.cbc.ca/thislife/|title=This Life}}</ref>. გარდა ამისა, ის უძღვებოდა სატელევიზიო სერიალს „Letters to God“ <ref>{{Cite web |url=http://www.ptvproductions.ca/index.php/projects/letters-to-god |title=Letters to God |publisher=Ptvproductions.ca|access-date=2012-05-01}}</ref>. [[2009]] წელს ფერეირა დევიდ მეისლესის როლში გამოჩნდა [[HBO]]-ს ჯილდოს მფლობელ ფილმში „Grey Gardens“, სადაც პარტნიორობას უწევდა ჯესიკა ლანჟსა და დრიუ ბერიმორს <ref>{{Cite web|title=Grey Gardens Cast |url=http://www.movieweb.com/movie/grey-gardens/cast-crew|access-date=2012-05-01|publisher=Movieweb.com}}</ref>. მის სხვა კინოკრედიტებს მიეკუთვნება სარა პოლის ქმრის როლი ფილმში „Dawn of the Dead“ <ref>{{Cite web |url=http://www.movieweb.com/movie/dawn-of-the-dead-2004/cast-crew|title=Dawn of the Dead |publisher=Movieweb.com|access-date=2012-05-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20140221045737/http://www.movieweb.com/movie/dawn-of-the-dead-2004/cast-crew|archive-date=21 February 2014|url-status=dead}}</ref> , აგრეთვე როლები ფილმებში „Shooter“ <ref>{{Cite web |url=http://www.movieweb.com/movie/shooter/cast-crew |title=Shooter |publisher=Movieweb.com|access-date=2012-05-01}}</ref> და „The Lazarus Child“. ფერეირამ ითამაშა ერლის როლი [[1995]] წლის ფილმში „Blood and Donuts“ და მონაწილეობა მიიღო [[2007 |2007]] წლის ფილმში „Saw IV“. დამატებითი კინოკრედიტები მოიცავს ფილმებს „The Marsh“ <ref>{{Cite web|url=http://www.movieweb.com/movie/the-marsh|title=The Marsh|publisher=Movieweb.com|access-date=2012-05-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20121027233956/http://www.movieweb.com/movie/the-marsh|archive-date=27 October 2012|url-status=dead}}</ref>, „Boozecan“ <ref>{{Cite web|url=http://www.artistdirect.com/nad/store/movies/title/0,,2154369,00.html|title=Boozecan, 1994 Movie|publisher=Artistdirect.com|access-date=2012-05-01}}</ref> და „The Big Slice“ <ref>{{Cite web|url=http://www.movieweb.com/movie/the-big-slice|title=The Big Slice|publisher=Movieweb.com|access-date=2012-05-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20160415074503/http://movieweb.com/movie/the-big-slice/|archive-date=15 April 2016|url-status=dead}}</ref> . მან ასევე განასახიერა დონალდ ტრამპი ფილმში „Trump Unauthorized“ <ref>{{Cite web|url=https://www.imdb.com/title/tt0452583/fullcredits|title=Trump Unauthorized (TV Movie 2005)|via=www.imdb.com}}</ref> და იყო მინისერიალის „The Andromeda Strain“ ერთ-ერთი მთავარი მსახიობი. [[2010 |2010]] წელს ის ფართოდ გახდა ცნობილი [[ლოს-ანჯელესი|ლოს-ანჯელესში]] ([[კალიფორნია]]) გადაღებული ფილმით „The Town“, სადაც FBI-ის SWAT-ის სერჟანტი ბრაიანი განასახიერა. [[2011]] წელს ის გახდა „Mazda-ს ხმა“ და ორი წლის განმავლობაში ახმოვანებდა მათი ეროვნული კამპანიის სარეკლამო როლების სერიას <ref name="louisferreira.org">{{Cite web|url=http://www.louisferreira.org/Ferreira_Fest_25.html|title=Interview: Louis Ferreira's Voiceovers}}</ref> . მის სხვა გახმოვანების სამუშაოებს მიეკუთვნება პოლიციელი ვინსი ტელესერიალიდან „The Dating Guy“ <ref>{{Cite web|title=Character Bio: Police Officer Vince|url=http://datingguy.com/58|access-date=2012-05-01|publisher=Datingguy.com}}</ref>და ჩეტი საბავშვო ანიმაციური სერიალის „Tales from the Cryptkeeper“ ეპიზოდიდან „Hyde and Go Shriek“.<ref>{{Cite web|url=http://www.tv.com/shows/tales-from-the-cryptkeeper/hyde-and-go-shriek-37170/|archive-url=https://web.archive.org/web/20150621014551/http://www.tv.com/shows/tales-from-the-cryptkeeper/hyde-and-go-shriek-37170/|url-status=dead|archive-date=21 June 2015|title=Hyde and Go Shriek Cast}}</ref> [[2017]] წელს ის შეუერთდა შემარ მურის მონაწილეობით გადაღებულ რიმეიქ-სერიალს „S.W.A.T.“, სადაც გუნდის ლიდერის, სერჟანტ ბაკ სპაივის პერსონაჟს ასრულებს. ==ჯილდოები== ფერეირამ [[1999]] წელს ჩიკაგოს ალტერნატიული კინოფესტივალზე მოიპოვა საუკეთესო მსახიობი მამაკაცის ჯილდო რობერტ (დიუკ) რომანოს როლის შესრულებისთვის ფილმში „Fallen Arches“ [30]. 2008 წელს მან მიიღო Gemini Award-ის ჯილდო „დრამატულ სერიალში მთავარი როლის საუკეთესო შესრულებისთვის“ სერიალ „Durham County“-ში სერიული მკვლელის, რეი პრეგერის განსახიერებისთვის [31][32]. ის იმავე ჯილდოზე იყო ნომინირებული 2010 წელს ტელესერიალ „Stargate Universe“-ში პოლკოვნიკ ევერეტ იანგის როლისთვის [33]. მან ასევე მოიპოვა Leo Award-ის ჯილდო „დრამატულ სერიალში მამაკაცის მთავარი როლის საუკეთესო შესრულებისთვის“ [[2014]] და [[2015]] წლებში [34][35], ხოლო 2016 წელს კვლავ იყო ნომინირებული იმავე კატეგორიაში [36]. ==რესურსები ინტერნეტში== * {{IMDb name|0521878}} * [http://www.louisferreira.org/ The Friends of Louis Ferreira - The Official Louis Ferreira Website] ==სქოლიო== gbvuh3c6u9wuszqknm780vo3csualuw 5564213 5564210 2026-10-23T17:51:15Z Ninikelaaa 55 178880 5564213 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Ninikelaaa 55|Ninikelaaa 55]].|23|10|2026}}{{ინფოდაფა პიროვნება | სიგანე = | სახელი = ლუის ფერეირა | ფოტო =141110 Motive Vega 43831 R2.jpg | ფოტოს სიგანე = |წარწერა = ლუისი 2014 წელს | ალტ = | მშობლსახელი = | ენის კოდი = | დაბსახელი =ლუის ენრიკე და როშა ფერეირა | დაბთარიღი = 20 თებერვალი,1966 | დაბადგილი =[[აზორის კუნძულები]],[[პორტუგალია]] | მოინათლა = | გაუჩინარების თარიღი = | გაუჩინარების ადგილი = | გაუჩინარების სტატუსი = | გარდთარიღი = | გარდადგილი = | გარდაცვალების მიზეზი = | სხეულის პოვნის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილის კოორდინატები = | ძეგლები = | რეზიდენცია = | სხვა სახელები = | ეროვნება = | მოქალაქეობა = | ეთნიკური წარმომავლობა = | ქვეშევრდომობა = | განათლება = | ალმა-მატერი = | მოღვაწეობა = | საქმიანობა = | აქტიურობის წლები = | დამსაქმებელი = | ორგანიზაცია = | ხელფასი = | ქონება = | ცნობილია როგორც = | ცნობილი ნაშრომები = | სიმაღლე = | წონა = | წოდება = | წლები = | წინამორბედი = | მემკვიდრე = | პარტია = | მოძრაობა = | ოპონენტები = | რელიგია = | წაყენებული ბრალდება = | განაჩენი = | დანაშაულებრივი სტატუსი = | მეუღლეები = | პარტნიორები = | შვილები = | მამა = | დედა = | ნათესავები = | ჯილდოები = | მოსახმობი სიგნალი = | სუფთა მოგება = | სხვა სახელები = ჯასტინ ლუისი ჯასტინ ლევისი | მოდული1 = | სახელი2 = | მოდული2 = | სახელი3 = | მოდული3 = | სახელი4 = | მოდული4 = | სახელი5 = | მოდული5 = | სახელი6 = | მოდული6 = | სახელი7 = | მოდული7 = | საიტი = | ხელმოწერა = | ხელმოწერის ზომა = | ხელმოწერა ალტ = | შენიშვნები = }} '''ლუის ფერეირა''' (დ. [[20 თებერვალი]], [[1966]]) — [[კანადელები|კანადელი]] [[მსახიობი]].<ref name="torontosun1">{{Cite web|author=Bill Harris|url=http://www.torontosun.com/entertainment/tv/2009/10/01/11223086-sun.html|title=Ferreira back to his roots|publisher=Torontosun.com|date=2009-10-01|access-date=2012-05-01}}</ref> ფერეირა ცნობილია პოლკოვნიკ ევერეტ იანგის როლით სერიალში „Stargate Universe“, სერიალ „Durham County“ პირველ სეზონში განსახიერებული სერიული მკვლელის, რეი პრეგერის როლით,<ref>{{Cite web|url=http://www.tvweb.com/shows/durham-county/cast-crew|title=Durham County Cast & Crew|access-date=2014-06-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20140809213537/http://www.tvweb.com/shows/durham-county/cast-crew|archive-date=2014-08-09|url-status=dead}}</ref> FBI-ის დირექტორის მოადგილის, ჯონ პოლოკის როლით სერიალში „Missing“, და არტ ბლანკის როლით ფილმებში „ხერხი IV“, „ხერხი V“ და „ხერხი 3D“.<ref>{{Cite web|url=http://www.movieweb.com/movie/saw-iv/cast-crew|title=Saw IV|publisher=Movieweb.com|access-date=2012-05-01}}</ref> ის ასევე მონაწილეობდა CTV-ის სერიალში „Motive“,<ref name="Motive Official Web Site">{{Cite web|url=http://www.ctv.ca/Motive.aspx|archive-url=https://web.archive.org/web/20121215141935/http://www.ctv.ca/Motive.aspx|url-status=dead|archive-date=15 December 2012|title=Motive Official Web Site}}</ref> სადაც მკვლელობათა მკვლევარი დეტექტივიოსკარ ვეგა განასახიერა.<ref name="Oscar Vega Character Page">{{Cite web|url=http://www.ctv.ca/Motive/Bios/Louis-Ferreira.aspx|archive-url=https://web.archive.org/web/20130104103046/http://www.ctv.ca/Motive/Bios/Louis-Ferreira.aspx|url-status=dead|archive-date=4 January 2013|title=Oscar Vega Character Page}}</ref> 2008 წლამდე ის სცენური სახელით — ჯასტინ ლუისით მოღვაწეობდა. ==ადრეული ცხოვრება== ფერეირა დაიბადა 1966 წლის 20 თებერვალს,<ref>{{Cite web|url=http://www.louisferreira.org/Ferreira_Fest_74.html|title=Ferreira Fest 74}}</ref> ტერა-ჩაში, ტერსეირაში, აზორის კუნძულებზე <ref>{{Cite web|url=https://www.culturacores.azores.gov.pt/ea/pesquisa/Default.aspx?id=8235|title=Enciclopédia Açoriana|website=Governo dos Açores|language=pt}}</ref> და ადრეულ ასაკში მშობლებთან ერთად კანადაში ემიგრაციაში წავიდა. ის გაიზარდა ნორთ-იორკში ([[ონტარიო]]), ჯეინისა და ფინჩის უბანში<ref>{{Cite news|url=http://www.torontosun.com/entertainment/tv/2009/10/01/11223086-sun.html|title=Ferreira back to his roots|newspaper=Toronto Sun|last=Harris| first=Bill|date=1 October 2009| archive-url=https://web.archive.org/web/20170927052432/https://torontosun.com/entertainment/tv/2009/10/01/11223086-sun.html| archive-date=27 September 2017}}</ref>. მსახიობი 25 წლის განმავლობაში ფსევდონიმით — ჯასტინ ლუისი — სარგებლობდა, სანამ მისი პორტუგალიური წარმოშობის დედა 2008 წელს არ გარდაიცვალა. ამის შემდეგ მან მიიღო გადაწყვეტილება, ეხმარა თავისი ნამდვილი გვარი და „ლუისი“, რომელიც მისი საკუთარი სახელის, „ლუიშის“ (Luís), მიახლოებული ვარიანტია. ==კარიერა== ფერეირას რეზიუმე 100-ზე მეტ ეკრანულ როლს მოიცავს. ის მონაწილეობდა მრავალფეროვან სატელევიზიო შოუში, მათ შორის მთავარი როლებით ისეთ პროექტებში, როგორიცაა „Hidden Hills“ <ref>{{Cite web|url=http://www.tvweb.com/shows/hidden-hills/cast-crew|title=Hidden Hills Cast & Crew|access-date=2014-06-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20150210122219/http://tvweb.com/shows/hidden-hills/cast-crew|archive-date=2015-02-10|url-status=dead}}</ref>, „Durham County“, „Urban Angel“, „Missing“ და „Bad Blood“. მას ასევე ჰქონდა განმეორებადი ან ეპიზოდური როლები სხვადასხვა ტელესერიალში, მათ შორის „NCIS“ <ref>{{Cite web |url=http://www.tv.com/shows/ncis/a-desperate-man-1629859/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20120108195720/http://www.tv.com/shows/ncis/a-desperate-man-1629859 |url-status=dead |archive-date=8 January 2012 |title=NCIS - Season 9, Episode 13: A Desperate Man|publisher=TV.com|date=2012-01-10|access-date=2018-08-31}}</ref>, „CSI: Crime Scene Investigation“ <ref>{{Cite web|url=http://www.tv.com/shows/csi-crime-scene-investigation/nesting-dolls-386515/|archive-url=https://web.archive.org/web/20110810034704/http://www.tv.com/shows/csi-crime-scene-investigation/nesting-dolls-386515/|url-status=dead|archive-date=10 August 2011|title=CSI: Crime Scene Investigation: Nesting Dolls|website=TV.com}}</ref> და „Criminal Minds“ <ref>{{Cite web| url=http://www.tv.com/shows/criminal-minds/omnivore-1250373/| archive-url=https://web.archive.org/web/20110918235242/http://www.tv.com/shows/criminal-minds/omnivore-1250373/| url-status=dead| archive-date=18 September 2011|title=Criminal Minds - Season 4, Episode 18: Omnivore |publisher=TV.com|date=2009-03-18|access-date=2018-08-31}}</ref>. სერიალ „Breaking Bad“-ის მეხუთე სეზონში დეკლანის <ref name="Official Breaking Bad Web Site">{{Cite web|url=http://www.amctv.com/shows/breaking-bad/episodes/season-5/buyout|title=Breaking Bad - Buyout |publisher=AMC}}</ref> და „Primeval: New World“-ში პოლკოვნიკ ჰენდერსონ ჰოლის <ref>{{Cite web|url=http://www.crimsontear.com/tvseries/primeval-new-world/characters/colonel-hall|title=Colonel Henderson Hall Character Page}}</ref><ref name="Primeval: New World">{{Cite web|url=http://www.crimsontear.com/tvseries/primeval-new-world/characters/colonel-hall|title=Primeval: New World Web Site}}</ref>განმეორებადი როლების შესრულების შემდეგ, მან მთავარი როლი ითამაშა CTV-ის სერიალში „Motive“, სადაც მკვლელობათა დეტექტივიოსკარ ვეგა განასახიერა <ref>{{Cite web|url=http://abc.go.com/shows/motive/bios/oscar-vega|title=Watch Motive TV Show - ABC.com|website=ABC}}</ref>, ხოლო განმეორებადი როლებით მონაწილეობდა სერიალებში „The Romeo Section“ <ref>{{Cite news|url=http://www.cbc.ca/romeosection/|title=The Romeo Section}}</ref> და „This Life“ <ref>{{Cite news|url=http://www.cbc.ca/thislife/|title=This Life}}</ref>. გარდა ამისა, ის უძღვებოდა სატელევიზიო სერიალს „Letters to God“ <ref>{{Cite web |url=http://www.ptvproductions.ca/index.php/projects/letters-to-god |title=Letters to God |publisher=Ptvproductions.ca|access-date=2012-05-01}}</ref>. [[2009]] წელს ფერეირა დევიდ მეისლესის როლში გამოჩნდა [[HBO]]-ს ჯილდოს მფლობელ ფილმში „Grey Gardens“, სადაც პარტნიორობას უწევდა ჯესიკა ლანჟსა და დრიუ ბერიმორს <ref>{{Cite web|title=Grey Gardens Cast |url=http://www.movieweb.com/movie/grey-gardens/cast-crew|access-date=2012-05-01|publisher=Movieweb.com}}</ref>. მის სხვა კინოკრედიტებს მიეკუთვნება სარა პოლის ქმრის როლი ფილმში „Dawn of the Dead“ <ref>{{Cite web |url=http://www.movieweb.com/movie/dawn-of-the-dead-2004/cast-crew|title=Dawn of the Dead |publisher=Movieweb.com|access-date=2012-05-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20140221045737/http://www.movieweb.com/movie/dawn-of-the-dead-2004/cast-crew|archive-date=21 February 2014|url-status=dead}}</ref> , აგრეთვე როლები ფილმებში „Shooter“ <ref>{{Cite web |url=http://www.movieweb.com/movie/shooter/cast-crew |title=Shooter |publisher=Movieweb.com|access-date=2012-05-01}}</ref> და „The Lazarus Child“. ფერეირამ ითამაშა ერლის როლი [[1995]] წლის ფილმში „Blood and Donuts“ და მონაწილეობა მიიღო [[2007 |2007]] წლის ფილმში „Saw IV“. დამატებითი კინოკრედიტები მოიცავს ფილმებს „The Marsh“ <ref>{{Cite web|url=http://www.movieweb.com/movie/the-marsh|title=The Marsh|publisher=Movieweb.com|access-date=2012-05-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20121027233956/http://www.movieweb.com/movie/the-marsh|archive-date=27 October 2012|url-status=dead}}</ref>, „Boozecan“ <ref>{{Cite web|url=http://www.artistdirect.com/nad/store/movies/title/0,,2154369,00.html|title=Boozecan, 1994 Movie|publisher=Artistdirect.com|access-date=2012-05-01}}</ref> და „The Big Slice“ <ref>{{Cite web|url=http://www.movieweb.com/movie/the-big-slice|title=The Big Slice|publisher=Movieweb.com|access-date=2012-05-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20160415074503/http://movieweb.com/movie/the-big-slice/|archive-date=15 April 2016|url-status=dead}}</ref> . მან ასევე განასახიერა დონალდ ტრამპი ფილმში „Trump Unauthorized“ <ref>{{Cite web|url=https://www.imdb.com/title/tt0452583/fullcredits|title=Trump Unauthorized (TV Movie 2005)|via=www.imdb.com}}</ref> და იყო მინისერიალის „The Andromeda Strain“ ერთ-ერთი მთავარი მსახიობი. [[2010 |2010]] წელს ის ფართოდ გახდა ცნობილი [[ლოს-ანჯელესი|ლოს-ანჯელესში]] ([[კალიფორნია]]) გადაღებული ფილმით „The Town“, სადაც FBI-ის SWAT-ის სერჟანტი ბრაიანი განასახიერა. [[2011]] წელს ის გახდა „Mazda-ს ხმა“ და ორი წლის განმავლობაში ახმოვანებდა მათი ეროვნული კამპანიის სარეკლამო როლების სერიას <ref name="louisferreira.org">{{Cite web|url=http://www.louisferreira.org/Ferreira_Fest_25.html|title=Interview: Louis Ferreira's Voiceovers}}</ref> . მის სხვა გახმოვანების სამუშაოებს მიეკუთვნება პოლიციელი ვინსი ტელესერიალიდან „The Dating Guy“ <ref>{{Cite web|title=Character Bio: Police Officer Vince|url=http://datingguy.com/58|access-date=2012-05-01|publisher=Datingguy.com}}</ref>და ჩეტი საბავშვო ანიმაციური სერიალის „Tales from the Cryptkeeper“ ეპიზოდიდან „Hyde and Go Shriek“.<ref>{{Cite web|url=http://www.tv.com/shows/tales-from-the-cryptkeeper/hyde-and-go-shriek-37170/|archive-url=https://web.archive.org/web/20150621014551/http://www.tv.com/shows/tales-from-the-cryptkeeper/hyde-and-go-shriek-37170/|url-status=dead|archive-date=21 June 2015|title=Hyde and Go Shriek Cast}}</ref> [[2017]] წელს ის შეუერთდა შემარ მურის მონაწილეობით გადაღებულ რიმეიქ-სერიალს „S.W.A.T.“, სადაც გუნდის ლიდერის, სერჟანტ ბაკ სპაივის პერსონაჟს ასრულებს. ==ჯილდოები== ფერეირამ [[1999]] წელს ჩიკაგოს ალტერნატიული კინოფესტივალზე მოიპოვა საუკეთესო მსახიობი მამაკაცის ჯილდო რობერტ (დიუკ) რომანოს როლის შესრულებისთვის ფილმში „Fallen Arches“ <ref>{{Cite web|last=Whiteis|first=David|url=http://www.chicagoreader.com/chicago/chicago-altfilm-fest/Content?oid=899342|title=Chicago Alt.Film Fest|publisher=Chicagoreader.com|date=1999-06-03|access-date=2012-05-01}}</ref> . 2008 წელს მან მიიღო Gemini Award-ის ჯილდო „დრამატულ სერიალში მთავარი როლის საუკეთესო შესრულებისთვის“ სერიალ „Durham County“-ში სერიული მკვლელის, რეი პრეგერის განსახიერებისთვის <ref>{{Cite web|last=Gazette|first=The|url=http://www.canada.com/montrealgazette/news/story.html?id=2538d04b-6b93-4a92-89f7-685433e53922|title=Gemini Awards toasts Durham|publisher=Canada.com|date=2008-11-29|access-date=2012-05-01}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://lucastalent.com/?p=168|title=lucastalent.com » Blog Archive Justin Louis wins a Gemini Award for his Leading role in DURHAM COUNTY - lucastalent.com|website=lucastalent.com}}</ref>. ის იმავე ჯილდოზე იყო ნომინირებული 2010 წელს ტელესერიალ „Stargate Universe“-ში პოლკოვნიკ ევერეტ იანგის როლისთვის<ref>{{Cite web|url=http://anhkhoi.blogspot.com/2010/08/nominations-for-2010-gemini-awards.html|title=Nominations for the 2010 Gemini Awards|first=Anh Khoi|last=Do|date=31 August 2010}}</ref> . მან ასევე მოიპოვა Leo Award-ის ჯილდო „დრამატულ სერიალში მამაკაცის მთავარი როლის საუკეთესო შესრულებისთვის“ [[2014]] და [[2015]] წლებში<ref>{{Cite web|url=http://www.leoawards.com/2014/winners_all/|title=2014 Leo Awards Winners}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.leoawards.com/2015/winners/by_name.php|title=Leo Awards, Winners by Name|website=www.leoawards.com}}</ref>, ხოლო 2016 წელს კვლავ იყო ნომინირებული იმავე კატეგორიაში<ref>{{Cite web|url=http://www.leoawards.com/2016/nominees/by_name.php#Dramatic_Series-Lead_Performance_by_a_Male|title=Leo Awards, Nominees by Name 2016|website=www.leoawards.com}}</ref>. ==რესურსები ინტერნეტში== * {{IMDb name|0521878}} * [http://www.louisferreira.org/ The Friends of Louis Ferreira - The Official Louis Ferreira Website] ==სქოლიო== 910bvgdm32udy5xs9ulm5c4iwozxin5 5564215 5564213 2026-10-23T17:51:29Z Ninikelaaa 55 178880 დაემატა [[კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები]] გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით 5564215 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Ninikelaaa 55|Ninikelaaa 55]].|23|10|2026}}{{ინფოდაფა პიროვნება | სიგანე = | სახელი = ლუის ფერეირა | ფოტო =141110 Motive Vega 43831 R2.jpg | ფოტოს სიგანე = |წარწერა = ლუისი 2014 წელს | ალტ = | მშობლსახელი = | ენის კოდი = | დაბსახელი =ლუის ენრიკე და როშა ფერეირა | დაბთარიღი = 20 თებერვალი,1966 | დაბადგილი =[[აზორის კუნძულები]],[[პორტუგალია]] | მოინათლა = | გაუჩინარების თარიღი = | გაუჩინარების ადგილი = | გაუჩინარების სტატუსი = | გარდთარიღი = | გარდადგილი = | გარდაცვალების მიზეზი = | სხეულის პოვნის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილის კოორდინატები = | ძეგლები = | რეზიდენცია = | სხვა სახელები = | ეროვნება = | მოქალაქეობა = | ეთნიკური წარმომავლობა = | ქვეშევრდომობა = | განათლება = | ალმა-მატერი = | მოღვაწეობა = | საქმიანობა = | აქტიურობის წლები = | დამსაქმებელი = | ორგანიზაცია = | ხელფასი = | ქონება = | ცნობილია როგორც = | ცნობილი ნაშრომები = | სიმაღლე = | წონა = | წოდება = | წლები = | წინამორბედი = | მემკვიდრე = | პარტია = | მოძრაობა = | ოპონენტები = | რელიგია = | წაყენებული ბრალდება = | განაჩენი = | დანაშაულებრივი სტატუსი = | მეუღლეები = | პარტნიორები = | შვილები = | მამა = | დედა = | ნათესავები = | ჯილდოები = | მოსახმობი სიგნალი = | სუფთა მოგება = | სხვა სახელები = ჯასტინ ლუისი ჯასტინ ლევისი | მოდული1 = | სახელი2 = | მოდული2 = | სახელი3 = | მოდული3 = | სახელი4 = | მოდული4 = | სახელი5 = | მოდული5 = | სახელი6 = | მოდული6 = | სახელი7 = | მოდული7 = | საიტი = | ხელმოწერა = | ხელმოწერის ზომა = | ხელმოწერა ალტ = | შენიშვნები = }} '''ლუის ფერეირა''' (დ. [[20 თებერვალი]], [[1966]]) — [[კანადელები|კანადელი]] [[მსახიობი]].<ref name="torontosun1">{{Cite web|author=Bill Harris|url=http://www.torontosun.com/entertainment/tv/2009/10/01/11223086-sun.html|title=Ferreira back to his roots|publisher=Torontosun.com|date=2009-10-01|access-date=2012-05-01}}</ref> ფერეირა ცნობილია პოლკოვნიკ ევერეტ იანგის როლით სერიალში „Stargate Universe“, სერიალ „Durham County“ პირველ სეზონში განსახიერებული სერიული მკვლელის, რეი პრეგერის როლით,<ref>{{Cite web|url=http://www.tvweb.com/shows/durham-county/cast-crew|title=Durham County Cast & Crew|access-date=2014-06-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20140809213537/http://www.tvweb.com/shows/durham-county/cast-crew|archive-date=2014-08-09|url-status=dead}}</ref> FBI-ის დირექტორის მოადგილის, ჯონ პოლოკის როლით სერიალში „Missing“, და არტ ბლანკის როლით ფილმებში „ხერხი IV“, „ხერხი V“ და „ხერხი 3D“.<ref>{{Cite web|url=http://www.movieweb.com/movie/saw-iv/cast-crew|title=Saw IV|publisher=Movieweb.com|access-date=2012-05-01}}</ref> ის ასევე მონაწილეობდა CTV-ის სერიალში „Motive“,<ref name="Motive Official Web Site">{{Cite web|url=http://www.ctv.ca/Motive.aspx|archive-url=https://web.archive.org/web/20121215141935/http://www.ctv.ca/Motive.aspx|url-status=dead|archive-date=15 December 2012|title=Motive Official Web Site}}</ref> სადაც მკვლელობათა მკვლევარი დეტექტივიოსკარ ვეგა განასახიერა.<ref name="Oscar Vega Character Page">{{Cite web|url=http://www.ctv.ca/Motive/Bios/Louis-Ferreira.aspx|archive-url=https://web.archive.org/web/20130104103046/http://www.ctv.ca/Motive/Bios/Louis-Ferreira.aspx|url-status=dead|archive-date=4 January 2013|title=Oscar Vega Character Page}}</ref> 2008 წლამდე ის სცენური სახელით — ჯასტინ ლუისით მოღვაწეობდა. ==ადრეული ცხოვრება== ფერეირა დაიბადა 1966 წლის 20 თებერვალს,<ref>{{Cite web|url=http://www.louisferreira.org/Ferreira_Fest_74.html|title=Ferreira Fest 74}}</ref> ტერა-ჩაში, ტერსეირაში, აზორის კუნძულებზე <ref>{{Cite web|url=https://www.culturacores.azores.gov.pt/ea/pesquisa/Default.aspx?id=8235|title=Enciclopédia Açoriana|website=Governo dos Açores|language=pt}}</ref> და ადრეულ ასაკში მშობლებთან ერთად კანადაში ემიგრაციაში წავიდა. ის გაიზარდა ნორთ-იორკში ([[ონტარიო]]), ჯეინისა და ფინჩის უბანში<ref>{{Cite news|url=http://www.torontosun.com/entertainment/tv/2009/10/01/11223086-sun.html|title=Ferreira back to his roots|newspaper=Toronto Sun|last=Harris| first=Bill|date=1 October 2009| archive-url=https://web.archive.org/web/20170927052432/https://torontosun.com/entertainment/tv/2009/10/01/11223086-sun.html| archive-date=27 September 2017}}</ref>. მსახიობი 25 წლის განმავლობაში ფსევდონიმით — ჯასტინ ლუისი — სარგებლობდა, სანამ მისი პორტუგალიური წარმოშობის დედა 2008 წელს არ გარდაიცვალა. ამის შემდეგ მან მიიღო გადაწყვეტილება, ეხმარა თავისი ნამდვილი გვარი და „ლუისი“, რომელიც მისი საკუთარი სახელის, „ლუიშის“ (Luís), მიახლოებული ვარიანტია. ==კარიერა== ფერეირას რეზიუმე 100-ზე მეტ ეკრანულ როლს მოიცავს. ის მონაწილეობდა მრავალფეროვან სატელევიზიო შოუში, მათ შორის მთავარი როლებით ისეთ პროექტებში, როგორიცაა „Hidden Hills“ <ref>{{Cite web|url=http://www.tvweb.com/shows/hidden-hills/cast-crew|title=Hidden Hills Cast & Crew|access-date=2014-06-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20150210122219/http://tvweb.com/shows/hidden-hills/cast-crew|archive-date=2015-02-10|url-status=dead}}</ref>, „Durham County“, „Urban Angel“, „Missing“ და „Bad Blood“. მას ასევე ჰქონდა განმეორებადი ან ეპიზოდური როლები სხვადასხვა ტელესერიალში, მათ შორის „NCIS“ <ref>{{Cite web |url=http://www.tv.com/shows/ncis/a-desperate-man-1629859/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20120108195720/http://www.tv.com/shows/ncis/a-desperate-man-1629859 |url-status=dead |archive-date=8 January 2012 |title=NCIS - Season 9, Episode 13: A Desperate Man|publisher=TV.com|date=2012-01-10|access-date=2018-08-31}}</ref>, „CSI: Crime Scene Investigation“ <ref>{{Cite web|url=http://www.tv.com/shows/csi-crime-scene-investigation/nesting-dolls-386515/|archive-url=https://web.archive.org/web/20110810034704/http://www.tv.com/shows/csi-crime-scene-investigation/nesting-dolls-386515/|url-status=dead|archive-date=10 August 2011|title=CSI: Crime Scene Investigation: Nesting Dolls|website=TV.com}}</ref> და „Criminal Minds“ <ref>{{Cite web| url=http://www.tv.com/shows/criminal-minds/omnivore-1250373/| archive-url=https://web.archive.org/web/20110918235242/http://www.tv.com/shows/criminal-minds/omnivore-1250373/| url-status=dead| archive-date=18 September 2011|title=Criminal Minds - Season 4, Episode 18: Omnivore |publisher=TV.com|date=2009-03-18|access-date=2018-08-31}}</ref>. სერიალ „Breaking Bad“-ის მეხუთე სეზონში დეკლანის <ref name="Official Breaking Bad Web Site">{{Cite web|url=http://www.amctv.com/shows/breaking-bad/episodes/season-5/buyout|title=Breaking Bad - Buyout |publisher=AMC}}</ref> და „Primeval: New World“-ში პოლკოვნიკ ჰენდერსონ ჰოლის <ref>{{Cite web|url=http://www.crimsontear.com/tvseries/primeval-new-world/characters/colonel-hall|title=Colonel Henderson Hall Character Page}}</ref><ref name="Primeval: New World">{{Cite web|url=http://www.crimsontear.com/tvseries/primeval-new-world/characters/colonel-hall|title=Primeval: New World Web Site}}</ref>განმეორებადი როლების შესრულების შემდეგ, მან მთავარი როლი ითამაშა CTV-ის სერიალში „Motive“, სადაც მკვლელობათა დეტექტივიოსკარ ვეგა განასახიერა <ref>{{Cite web|url=http://abc.go.com/shows/motive/bios/oscar-vega|title=Watch Motive TV Show - ABC.com|website=ABC}}</ref>, ხოლო განმეორებადი როლებით მონაწილეობდა სერიალებში „The Romeo Section“ <ref>{{Cite news|url=http://www.cbc.ca/romeosection/|title=The Romeo Section}}</ref> და „This Life“ <ref>{{Cite news|url=http://www.cbc.ca/thislife/|title=This Life}}</ref>. გარდა ამისა, ის უძღვებოდა სატელევიზიო სერიალს „Letters to God“ <ref>{{Cite web |url=http://www.ptvproductions.ca/index.php/projects/letters-to-god |title=Letters to God |publisher=Ptvproductions.ca|access-date=2012-05-01}}</ref>. [[2009]] წელს ფერეირა დევიდ მეისლესის როლში გამოჩნდა [[HBO]]-ს ჯილდოს მფლობელ ფილმში „Grey Gardens“, სადაც პარტნიორობას უწევდა ჯესიკა ლანჟსა და დრიუ ბერიმორს <ref>{{Cite web|title=Grey Gardens Cast |url=http://www.movieweb.com/movie/grey-gardens/cast-crew|access-date=2012-05-01|publisher=Movieweb.com}}</ref>. მის სხვა კინოკრედიტებს მიეკუთვნება სარა პოლის ქმრის როლი ფილმში „Dawn of the Dead“ <ref>{{Cite web |url=http://www.movieweb.com/movie/dawn-of-the-dead-2004/cast-crew|title=Dawn of the Dead |publisher=Movieweb.com|access-date=2012-05-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20140221045737/http://www.movieweb.com/movie/dawn-of-the-dead-2004/cast-crew|archive-date=21 February 2014|url-status=dead}}</ref> , აგრეთვე როლები ფილმებში „Shooter“ <ref>{{Cite web |url=http://www.movieweb.com/movie/shooter/cast-crew |title=Shooter |publisher=Movieweb.com|access-date=2012-05-01}}</ref> და „The Lazarus Child“. ფერეირამ ითამაშა ერლის როლი [[1995]] წლის ფილმში „Blood and Donuts“ და მონაწილეობა მიიღო [[2007 |2007]] წლის ფილმში „Saw IV“. დამატებითი კინოკრედიტები მოიცავს ფილმებს „The Marsh“ <ref>{{Cite web|url=http://www.movieweb.com/movie/the-marsh|title=The Marsh|publisher=Movieweb.com|access-date=2012-05-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20121027233956/http://www.movieweb.com/movie/the-marsh|archive-date=27 October 2012|url-status=dead}}</ref>, „Boozecan“ <ref>{{Cite web|url=http://www.artistdirect.com/nad/store/movies/title/0,,2154369,00.html|title=Boozecan, 1994 Movie|publisher=Artistdirect.com|access-date=2012-05-01}}</ref> და „The Big Slice“ <ref>{{Cite web|url=http://www.movieweb.com/movie/the-big-slice|title=The Big Slice|publisher=Movieweb.com|access-date=2012-05-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20160415074503/http://movieweb.com/movie/the-big-slice/|archive-date=15 April 2016|url-status=dead}}</ref> . მან ასევე განასახიერა დონალდ ტრამპი ფილმში „Trump Unauthorized“ <ref>{{Cite web|url=https://www.imdb.com/title/tt0452583/fullcredits|title=Trump Unauthorized (TV Movie 2005)|via=www.imdb.com}}</ref> და იყო მინისერიალის „The Andromeda Strain“ ერთ-ერთი მთავარი მსახიობი. [[2010 |2010]] წელს ის ფართოდ გახდა ცნობილი [[ლოს-ანჯელესი|ლოს-ანჯელესში]] ([[კალიფორნია]]) გადაღებული ფილმით „The Town“, სადაც FBI-ის SWAT-ის სერჟანტი ბრაიანი განასახიერა. [[2011]] წელს ის გახდა „Mazda-ს ხმა“ და ორი წლის განმავლობაში ახმოვანებდა მათი ეროვნული კამპანიის სარეკლამო როლების სერიას <ref name="louisferreira.org">{{Cite web|url=http://www.louisferreira.org/Ferreira_Fest_25.html|title=Interview: Louis Ferreira's Voiceovers}}</ref> . მის სხვა გახმოვანების სამუშაოებს მიეკუთვნება პოლიციელი ვინსი ტელესერიალიდან „The Dating Guy“ <ref>{{Cite web|title=Character Bio: Police Officer Vince|url=http://datingguy.com/58|access-date=2012-05-01|publisher=Datingguy.com}}</ref>და ჩეტი საბავშვო ანიმაციური სერიალის „Tales from the Cryptkeeper“ ეპიზოდიდან „Hyde and Go Shriek“.<ref>{{Cite web|url=http://www.tv.com/shows/tales-from-the-cryptkeeper/hyde-and-go-shriek-37170/|archive-url=https://web.archive.org/web/20150621014551/http://www.tv.com/shows/tales-from-the-cryptkeeper/hyde-and-go-shriek-37170/|url-status=dead|archive-date=21 June 2015|title=Hyde and Go Shriek Cast}}</ref> [[2017]] წელს ის შეუერთდა შემარ მურის მონაწილეობით გადაღებულ რიმეიქ-სერიალს „S.W.A.T.“, სადაც გუნდის ლიდერის, სერჟანტ ბაკ სპაივის პერსონაჟს ასრულებს. ==ჯილდოები== ფერეირამ [[1999]] წელს ჩიკაგოს ალტერნატიული კინოფესტივალზე მოიპოვა საუკეთესო მსახიობი მამაკაცის ჯილდო რობერტ (დიუკ) რომანოს როლის შესრულებისთვის ფილმში „Fallen Arches“ <ref>{{Cite web|last=Whiteis|first=David|url=http://www.chicagoreader.com/chicago/chicago-altfilm-fest/Content?oid=899342|title=Chicago Alt.Film Fest|publisher=Chicagoreader.com|date=1999-06-03|access-date=2012-05-01}}</ref> . 2008 წელს მან მიიღო Gemini Award-ის ჯილდო „დრამატულ სერიალში მთავარი როლის საუკეთესო შესრულებისთვის“ სერიალ „Durham County“-ში სერიული მკვლელის, რეი პრეგერის განსახიერებისთვის <ref>{{Cite web|last=Gazette|first=The|url=http://www.canada.com/montrealgazette/news/story.html?id=2538d04b-6b93-4a92-89f7-685433e53922|title=Gemini Awards toasts Durham|publisher=Canada.com|date=2008-11-29|access-date=2012-05-01}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://lucastalent.com/?p=168|title=lucastalent.com » Blog Archive Justin Louis wins a Gemini Award for his Leading role in DURHAM COUNTY - lucastalent.com|website=lucastalent.com}}</ref>. ის იმავე ჯილდოზე იყო ნომინირებული 2010 წელს ტელესერიალ „Stargate Universe“-ში პოლკოვნიკ ევერეტ იანგის როლისთვის<ref>{{Cite web|url=http://anhkhoi.blogspot.com/2010/08/nominations-for-2010-gemini-awards.html|title=Nominations for the 2010 Gemini Awards|first=Anh Khoi|last=Do|date=31 August 2010}}</ref> . მან ასევე მოიპოვა Leo Award-ის ჯილდო „დრამატულ სერიალში მამაკაცის მთავარი როლის საუკეთესო შესრულებისთვის“ [[2014]] და [[2015]] წლებში<ref>{{Cite web|url=http://www.leoawards.com/2014/winners_all/|title=2014 Leo Awards Winners}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.leoawards.com/2015/winners/by_name.php|title=Leo Awards, Winners by Name|website=www.leoawards.com}}</ref>, ხოლო 2016 წელს კვლავ იყო ნომინირებული იმავე კატეგორიაში<ref>{{Cite web|url=http://www.leoawards.com/2016/nominees/by_name.php#Dramatic_Series-Lead_Performance_by_a_Male|title=Leo Awards, Nominees by Name 2016|website=www.leoawards.com}}</ref>. ==რესურსები ინტერნეტში== * {{IMDb name|0521878}} * [http://www.louisferreira.org/ The Friends of Louis Ferreira - The Official Louis Ferreira Website] ==სქოლიო== [[კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები]] lsivxq1mogaaflzf2js14n965tf1nje 5564216 5564215 2026-10-23T17:51:40Z Ninikelaaa 55 178880 დაემატა [[კატეგორია:დაბადებული 1966]] გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით 5564216 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Ninikelaaa 55|Ninikelaaa 55]].|23|10|2026}}{{ინფოდაფა პიროვნება | სიგანე = | სახელი = ლუის ფერეირა | ფოტო =141110 Motive Vega 43831 R2.jpg | ფოტოს სიგანე = |წარწერა = ლუისი 2014 წელს | ალტ = | მშობლსახელი = | ენის კოდი = | დაბსახელი =ლუის ენრიკე და როშა ფერეირა | დაბთარიღი = 20 თებერვალი,1966 | დაბადგილი =[[აზორის კუნძულები]],[[პორტუგალია]] | მოინათლა = | გაუჩინარების თარიღი = | გაუჩინარების ადგილი = | გაუჩინარების სტატუსი = | გარდთარიღი = | გარდადგილი = | გარდაცვალების მიზეზი = | სხეულის პოვნის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილის კოორდინატები = | ძეგლები = | რეზიდენცია = | სხვა სახელები = | ეროვნება = | მოქალაქეობა = | ეთნიკური წარმომავლობა = | ქვეშევრდომობა = | განათლება = | ალმა-მატერი = | მოღვაწეობა = | საქმიანობა = | აქტიურობის წლები = | დამსაქმებელი = | ორგანიზაცია = | ხელფასი = | ქონება = | ცნობილია როგორც = | ცნობილი ნაშრომები = | სიმაღლე = | წონა = | წოდება = | წლები = | წინამორბედი = | მემკვიდრე = | პარტია = | მოძრაობა = | ოპონენტები = | რელიგია = | წაყენებული ბრალდება = | განაჩენი = | დანაშაულებრივი სტატუსი = | მეუღლეები = | პარტნიორები = | შვილები = | მამა = | დედა = | ნათესავები = | ჯილდოები = | მოსახმობი სიგნალი = | სუფთა მოგება = | სხვა სახელები = ჯასტინ ლუისი ჯასტინ ლევისი | მოდული1 = | სახელი2 = | მოდული2 = | სახელი3 = | მოდული3 = | სახელი4 = | მოდული4 = | სახელი5 = | მოდული5 = | სახელი6 = | მოდული6 = | სახელი7 = | მოდული7 = | საიტი = | ხელმოწერა = | ხელმოწერის ზომა = | ხელმოწერა ალტ = | შენიშვნები = }} '''ლუის ფერეირა''' (დ. [[20 თებერვალი]], [[1966]]) — [[კანადელები|კანადელი]] [[მსახიობი]].<ref name="torontosun1">{{Cite web|author=Bill Harris|url=http://www.torontosun.com/entertainment/tv/2009/10/01/11223086-sun.html|title=Ferreira back to his roots|publisher=Torontosun.com|date=2009-10-01|access-date=2012-05-01}}</ref> ფერეირა ცნობილია პოლკოვნიკ ევერეტ იანგის როლით სერიალში „Stargate Universe“, სერიალ „Durham County“ პირველ სეზონში განსახიერებული სერიული მკვლელის, რეი პრეგერის როლით,<ref>{{Cite web|url=http://www.tvweb.com/shows/durham-county/cast-crew|title=Durham County Cast & Crew|access-date=2014-06-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20140809213537/http://www.tvweb.com/shows/durham-county/cast-crew|archive-date=2014-08-09|url-status=dead}}</ref> FBI-ის დირექტორის მოადგილის, ჯონ პოლოკის როლით სერიალში „Missing“, და არტ ბლანკის როლით ფილმებში „ხერხი IV“, „ხერხი V“ და „ხერხი 3D“.<ref>{{Cite web|url=http://www.movieweb.com/movie/saw-iv/cast-crew|title=Saw IV|publisher=Movieweb.com|access-date=2012-05-01}}</ref> ის ასევე მონაწილეობდა CTV-ის სერიალში „Motive“,<ref name="Motive Official Web Site">{{Cite web|url=http://www.ctv.ca/Motive.aspx|archive-url=https://web.archive.org/web/20121215141935/http://www.ctv.ca/Motive.aspx|url-status=dead|archive-date=15 December 2012|title=Motive Official Web Site}}</ref> სადაც მკვლელობათა მკვლევარი დეტექტივიოსკარ ვეგა განასახიერა.<ref name="Oscar Vega Character Page">{{Cite web|url=http://www.ctv.ca/Motive/Bios/Louis-Ferreira.aspx|archive-url=https://web.archive.org/web/20130104103046/http://www.ctv.ca/Motive/Bios/Louis-Ferreira.aspx|url-status=dead|archive-date=4 January 2013|title=Oscar Vega Character Page}}</ref> 2008 წლამდე ის სცენური სახელით — ჯასტინ ლუისით მოღვაწეობდა. ==ადრეული ცხოვრება== ფერეირა დაიბადა 1966 წლის 20 თებერვალს,<ref>{{Cite web|url=http://www.louisferreira.org/Ferreira_Fest_74.html|title=Ferreira Fest 74}}</ref> ტერა-ჩაში, ტერსეირაში, აზორის კუნძულებზე <ref>{{Cite web|url=https://www.culturacores.azores.gov.pt/ea/pesquisa/Default.aspx?id=8235|title=Enciclopédia Açoriana|website=Governo dos Açores|language=pt}}</ref> და ადრეულ ასაკში მშობლებთან ერთად კანადაში ემიგრაციაში წავიდა. ის გაიზარდა ნორთ-იორკში ([[ონტარიო]]), ჯეინისა და ფინჩის უბანში<ref>{{Cite news|url=http://www.torontosun.com/entertainment/tv/2009/10/01/11223086-sun.html|title=Ferreira back to his roots|newspaper=Toronto Sun|last=Harris| first=Bill|date=1 October 2009| archive-url=https://web.archive.org/web/20170927052432/https://torontosun.com/entertainment/tv/2009/10/01/11223086-sun.html| archive-date=27 September 2017}}</ref>. მსახიობი 25 წლის განმავლობაში ფსევდონიმით — ჯასტინ ლუისი — სარგებლობდა, სანამ მისი პორტუგალიური წარმოშობის დედა 2008 წელს არ გარდაიცვალა. ამის შემდეგ მან მიიღო გადაწყვეტილება, ეხმარა თავისი ნამდვილი გვარი და „ლუისი“, რომელიც მისი საკუთარი სახელის, „ლუიშის“ (Luís), მიახლოებული ვარიანტია. ==კარიერა== ფერეირას რეზიუმე 100-ზე მეტ ეკრანულ როლს მოიცავს. ის მონაწილეობდა მრავალფეროვან სატელევიზიო შოუში, მათ შორის მთავარი როლებით ისეთ პროექტებში, როგორიცაა „Hidden Hills“ <ref>{{Cite web|url=http://www.tvweb.com/shows/hidden-hills/cast-crew|title=Hidden Hills Cast & Crew|access-date=2014-06-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20150210122219/http://tvweb.com/shows/hidden-hills/cast-crew|archive-date=2015-02-10|url-status=dead}}</ref>, „Durham County“, „Urban Angel“, „Missing“ და „Bad Blood“. მას ასევე ჰქონდა განმეორებადი ან ეპიზოდური როლები სხვადასხვა ტელესერიალში, მათ შორის „NCIS“ <ref>{{Cite web |url=http://www.tv.com/shows/ncis/a-desperate-man-1629859/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20120108195720/http://www.tv.com/shows/ncis/a-desperate-man-1629859 |url-status=dead |archive-date=8 January 2012 |title=NCIS - Season 9, Episode 13: A Desperate Man|publisher=TV.com|date=2012-01-10|access-date=2018-08-31}}</ref>, „CSI: Crime Scene Investigation“ <ref>{{Cite web|url=http://www.tv.com/shows/csi-crime-scene-investigation/nesting-dolls-386515/|archive-url=https://web.archive.org/web/20110810034704/http://www.tv.com/shows/csi-crime-scene-investigation/nesting-dolls-386515/|url-status=dead|archive-date=10 August 2011|title=CSI: Crime Scene Investigation: Nesting Dolls|website=TV.com}}</ref> და „Criminal Minds“ <ref>{{Cite web| url=http://www.tv.com/shows/criminal-minds/omnivore-1250373/| archive-url=https://web.archive.org/web/20110918235242/http://www.tv.com/shows/criminal-minds/omnivore-1250373/| url-status=dead| archive-date=18 September 2011|title=Criminal Minds - Season 4, Episode 18: Omnivore |publisher=TV.com|date=2009-03-18|access-date=2018-08-31}}</ref>. სერიალ „Breaking Bad“-ის მეხუთე სეზონში დეკლანის <ref name="Official Breaking Bad Web Site">{{Cite web|url=http://www.amctv.com/shows/breaking-bad/episodes/season-5/buyout|title=Breaking Bad - Buyout |publisher=AMC}}</ref> და „Primeval: New World“-ში პოლკოვნიკ ჰენდერსონ ჰოლის <ref>{{Cite web|url=http://www.crimsontear.com/tvseries/primeval-new-world/characters/colonel-hall|title=Colonel Henderson Hall Character Page}}</ref><ref name="Primeval: New World">{{Cite web|url=http://www.crimsontear.com/tvseries/primeval-new-world/characters/colonel-hall|title=Primeval: New World Web Site}}</ref>განმეორებადი როლების შესრულების შემდეგ, მან მთავარი როლი ითამაშა CTV-ის სერიალში „Motive“, სადაც მკვლელობათა დეტექტივიოსკარ ვეგა განასახიერა <ref>{{Cite web|url=http://abc.go.com/shows/motive/bios/oscar-vega|title=Watch Motive TV Show - ABC.com|website=ABC}}</ref>, ხოლო განმეორებადი როლებით მონაწილეობდა სერიალებში „The Romeo Section“ <ref>{{Cite news|url=http://www.cbc.ca/romeosection/|title=The Romeo Section}}</ref> და „This Life“ <ref>{{Cite news|url=http://www.cbc.ca/thislife/|title=This Life}}</ref>. გარდა ამისა, ის უძღვებოდა სატელევიზიო სერიალს „Letters to God“ <ref>{{Cite web |url=http://www.ptvproductions.ca/index.php/projects/letters-to-god |title=Letters to God |publisher=Ptvproductions.ca|access-date=2012-05-01}}</ref>. [[2009]] წელს ფერეირა დევიდ მეისლესის როლში გამოჩნდა [[HBO]]-ს ჯილდოს მფლობელ ფილმში „Grey Gardens“, სადაც პარტნიორობას უწევდა ჯესიკა ლანჟსა და დრიუ ბერიმორს <ref>{{Cite web|title=Grey Gardens Cast |url=http://www.movieweb.com/movie/grey-gardens/cast-crew|access-date=2012-05-01|publisher=Movieweb.com}}</ref>. მის სხვა კინოკრედიტებს მიეკუთვნება სარა პოლის ქმრის როლი ფილმში „Dawn of the Dead“ <ref>{{Cite web |url=http://www.movieweb.com/movie/dawn-of-the-dead-2004/cast-crew|title=Dawn of the Dead |publisher=Movieweb.com|access-date=2012-05-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20140221045737/http://www.movieweb.com/movie/dawn-of-the-dead-2004/cast-crew|archive-date=21 February 2014|url-status=dead}}</ref> , აგრეთვე როლები ფილმებში „Shooter“ <ref>{{Cite web |url=http://www.movieweb.com/movie/shooter/cast-crew |title=Shooter |publisher=Movieweb.com|access-date=2012-05-01}}</ref> და „The Lazarus Child“. ფერეირამ ითამაშა ერლის როლი [[1995]] წლის ფილმში „Blood and Donuts“ და მონაწილეობა მიიღო [[2007 |2007]] წლის ფილმში „Saw IV“. დამატებითი კინოკრედიტები მოიცავს ფილმებს „The Marsh“ <ref>{{Cite web|url=http://www.movieweb.com/movie/the-marsh|title=The Marsh|publisher=Movieweb.com|access-date=2012-05-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20121027233956/http://www.movieweb.com/movie/the-marsh|archive-date=27 October 2012|url-status=dead}}</ref>, „Boozecan“ <ref>{{Cite web|url=http://www.artistdirect.com/nad/store/movies/title/0,,2154369,00.html|title=Boozecan, 1994 Movie|publisher=Artistdirect.com|access-date=2012-05-01}}</ref> და „The Big Slice“ <ref>{{Cite web|url=http://www.movieweb.com/movie/the-big-slice|title=The Big Slice|publisher=Movieweb.com|access-date=2012-05-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20160415074503/http://movieweb.com/movie/the-big-slice/|archive-date=15 April 2016|url-status=dead}}</ref> . მან ასევე განასახიერა დონალდ ტრამპი ფილმში „Trump Unauthorized“ <ref>{{Cite web|url=https://www.imdb.com/title/tt0452583/fullcredits|title=Trump Unauthorized (TV Movie 2005)|via=www.imdb.com}}</ref> და იყო მინისერიალის „The Andromeda Strain“ ერთ-ერთი მთავარი მსახიობი. [[2010 |2010]] წელს ის ფართოდ გახდა ცნობილი [[ლოს-ანჯელესი|ლოს-ანჯელესში]] ([[კალიფორნია]]) გადაღებული ფილმით „The Town“, სადაც FBI-ის SWAT-ის სერჟანტი ბრაიანი განასახიერა. [[2011]] წელს ის გახდა „Mazda-ს ხმა“ და ორი წლის განმავლობაში ახმოვანებდა მათი ეროვნული კამპანიის სარეკლამო როლების სერიას <ref name="louisferreira.org">{{Cite web|url=http://www.louisferreira.org/Ferreira_Fest_25.html|title=Interview: Louis Ferreira's Voiceovers}}</ref> . მის სხვა გახმოვანების სამუშაოებს მიეკუთვნება პოლიციელი ვინსი ტელესერიალიდან „The Dating Guy“ <ref>{{Cite web|title=Character Bio: Police Officer Vince|url=http://datingguy.com/58|access-date=2012-05-01|publisher=Datingguy.com}}</ref>და ჩეტი საბავშვო ანიმაციური სერიალის „Tales from the Cryptkeeper“ ეპიზოდიდან „Hyde and Go Shriek“.<ref>{{Cite web|url=http://www.tv.com/shows/tales-from-the-cryptkeeper/hyde-and-go-shriek-37170/|archive-url=https://web.archive.org/web/20150621014551/http://www.tv.com/shows/tales-from-the-cryptkeeper/hyde-and-go-shriek-37170/|url-status=dead|archive-date=21 June 2015|title=Hyde and Go Shriek Cast}}</ref> [[2017]] წელს ის შეუერთდა შემარ მურის მონაწილეობით გადაღებულ რიმეიქ-სერიალს „S.W.A.T.“, სადაც გუნდის ლიდერის, სერჟანტ ბაკ სპაივის პერსონაჟს ასრულებს. ==ჯილდოები== ფერეირამ [[1999]] წელს ჩიკაგოს ალტერნატიული კინოფესტივალზე მოიპოვა საუკეთესო მსახიობი მამაკაცის ჯილდო რობერტ (დიუკ) რომანოს როლის შესრულებისთვის ფილმში „Fallen Arches“ <ref>{{Cite web|last=Whiteis|first=David|url=http://www.chicagoreader.com/chicago/chicago-altfilm-fest/Content?oid=899342|title=Chicago Alt.Film Fest|publisher=Chicagoreader.com|date=1999-06-03|access-date=2012-05-01}}</ref> . 2008 წელს მან მიიღო Gemini Award-ის ჯილდო „დრამატულ სერიალში მთავარი როლის საუკეთესო შესრულებისთვის“ სერიალ „Durham County“-ში სერიული მკვლელის, რეი პრეგერის განსახიერებისთვის <ref>{{Cite web|last=Gazette|first=The|url=http://www.canada.com/montrealgazette/news/story.html?id=2538d04b-6b93-4a92-89f7-685433e53922|title=Gemini Awards toasts Durham|publisher=Canada.com|date=2008-11-29|access-date=2012-05-01}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://lucastalent.com/?p=168|title=lucastalent.com » Blog Archive Justin Louis wins a Gemini Award for his Leading role in DURHAM COUNTY - lucastalent.com|website=lucastalent.com}}</ref>. ის იმავე ჯილდოზე იყო ნომინირებული 2010 წელს ტელესერიალ „Stargate Universe“-ში პოლკოვნიკ ევერეტ იანგის როლისთვის<ref>{{Cite web|url=http://anhkhoi.blogspot.com/2010/08/nominations-for-2010-gemini-awards.html|title=Nominations for the 2010 Gemini Awards|first=Anh Khoi|last=Do|date=31 August 2010}}</ref> . მან ასევე მოიპოვა Leo Award-ის ჯილდო „დრამატულ სერიალში მამაკაცის მთავარი როლის საუკეთესო შესრულებისთვის“ [[2014]] და [[2015]] წლებში<ref>{{Cite web|url=http://www.leoawards.com/2014/winners_all/|title=2014 Leo Awards Winners}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.leoawards.com/2015/winners/by_name.php|title=Leo Awards, Winners by Name|website=www.leoawards.com}}</ref>, ხოლო 2016 წელს კვლავ იყო ნომინირებული იმავე კატეგორიაში<ref>{{Cite web|url=http://www.leoawards.com/2016/nominees/by_name.php#Dramatic_Series-Lead_Performance_by_a_Male|title=Leo Awards, Nominees by Name 2016|website=www.leoawards.com}}</ref>. ==რესურსები ინტერნეტში== * {{IMDb name|0521878}} * [http://www.louisferreira.org/ The Friends of Louis Ferreira - The Official Louis Ferreira Website] ==სქოლიო== [[კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები]] [[კატეგორია:დაბადებული 1966]] ozt5uypas5qblta9lvja2a00hm07haj 5564218 5564216 2026-10-23T17:51:53Z Ninikelaaa 55 178880 დაემატა [[კატეგორია:დაბადებული 20 თებერვალი]] გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით 5564218 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Ninikelaaa 55|Ninikelaaa 55]].|23|10|2026}}{{ინფოდაფა პიროვნება | სიგანე = | სახელი = ლუის ფერეირა | ფოტო =141110 Motive Vega 43831 R2.jpg | ფოტოს სიგანე = |წარწერა = ლუისი 2014 წელს | ალტ = | მშობლსახელი = | ენის კოდი = | დაბსახელი =ლუის ენრიკე და როშა ფერეირა | დაბთარიღი = 20 თებერვალი,1966 | დაბადგილი =[[აზორის კუნძულები]],[[პორტუგალია]] | მოინათლა = | გაუჩინარების თარიღი = | გაუჩინარების ადგილი = | გაუჩინარების სტატუსი = | გარდთარიღი = | გარდადგილი = | გარდაცვალების მიზეზი = | სხეულის პოვნის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილის კოორდინატები = | ძეგლები = | რეზიდენცია = | სხვა სახელები = | ეროვნება = | მოქალაქეობა = | ეთნიკური წარმომავლობა = | ქვეშევრდომობა = | განათლება = | ალმა-მატერი = | მოღვაწეობა = | საქმიანობა = | აქტიურობის წლები = | დამსაქმებელი = | ორგანიზაცია = | ხელფასი = | ქონება = | ცნობილია როგორც = | ცნობილი ნაშრომები = | სიმაღლე = | წონა = | წოდება = | წლები = | წინამორბედი = | მემკვიდრე = | პარტია = | მოძრაობა = | ოპონენტები = | რელიგია = | წაყენებული ბრალდება = | განაჩენი = | დანაშაულებრივი სტატუსი = | მეუღლეები = | პარტნიორები = | შვილები = | მამა = | დედა = | ნათესავები = | ჯილდოები = | მოსახმობი სიგნალი = | სუფთა მოგება = | სხვა სახელები = ჯასტინ ლუისი ჯასტინ ლევისი | მოდული1 = | სახელი2 = | მოდული2 = | სახელი3 = | მოდული3 = | სახელი4 = | მოდული4 = | სახელი5 = | მოდული5 = | სახელი6 = | მოდული6 = | სახელი7 = | მოდული7 = | საიტი = | ხელმოწერა = | ხელმოწერის ზომა = | ხელმოწერა ალტ = | შენიშვნები = }} '''ლუის ფერეირა''' (დ. [[20 თებერვალი]], [[1966]]) — [[კანადელები|კანადელი]] [[მსახიობი]].<ref name="torontosun1">{{Cite web|author=Bill Harris|url=http://www.torontosun.com/entertainment/tv/2009/10/01/11223086-sun.html|title=Ferreira back to his roots|publisher=Torontosun.com|date=2009-10-01|access-date=2012-05-01}}</ref> ფერეირა ცნობილია პოლკოვნიკ ევერეტ იანგის როლით სერიალში „Stargate Universe“, სერიალ „Durham County“ პირველ სეზონში განსახიერებული სერიული მკვლელის, რეი პრეგერის როლით,<ref>{{Cite web|url=http://www.tvweb.com/shows/durham-county/cast-crew|title=Durham County Cast & Crew|access-date=2014-06-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20140809213537/http://www.tvweb.com/shows/durham-county/cast-crew|archive-date=2014-08-09|url-status=dead}}</ref> FBI-ის დირექტორის მოადგილის, ჯონ პოლოკის როლით სერიალში „Missing“, და არტ ბლანკის როლით ფილმებში „ხერხი IV“, „ხერხი V“ და „ხერხი 3D“.<ref>{{Cite web|url=http://www.movieweb.com/movie/saw-iv/cast-crew|title=Saw IV|publisher=Movieweb.com|access-date=2012-05-01}}</ref> ის ასევე მონაწილეობდა CTV-ის სერიალში „Motive“,<ref name="Motive Official Web Site">{{Cite web|url=http://www.ctv.ca/Motive.aspx|archive-url=https://web.archive.org/web/20121215141935/http://www.ctv.ca/Motive.aspx|url-status=dead|archive-date=15 December 2012|title=Motive Official Web Site}}</ref> სადაც მკვლელობათა მკვლევარი დეტექტივიოსკარ ვეგა განასახიერა.<ref name="Oscar Vega Character Page">{{Cite web|url=http://www.ctv.ca/Motive/Bios/Louis-Ferreira.aspx|archive-url=https://web.archive.org/web/20130104103046/http://www.ctv.ca/Motive/Bios/Louis-Ferreira.aspx|url-status=dead|archive-date=4 January 2013|title=Oscar Vega Character Page}}</ref> 2008 წლამდე ის სცენური სახელით — ჯასტინ ლუისით მოღვაწეობდა. ==ადრეული ცხოვრება== ფერეირა დაიბადა 1966 წლის 20 თებერვალს,<ref>{{Cite web|url=http://www.louisferreira.org/Ferreira_Fest_74.html|title=Ferreira Fest 74}}</ref> ტერა-ჩაში, ტერსეირაში, აზორის კუნძულებზე <ref>{{Cite web|url=https://www.culturacores.azores.gov.pt/ea/pesquisa/Default.aspx?id=8235|title=Enciclopédia Açoriana|website=Governo dos Açores|language=pt}}</ref> და ადრეულ ასაკში მშობლებთან ერთად კანადაში ემიგრაციაში წავიდა. ის გაიზარდა ნორთ-იორკში ([[ონტარიო]]), ჯეინისა და ფინჩის უბანში<ref>{{Cite news|url=http://www.torontosun.com/entertainment/tv/2009/10/01/11223086-sun.html|title=Ferreira back to his roots|newspaper=Toronto Sun|last=Harris| first=Bill|date=1 October 2009| archive-url=https://web.archive.org/web/20170927052432/https://torontosun.com/entertainment/tv/2009/10/01/11223086-sun.html| archive-date=27 September 2017}}</ref>. მსახიობი 25 წლის განმავლობაში ფსევდონიმით — ჯასტინ ლუისი — სარგებლობდა, სანამ მისი პორტუგალიური წარმოშობის დედა 2008 წელს არ გარდაიცვალა. ამის შემდეგ მან მიიღო გადაწყვეტილება, ეხმარა თავისი ნამდვილი გვარი და „ლუისი“, რომელიც მისი საკუთარი სახელის, „ლუიშის“ (Luís), მიახლოებული ვარიანტია. ==კარიერა== ფერეირას რეზიუმე 100-ზე მეტ ეკრანულ როლს მოიცავს. ის მონაწილეობდა მრავალფეროვან სატელევიზიო შოუში, მათ შორის მთავარი როლებით ისეთ პროექტებში, როგორიცაა „Hidden Hills“ <ref>{{Cite web|url=http://www.tvweb.com/shows/hidden-hills/cast-crew|title=Hidden Hills Cast & Crew|access-date=2014-06-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20150210122219/http://tvweb.com/shows/hidden-hills/cast-crew|archive-date=2015-02-10|url-status=dead}}</ref>, „Durham County“, „Urban Angel“, „Missing“ და „Bad Blood“. მას ასევე ჰქონდა განმეორებადი ან ეპიზოდური როლები სხვადასხვა ტელესერიალში, მათ შორის „NCIS“ <ref>{{Cite web |url=http://www.tv.com/shows/ncis/a-desperate-man-1629859/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20120108195720/http://www.tv.com/shows/ncis/a-desperate-man-1629859 |url-status=dead |archive-date=8 January 2012 |title=NCIS - Season 9, Episode 13: A Desperate Man|publisher=TV.com|date=2012-01-10|access-date=2018-08-31}}</ref>, „CSI: Crime Scene Investigation“ <ref>{{Cite web|url=http://www.tv.com/shows/csi-crime-scene-investigation/nesting-dolls-386515/|archive-url=https://web.archive.org/web/20110810034704/http://www.tv.com/shows/csi-crime-scene-investigation/nesting-dolls-386515/|url-status=dead|archive-date=10 August 2011|title=CSI: Crime Scene Investigation: Nesting Dolls|website=TV.com}}</ref> და „Criminal Minds“ <ref>{{Cite web| url=http://www.tv.com/shows/criminal-minds/omnivore-1250373/| archive-url=https://web.archive.org/web/20110918235242/http://www.tv.com/shows/criminal-minds/omnivore-1250373/| url-status=dead| archive-date=18 September 2011|title=Criminal Minds - Season 4, Episode 18: Omnivore |publisher=TV.com|date=2009-03-18|access-date=2018-08-31}}</ref>. სერიალ „Breaking Bad“-ის მეხუთე სეზონში დეკლანის <ref name="Official Breaking Bad Web Site">{{Cite web|url=http://www.amctv.com/shows/breaking-bad/episodes/season-5/buyout|title=Breaking Bad - Buyout |publisher=AMC}}</ref> და „Primeval: New World“-ში პოლკოვნიკ ჰენდერსონ ჰოლის <ref>{{Cite web|url=http://www.crimsontear.com/tvseries/primeval-new-world/characters/colonel-hall|title=Colonel Henderson Hall Character Page}}</ref><ref name="Primeval: New World">{{Cite web|url=http://www.crimsontear.com/tvseries/primeval-new-world/characters/colonel-hall|title=Primeval: New World Web Site}}</ref>განმეორებადი როლების შესრულების შემდეგ, მან მთავარი როლი ითამაშა CTV-ის სერიალში „Motive“, სადაც მკვლელობათა დეტექტივიოსკარ ვეგა განასახიერა <ref>{{Cite web|url=http://abc.go.com/shows/motive/bios/oscar-vega|title=Watch Motive TV Show - ABC.com|website=ABC}}</ref>, ხოლო განმეორებადი როლებით მონაწილეობდა სერიალებში „The Romeo Section“ <ref>{{Cite news|url=http://www.cbc.ca/romeosection/|title=The Romeo Section}}</ref> და „This Life“ <ref>{{Cite news|url=http://www.cbc.ca/thislife/|title=This Life}}</ref>. გარდა ამისა, ის უძღვებოდა სატელევიზიო სერიალს „Letters to God“ <ref>{{Cite web |url=http://www.ptvproductions.ca/index.php/projects/letters-to-god |title=Letters to God |publisher=Ptvproductions.ca|access-date=2012-05-01}}</ref>. [[2009]] წელს ფერეირა დევიდ მეისლესის როლში გამოჩნდა [[HBO]]-ს ჯილდოს მფლობელ ფილმში „Grey Gardens“, სადაც პარტნიორობას უწევდა ჯესიკა ლანჟსა და დრიუ ბერიმორს <ref>{{Cite web|title=Grey Gardens Cast |url=http://www.movieweb.com/movie/grey-gardens/cast-crew|access-date=2012-05-01|publisher=Movieweb.com}}</ref>. მის სხვა კინოკრედიტებს მიეკუთვნება სარა პოლის ქმრის როლი ფილმში „Dawn of the Dead“ <ref>{{Cite web |url=http://www.movieweb.com/movie/dawn-of-the-dead-2004/cast-crew|title=Dawn of the Dead |publisher=Movieweb.com|access-date=2012-05-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20140221045737/http://www.movieweb.com/movie/dawn-of-the-dead-2004/cast-crew|archive-date=21 February 2014|url-status=dead}}</ref> , აგრეთვე როლები ფილმებში „Shooter“ <ref>{{Cite web |url=http://www.movieweb.com/movie/shooter/cast-crew |title=Shooter |publisher=Movieweb.com|access-date=2012-05-01}}</ref> და „The Lazarus Child“. ფერეირამ ითამაშა ერლის როლი [[1995]] წლის ფილმში „Blood and Donuts“ და მონაწილეობა მიიღო [[2007 |2007]] წლის ფილმში „Saw IV“. დამატებითი კინოკრედიტები მოიცავს ფილმებს „The Marsh“ <ref>{{Cite web|url=http://www.movieweb.com/movie/the-marsh|title=The Marsh|publisher=Movieweb.com|access-date=2012-05-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20121027233956/http://www.movieweb.com/movie/the-marsh|archive-date=27 October 2012|url-status=dead}}</ref>, „Boozecan“ <ref>{{Cite web|url=http://www.artistdirect.com/nad/store/movies/title/0,,2154369,00.html|title=Boozecan, 1994 Movie|publisher=Artistdirect.com|access-date=2012-05-01}}</ref> და „The Big Slice“ <ref>{{Cite web|url=http://www.movieweb.com/movie/the-big-slice|title=The Big Slice|publisher=Movieweb.com|access-date=2012-05-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20160415074503/http://movieweb.com/movie/the-big-slice/|archive-date=15 April 2016|url-status=dead}}</ref> . მან ასევე განასახიერა დონალდ ტრამპი ფილმში „Trump Unauthorized“ <ref>{{Cite web|url=https://www.imdb.com/title/tt0452583/fullcredits|title=Trump Unauthorized (TV Movie 2005)|via=www.imdb.com}}</ref> და იყო მინისერიალის „The Andromeda Strain“ ერთ-ერთი მთავარი მსახიობი. [[2010 |2010]] წელს ის ფართოდ გახდა ცნობილი [[ლოს-ანჯელესი|ლოს-ანჯელესში]] ([[კალიფორნია]]) გადაღებული ფილმით „The Town“, სადაც FBI-ის SWAT-ის სერჟანტი ბრაიანი განასახიერა. [[2011]] წელს ის გახდა „Mazda-ს ხმა“ და ორი წლის განმავლობაში ახმოვანებდა მათი ეროვნული კამპანიის სარეკლამო როლების სერიას <ref name="louisferreira.org">{{Cite web|url=http://www.louisferreira.org/Ferreira_Fest_25.html|title=Interview: Louis Ferreira's Voiceovers}}</ref> . მის სხვა გახმოვანების სამუშაოებს მიეკუთვნება პოლიციელი ვინსი ტელესერიალიდან „The Dating Guy“ <ref>{{Cite web|title=Character Bio: Police Officer Vince|url=http://datingguy.com/58|access-date=2012-05-01|publisher=Datingguy.com}}</ref>და ჩეტი საბავშვო ანიმაციური სერიალის „Tales from the Cryptkeeper“ ეპიზოდიდან „Hyde and Go Shriek“.<ref>{{Cite web|url=http://www.tv.com/shows/tales-from-the-cryptkeeper/hyde-and-go-shriek-37170/|archive-url=https://web.archive.org/web/20150621014551/http://www.tv.com/shows/tales-from-the-cryptkeeper/hyde-and-go-shriek-37170/|url-status=dead|archive-date=21 June 2015|title=Hyde and Go Shriek Cast}}</ref> [[2017]] წელს ის შეუერთდა შემარ მურის მონაწილეობით გადაღებულ რიმეიქ-სერიალს „S.W.A.T.“, სადაც გუნდის ლიდერის, სერჟანტ ბაკ სპაივის პერსონაჟს ასრულებს. ==ჯილდოები== ფერეირამ [[1999]] წელს ჩიკაგოს ალტერნატიული კინოფესტივალზე მოიპოვა საუკეთესო მსახიობი მამაკაცის ჯილდო რობერტ (დიუკ) რომანოს როლის შესრულებისთვის ფილმში „Fallen Arches“ <ref>{{Cite web|last=Whiteis|first=David|url=http://www.chicagoreader.com/chicago/chicago-altfilm-fest/Content?oid=899342|title=Chicago Alt.Film Fest|publisher=Chicagoreader.com|date=1999-06-03|access-date=2012-05-01}}</ref> . 2008 წელს მან მიიღო Gemini Award-ის ჯილდო „დრამატულ სერიალში მთავარი როლის საუკეთესო შესრულებისთვის“ სერიალ „Durham County“-ში სერიული მკვლელის, რეი პრეგერის განსახიერებისთვის <ref>{{Cite web|last=Gazette|first=The|url=http://www.canada.com/montrealgazette/news/story.html?id=2538d04b-6b93-4a92-89f7-685433e53922|title=Gemini Awards toasts Durham|publisher=Canada.com|date=2008-11-29|access-date=2012-05-01}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://lucastalent.com/?p=168|title=lucastalent.com » Blog Archive Justin Louis wins a Gemini Award for his Leading role in DURHAM COUNTY - lucastalent.com|website=lucastalent.com}}</ref>. ის იმავე ჯილდოზე იყო ნომინირებული 2010 წელს ტელესერიალ „Stargate Universe“-ში პოლკოვნიკ ევერეტ იანგის როლისთვის<ref>{{Cite web|url=http://anhkhoi.blogspot.com/2010/08/nominations-for-2010-gemini-awards.html|title=Nominations for the 2010 Gemini Awards|first=Anh Khoi|last=Do|date=31 August 2010}}</ref> . მან ასევე მოიპოვა Leo Award-ის ჯილდო „დრამატულ სერიალში მამაკაცის მთავარი როლის საუკეთესო შესრულებისთვის“ [[2014]] და [[2015]] წლებში<ref>{{Cite web|url=http://www.leoawards.com/2014/winners_all/|title=2014 Leo Awards Winners}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.leoawards.com/2015/winners/by_name.php|title=Leo Awards, Winners by Name|website=www.leoawards.com}}</ref>, ხოლო 2016 წელს კვლავ იყო ნომინირებული იმავე კატეგორიაში<ref>{{Cite web|url=http://www.leoawards.com/2016/nominees/by_name.php#Dramatic_Series-Lead_Performance_by_a_Male|title=Leo Awards, Nominees by Name 2016|website=www.leoawards.com}}</ref>. ==რესურსები ინტერნეტში== * {{IMDb name|0521878}} * [http://www.louisferreira.org/ The Friends of Louis Ferreira - The Official Louis Ferreira Website] ==სქოლიო== [[კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები]] [[კატეგორია:დაბადებული 1966]] [[კატეგორია:დაბადებული 20 თებერვალი]] 887mxxh27ofked7s4hw8etcd5y6ws60 5564221 5564218 2026-10-23T17:52:15Z Ninikelaaa 55 178880 დაემატა [[კატეგორია:კანადელი მამაკაცი მსახიობები]] გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით 5564221 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Ninikelaaa 55|Ninikelaaa 55]].|23|10|2026}}{{ინფოდაფა პიროვნება | სიგანე = | სახელი = ლუის ფერეირა | ფოტო =141110 Motive Vega 43831 R2.jpg | ფოტოს სიგანე = |წარწერა = ლუისი 2014 წელს | ალტ = | მშობლსახელი = | ენის კოდი = | დაბსახელი =ლუის ენრიკე და როშა ფერეირა | დაბთარიღი = 20 თებერვალი,1966 | დაბადგილი =[[აზორის კუნძულები]],[[პორტუგალია]] | მოინათლა = | გაუჩინარების თარიღი = | გაუჩინარების ადგილი = | გაუჩინარების სტატუსი = | გარდთარიღი = | გარდადგილი = | გარდაცვალების მიზეზი = | სხეულის პოვნის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილის კოორდინატები = | ძეგლები = | რეზიდენცია = | სხვა სახელები = | ეროვნება = | მოქალაქეობა = | ეთნიკური წარმომავლობა = | ქვეშევრდომობა = | განათლება = | ალმა-მატერი = | მოღვაწეობა = | საქმიანობა = | აქტიურობის წლები = | დამსაქმებელი = | ორგანიზაცია = | ხელფასი = | ქონება = | ცნობილია როგორც = | ცნობილი ნაშრომები = | სიმაღლე = | წონა = | წოდება = | წლები = | წინამორბედი = | მემკვიდრე = | პარტია = | მოძრაობა = | ოპონენტები = | რელიგია = | წაყენებული ბრალდება = | განაჩენი = | დანაშაულებრივი სტატუსი = | მეუღლეები = | პარტნიორები = | შვილები = | მამა = | დედა = | ნათესავები = | ჯილდოები = | მოსახმობი სიგნალი = | სუფთა მოგება = | სხვა სახელები = ჯასტინ ლუისი ჯასტინ ლევისი | მოდული1 = | სახელი2 = | მოდული2 = | სახელი3 = | მოდული3 = | სახელი4 = | მოდული4 = | სახელი5 = | მოდული5 = | სახელი6 = | მოდული6 = | სახელი7 = | მოდული7 = | საიტი = | ხელმოწერა = | ხელმოწერის ზომა = | ხელმოწერა ალტ = | შენიშვნები = }} '''ლუის ფერეირა''' (დ. [[20 თებერვალი]], [[1966]]) — [[კანადელები|კანადელი]] [[მსახიობი]].<ref name="torontosun1">{{Cite web|author=Bill Harris|url=http://www.torontosun.com/entertainment/tv/2009/10/01/11223086-sun.html|title=Ferreira back to his roots|publisher=Torontosun.com|date=2009-10-01|access-date=2012-05-01}}</ref> ფერეირა ცნობილია პოლკოვნიკ ევერეტ იანგის როლით სერიალში „Stargate Universe“, სერიალ „Durham County“ პირველ სეზონში განსახიერებული სერიული მკვლელის, რეი პრეგერის როლით,<ref>{{Cite web|url=http://www.tvweb.com/shows/durham-county/cast-crew|title=Durham County Cast & Crew|access-date=2014-06-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20140809213537/http://www.tvweb.com/shows/durham-county/cast-crew|archive-date=2014-08-09|url-status=dead}}</ref> FBI-ის დირექტორის მოადგილის, ჯონ პოლოკის როლით სერიალში „Missing“, და არტ ბლანკის როლით ფილმებში „ხერხი IV“, „ხერხი V“ და „ხერხი 3D“.<ref>{{Cite web|url=http://www.movieweb.com/movie/saw-iv/cast-crew|title=Saw IV|publisher=Movieweb.com|access-date=2012-05-01}}</ref> ის ასევე მონაწილეობდა CTV-ის სერიალში „Motive“,<ref name="Motive Official Web Site">{{Cite web|url=http://www.ctv.ca/Motive.aspx|archive-url=https://web.archive.org/web/20121215141935/http://www.ctv.ca/Motive.aspx|url-status=dead|archive-date=15 December 2012|title=Motive Official Web Site}}</ref> სადაც მკვლელობათა მკვლევარი დეტექტივიოსკარ ვეგა განასახიერა.<ref name="Oscar Vega Character Page">{{Cite web|url=http://www.ctv.ca/Motive/Bios/Louis-Ferreira.aspx|archive-url=https://web.archive.org/web/20130104103046/http://www.ctv.ca/Motive/Bios/Louis-Ferreira.aspx|url-status=dead|archive-date=4 January 2013|title=Oscar Vega Character Page}}</ref> 2008 წლამდე ის სცენური სახელით — ჯასტინ ლუისით მოღვაწეობდა. ==ადრეული ცხოვრება== ფერეირა დაიბადა 1966 წლის 20 თებერვალს,<ref>{{Cite web|url=http://www.louisferreira.org/Ferreira_Fest_74.html|title=Ferreira Fest 74}}</ref> ტერა-ჩაში, ტერსეირაში, აზორის კუნძულებზე <ref>{{Cite web|url=https://www.culturacores.azores.gov.pt/ea/pesquisa/Default.aspx?id=8235|title=Enciclopédia Açoriana|website=Governo dos Açores|language=pt}}</ref> და ადრეულ ასაკში მშობლებთან ერთად კანადაში ემიგრაციაში წავიდა. ის გაიზარდა ნორთ-იორკში ([[ონტარიო]]), ჯეინისა და ფინჩის უბანში<ref>{{Cite news|url=http://www.torontosun.com/entertainment/tv/2009/10/01/11223086-sun.html|title=Ferreira back to his roots|newspaper=Toronto Sun|last=Harris| first=Bill|date=1 October 2009| archive-url=https://web.archive.org/web/20170927052432/https://torontosun.com/entertainment/tv/2009/10/01/11223086-sun.html| archive-date=27 September 2017}}</ref>. მსახიობი 25 წლის განმავლობაში ფსევდონიმით — ჯასტინ ლუისი — სარგებლობდა, სანამ მისი პორტუგალიური წარმოშობის დედა 2008 წელს არ გარდაიცვალა. ამის შემდეგ მან მიიღო გადაწყვეტილება, ეხმარა თავისი ნამდვილი გვარი და „ლუისი“, რომელიც მისი საკუთარი სახელის, „ლუიშის“ (Luís), მიახლოებული ვარიანტია. ==კარიერა== ფერეირას რეზიუმე 100-ზე მეტ ეკრანულ როლს მოიცავს. ის მონაწილეობდა მრავალფეროვან სატელევიზიო შოუში, მათ შორის მთავარი როლებით ისეთ პროექტებში, როგორიცაა „Hidden Hills“ <ref>{{Cite web|url=http://www.tvweb.com/shows/hidden-hills/cast-crew|title=Hidden Hills Cast & Crew|access-date=2014-06-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20150210122219/http://tvweb.com/shows/hidden-hills/cast-crew|archive-date=2015-02-10|url-status=dead}}</ref>, „Durham County“, „Urban Angel“, „Missing“ და „Bad Blood“. მას ასევე ჰქონდა განმეორებადი ან ეპიზოდური როლები სხვადასხვა ტელესერიალში, მათ შორის „NCIS“ <ref>{{Cite web |url=http://www.tv.com/shows/ncis/a-desperate-man-1629859/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20120108195720/http://www.tv.com/shows/ncis/a-desperate-man-1629859 |url-status=dead |archive-date=8 January 2012 |title=NCIS - Season 9, Episode 13: A Desperate Man|publisher=TV.com|date=2012-01-10|access-date=2018-08-31}}</ref>, „CSI: Crime Scene Investigation“ <ref>{{Cite web|url=http://www.tv.com/shows/csi-crime-scene-investigation/nesting-dolls-386515/|archive-url=https://web.archive.org/web/20110810034704/http://www.tv.com/shows/csi-crime-scene-investigation/nesting-dolls-386515/|url-status=dead|archive-date=10 August 2011|title=CSI: Crime Scene Investigation: Nesting Dolls|website=TV.com}}</ref> და „Criminal Minds“ <ref>{{Cite web| url=http://www.tv.com/shows/criminal-minds/omnivore-1250373/| archive-url=https://web.archive.org/web/20110918235242/http://www.tv.com/shows/criminal-minds/omnivore-1250373/| url-status=dead| archive-date=18 September 2011|title=Criminal Minds - Season 4, Episode 18: Omnivore |publisher=TV.com|date=2009-03-18|access-date=2018-08-31}}</ref>. სერიალ „Breaking Bad“-ის მეხუთე სეზონში დეკლანის <ref name="Official Breaking Bad Web Site">{{Cite web|url=http://www.amctv.com/shows/breaking-bad/episodes/season-5/buyout|title=Breaking Bad - Buyout |publisher=AMC}}</ref> და „Primeval: New World“-ში პოლკოვნიკ ჰენდერსონ ჰოლის <ref>{{Cite web|url=http://www.crimsontear.com/tvseries/primeval-new-world/characters/colonel-hall|title=Colonel Henderson Hall Character Page}}</ref><ref name="Primeval: New World">{{Cite web|url=http://www.crimsontear.com/tvseries/primeval-new-world/characters/colonel-hall|title=Primeval: New World Web Site}}</ref>განმეორებადი როლების შესრულების შემდეგ, მან მთავარი როლი ითამაშა CTV-ის სერიალში „Motive“, სადაც მკვლელობათა დეტექტივიოსკარ ვეგა განასახიერა <ref>{{Cite web|url=http://abc.go.com/shows/motive/bios/oscar-vega|title=Watch Motive TV Show - ABC.com|website=ABC}}</ref>, ხოლო განმეორებადი როლებით მონაწილეობდა სერიალებში „The Romeo Section“ <ref>{{Cite news|url=http://www.cbc.ca/romeosection/|title=The Romeo Section}}</ref> და „This Life“ <ref>{{Cite news|url=http://www.cbc.ca/thislife/|title=This Life}}</ref>. გარდა ამისა, ის უძღვებოდა სატელევიზიო სერიალს „Letters to God“ <ref>{{Cite web |url=http://www.ptvproductions.ca/index.php/projects/letters-to-god |title=Letters to God |publisher=Ptvproductions.ca|access-date=2012-05-01}}</ref>. [[2009]] წელს ფერეირა დევიდ მეისლესის როლში გამოჩნდა [[HBO]]-ს ჯილდოს მფლობელ ფილმში „Grey Gardens“, სადაც პარტნიორობას უწევდა ჯესიკა ლანჟსა და დრიუ ბერიმორს <ref>{{Cite web|title=Grey Gardens Cast |url=http://www.movieweb.com/movie/grey-gardens/cast-crew|access-date=2012-05-01|publisher=Movieweb.com}}</ref>. მის სხვა კინოკრედიტებს მიეკუთვნება სარა პოლის ქმრის როლი ფილმში „Dawn of the Dead“ <ref>{{Cite web |url=http://www.movieweb.com/movie/dawn-of-the-dead-2004/cast-crew|title=Dawn of the Dead |publisher=Movieweb.com|access-date=2012-05-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20140221045737/http://www.movieweb.com/movie/dawn-of-the-dead-2004/cast-crew|archive-date=21 February 2014|url-status=dead}}</ref> , აგრეთვე როლები ფილმებში „Shooter“ <ref>{{Cite web |url=http://www.movieweb.com/movie/shooter/cast-crew |title=Shooter |publisher=Movieweb.com|access-date=2012-05-01}}</ref> და „The Lazarus Child“. ფერეირამ ითამაშა ერლის როლი [[1995]] წლის ფილმში „Blood and Donuts“ და მონაწილეობა მიიღო [[2007 |2007]] წლის ფილმში „Saw IV“. დამატებითი კინოკრედიტები მოიცავს ფილმებს „The Marsh“ <ref>{{Cite web|url=http://www.movieweb.com/movie/the-marsh|title=The Marsh|publisher=Movieweb.com|access-date=2012-05-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20121027233956/http://www.movieweb.com/movie/the-marsh|archive-date=27 October 2012|url-status=dead}}</ref>, „Boozecan“ <ref>{{Cite web|url=http://www.artistdirect.com/nad/store/movies/title/0,,2154369,00.html|title=Boozecan, 1994 Movie|publisher=Artistdirect.com|access-date=2012-05-01}}</ref> და „The Big Slice“ <ref>{{Cite web|url=http://www.movieweb.com/movie/the-big-slice|title=The Big Slice|publisher=Movieweb.com|access-date=2012-05-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20160415074503/http://movieweb.com/movie/the-big-slice/|archive-date=15 April 2016|url-status=dead}}</ref> . მან ასევე განასახიერა დონალდ ტრამპი ფილმში „Trump Unauthorized“ <ref>{{Cite web|url=https://www.imdb.com/title/tt0452583/fullcredits|title=Trump Unauthorized (TV Movie 2005)|via=www.imdb.com}}</ref> და იყო მინისერიალის „The Andromeda Strain“ ერთ-ერთი მთავარი მსახიობი. [[2010 |2010]] წელს ის ფართოდ გახდა ცნობილი [[ლოს-ანჯელესი|ლოს-ანჯელესში]] ([[კალიფორნია]]) გადაღებული ფილმით „The Town“, სადაც FBI-ის SWAT-ის სერჟანტი ბრაიანი განასახიერა. [[2011]] წელს ის გახდა „Mazda-ს ხმა“ და ორი წლის განმავლობაში ახმოვანებდა მათი ეროვნული კამპანიის სარეკლამო როლების სერიას <ref name="louisferreira.org">{{Cite web|url=http://www.louisferreira.org/Ferreira_Fest_25.html|title=Interview: Louis Ferreira's Voiceovers}}</ref> . მის სხვა გახმოვანების სამუშაოებს მიეკუთვნება პოლიციელი ვინსი ტელესერიალიდან „The Dating Guy“ <ref>{{Cite web|title=Character Bio: Police Officer Vince|url=http://datingguy.com/58|access-date=2012-05-01|publisher=Datingguy.com}}</ref>და ჩეტი საბავშვო ანიმაციური სერიალის „Tales from the Cryptkeeper“ ეპიზოდიდან „Hyde and Go Shriek“.<ref>{{Cite web|url=http://www.tv.com/shows/tales-from-the-cryptkeeper/hyde-and-go-shriek-37170/|archive-url=https://web.archive.org/web/20150621014551/http://www.tv.com/shows/tales-from-the-cryptkeeper/hyde-and-go-shriek-37170/|url-status=dead|archive-date=21 June 2015|title=Hyde and Go Shriek Cast}}</ref> [[2017]] წელს ის შეუერთდა შემარ მურის მონაწილეობით გადაღებულ რიმეიქ-სერიალს „S.W.A.T.“, სადაც გუნდის ლიდერის, სერჟანტ ბაკ სპაივის პერსონაჟს ასრულებს. ==ჯილდოები== ფერეირამ [[1999]] წელს ჩიკაგოს ალტერნატიული კინოფესტივალზე მოიპოვა საუკეთესო მსახიობი მამაკაცის ჯილდო რობერტ (დიუკ) რომანოს როლის შესრულებისთვის ფილმში „Fallen Arches“ <ref>{{Cite web|last=Whiteis|first=David|url=http://www.chicagoreader.com/chicago/chicago-altfilm-fest/Content?oid=899342|title=Chicago Alt.Film Fest|publisher=Chicagoreader.com|date=1999-06-03|access-date=2012-05-01}}</ref> . 2008 წელს მან მიიღო Gemini Award-ის ჯილდო „დრამატულ სერიალში მთავარი როლის საუკეთესო შესრულებისთვის“ სერიალ „Durham County“-ში სერიული მკვლელის, რეი პრეგერის განსახიერებისთვის <ref>{{Cite web|last=Gazette|first=The|url=http://www.canada.com/montrealgazette/news/story.html?id=2538d04b-6b93-4a92-89f7-685433e53922|title=Gemini Awards toasts Durham|publisher=Canada.com|date=2008-11-29|access-date=2012-05-01}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://lucastalent.com/?p=168|title=lucastalent.com » Blog Archive Justin Louis wins a Gemini Award for his Leading role in DURHAM COUNTY - lucastalent.com|website=lucastalent.com}}</ref>. ის იმავე ჯილდოზე იყო ნომინირებული 2010 წელს ტელესერიალ „Stargate Universe“-ში პოლკოვნიკ ევერეტ იანგის როლისთვის<ref>{{Cite web|url=http://anhkhoi.blogspot.com/2010/08/nominations-for-2010-gemini-awards.html|title=Nominations for the 2010 Gemini Awards|first=Anh Khoi|last=Do|date=31 August 2010}}</ref> . მან ასევე მოიპოვა Leo Award-ის ჯილდო „დრამატულ სერიალში მამაკაცის მთავარი როლის საუკეთესო შესრულებისთვის“ [[2014]] და [[2015]] წლებში<ref>{{Cite web|url=http://www.leoawards.com/2014/winners_all/|title=2014 Leo Awards Winners}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.leoawards.com/2015/winners/by_name.php|title=Leo Awards, Winners by Name|website=www.leoawards.com}}</ref>, ხოლო 2016 წელს კვლავ იყო ნომინირებული იმავე კატეგორიაში<ref>{{Cite web|url=http://www.leoawards.com/2016/nominees/by_name.php#Dramatic_Series-Lead_Performance_by_a_Male|title=Leo Awards, Nominees by Name 2016|website=www.leoawards.com}}</ref>. ==რესურსები ინტერნეტში== * {{IMDb name|0521878}} * [http://www.louisferreira.org/ The Friends of Louis Ferreira - The Official Louis Ferreira Website] ==სქოლიო== [[კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები]] [[კატეგორია:დაბადებული 1966]] [[კატეგორია:დაბადებული 20 თებერვალი]] [[კატეგორია:კანადელი მამაკაცი მსახიობები]] 5eymx55woicz17f0q426zih5pke16r1 5564222 5564221 2026-10-23T17:52:29Z Ninikelaaa 55 178880 დაემატა [[კატეგორია:კანადელი ტელემსახიობები]] გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით 5564222 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Ninikelaaa 55|Ninikelaaa 55]].|23|10|2026}}{{ინფოდაფა პიროვნება | სიგანე = | სახელი = ლუის ფერეირა | ფოტო =141110 Motive Vega 43831 R2.jpg | ფოტოს სიგანე = |წარწერა = ლუისი 2014 წელს | ალტ = | მშობლსახელი = | ენის კოდი = | დაბსახელი =ლუის ენრიკე და როშა ფერეირა | დაბთარიღი = 20 თებერვალი,1966 | დაბადგილი =[[აზორის კუნძულები]],[[პორტუგალია]] | მოინათლა = | გაუჩინარების თარიღი = | გაუჩინარების ადგილი = | გაუჩინარების სტატუსი = | გარდთარიღი = | გარდადგილი = | გარდაცვალების მიზეზი = | სხეულის პოვნის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილის კოორდინატები = | ძეგლები = | რეზიდენცია = | სხვა სახელები = | ეროვნება = | მოქალაქეობა = | ეთნიკური წარმომავლობა = | ქვეშევრდომობა = | განათლება = | ალმა-მატერი = | მოღვაწეობა = | საქმიანობა = | აქტიურობის წლები = | დამსაქმებელი = | ორგანიზაცია = | ხელფასი = | ქონება = | ცნობილია როგორც = | ცნობილი ნაშრომები = | სიმაღლე = | წონა = | წოდება = | წლები = | წინამორბედი = | მემკვიდრე = | პარტია = | მოძრაობა = | ოპონენტები = | რელიგია = | წაყენებული ბრალდება = | განაჩენი = | დანაშაულებრივი სტატუსი = | მეუღლეები = | პარტნიორები = | შვილები = | მამა = | დედა = | ნათესავები = | ჯილდოები = | მოსახმობი სიგნალი = | სუფთა მოგება = | სხვა სახელები = ჯასტინ ლუისი ჯასტინ ლევისი | მოდული1 = | სახელი2 = | მოდული2 = | სახელი3 = | მოდული3 = | სახელი4 = | მოდული4 = | სახელი5 = | მოდული5 = | სახელი6 = | მოდული6 = | სახელი7 = | მოდული7 = | საიტი = | ხელმოწერა = | ხელმოწერის ზომა = | ხელმოწერა ალტ = | შენიშვნები = }} '''ლუის ფერეირა''' (დ. [[20 თებერვალი]], [[1966]]) — [[კანადელები|კანადელი]] [[მსახიობი]].<ref name="torontosun1">{{Cite web|author=Bill Harris|url=http://www.torontosun.com/entertainment/tv/2009/10/01/11223086-sun.html|title=Ferreira back to his roots|publisher=Torontosun.com|date=2009-10-01|access-date=2012-05-01}}</ref> ფერეირა ცნობილია პოლკოვნიკ ევერეტ იანგის როლით სერიალში „Stargate Universe“, სერიალ „Durham County“ პირველ სეზონში განსახიერებული სერიული მკვლელის, რეი პრეგერის როლით,<ref>{{Cite web|url=http://www.tvweb.com/shows/durham-county/cast-crew|title=Durham County Cast & Crew|access-date=2014-06-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20140809213537/http://www.tvweb.com/shows/durham-county/cast-crew|archive-date=2014-08-09|url-status=dead}}</ref> FBI-ის დირექტორის მოადგილის, ჯონ პოლოკის როლით სერიალში „Missing“, და არტ ბლანკის როლით ფილმებში „ხერხი IV“, „ხერხი V“ და „ხერხი 3D“.<ref>{{Cite web|url=http://www.movieweb.com/movie/saw-iv/cast-crew|title=Saw IV|publisher=Movieweb.com|access-date=2012-05-01}}</ref> ის ასევე მონაწილეობდა CTV-ის სერიალში „Motive“,<ref name="Motive Official Web Site">{{Cite web|url=http://www.ctv.ca/Motive.aspx|archive-url=https://web.archive.org/web/20121215141935/http://www.ctv.ca/Motive.aspx|url-status=dead|archive-date=15 December 2012|title=Motive Official Web Site}}</ref> სადაც მკვლელობათა მკვლევარი დეტექტივიოსკარ ვეგა განასახიერა.<ref name="Oscar Vega Character Page">{{Cite web|url=http://www.ctv.ca/Motive/Bios/Louis-Ferreira.aspx|archive-url=https://web.archive.org/web/20130104103046/http://www.ctv.ca/Motive/Bios/Louis-Ferreira.aspx|url-status=dead|archive-date=4 January 2013|title=Oscar Vega Character Page}}</ref> 2008 წლამდე ის სცენური სახელით — ჯასტინ ლუისით მოღვაწეობდა. ==ადრეული ცხოვრება== ფერეირა დაიბადა 1966 წლის 20 თებერვალს,<ref>{{Cite web|url=http://www.louisferreira.org/Ferreira_Fest_74.html|title=Ferreira Fest 74}}</ref> ტერა-ჩაში, ტერსეირაში, აზორის კუნძულებზე <ref>{{Cite web|url=https://www.culturacores.azores.gov.pt/ea/pesquisa/Default.aspx?id=8235|title=Enciclopédia Açoriana|website=Governo dos Açores|language=pt}}</ref> და ადრეულ ასაკში მშობლებთან ერთად კანადაში ემიგრაციაში წავიდა. ის გაიზარდა ნორთ-იორკში ([[ონტარიო]]), ჯეინისა და ფინჩის უბანში<ref>{{Cite news|url=http://www.torontosun.com/entertainment/tv/2009/10/01/11223086-sun.html|title=Ferreira back to his roots|newspaper=Toronto Sun|last=Harris| first=Bill|date=1 October 2009| archive-url=https://web.archive.org/web/20170927052432/https://torontosun.com/entertainment/tv/2009/10/01/11223086-sun.html| archive-date=27 September 2017}}</ref>. მსახიობი 25 წლის განმავლობაში ფსევდონიმით — ჯასტინ ლუისი — სარგებლობდა, სანამ მისი პორტუგალიური წარმოშობის დედა 2008 წელს არ გარდაიცვალა. ამის შემდეგ მან მიიღო გადაწყვეტილება, ეხმარა თავისი ნამდვილი გვარი და „ლუისი“, რომელიც მისი საკუთარი სახელის, „ლუიშის“ (Luís), მიახლოებული ვარიანტია. ==კარიერა== ფერეირას რეზიუმე 100-ზე მეტ ეკრანულ როლს მოიცავს. ის მონაწილეობდა მრავალფეროვან სატელევიზიო შოუში, მათ შორის მთავარი როლებით ისეთ პროექტებში, როგორიცაა „Hidden Hills“ <ref>{{Cite web|url=http://www.tvweb.com/shows/hidden-hills/cast-crew|title=Hidden Hills Cast & Crew|access-date=2014-06-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20150210122219/http://tvweb.com/shows/hidden-hills/cast-crew|archive-date=2015-02-10|url-status=dead}}</ref>, „Durham County“, „Urban Angel“, „Missing“ და „Bad Blood“. მას ასევე ჰქონდა განმეორებადი ან ეპიზოდური როლები სხვადასხვა ტელესერიალში, მათ შორის „NCIS“ <ref>{{Cite web |url=http://www.tv.com/shows/ncis/a-desperate-man-1629859/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20120108195720/http://www.tv.com/shows/ncis/a-desperate-man-1629859 |url-status=dead |archive-date=8 January 2012 |title=NCIS - Season 9, Episode 13: A Desperate Man|publisher=TV.com|date=2012-01-10|access-date=2018-08-31}}</ref>, „CSI: Crime Scene Investigation“ <ref>{{Cite web|url=http://www.tv.com/shows/csi-crime-scene-investigation/nesting-dolls-386515/|archive-url=https://web.archive.org/web/20110810034704/http://www.tv.com/shows/csi-crime-scene-investigation/nesting-dolls-386515/|url-status=dead|archive-date=10 August 2011|title=CSI: Crime Scene Investigation: Nesting Dolls|website=TV.com}}</ref> და „Criminal Minds“ <ref>{{Cite web| url=http://www.tv.com/shows/criminal-minds/omnivore-1250373/| archive-url=https://web.archive.org/web/20110918235242/http://www.tv.com/shows/criminal-minds/omnivore-1250373/| url-status=dead| archive-date=18 September 2011|title=Criminal Minds - Season 4, Episode 18: Omnivore |publisher=TV.com|date=2009-03-18|access-date=2018-08-31}}</ref>. სერიალ „Breaking Bad“-ის მეხუთე სეზონში დეკლანის <ref name="Official Breaking Bad Web Site">{{Cite web|url=http://www.amctv.com/shows/breaking-bad/episodes/season-5/buyout|title=Breaking Bad - Buyout |publisher=AMC}}</ref> და „Primeval: New World“-ში პოლკოვნიკ ჰენდერსონ ჰოლის <ref>{{Cite web|url=http://www.crimsontear.com/tvseries/primeval-new-world/characters/colonel-hall|title=Colonel Henderson Hall Character Page}}</ref><ref name="Primeval: New World">{{Cite web|url=http://www.crimsontear.com/tvseries/primeval-new-world/characters/colonel-hall|title=Primeval: New World Web Site}}</ref>განმეორებადი როლების შესრულების შემდეგ, მან მთავარი როლი ითამაშა CTV-ის სერიალში „Motive“, სადაც მკვლელობათა დეტექტივიოსკარ ვეგა განასახიერა <ref>{{Cite web|url=http://abc.go.com/shows/motive/bios/oscar-vega|title=Watch Motive TV Show - ABC.com|website=ABC}}</ref>, ხოლო განმეორებადი როლებით მონაწილეობდა სერიალებში „The Romeo Section“ <ref>{{Cite news|url=http://www.cbc.ca/romeosection/|title=The Romeo Section}}</ref> და „This Life“ <ref>{{Cite news|url=http://www.cbc.ca/thislife/|title=This Life}}</ref>. გარდა ამისა, ის უძღვებოდა სატელევიზიო სერიალს „Letters to God“ <ref>{{Cite web |url=http://www.ptvproductions.ca/index.php/projects/letters-to-god |title=Letters to God |publisher=Ptvproductions.ca|access-date=2012-05-01}}</ref>. [[2009]] წელს ფერეირა დევიდ მეისლესის როლში გამოჩნდა [[HBO]]-ს ჯილდოს მფლობელ ფილმში „Grey Gardens“, სადაც პარტნიორობას უწევდა ჯესიკა ლანჟსა და დრიუ ბერიმორს <ref>{{Cite web|title=Grey Gardens Cast |url=http://www.movieweb.com/movie/grey-gardens/cast-crew|access-date=2012-05-01|publisher=Movieweb.com}}</ref>. მის სხვა კინოკრედიტებს მიეკუთვნება სარა პოლის ქმრის როლი ფილმში „Dawn of the Dead“ <ref>{{Cite web |url=http://www.movieweb.com/movie/dawn-of-the-dead-2004/cast-crew|title=Dawn of the Dead |publisher=Movieweb.com|access-date=2012-05-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20140221045737/http://www.movieweb.com/movie/dawn-of-the-dead-2004/cast-crew|archive-date=21 February 2014|url-status=dead}}</ref> , აგრეთვე როლები ფილმებში „Shooter“ <ref>{{Cite web |url=http://www.movieweb.com/movie/shooter/cast-crew |title=Shooter |publisher=Movieweb.com|access-date=2012-05-01}}</ref> და „The Lazarus Child“. ფერეირამ ითამაშა ერლის როლი [[1995]] წლის ფილმში „Blood and Donuts“ და მონაწილეობა მიიღო [[2007 |2007]] წლის ფილმში „Saw IV“. დამატებითი კინოკრედიტები მოიცავს ფილმებს „The Marsh“ <ref>{{Cite web|url=http://www.movieweb.com/movie/the-marsh|title=The Marsh|publisher=Movieweb.com|access-date=2012-05-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20121027233956/http://www.movieweb.com/movie/the-marsh|archive-date=27 October 2012|url-status=dead}}</ref>, „Boozecan“ <ref>{{Cite web|url=http://www.artistdirect.com/nad/store/movies/title/0,,2154369,00.html|title=Boozecan, 1994 Movie|publisher=Artistdirect.com|access-date=2012-05-01}}</ref> და „The Big Slice“ <ref>{{Cite web|url=http://www.movieweb.com/movie/the-big-slice|title=The Big Slice|publisher=Movieweb.com|access-date=2012-05-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20160415074503/http://movieweb.com/movie/the-big-slice/|archive-date=15 April 2016|url-status=dead}}</ref> . მან ასევე განასახიერა დონალდ ტრამპი ფილმში „Trump Unauthorized“ <ref>{{Cite web|url=https://www.imdb.com/title/tt0452583/fullcredits|title=Trump Unauthorized (TV Movie 2005)|via=www.imdb.com}}</ref> და იყო მინისერიალის „The Andromeda Strain“ ერთ-ერთი მთავარი მსახიობი. [[2010 |2010]] წელს ის ფართოდ გახდა ცნობილი [[ლოს-ანჯელესი|ლოს-ანჯელესში]] ([[კალიფორნია]]) გადაღებული ფილმით „The Town“, სადაც FBI-ის SWAT-ის სერჟანტი ბრაიანი განასახიერა. [[2011]] წელს ის გახდა „Mazda-ს ხმა“ და ორი წლის განმავლობაში ახმოვანებდა მათი ეროვნული კამპანიის სარეკლამო როლების სერიას <ref name="louisferreira.org">{{Cite web|url=http://www.louisferreira.org/Ferreira_Fest_25.html|title=Interview: Louis Ferreira's Voiceovers}}</ref> . მის სხვა გახმოვანების სამუშაოებს მიეკუთვნება პოლიციელი ვინსი ტელესერიალიდან „The Dating Guy“ <ref>{{Cite web|title=Character Bio: Police Officer Vince|url=http://datingguy.com/58|access-date=2012-05-01|publisher=Datingguy.com}}</ref>და ჩეტი საბავშვო ანიმაციური სერიალის „Tales from the Cryptkeeper“ ეპიზოდიდან „Hyde and Go Shriek“.<ref>{{Cite web|url=http://www.tv.com/shows/tales-from-the-cryptkeeper/hyde-and-go-shriek-37170/|archive-url=https://web.archive.org/web/20150621014551/http://www.tv.com/shows/tales-from-the-cryptkeeper/hyde-and-go-shriek-37170/|url-status=dead|archive-date=21 June 2015|title=Hyde and Go Shriek Cast}}</ref> [[2017]] წელს ის შეუერთდა შემარ მურის მონაწილეობით გადაღებულ რიმეიქ-სერიალს „S.W.A.T.“, სადაც გუნდის ლიდერის, სერჟანტ ბაკ სპაივის პერსონაჟს ასრულებს. ==ჯილდოები== ფერეირამ [[1999]] წელს ჩიკაგოს ალტერნატიული კინოფესტივალზე მოიპოვა საუკეთესო მსახიობი მამაკაცის ჯილდო რობერტ (დიუკ) რომანოს როლის შესრულებისთვის ფილმში „Fallen Arches“ <ref>{{Cite web|last=Whiteis|first=David|url=http://www.chicagoreader.com/chicago/chicago-altfilm-fest/Content?oid=899342|title=Chicago Alt.Film Fest|publisher=Chicagoreader.com|date=1999-06-03|access-date=2012-05-01}}</ref> . 2008 წელს მან მიიღო Gemini Award-ის ჯილდო „დრამატულ სერიალში მთავარი როლის საუკეთესო შესრულებისთვის“ სერიალ „Durham County“-ში სერიული მკვლელის, რეი პრეგერის განსახიერებისთვის <ref>{{Cite web|last=Gazette|first=The|url=http://www.canada.com/montrealgazette/news/story.html?id=2538d04b-6b93-4a92-89f7-685433e53922|title=Gemini Awards toasts Durham|publisher=Canada.com|date=2008-11-29|access-date=2012-05-01}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://lucastalent.com/?p=168|title=lucastalent.com » Blog Archive Justin Louis wins a Gemini Award for his Leading role in DURHAM COUNTY - lucastalent.com|website=lucastalent.com}}</ref>. ის იმავე ჯილდოზე იყო ნომინირებული 2010 წელს ტელესერიალ „Stargate Universe“-ში პოლკოვნიკ ევერეტ იანგის როლისთვის<ref>{{Cite web|url=http://anhkhoi.blogspot.com/2010/08/nominations-for-2010-gemini-awards.html|title=Nominations for the 2010 Gemini Awards|first=Anh Khoi|last=Do|date=31 August 2010}}</ref> . მან ასევე მოიპოვა Leo Award-ის ჯილდო „დრამატულ სერიალში მამაკაცის მთავარი როლის საუკეთესო შესრულებისთვის“ [[2014]] და [[2015]] წლებში<ref>{{Cite web|url=http://www.leoawards.com/2014/winners_all/|title=2014 Leo Awards Winners}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.leoawards.com/2015/winners/by_name.php|title=Leo Awards, Winners by Name|website=www.leoawards.com}}</ref>, ხოლო 2016 წელს კვლავ იყო ნომინირებული იმავე კატეგორიაში<ref>{{Cite web|url=http://www.leoawards.com/2016/nominees/by_name.php#Dramatic_Series-Lead_Performance_by_a_Male|title=Leo Awards, Nominees by Name 2016|website=www.leoawards.com}}</ref>. ==რესურსები ინტერნეტში== * {{IMDb name|0521878}} * [http://www.louisferreira.org/ The Friends of Louis Ferreira - The Official Louis Ferreira Website] ==სქოლიო== [[კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები]] [[კატეგორია:დაბადებული 1966]] [[კატეგორია:დაბადებული 20 თებერვალი]] [[კატეგორია:კანადელი მამაკაცი მსახიობები]] [[კატეგორია:კანადელი ტელემსახიობები]] j6dbaftxvcn787gppmy77xt6axpmgb9 5564224 5564222 2026-10-23T17:53:59Z Ninikelaaa 55 178880 დაემატა [[კატეგორია:XX საუკუნის პორტუგალიელი მსახიობები]] გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით 5564224 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Ninikelaaa 55|Ninikelaaa 55]].|23|10|2026}}{{ინფოდაფა პიროვნება | სიგანე = | სახელი = ლუის ფერეირა | ფოტო =141110 Motive Vega 43831 R2.jpg | ფოტოს სიგანე = |წარწერა = ლუისი 2014 წელს | ალტ = | მშობლსახელი = | ენის კოდი = | დაბსახელი =ლუის ენრიკე და როშა ფერეირა | დაბთარიღი = 20 თებერვალი,1966 | დაბადგილი =[[აზორის კუნძულები]],[[პორტუგალია]] | მოინათლა = | გაუჩინარების თარიღი = | გაუჩინარების ადგილი = | გაუჩინარების სტატუსი = | გარდთარიღი = | გარდადგილი = | გარდაცვალების მიზეზი = | სხეულის პოვნის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილის კოორდინატები = | ძეგლები = | რეზიდენცია = | სხვა სახელები = | ეროვნება = | მოქალაქეობა = | ეთნიკური წარმომავლობა = | ქვეშევრდომობა = | განათლება = | ალმა-მატერი = | მოღვაწეობა = | საქმიანობა = | აქტიურობის წლები = | დამსაქმებელი = | ორგანიზაცია = | ხელფასი = | ქონება = | ცნობილია როგორც = | ცნობილი ნაშრომები = | სიმაღლე = | წონა = | წოდება = | წლები = | წინამორბედი = | მემკვიდრე = | პარტია = | მოძრაობა = | ოპონენტები = | რელიგია = | წაყენებული ბრალდება = | განაჩენი = | დანაშაულებრივი სტატუსი = | მეუღლეები = | პარტნიორები = | შვილები = | მამა = | დედა = | ნათესავები = | ჯილდოები = | მოსახმობი სიგნალი = | სუფთა მოგება = | სხვა სახელები = ჯასტინ ლუისი ჯასტინ ლევისი | მოდული1 = | სახელი2 = | მოდული2 = | სახელი3 = | მოდული3 = | სახელი4 = | მოდული4 = | სახელი5 = | მოდული5 = | სახელი6 = | მოდული6 = | სახელი7 = | მოდული7 = | საიტი = | ხელმოწერა = | ხელმოწერის ზომა = | ხელმოწერა ალტ = | შენიშვნები = }} '''ლუის ფერეირა''' (დ. [[20 თებერვალი]], [[1966]]) — [[კანადელები|კანადელი]] [[მსახიობი]].<ref name="torontosun1">{{Cite web|author=Bill Harris|url=http://www.torontosun.com/entertainment/tv/2009/10/01/11223086-sun.html|title=Ferreira back to his roots|publisher=Torontosun.com|date=2009-10-01|access-date=2012-05-01}}</ref> ფერეირა ცნობილია პოლკოვნიკ ევერეტ იანგის როლით სერიალში „Stargate Universe“, სერიალ „Durham County“ პირველ სეზონში განსახიერებული სერიული მკვლელის, რეი პრეგერის როლით,<ref>{{Cite web|url=http://www.tvweb.com/shows/durham-county/cast-crew|title=Durham County Cast & Crew|access-date=2014-06-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20140809213537/http://www.tvweb.com/shows/durham-county/cast-crew|archive-date=2014-08-09|url-status=dead}}</ref> FBI-ის დირექტორის მოადგილის, ჯონ პოლოკის როლით სერიალში „Missing“, და არტ ბლანკის როლით ფილმებში „ხერხი IV“, „ხერხი V“ და „ხერხი 3D“.<ref>{{Cite web|url=http://www.movieweb.com/movie/saw-iv/cast-crew|title=Saw IV|publisher=Movieweb.com|access-date=2012-05-01}}</ref> ის ასევე მონაწილეობდა CTV-ის სერიალში „Motive“,<ref name="Motive Official Web Site">{{Cite web|url=http://www.ctv.ca/Motive.aspx|archive-url=https://web.archive.org/web/20121215141935/http://www.ctv.ca/Motive.aspx|url-status=dead|archive-date=15 December 2012|title=Motive Official Web Site}}</ref> სადაც მკვლელობათა მკვლევარი დეტექტივიოსკარ ვეგა განასახიერა.<ref name="Oscar Vega Character Page">{{Cite web|url=http://www.ctv.ca/Motive/Bios/Louis-Ferreira.aspx|archive-url=https://web.archive.org/web/20130104103046/http://www.ctv.ca/Motive/Bios/Louis-Ferreira.aspx|url-status=dead|archive-date=4 January 2013|title=Oscar Vega Character Page}}</ref> 2008 წლამდე ის სცენური სახელით — ჯასტინ ლუისით მოღვაწეობდა. ==ადრეული ცხოვრება== ფერეირა დაიბადა 1966 წლის 20 თებერვალს,<ref>{{Cite web|url=http://www.louisferreira.org/Ferreira_Fest_74.html|title=Ferreira Fest 74}}</ref> ტერა-ჩაში, ტერსეირაში, აზორის კუნძულებზე <ref>{{Cite web|url=https://www.culturacores.azores.gov.pt/ea/pesquisa/Default.aspx?id=8235|title=Enciclopédia Açoriana|website=Governo dos Açores|language=pt}}</ref> და ადრეულ ასაკში მშობლებთან ერთად კანადაში ემიგრაციაში წავიდა. ის გაიზარდა ნორთ-იორკში ([[ონტარიო]]), ჯეინისა და ფინჩის უბანში<ref>{{Cite news|url=http://www.torontosun.com/entertainment/tv/2009/10/01/11223086-sun.html|title=Ferreira back to his roots|newspaper=Toronto Sun|last=Harris| first=Bill|date=1 October 2009| archive-url=https://web.archive.org/web/20170927052432/https://torontosun.com/entertainment/tv/2009/10/01/11223086-sun.html| archive-date=27 September 2017}}</ref>. მსახიობი 25 წლის განმავლობაში ფსევდონიმით — ჯასტინ ლუისი — სარგებლობდა, სანამ მისი პორტუგალიური წარმოშობის დედა 2008 წელს არ გარდაიცვალა. ამის შემდეგ მან მიიღო გადაწყვეტილება, ეხმარა თავისი ნამდვილი გვარი და „ლუისი“, რომელიც მისი საკუთარი სახელის, „ლუიშის“ (Luís), მიახლოებული ვარიანტია. ==კარიერა== ფერეირას რეზიუმე 100-ზე მეტ ეკრანულ როლს მოიცავს. ის მონაწილეობდა მრავალფეროვან სატელევიზიო შოუში, მათ შორის მთავარი როლებით ისეთ პროექტებში, როგორიცაა „Hidden Hills“ <ref>{{Cite web|url=http://www.tvweb.com/shows/hidden-hills/cast-crew|title=Hidden Hills Cast & Crew|access-date=2014-06-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20150210122219/http://tvweb.com/shows/hidden-hills/cast-crew|archive-date=2015-02-10|url-status=dead}}</ref>, „Durham County“, „Urban Angel“, „Missing“ და „Bad Blood“. მას ასევე ჰქონდა განმეორებადი ან ეპიზოდური როლები სხვადასხვა ტელესერიალში, მათ შორის „NCIS“ <ref>{{Cite web |url=http://www.tv.com/shows/ncis/a-desperate-man-1629859/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20120108195720/http://www.tv.com/shows/ncis/a-desperate-man-1629859 |url-status=dead |archive-date=8 January 2012 |title=NCIS - Season 9, Episode 13: A Desperate Man|publisher=TV.com|date=2012-01-10|access-date=2018-08-31}}</ref>, „CSI: Crime Scene Investigation“ <ref>{{Cite web|url=http://www.tv.com/shows/csi-crime-scene-investigation/nesting-dolls-386515/|archive-url=https://web.archive.org/web/20110810034704/http://www.tv.com/shows/csi-crime-scene-investigation/nesting-dolls-386515/|url-status=dead|archive-date=10 August 2011|title=CSI: Crime Scene Investigation: Nesting Dolls|website=TV.com}}</ref> და „Criminal Minds“ <ref>{{Cite web| url=http://www.tv.com/shows/criminal-minds/omnivore-1250373/| archive-url=https://web.archive.org/web/20110918235242/http://www.tv.com/shows/criminal-minds/omnivore-1250373/| url-status=dead| archive-date=18 September 2011|title=Criminal Minds - Season 4, Episode 18: Omnivore |publisher=TV.com|date=2009-03-18|access-date=2018-08-31}}</ref>. სერიალ „Breaking Bad“-ის მეხუთე სეზონში დეკლანის <ref name="Official Breaking Bad Web Site">{{Cite web|url=http://www.amctv.com/shows/breaking-bad/episodes/season-5/buyout|title=Breaking Bad - Buyout |publisher=AMC}}</ref> და „Primeval: New World“-ში პოლკოვნიკ ჰენდერსონ ჰოლის <ref>{{Cite web|url=http://www.crimsontear.com/tvseries/primeval-new-world/characters/colonel-hall|title=Colonel Henderson Hall Character Page}}</ref><ref name="Primeval: New World">{{Cite web|url=http://www.crimsontear.com/tvseries/primeval-new-world/characters/colonel-hall|title=Primeval: New World Web Site}}</ref>განმეორებადი როლების შესრულების შემდეგ, მან მთავარი როლი ითამაშა CTV-ის სერიალში „Motive“, სადაც მკვლელობათა დეტექტივიოსკარ ვეგა განასახიერა <ref>{{Cite web|url=http://abc.go.com/shows/motive/bios/oscar-vega|title=Watch Motive TV Show - ABC.com|website=ABC}}</ref>, ხოლო განმეორებადი როლებით მონაწილეობდა სერიალებში „The Romeo Section“ <ref>{{Cite news|url=http://www.cbc.ca/romeosection/|title=The Romeo Section}}</ref> და „This Life“ <ref>{{Cite news|url=http://www.cbc.ca/thislife/|title=This Life}}</ref>. გარდა ამისა, ის უძღვებოდა სატელევიზიო სერიალს „Letters to God“ <ref>{{Cite web |url=http://www.ptvproductions.ca/index.php/projects/letters-to-god |title=Letters to God |publisher=Ptvproductions.ca|access-date=2012-05-01}}</ref>. [[2009]] წელს ფერეირა დევიდ მეისლესის როლში გამოჩნდა [[HBO]]-ს ჯილდოს მფლობელ ფილმში „Grey Gardens“, სადაც პარტნიორობას უწევდა ჯესიკა ლანჟსა და დრიუ ბერიმორს <ref>{{Cite web|title=Grey Gardens Cast |url=http://www.movieweb.com/movie/grey-gardens/cast-crew|access-date=2012-05-01|publisher=Movieweb.com}}</ref>. მის სხვა კინოკრედიტებს მიეკუთვნება სარა პოლის ქმრის როლი ფილმში „Dawn of the Dead“ <ref>{{Cite web |url=http://www.movieweb.com/movie/dawn-of-the-dead-2004/cast-crew|title=Dawn of the Dead |publisher=Movieweb.com|access-date=2012-05-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20140221045737/http://www.movieweb.com/movie/dawn-of-the-dead-2004/cast-crew|archive-date=21 February 2014|url-status=dead}}</ref> , აგრეთვე როლები ფილმებში „Shooter“ <ref>{{Cite web |url=http://www.movieweb.com/movie/shooter/cast-crew |title=Shooter |publisher=Movieweb.com|access-date=2012-05-01}}</ref> და „The Lazarus Child“. ფერეირამ ითამაშა ერლის როლი [[1995]] წლის ფილმში „Blood and Donuts“ და მონაწილეობა მიიღო [[2007 |2007]] წლის ფილმში „Saw IV“. დამატებითი კინოკრედიტები მოიცავს ფილმებს „The Marsh“ <ref>{{Cite web|url=http://www.movieweb.com/movie/the-marsh|title=The Marsh|publisher=Movieweb.com|access-date=2012-05-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20121027233956/http://www.movieweb.com/movie/the-marsh|archive-date=27 October 2012|url-status=dead}}</ref>, „Boozecan“ <ref>{{Cite web|url=http://www.artistdirect.com/nad/store/movies/title/0,,2154369,00.html|title=Boozecan, 1994 Movie|publisher=Artistdirect.com|access-date=2012-05-01}}</ref> და „The Big Slice“ <ref>{{Cite web|url=http://www.movieweb.com/movie/the-big-slice|title=The Big Slice|publisher=Movieweb.com|access-date=2012-05-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20160415074503/http://movieweb.com/movie/the-big-slice/|archive-date=15 April 2016|url-status=dead}}</ref> . მან ასევე განასახიერა დონალდ ტრამპი ფილმში „Trump Unauthorized“ <ref>{{Cite web|url=https://www.imdb.com/title/tt0452583/fullcredits|title=Trump Unauthorized (TV Movie 2005)|via=www.imdb.com}}</ref> და იყო მინისერიალის „The Andromeda Strain“ ერთ-ერთი მთავარი მსახიობი. [[2010 |2010]] წელს ის ფართოდ გახდა ცნობილი [[ლოს-ანჯელესი|ლოს-ანჯელესში]] ([[კალიფორნია]]) გადაღებული ფილმით „The Town“, სადაც FBI-ის SWAT-ის სერჟანტი ბრაიანი განასახიერა. [[2011]] წელს ის გახდა „Mazda-ს ხმა“ და ორი წლის განმავლობაში ახმოვანებდა მათი ეროვნული კამპანიის სარეკლამო როლების სერიას <ref name="louisferreira.org">{{Cite web|url=http://www.louisferreira.org/Ferreira_Fest_25.html|title=Interview: Louis Ferreira's Voiceovers}}</ref> . მის სხვა გახმოვანების სამუშაოებს მიეკუთვნება პოლიციელი ვინსი ტელესერიალიდან „The Dating Guy“ <ref>{{Cite web|title=Character Bio: Police Officer Vince|url=http://datingguy.com/58|access-date=2012-05-01|publisher=Datingguy.com}}</ref>და ჩეტი საბავშვო ანიმაციური სერიალის „Tales from the Cryptkeeper“ ეპიზოდიდან „Hyde and Go Shriek“.<ref>{{Cite web|url=http://www.tv.com/shows/tales-from-the-cryptkeeper/hyde-and-go-shriek-37170/|archive-url=https://web.archive.org/web/20150621014551/http://www.tv.com/shows/tales-from-the-cryptkeeper/hyde-and-go-shriek-37170/|url-status=dead|archive-date=21 June 2015|title=Hyde and Go Shriek Cast}}</ref> [[2017]] წელს ის შეუერთდა შემარ მურის მონაწილეობით გადაღებულ რიმეიქ-სერიალს „S.W.A.T.“, სადაც გუნდის ლიდერის, სერჟანტ ბაკ სპაივის პერსონაჟს ასრულებს. ==ჯილდოები== ფერეირამ [[1999]] წელს ჩიკაგოს ალტერნატიული კინოფესტივალზე მოიპოვა საუკეთესო მსახიობი მამაკაცის ჯილდო რობერტ (დიუკ) რომანოს როლის შესრულებისთვის ფილმში „Fallen Arches“ <ref>{{Cite web|last=Whiteis|first=David|url=http://www.chicagoreader.com/chicago/chicago-altfilm-fest/Content?oid=899342|title=Chicago Alt.Film Fest|publisher=Chicagoreader.com|date=1999-06-03|access-date=2012-05-01}}</ref> . 2008 წელს მან მიიღო Gemini Award-ის ჯილდო „დრამატულ სერიალში მთავარი როლის საუკეთესო შესრულებისთვის“ სერიალ „Durham County“-ში სერიული მკვლელის, რეი პრეგერის განსახიერებისთვის <ref>{{Cite web|last=Gazette|first=The|url=http://www.canada.com/montrealgazette/news/story.html?id=2538d04b-6b93-4a92-89f7-685433e53922|title=Gemini Awards toasts Durham|publisher=Canada.com|date=2008-11-29|access-date=2012-05-01}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://lucastalent.com/?p=168|title=lucastalent.com » Blog Archive Justin Louis wins a Gemini Award for his Leading role in DURHAM COUNTY - lucastalent.com|website=lucastalent.com}}</ref>. ის იმავე ჯილდოზე იყო ნომინირებული 2010 წელს ტელესერიალ „Stargate Universe“-ში პოლკოვნიკ ევერეტ იანგის როლისთვის<ref>{{Cite web|url=http://anhkhoi.blogspot.com/2010/08/nominations-for-2010-gemini-awards.html|title=Nominations for the 2010 Gemini Awards|first=Anh Khoi|last=Do|date=31 August 2010}}</ref> . მან ასევე მოიპოვა Leo Award-ის ჯილდო „დრამატულ სერიალში მამაკაცის მთავარი როლის საუკეთესო შესრულებისთვის“ [[2014]] და [[2015]] წლებში<ref>{{Cite web|url=http://www.leoawards.com/2014/winners_all/|title=2014 Leo Awards Winners}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.leoawards.com/2015/winners/by_name.php|title=Leo Awards, Winners by Name|website=www.leoawards.com}}</ref>, ხოლო 2016 წელს კვლავ იყო ნომინირებული იმავე კატეგორიაში<ref>{{Cite web|url=http://www.leoawards.com/2016/nominees/by_name.php#Dramatic_Series-Lead_Performance_by_a_Male|title=Leo Awards, Nominees by Name 2016|website=www.leoawards.com}}</ref>. ==რესურსები ინტერნეტში== * {{IMDb name|0521878}} * [http://www.louisferreira.org/ The Friends of Louis Ferreira - The Official Louis Ferreira Website] ==სქოლიო== [[კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები]] [[კატეგორია:დაბადებული 1966]] [[კატეგორია:დაბადებული 20 თებერვალი]] [[კატეგორია:კანადელი მამაკაცი მსახიობები]] [[კატეგორია:კანადელი ტელემსახიობები]] [[კატეგორია:XX საუკუნის პორტუგალიელი მსახიობები]] apm3tkysni0wnjy04zqevllz8nrggzi 5564225 5564224 2026-10-23T17:54:19Z Ninikelaaa 55 178880 დაემატა [[კატეგორია:XXI საუკუნის პორტუგალიელი მსახიობები]] გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით 5564225 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Ninikelaaa 55|Ninikelaaa 55]].|23|10|2026}}{{ინფოდაფა პიროვნება | სიგანე = | სახელი = ლუის ფერეირა | ფოტო =141110 Motive Vega 43831 R2.jpg | ფოტოს სიგანე = |წარწერა = ლუისი 2014 წელს | ალტ = | მშობლსახელი = | ენის კოდი = | დაბსახელი =ლუის ენრიკე და როშა ფერეირა | დაბთარიღი = 20 თებერვალი,1966 | დაბადგილი =[[აზორის კუნძულები]],[[პორტუგალია]] | მოინათლა = | გაუჩინარების თარიღი = | გაუჩინარების ადგილი = | გაუჩინარების სტატუსი = | გარდთარიღი = | გარდადგილი = | გარდაცვალების მიზეზი = | სხეულის პოვნის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილის კოორდინატები = | ძეგლები = | რეზიდენცია = | სხვა სახელები = | ეროვნება = | მოქალაქეობა = | ეთნიკური წარმომავლობა = | ქვეშევრდომობა = | განათლება = | ალმა-მატერი = | მოღვაწეობა = | საქმიანობა = | აქტიურობის წლები = | დამსაქმებელი = | ორგანიზაცია = | ხელფასი = | ქონება = | ცნობილია როგორც = | ცნობილი ნაშრომები = | სიმაღლე = | წონა = | წოდება = | წლები = | წინამორბედი = | მემკვიდრე = | პარტია = | მოძრაობა = | ოპონენტები = | რელიგია = | წაყენებული ბრალდება = | განაჩენი = | დანაშაულებრივი სტატუსი = | მეუღლეები = | პარტნიორები = | შვილები = | მამა = | დედა = | ნათესავები = | ჯილდოები = | მოსახმობი სიგნალი = | სუფთა მოგება = | სხვა სახელები = ჯასტინ ლუისი ჯასტინ ლევისი | მოდული1 = | სახელი2 = | მოდული2 = | სახელი3 = | მოდული3 = | სახელი4 = | მოდული4 = | სახელი5 = | მოდული5 = | სახელი6 = | მოდული6 = | სახელი7 = | მოდული7 = | საიტი = | ხელმოწერა = | ხელმოწერის ზომა = | ხელმოწერა ალტ = | შენიშვნები = }} '''ლუის ფერეირა''' (დ. [[20 თებერვალი]], [[1966]]) — [[კანადელები|კანადელი]] [[მსახიობი]].<ref name="torontosun1">{{Cite web|author=Bill Harris|url=http://www.torontosun.com/entertainment/tv/2009/10/01/11223086-sun.html|title=Ferreira back to his roots|publisher=Torontosun.com|date=2009-10-01|access-date=2012-05-01}}</ref> ფერეირა ცნობილია პოლკოვნიკ ევერეტ იანგის როლით სერიალში „Stargate Universe“, სერიალ „Durham County“ პირველ სეზონში განსახიერებული სერიული მკვლელის, რეი პრეგერის როლით,<ref>{{Cite web|url=http://www.tvweb.com/shows/durham-county/cast-crew|title=Durham County Cast & Crew|access-date=2014-06-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20140809213537/http://www.tvweb.com/shows/durham-county/cast-crew|archive-date=2014-08-09|url-status=dead}}</ref> FBI-ის დირექტორის მოადგილის, ჯონ პოლოკის როლით სერიალში „Missing“, და არტ ბლანკის როლით ფილმებში „ხერხი IV“, „ხერხი V“ და „ხერხი 3D“.<ref>{{Cite web|url=http://www.movieweb.com/movie/saw-iv/cast-crew|title=Saw IV|publisher=Movieweb.com|access-date=2012-05-01}}</ref> ის ასევე მონაწილეობდა CTV-ის სერიალში „Motive“,<ref name="Motive Official Web Site">{{Cite web|url=http://www.ctv.ca/Motive.aspx|archive-url=https://web.archive.org/web/20121215141935/http://www.ctv.ca/Motive.aspx|url-status=dead|archive-date=15 December 2012|title=Motive Official Web Site}}</ref> სადაც მკვლელობათა მკვლევარი დეტექტივიოსკარ ვეგა განასახიერა.<ref name="Oscar Vega Character Page">{{Cite web|url=http://www.ctv.ca/Motive/Bios/Louis-Ferreira.aspx|archive-url=https://web.archive.org/web/20130104103046/http://www.ctv.ca/Motive/Bios/Louis-Ferreira.aspx|url-status=dead|archive-date=4 January 2013|title=Oscar Vega Character Page}}</ref> 2008 წლამდე ის სცენური სახელით — ჯასტინ ლუისით მოღვაწეობდა. ==ადრეული ცხოვრება== ფერეირა დაიბადა 1966 წლის 20 თებერვალს,<ref>{{Cite web|url=http://www.louisferreira.org/Ferreira_Fest_74.html|title=Ferreira Fest 74}}</ref> ტერა-ჩაში, ტერსეირაში, აზორის კუნძულებზე <ref>{{Cite web|url=https://www.culturacores.azores.gov.pt/ea/pesquisa/Default.aspx?id=8235|title=Enciclopédia Açoriana|website=Governo dos Açores|language=pt}}</ref> და ადრეულ ასაკში მშობლებთან ერთად კანადაში ემიგრაციაში წავიდა. ის გაიზარდა ნორთ-იორკში ([[ონტარიო]]), ჯეინისა და ფინჩის უბანში<ref>{{Cite news|url=http://www.torontosun.com/entertainment/tv/2009/10/01/11223086-sun.html|title=Ferreira back to his roots|newspaper=Toronto Sun|last=Harris| first=Bill|date=1 October 2009| archive-url=https://web.archive.org/web/20170927052432/https://torontosun.com/entertainment/tv/2009/10/01/11223086-sun.html| archive-date=27 September 2017}}</ref>. მსახიობი 25 წლის განმავლობაში ფსევდონიმით — ჯასტინ ლუისი — სარგებლობდა, სანამ მისი პორტუგალიური წარმოშობის დედა 2008 წელს არ გარდაიცვალა. ამის შემდეგ მან მიიღო გადაწყვეტილება, ეხმარა თავისი ნამდვილი გვარი და „ლუისი“, რომელიც მისი საკუთარი სახელის, „ლუიშის“ (Luís), მიახლოებული ვარიანტია. ==კარიერა== ფერეირას რეზიუმე 100-ზე მეტ ეკრანულ როლს მოიცავს. ის მონაწილეობდა მრავალფეროვან სატელევიზიო შოუში, მათ შორის მთავარი როლებით ისეთ პროექტებში, როგორიცაა „Hidden Hills“ <ref>{{Cite web|url=http://www.tvweb.com/shows/hidden-hills/cast-crew|title=Hidden Hills Cast & Crew|access-date=2014-06-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20150210122219/http://tvweb.com/shows/hidden-hills/cast-crew|archive-date=2015-02-10|url-status=dead}}</ref>, „Durham County“, „Urban Angel“, „Missing“ და „Bad Blood“. მას ასევე ჰქონდა განმეორებადი ან ეპიზოდური როლები სხვადასხვა ტელესერიალში, მათ შორის „NCIS“ <ref>{{Cite web |url=http://www.tv.com/shows/ncis/a-desperate-man-1629859/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20120108195720/http://www.tv.com/shows/ncis/a-desperate-man-1629859 |url-status=dead |archive-date=8 January 2012 |title=NCIS - Season 9, Episode 13: A Desperate Man|publisher=TV.com|date=2012-01-10|access-date=2018-08-31}}</ref>, „CSI: Crime Scene Investigation“ <ref>{{Cite web|url=http://www.tv.com/shows/csi-crime-scene-investigation/nesting-dolls-386515/|archive-url=https://web.archive.org/web/20110810034704/http://www.tv.com/shows/csi-crime-scene-investigation/nesting-dolls-386515/|url-status=dead|archive-date=10 August 2011|title=CSI: Crime Scene Investigation: Nesting Dolls|website=TV.com}}</ref> და „Criminal Minds“ <ref>{{Cite web| url=http://www.tv.com/shows/criminal-minds/omnivore-1250373/| archive-url=https://web.archive.org/web/20110918235242/http://www.tv.com/shows/criminal-minds/omnivore-1250373/| url-status=dead| archive-date=18 September 2011|title=Criminal Minds - Season 4, Episode 18: Omnivore |publisher=TV.com|date=2009-03-18|access-date=2018-08-31}}</ref>. სერიალ „Breaking Bad“-ის მეხუთე სეზონში დეკლანის <ref name="Official Breaking Bad Web Site">{{Cite web|url=http://www.amctv.com/shows/breaking-bad/episodes/season-5/buyout|title=Breaking Bad - Buyout |publisher=AMC}}</ref> და „Primeval: New World“-ში პოლკოვნიკ ჰენდერსონ ჰოლის <ref>{{Cite web|url=http://www.crimsontear.com/tvseries/primeval-new-world/characters/colonel-hall|title=Colonel Henderson Hall Character Page}}</ref><ref name="Primeval: New World">{{Cite web|url=http://www.crimsontear.com/tvseries/primeval-new-world/characters/colonel-hall|title=Primeval: New World Web Site}}</ref>განმეორებადი როლების შესრულების შემდეგ, მან მთავარი როლი ითამაშა CTV-ის სერიალში „Motive“, სადაც მკვლელობათა დეტექტივიოსკარ ვეგა განასახიერა <ref>{{Cite web|url=http://abc.go.com/shows/motive/bios/oscar-vega|title=Watch Motive TV Show - ABC.com|website=ABC}}</ref>, ხოლო განმეორებადი როლებით მონაწილეობდა სერიალებში „The Romeo Section“ <ref>{{Cite news|url=http://www.cbc.ca/romeosection/|title=The Romeo Section}}</ref> და „This Life“ <ref>{{Cite news|url=http://www.cbc.ca/thislife/|title=This Life}}</ref>. გარდა ამისა, ის უძღვებოდა სატელევიზიო სერიალს „Letters to God“ <ref>{{Cite web |url=http://www.ptvproductions.ca/index.php/projects/letters-to-god |title=Letters to God |publisher=Ptvproductions.ca|access-date=2012-05-01}}</ref>. [[2009]] წელს ფერეირა დევიდ მეისლესის როლში გამოჩნდა [[HBO]]-ს ჯილდოს მფლობელ ფილმში „Grey Gardens“, სადაც პარტნიორობას უწევდა ჯესიკა ლანჟსა და დრიუ ბერიმორს <ref>{{Cite web|title=Grey Gardens Cast |url=http://www.movieweb.com/movie/grey-gardens/cast-crew|access-date=2012-05-01|publisher=Movieweb.com}}</ref>. მის სხვა კინოკრედიტებს მიეკუთვნება სარა პოლის ქმრის როლი ფილმში „Dawn of the Dead“ <ref>{{Cite web |url=http://www.movieweb.com/movie/dawn-of-the-dead-2004/cast-crew|title=Dawn of the Dead |publisher=Movieweb.com|access-date=2012-05-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20140221045737/http://www.movieweb.com/movie/dawn-of-the-dead-2004/cast-crew|archive-date=21 February 2014|url-status=dead}}</ref> , აგრეთვე როლები ფილმებში „Shooter“ <ref>{{Cite web |url=http://www.movieweb.com/movie/shooter/cast-crew |title=Shooter |publisher=Movieweb.com|access-date=2012-05-01}}</ref> და „The Lazarus Child“. ფერეირამ ითამაშა ერლის როლი [[1995]] წლის ფილმში „Blood and Donuts“ და მონაწილეობა მიიღო [[2007 |2007]] წლის ფილმში „Saw IV“. დამატებითი კინოკრედიტები მოიცავს ფილმებს „The Marsh“ <ref>{{Cite web|url=http://www.movieweb.com/movie/the-marsh|title=The Marsh|publisher=Movieweb.com|access-date=2012-05-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20121027233956/http://www.movieweb.com/movie/the-marsh|archive-date=27 October 2012|url-status=dead}}</ref>, „Boozecan“ <ref>{{Cite web|url=http://www.artistdirect.com/nad/store/movies/title/0,,2154369,00.html|title=Boozecan, 1994 Movie|publisher=Artistdirect.com|access-date=2012-05-01}}</ref> და „The Big Slice“ <ref>{{Cite web|url=http://www.movieweb.com/movie/the-big-slice|title=The Big Slice|publisher=Movieweb.com|access-date=2012-05-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20160415074503/http://movieweb.com/movie/the-big-slice/|archive-date=15 April 2016|url-status=dead}}</ref> . მან ასევე განასახიერა დონალდ ტრამპი ფილმში „Trump Unauthorized“ <ref>{{Cite web|url=https://www.imdb.com/title/tt0452583/fullcredits|title=Trump Unauthorized (TV Movie 2005)|via=www.imdb.com}}</ref> და იყო მინისერიალის „The Andromeda Strain“ ერთ-ერთი მთავარი მსახიობი. [[2010 |2010]] წელს ის ფართოდ გახდა ცნობილი [[ლოს-ანჯელესი|ლოს-ანჯელესში]] ([[კალიფორნია]]) გადაღებული ფილმით „The Town“, სადაც FBI-ის SWAT-ის სერჟანტი ბრაიანი განასახიერა. [[2011]] წელს ის გახდა „Mazda-ს ხმა“ და ორი წლის განმავლობაში ახმოვანებდა მათი ეროვნული კამპანიის სარეკლამო როლების სერიას <ref name="louisferreira.org">{{Cite web|url=http://www.louisferreira.org/Ferreira_Fest_25.html|title=Interview: Louis Ferreira's Voiceovers}}</ref> . მის სხვა გახმოვანების სამუშაოებს მიეკუთვნება პოლიციელი ვინსი ტელესერიალიდან „The Dating Guy“ <ref>{{Cite web|title=Character Bio: Police Officer Vince|url=http://datingguy.com/58|access-date=2012-05-01|publisher=Datingguy.com}}</ref>და ჩეტი საბავშვო ანიმაციური სერიალის „Tales from the Cryptkeeper“ ეპიზოდიდან „Hyde and Go Shriek“.<ref>{{Cite web|url=http://www.tv.com/shows/tales-from-the-cryptkeeper/hyde-and-go-shriek-37170/|archive-url=https://web.archive.org/web/20150621014551/http://www.tv.com/shows/tales-from-the-cryptkeeper/hyde-and-go-shriek-37170/|url-status=dead|archive-date=21 June 2015|title=Hyde and Go Shriek Cast}}</ref> [[2017]] წელს ის შეუერთდა შემარ მურის მონაწილეობით გადაღებულ რიმეიქ-სერიალს „S.W.A.T.“, სადაც გუნდის ლიდერის, სერჟანტ ბაკ სპაივის პერსონაჟს ასრულებს. ==ჯილდოები== ფერეირამ [[1999]] წელს ჩიკაგოს ალტერნატიული კინოფესტივალზე მოიპოვა საუკეთესო მსახიობი მამაკაცის ჯილდო რობერტ (დიუკ) რომანოს როლის შესრულებისთვის ფილმში „Fallen Arches“ <ref>{{Cite web|last=Whiteis|first=David|url=http://www.chicagoreader.com/chicago/chicago-altfilm-fest/Content?oid=899342|title=Chicago Alt.Film Fest|publisher=Chicagoreader.com|date=1999-06-03|access-date=2012-05-01}}</ref> . 2008 წელს მან მიიღო Gemini Award-ის ჯილდო „დრამატულ სერიალში მთავარი როლის საუკეთესო შესრულებისთვის“ სერიალ „Durham County“-ში სერიული მკვლელის, რეი პრეგერის განსახიერებისთვის <ref>{{Cite web|last=Gazette|first=The|url=http://www.canada.com/montrealgazette/news/story.html?id=2538d04b-6b93-4a92-89f7-685433e53922|title=Gemini Awards toasts Durham|publisher=Canada.com|date=2008-11-29|access-date=2012-05-01}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://lucastalent.com/?p=168|title=lucastalent.com » Blog Archive Justin Louis wins a Gemini Award for his Leading role in DURHAM COUNTY - lucastalent.com|website=lucastalent.com}}</ref>. ის იმავე ჯილდოზე იყო ნომინირებული 2010 წელს ტელესერიალ „Stargate Universe“-ში პოლკოვნიკ ევერეტ იანგის როლისთვის<ref>{{Cite web|url=http://anhkhoi.blogspot.com/2010/08/nominations-for-2010-gemini-awards.html|title=Nominations for the 2010 Gemini Awards|first=Anh Khoi|last=Do|date=31 August 2010}}</ref> . მან ასევე მოიპოვა Leo Award-ის ჯილდო „დრამატულ სერიალში მამაკაცის მთავარი როლის საუკეთესო შესრულებისთვის“ [[2014]] და [[2015]] წლებში<ref>{{Cite web|url=http://www.leoawards.com/2014/winners_all/|title=2014 Leo Awards Winners}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.leoawards.com/2015/winners/by_name.php|title=Leo Awards, Winners by Name|website=www.leoawards.com}}</ref>, ხოლო 2016 წელს კვლავ იყო ნომინირებული იმავე კატეგორიაში<ref>{{Cite web|url=http://www.leoawards.com/2016/nominees/by_name.php#Dramatic_Series-Lead_Performance_by_a_Male|title=Leo Awards, Nominees by Name 2016|website=www.leoawards.com}}</ref>. ==რესურსები ინტერნეტში== * {{IMDb name|0521878}} * [http://www.louisferreira.org/ The Friends of Louis Ferreira - The Official Louis Ferreira Website] ==სქოლიო== [[კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები]] [[კატეგორია:დაბადებული 1966]] [[კატეგორია:დაბადებული 20 თებერვალი]] [[კატეგორია:კანადელი მამაკაცი მსახიობები]] [[კატეგორია:კანადელი ტელემსახიობები]] [[კატეგორია:XX საუკუნის პორტუგალიელი მსახიობები]] [[კატეგორია:XXI საუკუნის პორტუგალიელი მსახიობები]] s7euhvrz1l521udln50oyk5us6lrv6v 5564226 5564225 2026-10-23T17:55:30Z Ninikelaaa 55 178880 /* სქოლიო */ 5564226 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Ninikelaaa 55|Ninikelaaa 55]].|23|10|2026}}{{ინფოდაფა პიროვნება | სიგანე = | სახელი = ლუის ფერეირა | ფოტო =141110 Motive Vega 43831 R2.jpg | ფოტოს სიგანე = |წარწერა = ლუისი 2014 წელს | ალტ = | მშობლსახელი = | ენის კოდი = | დაბსახელი =ლუის ენრიკე და როშა ფერეირა | დაბთარიღი = 20 თებერვალი,1966 | დაბადგილი =[[აზორის კუნძულები]],[[პორტუგალია]] | მოინათლა = | გაუჩინარების თარიღი = | გაუჩინარების ადგილი = | გაუჩინარების სტატუსი = | გარდთარიღი = | გარდადგილი = | გარდაცვალების მიზეზი = | სხეულის პოვნის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილის კოორდინატები = | ძეგლები = | რეზიდენცია = | სხვა სახელები = | ეროვნება = | მოქალაქეობა = | ეთნიკური წარმომავლობა = | ქვეშევრდომობა = | განათლება = | ალმა-მატერი = | მოღვაწეობა = | საქმიანობა = | აქტიურობის წლები = | დამსაქმებელი = | ორგანიზაცია = | ხელფასი = | ქონება = | ცნობილია როგორც = | ცნობილი ნაშრომები = | სიმაღლე = | წონა = | წოდება = | წლები = | წინამორბედი = | მემკვიდრე = | პარტია = | მოძრაობა = | ოპონენტები = | რელიგია = | წაყენებული ბრალდება = | განაჩენი = | დანაშაულებრივი სტატუსი = | მეუღლეები = | პარტნიორები = | შვილები = | მამა = | დედა = | ნათესავები = | ჯილდოები = | მოსახმობი სიგნალი = | სუფთა მოგება = | სხვა სახელები = ჯასტინ ლუისი ჯასტინ ლევისი | მოდული1 = | სახელი2 = | მოდული2 = | სახელი3 = | მოდული3 = | სახელი4 = | მოდული4 = | სახელი5 = | მოდული5 = | სახელი6 = | მოდული6 = | სახელი7 = | მოდული7 = | საიტი = | ხელმოწერა = | ხელმოწერის ზომა = | ხელმოწერა ალტ = | შენიშვნები = }} '''ლუის ფერეირა''' (დ. [[20 თებერვალი]], [[1966]]) — [[კანადელები|კანადელი]] [[მსახიობი]].<ref name="torontosun1">{{Cite web|author=Bill Harris|url=http://www.torontosun.com/entertainment/tv/2009/10/01/11223086-sun.html|title=Ferreira back to his roots|publisher=Torontosun.com|date=2009-10-01|access-date=2012-05-01}}</ref> ფერეირა ცნობილია პოლკოვნიკ ევერეტ იანგის როლით სერიალში „Stargate Universe“, სერიალ „Durham County“ პირველ სეზონში განსახიერებული სერიული მკვლელის, რეი პრეგერის როლით,<ref>{{Cite web|url=http://www.tvweb.com/shows/durham-county/cast-crew|title=Durham County Cast & Crew|access-date=2014-06-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20140809213537/http://www.tvweb.com/shows/durham-county/cast-crew|archive-date=2014-08-09|url-status=dead}}</ref> FBI-ის დირექტორის მოადგილის, ჯონ პოლოკის როლით სერიალში „Missing“, და არტ ბლანკის როლით ფილმებში „ხერხი IV“, „ხერხი V“ და „ხერხი 3D“.<ref>{{Cite web|url=http://www.movieweb.com/movie/saw-iv/cast-crew|title=Saw IV|publisher=Movieweb.com|access-date=2012-05-01}}</ref> ის ასევე მონაწილეობდა CTV-ის სერიალში „Motive“,<ref name="Motive Official Web Site">{{Cite web|url=http://www.ctv.ca/Motive.aspx|archive-url=https://web.archive.org/web/20121215141935/http://www.ctv.ca/Motive.aspx|url-status=dead|archive-date=15 December 2012|title=Motive Official Web Site}}</ref> სადაც მკვლელობათა მკვლევარი დეტექტივიოსკარ ვეგა განასახიერა.<ref name="Oscar Vega Character Page">{{Cite web|url=http://www.ctv.ca/Motive/Bios/Louis-Ferreira.aspx|archive-url=https://web.archive.org/web/20130104103046/http://www.ctv.ca/Motive/Bios/Louis-Ferreira.aspx|url-status=dead|archive-date=4 January 2013|title=Oscar Vega Character Page}}</ref> 2008 წლამდე ის სცენური სახელით — ჯასტინ ლუისით მოღვაწეობდა. ==ადრეული ცხოვრება== ფერეირა დაიბადა 1966 წლის 20 თებერვალს,<ref>{{Cite web|url=http://www.louisferreira.org/Ferreira_Fest_74.html|title=Ferreira Fest 74}}</ref> ტერა-ჩაში, ტერსეირაში, აზორის კუნძულებზე <ref>{{Cite web|url=https://www.culturacores.azores.gov.pt/ea/pesquisa/Default.aspx?id=8235|title=Enciclopédia Açoriana|website=Governo dos Açores|language=pt}}</ref> და ადრეულ ასაკში მშობლებთან ერთად კანადაში ემიგრაციაში წავიდა. ის გაიზარდა ნორთ-იორკში ([[ონტარიო]]), ჯეინისა და ფინჩის უბანში<ref>{{Cite news|url=http://www.torontosun.com/entertainment/tv/2009/10/01/11223086-sun.html|title=Ferreira back to his roots|newspaper=Toronto Sun|last=Harris| first=Bill|date=1 October 2009| archive-url=https://web.archive.org/web/20170927052432/https://torontosun.com/entertainment/tv/2009/10/01/11223086-sun.html| archive-date=27 September 2017}}</ref>. მსახიობი 25 წლის განმავლობაში ფსევდონიმით — ჯასტინ ლუისი — სარგებლობდა, სანამ მისი პორტუგალიური წარმოშობის დედა 2008 წელს არ გარდაიცვალა. ამის შემდეგ მან მიიღო გადაწყვეტილება, ეხმარა თავისი ნამდვილი გვარი და „ლუისი“, რომელიც მისი საკუთარი სახელის, „ლუიშის“ (Luís), მიახლოებული ვარიანტია. ==კარიერა== ფერეირას რეზიუმე 100-ზე მეტ ეკრანულ როლს მოიცავს. ის მონაწილეობდა მრავალფეროვან სატელევიზიო შოუში, მათ შორის მთავარი როლებით ისეთ პროექტებში, როგორიცაა „Hidden Hills“ <ref>{{Cite web|url=http://www.tvweb.com/shows/hidden-hills/cast-crew|title=Hidden Hills Cast & Crew|access-date=2014-06-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20150210122219/http://tvweb.com/shows/hidden-hills/cast-crew|archive-date=2015-02-10|url-status=dead}}</ref>, „Durham County“, „Urban Angel“, „Missing“ და „Bad Blood“. მას ასევე ჰქონდა განმეორებადი ან ეპიზოდური როლები სხვადასხვა ტელესერიალში, მათ შორის „NCIS“ <ref>{{Cite web |url=http://www.tv.com/shows/ncis/a-desperate-man-1629859/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20120108195720/http://www.tv.com/shows/ncis/a-desperate-man-1629859 |url-status=dead |archive-date=8 January 2012 |title=NCIS - Season 9, Episode 13: A Desperate Man|publisher=TV.com|date=2012-01-10|access-date=2018-08-31}}</ref>, „CSI: Crime Scene Investigation“ <ref>{{Cite web|url=http://www.tv.com/shows/csi-crime-scene-investigation/nesting-dolls-386515/|archive-url=https://web.archive.org/web/20110810034704/http://www.tv.com/shows/csi-crime-scene-investigation/nesting-dolls-386515/|url-status=dead|archive-date=10 August 2011|title=CSI: Crime Scene Investigation: Nesting Dolls|website=TV.com}}</ref> და „Criminal Minds“ <ref>{{Cite web| url=http://www.tv.com/shows/criminal-minds/omnivore-1250373/| archive-url=https://web.archive.org/web/20110918235242/http://www.tv.com/shows/criminal-minds/omnivore-1250373/| url-status=dead| archive-date=18 September 2011|title=Criminal Minds - Season 4, Episode 18: Omnivore |publisher=TV.com|date=2009-03-18|access-date=2018-08-31}}</ref>. სერიალ „Breaking Bad“-ის მეხუთე სეზონში დეკლანის <ref name="Official Breaking Bad Web Site">{{Cite web|url=http://www.amctv.com/shows/breaking-bad/episodes/season-5/buyout|title=Breaking Bad - Buyout |publisher=AMC}}</ref> და „Primeval: New World“-ში პოლკოვნიკ ჰენდერსონ ჰოლის <ref>{{Cite web|url=http://www.crimsontear.com/tvseries/primeval-new-world/characters/colonel-hall|title=Colonel Henderson Hall Character Page}}</ref><ref name="Primeval: New World">{{Cite web|url=http://www.crimsontear.com/tvseries/primeval-new-world/characters/colonel-hall|title=Primeval: New World Web Site}}</ref>განმეორებადი როლების შესრულების შემდეგ, მან მთავარი როლი ითამაშა CTV-ის სერიალში „Motive“, სადაც მკვლელობათა დეტექტივიოსკარ ვეგა განასახიერა <ref>{{Cite web|url=http://abc.go.com/shows/motive/bios/oscar-vega|title=Watch Motive TV Show - ABC.com|website=ABC}}</ref>, ხოლო განმეორებადი როლებით მონაწილეობდა სერიალებში „The Romeo Section“ <ref>{{Cite news|url=http://www.cbc.ca/romeosection/|title=The Romeo Section}}</ref> და „This Life“ <ref>{{Cite news|url=http://www.cbc.ca/thislife/|title=This Life}}</ref>. გარდა ამისა, ის უძღვებოდა სატელევიზიო სერიალს „Letters to God“ <ref>{{Cite web |url=http://www.ptvproductions.ca/index.php/projects/letters-to-god |title=Letters to God |publisher=Ptvproductions.ca|access-date=2012-05-01}}</ref>. [[2009]] წელს ფერეირა დევიდ მეისლესის როლში გამოჩნდა [[HBO]]-ს ჯილდოს მფლობელ ფილმში „Grey Gardens“, სადაც პარტნიორობას უწევდა ჯესიკა ლანჟსა და დრიუ ბერიმორს <ref>{{Cite web|title=Grey Gardens Cast |url=http://www.movieweb.com/movie/grey-gardens/cast-crew|access-date=2012-05-01|publisher=Movieweb.com}}</ref>. მის სხვა კინოკრედიტებს მიეკუთვნება სარა პოლის ქმრის როლი ფილმში „Dawn of the Dead“ <ref>{{Cite web |url=http://www.movieweb.com/movie/dawn-of-the-dead-2004/cast-crew|title=Dawn of the Dead |publisher=Movieweb.com|access-date=2012-05-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20140221045737/http://www.movieweb.com/movie/dawn-of-the-dead-2004/cast-crew|archive-date=21 February 2014|url-status=dead}}</ref> , აგრეთვე როლები ფილმებში „Shooter“ <ref>{{Cite web |url=http://www.movieweb.com/movie/shooter/cast-crew |title=Shooter |publisher=Movieweb.com|access-date=2012-05-01}}</ref> და „The Lazarus Child“. ფერეირამ ითამაშა ერლის როლი [[1995]] წლის ფილმში „Blood and Donuts“ და მონაწილეობა მიიღო [[2007 |2007]] წლის ფილმში „Saw IV“. დამატებითი კინოკრედიტები მოიცავს ფილმებს „The Marsh“ <ref>{{Cite web|url=http://www.movieweb.com/movie/the-marsh|title=The Marsh|publisher=Movieweb.com|access-date=2012-05-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20121027233956/http://www.movieweb.com/movie/the-marsh|archive-date=27 October 2012|url-status=dead}}</ref>, „Boozecan“ <ref>{{Cite web|url=http://www.artistdirect.com/nad/store/movies/title/0,,2154369,00.html|title=Boozecan, 1994 Movie|publisher=Artistdirect.com|access-date=2012-05-01}}</ref> და „The Big Slice“ <ref>{{Cite web|url=http://www.movieweb.com/movie/the-big-slice|title=The Big Slice|publisher=Movieweb.com|access-date=2012-05-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20160415074503/http://movieweb.com/movie/the-big-slice/|archive-date=15 April 2016|url-status=dead}}</ref> . მან ასევე განასახიერა დონალდ ტრამპი ფილმში „Trump Unauthorized“ <ref>{{Cite web|url=https://www.imdb.com/title/tt0452583/fullcredits|title=Trump Unauthorized (TV Movie 2005)|via=www.imdb.com}}</ref> და იყო მინისერიალის „The Andromeda Strain“ ერთ-ერთი მთავარი მსახიობი. [[2010 |2010]] წელს ის ფართოდ გახდა ცნობილი [[ლოს-ანჯელესი|ლოს-ანჯელესში]] ([[კალიფორნია]]) გადაღებული ფილმით „The Town“, სადაც FBI-ის SWAT-ის სერჟანტი ბრაიანი განასახიერა. [[2011]] წელს ის გახდა „Mazda-ს ხმა“ და ორი წლის განმავლობაში ახმოვანებდა მათი ეროვნული კამპანიის სარეკლამო როლების სერიას <ref name="louisferreira.org">{{Cite web|url=http://www.louisferreira.org/Ferreira_Fest_25.html|title=Interview: Louis Ferreira's Voiceovers}}</ref> . მის სხვა გახმოვანების სამუშაოებს მიეკუთვნება პოლიციელი ვინსი ტელესერიალიდან „The Dating Guy“ <ref>{{Cite web|title=Character Bio: Police Officer Vince|url=http://datingguy.com/58|access-date=2012-05-01|publisher=Datingguy.com}}</ref>და ჩეტი საბავშვო ანიმაციური სერიალის „Tales from the Cryptkeeper“ ეპიზოდიდან „Hyde and Go Shriek“.<ref>{{Cite web|url=http://www.tv.com/shows/tales-from-the-cryptkeeper/hyde-and-go-shriek-37170/|archive-url=https://web.archive.org/web/20150621014551/http://www.tv.com/shows/tales-from-the-cryptkeeper/hyde-and-go-shriek-37170/|url-status=dead|archive-date=21 June 2015|title=Hyde and Go Shriek Cast}}</ref> [[2017]] წელს ის შეუერთდა შემარ მურის მონაწილეობით გადაღებულ რიმეიქ-სერიალს „S.W.A.T.“, სადაც გუნდის ლიდერის, სერჟანტ ბაკ სპაივის პერსონაჟს ასრულებს. ==ჯილდოები== ფერეირამ [[1999]] წელს ჩიკაგოს ალტერნატიული კინოფესტივალზე მოიპოვა საუკეთესო მსახიობი მამაკაცის ჯილდო რობერტ (დიუკ) რომანოს როლის შესრულებისთვის ფილმში „Fallen Arches“ <ref>{{Cite web|last=Whiteis|first=David|url=http://www.chicagoreader.com/chicago/chicago-altfilm-fest/Content?oid=899342|title=Chicago Alt.Film Fest|publisher=Chicagoreader.com|date=1999-06-03|access-date=2012-05-01}}</ref> . 2008 წელს მან მიიღო Gemini Award-ის ჯილდო „დრამატულ სერიალში მთავარი როლის საუკეთესო შესრულებისთვის“ სერიალ „Durham County“-ში სერიული მკვლელის, რეი პრეგერის განსახიერებისთვის <ref>{{Cite web|last=Gazette|first=The|url=http://www.canada.com/montrealgazette/news/story.html?id=2538d04b-6b93-4a92-89f7-685433e53922|title=Gemini Awards toasts Durham|publisher=Canada.com|date=2008-11-29|access-date=2012-05-01}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://lucastalent.com/?p=168|title=lucastalent.com » Blog Archive Justin Louis wins a Gemini Award for his Leading role in DURHAM COUNTY - lucastalent.com|website=lucastalent.com}}</ref>. ის იმავე ჯილდოზე იყო ნომინირებული 2010 წელს ტელესერიალ „Stargate Universe“-ში პოლკოვნიკ ევერეტ იანგის როლისთვის<ref>{{Cite web|url=http://anhkhoi.blogspot.com/2010/08/nominations-for-2010-gemini-awards.html|title=Nominations for the 2010 Gemini Awards|first=Anh Khoi|last=Do|date=31 August 2010}}</ref> . მან ასევე მოიპოვა Leo Award-ის ჯილდო „დრამატულ სერიალში მამაკაცის მთავარი როლის საუკეთესო შესრულებისთვის“ [[2014]] და [[2015]] წლებში<ref>{{Cite web|url=http://www.leoawards.com/2014/winners_all/|title=2014 Leo Awards Winners}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.leoawards.com/2015/winners/by_name.php|title=Leo Awards, Winners by Name|website=www.leoawards.com}}</ref>, ხოლო 2016 წელს კვლავ იყო ნომინირებული იმავე კატეგორიაში<ref>{{Cite web|url=http://www.leoawards.com/2016/nominees/by_name.php#Dramatic_Series-Lead_Performance_by_a_Male|title=Leo Awards, Nominees by Name 2016|website=www.leoawards.com}}</ref>. ==რესურსები ინტერნეტში== * {{IMDb name|0521878}} * [http://www.louisferreira.org/ The Friends of Louis Ferreira - The Official Louis Ferreira Website] ==სქოლიო== {{DEFAULTSORT:ფერეირა ლუისი}} [[კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები]] [[კატეგორია:დაბადებული 1966]] [[კატეგორია:დაბადებული 20 თებერვალი]] [[კატეგორია:კანადელი მამაკაცი მსახიობები]] [[კატეგორია:კანადელი ტელემსახიობები]] [[კატეგორია:XX საუკუნის პორტუგალიელი მსახიობები]] [[კატეგორია:XXI საუკუნის პორტუგალიელი მსახიობები]] krv3s3vbhzv988ur7ocop4yr9at1gr0 5564228 5564226 2026-10-23T17:55:45Z Ninikelaaa 55 178880 5564228 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პიროვნება | სიგანე = | სახელი = ლუის ფერეირა | ფოტო =141110 Motive Vega 43831 R2.jpg | ფოტოს სიგანე = |წარწერა = ლუისი 2014 წელს | ალტ = | მშობლსახელი = | ენის კოდი = | დაბსახელი =ლუის ენრიკე და როშა ფერეირა | დაბთარიღი = 20 თებერვალი,1966 | დაბადგილი =[[აზორის კუნძულები]],[[პორტუგალია]] | მოინათლა = | გაუჩინარების თარიღი = | გაუჩინარების ადგილი = | გაუჩინარების სტატუსი = | გარდთარიღი = | გარდადგილი = | გარდაცვალების მიზეზი = | სხეულის პოვნის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილის კოორდინატები = | ძეგლები = | რეზიდენცია = | სხვა სახელები = | ეროვნება = | მოქალაქეობა = | ეთნიკური წარმომავლობა = | ქვეშევრდომობა = | განათლება = | ალმა-მატერი = | მოღვაწეობა = | საქმიანობა = | აქტიურობის წლები = | დამსაქმებელი = | ორგანიზაცია = | ხელფასი = | ქონება = | ცნობილია როგორც = | ცნობილი ნაშრომები = | სიმაღლე = | წონა = | წოდება = | წლები = | წინამორბედი = | მემკვიდრე = | პარტია = | მოძრაობა = | ოპონენტები = | რელიგია = | წაყენებული ბრალდება = | განაჩენი = | დანაშაულებრივი სტატუსი = | მეუღლეები = | პარტნიორები = | შვილები = | მამა = | დედა = | ნათესავები = | ჯილდოები = | მოსახმობი სიგნალი = | სუფთა მოგება = | სხვა სახელები = ჯასტინ ლუისი ჯასტინ ლევისი | მოდული1 = | სახელი2 = | მოდული2 = | სახელი3 = | მოდული3 = | სახელი4 = | მოდული4 = | სახელი5 = | მოდული5 = | სახელი6 = | მოდული6 = | სახელი7 = | მოდული7 = | საიტი = | ხელმოწერა = | ხელმოწერის ზომა = | ხელმოწერა ალტ = | შენიშვნები = }} '''ლუის ფერეირა''' (დ. [[20 თებერვალი]], [[1966]]) — [[კანადელები|კანადელი]] [[მსახიობი]].<ref name="torontosun1">{{Cite web|author=Bill Harris|url=http://www.torontosun.com/entertainment/tv/2009/10/01/11223086-sun.html|title=Ferreira back to his roots|publisher=Torontosun.com|date=2009-10-01|access-date=2012-05-01}}</ref> ფერეირა ცნობილია პოლკოვნიკ ევერეტ იანგის როლით სერიალში „Stargate Universe“, სერიალ „Durham County“ პირველ სეზონში განსახიერებული სერიული მკვლელის, რეი პრეგერის როლით,<ref>{{Cite web|url=http://www.tvweb.com/shows/durham-county/cast-crew|title=Durham County Cast & Crew|access-date=2014-06-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20140809213537/http://www.tvweb.com/shows/durham-county/cast-crew|archive-date=2014-08-09|url-status=dead}}</ref> FBI-ის დირექტორის მოადგილის, ჯონ პოლოკის როლით სერიალში „Missing“, და არტ ბლანკის როლით ფილმებში „ხერხი IV“, „ხერხი V“ და „ხერხი 3D“.<ref>{{Cite web|url=http://www.movieweb.com/movie/saw-iv/cast-crew|title=Saw IV|publisher=Movieweb.com|access-date=2012-05-01}}</ref> ის ასევე მონაწილეობდა CTV-ის სერიალში „Motive“,<ref name="Motive Official Web Site">{{Cite web|url=http://www.ctv.ca/Motive.aspx|archive-url=https://web.archive.org/web/20121215141935/http://www.ctv.ca/Motive.aspx|url-status=dead|archive-date=15 December 2012|title=Motive Official Web Site}}</ref> სადაც მკვლელობათა მკვლევარი დეტექტივიოსკარ ვეგა განასახიერა.<ref name="Oscar Vega Character Page">{{Cite web|url=http://www.ctv.ca/Motive/Bios/Louis-Ferreira.aspx|archive-url=https://web.archive.org/web/20130104103046/http://www.ctv.ca/Motive/Bios/Louis-Ferreira.aspx|url-status=dead|archive-date=4 January 2013|title=Oscar Vega Character Page}}</ref> 2008 წლამდე ის სცენური სახელით — ჯასტინ ლუისით მოღვაწეობდა. ==ადრეული ცხოვრება== ფერეირა დაიბადა 1966 წლის 20 თებერვალს,<ref>{{Cite web|url=http://www.louisferreira.org/Ferreira_Fest_74.html|title=Ferreira Fest 74}}</ref> ტერა-ჩაში, ტერსეირაში, აზორის კუნძულებზე <ref>{{Cite web|url=https://www.culturacores.azores.gov.pt/ea/pesquisa/Default.aspx?id=8235|title=Enciclopédia Açoriana|website=Governo dos Açores|language=pt}}</ref> და ადრეულ ასაკში მშობლებთან ერთად კანადაში ემიგრაციაში წავიდა. ის გაიზარდა ნორთ-იორკში ([[ონტარიო]]), ჯეინისა და ფინჩის უბანში<ref>{{Cite news|url=http://www.torontosun.com/entertainment/tv/2009/10/01/11223086-sun.html|title=Ferreira back to his roots|newspaper=Toronto Sun|last=Harris| first=Bill|date=1 October 2009| archive-url=https://web.archive.org/web/20170927052432/https://torontosun.com/entertainment/tv/2009/10/01/11223086-sun.html| archive-date=27 September 2017}}</ref>. მსახიობი 25 წლის განმავლობაში ფსევდონიმით — ჯასტინ ლუისი — სარგებლობდა, სანამ მისი პორტუგალიური წარმოშობის დედა 2008 წელს არ გარდაიცვალა. ამის შემდეგ მან მიიღო გადაწყვეტილება, ეხმარა თავისი ნამდვილი გვარი და „ლუისი“, რომელიც მისი საკუთარი სახელის, „ლუიშის“ (Luís), მიახლოებული ვარიანტია. ==კარიერა== ფერეირას რეზიუმე 100-ზე მეტ ეკრანულ როლს მოიცავს. ის მონაწილეობდა მრავალფეროვან სატელევიზიო შოუში, მათ შორის მთავარი როლებით ისეთ პროექტებში, როგორიცაა „Hidden Hills“ <ref>{{Cite web|url=http://www.tvweb.com/shows/hidden-hills/cast-crew|title=Hidden Hills Cast & Crew|access-date=2014-06-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20150210122219/http://tvweb.com/shows/hidden-hills/cast-crew|archive-date=2015-02-10|url-status=dead}}</ref>, „Durham County“, „Urban Angel“, „Missing“ და „Bad Blood“. მას ასევე ჰქონდა განმეორებადი ან ეპიზოდური როლები სხვადასხვა ტელესერიალში, მათ შორის „NCIS“ <ref>{{Cite web |url=http://www.tv.com/shows/ncis/a-desperate-man-1629859/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20120108195720/http://www.tv.com/shows/ncis/a-desperate-man-1629859 |url-status=dead |archive-date=8 January 2012 |title=NCIS - Season 9, Episode 13: A Desperate Man|publisher=TV.com|date=2012-01-10|access-date=2018-08-31}}</ref>, „CSI: Crime Scene Investigation“ <ref>{{Cite web|url=http://www.tv.com/shows/csi-crime-scene-investigation/nesting-dolls-386515/|archive-url=https://web.archive.org/web/20110810034704/http://www.tv.com/shows/csi-crime-scene-investigation/nesting-dolls-386515/|url-status=dead|archive-date=10 August 2011|title=CSI: Crime Scene Investigation: Nesting Dolls|website=TV.com}}</ref> და „Criminal Minds“ <ref>{{Cite web| url=http://www.tv.com/shows/criminal-minds/omnivore-1250373/| archive-url=https://web.archive.org/web/20110918235242/http://www.tv.com/shows/criminal-minds/omnivore-1250373/| url-status=dead| archive-date=18 September 2011|title=Criminal Minds - Season 4, Episode 18: Omnivore |publisher=TV.com|date=2009-03-18|access-date=2018-08-31}}</ref>. სერიალ „Breaking Bad“-ის მეხუთე სეზონში დეკლანის <ref name="Official Breaking Bad Web Site">{{Cite web|url=http://www.amctv.com/shows/breaking-bad/episodes/season-5/buyout|title=Breaking Bad - Buyout |publisher=AMC}}</ref> და „Primeval: New World“-ში პოლკოვნიკ ჰენდერსონ ჰოლის <ref>{{Cite web|url=http://www.crimsontear.com/tvseries/primeval-new-world/characters/colonel-hall|title=Colonel Henderson Hall Character Page}}</ref><ref name="Primeval: New World">{{Cite web|url=http://www.crimsontear.com/tvseries/primeval-new-world/characters/colonel-hall|title=Primeval: New World Web Site}}</ref>განმეორებადი როლების შესრულების შემდეგ, მან მთავარი როლი ითამაშა CTV-ის სერიალში „Motive“, სადაც მკვლელობათა დეტექტივიოსკარ ვეგა განასახიერა <ref>{{Cite web|url=http://abc.go.com/shows/motive/bios/oscar-vega|title=Watch Motive TV Show - ABC.com|website=ABC}}</ref>, ხოლო განმეორებადი როლებით მონაწილეობდა სერიალებში „The Romeo Section“ <ref>{{Cite news|url=http://www.cbc.ca/romeosection/|title=The Romeo Section}}</ref> და „This Life“ <ref>{{Cite news|url=http://www.cbc.ca/thislife/|title=This Life}}</ref>. გარდა ამისა, ის უძღვებოდა სატელევიზიო სერიალს „Letters to God“ <ref>{{Cite web |url=http://www.ptvproductions.ca/index.php/projects/letters-to-god |title=Letters to God |publisher=Ptvproductions.ca|access-date=2012-05-01}}</ref>. [[2009]] წელს ფერეირა დევიდ მეისლესის როლში გამოჩნდა [[HBO]]-ს ჯილდოს მფლობელ ფილმში „Grey Gardens“, სადაც პარტნიორობას უწევდა ჯესიკა ლანჟსა და დრიუ ბერიმორს <ref>{{Cite web|title=Grey Gardens Cast |url=http://www.movieweb.com/movie/grey-gardens/cast-crew|access-date=2012-05-01|publisher=Movieweb.com}}</ref>. მის სხვა კინოკრედიტებს მიეკუთვნება სარა პოლის ქმრის როლი ფილმში „Dawn of the Dead“ <ref>{{Cite web |url=http://www.movieweb.com/movie/dawn-of-the-dead-2004/cast-crew|title=Dawn of the Dead |publisher=Movieweb.com|access-date=2012-05-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20140221045737/http://www.movieweb.com/movie/dawn-of-the-dead-2004/cast-crew|archive-date=21 February 2014|url-status=dead}}</ref> , აგრეთვე როლები ფილმებში „Shooter“ <ref>{{Cite web |url=http://www.movieweb.com/movie/shooter/cast-crew |title=Shooter |publisher=Movieweb.com|access-date=2012-05-01}}</ref> და „The Lazarus Child“. ფერეირამ ითამაშა ერლის როლი [[1995]] წლის ფილმში „Blood and Donuts“ და მონაწილეობა მიიღო [[2007 |2007]] წლის ფილმში „Saw IV“. დამატებითი კინოკრედიტები მოიცავს ფილმებს „The Marsh“ <ref>{{Cite web|url=http://www.movieweb.com/movie/the-marsh|title=The Marsh|publisher=Movieweb.com|access-date=2012-05-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20121027233956/http://www.movieweb.com/movie/the-marsh|archive-date=27 October 2012|url-status=dead}}</ref>, „Boozecan“ <ref>{{Cite web|url=http://www.artistdirect.com/nad/store/movies/title/0,,2154369,00.html|title=Boozecan, 1994 Movie|publisher=Artistdirect.com|access-date=2012-05-01}}</ref> და „The Big Slice“ <ref>{{Cite web|url=http://www.movieweb.com/movie/the-big-slice|title=The Big Slice|publisher=Movieweb.com|access-date=2012-05-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20160415074503/http://movieweb.com/movie/the-big-slice/|archive-date=15 April 2016|url-status=dead}}</ref> . მან ასევე განასახიერა დონალდ ტრამპი ფილმში „Trump Unauthorized“ <ref>{{Cite web|url=https://www.imdb.com/title/tt0452583/fullcredits|title=Trump Unauthorized (TV Movie 2005)|via=www.imdb.com}}</ref> და იყო მინისერიალის „The Andromeda Strain“ ერთ-ერთი მთავარი მსახიობი. [[2010 |2010]] წელს ის ფართოდ გახდა ცნობილი [[ლოს-ანჯელესი|ლოს-ანჯელესში]] ([[კალიფორნია]]) გადაღებული ფილმით „The Town“, სადაც FBI-ის SWAT-ის სერჟანტი ბრაიანი განასახიერა. [[2011]] წელს ის გახდა „Mazda-ს ხმა“ და ორი წლის განმავლობაში ახმოვანებდა მათი ეროვნული კამპანიის სარეკლამო როლების სერიას <ref name="louisferreira.org">{{Cite web|url=http://www.louisferreira.org/Ferreira_Fest_25.html|title=Interview: Louis Ferreira's Voiceovers}}</ref> . მის სხვა გახმოვანების სამუშაოებს მიეკუთვნება პოლიციელი ვინსი ტელესერიალიდან „The Dating Guy“ <ref>{{Cite web|title=Character Bio: Police Officer Vince|url=http://datingguy.com/58|access-date=2012-05-01|publisher=Datingguy.com}}</ref>და ჩეტი საბავშვო ანიმაციური სერიალის „Tales from the Cryptkeeper“ ეპიზოდიდან „Hyde and Go Shriek“.<ref>{{Cite web|url=http://www.tv.com/shows/tales-from-the-cryptkeeper/hyde-and-go-shriek-37170/|archive-url=https://web.archive.org/web/20150621014551/http://www.tv.com/shows/tales-from-the-cryptkeeper/hyde-and-go-shriek-37170/|url-status=dead|archive-date=21 June 2015|title=Hyde and Go Shriek Cast}}</ref> [[2017]] წელს ის შეუერთდა შემარ მურის მონაწილეობით გადაღებულ რიმეიქ-სერიალს „S.W.A.T.“, სადაც გუნდის ლიდერის, სერჟანტ ბაკ სპაივის პერსონაჟს ასრულებს. ==ჯილდოები== ფერეირამ [[1999]] წელს ჩიკაგოს ალტერნატიული კინოფესტივალზე მოიპოვა საუკეთესო მსახიობი მამაკაცის ჯილდო რობერტ (დიუკ) რომანოს როლის შესრულებისთვის ფილმში „Fallen Arches“ <ref>{{Cite web|last=Whiteis|first=David|url=http://www.chicagoreader.com/chicago/chicago-altfilm-fest/Content?oid=899342|title=Chicago Alt.Film Fest|publisher=Chicagoreader.com|date=1999-06-03|access-date=2012-05-01}}</ref> . 2008 წელს მან მიიღო Gemini Award-ის ჯილდო „დრამატულ სერიალში მთავარი როლის საუკეთესო შესრულებისთვის“ სერიალ „Durham County“-ში სერიული მკვლელის, რეი პრეგერის განსახიერებისთვის <ref>{{Cite web|last=Gazette|first=The|url=http://www.canada.com/montrealgazette/news/story.html?id=2538d04b-6b93-4a92-89f7-685433e53922|title=Gemini Awards toasts Durham|publisher=Canada.com|date=2008-11-29|access-date=2012-05-01}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://lucastalent.com/?p=168|title=lucastalent.com » Blog Archive Justin Louis wins a Gemini Award for his Leading role in DURHAM COUNTY - lucastalent.com|website=lucastalent.com}}</ref>. ის იმავე ჯილდოზე იყო ნომინირებული 2010 წელს ტელესერიალ „Stargate Universe“-ში პოლკოვნიკ ევერეტ იანგის როლისთვის<ref>{{Cite web|url=http://anhkhoi.blogspot.com/2010/08/nominations-for-2010-gemini-awards.html|title=Nominations for the 2010 Gemini Awards|first=Anh Khoi|last=Do|date=31 August 2010}}</ref> . მან ასევე მოიპოვა Leo Award-ის ჯილდო „დრამატულ სერიალში მამაკაცის მთავარი როლის საუკეთესო შესრულებისთვის“ [[2014]] და [[2015]] წლებში<ref>{{Cite web|url=http://www.leoawards.com/2014/winners_all/|title=2014 Leo Awards Winners}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.leoawards.com/2015/winners/by_name.php|title=Leo Awards, Winners by Name|website=www.leoawards.com}}</ref>, ხოლო 2016 წელს კვლავ იყო ნომინირებული იმავე კატეგორიაში<ref>{{Cite web|url=http://www.leoawards.com/2016/nominees/by_name.php#Dramatic_Series-Lead_Performance_by_a_Male|title=Leo Awards, Nominees by Name 2016|website=www.leoawards.com}}</ref>. ==რესურსები ინტერნეტში== * {{IMDb name|0521878}} * [http://www.louisferreira.org/ The Friends of Louis Ferreira - The Official Louis Ferreira Website] ==სქოლიო== {{DEFAULTSORT:ფერეირა ლუისი}} [[კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები]] [[კატეგორია:დაბადებული 1966]] [[კატეგორია:დაბადებული 20 თებერვალი]] [[კატეგორია:კანადელი მამაკაცი მსახიობები]] [[კატეგორია:კანადელი ტელემსახიობები]] [[კატეგორია:XX საუკუნის პორტუგალიელი მსახიობები]] [[კატეგორია:XXI საუკუნის პორტუგალიელი მსახიობები]] 8bbsoy04q7kiyrpriqtxp06zfyy4hmc 5564354 5564228 2026-10-23T22:44:54Z ToprakBot 172403 სხვადასხვა სქოლიო შესწორებები 5564354 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პიროვნება | სიგანე = | სახელი = ლუის ფერეირა | ფოტო =141110 Motive Vega 43831 R2.jpg | ფოტოს სიგანე = |წარწერა = ლუისი 2014 წელს | ალტ = | მშობლსახელი = | ენის კოდი = | დაბსახელი =ლუის ენრიკე და როშა ფერეირა | დაბთარიღი = 20 თებერვალი,1966 | დაბადგილი =[[აზორის კუნძულები]],[[პორტუგალია]] | მოინათლა = | გაუჩინარების თარიღი = | გაუჩინარების ადგილი = | გაუჩინარების სტატუსი = | გარდთარიღი = | გარდადგილი = | გარდაცვალების მიზეზი = | სხეულის პოვნის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილის კოორდინატები = | ძეგლები = | რეზიდენცია = | სხვა სახელები = | ეროვნება = | მოქალაქეობა = | ეთნიკური წარმომავლობა = | ქვეშევრდომობა = | განათლება = | ალმა-მატერი = | მოღვაწეობა = | საქმიანობა = | აქტიურობის წლები = | დამსაქმებელი = | ორგანიზაცია = | ხელფასი = | ქონება = | ცნობილია როგორც = | ცნობილი ნაშრომები = | სიმაღლე = | წონა = | წოდება = | წლები = | წინამორბედი = | მემკვიდრე = | პარტია = | მოძრაობა = | ოპონენტები = | რელიგია = | წაყენებული ბრალდება = | განაჩენი = | დანაშაულებრივი სტატუსი = | მეუღლეები = | პარტნიორები = | შვილები = | მამა = | დედა = | ნათესავები = | ჯილდოები = | მოსახმობი სიგნალი = | სუფთა მოგება = | სხვა სახელები = ჯასტინ ლუისი ჯასტინ ლევისი | მოდული1 = | სახელი2 = | მოდული2 = | სახელი3 = | მოდული3 = | სახელი4 = | მოდული4 = | სახელი5 = | მოდული5 = | სახელი6 = | მოდული6 = | სახელი7 = | მოდული7 = | საიტი = | ხელმოწერა = | ხელმოწერის ზომა = | ხელმოწერა ალტ = | შენიშვნები = }} '''ლუის ფერეირა''' (დ. [[20 თებერვალი]], [[1966]]) — [[კანადელები|კანადელი]] [[მსახიობი]].<ref name="torontosun1">{{Cite web|author=Bill Harris|url=http://www.torontosun.com/entertainment/tv/2009/10/01/11223086-sun.html|title=Ferreira back to his roots|publisher=Torontosun.com|date=2009-10-01|access-date=2012-05-01}}</ref> ფერეირა ცნობილია პოლკოვნიკ ევერეტ იანგის როლით სერიალში „Stargate Universe“, სერიალ „Durham County“ პირველ სეზონში განსახიერებული სერიული მკვლელის, რეი პრეგერის როლით,<ref>{{Cite web|url=http://www.tvweb.com/shows/durham-county/cast-crew|title=Durham County Cast & Crew|access-date=2014-06-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20140809213537/http://www.tvweb.com/shows/durham-county/cast-crew|archive-date=2014-08-09|url-status=dead}}</ref> FBI-ის დირექტორის მოადგილის, ჯონ პოლოკის როლით სერიალში „Missing“, და არტ ბლანკის როლით ფილმებში „ხერხი IV“, „ხერხი V“ და „ხერხი 3D“.<ref>{{Cite web|url=http://www.movieweb.com/movie/saw-iv/cast-crew|title=Saw IV|publisher=Movieweb.com|access-date=2012-05-01}}</ref> ის ასევე მონაწილეობდა CTV-ის სერიალში „Motive“,<ref name="Motive Official Web Site">{{Cite web|url=http://www.ctv.ca/Motive.aspx|archive-url=https://web.archive.org/web/20121215141935/http://www.ctv.ca/Motive.aspx|url-status=dead|archive-date=15 December 2012|title=Motive Official Web Site}}</ref> სადაც მკვლელობათა მკვლევარი დეტექტივიოსკარ ვეგა განასახიერა.<ref name="Oscar Vega Character Page">{{Cite web|url=http://www.ctv.ca/Motive/Bios/Louis-Ferreira.aspx|archive-url=https://web.archive.org/web/20130104103046/http://www.ctv.ca/Motive/Bios/Louis-Ferreira.aspx|url-status=dead|archive-date=4 January 2013|title=Oscar Vega Character Page}}</ref> 2008 წლამდე ის სცენური სახელით — ჯასტინ ლუისით მოღვაწეობდა. ==ადრეული ცხოვრება== ფერეირა დაიბადა 1966 წლის 20 თებერვალს,<ref>{{Cite web|url=http://www.louisferreira.org/Ferreira_Fest_74.html|title=Ferreira Fest 74}}</ref> ტერა-ჩაში, ტერსეირაში, აზორის კუნძულებზე <ref>{{Cite web|url=https://www.culturacores.azores.gov.pt/ea/pesquisa/Default.aspx?id=8235|title=Enciclopédia Açoriana|website=Governo dos Açores|language=pt}}</ref> და ადრეულ ასაკში მშობლებთან ერთად კანადაში ემიგრაციაში წავიდა. ის გაიზარდა ნორთ-იორკში ([[ონტარიო]]), ჯეინისა და ფინჩის უბანში.<ref>{{Cite news|url=http://www.torontosun.com/entertainment/tv/2009/10/01/11223086-sun.html|title=Ferreira back to his roots|newspaper=Toronto Sun|last=Harris| first=Bill|date=1 October 2009| archive-url=https://web.archive.org/web/20170927052432/https://torontosun.com/entertainment/tv/2009/10/01/11223086-sun.html| archive-date=27 September 2017}}</ref> მსახიობი 25 წლის განმავლობაში ფსევდონიმით — ჯასტინ ლუისი — სარგებლობდა, სანამ მისი პორტუგალიური წარმოშობის დედა 2008 წელს არ გარდაიცვალა. ამის შემდეგ მან მიიღო გადაწყვეტილება, ეხმარა თავისი ნამდვილი გვარი და „ლუისი“, რომელიც მისი საკუთარი სახელის, „ლუიშის“ (Luís), მიახლოებული ვარიანტია. ==კარიერა== ფერეირას რეზიუმე 100-ზე მეტ ეკრანულ როლს მოიცავს. ის მონაწილეობდა მრავალფეროვან სატელევიზიო შოუში, მათ შორის მთავარი როლებით ისეთ პროექტებში, როგორიცაა „Hidden Hills“,<ref>{{Cite web|url=http://www.tvweb.com/shows/hidden-hills/cast-crew|title=Hidden Hills Cast & Crew|access-date=2014-06-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20150210122219/http://tvweb.com/shows/hidden-hills/cast-crew|archive-date=2015-02-10|url-status=dead}}</ref> „Durham County“, „Urban Angel“, „Missing“ და „Bad Blood“. მას ასევე ჰქონდა განმეორებადი ან ეპიზოდური როლები სხვადასხვა ტელესერიალში, მათ შორის „NCIS“,<ref>{{Cite web |url=http://www.tv.com/shows/ncis/a-desperate-man-1629859/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20120108195720/http://www.tv.com/shows/ncis/a-desperate-man-1629859 |url-status=dead |archive-date=8 January 2012 |title=NCIS - Season 9, Episode 13: A Desperate Man|publisher=TV.com|date=2012-01-10|access-date=2018-08-31}}</ref> „CSI: Crime Scene Investigation“ <ref>{{Cite web|url=http://www.tv.com/shows/csi-crime-scene-investigation/nesting-dolls-386515/|archive-url=https://web.archive.org/web/20110810034704/http://www.tv.com/shows/csi-crime-scene-investigation/nesting-dolls-386515/|url-status=dead|archive-date=10 August 2011|title=CSI: Crime Scene Investigation: Nesting Dolls|website=TV.com}}</ref> და „Criminal Minds“.<ref>{{Cite web| url=http://www.tv.com/shows/criminal-minds/omnivore-1250373/| archive-url=https://web.archive.org/web/20110918235242/http://www.tv.com/shows/criminal-minds/omnivore-1250373/| url-status=dead| archive-date=18 September 2011|title=Criminal Minds - Season 4, Episode 18: Omnivore |publisher=TV.com|date=2009-03-18|access-date=2018-08-31}}</ref> სერიალ „Breaking Bad“-ის მეხუთე სეზონში დეკლანის <ref name="Official Breaking Bad Web Site">{{Cite web|url=http://www.amctv.com/shows/breaking-bad/episodes/season-5/buyout|title=Breaking Bad - Buyout |publisher=AMC}}</ref> და „Primeval: New World“-ში პოლკოვნიკ ჰენდერსონ ჰოლის <ref>{{Cite web|url=http://www.crimsontear.com/tvseries/primeval-new-world/characters/colonel-hall|title=Colonel Henderson Hall Character Page}}</ref><ref name="Primeval: New World">{{Cite web|url=http://www.crimsontear.com/tvseries/primeval-new-world/characters/colonel-hall|title=Primeval: New World Web Site}}</ref> განმეორებადი როლების შესრულების შემდეგ, მან მთავარი როლი ითამაშა CTV-ის სერიალში „Motive“, სადაც მკვლელობათა დეტექტივიოსკარ ვეგა განასახიერა,<ref>{{Cite web|url=http://abc.go.com/shows/motive/bios/oscar-vega|title=Watch Motive TV Show - ABC.com|website=ABC}}</ref> ხოლო განმეორებადი როლებით მონაწილეობდა სერიალებში „The Romeo Section“ <ref>{{Cite news|url=http://www.cbc.ca/romeosection/|title=The Romeo Section}}</ref> და „This Life“.<ref>{{Cite news|url=http://www.cbc.ca/thislife/|title=This Life}}</ref> გარდა ამისა, ის უძღვებოდა სატელევიზიო სერიალს „Letters to God“.<ref>{{Cite web |url=http://www.ptvproductions.ca/index.php/projects/letters-to-god |title=Letters to God |publisher=Ptvproductions.ca|access-date=2012-05-01}}</ref> [[2009]] წელს ფერეირა დევიდ მეისლესის როლში გამოჩნდა [[HBO]]-ს ჯილდოს მფლობელ ფილმში „Grey Gardens“, სადაც პარტნიორობას უწევდა ჯესიკა ლანჟსა და დრიუ ბერიმორს.<ref>{{Cite web|title=Grey Gardens Cast |url=http://www.movieweb.com/movie/grey-gardens/cast-crew|access-date=2012-05-01|publisher=Movieweb.com}}</ref> მის სხვა კინოკრედიტებს მიეკუთვნება სარა პოლის ქმრის როლი ფილმში „Dawn of the Dead“,<ref>{{Cite web |url=http://www.movieweb.com/movie/dawn-of-the-dead-2004/cast-crew|title=Dawn of the Dead |publisher=Movieweb.com|access-date=2012-05-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20140221045737/http://www.movieweb.com/movie/dawn-of-the-dead-2004/cast-crew|archive-date=21 February 2014|url-status=dead}}</ref> აგრეთვე როლები ფილმებში „Shooter“ <ref>{{Cite web |url=http://www.movieweb.com/movie/shooter/cast-crew |title=Shooter |publisher=Movieweb.com|access-date=2012-05-01}}</ref> და „The Lazarus Child“. ფერეირამ ითამაშა ერლის როლი [[1995]] წლის ფილმში „Blood and Donuts“ და მონაწილეობა მიიღო [[2007]] წლის ფილმში „Saw IV“. დამატებითი კინოკრედიტები მოიცავს ფილმებს „The Marsh“,<ref>{{Cite web|url=http://www.movieweb.com/movie/the-marsh|title=The Marsh|publisher=Movieweb.com|access-date=2012-05-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20121027233956/http://www.movieweb.com/movie/the-marsh|archive-date=27 October 2012|url-status=dead}}</ref> „Boozecan“ <ref>{{Cite web|url=http://www.artistdirect.com/nad/store/movies/title/0,,2154369,00.html|title=Boozecan, 1994 Movie|publisher=Artistdirect.com|access-date=2012-05-01}}</ref> და „The Big Slice“.<ref>{{Cite web|url=http://www.movieweb.com/movie/the-big-slice|title=The Big Slice|publisher=Movieweb.com|access-date=2012-05-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20160415074503/http://movieweb.com/movie/the-big-slice/|archive-date=15 April 2016|url-status=dead}}</ref> მან ასევე განასახიერა დონალდ ტრამპი ფილმში „Trump Unauthorized“ <ref>{{Cite web|url=https://www.imdb.com/title/tt0452583/fullcredits|title=Trump Unauthorized (TV Movie 2005)|via=www.imdb.com}}</ref> და იყო მინისერიალის „The Andromeda Strain“ ერთ-ერთი მთავარი მსახიობი. [[2010]] წელს ის ფართოდ გახდა ცნობილი [[ლოს-ანჯელესი|ლოს-ანჯელესში]] ([[კალიფორნია]]) გადაღებული ფილმით „The Town“, სადაც FBI-ის SWAT-ის სერჟანტი ბრაიანი განასახიერა. [[2011]] წელს ის გახდა „Mazda-ს ხმა“ და ორი წლის განმავლობაში ახმოვანებდა მათი ეროვნული კამპანიის სარეკლამო როლების სერიას.<ref name="louisferreira.org">{{Cite web|url=http://www.louisferreira.org/Ferreira_Fest_25.html|title=Interview: Louis Ferreira's Voiceovers}}</ref> მის სხვა გახმოვანების სამუშაოებს მიეკუთვნება პოლიციელი ვინსი ტელესერიალიდან „The Dating Guy“ <ref>{{Cite web|title=Character Bio: Police Officer Vince|url=http://datingguy.com/58|access-date=2012-05-01|publisher=Datingguy.com}}</ref> და ჩეტი საბავშვო ანიმაციური სერიალის „Tales from the Cryptkeeper“ ეპიზოდიდან „Hyde and Go Shriek“.<ref>{{Cite web|url=http://www.tv.com/shows/tales-from-the-cryptkeeper/hyde-and-go-shriek-37170/|archive-url=https://web.archive.org/web/20150621014551/http://www.tv.com/shows/tales-from-the-cryptkeeper/hyde-and-go-shriek-37170/|url-status=dead|archive-date=21 June 2015|title=Hyde and Go Shriek Cast}}</ref> [[2017]] წელს ის შეუერთდა შემარ მურის მონაწილეობით გადაღებულ რიმეიქ-სერიალს „S.W.A.T.“, სადაც გუნდის ლიდერის, სერჟანტ ბაკ სპაივის პერსონაჟს ასრულებს. ==ჯილდოები== ფერეირამ [[1999]] წელს ჩიკაგოს ალტერნატიული კინოფესტივალზე მოიპოვა საუკეთესო მსახიობი მამაკაცის ჯილდო რობერტ (დიუკ) რომანოს როლის შესრულებისთვის ფილმში „Fallen Arches“.<ref>{{Cite web|last=Whiteis|first=David|url=http://www.chicagoreader.com/chicago/chicago-altfilm-fest/Content?oid=899342|title=Chicago Alt.Film Fest|publisher=Chicagoreader.com|date=1999-06-03|access-date=2012-05-01}}</ref> 2008 წელს მან მიიღო Gemini Award-ის ჯილდო „დრამატულ სერიალში მთავარი როლის საუკეთესო შესრულებისთვის“ სერიალ „Durham County“-ში სერიული მკვლელის, რეი პრეგერის განსახიერებისთვის.<ref>{{Cite web|last=Gazette|first=The|url=http://www.canada.com/montrealgazette/news/story.html?id=2538d04b-6b93-4a92-89f7-685433e53922|title=Gemini Awards toasts Durham|publisher=Canada.com|date=2008-11-29|access-date=2012-05-01}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://lucastalent.com/?p=168|title=lucastalent.com » Blog Archive Justin Louis wins a Gemini Award for his Leading role in DURHAM COUNTY - lucastalent.com|website=lucastalent.com}}</ref> ის იმავე ჯილდოზე იყო ნომინირებული 2010 წელს ტელესერიალ „Stargate Universe“-ში პოლკოვნიკ ევერეტ იანგის როლისთვის.<ref>{{Cite web|url=http://anhkhoi.blogspot.com/2010/08/nominations-for-2010-gemini-awards.html|title=Nominations for the 2010 Gemini Awards|first=Anh Khoi|last=Do|date=31 August 2010}}</ref> მან ასევე მოიპოვა Leo Award-ის ჯილდო „დრამატულ სერიალში მამაკაცის მთავარი როლის საუკეთესო შესრულებისთვის“ [[2014]] და [[2015]] წლებში,<ref>{{Cite web|url=http://www.leoawards.com/2014/winners_all/|title=2014 Leo Awards Winners}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.leoawards.com/2015/winners/by_name.php|title=Leo Awards, Winners by Name|website=www.leoawards.com}}</ref> ხოლო 2016 წელს კვლავ იყო ნომინირებული იმავე კატეგორიაში.<ref>{{Cite web|url=http://www.leoawards.com/2016/nominees/by_name.php#Dramatic_Series-Lead_Performance_by_a_Male|title=Leo Awards, Nominees by Name 2016|website=www.leoawards.com}}</ref> ==რესურსები ინტერნეტში== * {{IMDb name|0521878}} * [http://www.louisferreira.org/ The Friends of Louis Ferreira - The Official Louis Ferreira Website] ==სქოლიო== {{DEFAULTSORT:ფერეირა ლუისი}} [[კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები]] [[კატეგორია:დაბადებული 1966]] [[კატეგორია:დაბადებული 20 თებერვალი]] [[კატეგორია:კანადელი მამაკაცი მსახიობები]] [[კატეგორია:კანადელი ტელემსახიობები]] [[კატეგორია:XX საუკუნის პორტუგალიელი მსახიობები]] [[კატეგორია:XXI საუკუნის პორტუგალიელი მსახიობები]] hndtwp909e4z60ra28yayr11oz0y7np 0 921641 5564186 2026-10-23T17:37:19Z Andria Gagua 170044 ახალი გვერდი: „'''Pretty Hurts'''“ — [[ამერიკელები|ამერიკელი]] მომღერლის, [[ბიონსე|ბიონსეს]], სიმღერა მისი ამავე სახელწოდების მეხუთე სტუდიური ალბომიდან ''[[Beyoncé (ალბომი)|Beyoncé]]'' ([[2013]]). იგი ამერიკის შეერთებული... 5564186 wikitext text/x-wiki „'''Pretty Hurts'''“ — [[ამერიკელები|ამერიკელი]] მომღერლის, [[ბიონსე|ბიონსეს]], სიმღერა მისი ამავე სახელწოდების მეხუთე სტუდიური ალბომიდან ''[[Beyoncé (ალბომი)|Beyoncé]]'' ([[2013]]). იგი [[ამერიკის შეერთებული შტატები|ამერიკის შეერთებული შტატების]] რადიოსადგურებში გამოვიდა [[2014]] წლის [[10 ივნისი|10 ივნისს]], როგორც ალბომის მეოთხე სინგლი. სიმღერა დაწერეს [[Sia|სიამ]], Ammo-მ და [[ბიონსე|ბიონსემ]], ხოლო პროდიუსერობა თავად [[ბიონსე|ბიონსემ]] და Ammo-მ ითავეს. იგი წარმოადგენს პაუერ-პოპისა და სოულის ჟანრის ბალადას, რომლის ინსტრუმენტული ნაწილი აგებულია მინიმალისტურ ფონზე — სინთეზატორების, მინორული აკორდებისა და მძლავრი დასარტყამი ბითების გამოყენებით. ტრეკის ტექსტი ეხება მესამე ტალღის [[ფემინიზმი|ფემინიზმს]], თვითშეფასების ამაღლებასა და სხეულის აღქმას. გარდა ამისა, სიმღერის ტექსტში განხილულია საზოგადოების მიერ სილამაზის დაწესებული მაღალი სტანდარტების შედეგები, სადაც „Pretty Hurts“-ში კვებითი აშლილობა ერთ-ერთ ასეთ თანმდევ შედეგად არის წარმოდგენილი. e54ato7e3fs8vo1tpd7yonxe78jx6r7 5564189 5564186 2026-10-23T17:38:58Z Andria Gagua 170044 5564189 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა სიმღერა | სახელწოდება = Pretty Hurts | გარეკანი = | ალტ = | ტიპი = [[სინგლი]] | შემსრულებელი = [[ბიონსე]] | ალბომი = [[Beyoncé (ალბომი)|Beyoncé]] | ენა = ინგლისური | B-მხარე = | გამოსვლის თარიღი = {{დაიწყე თარიღი|2014|6|10}} | ჩაიწერა = 2013 | სტუდია = | ჟანრი = პაუერ-პოპი, R&B, სოული | ხანგრძლივობა = 4:17 | ლეიბლი = Parkwood Entertainment, Columbia Records | ავტორი = [[Sia|Sia Furler]], Joshua Coleman, [[ბიონსე]] | პროდიუსერი = Ammo, [[ბიონსე]] | წინა_სახელწოდება = [[Say yes]] | წინა წელი = 2014 | შემდეგი_სახელწოდება = [[Flawless (რემიქსი)]] | შემდეგი წელი = 2014 }} „'''Pretty Hurts'''“ — [[ამერიკელები|ამერიკელი]] მომღერლის, [[ბიონსე|ბიონსეს]], სიმღერა მისი ამავე სახელწოდების მეხუთე სტუდიური ალბომიდან ''[[Beyoncé (ალბომი)|Beyoncé]]'' ([[2013]]). იგი [[ამერიკის შეერთებული შტატები|ამერიკის შეერთებული შტატების]] რადიოსადგურებში გამოვიდა [[2014]] წლის [[10 ივნისი|10 ივნისს]], როგორც ალბომის მეოთხე სინგლი. სიმღერა დაწერეს [[Sia|სიამ]], Ammo-მ და [[ბიონსე|ბიონსემ]], ხოლო პროდიუსერობა თავად [[ბიონსე|ბიონსემ]] და Ammo-მ ითავეს. იგი წარმოადგენს პაუერ-პოპისა და სოულის ჟანრის ბალადას, რომლის ინსტრუმენტული ნაწილი აგებულია მინიმალისტურ ფონზე — სინთეზატორების, მინორული აკორდებისა და მძლავრი დასარტყამი ბითების გამოყენებით. ტრეკის ტექსტი ეხება მესამე ტალღის [[ფემინიზმი|ფემინიზმს]], თვითშეფასების ამაღლებასა და სხეულის აღქმას. გარდა ამისა, სიმღერის ტექსტში განხილულია საზოგადოების მიერ სილამაზის დაწესებული მაღალი სტანდარტების შედეგები, სადაც „Pretty Hurts“-ში კვებითი აშლილობა ერთ-ერთ ასეთ თანმდევ შედეგად არის წარმოდგენილი. dsaadnuk1rbfo43kw00vb2uwoycg2fe 5564193 5564189 2026-10-23T17:40:48Z Andria Gagua 170044 5564193 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა სიმღერა | სახელწოდება = Pretty Hurts | გარეკანი = | ალტ = | ტიპი = [[სინგლი]] | შემსრულებელი = [[ბიონსე]] | ალბომი = [[Beyoncé (ალბომი)|Beyoncé]] | ენა = ინგლისური | B-მხარე = | გამოსვლის თარიღი = {{დაიწყე თარიღი|2014|6|10}} | ჩაიწერა = 2013 | სტუდია = | ჟანრი = პაუერ-პოპი, R&B, სოული | ხანგრძლივობა = 4:17 | ლეიბლი = Parkwood Entertainment, Columbia Records | ავტორი = [[Sia|Sia Furler]], Joshua Coleman, [[ბიონსე]] | პროდიუსერი = Ammo, [[ბიონსე]] | წინა_სახელწოდება = [[Say yes]] | წინა წელი = 2014 | შემდეგი_სახელწოდება = [[Flawless (რემიქსი)]] | შემდეგი წელი = 2014 }} „'''Pretty Hurts'''“ — [[ამერიკელები|ამერიკელი]] მომღერლის, [[ბიონსე|ბიონსეს]], სიმღერა მისი ამავე სახელწოდების მეხუთე სტუდიური ალბომიდან ''[[Beyoncé (ალბომი)|Beyoncé]]'' ([[2013]]). იგი [[ამერიკის შეერთებული შტატები|ამერიკის შეერთებული შტატების]] რადიოსადგურებში გამოვიდა [[2014]] წლის [[10 ივნისი|10 ივნისს]], როგორც ალბომის მეოთხე სინგლი. სიმღერა დაწერეს [[Sia|სიამ]], Ammo-მ და [[ბიონსე|ბიონსემ]], ხოლო პროდიუსერობა თავად [[ბიონსე|ბიონსემ]] და Ammo-მ ითავეს. იგი წარმოადგენს პაუერ-პოპისა და სოულის ჟანრის ბალადას, რომლის ინსტრუმენტული ნაწილი აგებულია მინიმალისტურ ფონზე — სინთეზატორების, მინორული აკორდებისა და მძლავრი დასარტყამი ბითების გამოყენებით. ტრეკის ტექსტი ეხება მესამე ტალღის [[ფემინიზმი|ფემინიზმს]], თვითშეფასების ამაღლებასა და სხეულის აღქმას. გარდა ამისა, სიმღერის ტექსტში განხილულია საზოგადოების მიერ სილამაზის დაწესებული მაღალი სტანდარტების შედეგები, სადაც „Pretty Hurts“-ში კვებითი აშლილობა ერთ-ერთ ასეთ თანმდევ შედეგად არის წარმოდგენილი. სიმღერამ „Pretty Hurts“ გაიმარჯვა კატეგორიაში „საუკეთესო ვიდეო სოციალური მესიჯით“ 2014 წლის [[MTV ევროპის მუსიკალური დაჯილდოება|MTV ევროპის მუსიკალურ ჯილდოებზე]], ხოლო სააგენტო [[Associated Press]]-მა იგი [[2014]] წლის საუკეთესო ტრეკად დაასახელა. ალბომ ''[[Beyoncé (ალბომი)|Beyoncé]]''-ის გამოშვების შემდეგ, ტრეკი საერთო ჯამში ჩარტების დაბალ პოზიციებზე მოხვდა. მან ვერ შეძლო ''Billboard'' Hot 100-ში მოხვედრა და [[UK Singles Chart|ბრიტანეთის სინგლების ჩარტში]] 63-ე ადგილი დაიკავა. მიუხედავად ამისა, სიმღერა გახდა [[ბიონსე|ბიონსეს]] რიგით 21-ე ნომერ პირველი ჰიტი [[ამერიკის შეერთებული შტატები|აშშ]]-ის Hot Dance Club Songs-ის ჩარტში და 2014 წლის შემაჯამებელი ჩარტის მეოთხე ადგილზე გავდა. სიმღერის თანმხლები მუსიკალური ვიდეო გადაიღო რეჟისორმა [[მელინა მაცუკასი|მელინა მაცუკასმა]], სადაც მომღერალი სილამაზის კონკურსში მონაწილეობს. კლიპი ხელმისაწვდომი გახდა [[iTunes Store]]-ზე ალბომის გამოშვებასთან ერთად, [[2013]] წლის [[13 დეკემბერი|13 დეკემბერს]]. მან ასევე მიიღო ჯილდოები კატეგორიებში „საუკეთესო ოპერატორული ნამუშევარი“ და „საუკეთესო ვიდეო სოციალური მესიჯით“ 2014 წლის [[MTV]] ვიდეო მუსიკალურ ჯილდოებზე. ჟურნალმა ''[[Rolling Stone]]''-მა კლიპი [[2014]] წლის 10 საუკეთესო მუსიკალური ვიდეოს სიაში შეიტანა. [[ბიონსე|ბიონსემ]] სიმღერა ცოცხლად შეასრულა თავისი ერთობლივი ტურნეს, [[On the Run Tour (ბიონსე და Jay-Z)|On the Run Tour]]-ის ([[2014]]) ფარგლებში. 12i7suir6sdqlcp81uyz2l7hjig9iwv 5564196 5564193 2026-10-23T17:41:49Z Andria Gagua 170044 5564196 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა სიმღერა | სახელწოდება = Pretty Hurts | გარეკანი = | ალტ = | ტიპი = [[სინგლი]] | შემსრულებელი = [[ბიონსე]] | ალბომი = [[Beyoncé (ალბომი)|Beyoncé]] | ენა = ინგლისური | B-მხარე = | გამოსვლის თარიღი = {{დაიწყე თარიღი|2014|6|10}} | ჩაიწერა = 2013 | სტუდია = | ჟანრი = პაუერ-პოპი, R&B, სოული | ხანგრძლივობა = 4:17 | ლეიბლი = Parkwood Entertainment, Columbia Records | ავტორი = [[Sia|Sia Furler]], Joshua Coleman, [[ბიონსე]] | პროდიუსერი = Ammo, [[ბიონსე]] | წინა_სახელწოდება = [[Say yes]] | წინა წელი = 2014 | შემდეგი_სახელწოდება = [[Flawless (რემიქსი)]] | შემდეგი წელი = 2014 }} „'''Pretty Hurts'''“ — [[ამერიკელები|ამერიკელი]] მომღერლის, [[ბიონსე|ბიონსეს]], სიმღერა მისი ამავე სახელწოდების მეხუთე სტუდიური ალბომიდან ''[[Beyoncé (ალბომი)|Beyoncé]]'' ([[2013]]). იგი [[ამერიკის შეერთებული შტატები|ამერიკის შეერთებული შტატების]] რადიოსადგურებში გამოვიდა [[2014]] წლის [[10 ივნისი|10 ივნისს]], როგორც ალბომის მეოთხე სინგლი. სიმღერა დაწერეს [[Sia|სიამ]], Ammo-მ და [[ბიონსე|ბიონსემ]], ხოლო პროდიუსერობა თავად [[ბიონსე|ბიონსემ]] და Ammo-მ ითავეს. იგი წარმოადგენს პაუერ-პოპისა და სოულის ჟანრის ბალადას, რომლის ინსტრუმენტული ნაწილი აგებულია მინიმალისტურ ფონზე — სინთეზატორების, მინორული აკორდებისა და მძლავრი დასარტყამი ბითების გამოყენებით. ტრეკის ტექსტი ეხება მესამე ტალღის [[ფემინიზმი|ფემინიზმს]], თვითშეფასების ამაღლებასა და სხეულის აღქმას. გარდა ამისა, სიმღერის ტექსტში განხილულია საზოგადოების მიერ სილამაზის დაწესებული მაღალი სტანდარტების შედეგები, სადაც „Pretty Hurts“-ში კვებითი აშლილობა ერთ-ერთ ასეთ თანმდევ შედეგად არის წარმოდგენილი. სიმღერამ „Pretty Hurts“ გაიმარჯვა კატეგორიაში „საუკეთესო ვიდეო სოციალური მესიჯით“ 2014 წლის [[MTV ევროპის მუსიკალური დაჯილდოება|MTV ევროპის მუსიკალურ ჯილდოებზე]], ხოლო სააგენტო [[Associated Press]]-მა იგი [[2014]] წლის საუკეთესო ტრეკად დაასახელა. ალბომ ''[[Beyoncé (ალბომი)|Beyoncé]]''-ის გამოშვების შემდეგ, ტრეკი საერთო ჯამში ჩარტების დაბალ პოზიციებზე მოხვდა. მან ვერ შეძლო ''Billboard'' Hot 100-ში მოხვედრა და [[UK Singles Chart|ბრიტანეთის სინგლების ჩარტში]] 63-ე ადგილი დაიკავა. მიუხედავად ამისა, სიმღერა გახდა [[ბიონსე|ბიონსეს]] რიგით 21-ე ნომერ პირველი ჰიტი [[ამერიკის შეერთებული შტატები|აშშ]]-ის Hot Dance Club Songs-ის ჩარტში და 2014 წლის შემაჯამებელი ჩარტის მეოთხე ადგილზე გავდა. სიმღერის თანმხლები მუსიკალური ვიდეო გადაიღო რეჟისორმა [[მელინა მაცუკასი|მელინა მაცუკასმა]], სადაც მომღერალი სილამაზის კონკურსში მონაწილეობს. კლიპი ხელმისაწვდომი გახდა [[iTunes Store]]-ზე ალბომის გამოშვებასთან ერთად, [[2013]] წლის [[13 დეკემბერი|13 დეკემბერს]]. მან ასევე მიიღო ჯილდოები კატეგორიებში „საუკეთესო ოპერატორული ნამუშევარი“ და „საუკეთესო ვიდეო სოციალური მესიჯით“ 2014 წლის [[MTV]] ვიდეო მუსიკალურ ჯილდოებზე. ჟურნალმა ''[[Rolling Stone]]''-მა კლიპი [[2014]] წლის 10 საუკეთესო მუსიკალური ვიდეოს სიაში შეიტანა. [[ბიონსე|ბიონსემ]] სიმღერა ცოცხლად შეასრულა თავისი ერთობლივი ტურნეს, [[On the Run Tour (ბიონსე და Jay-Z)|On the Run Tour]]-ის ([[2014]]) ფარგლებში. ==რესურსები ინტერნეტში== * {{cite web|url=http://6thfloor.blogs.nytimes.com/2014/04/21/how-a-song-written-by-sia-furler-becomes-a-hit/?|title=How a Song Written by Sia Furler Becomes a Hit|work=[[The New York Times]]|first=Steve|last=Knopper|date=April 21, 2014|access-date=April 24, 2014|archive-date=April 23, 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140423214123/http://6thfloor.blogs.nytimes.com/2014/04/21/how-a-song-written-by-sia-furler-becomes-a-hit/|url-status=live}} dv0t2urt0qs73qa6fcdkd42j7n8n20b 5564197 5564196 2026-10-23T17:42:12Z Andria Gagua 170044 5564197 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა სიმღერა | სახელწოდება = Pretty Hurts | გარეკანი = | ალტ = | ტიპი = [[სინგლი]] | შემსრულებელი = [[ბიონსე]] | ალბომი = [[Beyoncé (ალბომი)|Beyoncé]] | ენა = ინგლისური | B-მხარე = | გამოსვლის თარიღი = {{დაიწყე თარიღი|2014|6|10}} | ჩაიწერა = 2013 | სტუდია = | ჟანრი = პაუერ-პოპი, R&B, სოული | ხანგრძლივობა = 4:17 | ლეიბლი = Parkwood Entertainment, Columbia Records | ავტორი = [[Sia|Sia Furler]], Joshua Coleman, [[ბიონსე]] | პროდიუსერი = Ammo, [[ბიონსე]] | წინა_სახელწოდება = [[Say yes]] | წინა წელი = 2014 | შემდეგი_სახელწოდება = [[Flawless (რემიქსი)]] | შემდეგი წელი = 2014 }} „'''Pretty Hurts'''“ — [[ამერიკელები|ამერიკელი]] მომღერლის, [[ბიონსე|ბიონსეს]], სიმღერა მისი ამავე სახელწოდების მეხუთე სტუდიური ალბომიდან ''[[Beyoncé (ალბომი)|Beyoncé]]'' ([[2013]]). იგი [[ამერიკის შეერთებული შტატები|ამერიკის შეერთებული შტატების]] რადიოსადგურებში გამოვიდა [[2014]] წლის [[10 ივნისი|10 ივნისს]], როგორც ალბომის მეოთხე სინგლი. სიმღერა დაწერეს [[Sia|სიამ]], Ammo-მ და [[ბიონსე|ბიონსემ]], ხოლო პროდიუსერობა თავად [[ბიონსე|ბიონსემ]] და Ammo-მ ითავეს. იგი წარმოადგენს პაუერ-პოპისა და სოულის ჟანრის ბალადას, რომლის ინსტრუმენტული ნაწილი აგებულია მინიმალისტურ ფონზე — სინთეზატორების, მინორული აკორდებისა და მძლავრი დასარტყამი ბითების გამოყენებით. ტრეკის ტექსტი ეხება მესამე ტალღის [[ფემინიზმი|ფემინიზმს]], თვითშეფასების ამაღლებასა და სხეულის აღქმას. გარდა ამისა, სიმღერის ტექსტში განხილულია საზოგადოების მიერ სილამაზის დაწესებული მაღალი სტანდარტების შედეგები, სადაც „Pretty Hurts“-ში კვებითი აშლილობა ერთ-ერთ ასეთ თანმდევ შედეგად არის წარმოდგენილი. სიმღერამ „Pretty Hurts“ გაიმარჯვა კატეგორიაში „საუკეთესო ვიდეო სოციალური მესიჯით“ 2014 წლის [[MTV ევროპის მუსიკალური დაჯილდოება|MTV ევროპის მუსიკალურ ჯილდოებზე]], ხოლო სააგენტო [[Associated Press]]-მა იგი [[2014]] წლის საუკეთესო ტრეკად დაასახელა. ალბომ ''[[Beyoncé (ალბომი)|Beyoncé]]''-ის გამოშვების შემდეგ, ტრეკი საერთო ჯამში ჩარტების დაბალ პოზიციებზე მოხვდა. მან ვერ შეძლო ''Billboard'' Hot 100-ში მოხვედრა და [[UK Singles Chart|ბრიტანეთის სინგლების ჩარტში]] 63-ე ადგილი დაიკავა. მიუხედავად ამისა, სიმღერა გახდა [[ბიონსე|ბიონსეს]] რიგით 21-ე ნომერ პირველი ჰიტი [[ამერიკის შეერთებული შტატები|აშშ]]-ის Hot Dance Club Songs-ის ჩარტში და 2014 წლის შემაჯამებელი ჩარტის მეოთხე ადგილზე გავდა. სიმღერის თანმხლები მუსიკალური ვიდეო გადაიღო რეჟისორმა [[მელინა მაცუკასი|მელინა მაცუკასმა]], სადაც მომღერალი სილამაზის კონკურსში მონაწილეობს. კლიპი ხელმისაწვდომი გახდა [[iTunes Store]]-ზე ალბომის გამოშვებასთან ერთად, [[2013]] წლის [[13 დეკემბერი|13 დეკემბერს]]. მან ასევე მიიღო ჯილდოები კატეგორიებში „საუკეთესო ოპერატორული ნამუშევარი“ და „საუკეთესო ვიდეო სოციალური მესიჯით“ 2014 წლის [[MTV]] ვიდეო მუსიკალურ ჯილდოებზე. ჟურნალმა ''[[Rolling Stone]]''-მა კლიპი [[2014]] წლის 10 საუკეთესო მუსიკალური ვიდეოს სიაში შეიტანა. [[ბიონსე|ბიონსემ]] სიმღერა ცოცხლად შეასრულა თავისი ერთობლივი ტურნეს, [[On the Run Tour (ბიონსე და Jay-Z)|On the Run Tour]]-ის ([[2014]]) ფარგლებში. ==რესურსები ინტერნეტში== * {{cite web|url=http://6thfloor.blogs.nytimes.com/2014/04/21/how-a-song-written-by-sia-furler-becomes-a-hit/?|title=How a Song Written by Sia Furler Becomes a Hit|work=[[The New York Times]]|first=Steve|last=Knopper|date=April 21, 2014|access-date=April 24, 2014|archive-date=April 23, 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140423214123/http://6thfloor.blogs.nytimes.com/2014/04/21/how-a-song-written-by-sia-furler-becomes-a-hit/|url-status=live}} {{ბიონსე ნოულსის სიმღერები}} o38odrj6dj6dusioepquscvlbmqcz0c 5564199 5564197 2026-10-23T17:42:19Z Andria Gagua 170044 დაემატა [[კატეგორია:2014 წლის სინგლები]] გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით 5564199 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა სიმღერა | სახელწოდება = Pretty Hurts | გარეკანი = | ალტ = | ტიპი = [[სინგლი]] | შემსრულებელი = [[ბიონსე]] | ალბომი = [[Beyoncé (ალბომი)|Beyoncé]] | ენა = ინგლისური | B-მხარე = | გამოსვლის თარიღი = {{დაიწყე თარიღი|2014|6|10}} | ჩაიწერა = 2013 | სტუდია = | ჟანრი = პაუერ-პოპი, R&B, სოული | ხანგრძლივობა = 4:17 | ლეიბლი = Parkwood Entertainment, Columbia Records | ავტორი = [[Sia|Sia Furler]], Joshua Coleman, [[ბიონსე]] | პროდიუსერი = Ammo, [[ბიონსე]] | წინა_სახელწოდება = [[Say yes]] | წინა წელი = 2014 | შემდეგი_სახელწოდება = [[Flawless (რემიქსი)]] | შემდეგი წელი = 2014 }} „'''Pretty Hurts'''“ — [[ამერიკელები|ამერიკელი]] მომღერლის, [[ბიონსე|ბიონსეს]], სიმღერა მისი ამავე სახელწოდების მეხუთე სტუდიური ალბომიდან ''[[Beyoncé (ალბომი)|Beyoncé]]'' ([[2013]]). იგი [[ამერიკის შეერთებული შტატები|ამერიკის შეერთებული შტატების]] რადიოსადგურებში გამოვიდა [[2014]] წლის [[10 ივნისი|10 ივნისს]], როგორც ალბომის მეოთხე სინგლი. სიმღერა დაწერეს [[Sia|სიამ]], Ammo-მ და [[ბიონსე|ბიონსემ]], ხოლო პროდიუსერობა თავად [[ბიონსე|ბიონსემ]] და Ammo-მ ითავეს. იგი წარმოადგენს პაუერ-პოპისა და სოულის ჟანრის ბალადას, რომლის ინსტრუმენტული ნაწილი აგებულია მინიმალისტურ ფონზე — სინთეზატორების, მინორული აკორდებისა და მძლავრი დასარტყამი ბითების გამოყენებით. ტრეკის ტექსტი ეხება მესამე ტალღის [[ფემინიზმი|ფემინიზმს]], თვითშეფასების ამაღლებასა და სხეულის აღქმას. გარდა ამისა, სიმღერის ტექსტში განხილულია საზოგადოების მიერ სილამაზის დაწესებული მაღალი სტანდარტების შედეგები, სადაც „Pretty Hurts“-ში კვებითი აშლილობა ერთ-ერთ ასეთ თანმდევ შედეგად არის წარმოდგენილი. სიმღერამ „Pretty Hurts“ გაიმარჯვა კატეგორიაში „საუკეთესო ვიდეო სოციალური მესიჯით“ 2014 წლის [[MTV ევროპის მუსიკალური დაჯილდოება|MTV ევროპის მუსიკალურ ჯილდოებზე]], ხოლო სააგენტო [[Associated Press]]-მა იგი [[2014]] წლის საუკეთესო ტრეკად დაასახელა. ალბომ ''[[Beyoncé (ალბომი)|Beyoncé]]''-ის გამოშვების შემდეგ, ტრეკი საერთო ჯამში ჩარტების დაბალ პოზიციებზე მოხვდა. მან ვერ შეძლო ''Billboard'' Hot 100-ში მოხვედრა და [[UK Singles Chart|ბრიტანეთის სინგლების ჩარტში]] 63-ე ადგილი დაიკავა. მიუხედავად ამისა, სიმღერა გახდა [[ბიონსე|ბიონსეს]] რიგით 21-ე ნომერ პირველი ჰიტი [[ამერიკის შეერთებული შტატები|აშშ]]-ის Hot Dance Club Songs-ის ჩარტში და 2014 წლის შემაჯამებელი ჩარტის მეოთხე ადგილზე გავდა. სიმღერის თანმხლები მუსიკალური ვიდეო გადაიღო რეჟისორმა [[მელინა მაცუკასი|მელინა მაცუკასმა]], სადაც მომღერალი სილამაზის კონკურსში მონაწილეობს. კლიპი ხელმისაწვდომი გახდა [[iTunes Store]]-ზე ალბომის გამოშვებასთან ერთად, [[2013]] წლის [[13 დეკემბერი|13 დეკემბერს]]. მან ასევე მიიღო ჯილდოები კატეგორიებში „საუკეთესო ოპერატორული ნამუშევარი“ და „საუკეთესო ვიდეო სოციალური მესიჯით“ 2014 წლის [[MTV]] ვიდეო მუსიკალურ ჯილდოებზე. ჟურნალმა ''[[Rolling Stone]]''-მა კლიპი [[2014]] წლის 10 საუკეთესო მუსიკალური ვიდეოს სიაში შეიტანა. [[ბიონსე|ბიონსემ]] სიმღერა ცოცხლად შეასრულა თავისი ერთობლივი ტურნეს, [[On the Run Tour (ბიონსე და Jay-Z)|On the Run Tour]]-ის ([[2014]]) ფარგლებში. ==რესურსები ინტერნეტში== * {{cite web|url=http://6thfloor.blogs.nytimes.com/2014/04/21/how-a-song-written-by-sia-furler-becomes-a-hit/?|title=How a Song Written by Sia Furler Becomes a Hit|work=[[The New York Times]]|first=Steve|last=Knopper|date=April 21, 2014|access-date=April 24, 2014|archive-date=April 23, 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140423214123/http://6thfloor.blogs.nytimes.com/2014/04/21/how-a-song-written-by-sia-furler-becomes-a-hit/|url-status=live}} {{ბიონსე ნოულსის სიმღერები}} [[კატეგორია:2014 წლის სინგლები]] 59k90rajottv5cu27uvx289l8ozdolb 5564200 5564199 2026-10-23T17:43:45Z Andria Gagua 170044 დაემატა [[კატეგორია:2014 წლის სიმღერები]] გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით 5564200 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა სიმღერა | სახელწოდება = Pretty Hurts | გარეკანი = | ალტ = | ტიპი = [[სინგლი]] | შემსრულებელი = [[ბიონსე]] | ალბომი = [[Beyoncé (ალბომი)|Beyoncé]] | ენა = ინგლისური | B-მხარე = | გამოსვლის თარიღი = {{დაიწყე თარიღი|2014|6|10}} | ჩაიწერა = 2013 | სტუდია = | ჟანრი = პაუერ-პოპი, R&B, სოული | ხანგრძლივობა = 4:17 | ლეიბლი = Parkwood Entertainment, Columbia Records | ავტორი = [[Sia|Sia Furler]], Joshua Coleman, [[ბიონსე]] | პროდიუსერი = Ammo, [[ბიონსე]] | წინა_სახელწოდება = [[Say yes]] | წინა წელი = 2014 | შემდეგი_სახელწოდება = [[Flawless (რემიქსი)]] | შემდეგი წელი = 2014 }} „'''Pretty Hurts'''“ — [[ამერიკელები|ამერიკელი]] მომღერლის, [[ბიონსე|ბიონსეს]], სიმღერა მისი ამავე სახელწოდების მეხუთე სტუდიური ალბომიდან ''[[Beyoncé (ალბომი)|Beyoncé]]'' ([[2013]]). იგი [[ამერიკის შეერთებული შტატები|ამერიკის შეერთებული შტატების]] რადიოსადგურებში გამოვიდა [[2014]] წლის [[10 ივნისი|10 ივნისს]], როგორც ალბომის მეოთხე სინგლი. სიმღერა დაწერეს [[Sia|სიამ]], Ammo-მ და [[ბიონსე|ბიონსემ]], ხოლო პროდიუსერობა თავად [[ბიონსე|ბიონსემ]] და Ammo-მ ითავეს. იგი წარმოადგენს პაუერ-პოპისა და სოულის ჟანრის ბალადას, რომლის ინსტრუმენტული ნაწილი აგებულია მინიმალისტურ ფონზე — სინთეზატორების, მინორული აკორდებისა და მძლავრი დასარტყამი ბითების გამოყენებით. ტრეკის ტექსტი ეხება მესამე ტალღის [[ფემინიზმი|ფემინიზმს]], თვითშეფასების ამაღლებასა და სხეულის აღქმას. გარდა ამისა, სიმღერის ტექსტში განხილულია საზოგადოების მიერ სილამაზის დაწესებული მაღალი სტანდარტების შედეგები, სადაც „Pretty Hurts“-ში კვებითი აშლილობა ერთ-ერთ ასეთ თანმდევ შედეგად არის წარმოდგენილი. სიმღერამ „Pretty Hurts“ გაიმარჯვა კატეგორიაში „საუკეთესო ვიდეო სოციალური მესიჯით“ 2014 წლის [[MTV ევროპის მუსიკალური დაჯილდოება|MTV ევროპის მუსიკალურ ჯილდოებზე]], ხოლო სააგენტო [[Associated Press]]-მა იგი [[2014]] წლის საუკეთესო ტრეკად დაასახელა. ალბომ ''[[Beyoncé (ალბომი)|Beyoncé]]''-ის გამოშვების შემდეგ, ტრეკი საერთო ჯამში ჩარტების დაბალ პოზიციებზე მოხვდა. მან ვერ შეძლო ''Billboard'' Hot 100-ში მოხვედრა და [[UK Singles Chart|ბრიტანეთის სინგლების ჩარტში]] 63-ე ადგილი დაიკავა. მიუხედავად ამისა, სიმღერა გახდა [[ბიონსე|ბიონსეს]] რიგით 21-ე ნომერ პირველი ჰიტი [[ამერიკის შეერთებული შტატები|აშშ]]-ის Hot Dance Club Songs-ის ჩარტში და 2014 წლის შემაჯამებელი ჩარტის მეოთხე ადგილზე გავდა. სიმღერის თანმხლები მუსიკალური ვიდეო გადაიღო რეჟისორმა [[მელინა მაცუკასი|მელინა მაცუკასმა]], სადაც მომღერალი სილამაზის კონკურსში მონაწილეობს. კლიპი ხელმისაწვდომი გახდა [[iTunes Store]]-ზე ალბომის გამოშვებასთან ერთად, [[2013]] წლის [[13 დეკემბერი|13 დეკემბერს]]. მან ასევე მიიღო ჯილდოები კატეგორიებში „საუკეთესო ოპერატორული ნამუშევარი“ და „საუკეთესო ვიდეო სოციალური მესიჯით“ 2014 წლის [[MTV]] ვიდეო მუსიკალურ ჯილდოებზე. ჟურნალმა ''[[Rolling Stone]]''-მა კლიპი [[2014]] წლის 10 საუკეთესო მუსიკალური ვიდეოს სიაში შეიტანა. [[ბიონსე|ბიონსემ]] სიმღერა ცოცხლად შეასრულა თავისი ერთობლივი ტურნეს, [[On the Run Tour (ბიონსე და Jay-Z)|On the Run Tour]]-ის ([[2014]]) ფარგლებში. ==რესურსები ინტერნეტში== * {{cite web|url=http://6thfloor.blogs.nytimes.com/2014/04/21/how-a-song-written-by-sia-furler-becomes-a-hit/?|title=How a Song Written by Sia Furler Becomes a Hit|work=[[The New York Times]]|first=Steve|last=Knopper|date=April 21, 2014|access-date=April 24, 2014|archive-date=April 23, 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140423214123/http://6thfloor.blogs.nytimes.com/2014/04/21/how-a-song-written-by-sia-furler-becomes-a-hit/|url-status=live}} {{ბიონსე ნოულსის სიმღერები}} [[კატეგორია:2014 წლის სინგლები]] [[კატეგორია:2014 წლის სიმღერები]] 1ls1prruebpvcd9yuw34xiqpf5tlx4k 5564201 5564200 2026-10-23T17:43:57Z Andria Gagua 170044 დაემატა [[კატეგორია:ბიონსე ნოულსის სიმღერები]] გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით 5564201 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა სიმღერა | სახელწოდება = Pretty Hurts | გარეკანი = | ალტ = | ტიპი = [[სინგლი]] | შემსრულებელი = [[ბიონსე]] | ალბომი = [[Beyoncé (ალბომი)|Beyoncé]] | ენა = ინგლისური | B-მხარე = | გამოსვლის თარიღი = {{დაიწყე თარიღი|2014|6|10}} | ჩაიწერა = 2013 | სტუდია = | ჟანრი = პაუერ-პოპი, R&B, სოული | ხანგრძლივობა = 4:17 | ლეიბლი = Parkwood Entertainment, Columbia Records | ავტორი = [[Sia|Sia Furler]], Joshua Coleman, [[ბიონსე]] | პროდიუსერი = Ammo, [[ბიონსე]] | წინა_სახელწოდება = [[Say yes]] | წინა წელი = 2014 | შემდეგი_სახელწოდება = [[Flawless (რემიქსი)]] | შემდეგი წელი = 2014 }} „'''Pretty Hurts'''“ — [[ამერიკელები|ამერიკელი]] მომღერლის, [[ბიონსე|ბიონსეს]], სიმღერა მისი ამავე სახელწოდების მეხუთე სტუდიური ალბომიდან ''[[Beyoncé (ალბომი)|Beyoncé]]'' ([[2013]]). იგი [[ამერიკის შეერთებული შტატები|ამერიკის შეერთებული შტატების]] რადიოსადგურებში გამოვიდა [[2014]] წლის [[10 ივნისი|10 ივნისს]], როგორც ალბომის მეოთხე სინგლი. სიმღერა დაწერეს [[Sia|სიამ]], Ammo-მ და [[ბიონსე|ბიონსემ]], ხოლო პროდიუსერობა თავად [[ბიონსე|ბიონსემ]] და Ammo-მ ითავეს. იგი წარმოადგენს პაუერ-პოპისა და სოულის ჟანრის ბალადას, რომლის ინსტრუმენტული ნაწილი აგებულია მინიმალისტურ ფონზე — სინთეზატორების, მინორული აკორდებისა და მძლავრი დასარტყამი ბითების გამოყენებით. ტრეკის ტექსტი ეხება მესამე ტალღის [[ფემინიზმი|ფემინიზმს]], თვითშეფასების ამაღლებასა და სხეულის აღქმას. გარდა ამისა, სიმღერის ტექსტში განხილულია საზოგადოების მიერ სილამაზის დაწესებული მაღალი სტანდარტების შედეგები, სადაც „Pretty Hurts“-ში კვებითი აშლილობა ერთ-ერთ ასეთ თანმდევ შედეგად არის წარმოდგენილი. სიმღერამ „Pretty Hurts“ გაიმარჯვა კატეგორიაში „საუკეთესო ვიდეო სოციალური მესიჯით“ 2014 წლის [[MTV ევროპის მუსიკალური დაჯილდოება|MTV ევროპის მუსიკალურ ჯილდოებზე]], ხოლო სააგენტო [[Associated Press]]-მა იგი [[2014]] წლის საუკეთესო ტრეკად დაასახელა. ალბომ ''[[Beyoncé (ალბომი)|Beyoncé]]''-ის გამოშვების შემდეგ, ტრეკი საერთო ჯამში ჩარტების დაბალ პოზიციებზე მოხვდა. მან ვერ შეძლო ''Billboard'' Hot 100-ში მოხვედრა და [[UK Singles Chart|ბრიტანეთის სინგლების ჩარტში]] 63-ე ადგილი დაიკავა. მიუხედავად ამისა, სიმღერა გახდა [[ბიონსე|ბიონსეს]] რიგით 21-ე ნომერ პირველი ჰიტი [[ამერიკის შეერთებული შტატები|აშშ]]-ის Hot Dance Club Songs-ის ჩარტში და 2014 წლის შემაჯამებელი ჩარტის მეოთხე ადგილზე გავდა. სიმღერის თანმხლები მუსიკალური ვიდეო გადაიღო რეჟისორმა [[მელინა მაცუკასი|მელინა მაცუკასმა]], სადაც მომღერალი სილამაზის კონკურსში მონაწილეობს. კლიპი ხელმისაწვდომი გახდა [[iTunes Store]]-ზე ალბომის გამოშვებასთან ერთად, [[2013]] წლის [[13 დეკემბერი|13 დეკემბერს]]. მან ასევე მიიღო ჯილდოები კატეგორიებში „საუკეთესო ოპერატორული ნამუშევარი“ და „საუკეთესო ვიდეო სოციალური მესიჯით“ 2014 წლის [[MTV]] ვიდეო მუსიკალურ ჯილდოებზე. ჟურნალმა ''[[Rolling Stone]]''-მა კლიპი [[2014]] წლის 10 საუკეთესო მუსიკალური ვიდეოს სიაში შეიტანა. [[ბიონსე|ბიონსემ]] სიმღერა ცოცხლად შეასრულა თავისი ერთობლივი ტურნეს, [[On the Run Tour (ბიონსე და Jay-Z)|On the Run Tour]]-ის ([[2014]]) ფარგლებში. ==რესურსები ინტერნეტში== * {{cite web|url=http://6thfloor.blogs.nytimes.com/2014/04/21/how-a-song-written-by-sia-furler-becomes-a-hit/?|title=How a Song Written by Sia Furler Becomes a Hit|work=[[The New York Times]]|first=Steve|last=Knopper|date=April 21, 2014|access-date=April 24, 2014|archive-date=April 23, 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140423214123/http://6thfloor.blogs.nytimes.com/2014/04/21/how-a-song-written-by-sia-furler-becomes-a-hit/|url-status=live}} {{ბიონსე ნოულსის სიმღერები}} [[კატეგორია:2014 წლის სინგლები]] [[კატეგორია:2014 წლის სიმღერები]] [[კატეგორია:ბიონსე ნოულსის სიმღერები]] ceq3g4tm2noufwlwnz12a79v9tzrr20 5564202 5564201 2026-10-23T17:44:15Z Andria Gagua 170044 დაემატა [[კატეგორია:Columbia Records-ის სინგლები]] გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით 5564202 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა სიმღერა | სახელწოდება = Pretty Hurts | გარეკანი = | ალტ = | ტიპი = [[სინგლი]] | შემსრულებელი = [[ბიონსე]] | ალბომი = [[Beyoncé (ალბომი)|Beyoncé]] | ენა = ინგლისური | B-მხარე = | გამოსვლის თარიღი = {{დაიწყე თარიღი|2014|6|10}} | ჩაიწერა = 2013 | სტუდია = | ჟანრი = პაუერ-პოპი, R&B, სოული | ხანგრძლივობა = 4:17 | ლეიბლი = Parkwood Entertainment, Columbia Records | ავტორი = [[Sia|Sia Furler]], Joshua Coleman, [[ბიონსე]] | პროდიუსერი = Ammo, [[ბიონსე]] | წინა_სახელწოდება = [[Say yes]] | წინა წელი = 2014 | შემდეგი_სახელწოდება = [[Flawless (რემიქსი)]] | შემდეგი წელი = 2014 }} „'''Pretty Hurts'''“ — [[ამერიკელები|ამერიკელი]] მომღერლის, [[ბიონსე|ბიონსეს]], სიმღერა მისი ამავე სახელწოდების მეხუთე სტუდიური ალბომიდან ''[[Beyoncé (ალბომი)|Beyoncé]]'' ([[2013]]). იგი [[ამერიკის შეერთებული შტატები|ამერიკის შეერთებული შტატების]] რადიოსადგურებში გამოვიდა [[2014]] წლის [[10 ივნისი|10 ივნისს]], როგორც ალბომის მეოთხე სინგლი. სიმღერა დაწერეს [[Sia|სიამ]], Ammo-მ და [[ბიონსე|ბიონსემ]], ხოლო პროდიუსერობა თავად [[ბიონსე|ბიონსემ]] და Ammo-მ ითავეს. იგი წარმოადგენს პაუერ-პოპისა და სოულის ჟანრის ბალადას, რომლის ინსტრუმენტული ნაწილი აგებულია მინიმალისტურ ფონზე — სინთეზატორების, მინორული აკორდებისა და მძლავრი დასარტყამი ბითების გამოყენებით. ტრეკის ტექსტი ეხება მესამე ტალღის [[ფემინიზმი|ფემინიზმს]], თვითშეფასების ამაღლებასა და სხეულის აღქმას. გარდა ამისა, სიმღერის ტექსტში განხილულია საზოგადოების მიერ სილამაზის დაწესებული მაღალი სტანდარტების შედეგები, სადაც „Pretty Hurts“-ში კვებითი აშლილობა ერთ-ერთ ასეთ თანმდევ შედეგად არის წარმოდგენილი. სიმღერამ „Pretty Hurts“ გაიმარჯვა კატეგორიაში „საუკეთესო ვიდეო სოციალური მესიჯით“ 2014 წლის [[MTV ევროპის მუსიკალური დაჯილდოება|MTV ევროპის მუსიკალურ ჯილდოებზე]], ხოლო სააგენტო [[Associated Press]]-მა იგი [[2014]] წლის საუკეთესო ტრეკად დაასახელა. ალბომ ''[[Beyoncé (ალბომი)|Beyoncé]]''-ის გამოშვების შემდეგ, ტრეკი საერთო ჯამში ჩარტების დაბალ პოზიციებზე მოხვდა. მან ვერ შეძლო ''Billboard'' Hot 100-ში მოხვედრა და [[UK Singles Chart|ბრიტანეთის სინგლების ჩარტში]] 63-ე ადგილი დაიკავა. მიუხედავად ამისა, სიმღერა გახდა [[ბიონსე|ბიონსეს]] რიგით 21-ე ნომერ პირველი ჰიტი [[ამერიკის შეერთებული შტატები|აშშ]]-ის Hot Dance Club Songs-ის ჩარტში და 2014 წლის შემაჯამებელი ჩარტის მეოთხე ადგილზე გავდა. სიმღერის თანმხლები მუსიკალური ვიდეო გადაიღო რეჟისორმა [[მელინა მაცუკასი|მელინა მაცუკასმა]], სადაც მომღერალი სილამაზის კონკურსში მონაწილეობს. კლიპი ხელმისაწვდომი გახდა [[iTunes Store]]-ზე ალბომის გამოშვებასთან ერთად, [[2013]] წლის [[13 დეკემბერი|13 დეკემბერს]]. მან ასევე მიიღო ჯილდოები კატეგორიებში „საუკეთესო ოპერატორული ნამუშევარი“ და „საუკეთესო ვიდეო სოციალური მესიჯით“ 2014 წლის [[MTV]] ვიდეო მუსიკალურ ჯილდოებზე. ჟურნალმა ''[[Rolling Stone]]''-მა კლიპი [[2014]] წლის 10 საუკეთესო მუსიკალური ვიდეოს სიაში შეიტანა. [[ბიონსე|ბიონსემ]] სიმღერა ცოცხლად შეასრულა თავისი ერთობლივი ტურნეს, [[On the Run Tour (ბიონსე და Jay-Z)|On the Run Tour]]-ის ([[2014]]) ფარგლებში. ==რესურსები ინტერნეტში== * {{cite web|url=http://6thfloor.blogs.nytimes.com/2014/04/21/how-a-song-written-by-sia-furler-becomes-a-hit/?|title=How a Song Written by Sia Furler Becomes a Hit|work=[[The New York Times]]|first=Steve|last=Knopper|date=April 21, 2014|access-date=April 24, 2014|archive-date=April 23, 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140423214123/http://6thfloor.blogs.nytimes.com/2014/04/21/how-a-song-written-by-sia-furler-becomes-a-hit/|url-status=live}} {{ბიონსე ნოულსის სიმღერები}} [[კატეგორია:2014 წლის სინგლები]] [[კატეგორია:2014 წლის სიმღერები]] [[კატეგორია:ბიონსე ნოულსის სიმღერები]] [[კატეგორია:Columbia Records-ის სინგლები]] m8qtyxfxnqob81jbs6vdg6sk0nt5qts 1 921642 5564190 2026-10-23T17:39:07Z Irmaguru 118553 ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}} 5564190 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf 1 921643 5564194 2026-10-23T17:40:59Z Andria Gagua 170044 ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}} 5564194 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf 0 921644 5564205 2026-10-23T17:46:15Z Andria Gagua 170044 ახალი გვერდი: ==რესურსები ინტერნეტში== * {{Cite web |title=Beyonce - Ya Ya - Recorded by: Jordan "DJ Swivel" Young |url=https://djswivel.com/my-product/beyonce-yaya/}} 5564205 wikitext text/x-wiki ==რესურსები ინტერნეტში== * {{Cite web |title=Beyonce - Ya Ya - Recorded by: Jordan "DJ Swivel" Young |url=https://djswivel.com/my-product/beyonce-yaya/}} 7zcpyupw2u0xt64qt5fr2lrqmjf3m5r 5564207 5564205 2026-10-23T17:47:29Z Andria Gagua 170044 5564207 wikitext text/x-wiki „'''Ya Ya'''“ — [[ამერიკელები|ამერიკელი]] მომღერლის, [[ბიონსე|ბიონსეს]], სიმღერა. იგი არის მისი მერვე სტუდიური ალბომის, ''[[Cowboy Carter]]'' ([[2024]]), მეოცე ტრეკი, რომელიც გამოიცა ლეიბლების Parkwood Entertainment-ისა და [[Columbia Records]]-ის მეშვეობით. სიმღერა დაწერეს [[ბიონსე|ბიონსემ]], [[The-Dream]]-მა, [[Jay-Z]]-იმ, [[Arlo Parks|არლო პარქსმა]], Cadenza-მ, ჰარი ედვარდსმა და კლარა მკჰატშვა მუნკ-ჰანსენმა, ხოლო პროდიუსერები არიან [[ბიონსე]] და [[The-Dream]]. ტრეკში გამოყენებულია [[Nancy Sinatra|ნენსი სინატრას]] სიმღერის „[[These Boots Are Made for Walkin']]“ ([[1966]]) ინტერპოლაცია, რომლის ავტორიც არის ლი ჰეზლვუდი, ასევე [[The Beach Boys]]-ის სიმღერის „[[Good Vibrations]]“ ([[1966]]) ინტერპოლაცია, რომლის ავტორებიც არიან ბრაიან უილსონი და მაიკ ლავი. ==რესურსები ინტერნეტში== * {{Cite web |title=Beyonce - Ya Ya - Recorded by: Jordan "DJ Swivel" Young |url=https://djswivel.com/my-product/beyonce-yaya/}} j9dnlakkt8tu8c6pgyhmwgxrcllkrbw 5564209 5564207 2026-10-23T17:48:31Z Andria Gagua 170044 5564209 wikitext text/x-wiki „'''Ya Ya'''“ — [[ამერიკელები|ამერიკელი]] მომღერლის, [[ბიონსე|ბიონსეს]], სიმღერა. იგი არის მისი მერვე სტუდიური ალბომის, ''[[Cowboy Carter]]'' ([[2024]]), მეოცე ტრეკი, რომელიც გამოიცა ლეიბლების Parkwood Entertainment-ისა და [[Columbia Records]]-ის მეშვეობით. სიმღერა დაწერეს [[ბიონსე|ბიონსემ]], [[The-Dream]]-მა, [[Jay-Z]]-იმ, [[Arlo Parks|არლო პარქსმა]], Cadenza-მ, ჰარი ედვარდსმა და კლარა მკჰატშვა მუნკ-ჰანსენმა, ხოლო პროდიუსერები არიან [[ბიონსე]] და [[The-Dream]]. ტრეკში გამოყენებულია [[Nancy Sinatra|ნენსი სინატრას]] სიმღერის „[[These Boots Are Made for Walkin']]“ ([[1966]]) ინტერპოლაცია, რომლის ავტორიც არის ლი ჰეზლვუდი, ასევე [[The Beach Boys]]-ის სიმღერის „[[Good Vibrations]]“ ([[1966]]) ინტერპოლაცია, რომლის ავტორებიც არიან ბრაიან უილსონი და მაიკ ლავი. მრავალჟანრობრივი კომპოზიცია, რომელიც აერთიანებს [[როკ-ენ-როლი|როკ-ენ-როლს]], ფსიქოდელიურ სოულს, [[ფანკი|ფანკს]], როკაბილის და რუტს-როკს, „Ya Ya“ ფოკუსირებულია [[ბიონსე|ბიონსეს]] ოჯახის ისტორიაზე [[ამერიკის შეერთებული შტატები|ამერიკის შეერთებულ შტატებში]] ეკონომიკური, რასობრივი და სოციალური უთანასწორობის კონტექსტში. ალბომის გამოშვებისთანავე სიმღერის დებიუტი [[ამერიკის შეერთებული შტატები|ამერიკის შეერთებულ შტატებსა]] და [[დიდი ბრიტანეთი|დიდ ბრიტანეთში]] ჩარტების ტოპ-40-ში შედგა. სიმღერამ მუსიკალური კრიტიკოსების დიდი აღიარება დაიმსახურა, ბევრმა მათგანმა იგი ''[[Cowboy Carter]]''-ის საუკეთესო ტრეკად დაასახელა და განსაკუთრებით აღნიშნა მისი ენერგიული პროდიუსერული ნამუშევარი და [[ბიონსე|ბიონსეს]] ფართო ვოკალური დიაპაზონი. 67-ე [[გრემის ჯილდო|გრემის დაჯილდოებაზე]] სიმღერა ნომინირებული იყო საუკეთესო ამერიკანა შესრულების კატეგორიაში. ==რესურსები ინტერნეტში== * {{Cite web |title=Beyonce - Ya Ya - Recorded by: Jordan "DJ Swivel" Young |url=https://djswivel.com/my-product/beyonce-yaya/}} 5mzm2xxdzhg0976wttb091hu9v5btmk 5564211 5564209 2026-10-23T17:50:03Z Andria Gagua 170044 5564211 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა სიმღერა | სახელწოდება = Ya Ya | გარეკანი = | ალტ = | ტიპი = [[სიმღერა]] | შემსრულებელი = [[ბიონსე]] | ალბომი = [[Cowboy Carter]] | ენა = ინგლისური | B-მხარე = | გამოსვლის თარიღი = {{დაიწყე თარიღი|2024|3|29}} | ჩაიწერა = 2023–2024 | სტუდია = | ჟანრი = როკ-ენ-როლი, ფსიქოდელიური სოული, ფანკი | ხანგრძლივობა = 4:34 | ლეიბლი = Parkwood Entertainment, Columbia Records | ავტორი = [[ბიონსე]], [[The-Dream]], [[Jay-Z]], [[Arlo Parks]], Cadenza, Harry Edwards, Klara Mkhatshwa Munk-Hansen | პროდიუსერი = [[ბიონსე]], [[The-Dream]] | წინა_სახელწოდება = | წინა წელი = | შემდეგი_სახელწოდება = | შემდეგი წელი = }} „'''Ya Ya'''“ — [[ამერიკელები|ამერიკელი]] მომღერლის, [[ბიონსე|ბიონსეს]], სიმღერა. იგი არის მისი მერვე სტუდიური ალბომის, ''[[Cowboy Carter]]'' ([[2024]]), მეოცე ტრეკი, რომელიც გამოიცა ლეიბლების Parkwood Entertainment-ისა და [[Columbia Records]]-ის მეშვეობით. სიმღერა დაწერეს [[ბიონსე|ბიონსემ]], [[The-Dream]]-მა, [[Jay-Z]]-იმ, [[Arlo Parks|არლო პარქსმა]], Cadenza-მ, ჰარი ედვარდსმა და კლარა მკჰატშვა მუნკ-ჰანსენმა, ხოლო პროდიუსერები არიან [[ბიონსე]] და [[The-Dream]]. ტრეკში გამოყენებულია [[Nancy Sinatra|ნენსი სინატრას]] სიმღერის „[[These Boots Are Made for Walkin']]“ ([[1966]]) ინტერპოლაცია, რომლის ავტორიც არის ლი ჰეზლვუდი, ასევე [[The Beach Boys]]-ის სიმღერის „[[Good Vibrations]]“ ([[1966]]) ინტერპოლაცია, რომლის ავტორებიც არიან ბრაიან უილსონი და მაიკ ლავი. მრავალჟანრობრივი კომპოზიცია, რომელიც აერთიანებს [[როკ-ენ-როლი|როკ-ენ-როლს]], ფსიქოდელიურ სოულს, [[ფანკი|ფანკს]], როკაბილის და რუტს-როკს, „Ya Ya“ ფოკუსირებულია [[ბიონსე|ბიონსეს]] ოჯახის ისტორიაზე [[ამერიკის შეერთებული შტატები|ამერიკის შეერთებულ შტატებში]] ეკონომიკური, რასობრივი და სოციალური უთანასწორობის კონტექსტში. ალბომის გამოშვებისთანავე სიმღერის დებიუტი [[ამერიკის შეერთებული შტატები|ამერიკის შეერთებულ შტატებსა]] და [[დიდი ბრიტანეთი|დიდ ბრიტანეთში]] ჩარტების ტოპ-40-ში შედგა. სიმღერამ მუსიკალური კრიტიკოსების დიდი აღიარება დაიმსახურა, ბევრმა მათგანმა იგი ''[[Cowboy Carter]]''-ის საუკეთესო ტრეკად დაასახელა და განსაკუთრებით აღნიშნა მისი ენერგიული პროდიუსერული ნამუშევარი და [[ბიონსე|ბიონსეს]] ფართო ვოკალური დიაპაზონი. 67-ე [[გრემის ჯილდო|გრემის დაჯილდოებაზე]] სიმღერა ნომინირებული იყო საუკეთესო ამერიკანა შესრულების კატეგორიაში. ==რესურსები ინტერნეტში== * {{Cite web |title=Beyonce - Ya Ya - Recorded by: Jordan "DJ Swivel" Young |url=https://djswivel.com/my-product/beyonce-yaya/}} l3i0u0pjou6ayoywzx6e0znkiju3hnk 5564217 5564211 2026-10-23T17:51:45Z Andria Gagua 170044 5564217 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა სიმღერა | სახელწოდება = Ya Ya | გარეკანი = | ალტ = | ტიპი = [[სიმღერა]] | შემსრულებელი = [[ბიონსე]] | ალბომი = [[Cowboy Carter]] | ენა = ინგლისური | B-მხარე = | გამოსვლის თარიღი = {{დაიწყე თარიღი|2024|3|29}} | ჩაიწერა = 2023–2024 | სტუდია = | ჟანრი = როკ-ენ-როლი, ფსიქოდელიური სოული, ფანკი | ხანგრძლივობა = 4:34 | ლეიბლი = Parkwood Entertainment, Columbia Records | ავტორი = [[ბიონსე]], [[The-Dream]], [[Jay-Z]], [[Arlo Parks]], Cadenza, Harry Edwards, Klara Mkhatshwa Munk-Hansen | პროდიუსერი = [[ბიონსე]], [[The-Dream]] | წინა_სახელწოდება = | წინა წელი = | შემდეგი_სახელწოდება = | შემდეგი წელი = }} „'''Ya Ya'''“ — [[ამერიკელები|ამერიკელი]] მომღერლის, [[ბიონსე|ბიონსეს]], სიმღერა. იგი არის მისი მერვე სტუდიური ალბომის, ''[[Cowboy Carter]]'' ([[2024]]), მეოცე ტრეკი, რომელიც გამოიცა ლეიბლების Parkwood Entertainment-ისა და [[Columbia Records]]-ის მეშვეობით. სიმღერა დაწერეს [[ბიონსე|ბიონსემ]], [[The-Dream]]-მა, [[Jay-Z]]-იმ, [[Arlo Parks|არლო პარქსმა]], Cadenza-მ, ჰარი ედვარდსმა და კლარა მკჰატშვა მუნკ-ჰანსენმა, ხოლო პროდიუსერები არიან [[ბიონსე]] და [[The-Dream]]. ტრეკში გამოყენებულია [[Nancy Sinatra|ნენსი სინატრას]] სიმღერის „[[These Boots Are Made for Walkin']]“ ([[1966]]) ინტერპოლაცია, რომლის ავტორიც არის ლი ჰეზლვუდი, ასევე [[The Beach Boys]]-ის სიმღერის „[[Good Vibrations]]“ ([[1966]]) ინტერპოლაცია, რომლის ავტორებიც არიან ბრაიან უილსონი და მაიკ ლავი. მრავალჟანრობრივი კომპოზიცია, რომელიც აერთიანებს [[როკ-ენ-როლი|როკ-ენ-როლს]], ფსიქოდელიურ სოულს, [[ფანკი|ფანკს]], როკაბილის და რუტს-როკს, „Ya Ya“ ფოკუსირებულია [[ბიონსე|ბიონსეს]] ოჯახის ისტორიაზე [[ამერიკის შეერთებული შტატები|ამერიკის შეერთებულ შტატებში]] ეკონომიკური, რასობრივი და სოციალური უთანასწორობის კონტექსტში. ალბომის გამოშვებისთანავე სიმღერის დებიუტი [[ამერიკის შეერთებული შტატები|ამერიკის შეერთებულ შტატებსა]] და [[დიდი ბრიტანეთი|დიდ ბრიტანეთში]] ჩარტების ტოპ-40-ში შედგა. სიმღერამ მუსიკალური კრიტიკოსების დიდი აღიარება დაიმსახურა, ბევრმა მათგანმა იგი ''[[Cowboy Carter]]''-ის საუკეთესო ტრეკად დაასახელა და განსაკუთრებით აღნიშნა მისი ენერგიული პროდიუსერული ნამუშევარი და [[ბიონსე|ბიონსეს]] ფართო ვოკალური დიაპაზონი. 67-ე [[გრემის ჯილდო|გრემის დაჯილდოებაზე]] სიმღერა ნომინირებული იყო საუკეთესო ამერიკანა შესრულების კატეგორიაში. ==რესურსები ინტერნეტში== * {{Cite web |title=Beyonce - Ya Ya - Recorded by: Jordan "DJ Swivel" Young |url=https://djswivel.com/my-product/beyonce-yaya/}} {{ბიონსე ნოულსის სიმღერები}} 1ol6f70529qgy4joherr2muhw90mnug 5564219 5564217 2026-10-23T17:51:55Z Andria Gagua 170044 დაემატა [[კატეგორია:2024 წლის სიმღერები]] გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით 5564219 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა სიმღერა | სახელწოდება = Ya Ya | გარეკანი = | ალტ = | ტიპი = [[სიმღერა]] | შემსრულებელი = [[ბიონსე]] | ალბომი = [[Cowboy Carter]] | ენა = ინგლისური | B-მხარე = | გამოსვლის თარიღი = {{დაიწყე თარიღი|2024|3|29}} | ჩაიწერა = 2023–2024 | სტუდია = | ჟანრი = როკ-ენ-როლი, ფსიქოდელიური სოული, ფანკი | ხანგრძლივობა = 4:34 | ლეიბლი = Parkwood Entertainment, Columbia Records | ავტორი = [[ბიონსე]], [[The-Dream]], [[Jay-Z]], [[Arlo Parks]], Cadenza, Harry Edwards, Klara Mkhatshwa Munk-Hansen | პროდიუსერი = [[ბიონსე]], [[The-Dream]] | წინა_სახელწოდება = | წინა წელი = | შემდეგი_სახელწოდება = | შემდეგი წელი = }} „'''Ya Ya'''“ — [[ამერიკელები|ამერიკელი]] მომღერლის, [[ბიონსე|ბიონსეს]], სიმღერა. იგი არის მისი მერვე სტუდიური ალბომის, ''[[Cowboy Carter]]'' ([[2024]]), მეოცე ტრეკი, რომელიც გამოიცა ლეიბლების Parkwood Entertainment-ისა და [[Columbia Records]]-ის მეშვეობით. სიმღერა დაწერეს [[ბიონსე|ბიონსემ]], [[The-Dream]]-მა, [[Jay-Z]]-იმ, [[Arlo Parks|არლო პარქსმა]], Cadenza-მ, ჰარი ედვარდსმა და კლარა მკჰატშვა მუნკ-ჰანსენმა, ხოლო პროდიუსერები არიან [[ბიონსე]] და [[The-Dream]]. ტრეკში გამოყენებულია [[Nancy Sinatra|ნენსი სინატრას]] სიმღერის „[[These Boots Are Made for Walkin']]“ ([[1966]]) ინტერპოლაცია, რომლის ავტორიც არის ლი ჰეზლვუდი, ასევე [[The Beach Boys]]-ის სიმღერის „[[Good Vibrations]]“ ([[1966]]) ინტერპოლაცია, რომლის ავტორებიც არიან ბრაიან უილსონი და მაიკ ლავი. მრავალჟანრობრივი კომპოზიცია, რომელიც აერთიანებს [[როკ-ენ-როლი|როკ-ენ-როლს]], ფსიქოდელიურ სოულს, [[ფანკი|ფანკს]], როკაბილის და რუტს-როკს, „Ya Ya“ ფოკუსირებულია [[ბიონსე|ბიონსეს]] ოჯახის ისტორიაზე [[ამერიკის შეერთებული შტატები|ამერიკის შეერთებულ შტატებში]] ეკონომიკური, რასობრივი და სოციალური უთანასწორობის კონტექსტში. ალბომის გამოშვებისთანავე სიმღერის დებიუტი [[ამერიკის შეერთებული შტატები|ამერიკის შეერთებულ შტატებსა]] და [[დიდი ბრიტანეთი|დიდ ბრიტანეთში]] ჩარტების ტოპ-40-ში შედგა. სიმღერამ მუსიკალური კრიტიკოსების დიდი აღიარება დაიმსახურა, ბევრმა მათგანმა იგი ''[[Cowboy Carter]]''-ის საუკეთესო ტრეკად დაასახელა და განსაკუთრებით აღნიშნა მისი ენერგიული პროდიუსერული ნამუშევარი და [[ბიონსე|ბიონსეს]] ფართო ვოკალური დიაპაზონი. 67-ე [[გრემის ჯილდო|გრემის დაჯილდოებაზე]] სიმღერა ნომინირებული იყო საუკეთესო ამერიკანა შესრულების კატეგორიაში. ==რესურსები ინტერნეტში== * {{Cite web |title=Beyonce - Ya Ya - Recorded by: Jordan "DJ Swivel" Young |url=https://djswivel.com/my-product/beyonce-yaya/}} {{ბიონსე ნოულსის სიმღერები}} [[კატეგორია:2024 წლის სიმღერები]] orfs5iszum3epe36neug9gktu0t2cri 5564220 5564219 2026-10-23T17:52:10Z Andria Gagua 170044 დაემატა [[კატეგორია:ბიონსე ნოულსის სიმღერები]] გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით 5564220 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა სიმღერა | სახელწოდება = Ya Ya | გარეკანი = | ალტ = | ტიპი = [[სიმღერა]] | შემსრულებელი = [[ბიონსე]] | ალბომი = [[Cowboy Carter]] | ენა = ინგლისური | B-მხარე = | გამოსვლის თარიღი = {{დაიწყე თარიღი|2024|3|29}} | ჩაიწერა = 2023–2024 | სტუდია = | ჟანრი = როკ-ენ-როლი, ფსიქოდელიური სოული, ფანკი | ხანგრძლივობა = 4:34 | ლეიბლი = Parkwood Entertainment, Columbia Records | ავტორი = [[ბიონსე]], [[The-Dream]], [[Jay-Z]], [[Arlo Parks]], Cadenza, Harry Edwards, Klara Mkhatshwa Munk-Hansen | პროდიუსერი = [[ბიონსე]], [[The-Dream]] | წინა_სახელწოდება = | წინა წელი = | შემდეგი_სახელწოდება = | შემდეგი წელი = }} „'''Ya Ya'''“ — [[ამერიკელები|ამერიკელი]] მომღერლის, [[ბიონსე|ბიონსეს]], სიმღერა. იგი არის მისი მერვე სტუდიური ალბომის, ''[[Cowboy Carter]]'' ([[2024]]), მეოცე ტრეკი, რომელიც გამოიცა ლეიბლების Parkwood Entertainment-ისა და [[Columbia Records]]-ის მეშვეობით. სიმღერა დაწერეს [[ბიონსე|ბიონსემ]], [[The-Dream]]-მა, [[Jay-Z]]-იმ, [[Arlo Parks|არლო პარქსმა]], Cadenza-მ, ჰარი ედვარდსმა და კლარა მკჰატშვა მუნკ-ჰანსენმა, ხოლო პროდიუსერები არიან [[ბიონსე]] და [[The-Dream]]. ტრეკში გამოყენებულია [[Nancy Sinatra|ნენსი სინატრას]] სიმღერის „[[These Boots Are Made for Walkin']]“ ([[1966]]) ინტერპოლაცია, რომლის ავტორიც არის ლი ჰეზლვუდი, ასევე [[The Beach Boys]]-ის სიმღერის „[[Good Vibrations]]“ ([[1966]]) ინტერპოლაცია, რომლის ავტორებიც არიან ბრაიან უილსონი და მაიკ ლავი. მრავალჟანრობრივი კომპოზიცია, რომელიც აერთიანებს [[როკ-ენ-როლი|როკ-ენ-როლს]], ფსიქოდელიურ სოულს, [[ფანკი|ფანკს]], როკაბილის და რუტს-როკს, „Ya Ya“ ფოკუსირებულია [[ბიონსე|ბიონსეს]] ოჯახის ისტორიაზე [[ამერიკის შეერთებული შტატები|ამერიკის შეერთებულ შტატებში]] ეკონომიკური, რასობრივი და სოციალური უთანასწორობის კონტექსტში. ალბომის გამოშვებისთანავე სიმღერის დებიუტი [[ამერიკის შეერთებული შტატები|ამერიკის შეერთებულ შტატებსა]] და [[დიდი ბრიტანეთი|დიდ ბრიტანეთში]] ჩარტების ტოპ-40-ში შედგა. სიმღერამ მუსიკალური კრიტიკოსების დიდი აღიარება დაიმსახურა, ბევრმა მათგანმა იგი ''[[Cowboy Carter]]''-ის საუკეთესო ტრეკად დაასახელა და განსაკუთრებით აღნიშნა მისი ენერგიული პროდიუსერული ნამუშევარი და [[ბიონსე|ბიონსეს]] ფართო ვოკალური დიაპაზონი. 67-ე [[გრემის ჯილდო|გრემის დაჯილდოებაზე]] სიმღერა ნომინირებული იყო საუკეთესო ამერიკანა შესრულების კატეგორიაში. ==რესურსები ინტერნეტში== * {{Cite web |title=Beyonce - Ya Ya - Recorded by: Jordan "DJ Swivel" Young |url=https://djswivel.com/my-product/beyonce-yaya/}} {{ბიონსე ნოულსის სიმღერები}} [[კატეგორია:2024 წლის სიმღერები]] [[კატეგორია:ბიონსე ნოულსის სიმღერები]] 0yhbi4wmexuxro7djc3lpcxz88mt0q2 1 921645 5564206 2026-10-23T17:46:32Z Andria Gagua 170044 ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}} 5564206 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf 1 921646 5564230 2026-10-23T17:56:34Z Ninikelaaa 55 178880 ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}} 5564230 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf 0 921647 5564235 2026-10-23T17:59:01Z Andria Gagua 170044 ახალი გვერდი: „'''Grown Woman'''“ — [[ამერიკელები|ამერიკელი]] მომღერლის, [[ბიონსე|ბიონსეს]] (გვინეელ მომღერალ ისმაელ კუიატესთან ერთად) [[2013]] წლის სიმღერა, რომელიც აირჩია [[პეპსი|Pepsi]]-ს მეხუთე სარეკლამო კამპ... 5564235 wikitext text/x-wiki „'''Grown Woman'''“ — [[ამერიკელები|ამერიკელი]] მომღერლის, [[ბიონსე|ბიონსეს]] (გვინეელ მომღერალ ისმაელ კუიატესთან ერთად) [[2013]] წლის სიმღერა, რომელიც აირჩია [[პეპსი|Pepsi]]-ს მეხუთე სარეკლამო კამპანიის პრომო-[[სინგლი|სინგლად]] (ასევე [[2013]] წელს). თავიდან იგი დაიწერა და ჩაიწერა მერვე სტუდიურ ალბომში — ''[[Beyoncé (ალბომი)|Beyoncé]]'' ([[2013]]) — პოტენციური შეტანის მიზნით, თუმცა „Grown Woman“ ალბომის ვიზუალური დისკის მხოლოდ ბონუს-ვიდეოს სახით შევიდა. მუსიკალურმა გამოცემა Uproxx-მა სიმღერა „ფანების საყვარელ ტრეკად“ მიიჩნია, რომელსაც „აფრიკული გავლენის მქონე დასარტყამები და ბიონსეს ძლიერი ვოკალი“ აქვს; Evening Standard-მა კი კომპოზიციას „მისი უახლესი ფემინისტური ჰიმნი“ უწოდა. [[2013]] წელს გამოშვებულმა რამდენიმე არაოფიციალურმა რემიქსმა არასანქცირებული ეთერი მიიღო, რის გამოც სიმღერამ Billboard Dance Club Songs-ის ჩარტში რვა კვირა დაჰყო. საბოლოოდ, სიმღერის ოფიციალური გამოშვება შედგა [[2023]] წლის [[13 დეკემბერი|13 დეკემბერს]], ალბომ ''[[Beyoncé (ალბომი)|Beyoncé]]''-ის მოულოდნელი გამოშვებიდან ათი წლის იუბილეს აღსანიშნავად. geirmk4nfdmtbn6sl86rly4lsyo9o4k 5564237 5564235 2026-10-23T18:00:39Z Andria Gagua 170044 5564237 wikitext text/x-wiki „'''Grown Woman'''“ — [[ამერიკელები|ამერიკელი]] მომღერლის, [[ბიონსე|ბიონსეს]] (გვინეელ მომღერალ ისმაელ კუიატესთან ერთად) [[2013]] წლის სიმღერა, რომელიც აირჩია [[პეპსი|Pepsi]]-ს მეხუთე სარეკლამო კამპანიის პრომო-[[სინგლი|სინგლად]] (ასევე [[2013]] წელს). თავიდან იგი დაიწერა და ჩაიწერა მერვე სტუდიურ ალბომში — ''[[Beyoncé (ალბომი)|Beyoncé]]'' ([[2013]]) — პოტენციური შეტანის მიზნით, თუმცა „Grown Woman“ ალბომის ვიზუალური დისკის მხოლოდ ბონუს-ვიდეოს სახით შევიდა. მუსიკალურმა გამოცემა Uproxx-მა სიმღერა „ფანების საყვარელ ტრეკად“ მიიჩნია, რომელსაც „აფრიკული გავლენის მქონე დასარტყამები და ბიონსეს ძლიერი ვოკალი“ აქვს; Evening Standard-მა კი კომპოზიციას „მისი უახლესი ფემინისტური ჰიმნი“ უწოდა. [[2013]] წელს გამოშვებულმა რამდენიმე არაოფიციალურმა რემიქსმა არასანქცირებული ეთერი მიიღო, რის გამოც სიმღერამ Billboard Dance Club Songs-ის ჩარტში რვა კვირა დაჰყო. საბოლოოდ, სიმღერის ოფიციალური გამოშვება შედგა [[2023]] წლის [[13 დეკემბერი|13 დეკემბერს]], ალბომ ''[[Beyoncé (ალბომი)|Beyoncé]]''-ის მოულოდნელი გამოშვებიდან ათი წლის იუბილეს აღსანიშნავად. ==რესურსები ინტერნეტში== * {{Cite magazine|url=https://www.billboard.com/music/music-news/beyonce-best-pepsi-commercials-super-bowl-8495617/|title=She Will Rock You: Rewinding Beyonce's Best Pepsi Commercials|first=Hilary|last=Hughes|magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]] |date=January 30, 2019|access-date=December 15, 2023|archive-date=April 27, 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230427211656/https://www.billboard.com/music/music-news/beyonce-best-pepsi-commercials-super-bowl-8495617/|url-status=live}} * {{Cite magazine|url=https://www.billboard.com/music/rb-hip-hop/beyonce-previews-new-song-grown-woman-in-pepsi-commercial-1556326/|title=Beyonce Previews New Song, 'Grown Woman,' In Pepsi Commercial|first=Erika|last=Ramirez|magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]] |date=April 4, 2013|access-date=December 15, 2023|archive-date=March 30, 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230330175335/https://www.billboard.com/music/rb-hip-hop/beyonce-previews-new-song-grown-woman-in-pepsi-commercial-1556326/|url-status=live}} * {{Cite magazine|url=https://slate.com/culture/2013/04/new-beyonce-song-standing-on-the-sun-debuts-in-h-m-ad-is-that-rare-video.html|title=Is Beyoncé Breaking New Ground by Debuting Her Songs in Commercials?|first=Aisha|last=Harris|magazine=Slate |date=April 25, 2013|via=slate.com|access-date=December 4, 2023|archive-date=December 10, 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221210092048/https://slate.com/culture/2013/04/new-beyonce-song-standing-on-the-sun-debuts-in-h-m-ad-is-that-rare-video.html|url-status=live}} * {{Cite magazine|url=https://www.billboard.com/music/rb-hip-hop/beyonce-grown-woman-streaming-1235555716/|title=Beyoncé Drops 'Grown Woman' on Streaming to Celebrate 10 Years of Her Self-Titled Album|first=Kyle|last=Denis|magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]] |date=December 13, 2023|access-date=December 15, 2023|archive-date=December 13, 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231213222836/https://www.billboard.com/music/rb-hip-hop/beyonce-grown-woman-streaming-1235555716/|url-status=live}} * {{Cite web|url=https://uproxx.com/music/beyonce-grown-woman-streaming-platforms/|title=Beyoncé Finally Shared 'Grown Woman' On Streaming Platforms|date=December 13, 2023|access-date=December 15, 2023|archive-date=December 23, 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231223042449/https://uproxx.com/music/beyonce-grown-woman-streaming-platforms/|url-status=live}} * {{Cite web|url=https://www.standard.co.uk/culture/music/beyonce-the-making-of-a-grown-woman-8628802.html|title=Beyonce: the making of a Grown Woman|first=Jasmine Gardner, Susannah|last=Butter|date=May 23, 2013|website=Evening Standard|access-date=December 16, 2023|archive-date=December 23, 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231223042449/https://www.standard.co.uk/culture/music/beyonce-the-making-of-a-grown-woman-8628802.html|url-status=live}} * {{Cite magazine|url=https://www.billboard.com/artist/beyonce/|title=Beyoncé &#124; Biography, Music & News|magazine=Billboard|access-date=2023-12-23|archive-date=2022-06-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20220621223842/https://www.billboard.com/artist/beyonce/|url-status=live}} * {{Cite web|url=https://www.vulture.com/2023/12/beyonce-grown-woman-streaming.html|title='Grown Woman' Is Grown Enough for Streaming Services|first=Zoe|last=Guy|date=December 13, 2023|website=Vulture|access-date=December 23, 2023|archive-date=December 16, 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231216142119/https://www.vulture.com/2023/12/beyonce-grown-woman-streaming.html|url-status=live}} bq1tjboc2q9g5y8unjse40gudgm8q0y 5564240 5564237 2026-10-23T18:03:05Z Andria Gagua 170044 დაემატა [[კატეგორია:2013 წლის სიმღერები]] გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით 5564240 wikitext text/x-wiki „'''Grown Woman'''“ — [[ამერიკელები|ამერიკელი]] მომღერლის, [[ბიონსე|ბიონსეს]] (გვინეელ მომღერალ ისმაელ კუიატესთან ერთად) [[2013]] წლის სიმღერა, რომელიც აირჩია [[პეპსი|Pepsi]]-ს მეხუთე სარეკლამო კამპანიის პრომო-[[სინგლი|სინგლად]] (ასევე [[2013]] წელს). თავიდან იგი დაიწერა და ჩაიწერა მერვე სტუდიურ ალბომში — ''[[Beyoncé (ალბომი)|Beyoncé]]'' ([[2013]]) — პოტენციური შეტანის მიზნით, თუმცა „Grown Woman“ ალბომის ვიზუალური დისკის მხოლოდ ბონუს-ვიდეოს სახით შევიდა. მუსიკალურმა გამოცემა Uproxx-მა სიმღერა „ფანების საყვარელ ტრეკად“ მიიჩნია, რომელსაც „აფრიკული გავლენის მქონე დასარტყამები და ბიონსეს ძლიერი ვოკალი“ აქვს; Evening Standard-მა კი კომპოზიციას „მისი უახლესი ფემინისტური ჰიმნი“ უწოდა. [[2013]] წელს გამოშვებულმა რამდენიმე არაოფიციალურმა რემიქსმა არასანქცირებული ეთერი მიიღო, რის გამოც სიმღერამ Billboard Dance Club Songs-ის ჩარტში რვა კვირა დაჰყო. საბოლოოდ, სიმღერის ოფიციალური გამოშვება შედგა [[2023]] წლის [[13 დეკემბერი|13 დეკემბერს]], ალბომ ''[[Beyoncé (ალბომი)|Beyoncé]]''-ის მოულოდნელი გამოშვებიდან ათი წლის იუბილეს აღსანიშნავად. ==რესურსები ინტერნეტში== * {{Cite magazine|url=https://www.billboard.com/music/music-news/beyonce-best-pepsi-commercials-super-bowl-8495617/|title=She Will Rock You: Rewinding Beyonce's Best Pepsi Commercials|first=Hilary|last=Hughes|magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]] |date=January 30, 2019|access-date=December 15, 2023|archive-date=April 27, 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230427211656/https://www.billboard.com/music/music-news/beyonce-best-pepsi-commercials-super-bowl-8495617/|url-status=live}} * {{Cite magazine|url=https://www.billboard.com/music/rb-hip-hop/beyonce-previews-new-song-grown-woman-in-pepsi-commercial-1556326/|title=Beyonce Previews New Song, 'Grown Woman,' In Pepsi Commercial|first=Erika|last=Ramirez|magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]] |date=April 4, 2013|access-date=December 15, 2023|archive-date=March 30, 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230330175335/https://www.billboard.com/music/rb-hip-hop/beyonce-previews-new-song-grown-woman-in-pepsi-commercial-1556326/|url-status=live}} * {{Cite magazine|url=https://slate.com/culture/2013/04/new-beyonce-song-standing-on-the-sun-debuts-in-h-m-ad-is-that-rare-video.html|title=Is Beyoncé Breaking New Ground by Debuting Her Songs in Commercials?|first=Aisha|last=Harris|magazine=Slate |date=April 25, 2013|via=slate.com|access-date=December 4, 2023|archive-date=December 10, 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221210092048/https://slate.com/culture/2013/04/new-beyonce-song-standing-on-the-sun-debuts-in-h-m-ad-is-that-rare-video.html|url-status=live}} * {{Cite magazine|url=https://www.billboard.com/music/rb-hip-hop/beyonce-grown-woman-streaming-1235555716/|title=Beyoncé Drops 'Grown Woman' on Streaming to Celebrate 10 Years of Her Self-Titled Album|first=Kyle|last=Denis|magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]] |date=December 13, 2023|access-date=December 15, 2023|archive-date=December 13, 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231213222836/https://www.billboard.com/music/rb-hip-hop/beyonce-grown-woman-streaming-1235555716/|url-status=live}} * {{Cite web|url=https://uproxx.com/music/beyonce-grown-woman-streaming-platforms/|title=Beyoncé Finally Shared 'Grown Woman' On Streaming Platforms|date=December 13, 2023|access-date=December 15, 2023|archive-date=December 23, 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231223042449/https://uproxx.com/music/beyonce-grown-woman-streaming-platforms/|url-status=live}} * {{Cite web|url=https://www.standard.co.uk/culture/music/beyonce-the-making-of-a-grown-woman-8628802.html|title=Beyonce: the making of a Grown Woman|first=Jasmine Gardner, Susannah|last=Butter|date=May 23, 2013|website=Evening Standard|access-date=December 16, 2023|archive-date=December 23, 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231223042449/https://www.standard.co.uk/culture/music/beyonce-the-making-of-a-grown-woman-8628802.html|url-status=live}} * {{Cite magazine|url=https://www.billboard.com/artist/beyonce/|title=Beyoncé &#124; Biography, Music & News|magazine=Billboard|access-date=2023-12-23|archive-date=2022-06-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20220621223842/https://www.billboard.com/artist/beyonce/|url-status=live}} * {{Cite web|url=https://www.vulture.com/2023/12/beyonce-grown-woman-streaming.html|title='Grown Woman' Is Grown Enough for Streaming Services|first=Zoe|last=Guy|date=December 13, 2023|website=Vulture|access-date=December 23, 2023|archive-date=December 16, 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231216142119/https://www.vulture.com/2023/12/beyonce-grown-woman-streaming.html|url-status=live}} [[კატეგორია:2013 წლის სიმღერები]] oivg1joskob9tvimvxru2zrtgvpeneb 5564241 5564240 2026-10-23T18:03:44Z Andria Gagua 170044 დაემატა [[კატეგორია:ბიონსე ნოულსის ალბომები]] გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით 5564241 wikitext text/x-wiki „'''Grown Woman'''“ — [[ამერიკელები|ამერიკელი]] მომღერლის, [[ბიონსე|ბიონსეს]] (გვინეელ მომღერალ ისმაელ კუიატესთან ერთად) [[2013]] წლის სიმღერა, რომელიც აირჩია [[პეპსი|Pepsi]]-ს მეხუთე სარეკლამო კამპანიის პრომო-[[სინგლი|სინგლად]] (ასევე [[2013]] წელს). თავიდან იგი დაიწერა და ჩაიწერა მერვე სტუდიურ ალბომში — ''[[Beyoncé (ალბომი)|Beyoncé]]'' ([[2013]]) — პოტენციური შეტანის მიზნით, თუმცა „Grown Woman“ ალბომის ვიზუალური დისკის მხოლოდ ბონუს-ვიდეოს სახით შევიდა. მუსიკალურმა გამოცემა Uproxx-მა სიმღერა „ფანების საყვარელ ტრეკად“ მიიჩნია, რომელსაც „აფრიკული გავლენის მქონე დასარტყამები და ბიონსეს ძლიერი ვოკალი“ აქვს; Evening Standard-მა კი კომპოზიციას „მისი უახლესი ფემინისტური ჰიმნი“ უწოდა. [[2013]] წელს გამოშვებულმა რამდენიმე არაოფიციალურმა რემიქსმა არასანქცირებული ეთერი მიიღო, რის გამოც სიმღერამ Billboard Dance Club Songs-ის ჩარტში რვა კვირა დაჰყო. საბოლოოდ, სიმღერის ოფიციალური გამოშვება შედგა [[2023]] წლის [[13 დეკემბერი|13 დეკემბერს]], ალბომ ''[[Beyoncé (ალბომი)|Beyoncé]]''-ის მოულოდნელი გამოშვებიდან ათი წლის იუბილეს აღსანიშნავად. ==რესურსები ინტერნეტში== * {{Cite magazine|url=https://www.billboard.com/music/music-news/beyonce-best-pepsi-commercials-super-bowl-8495617/|title=She Will Rock You: Rewinding Beyonce's Best Pepsi Commercials|first=Hilary|last=Hughes|magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]] |date=January 30, 2019|access-date=December 15, 2023|archive-date=April 27, 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230427211656/https://www.billboard.com/music/music-news/beyonce-best-pepsi-commercials-super-bowl-8495617/|url-status=live}} * {{Cite magazine|url=https://www.billboard.com/music/rb-hip-hop/beyonce-previews-new-song-grown-woman-in-pepsi-commercial-1556326/|title=Beyonce Previews New Song, 'Grown Woman,' In Pepsi Commercial|first=Erika|last=Ramirez|magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]] |date=April 4, 2013|access-date=December 15, 2023|archive-date=March 30, 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230330175335/https://www.billboard.com/music/rb-hip-hop/beyonce-previews-new-song-grown-woman-in-pepsi-commercial-1556326/|url-status=live}} * {{Cite magazine|url=https://slate.com/culture/2013/04/new-beyonce-song-standing-on-the-sun-debuts-in-h-m-ad-is-that-rare-video.html|title=Is Beyoncé Breaking New Ground by Debuting Her Songs in Commercials?|first=Aisha|last=Harris|magazine=Slate |date=April 25, 2013|via=slate.com|access-date=December 4, 2023|archive-date=December 10, 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221210092048/https://slate.com/culture/2013/04/new-beyonce-song-standing-on-the-sun-debuts-in-h-m-ad-is-that-rare-video.html|url-status=live}} * {{Cite magazine|url=https://www.billboard.com/music/rb-hip-hop/beyonce-grown-woman-streaming-1235555716/|title=Beyoncé Drops 'Grown Woman' on Streaming to Celebrate 10 Years of Her Self-Titled Album|first=Kyle|last=Denis|magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]] |date=December 13, 2023|access-date=December 15, 2023|archive-date=December 13, 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231213222836/https://www.billboard.com/music/rb-hip-hop/beyonce-grown-woman-streaming-1235555716/|url-status=live}} * {{Cite web|url=https://uproxx.com/music/beyonce-grown-woman-streaming-platforms/|title=Beyoncé Finally Shared 'Grown Woman' On Streaming Platforms|date=December 13, 2023|access-date=December 15, 2023|archive-date=December 23, 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231223042449/https://uproxx.com/music/beyonce-grown-woman-streaming-platforms/|url-status=live}} * {{Cite web|url=https://www.standard.co.uk/culture/music/beyonce-the-making-of-a-grown-woman-8628802.html|title=Beyonce: the making of a Grown Woman|first=Jasmine Gardner, Susannah|last=Butter|date=May 23, 2013|website=Evening Standard|access-date=December 16, 2023|archive-date=December 23, 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231223042449/https://www.standard.co.uk/culture/music/beyonce-the-making-of-a-grown-woman-8628802.html|url-status=live}} * {{Cite magazine|url=https://www.billboard.com/artist/beyonce/|title=Beyoncé &#124; Biography, Music & News|magazine=Billboard|access-date=2023-12-23|archive-date=2022-06-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20220621223842/https://www.billboard.com/artist/beyonce/|url-status=live}} * {{Cite web|url=https://www.vulture.com/2023/12/beyonce-grown-woman-streaming.html|title='Grown Woman' Is Grown Enough for Streaming Services|first=Zoe|last=Guy|date=December 13, 2023|website=Vulture|access-date=December 23, 2023|archive-date=December 16, 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231216142119/https://www.vulture.com/2023/12/beyonce-grown-woman-streaming.html|url-status=live}} [[კატეგორია:2013 წლის სიმღერები]] [[კატეგორია:ბიონსე ნოულსის ალბომები]] asn3l92b0xm0wa4bpdb18tss8mrnp0g 5564242 5564241 2026-10-23T18:04:00Z Andria Gagua 170044 წაიშალა [[კატეგორია:ბიონსე ნოულსის ალბომები]]; დაემატა [[კატეგორია:ბიონსე ნოულსის სიმღერები]] გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით 5564242 wikitext text/x-wiki „'''Grown Woman'''“ — [[ამერიკელები|ამერიკელი]] მომღერლის, [[ბიონსე|ბიონსეს]] (გვინეელ მომღერალ ისმაელ კუიატესთან ერთად) [[2013]] წლის სიმღერა, რომელიც აირჩია [[პეპსი|Pepsi]]-ს მეხუთე სარეკლამო კამპანიის პრომო-[[სინგლი|სინგლად]] (ასევე [[2013]] წელს). თავიდან იგი დაიწერა და ჩაიწერა მერვე სტუდიურ ალბომში — ''[[Beyoncé (ალბომი)|Beyoncé]]'' ([[2013]]) — პოტენციური შეტანის მიზნით, თუმცა „Grown Woman“ ალბომის ვიზუალური დისკის მხოლოდ ბონუს-ვიდეოს სახით შევიდა. მუსიკალურმა გამოცემა Uproxx-მა სიმღერა „ფანების საყვარელ ტრეკად“ მიიჩნია, რომელსაც „აფრიკული გავლენის მქონე დასარტყამები და ბიონსეს ძლიერი ვოკალი“ აქვს; Evening Standard-მა კი კომპოზიციას „მისი უახლესი ფემინისტური ჰიმნი“ უწოდა. [[2013]] წელს გამოშვებულმა რამდენიმე არაოფიციალურმა რემიქსმა არასანქცირებული ეთერი მიიღო, რის გამოც სიმღერამ Billboard Dance Club Songs-ის ჩარტში რვა კვირა დაჰყო. საბოლოოდ, სიმღერის ოფიციალური გამოშვება შედგა [[2023]] წლის [[13 დეკემბერი|13 დეკემბერს]], ალბომ ''[[Beyoncé (ალბომი)|Beyoncé]]''-ის მოულოდნელი გამოშვებიდან ათი წლის იუბილეს აღსანიშნავად. ==რესურსები ინტერნეტში== * {{Cite magazine|url=https://www.billboard.com/music/music-news/beyonce-best-pepsi-commercials-super-bowl-8495617/|title=She Will Rock You: Rewinding Beyonce's Best Pepsi Commercials|first=Hilary|last=Hughes|magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]] |date=January 30, 2019|access-date=December 15, 2023|archive-date=April 27, 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230427211656/https://www.billboard.com/music/music-news/beyonce-best-pepsi-commercials-super-bowl-8495617/|url-status=live}} * {{Cite magazine|url=https://www.billboard.com/music/rb-hip-hop/beyonce-previews-new-song-grown-woman-in-pepsi-commercial-1556326/|title=Beyonce Previews New Song, 'Grown Woman,' In Pepsi Commercial|first=Erika|last=Ramirez|magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]] |date=April 4, 2013|access-date=December 15, 2023|archive-date=March 30, 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230330175335/https://www.billboard.com/music/rb-hip-hop/beyonce-previews-new-song-grown-woman-in-pepsi-commercial-1556326/|url-status=live}} * {{Cite magazine|url=https://slate.com/culture/2013/04/new-beyonce-song-standing-on-the-sun-debuts-in-h-m-ad-is-that-rare-video.html|title=Is Beyoncé Breaking New Ground by Debuting Her Songs in Commercials?|first=Aisha|last=Harris|magazine=Slate |date=April 25, 2013|via=slate.com|access-date=December 4, 2023|archive-date=December 10, 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221210092048/https://slate.com/culture/2013/04/new-beyonce-song-standing-on-the-sun-debuts-in-h-m-ad-is-that-rare-video.html|url-status=live}} * {{Cite magazine|url=https://www.billboard.com/music/rb-hip-hop/beyonce-grown-woman-streaming-1235555716/|title=Beyoncé Drops 'Grown Woman' on Streaming to Celebrate 10 Years of Her Self-Titled Album|first=Kyle|last=Denis|magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]] |date=December 13, 2023|access-date=December 15, 2023|archive-date=December 13, 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231213222836/https://www.billboard.com/music/rb-hip-hop/beyonce-grown-woman-streaming-1235555716/|url-status=live}} * {{Cite web|url=https://uproxx.com/music/beyonce-grown-woman-streaming-platforms/|title=Beyoncé Finally Shared 'Grown Woman' On Streaming Platforms|date=December 13, 2023|access-date=December 15, 2023|archive-date=December 23, 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231223042449/https://uproxx.com/music/beyonce-grown-woman-streaming-platforms/|url-status=live}} * {{Cite web|url=https://www.standard.co.uk/culture/music/beyonce-the-making-of-a-grown-woman-8628802.html|title=Beyonce: the making of a Grown Woman|first=Jasmine Gardner, Susannah|last=Butter|date=May 23, 2013|website=Evening Standard|access-date=December 16, 2023|archive-date=December 23, 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231223042449/https://www.standard.co.uk/culture/music/beyonce-the-making-of-a-grown-woman-8628802.html|url-status=live}} * {{Cite magazine|url=https://www.billboard.com/artist/beyonce/|title=Beyoncé &#124; Biography, Music & News|magazine=Billboard|access-date=2023-12-23|archive-date=2022-06-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20220621223842/https://www.billboard.com/artist/beyonce/|url-status=live}} * {{Cite web|url=https://www.vulture.com/2023/12/beyonce-grown-woman-streaming.html|title='Grown Woman' Is Grown Enough for Streaming Services|first=Zoe|last=Guy|date=December 13, 2023|website=Vulture|access-date=December 23, 2023|archive-date=December 16, 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231216142119/https://www.vulture.com/2023/12/beyonce-grown-woman-streaming.html|url-status=live}} [[კატეგორია:2013 წლის სიმღერები]] [[კატეგორია:ბიონსე ნოულსის სიმღერები]] c7pd4oetb4dea3q1o38xctsak26k314 5564243 5564242 2026-10-23T18:04:43Z Andria Gagua 170044 5564243 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა სიმღერა | სახელწოდება = Grown Woman | გარეკანი = | ალტ = | ტიპი = [[სინგლი]] | შემსრულებელი = [[ბიონსე]] | ალბომი = [[Beyoncé (ალბომი)|Beyoncé]] | ენა = ინგლისური | B-მხარე = | გამოსვლის თარიღი = {{დაიწყე თარიღი|2013|12|13}} | ჩაიწერა = 2013 | სტუდია = | ჟანრი = პოპი, R&B, მსოფლიო მუსიკა | ხანგრძლივობა = 4:13 | ლეიბლი = Parkwood Entertainment, Columbia Records | ავტორი = [[ბიონსე]], Terius Nash, [[Timbaland]], [[Beyoncé Knowles|და სხვა]] | პროდიუსერი = [[Timbaland]], [[The-Dream]] | წინა_სახელწოდება = | წინა წელი = | შემდეგი_სახელწოდება = | შემდეგი წელი = }} „'''Grown Woman'''“ — [[ამერიკელები|ამერიკელი]] მომღერლის, [[ბიონსე|ბიონსეს]] (გვინეელ მომღერალ ისმაელ კუიატესთან ერთად) [[2013]] წლის სიმღერა, რომელიც აირჩია [[პეპსი|Pepsi]]-ს მეხუთე სარეკლამო კამპანიის პრომო-[[სინგლი|სინგლად]] (ასევე [[2013]] წელს). თავიდან იგი დაიწერა და ჩაიწერა მერვე სტუდიურ ალბომში — ''[[Beyoncé (ალბომი)|Beyoncé]]'' ([[2013]]) — პოტენციური შეტანის მიზნით, თუმცა „Grown Woman“ ალბომის ვიზუალური დისკის მხოლოდ ბონუს-ვიდეოს სახით შევიდა. მუსიკალურმა გამოცემა Uproxx-მა სიმღერა „ფანების საყვარელ ტრეკად“ მიიჩნია, რომელსაც „აფრიკული გავლენის მქონე დასარტყამები და ბიონსეს ძლიერი ვოკალი“ აქვს; Evening Standard-მა კი კომპოზიციას „მისი უახლესი ფემინისტური ჰიმნი“ უწოდა. [[2013]] წელს გამოშვებულმა რამდენიმე არაოფიციალურმა რემიქსმა არასანქცირებული ეთერი მიიღო, რის გამოც სიმღერამ Billboard Dance Club Songs-ის ჩარტში რვა კვირა დაჰყო. საბოლოოდ, სიმღერის ოფიციალური გამოშვება შედგა [[2023]] წლის [[13 დეკემბერი|13 დეკემბერს]], ალბომ ''[[Beyoncé (ალბომი)|Beyoncé]]''-ის მოულოდნელი გამოშვებიდან ათი წლის იუბილეს აღსანიშნავად. ==რესურსები ინტერნეტში== * {{Cite magazine|url=https://www.billboard.com/music/music-news/beyonce-best-pepsi-commercials-super-bowl-8495617/|title=She Will Rock You: Rewinding Beyonce's Best Pepsi Commercials|first=Hilary|last=Hughes|magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]] |date=January 30, 2019|access-date=December 15, 2023|archive-date=April 27, 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230427211656/https://www.billboard.com/music/music-news/beyonce-best-pepsi-commercials-super-bowl-8495617/|url-status=live}} * {{Cite magazine|url=https://www.billboard.com/music/rb-hip-hop/beyonce-previews-new-song-grown-woman-in-pepsi-commercial-1556326/|title=Beyonce Previews New Song, 'Grown Woman,' In Pepsi Commercial|first=Erika|last=Ramirez|magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]] |date=April 4, 2013|access-date=December 15, 2023|archive-date=March 30, 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230330175335/https://www.billboard.com/music/rb-hip-hop/beyonce-previews-new-song-grown-woman-in-pepsi-commercial-1556326/|url-status=live}} * {{Cite magazine|url=https://slate.com/culture/2013/04/new-beyonce-song-standing-on-the-sun-debuts-in-h-m-ad-is-that-rare-video.html|title=Is Beyoncé Breaking New Ground by Debuting Her Songs in Commercials?|first=Aisha|last=Harris|magazine=Slate |date=April 25, 2013|via=slate.com|access-date=December 4, 2023|archive-date=December 10, 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221210092048/https://slate.com/culture/2013/04/new-beyonce-song-standing-on-the-sun-debuts-in-h-m-ad-is-that-rare-video.html|url-status=live}} * {{Cite magazine|url=https://www.billboard.com/music/rb-hip-hop/beyonce-grown-woman-streaming-1235555716/|title=Beyoncé Drops 'Grown Woman' on Streaming to Celebrate 10 Years of Her Self-Titled Album|first=Kyle|last=Denis|magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]] |date=December 13, 2023|access-date=December 15, 2023|archive-date=December 13, 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231213222836/https://www.billboard.com/music/rb-hip-hop/beyonce-grown-woman-streaming-1235555716/|url-status=live}} * {{Cite web|url=https://uproxx.com/music/beyonce-grown-woman-streaming-platforms/|title=Beyoncé Finally Shared 'Grown Woman' On Streaming Platforms|date=December 13, 2023|access-date=December 15, 2023|archive-date=December 23, 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231223042449/https://uproxx.com/music/beyonce-grown-woman-streaming-platforms/|url-status=live}} * {{Cite web|url=https://www.standard.co.uk/culture/music/beyonce-the-making-of-a-grown-woman-8628802.html|title=Beyonce: the making of a Grown Woman|first=Jasmine Gardner, Susannah|last=Butter|date=May 23, 2013|website=Evening Standard|access-date=December 16, 2023|archive-date=December 23, 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231223042449/https://www.standard.co.uk/culture/music/beyonce-the-making-of-a-grown-woman-8628802.html|url-status=live}} * {{Cite magazine|url=https://www.billboard.com/artist/beyonce/|title=Beyoncé &#124; Biography, Music & News|magazine=Billboard|access-date=2023-12-23|archive-date=2022-06-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20220621223842/https://www.billboard.com/artist/beyonce/|url-status=live}} * {{Cite web|url=https://www.vulture.com/2023/12/beyonce-grown-woman-streaming.html|title='Grown Woman' Is Grown Enough for Streaming Services|first=Zoe|last=Guy|date=December 13, 2023|website=Vulture|access-date=December 23, 2023|archive-date=December 16, 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231216142119/https://www.vulture.com/2023/12/beyonce-grown-woman-streaming.html|url-status=live}} [[კატეგორია:2013 წლის სიმღერები]] [[კატეგორია:ბიონსე ნოულსის სიმღერები]] c47sqsu84hp68d4414dg5duopcegfaf 5564245 5564243 2026-10-23T18:05:03Z Andria Gagua 170044 5564245 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა სიმღერა | სახელწოდება = Grown Woman | გარეკანი = | ალტ = | ტიპი = [[სინგლი]] | შემსრულებელი = [[ბიონსე]] | ალბომი = [[Beyoncé (ალბომი)|Beyoncé]] | ენა = ინგლისური | B-მხარე = | გამოსვლის თარიღი = {{დაიწყე თარიღი|2013|12|13}} | ჩაიწერა = 2013 | სტუდია = | ჟანრი = პოპი, R&B, მსოფლიო მუსიკა | ხანგრძლივობა = 4:13 | ლეიბლი = Parkwood Entertainment, Columbia Records | ავტორი = [[ბიონსე]], Terius Nash, [[Timbaland]], [[Beyoncé Knowles|და სხვა]] | პროდიუსერი = [[Timbaland]], [[The-Dream]] | წინა_სახელწოდება = | წინა წელი = | შემდეგი_სახელწოდება = | შემდეგი წელი = }} „'''Grown Woman'''“ — [[ამერიკელები|ამერიკელი]] მომღერლის, [[ბიონსე|ბიონსეს]] (გვინეელ მომღერალ ისმაელ კუიატესთან ერთად) [[2013]] წლის სიმღერა, რომელიც აირჩია [[პეპსი|Pepsi]]-ს მეხუთე სარეკლამო კამპანიის პრომო-[[სინგლი|სინგლად]] (ასევე [[2013]] წელს). თავიდან იგი დაიწერა და ჩაიწერა მერვე სტუდიურ ალბომში — ''[[Beyoncé (ალბომი)|Beyoncé]]'' ([[2013]]) — პოტენციური შეტანის მიზნით, თუმცა „Grown Woman“ ალბომის ვიზუალური დისკის მხოლოდ ბონუს-ვიდეოს სახით შევიდა. მუსიკალურმა გამოცემა Uproxx-მა სიმღერა „ფანების საყვარელ ტრეკად“ მიიჩნია, რომელსაც „აფრიკული გავლენის მქონე დასარტყამები და ბიონსეს ძლიერი ვოკალი“ აქვს; Evening Standard-მა კი კომპოზიციას „მისი უახლესი ფემინისტური ჰიმნი“ უწოდა. [[2013]] წელს გამოშვებულმა რამდენიმე არაოფიციალურმა რემიქსმა არასანქცირებული ეთერი მიიღო, რის გამოც სიმღერამ Billboard Dance Club Songs-ის ჩარტში რვა კვირა დაჰყო. საბოლოოდ, სიმღერის ოფიციალური გამოშვება შედგა [[2023]] წლის [[13 დეკემბერი|13 დეკემბერს]], ალბომ ''[[Beyoncé (ალბომი)|Beyoncé]]''-ის მოულოდნელი გამოშვებიდან ათი წლის იუბილეს აღსანიშნავად. ==რესურსები ინტერნეტში== * {{Cite magazine|url=https://www.billboard.com/music/music-news/beyonce-best-pepsi-commercials-super-bowl-8495617/|title=She Will Rock You: Rewinding Beyonce's Best Pepsi Commercials|first=Hilary|last=Hughes|magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]] |date=January 30, 2019|access-date=December 15, 2023|archive-date=April 27, 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230427211656/https://www.billboard.com/music/music-news/beyonce-best-pepsi-commercials-super-bowl-8495617/|url-status=live}} * {{Cite magazine|url=https://www.billboard.com/music/rb-hip-hop/beyonce-previews-new-song-grown-woman-in-pepsi-commercial-1556326/|title=Beyonce Previews New Song, 'Grown Woman,' In Pepsi Commercial|first=Erika|last=Ramirez|magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]] |date=April 4, 2013|access-date=December 15, 2023|archive-date=March 30, 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230330175335/https://www.billboard.com/music/rb-hip-hop/beyonce-previews-new-song-grown-woman-in-pepsi-commercial-1556326/|url-status=live}} * {{Cite magazine|url=https://slate.com/culture/2013/04/new-beyonce-song-standing-on-the-sun-debuts-in-h-m-ad-is-that-rare-video.html|title=Is Beyoncé Breaking New Ground by Debuting Her Songs in Commercials?|first=Aisha|last=Harris|magazine=Slate |date=April 25, 2013|via=slate.com|access-date=December 4, 2023|archive-date=December 10, 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221210092048/https://slate.com/culture/2013/04/new-beyonce-song-standing-on-the-sun-debuts-in-h-m-ad-is-that-rare-video.html|url-status=live}} * {{Cite magazine|url=https://www.billboard.com/music/rb-hip-hop/beyonce-grown-woman-streaming-1235555716/|title=Beyoncé Drops 'Grown Woman' on Streaming to Celebrate 10 Years of Her Self-Titled Album|first=Kyle|last=Denis|magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]] |date=December 13, 2023|access-date=December 15, 2023|archive-date=December 13, 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231213222836/https://www.billboard.com/music/rb-hip-hop/beyonce-grown-woman-streaming-1235555716/|url-status=live}} * {{Cite web|url=https://uproxx.com/music/beyonce-grown-woman-streaming-platforms/|title=Beyoncé Finally Shared 'Grown Woman' On Streaming Platforms|date=December 13, 2023|access-date=December 15, 2023|archive-date=December 23, 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231223042449/https://uproxx.com/music/beyonce-grown-woman-streaming-platforms/|url-status=live}} * {{Cite web|url=https://www.standard.co.uk/culture/music/beyonce-the-making-of-a-grown-woman-8628802.html|title=Beyonce: the making of a Grown Woman|first=Jasmine Gardner, Susannah|last=Butter|date=May 23, 2013|website=Evening Standard|access-date=December 16, 2023|archive-date=December 23, 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231223042449/https://www.standard.co.uk/culture/music/beyonce-the-making-of-a-grown-woman-8628802.html|url-status=live}} * {{Cite magazine|url=https://www.billboard.com/artist/beyonce/|title=Beyoncé &#124; Biography, Music & News|magazine=Billboard|access-date=2023-12-23|archive-date=2022-06-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20220621223842/https://www.billboard.com/artist/beyonce/|url-status=live}} * {{Cite web|url=https://www.vulture.com/2023/12/beyonce-grown-woman-streaming.html|title='Grown Woman' Is Grown Enough for Streaming Services|first=Zoe|last=Guy|date=December 13, 2023|website=Vulture|access-date=December 23, 2023|archive-date=December 16, 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231216142119/https://www.vulture.com/2023/12/beyonce-grown-woman-streaming.html|url-status=live}} {{ბიონსე ნოულსის სიმღერები}} [[კატეგორია:2013 წლის სიმღერები]] [[კატეგორია:ბიონსე ნოულსის სიმღერები]] i167hnsts8liwlqdxpxrg2a8izhqyql 1 921648 5564239 2026-10-23T18:02:28Z Andria Gagua 170044 ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}} 5564239 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf 0 921649 5564244 2026-10-23T18:04:46Z Tinatin kokhreidze55 178881 ახალი გვერდი: {{subst:მუშავდება}} '''პოლ ენტონი კელი''' (დ. [[1 ოქტომბერი]], [[1988]])— [[კანადელები|კანადელი]] [[მოდელი (პროფესია)|მოდელი]] და [[მსახიობი|მსახიობია]], რომელიც [[აშშ]]-ში მოღვაწეობს. იგი ყველაზე მეტად... 5564244 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Tinatin kokhreidze55|Tinatin kokhreidze55]].|23|10|2026}} '''პოლ ენტონი კელი''' (დ. [[1 ოქტომბერი]], [[1988]])— [[კანადელები|კანადელი]] [[მოდელი (პროფესია)|მოდელი]] და [[მსახიობი|მსახიობია]], რომელიც [[აშშ]]-ში მოღვაწეობს. იგი ყველაზე მეტად ცნობილია [[ჯონ ფიცჯერალდ კენედი ჯუნიორ|ჯონ ფიცჯერალდ კენედი ჯუნიორის]] როლის შესრულებით FX-ის ანთოლოგიური მინისერიალის „სიყვარულის ისტორია“ პირველ სეზონში. mxfd5kowfd2s8ov23pp347q4sqlgaww 5564249 5564244 2026-10-23T18:08:01Z Tinatin kokhreidze55 178881 5564249 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Tinatin kokhreidze55|Tinatin kokhreidze55]].|23|10|2026}} '''პოლ ენტონი კელი''' (დ. [[1 ოქტომბერი]], [[1988]])— [[კანადელები|კანადელი]] [[მოდელი (პროფესია)|მოდელი]] და [[მსახიობი|მსახიობია]], რომელიც [[აშშ]]-ში მოღვაწეობს. იგი ყველაზე მეტად ცნობილია [[ჯონ ფიცჯერალდ კენედი ჯუნიორ|ჯონ ფიცჯერალდ კენედი ჯუნიორის]] როლის შესრულებით FX-ის ანთოლოგიური მინისერიალის „სიყვარულის ისტორია“ პირველ სეზონში. ==ადრეული ცხოვრება და კარიერა== პოლ ენტონი კელი 1988 წლის 1 ოქტომბერს კანადის პატარა ქალაქ პორტ-მაკნიკოლში, ონტარიოს პროვინციაში, დაიბადა.<ref>{{cite web|url=https://harpersbazaar.my/lifestyle/fun-facts-about-paul-anthony-kelly-from-love-story/|title=Fun Facts About Paul Anthony Kelly From “Love Story”|work=[[Harper's Bazaar]] Malaysia|date=February 19, 2026|last=Salehaldin|first=Syameen}}</ref><ref name=intmag>{{cite magazine|url=https://www.interviewmagazine.com/culture/paul-anthony-kelly-tells-mel-ottenberg-how-he-became-john-john|title=Paul Anthony Kelly Tells Mel Ottenberg How He Became John-John|work=[[Interview (magazine)|Interview]]|date=December 17, 2025|last=Ottenberg|first=Mel}}</ref> ის ოთხი შვილიდან უფროსია. მოგვიანებით ტორონტოში გადავიდა საცხოვრებლად. American Apparel-ში მუშაობისას ის ორმა ტალანტ-სკაუტმა შეამჩნია. Ford Models-თან კონტრაქტის გაფორმების შემდეგ კი სამოდელო კარიერა დაიწყო.<ref name=ang>{{cite web |last1=Ang |first1=Raymond |title=How Love Story’s Paul Anthony Kelly Became JFK Jr. |url=https://www.gq.com/story/how-love-storys-paul-anthony-kelly-became-jfk-jr |website=GQ |date=24 February 2026}}</ref> ამის შემდეგ ნიუ-იორკში გადავიდა, სადაც მოდელად მუშაობის პარალელურად სამსახიობო როლებზე სინჯებში მონაწილეობა დაიწყო. მან კონტრაქტი გააფორმა სააგენტო Innovative Artists-თან.<ref name=intmag/><ref name=":0">{{cite web|url=https://www.scmp.com/magazines/style/people/celebrities/article/3338176/meet-paul-anthony-kelly-who-plays-john-f-kennedy-jr-ryan-murphys-love-story|title= Meet Paul Anthony Kelly, who plays John F. Kennedy Jr in Ryan Murphy’s Love Story|work=South China Morning Post|date=February 14, 2026|last=Sarkar|first=Ishani}}</ref> მიუხედავად იმისა, რომ ათი წლის განმავლობაში სამსახიობო სფეროში სამუშაოს ვერ პოულობდა, ამ პერიოდში მონაწილეობა მიიღო პროექტში „სამანტა ბერდის ვნება“ (''The Venery of Samantha Bird''), რომელიც საბოლოოდ არ გამოსულა. ამის ერთ-ერთი მიზეზი 2023 წლის SAG-AFTRA-ს გაფიცვა გახდა.<ref>{{cite magazine|url=https://www.hollywoodreporter.com/tv/tv-news/heels-canceled-plus-three-more-starz-shows-1235598872/|title=Starz Cancels Three Series and Scraps Another|work=The Hollywood Reporter|date=September 25, 2023|last=O'Connell|first=Mikey}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.usatoday.com/story/entertainment/celebrities/2026/02/19/paul-kelly-anthony-love-story-jfk-jr-internet-obsession/88744522007/|title='Love Story' star Paul Kelly Anthony has the internet obsessed. See why.|work=USA Today|last=Shafiq|first=Saman|date=February 19, 2026}}</ref> სამოდელო კარიერის განმავლობაში კელი ისეთ ბრენდებთან თანამშრომლობდა, როგორებიცაა Rhone Apparel, Vivienne Westwood,<ref>{{cite web|url=https://models.com/work/vivienne-westwood-vivienne-westwood-man-ss-14-mens-show-milan|title=Vivienne Westwood SS/14 Men's Show|work=models.com}}</ref> Bonobos, John Varvatos, Loro Piana, Perry Ellis და Brooks Brothers.<ref name=intmag/><ref>{{cite magazine|url=https://www.harpersbazaar.com/culture/film-tv/g65511599/american-love-story-carolyn-bessette-jfk-jr-cast-characters/|title=The Cast of Love Story Compared to Their Real-Life Counterparts|last=Dixon|first=Lucy|date=February 12, 2026|magazine=Harper's Bazaar}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.wmagazine.com/culture/american-love-story-carolyn-bessette-kennedy-jfk-jr-cast-release-date-trailer-plot|title=Everything to Know About Ryan Murphy’s American Love Story|last=McCartney|first=Claire Valentine|date=March 25, 2025|website=W Magazine}}</ref> მიუხედავად იმისა, რომ სამსახიობო გამოცდილება პროფესიულ დონეზე არ ჰქონდა, კელი ჯონ ფიცჯერალდ კენედი უმცროსის როლზე დაამტკიცეს სერიალში „სიყვარულის ისტორია“ (''Love Story''), გადაღებების დაწყებამდე ცოტა ხნით ადრე.<ref>{{cite web|url=https://www.tvguide.com/news/love-story-john-f-kennedy-jr-actor-paul-anthony-kelly/|title=FX's Love Story Almost Pushed Back Filming Because They Didn't Have a John F. Kennedy Jr. Then Came Paul Anthony Kelly|date=February 14, 2026|last=Moon|first=Kat|work=TV Guide}}</ref> როლი მან სარა პიჯენთან წარმატებული ქიმიის ტესტისა და ეკრანული სინჯის შემდეგ მიიღო.<ref>{{cite magazine|url=https://www.vogue.com/article/love-story-john-f-kennedy-jr-and-carolyn-bessette-sarah-pidgeon-paul-kelly-interview|title=Meet the Star-Crossed Leads of Love Story: John F. Kennedy Jr. & Carolyn Bessette|work=Vogue|date=February 12, 2026|last=Seth|first=Radhika|publisher=Condé Nast}}</ref> 2026 წლის ივნისში ცნობილი გახდა, რომ კელი სიდნი სუინისა და კირსტენ დანსტთან ერთად ითამაშებდა ფილმში „მოახლეს საიდუმლო“ (''The Housemaid's Secret'').<ref>{{Cite web |last=Grobar |first=Matt |date=2026-06-11 |title=Paul Anthony Kelly Joins 'The Housemaid's Secret' In Film Debut |url=https://deadline.com/2026/06/paul-anthony-kelly-joins-the-housemaids-secret-1236953707/ |access-date=2026-06-12 |website=Deadline |language=en-US}}</ref> b9pyuaxq6fulpr1g6h4cj6rdyq6ordb 5564251 5564249 2026-10-23T18:09:50Z Tinatin kokhreidze55 178881 5564251 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Tinatin kokhreidze55|Tinatin kokhreidze55]].|23|10|2026}} '''პოლ ენტონი კელი''' (დ. [[1 ოქტომბერი]], [[1988]])— [[კანადელები|კანადელი]] [[მოდელი (პროფესია)|მოდელი]] და [[მსახიობი|მსახიობია]], რომელიც [[აშშ]]-ში მოღვაწეობს. იგი ყველაზე მეტად ცნობილია [[ჯონ ფიცჯერალდ კენედი ჯუნიორ|ჯონ ფიცჯერალდ კენედი ჯუნიორის]] როლის შესრულებით FX-ის ანთოლოგიური მინისერიალის „სიყვარულის ისტორია“ პირველ სეზონში. ==ადრეული ცხოვრება და კარიერა== პოლ ენტონი კელი 1988 წლის 1 ოქტომბერს კანადის პატარა ქალაქ პორტ-მაკნიკოლში, ონტარიოს პროვინციაში, დაიბადა.<ref>{{cite web|url=https://harpersbazaar.my/lifestyle/fun-facts-about-paul-anthony-kelly-from-love-story/|title=Fun Facts About Paul Anthony Kelly From “Love Story”|work=[[Harper's Bazaar]] Malaysia|date=February 19, 2026|last=Salehaldin|first=Syameen}}</ref><ref name=intmag>{{cite magazine|url=https://www.interviewmagazine.com/culture/paul-anthony-kelly-tells-mel-ottenberg-how-he-became-john-john|title=Paul Anthony Kelly Tells Mel Ottenberg How He Became John-John|work=[[Interview (magazine)|Interview]]|date=December 17, 2025|last=Ottenberg|first=Mel}}</ref> ის ოთხი შვილიდან უფროსია. მოგვიანებით ტორონტოში გადავიდა საცხოვრებლად. American Apparel-ში მუშაობისას ის ორმა ტალანტ-სკაუტმა შეამჩნია. Ford Models-თან კონტრაქტის გაფორმების შემდეგ კი სამოდელო კარიერა დაიწყო.<ref name=ang>{{cite web |last1=Ang |first1=Raymond |title=How Love Story’s Paul Anthony Kelly Became JFK Jr. |url=https://www.gq.com/story/how-love-storys-paul-anthony-kelly-became-jfk-jr |website=GQ |date=24 February 2026}}</ref> ამის შემდეგ ნიუ-იორკში გადავიდა, სადაც მოდელად მუშაობის პარალელურად სამსახიობო როლებზე სინჯებში მონაწილეობა დაიწყო. მან კონტრაქტი გააფორმა სააგენტო Innovative Artists-თან.<ref name=intmag/><ref name=":0">{{cite web|url=https://www.scmp.com/magazines/style/people/celebrities/article/3338176/meet-paul-anthony-kelly-who-plays-john-f-kennedy-jr-ryan-murphys-love-story|title= Meet Paul Anthony Kelly, who plays John F. Kennedy Jr in Ryan Murphy’s Love Story|work=South China Morning Post|date=February 14, 2026|last=Sarkar|first=Ishani}}</ref> მიუხედავად იმისა, რომ ათი წლის განმავლობაში სამსახიობო სფეროში სამუშაოს ვერ პოულობდა, ამ პერიოდში მონაწილეობა მიიღო პროექტში „სამანტა ბერდის ვნება“ (''The Venery of Samantha Bird''), რომელიც საბოლოოდ არ გამოსულა. ამის ერთ-ერთი მიზეზი 2023 წლის SAG-AFTRA-ს გაფიცვა გახდა.<ref>{{cite magazine|url=https://www.hollywoodreporter.com/tv/tv-news/heels-canceled-plus-three-more-starz-shows-1235598872/|title=Starz Cancels Three Series and Scraps Another|work=The Hollywood Reporter|date=September 25, 2023|last=O'Connell|first=Mikey}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.usatoday.com/story/entertainment/celebrities/2026/02/19/paul-kelly-anthony-love-story-jfk-jr-internet-obsession/88744522007/|title='Love Story' star Paul Kelly Anthony has the internet obsessed. See why.|work=USA Today|last=Shafiq|first=Saman|date=February 19, 2026}}</ref> სამოდელო კარიერის განმავლობაში კელი ისეთ ბრენდებთან თანამშრომლობდა, როგორებიცაა Rhone Apparel, Vivienne Westwood,<ref>{{cite web|url=https://models.com/work/vivienne-westwood-vivienne-westwood-man-ss-14-mens-show-milan|title=Vivienne Westwood SS/14 Men's Show|work=models.com}}</ref> Bonobos, John Varvatos, Loro Piana, Perry Ellis და Brooks Brothers.<ref name=intmag/><ref>{{cite magazine|url=https://www.harpersbazaar.com/culture/film-tv/g65511599/american-love-story-carolyn-bessette-jfk-jr-cast-characters/|title=The Cast of Love Story Compared to Their Real-Life Counterparts|last=Dixon|first=Lucy|date=February 12, 2026|magazine=Harper's Bazaar}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.wmagazine.com/culture/american-love-story-carolyn-bessette-kennedy-jfk-jr-cast-release-date-trailer-plot|title=Everything to Know About Ryan Murphy’s American Love Story|last=McCartney|first=Claire Valentine|date=March 25, 2025|website=W Magazine}}</ref> მიუხედავად იმისა, რომ სამსახიობო გამოცდილება პროფესიულ დონეზე არ ჰქონდა, კელი ჯონ ფიცჯერალდ კენედი უმცროსის როლზე დაამტკიცეს სერიალში „სიყვარულის ისტორია“ (''Love Story''), გადაღებების დაწყებამდე ცოტა ხნით ადრე.<ref>{{cite web|url=https://www.tvguide.com/news/love-story-john-f-kennedy-jr-actor-paul-anthony-kelly/|title=FX's Love Story Almost Pushed Back Filming Because They Didn't Have a John F. Kennedy Jr. Then Came Paul Anthony Kelly|date=February 14, 2026|last=Moon|first=Kat|work=TV Guide}}</ref> როლი მან სარა პიჯენთან წარმატებული ქიმიის ტესტისა და ეკრანული სინჯის შემდეგ მიიღო.<ref>{{cite magazine|url=https://www.vogue.com/article/love-story-john-f-kennedy-jr-and-carolyn-bessette-sarah-pidgeon-paul-kelly-interview|title=Meet the Star-Crossed Leads of Love Story: John F. Kennedy Jr. & Carolyn Bessette|work=Vogue|date=February 12, 2026|last=Seth|first=Radhika|publisher=Condé Nast}}</ref> 2026 წლის ივნისში ცნობილი გახდა, რომ კელი სიდნი სუინისა და კირსტენ დანსტთან ერთად ითამაშებდა ფილმში „მოახლეს საიდუმლო“ (''The Housemaid's Secret'').<ref>{{Cite web |last=Grobar |first=Matt |date=2026-06-11 |title=Paul Anthony Kelly Joins 'The Housemaid's Secret' In Film Debut |url=https://deadline.com/2026/06/paul-anthony-kelly-joins-the-housemaids-secret-1236953707/ |access-date=2026-06-12 |website=Deadline |language=en-US}}</ref> Log in Sign up for free You said: '''Sarah Pidgeon''' (born July 7, 1996)<ref>{{cite web |last1=Anuar |first1=Amalina |title=7 Fun Facts About Sarah Pidgeon |url=https://harpersbazaar.my/lifestyle/fun-facts-about-sarah-pidgeon/ |website=Harper's Bazaar Malaysia |access-date=1 March 2026 |date=February 25, 2026}}</ref> is an American actress. She has played roles in the [[Amazon Prime Video]] series ''[[The Wilds (TV series)| The Wilds]]'' (2020–2022) and the [[Hulu]] series ''[[Tiny Beautiful Things (TV series)| Tiny Beautiful Things]]'' (2023). She made her [[Broadway (theatre)|Broadway]] debut in the [[David Adjmi]] play ''[[Stereophonic (play)|Stereophonic]]'' (2024), earning a [[Tony Award]] nomination for [[Tony Award for Best Featured Actress in a Play|Best Featured Actress in a Play]] and starred in ''[[I Know What You Did Last Summer (2025 film)|I Know What You Did Last Summer]]'' (2025). Pidgeon received critical acclaim for portraying [[Carolyn Bessette-Kennedy]] in the [[FX Networks|FX]]/[[Hulu]] drama series ''[[Love Story (2026 TV series)|Love Story]]'' (2026), for which she was nominated for the [[Primetime Emmy Award for Outstanding Lead Actress in a Limited or Anthology Series or Movie]] in [[78th Primetime Emmy Awards|2026]]. ==Early life and education== Pidgeon grew up in [[Michigan]] where she attended the [[Birmingham Groves High School]]. She attended Interlochen Arts Camp during summer holidays and performed in plays at the Community House in [[Birmingham, Michigan|Birmingham]]. Pidgeon then attended the [[Interlochen Arts Academy]] and graduated in 2014 before gaining a bachelor of fine arts degree from the [[Carnegie Mellon School of Drama]] in [[Pittsburgh]] in 2018.<ref name=hl>{{Cite web |first=Susan |last=Bromley |title=Birmingham native takes wild rise to stardom in Amazon Prime series 'The Wilds' |website=hometownlife.com |date=2021-01-04 |url=https://eu.hometownlife.com/story/entertainment/movies/2021/01/04/birmingham-native-stars-amazon-prime-series-the-wilds/4008455001/ |access-date=April 13, 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210104191354/https://eu.hometownlife.com/story/entertainment/movies/2021/01/04/birmingham-native-stars-amazon-prime-series-the-wilds/4008455001/ |archive-date=January 4, 2021 |url-status=live |quote=The now 24-year-old never planned…}}</ref><ref>{{Cite news |first=Rob |last=Owen |title= TV Talk: Kathryn Hahn, Carnegie Mellon grad share a role in Hulu's 'Tiny Beautiful Things' |work=[[Pittsburgh Tribune-Review]] |date=April 7, 2023 |url=https://triblive.com/aande/movies-tv/tv-talk-kathryn-hahn-cmu-grad-share-a-role-in-hulus-tiny-beautiful-things/ |access-date=April 13, 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230407174741/https://triblive.com/aande/movies-tv/tv-talk-kathryn-hahn-cmu-grad-share-a-role-in-hulus-tiny-beautiful-things/ |archive-date=April 7, 2023 |url-status=live}}</ref> ==Career== In 2019, after appearances in ''[[One Dollar (TV series)|One Dollar]]'' and ''[[Gotham (TV series)|Gotham]]'', Pidgeon was cast in [[Amazon Prime Video]] series ''[[The Wilds (TV series)| The Wilds]]''.<ref name=Dead2019>{{Cite web |first=Denise |last=Petski |title='The Wilds': Rachel Griffiths, David Sullivan Among 7 Cast In Amazon's YA Drama Series |website=[[Deadline Hollywood]] |date=2019-11-07 |url=https://deadline.com/2019/11/the-wilds-rachel-griffiths-david-sullivan-cast-amazon-ya-drama-series-1202779689/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20191108002854/https://deadline.com/2019/11/the-wilds-rachel-griffiths-david-sullivan-cast-amazon-ya-drama-series-1202779689/ |archive-date=November 8, 2019 |url-status=live |access-date=2023-04-13}}</ref><ref>{{Cite web |first=Shrishty |last=Mishra |title='The Wilds' Star Sarah Pidgeon Cast as Young Kathryn Hahn in 'Tiny Beautiful Things' |website=[[Collider (website)|Collider]] |date=2022-08-09 |url=https://collider.com/tiny-beautiful-things-cast-sarah-pidgeon-kathryn-hahn-hulu/ |access-date=2026-02-26}}</ref> In the young adult survivalist series, she played the "mature and intellectual" Leah.<ref>{{Cite magazine |first=Gretty |last=Garcia |title= Presenting: The Cast of 'The Wilds' Season 2 |magazine=[[Cosmopolitan (magazine)|Cosmopolitan]] |date=2022-04-28 |url=https://www.cosmopolitan.com/entertainment/tv/a39851997/the-wilds-season-2-cast |access-date=2023-04-13 |quote=Age: 25}}</ref> Her performance was said in ''[[Collider (website)|Collider]]'' to display her character's "obsession with figuring out the truth has her operating at an 11, fraught with tension, almost every single second of the show" and that: "Pidgeon's ability to hit that level and keep herself there with such raw intensity is remarkable."<ref>{{Cite web |first=Perri |last=Nemiroff |title='The Wilds' Season 2: Sarah Pidgeon & Reign Edwards on Managing Leah's Intensity and Keeping Nora Alive via Rachel |website=[[Collider (website)|Collider]] |date=2022-05-10 |url=https://collider.com/the-wilds-season-2-reign-edwards-sarah-pidgeon-interview/ |access-date=2023-04-13}}</ref> In August 2022, Pidgeon was announced to have been cast in the television series ''[[Tiny Beautiful Things (TV series)|Tiny Beautiful Things]]''.<ref>{{Cite web |first=Nellie |last=Andreeva |title='Tiny Beautiful Things': Sarah Pidgeon & Tanzyn Crawford Join Hulu Drama Series; Rachel Lee Goldenberg To Direct |website=[[Deadline Hollywood]] |date=2022-08-08 |url=https://deadline.com/2022/08/tiny-beautiful-things-sarah-pidgeon-tanzyn-crawford-kathryn-hahn-quentin-plair-hulu-drama-series-1235087486 |access-date=2026-02-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220808231541/https://deadline.com/2022/08/tiny-beautiful-things-sarah-pidgeon-tanzyn-crawford-kathryn-hahn-quentin-plair-hulu-drama-series-1235087486/ |archive-date=August 8, 2022 |url-status=live}}</ref> She has received critical praise for her portrayal of the younger version of [[Kathryn Hahn]]'s character Clare, with [[Lucy Mangan]] in ''[[The Guardian]]'' describing the role as "brilliantly played".<ref>{{Cite news |first=Lucy |last=Mangan |title= Tiny Beautiful Things review – you'll either weep or storm out of the room in fury |work=[[The Guardian]] |date=2023-04-07 |url=https://www.theguardian.com/tv-and-radio/2023/apr/07/tiny-beautiful-things-review-kathryn-hahn-cheryl-strayed-disney |access-date=2023-04-12}}</ref> She has said that she and Hahn "had conversations about who Clare is, how her heart beats, and what energy she brings. A lot of that is in the writing as well."<ref>{{Cite interview |subject-first=Sarah |subject-last=Pidgeon |interviewer-first=Tom |interviewer-last=Chang |title=Tiny Beautiful Things: Sarah Pidgeon on Clare's Journey, Hahn & More |website=[[Bleeding Cool]] |date=2023-04-09 |url=https://bleedingcool.com/tv/tiny-beautiful-things-sarah-pidgeon-on-clares-journey-hahn-more |access-date=2023-04-12}}</ref> Portraying Clare's experiences, it has been said that: "Pidgeon balances grief, love, and maturity in a truly gentle yet striking way."<ref>{{Cite interview |subject-first=Sarah |subject-last=Pidgeon |interviewer-first=Chloe |interviewer-last=Williams |title=Sarah Pidgeon Explores Love And Grief In "Tiny Beautiful Things" |publisher=[[Brit + Co]] |date=2023-04-12 |url=https://www.brit.co/sarah-pidgeon-tiny-beautiful-things/ |access-date=2023-04-13}}</ref> Pidgeon described the character as "extremely volatile and destructive. She's very sure of what she says and how she feels."<ref>{{Cite web|first=Taylor|last=Gates|website=Collider|date=2023-04-07|title='Tiny Beautiful Things' Star Sarah Pidgeon on Becoming One with Kathryn Hahn and the Hardest Scene to Film|url=https://collider.com/tiny-beautiful-things-sarah-pidgeon-interview/|access-date=2023-04-13}}</ref> Pidgeon played Diana in the [[David Adjmi]] play ''[[Stereophonic (play)|Stereophonic]]'', which first ran [[Off-Broadway]] at [[Playwrights Horizons]], followed by a transfer on [[Broadway theatre|Broadway]] at the [[John Golden Theatre]]. Frank Rizzo of ''[[Variety (website)|Variety]]'' described her performance as "remarkable".<ref>{{cite web|url= https://variety.com/2024/legit/reviews/stereophonic-review-broadway-1235976418/|title= Stereophonic review|website= Variety|date=2024-04-20 |accessdate=2024-04-21}}</ref> Gloria Oladipo of ''[[The Guardian]]'' described Pidgeon's performance as "precise", "vivid", and "gripping".<ref>{{cite news|url= https://www.theguardian.com/stage/2024/apr/19/stereophonic-play-review-broadway|title= Stereophonic review – dazzling 70s-set music saga is a Broadway triumph|website= Guardian|date=2024-04-20 |accessdate=2024-04-21 |last1= Oladipo|first1= Gloria}}</ref> She was nominated for the [[77th Tony Awards|2024]] [[Tony Award for Best Featured Actress in a Play]].<ref>{{Cite web |title=The Tony Award Nominations |url=https://www.tonyawards.com/nominees/year/any/category/actress-featured-role-play/show/any/ |access-date=2026-04-27 |website=www.tonyawards.com |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Jones |first=C. T. |date=2024-06-07 |title=In 'Stereophonic,' Sarah Pidgeon Builds a Leading Lady, Chord By Chord |url=https://www.rollingstone.com/culture/culture-features/stereophonic-sarah-pidgeon-tonys-1235035525/ |access-date=2026-04-27 |website=[[Rolling Stone]] |language=en-US |quote=Tony nominee Sarah Pidgeon tells Rolling Stone her time as Diana in the Broadyway hit 'Stereophonic' has changed her on a "molecular level."}}</ref> In 2026, Pidgeon portrayed [[Carolyn Bessette-Kennedy]] in the first season of ''[[Love Story (2026 TV series)|Love Story]],'' initially titled ''American Love Story''.<ref>{{cite web |last1=Otterson |first1=Joe |title=Ryan Murphy’s ‘American Love Story’ Casts Sarah Pidgeon as JFK Jr.’s Wife Carolyn Bessette |url=https://variety.com/2025/tv/news/ryan-murphy-american-love-story-sarah-pidgeon-carolyn-bessette-1236345099/ |website=Variety |date=21 March 2025}}</ref> მითარგმნე გამართული ქართულით სქოლიოები შენარჩუნე, ხოლო დანარჩენი ვიკიკოდები არა ChatGPT said: Writing '''სარა პიჯენი''' (დაიბადა 1996 წლის 7 ივლისს)<ref>{{cite web |last1=Anuar |first1=Amalina |title=7 Fun Facts About Sarah Pidgeon |url=https://harpersbazaar.my/lifestyle/fun-facts-about-sarah-pidgeon/ |website=Harper's Bazaar Malaysia |access-date=1 March 2026 |date=February 25, 2026}}</ref> ამერიკელი მსახიობია. მას შესრულებული აქვს როლები Amazon Prime Video-ს სერიალში „ველური“ (''The Wilds'', 2020–2022) და Hulu-ს სერიალში „პატარა მშვენიერი საგნები“ (''Tiny Beautiful Things'', 2023). 2024 წელს მან ბროდვეის სცენაზე პირველად ითამაშა დევიდ აჯმის პიესაში „სტერეოფონიკი“ (''Stereophonic''), რისთვისაც პიესაში მეორეხარისხოვანი როლის საუკეთესო შემსრულებელი მსახიობი ქალის ნომინაციაში ტონის ჯილდოზე წარადგინეს. 2025 წელს მან მონაწილეობა მიიღო ფილმში „ვიცი, რა ჩაიდინე გასულ ზაფხულს“ (''I Know What You Did Last Summer''). კრიტიკოსების აღიარება მოიპოვა კეროლინ ბესეტ-კენედის განსახიერებით FX-ისა და Hulu-ს დრამატულ სერიალში „სიყვარულის ისტორია“ (''Love Story'', 2026), რისთვისაც 2026 წელს მინისერიალში ან ანთოლოგიურ სერიალში მთავარ როლში საუკეთესო მსახიობი ქალის კატეგორიაში პრაიმტაიმის ემის ჯილდოზე წარადგინეს. ==ადრეული ცხოვრება და განათლება== პიჯენი მიჩიგანში გაიზარდა, სადაც ბირმინგემ-გროუვსის საშუალო სკოლაში სწავლობდა. ზაფხულის არდადეგებზე ინტერლოხენის ხელოვნების ბანაკს ესწრებოდა, ხოლო ბირმინგემის საზოგადოებრივ სახლში გამართულ სპექტაკლებში მონაწილეობდა. მოგვიანებით სწავლა ინტერლოხენის ხელოვნების აკადემიაში განაგრძო, რომელიც 2014 წელს დაამთავრა. 2018 წელს კი პიტსბურგში, კარნეგი-მელონის უნივერსიტეტის დრამატული ხელოვნების სკოლაში სახვითი ხელოვნების ბაკალავრის ხარისხი მიიღო.<ref name=hl>{{Cite web |first=Susan |last=Bromley |title=Birmingham native takes wild rise to stardom in Amazon Prime series 'The Wilds' |website=hometownlife.com |date=2021-01-04 |url=https://eu.hometownlife.com/story/entertainment/movies/2021/01/04/birmingham-native-stars-amazon-prime-series-the-wilds/4008455001/ |access-date=April 13, 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210104191354/https://eu.hometownlife.com/story/entertainment/movies/2021/01/04/birmingham-native-stars-amazon-prime-series-the-wilds/4008455001/ |archive-date=January 4, 2021 |url-status=live |quote=The now 24-year-old never planned…}}</ref><ref>{{Cite news |first=Rob |last=Owen |title= TV Talk: Kathryn Hahn, Carnegie Mellon grad share a role in Hulu's 'Tiny Beautiful Things' |work=[[Pittsburgh Tribune-Review]] |date=April 7, 2023 |url=https://triblive.com/aande/movies-tv/tv-talk-kathryn-hahn-cmu-grad-share-a-role-in-hulus-tiny-beautiful-things/ |access-date=April 13, 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230407174741/https://triblive.com/aande/movies-tv/tv-talk-kathryn-hahn-cmu-grad-share-a-role-in-hulus-tiny-beautiful-things/ |archive-date=April 7, 2023 |url-status=live}}</ref> ==კარიერა== 2019 წელს, სერიალებში „ერთი დოლარი“ (''One Dollar'') და „გოთემი“ (''Gotham'') შესრულებული როლების შემდეგ, პიჯენი Amazon Prime Video-ს სერიალში „ველური“ (''The Wilds'') დაამტკიცეს.<ref name=Dead2019>{{Cite web |first=Denise |last=Petski |title='The Wilds': Rachel Griffiths, David Sullivan Among 7 Cast In Amazon's YA Drama Series |website=[[Deadline Hollywood]] |date=2019-11-07 |url=https://deadline.com/2019/11/the-wilds-rachel-griffiths-david-sullivan-cast-amazon-ya-drama-series-1202779689/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20191108002854/https://deadline.com/2019/11/the-wilds-rachel-griffiths-david-sullivan-cast-amazon-ya-drama-series-1202779689/ |archive-date=November 8, 2019 |url-status=live |access-date=2023-04-13}}</ref><ref>{{Cite web |first=Shrishty |last=Mishra |title='The Wilds' Star Sarah Pidgeon Cast as Young Kathryn Hahn in 'Tiny Beautiful Things' |website=[[Collider (website)|Collider]] |date=2022-08-09 |url=https://collider.com/tiny-beautiful-things-cast-sarah-pidgeon-kathryn-hahn-hulu/ |access-date=2026-02-26}}</ref> მოზარდებზე გათვლილი გადარჩენის თემატიკის ამ სერიალში მან ლეა განასახიერა — პერსონაჟი, რომელიც „მომწიფებული და ინტელექტუალურია“.<ref>{{Cite magazine |first=Gretty |last=Garcia |title= Presenting: The Cast of 'The Wilds' Season 2 |magazine=[[Cosmopolitan (magazine)|Cosmopolitan]] |date=2022-04-28 |url=https://www.cosmopolitan.com/entertainment/tv/a39851997/the-wilds-season-2-cast |access-date=2023-04-13 |quote=Age: 25}}</ref> გამოცემა ''Collider''-მა აღნიშნა, რომ პიჯენის შესრულებაში კარგად ჩანდა პერსონაჟის აკვიატებული სურვილი, გაერკვია სიმართლე. ეს ლეას აიძულებს, თითქმის მთელი სერიალის განმავლობაში უკიდურესად დაძაბულ მდგომარეობაში იყოს. გამოცემის შეფასებით, პიჯენის უნარი, ასეთი ინტენსივობა შეენარჩუნებინა და ამასთანავე, ემოციური უშუალობა გამოევლინა, გამორჩეული იყო.<ref>{{Cite web |first=Perri |last=Nemiroff |title='The Wilds' Season 2: Sarah Pidgeon & Reign Edwards on Managing Leah's Intensity and Keeping Nora Alive via Rachel |website=[[Collider (website)|Collider]] |date=2022-05-10 |url=https://collider.com/the-wilds-season-2-reign-edwards-sarah-pidgeon-interview/ |access-date=2023-04-13}}</ref> 2022 წლის აგვისტოში ცნობილი გახდა, რომ პიჯენი სატელევიზიო სერიალში „პატარა მშვენიერი საგნები“ (''Tiny Beautiful Things'') მიიღებდა მონაწილეობას.<ref>{{Cite web |first=Nellie |last=Andreeva |title='Tiny Beautiful Things': Sarah Pidgeon & Tanzyn Crawford Join Hulu Drama Series; Rachel Lee Goldenberg To Direct |website=[[Deadline Hollywood]] |date=2022-08-08 |url=https://deadline.com/2022/08/tiny-beautiful-things-sarah-pidgeon-tanzyn-crawford-kathryn-hahn-quentin-plair-hulu-drama-series-1235087486 |access-date=2026-02-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220808231541/https://deadline.com/2022/08/tiny-beautiful-things-sarah-pidgeon-tanzyn-crawford-kathryn-hahn-quentin-plair-hulu-drama-series-1235087486/ |archive-date=August 8, 2022 |url-status=live}}</ref> მან კრიტიკოსების ქება დაიმსახურა კლერის ახალგაზრდა ვერსიის განსახიერებისთვის — ეს პერსონაჟი სერიალში კეტრინ ჰანი თამაშობს. გაზეთ ''The Guardian''-ის კრიტიკოსმა ლუსი მანგანმა პიჯენის შესრულებას „ბრწყინვალე“ უწოდა.<ref>{{Cite news |first=Lucy |last=Mangan |title= Tiny Beautiful Things review – you'll either weep or storm out of the room in fury |work=[[The Guardian]] |date=2023-04-07 |url=https://www.theguardian.com/tv-and-radio/2023/apr/07/tiny-beautiful-things-review-kathryn-hahn-cheryl-strayed-disney |access-date=2023-04-12}}</ref> პიჯენის თქმით, მას და ჰანს არაერთხელ უსაუბრიათ კლერის ხასიათზე, მის შინაგან სამყაროსა და იმ ენერგიაზე, რომელსაც პერსონაჟი გამოხატავს. მსახიობის განმარტებით, ამ ყველაფრის დიდი ნაწილი თავად სცენარშიც იყო ასახული.<ref>{{Cite interview |subject-first=Sarah |subject-last=Pidgeon |interviewer-first=Tom |interviewer-last=Chang |title=Tiny Beautiful Things: Sarah Pidgeon on Clare's Journey, Hahn & More |website=[[Bleeding Cool]] |date=2023-04-09 |url=https://bleedingcool.com/tv/tiny-beautiful-things-sarah-pidgeon-on-clares-journey-hahn-more |access-date=2023-04-12}}</ref> კრიტიკოსების შეფასებით, პიჯენმა კლერის ცხოვრებაში არსებული მწუხარება, სიყვარული და ემოციური სიმწიფე ნაზად, თუმცა შთამბეჭდავად გადმოსცა.<ref>{{Cite interview |subject-first=Sarah |subject-last=Pidgeon |interviewer-first=Chloe |interviewer-last=Williams |title=Sarah Pidgeon Explores Love And Grief In "Tiny Beautiful Things" |publisher=[[Brit + Co]] |date=2023-04-12 |url=https://www.brit.co/sarah-pidgeon-tiny-beautiful-things/ |access-date=2023-04-13}}</ref> თავად პიჯენმა პერსონაჟი ასე აღწერა: „ის უკიდურესად არასტაბილური და თვითდამანგრეველია. ზუსტად იცის, რას ამბობს და რას გრძნობს“.<ref>{{Cite web|first=Taylor|last=Gates|website=Collider|date=2023-04-07|title='Tiny Beautiful Things' Star Sarah Pidgeon on Becoming One with Kathryn Hahn and the Hardest Scene to Film|url=https://collider.com/tiny-beautiful-things-sarah-pidgeon-interview/|access-date=2023-04-13}}</ref> პიჯენმა დიანას როლი შეასრულა დევიდ აჯმის პიესაში „სტერეოფონიკი“ (''Stereophonic''), რომლის პრემიერაც ბროდვეის გარეთ, თეატრ Playwrights Horizons-ში გაიმართა. მოგვიანებით დადგმა ბროდვეიზე, ჯონ გოლდენის თეატრში გადაიტანეს. ''Variety''-ის კრიტიკოსმა ფრენკ რიცომ მისი შესრულება „შესანიშნავად“ შეაფასა.<ref>{{cite web|url= https://variety.com/2024/legit/reviews/stereophonic-review-broadway-1235976418/|title= Stereophonic review|website= Variety|date=2024-04-20 |accessdate=2024-04-21}}</ref> ''The Guardian''-ის კრიტიკოსმა გლორია ოლადიპომ კი პიჯენის თამაში „ზუსტი“, „ცოცხალი“ და „მომნუსხველი“ უწოდა.<ref>{{cite news|url= https://www.theguardian.com/stage/2024/apr/19/stereophonic-play-review-broadway|title= Stereophonic review – dazzling 70s-set music saga is a Broadway triumph|website= Guardian|date=2024-04-20 |accessdate=2024-04-21 |last1= Oladipo|first1= Gloria}}</ref> 2024 წელს პიჯენი ტონის ჯილდოზე წარადგინეს პიესაში მეორეხარისხოვანი როლის საუკეთესო შემსრულებელი მსახიობი ქალის ნომინაციაში.<ref>{{Cite web |title=The Tony Award Nominations |url=https://www.tonyawards.com/nominees/year/any/category/actress-featured-role-play/show/any/ |access-date=2026-04-27 |website=www.tonyawards.com |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Jones |first=C. T. |date=2024-06-07 |title=In 'Stereophonic,' Sarah Pidgeon Builds a Leading Lady, Chord By Chord |url=https://www.rollingstone.com/culture/culture-features/stereophonic-sarah-pidgeon-tonys-1235035525/ |access-date=2026-04-27 |website=[[Rolling Stone]] |language=en-US |quote=Tony nominee Sarah Pidgeon tells Rolling Stone her time as Diana in the Broadyway hit 'Stereophonic' has changed her on a "molecular level."}}</ref> 2026 წელს პიჯენმა კეროლინ ბესეტ-კენედი განასახიერა სერიალ „სიყვარულის ისტორიის“ (''Love Story'') პირველ სეზონში, რომელსაც თავდაპირველად ''American Love Story'' ეწოდებოდა.<ref>{{cite web |last1=Otterson |first1=Joe |title=Ryan Murphy’s ‘American Love Story’ Casts Sarah Pidgeon as JFK Jr.’s Wife Carolyn Bessette |url=https://variety.com/2025/tv/news/ryan-murphy-american-love-story-sarah-pidgeon-carolyn-bessette-1236345099/ |website=Variety |date=21 March 2025}}</ref> Log in for more personalized help with writing, rewriting, and translation. Log in Sign up for free You said: Paul Anthony Kelly (born October 1, 1988) is a Canadian model and actor based in the United States. He is best known for portraying John F. Kennedy Jr. in the first season of the FX anthology miniseries Love Story: John F. Kennedy Jr. & Carolyn Bessette. ChatGPT said: პოლ ენტონი კელი (დაიბადა 1988 წლის 1 ოქტომბერს) კანადელი მოდელი და მსახიობია, რომელიც აშშ-ში მოღვაწეობს. იგი ყველაზე მეტად ცნობილია ჯონ ფიცჯერალდ კენედი უმცროსის როლის შესრულებით FX-ის ანთოლოგიური მინისერიალის „სიყვარულის ისტორია: ჯონ ფიცჯერალდ კენედი უმცროსი და კეროლინ ბესეტი“ (''Love Story: John F. Kennedy Jr. & Carolyn Bessette'') პირველ სეზონში. You said: == Early life and career == Kelly was born in the small Canadian town of [[Port McNicoll, Ontario]], on October 1, 1988.<ref>{{cite web|url=https://harpersbazaar.my/lifestyle/fun-facts-about-paul-anthony-kelly-from-love-story/|title=Fun Facts About Paul Anthony Kelly From “Love Story”|work=[[Harper's Bazaar]] Malaysia|date=February 19, 2026|last=Salehaldin|first=Syameen}}</ref><ref name=intmag>{{cite magazine|url=https://www.interviewmagazine.com/culture/paul-anthony-kelly-tells-mel-ottenberg-how-he-became-john-john|title=Paul Anthony Kelly Tells Mel Ottenberg How He Became John-John|work=[[Interview (magazine)|Interview]]|date=December 17, 2025|last=Ottenberg|first=Mel}}</ref> He is the eldest of four children. He later moved to [[Toronto]] and while working at [[American Apparel]], he was discovered by two talent scouts and began modelling after signing a contract with [[Ford Models]].<ref name=ang>{{cite web |last1=Ang |first1=Raymond |title=How Love Story’s Paul Anthony Kelly Became JFK Jr. |url=https://www.gq.com/story/how-love-storys-paul-anthony-kelly-became-jfk-jr |website=GQ |date=24 February 2026}}</ref> From there he moved to [[New York City]], where he began auditioning for acting roles whilst still working as a model, signing with the agency Innovative Artists.<ref name=intmag/><ref name=":0">{{cite web|url=https://www.scmp.com/magazines/style/people/celebrities/article/3338176/meet-paul-anthony-kelly-who-plays-john-f-kennedy-jr-ryan-murphys-love-story|title= Meet Paul Anthony Kelly, who plays John F. Kennedy Jr in Ryan Murphy’s Love Story|work=South China Morning Post|date=February 14, 2026|last=Sarkar|first=Ishani}}</ref> He did not find work in acting for a decade, except for a project called ''[[The Venery of Samantha Bird]]'', which was ultimately never released in part due to the [[2023 SAG-AFTRA strike]].<ref>{{cite magazine|url=https://www.hollywoodreporter.com/tv/tv-news/heels-canceled-plus-three-more-starz-shows-1235598872/|title=Starz Cancels Three Series and Scraps Another|work=The Hollywood Reporter|date=September 25, 2023|last=O'Connell|first=Mikey}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.usatoday.com/story/entertainment/celebrities/2026/02/19/paul-kelly-anthony-love-story-jfk-jr-internet-obsession/88744522007/|title='Love Story' star Paul Kelly Anthony has the internet obsessed. See why.|work=USA Today|last=Shafiq|first=Saman|date=February 19, 2026}}</ref> As a model, he worked for brands like [[Rhone Apparel]], [[Vivienne Westwood]],<ref>{{cite web|url=https://models.com/work/vivienne-westwood-vivienne-westwood-man-ss-14-mens-show-milan|title=Vivienne Westwood SS/14 Men's Show|work=models.com}}</ref> [[Bonobos (apparel)|Bonobos]], [[John Varvatos]], [[Loro Piana]], [[Perry Ellis]], and [[Brooks Brothers]].<ref name=intmag/><ref>{{cite magazine|url=https://www.harpersbazaar.com/culture/film-tv/g65511599/american-love-story-carolyn-bessette-jfk-jr-cast-characters/|title=The Cast of Love Story Compared to Their Real-Life Counterparts|last=Dixon|first=Lucy|date=February 12, 2026|magazine=Harper's Bazaar}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.wmagazine.com/culture/american-love-story-carolyn-bessette-kennedy-jfk-jr-cast-release-date-trailer-plot|title=Everything to Know About Ryan Murphy’s American Love Story|last=McCartney|first=Claire Valentine|date=March 25, 2025|website=W Magazine}}</ref> Despite having no professional acting experience, he was cast as [[John F. Kennedy Jr.]] in ''[[Love Story (2026 TV series)|Love Story]]'' shortly before filming was scheduled to commence.<ref>{{cite web|url=https://www.tvguide.com/news/love-story-john-f-kennedy-jr-actor-paul-anthony-kelly/|title=FX's Love Story Almost Pushed Back Filming Because They Didn't Have a John F. Kennedy Jr. Then Came Paul Anthony Kelly|date=February 14, 2026|last=Moon|first=Kat|work=TV Guide}}</ref> He was cast after a successful chemistry read and screen test with [[Sarah Pidgeon]].<ref>{{cite magazine|url=https://www.vogue.com/article/love-story-john-f-kennedy-jr-and-carolyn-bessette-sarah-pidgeon-paul-kelly-interview|title=Meet the Star-Crossed Leads of Love Story: John F. Kennedy Jr. & Carolyn Bessette|work=Vogue|date=February 12, 2026|last=Seth|first=Radhika|publisher=Condé Nast}}</ref> In June 2026, it was announced Kelly would star in ''The Housemaid's Secret'', alongside [[Sydney Sweeney]] and [[Kirsten Dunst]].<ref>{{Cite web |last=Grobar |first=Matt |date=2026-06-11 |title=Paul Anthony Kelly Joins 'The Housemaid's Secret' In Film Debut |url=https://deadline.com/2026/06/paul-anthony-kelly-joins-the-housemaids-secret-1236953707/ |access-date=2026-06-12 |website=Deadline |language=en-US}}</ref> ChatGPT said: Writing ==ადრეული ცხოვრება და კარიერა== პოლ ენტონი კელი 1988 წლის 1 ოქტომბერს კანადის პატარა ქალაქ პორტ-მაკნიკოლში, ონტარიოს პროვინციაში, დაიბადა.<ref>{{cite web|url=https://harpersbazaar.my/lifestyle/fun-facts-about-paul-anthony-kelly-from-love-story/|title=Fun Facts About Paul Anthony Kelly From “Love Story”|work=[[Harper's Bazaar]] Malaysia|date=February 19, 2026|last=Salehaldin|first=Syameen}}</ref><ref name=intmag>{{cite magazine|url=https://www.interviewmagazine.com/culture/paul-anthony-kelly-tells-mel-ottenberg-how-he-became-john-john|title=Paul Anthony Kelly Tells Mel Ottenberg How He Became John-John|work=[[Interview (magazine)|Interview]]|date=December 17, 2025|last=Ottenberg|first=Mel}}</ref> ის ოთხი შვილიდან უფროსია. მოგვიანებით ტორონტოში გადავიდა საცხოვრებლად. American Apparel-ში მუშაობისას ის ორმა ტალანტ-სკაუტმა შეამჩნია. Ford Models-თან კონტრაქტის გაფორმების შემდეგ კი სამოდელო კარიერა დაიწყო.<ref name=ang>{{cite web |last1=Ang |first1=Raymond |title=How Love Story’s Paul Anthony Kelly Became JFK Jr. |url=https://www.gq.com/story/how-love-storys-paul-anthony-kelly-became-jfk-jr |website=GQ |date=24 February 2026}}</ref> ამის შემდეგ ნიუ-იორკში გადავიდა, სადაც მოდელად მუშაობის პარალელურად სამსახიობო როლებზე სინჯებში მონაწილეობა დაიწყო. მან კონტრაქტი გააფორმა სააგენტო Innovative Artists-თან.<ref name=intmag/><ref name=":0">{{cite web|url=https://www.scmp.com/magazines/style/people/celebrities/article/3338176/meet-paul-anthony-kelly-who-plays-john-f-kennedy-jr-ryan-murphys-love-story|title= Meet Paul Anthony Kelly, who plays John F. Kennedy Jr in Ryan Murphy’s Love Story|work=South China Morning Post|date=February 14, 2026|last=Sarkar|first=Ishani}}</ref> მიუხედავად იმისა, რომ ათი წლის განმავლობაში სამსახიობო სფეროში სამუშაოს ვერ პოულობდა, ამ პერიოდში მონაწილეობა მიიღო პროექტში „სამანტა ბერდის ვნება“ (''The Venery of Samantha Bird''), რომელიც საბოლოოდ არ გამოსულა. ამის ერთ-ერთი მიზეზი 2023 წლის SAG-AFTRA-ს გაფიცვა გახდა.<ref>{{cite magazine|url=https://www.hollywoodreporter.com/tv/tv-news/heels-canceled-plus-three-more-starz-shows-1235598872/|title=Starz Cancels Three Series and Scraps Another|work=The Hollywood Reporter|date=September 25, 2023|last=O'Connell|first=Mikey}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.usatoday.com/story/entertainment/celebrities/2026/02/19/paul-kelly-anthony-love-story-jfk-jr-internet-obsession/88744522007/|title='Love Story' star Paul Kelly Anthony has the internet obsessed. See why.|work=USA Today|last=Shafiq|first=Saman|date=February 19, 2026}}</ref> სამოდელო კარიერის განმავლობაში კელი ისეთ ბრენდებთან თანამშრომლობდა, როგორებიცაა Rhone Apparel, Vivienne Westwood,<ref>{{cite web|url=https://models.com/work/vivienne-westwood-vivienne-westwood-man-ss-14-mens-show-milan|title=Vivienne Westwood SS/14 Men's Show|work=models.com}}</ref> Bonobos, John Varvatos, Loro Piana, Perry Ellis და Brooks Brothers.<ref name=intmag/><ref>{{cite magazine|url=https://www.harpersbazaar.com/culture/film-tv/g65511599/american-love-story-carolyn-bessette-jfk-jr-cast-characters/|title=The Cast of Love Story Compared to Their Real-Life Counterparts|last=Dixon|first=Lucy|date=February 12, 2026|magazine=Harper's Bazaar}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.wmagazine.com/culture/american-love-story-carolyn-bessette-kennedy-jfk-jr-cast-release-date-trailer-plot|title=Everything to Know About Ryan Murphy’s American Love Story|last=McCartney|first=Claire Valentine|date=March 25, 2025|website=W Magazine}}</ref> მიუხედავად იმისა, რომ სამსახიობო გამოცდილება პროფესიულ დონეზე არ ჰქონდა, კელი ჯონ ფიცჯერალდ კენედი უმცროსის როლზე დაამტკიცეს სერიალში „სიყვარულის ისტორია“ (''Love Story''), გადაღებების დაწყებამდე ცოტა ხნით ადრე.<ref>{{cite web|url=https://www.tvguide.com/news/love-story-john-f-kennedy-jr-actor-paul-anthony-kelly/|title=FX's Love Story Almost Pushed Back Filming Because They Didn't Have a John F. Kennedy Jr. Then Came Paul Anthony Kelly|date=February 14, 2026|last=Moon|first=Kat|work=TV Guide}}</ref> როლი მან სარა პიჯენთან წარმატებული ქიმიის ტესტისა და ეკრანული სინჯის შემდეგ მიიღო.<ref>{{cite magazine|url=https://www.vogue.com/article/love-story-john-f-kennedy-jr-and-carolyn-bessette-sarah-pidgeon-paul-kelly-interview|title=Meet the Star-Crossed Leads of Love Story: John F. Kennedy Jr. & Carolyn Bessette|work=Vogue|date=February 12, 2026|last=Seth|first=Radhika|publisher=Condé Nast}}</ref> 2026 წლის ივნისში ცნობილი გახდა, რომ კელი სიდნი სუინისა და კირსტენ დანსტთან ერთად ითამაშებდა ფილმში „მოახლეს საიდუმლო“ (''The Housemaid's Secret'').<ref>{{Cite web |last=Grobar |first=Matt |date=2026-06-11 |title=Paul Anthony Kelly Joins 'The Housemaid's Secret' In Film Debut |url=https://deadline.com/2026/06/paul-anthony-kelly-joins-the-housemaids-secret-1236953707/ |access-date=2026-06-12 |website=Deadline |language=en-US}}</ref> You said: == Personal life == Kelly married Syd Widziszewski in May 2023,<ref name=":1">{{cite web|url=https://www.mundoamerica.com/celebrity/2026/02/19/6996f61521efa0fa178b45a2.html|title=Sir John F. Kennedy Jr.: the great opportunity that Canadian actor Paul Anthony Kelly has been waiting for|work=[[El Mundo (Spain)|El Mundo]]|last=Pedrejón|first=Isabel|date=February 19, 2026}}</ref> with whom he had his first child in early 2026.<ref>{{Cite web |last=Wayman |first=Sasha |date=2026-02-25 |title=Love Story’s Paul Anthony Kelly Welcomes First Baby with Wife Syd Widziszewski-Kelly |url=https://www.eonline.com/news/1428951/love-storys-paul-anthony-kelly-welcomes-baby-with-syd-widziszewski-kelly |access-date=2026-03-12 |website=E! Online}}</ref> They live in [[Portland, Oregon]],<ref name=":0" /> having previously lived in [[California]].<ref name=":1" /> Kelly is a [[green card|permanent resident]] of the United States as of 2025.<ref name="intmag" /> ChatGPT said: Writing ==პირადი ცხოვრება== კელი 2023 წლის მაისში სიდ ვიდზიშევსკიზე დაქორწინდა.<ref name=":1">{{cite web|url=https://www.mundoamerica.com/celebrity/2026/02/19/6996f61521efa0fa178b45a2.html|title=Sir John F. Kennedy Jr.: the great opportunity that Canadian actor Paul Anthony Kelly has been waiting for|work=[[El Mundo (Spain)|El Mundo]]|last=Pedrejón|first=Isabel|date=February 19, 2026}}</ref> 2026 წლის დასაწყისში წყვილს პირველი შვილი შეეძინა.<ref>{{Cite web |last=Wayman |first=Sasha |date=2026-02-25 |title=Love Story’s Paul Anthony Kelly Welcomes First Baby with Wife Syd Widziszewski-Kelly |url=https://www.eonline.com/news/1428951/love-storys-paul-anthony-kelly-welcomes-baby-with-syd-widziszewski-kelly |access-date=2026-03-12 |website=E! Online}}</ref> ისინი ორეგონის შტატის ქალაქ პორტლენდში ცხოვრობენ.<ref name=":0" /> მანამდე წყვილი კალიფორნიაში ცხოვრობდა.<ref name=":1" /> 2025 წლის მონაცემებით, კელი აშშ-ში მუდმივი ბინადრობის სტატუსს (მწვანე ბარათს) ფლობდა.<ref name="intmag" /> li6dzhmxv88w1ktgfp57f91m2yojgs4 5564252 5564251 2026-10-23T18:10:20Z Tinatin kokhreidze55 178881 /* Career */ 5564252 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Tinatin kokhreidze55|Tinatin kokhreidze55]].|23|10|2026}} '''პოლ ენტონი კელი''' (დ. [[1 ოქტომბერი]], [[1988]])— [[კანადელები|კანადელი]] [[მოდელი (პროფესია)|მოდელი]] და [[მსახიობი|მსახიობია]], რომელიც [[აშშ]]-ში მოღვაწეობს. იგი ყველაზე მეტად ცნობილია [[ჯონ ფიცჯერალდ კენედი ჯუნიორ|ჯონ ფიცჯერალდ კენედი ჯუნიორის]] როლის შესრულებით FX-ის ანთოლოგიური მინისერიალის „სიყვარულის ისტორია“ პირველ სეზონში. ==ადრეული ცხოვრება და კარიერა== პოლ ენტონი კელი 1988 წლის 1 ოქტომბერს კანადის პატარა ქალაქ პორტ-მაკნიკოლში, ონტარიოს პროვინციაში, დაიბადა.<ref>{{cite web|url=https://harpersbazaar.my/lifestyle/fun-facts-about-paul-anthony-kelly-from-love-story/|title=Fun Facts About Paul Anthony Kelly From “Love Story”|work=[[Harper's Bazaar]] Malaysia|date=February 19, 2026|last=Salehaldin|first=Syameen}}</ref><ref name=intmag>{{cite magazine|url=https://www.interviewmagazine.com/culture/paul-anthony-kelly-tells-mel-ottenberg-how-he-became-john-john|title=Paul Anthony Kelly Tells Mel Ottenberg How He Became John-John|work=[[Interview (magazine)|Interview]]|date=December 17, 2025|last=Ottenberg|first=Mel}}</ref> ის ოთხი შვილიდან უფროსია. მოგვიანებით ტორონტოში გადავიდა საცხოვრებლად. American Apparel-ში მუშაობისას ის ორმა ტალანტ-სკაუტმა შეამჩნია. Ford Models-თან კონტრაქტის გაფორმების შემდეგ კი სამოდელო კარიერა დაიწყო.<ref name=ang>{{cite web |last1=Ang |first1=Raymond |title=How Love Story’s Paul Anthony Kelly Became JFK Jr. |url=https://www.gq.com/story/how-love-storys-paul-anthony-kelly-became-jfk-jr |website=GQ |date=24 February 2026}}</ref> ამის შემდეგ ნიუ-იორკში გადავიდა, სადაც მოდელად მუშაობის პარალელურად სამსახიობო როლებზე სინჯებში მონაწილეობა დაიწყო. მან კონტრაქტი გააფორმა სააგენტო Innovative Artists-თან.<ref name=intmag/><ref name=":0">{{cite web|url=https://www.scmp.com/magazines/style/people/celebrities/article/3338176/meet-paul-anthony-kelly-who-plays-john-f-kennedy-jr-ryan-murphys-love-story|title= Meet Paul Anthony Kelly, who plays John F. Kennedy Jr in Ryan Murphy’s Love Story|work=South China Morning Post|date=February 14, 2026|last=Sarkar|first=Ishani}}</ref> მიუხედავად იმისა, რომ ათი წლის განმავლობაში სამსახიობო სფეროში სამუშაოს ვერ პოულობდა, ამ პერიოდში მონაწილეობა მიიღო პროექტში „სამანტა ბერდის ვნება“ (''The Venery of Samantha Bird''), რომელიც საბოლოოდ არ გამოსულა. ამის ერთ-ერთი მიზეზი 2023 წლის SAG-AFTRA-ს გაფიცვა გახდა.<ref>{{cite magazine|url=https://www.hollywoodreporter.com/tv/tv-news/heels-canceled-plus-three-more-starz-shows-1235598872/|title=Starz Cancels Three Series and Scraps Another|work=The Hollywood Reporter|date=September 25, 2023|last=O'Connell|first=Mikey}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.usatoday.com/story/entertainment/celebrities/2026/02/19/paul-kelly-anthony-love-story-jfk-jr-internet-obsession/88744522007/|title='Love Story' star Paul Kelly Anthony has the internet obsessed. See why.|work=USA Today|last=Shafiq|first=Saman|date=February 19, 2026}}</ref> სამოდელო კარიერის განმავლობაში კელი ისეთ ბრენდებთან თანამშრომლობდა, როგორებიცაა Rhone Apparel, Vivienne Westwood,<ref>{{cite web|url=https://models.com/work/vivienne-westwood-vivienne-westwood-man-ss-14-mens-show-milan|title=Vivienne Westwood SS/14 Men's Show|work=models.com}}</ref> Bonobos, John Varvatos, Loro Piana, Perry Ellis და Brooks Brothers.<ref name=intmag/><ref>{{cite magazine|url=https://www.harpersbazaar.com/culture/film-tv/g65511599/american-love-story-carolyn-bessette-jfk-jr-cast-characters/|title=The Cast of Love Story Compared to Their Real-Life Counterparts|last=Dixon|first=Lucy|date=February 12, 2026|magazine=Harper's Bazaar}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.wmagazine.com/culture/american-love-story-carolyn-bessette-kennedy-jfk-jr-cast-release-date-trailer-plot|title=Everything to Know About Ryan Murphy’s American Love Story|last=McCartney|first=Claire Valentine|date=March 25, 2025|website=W Magazine}}</ref> მიუხედავად იმისა, რომ სამსახიობო გამოცდილება პროფესიულ დონეზე არ ჰქონდა, კელი ჯონ ფიცჯერალდ კენედი უმცროსის როლზე დაამტკიცეს სერიალში „სიყვარულის ისტორია“ (''Love Story''), გადაღებების დაწყებამდე ცოტა ხნით ადრე.<ref>{{cite web|url=https://www.tvguide.com/news/love-story-john-f-kennedy-jr-actor-paul-anthony-kelly/|title=FX's Love Story Almost Pushed Back Filming Because They Didn't Have a John F. Kennedy Jr. Then Came Paul Anthony Kelly|date=February 14, 2026|last=Moon|first=Kat|work=TV Guide}}</ref> როლი მან სარა პიჯენთან წარმატებული ქიმიის ტესტისა და ეკრანული სინჯის შემდეგ მიიღო.<ref>{{cite magazine|url=https://www.vogue.com/article/love-story-john-f-kennedy-jr-and-carolyn-bessette-sarah-pidgeon-paul-kelly-interview|title=Meet the Star-Crossed Leads of Love Story: John F. Kennedy Jr. & Carolyn Bessette|work=Vogue|date=February 12, 2026|last=Seth|first=Radhika|publisher=Condé Nast}}</ref> 2026 წლის ივნისში ცნობილი გახდა, რომ კელი სიდნი სუინისა და კირსტენ დანსტთან ერთად ითამაშებდა ფილმში „მოახლეს საიდუმლო“ (''The Housemaid's Secret'').<ref>{{Cite web |last=Grobar |first=Matt |date=2026-06-11 |title=Paul Anthony Kelly Joins 'The Housemaid's Secret' In Film Debut |url=https://deadline.com/2026/06/paul-anthony-kelly-joins-the-housemaids-secret-1236953707/ |access-date=2026-06-12 |website=Deadline |language=en-US}}</ref> Log in Sign up for free You said: '''Sarah Pidgeon''' (born July 7, 1996)<ref>{{cite web |last1=Anuar |first1=Amalina |title=7 Fun Facts About Sarah Pidgeon |url=https://harpersbazaar.my/lifestyle/fun-facts-about-sarah-pidgeon/ |website=Harper's Bazaar Malaysia |access-date=1 March 2026 |date=February 25, 2026}}</ref> is an American actress. She has played roles in the [[Amazon Prime Video]] series ''[[The Wilds (TV series)| The Wilds]]'' (2020–2022) and the [[Hulu]] series ''[[Tiny Beautiful Things (TV series)| Tiny Beautiful Things]]'' (2023). She made her [[Broadway (theatre)|Broadway]] debut in the [[David Adjmi]] play ''[[Stereophonic (play)|Stereophonic]]'' (2024), earning a [[Tony Award]] nomination for [[Tony Award for Best Featured Actress in a Play|Best Featured Actress in a Play]] and starred in ''[[I Know What You Did Last Summer (2025 film)|I Know What You Did Last Summer]]'' (2025). Pidgeon received critical acclaim for portraying [[Carolyn Bessette-Kennedy]] in the [[FX Networks|FX]]/[[Hulu]] drama series ''[[Love Story (2026 TV series)|Love Story]]'' (2026), for which she was nominated for the [[Primetime Emmy Award for Outstanding Lead Actress in a Limited or Anthology Series or Movie]] in [[78th Primetime Emmy Awards|2026]]. ==Early life and education== Pidgeon grew up in [[Michigan]] where she attended the [[Birmingham Groves High School]]. She attended Interlochen Arts Camp during summer holidays and performed in plays at the Community House in [[Birmingham, Michigan|Birmingham]]. Pidgeon then attended the [[Interlochen Arts Academy]] and graduated in 2014 before gaining a bachelor of fine arts degree from the [[Carnegie Mellon School of Drama]] in [[Pittsburgh]] in 2018.<ref name=hl>{{Cite web |first=Susan |last=Bromley |title=Birmingham native takes wild rise to stardom in Amazon Prime series 'The Wilds' |website=hometownlife.com |date=2021-01-04 |url=https://eu.hometownlife.com/story/entertainment/movies/2021/01/04/birmingham-native-stars-amazon-prime-series-the-wilds/4008455001/ |access-date=April 13, 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210104191354/https://eu.hometownlife.com/story/entertainment/movies/2021/01/04/birmingham-native-stars-amazon-prime-series-the-wilds/4008455001/ |archive-date=January 4, 2021 |url-status=live |quote=The now 24-year-old never planned…}}</ref><ref>{{Cite news |first=Rob |last=Owen |title= TV Talk: Kathryn Hahn, Carnegie Mellon grad share a role in Hulu's 'Tiny Beautiful Things' |work=[[Pittsburgh Tribune-Review]] |date=April 7, 2023 |url=https://triblive.com/aande/movies-tv/tv-talk-kathryn-hahn-cmu-grad-share-a-role-in-hulus-tiny-beautiful-things/ |access-date=April 13, 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230407174741/https://triblive.com/aande/movies-tv/tv-talk-kathryn-hahn-cmu-grad-share-a-role-in-hulus-tiny-beautiful-things/ |archive-date=April 7, 2023 |url-status=live}}</ref> ==ადრეული ცხოვრება და განათლება== პიჯენი მიჩიგანში გაიზარდა, სადაც ბირმინგემ-გროუვსის საშუალო სკოლაში სწავლობდა. ზაფხულის არდადეგებზე ინტერლოხენის ხელოვნების ბანაკს ესწრებოდა, ხოლო ბირმინგემის საზოგადოებრივ სახლში გამართულ სპექტაკლებში მონაწილეობდა. მოგვიანებით სწავლა ინტერლოხენის ხელოვნების აკადემიაში განაგრძო, რომელიც 2014 წელს დაამთავრა. 2018 წელს კი პიტსბურგში, კარნეგი-მელონის უნივერსიტეტის დრამატული ხელოვნების სკოლაში სახვითი ხელოვნების ბაკალავრის ხარისხი მიიღო.<ref name=hl>{{Cite web |first=Susan |last=Bromley |title=Birmingham native takes wild rise to stardom in Amazon Prime series 'The Wilds' |website=hometownlife.com |date=2021-01-04 |url=https://eu.hometownlife.com/story/entertainment/movies/2021/01/04/birmingham-native-stars-amazon-prime-series-the-wilds/4008455001/ |access-date=April 13, 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210104191354/https://eu.hometownlife.com/story/entertainment/movies/2021/01/04/birmingham-native-stars-amazon-prime-series-the-wilds/4008455001/ |archive-date=January 4, 2021 |url-status=live |quote=The now 24-year-old never planned…}}</ref><ref>{{Cite news |first=Rob |last=Owen |title= TV Talk: Kathryn Hahn, Carnegie Mellon grad share a role in Hulu's 'Tiny Beautiful Things' |work=[[Pittsburgh Tribune-Review]] |date=April 7, 2023 |url=https://triblive.com/aande/movies-tv/tv-talk-kathryn-hahn-cmu-grad-share-a-role-in-hulus-tiny-beautiful-things/ |access-date=April 13, 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230407174741/https://triblive.com/aande/movies-tv/tv-talk-kathryn-hahn-cmu-grad-share-a-role-in-hulus-tiny-beautiful-things/ |archive-date=April 7, 2023 |url-status=live}}</ref> ==კარიერა== 2019 წელს, სერიალებში „ერთი დოლარი“ (''One Dollar'') და „გოთემი“ (''Gotham'') შესრულებული როლების შემდეგ, პიჯენი Amazon Prime Video-ს სერიალში „ველური“ (''The Wilds'') დაამტკიცეს.<ref name=Dead2019>{{Cite web |first=Denise |last=Petski |title='The Wilds': Rachel Griffiths, David Sullivan Among 7 Cast In Amazon's YA Drama Series |website=[[Deadline Hollywood]] |date=2019-11-07 |url=https://deadline.com/2019/11/the-wilds-rachel-griffiths-david-sullivan-cast-amazon-ya-drama-series-1202779689/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20191108002854/https://deadline.com/2019/11/the-wilds-rachel-griffiths-david-sullivan-cast-amazon-ya-drama-series-1202779689/ |archive-date=November 8, 2019 |url-status=live |access-date=2023-04-13}}</ref><ref>{{Cite web |first=Shrishty |last=Mishra |title='The Wilds' Star Sarah Pidgeon Cast as Young Kathryn Hahn in 'Tiny Beautiful Things' |website=[[Collider (website)|Collider]] |date=2022-08-09 |url=https://collider.com/tiny-beautiful-things-cast-sarah-pidgeon-kathryn-hahn-hulu/ |access-date=2026-02-26}}</ref> მოზარდებზე გათვლილი გადარჩენის თემატიკის ამ სერიალში მან ლეა განასახიერა — პერსონაჟი, რომელიც „მომწიფებული და ინტელექტუალურია“.<ref>{{Cite magazine |first=Gretty |last=Garcia |title= Presenting: The Cast of 'The Wilds' Season 2 |magazine=[[Cosmopolitan (magazine)|Cosmopolitan]] |date=2022-04-28 |url=https://www.cosmopolitan.com/entertainment/tv/a39851997/the-wilds-season-2-cast |access-date=2023-04-13 |quote=Age: 25}}</ref> გამოცემა ''Collider''-მა აღნიშნა, რომ პიჯენის შესრულებაში კარგად ჩანდა პერსონაჟის აკვიატებული სურვილი, გაერკვია სიმართლე. ეს ლეას აიძულებს, თითქმის მთელი სერიალის განმავლობაში უკიდურესად დაძაბულ მდგომარეობაში იყოს. გამოცემის შეფასებით, პიჯენის უნარი, ასეთი ინტენსივობა შეენარჩუნებინა და ამასთანავე, ემოციური უშუალობა გამოევლინა, გამორჩეული იყო.<ref>{{Cite web |first=Perri |last=Nemiroff |title='The Wilds' Season 2: Sarah Pidgeon & Reign Edwards on Managing Leah's Intensity and Keeping Nora Alive via Rachel |website=[[Collider (website)|Collider]] |date=2022-05-10 |url=https://collider.com/the-wilds-season-2-reign-edwards-sarah-pidgeon-interview/ |access-date=2023-04-13}}</ref> 2022 წლის აგვისტოში ცნობილი გახდა, რომ პიჯენი სატელევიზიო სერიალში „პატარა მშვენიერი საგნები“ (''Tiny Beautiful Things'') მიიღებდა მონაწილეობას.<ref>{{Cite web |first=Nellie |last=Andreeva |title='Tiny Beautiful Things': Sarah Pidgeon & Tanzyn Crawford Join Hulu Drama Series; Rachel Lee Goldenberg To Direct |website=[[Deadline Hollywood]] |date=2022-08-08 |url=https://deadline.com/2022/08/tiny-beautiful-things-sarah-pidgeon-tanzyn-crawford-kathryn-hahn-quentin-plair-hulu-drama-series-1235087486 |access-date=2026-02-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220808231541/https://deadline.com/2022/08/tiny-beautiful-things-sarah-pidgeon-tanzyn-crawford-kathryn-hahn-quentin-plair-hulu-drama-series-1235087486/ |archive-date=August 8, 2022 |url-status=live}}</ref> მან კრიტიკოსების ქება დაიმსახურა კლერის ახალგაზრდა ვერსიის განსახიერებისთვის — ეს პერსონაჟი სერიალში კეტრინ ჰანი თამაშობს. გაზეთ ''The Guardian''-ის კრიტიკოსმა ლუსი მანგანმა პიჯენის შესრულებას „ბრწყინვალე“ უწოდა.<ref>{{Cite news |first=Lucy |last=Mangan |title= Tiny Beautiful Things review – you'll either weep or storm out of the room in fury |work=[[The Guardian]] |date=2023-04-07 |url=https://www.theguardian.com/tv-and-radio/2023/apr/07/tiny-beautiful-things-review-kathryn-hahn-cheryl-strayed-disney |access-date=2023-04-12}}</ref> პიჯენის თქმით, მას და ჰანს არაერთხელ უსაუბრიათ კლერის ხასიათზე, მის შინაგან სამყაროსა და იმ ენერგიაზე, რომელსაც პერსონაჟი გამოხატავს. მსახიობის განმარტებით, ამ ყველაფრის დიდი ნაწილი თავად სცენარშიც იყო ასახული.<ref>{{Cite interview |subject-first=Sarah |subject-last=Pidgeon |interviewer-first=Tom |interviewer-last=Chang |title=Tiny Beautiful Things: Sarah Pidgeon on Clare's Journey, Hahn & More |website=[[Bleeding Cool]] |date=2023-04-09 |url=https://bleedingcool.com/tv/tiny-beautiful-things-sarah-pidgeon-on-clares-journey-hahn-more |access-date=2023-04-12}}</ref> კრიტიკოსების შეფასებით, პიჯენმა კლერის ცხოვრებაში არსებული მწუხარება, სიყვარული და ემოციური სიმწიფე ნაზად, თუმცა შთამბეჭდავად გადმოსცა.<ref>{{Cite interview |subject-first=Sarah |subject-last=Pidgeon |interviewer-first=Chloe |interviewer-last=Williams |title=Sarah Pidgeon Explores Love And Grief In "Tiny Beautiful Things" |publisher=[[Brit + Co]] |date=2023-04-12 |url=https://www.brit.co/sarah-pidgeon-tiny-beautiful-things/ |access-date=2023-04-13}}</ref> თავად პიჯენმა პერსონაჟი ასე აღწერა: „ის უკიდურესად არასტაბილური და თვითდამანგრეველია. ზუსტად იცის, რას ამბობს და რას გრძნობს“.<ref>{{Cite web|first=Taylor|last=Gates|website=Collider|date=2023-04-07|title='Tiny Beautiful Things' Star Sarah Pidgeon on Becoming One with Kathryn Hahn and the Hardest Scene to Film|url=https://collider.com/tiny-beautiful-things-sarah-pidgeon-interview/|access-date=2023-04-13}}</ref> პიჯენმა დიანას როლი შეასრულა დევიდ აჯმის პიესაში „სტერეოფონიკი“ (''Stereophonic''), რომლის პრემიერაც ბროდვეის გარეთ, თეატრ Playwrights Horizons-ში გაიმართა. მოგვიანებით დადგმა ბროდვეიზე, ჯონ გოლდენის თეატრში გადაიტანეს. ''Variety''-ის კრიტიკოსმა ფრენკ რიცომ მისი შესრულება „შესანიშნავად“ შეაფასა.<ref>{{cite web|url= https://variety.com/2024/legit/reviews/stereophonic-review-broadway-1235976418/|title= Stereophonic review|website= Variety|date=2024-04-20 |accessdate=2024-04-21}}</ref> ''The Guardian''-ის კრიტიკოსმა გლორია ოლადიპომ კი პიჯენის თამაში „ზუსტი“, „ცოცხალი“ და „მომნუსხველი“ უწოდა.<ref>{{cite news|url= https://www.theguardian.com/stage/2024/apr/19/stereophonic-play-review-broadway|title= Stereophonic review – dazzling 70s-set music saga is a Broadway triumph|website= Guardian|date=2024-04-20 |accessdate=2024-04-21 |last1= Oladipo|first1= Gloria}}</ref> 2024 წელს პიჯენი ტონის ჯილდოზე წარადგინეს პიესაში მეორეხარისხოვანი როლის საუკეთესო შემსრულებელი მსახიობი ქალის ნომინაციაში.<ref>{{Cite web |title=The Tony Award Nominations |url=https://www.tonyawards.com/nominees/year/any/category/actress-featured-role-play/show/any/ |access-date=2026-04-27 |website=www.tonyawards.com |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Jones |first=C. T. |date=2024-06-07 |title=In 'Stereophonic,' Sarah Pidgeon Builds a Leading Lady, Chord By Chord |url=https://www.rollingstone.com/culture/culture-features/stereophonic-sarah-pidgeon-tonys-1235035525/ |access-date=2026-04-27 |website=[[Rolling Stone]] |language=en-US |quote=Tony nominee Sarah Pidgeon tells Rolling Stone her time as Diana in the Broadyway hit 'Stereophonic' has changed her on a "molecular level."}}</ref> 2026 წელს პიჯენმა კეროლინ ბესეტ-კენედი განასახიერა სერიალ „სიყვარულის ისტორიის“ (''Love Story'') პირველ სეზონში, რომელსაც თავდაპირველად ''American Love Story'' ეწოდებოდა.<ref>{{cite web |last1=Otterson |first1=Joe |title=Ryan Murphy’s ‘American Love Story’ Casts Sarah Pidgeon as JFK Jr.’s Wife Carolyn Bessette |url=https://variety.com/2025/tv/news/ryan-murphy-american-love-story-sarah-pidgeon-carolyn-bessette-1236345099/ |website=Variety |date=21 March 2025}}</ref> Log in for more personalized help with writing, rewriting, and translation. Log in Sign up for free You said: Paul Anthony Kelly (born October 1, 1988) is a Canadian model and actor based in the United States. He is best known for portraying John F. Kennedy Jr. in the first season of the FX anthology miniseries Love Story: John F. Kennedy Jr. & Carolyn Bessette. ChatGPT said: პოლ ენტონი კელი (დაიბადა 1988 წლის 1 ოქტომბერს) კანადელი მოდელი და მსახიობია, რომელიც აშშ-ში მოღვაწეობს. იგი ყველაზე მეტად ცნობილია ჯონ ფიცჯერალდ კენედი უმცროსის როლის შესრულებით FX-ის ანთოლოგიური მინისერიალის „სიყვარულის ისტორია: ჯონ ფიცჯერალდ კენედი უმცროსი და კეროლინ ბესეტი“ (''Love Story: John F. Kennedy Jr. & Carolyn Bessette'') პირველ სეზონში. You said: == Early life and career == Kelly was born in the small Canadian town of [[Port McNicoll, Ontario]], on October 1, 1988.<ref>{{cite web|url=https://harpersbazaar.my/lifestyle/fun-facts-about-paul-anthony-kelly-from-love-story/|title=Fun Facts About Paul Anthony Kelly From “Love Story”|work=[[Harper's Bazaar]] Malaysia|date=February 19, 2026|last=Salehaldin|first=Syameen}}</ref><ref name=intmag>{{cite magazine|url=https://www.interviewmagazine.com/culture/paul-anthony-kelly-tells-mel-ottenberg-how-he-became-john-john|title=Paul Anthony Kelly Tells Mel Ottenberg How He Became John-John|work=[[Interview (magazine)|Interview]]|date=December 17, 2025|last=Ottenberg|first=Mel}}</ref> He is the eldest of four children. He later moved to [[Toronto]] and while working at [[American Apparel]], he was discovered by two talent scouts and began modelling after signing a contract with [[Ford Models]].<ref name=ang>{{cite web |last1=Ang |first1=Raymond |title=How Love Story’s Paul Anthony Kelly Became JFK Jr. |url=https://www.gq.com/story/how-love-storys-paul-anthony-kelly-became-jfk-jr |website=GQ |date=24 February 2026}}</ref> From there he moved to [[New York City]], where he began auditioning for acting roles whilst still working as a model, signing with the agency Innovative Artists.<ref name=intmag/><ref name=":0">{{cite web|url=https://www.scmp.com/magazines/style/people/celebrities/article/3338176/meet-paul-anthony-kelly-who-plays-john-f-kennedy-jr-ryan-murphys-love-story|title= Meet Paul Anthony Kelly, who plays John F. Kennedy Jr in Ryan Murphy’s Love Story|work=South China Morning Post|date=February 14, 2026|last=Sarkar|first=Ishani}}</ref> He did not find work in acting for a decade, except for a project called ''[[The Venery of Samantha Bird]]'', which was ultimately never released in part due to the [[2023 SAG-AFTRA strike]].<ref>{{cite magazine|url=https://www.hollywoodreporter.com/tv/tv-news/heels-canceled-plus-three-more-starz-shows-1235598872/|title=Starz Cancels Three Series and Scraps Another|work=The Hollywood Reporter|date=September 25, 2023|last=O'Connell|first=Mikey}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.usatoday.com/story/entertainment/celebrities/2026/02/19/paul-kelly-anthony-love-story-jfk-jr-internet-obsession/88744522007/|title='Love Story' star Paul Kelly Anthony has the internet obsessed. See why.|work=USA Today|last=Shafiq|first=Saman|date=February 19, 2026}}</ref> As a model, he worked for brands like [[Rhone Apparel]], [[Vivienne Westwood]],<ref>{{cite web|url=https://models.com/work/vivienne-westwood-vivienne-westwood-man-ss-14-mens-show-milan|title=Vivienne Westwood SS/14 Men's Show|work=models.com}}</ref> [[Bonobos (apparel)|Bonobos]], [[John Varvatos]], [[Loro Piana]], [[Perry Ellis]], and [[Brooks Brothers]].<ref name=intmag/><ref>{{cite magazine|url=https://www.harpersbazaar.com/culture/film-tv/g65511599/american-love-story-carolyn-bessette-jfk-jr-cast-characters/|title=The Cast of Love Story Compared to Their Real-Life Counterparts|last=Dixon|first=Lucy|date=February 12, 2026|magazine=Harper's Bazaar}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.wmagazine.com/culture/american-love-story-carolyn-bessette-kennedy-jfk-jr-cast-release-date-trailer-plot|title=Everything to Know About Ryan Murphy’s American Love Story|last=McCartney|first=Claire Valentine|date=March 25, 2025|website=W Magazine}}</ref> Despite having no professional acting experience, he was cast as [[John F. Kennedy Jr.]] in ''[[Love Story (2026 TV series)|Love Story]]'' shortly before filming was scheduled to commence.<ref>{{cite web|url=https://www.tvguide.com/news/love-story-john-f-kennedy-jr-actor-paul-anthony-kelly/|title=FX's Love Story Almost Pushed Back Filming Because They Didn't Have a John F. Kennedy Jr. Then Came Paul Anthony Kelly|date=February 14, 2026|last=Moon|first=Kat|work=TV Guide}}</ref> He was cast after a successful chemistry read and screen test with [[Sarah Pidgeon]].<ref>{{cite magazine|url=https://www.vogue.com/article/love-story-john-f-kennedy-jr-and-carolyn-bessette-sarah-pidgeon-paul-kelly-interview|title=Meet the Star-Crossed Leads of Love Story: John F. Kennedy Jr. & Carolyn Bessette|work=Vogue|date=February 12, 2026|last=Seth|first=Radhika|publisher=Condé Nast}}</ref> In June 2026, it was announced Kelly would star in ''The Housemaid's Secret'', alongside [[Sydney Sweeney]] and [[Kirsten Dunst]].<ref>{{Cite web |last=Grobar |first=Matt |date=2026-06-11 |title=Paul Anthony Kelly Joins 'The Housemaid's Secret' In Film Debut |url=https://deadline.com/2026/06/paul-anthony-kelly-joins-the-housemaids-secret-1236953707/ |access-date=2026-06-12 |website=Deadline |language=en-US}}</ref> ChatGPT said: Writing ==ადრეული ცხოვრება და კარიერა== პოლ ენტონი კელი 1988 წლის 1 ოქტომბერს კანადის პატარა ქალაქ პორტ-მაკნიკოლში, ონტარიოს პროვინციაში, დაიბადა.<ref>{{cite web|url=https://harpersbazaar.my/lifestyle/fun-facts-about-paul-anthony-kelly-from-love-story/|title=Fun Facts About Paul Anthony Kelly From “Love Story”|work=[[Harper's Bazaar]] Malaysia|date=February 19, 2026|last=Salehaldin|first=Syameen}}</ref><ref name=intmag>{{cite magazine|url=https://www.interviewmagazine.com/culture/paul-anthony-kelly-tells-mel-ottenberg-how-he-became-john-john|title=Paul Anthony Kelly Tells Mel Ottenberg How He Became John-John|work=[[Interview (magazine)|Interview]]|date=December 17, 2025|last=Ottenberg|first=Mel}}</ref> ის ოთხი შვილიდან უფროსია. მოგვიანებით ტორონტოში გადავიდა საცხოვრებლად. American Apparel-ში მუშაობისას ის ორმა ტალანტ-სკაუტმა შეამჩნია. Ford Models-თან კონტრაქტის გაფორმების შემდეგ კი სამოდელო კარიერა დაიწყო.<ref name=ang>{{cite web |last1=Ang |first1=Raymond |title=How Love Story’s Paul Anthony Kelly Became JFK Jr. |url=https://www.gq.com/story/how-love-storys-paul-anthony-kelly-became-jfk-jr |website=GQ |date=24 February 2026}}</ref> ამის შემდეგ ნიუ-იორკში გადავიდა, სადაც მოდელად მუშაობის პარალელურად სამსახიობო როლებზე სინჯებში მონაწილეობა დაიწყო. მან კონტრაქტი გააფორმა სააგენტო Innovative Artists-თან.<ref name=intmag/><ref name=":0">{{cite web|url=https://www.scmp.com/magazines/style/people/celebrities/article/3338176/meet-paul-anthony-kelly-who-plays-john-f-kennedy-jr-ryan-murphys-love-story|title= Meet Paul Anthony Kelly, who plays John F. Kennedy Jr in Ryan Murphy’s Love Story|work=South China Morning Post|date=February 14, 2026|last=Sarkar|first=Ishani}}</ref> მიუხედავად იმისა, რომ ათი წლის განმავლობაში სამსახიობო სფეროში სამუშაოს ვერ პოულობდა, ამ პერიოდში მონაწილეობა მიიღო პროექტში „სამანტა ბერდის ვნება“ (''The Venery of Samantha Bird''), რომელიც საბოლოოდ არ გამოსულა. ამის ერთ-ერთი მიზეზი 2023 წლის SAG-AFTRA-ს გაფიცვა გახდა.<ref>{{cite magazine|url=https://www.hollywoodreporter.com/tv/tv-news/heels-canceled-plus-three-more-starz-shows-1235598872/|title=Starz Cancels Three Series and Scraps Another|work=The Hollywood Reporter|date=September 25, 2023|last=O'Connell|first=Mikey}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.usatoday.com/story/entertainment/celebrities/2026/02/19/paul-kelly-anthony-love-story-jfk-jr-internet-obsession/88744522007/|title='Love Story' star Paul Kelly Anthony has the internet obsessed. See why.|work=USA Today|last=Shafiq|first=Saman|date=February 19, 2026}}</ref> სამოდელო კარიერის განმავლობაში კელი ისეთ ბრენდებთან თანამშრომლობდა, როგორებიცაა Rhone Apparel, Vivienne Westwood,<ref>{{cite web|url=https://models.com/work/vivienne-westwood-vivienne-westwood-man-ss-14-mens-show-milan|title=Vivienne Westwood SS/14 Men's Show|work=models.com}}</ref> Bonobos, John Varvatos, Loro Piana, Perry Ellis და Brooks Brothers.<ref name=intmag/><ref>{{cite magazine|url=https://www.harpersbazaar.com/culture/film-tv/g65511599/american-love-story-carolyn-bessette-jfk-jr-cast-characters/|title=The Cast of Love Story Compared to Their Real-Life Counterparts|last=Dixon|first=Lucy|date=February 12, 2026|magazine=Harper's Bazaar}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.wmagazine.com/culture/american-love-story-carolyn-bessette-kennedy-jfk-jr-cast-release-date-trailer-plot|title=Everything to Know About Ryan Murphy’s American Love Story|last=McCartney|first=Claire Valentine|date=March 25, 2025|website=W Magazine}}</ref> მიუხედავად იმისა, რომ სამსახიობო გამოცდილება პროფესიულ დონეზე არ ჰქონდა, კელი ჯონ ფიცჯერალდ კენედი უმცროსის როლზე დაამტკიცეს სერიალში „სიყვარულის ისტორია“ (''Love Story''), გადაღებების დაწყებამდე ცოტა ხნით ადრე.<ref>{{cite web|url=https://www.tvguide.com/news/love-story-john-f-kennedy-jr-actor-paul-anthony-kelly/|title=FX's Love Story Almost Pushed Back Filming Because They Didn't Have a John F. Kennedy Jr. Then Came Paul Anthony Kelly|date=February 14, 2026|last=Moon|first=Kat|work=TV Guide}}</ref> როლი მან სარა პიჯენთან წარმატებული ქიმიის ტესტისა და ეკრანული სინჯის შემდეგ მიიღო.<ref>{{cite magazine|url=https://www.vogue.com/article/love-story-john-f-kennedy-jr-and-carolyn-bessette-sarah-pidgeon-paul-kelly-interview|title=Meet the Star-Crossed Leads of Love Story: John F. Kennedy Jr. & Carolyn Bessette|work=Vogue|date=February 12, 2026|last=Seth|first=Radhika|publisher=Condé Nast}}</ref> 2026 წლის ივნისში ცნობილი გახდა, რომ კელი სიდნი სუინისა და კირსტენ დანსტთან ერთად ითამაშებდა ფილმში „მოახლეს საიდუმლო“ (''The Housemaid's Secret'').<ref>{{Cite web |last=Grobar |first=Matt |date=2026-06-11 |title=Paul Anthony Kelly Joins 'The Housemaid's Secret' In Film Debut |url=https://deadline.com/2026/06/paul-anthony-kelly-joins-the-housemaids-secret-1236953707/ |access-date=2026-06-12 |website=Deadline |language=en-US}}</ref> You said: == Personal life == Kelly married Syd Widziszewski in May 2023,<ref name=":1">{{cite web|url=https://www.mundoamerica.com/celebrity/2026/02/19/6996f61521efa0fa178b45a2.html|title=Sir John F. Kennedy Jr.: the great opportunity that Canadian actor Paul Anthony Kelly has been waiting for|work=[[El Mundo (Spain)|El Mundo]]|last=Pedrejón|first=Isabel|date=February 19, 2026}}</ref> with whom he had his first child in early 2026.<ref>{{Cite web |last=Wayman |first=Sasha |date=2026-02-25 |title=Love Story’s Paul Anthony Kelly Welcomes First Baby with Wife Syd Widziszewski-Kelly |url=https://www.eonline.com/news/1428951/love-storys-paul-anthony-kelly-welcomes-baby-with-syd-widziszewski-kelly |access-date=2026-03-12 |website=E! Online}}</ref> They live in [[Portland, Oregon]],<ref name=":0" /> having previously lived in [[California]].<ref name=":1" /> Kelly is a [[green card|permanent resident]] of the United States as of 2025.<ref name="intmag" /> ChatGPT said: Writing ==პირადი ცხოვრება== კელი 2023 წლის მაისში სიდ ვიდზიშევსკიზე დაქორწინდა.<ref name=":1">{{cite web|url=https://www.mundoamerica.com/celebrity/2026/02/19/6996f61521efa0fa178b45a2.html|title=Sir John F. Kennedy Jr.: the great opportunity that Canadian actor Paul Anthony Kelly has been waiting for|work=[[El Mundo (Spain)|El Mundo]]|last=Pedrejón|first=Isabel|date=February 19, 2026}}</ref> 2026 წლის დასაწყისში წყვილს პირველი შვილი შეეძინა.<ref>{{Cite web |last=Wayman |first=Sasha |date=2026-02-25 |title=Love Story’s Paul Anthony Kelly Welcomes First Baby with Wife Syd Widziszewski-Kelly |url=https://www.eonline.com/news/1428951/love-storys-paul-anthony-kelly-welcomes-baby-with-syd-widziszewski-kelly |access-date=2026-03-12 |website=E! Online}}</ref> ისინი ორეგონის შტატის ქალაქ პორტლენდში ცხოვრობენ.<ref name=":0" /> მანამდე წყვილი კალიფორნიაში ცხოვრობდა.<ref name=":1" /> 2025 წლის მონაცემებით, კელი აშშ-ში მუდმივი ბინადრობის სტატუსს (მწვანე ბარათს) ფლობდა.<ref name="intmag" /> bm5pgwo86phh9t6gr50hmqypxz3rrup 5564256 5564252 2026-10-23T18:12:56Z Tinatin kokhreidze55 178881 5564256 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Tinatin kokhreidze55|Tinatin kokhreidze55]].|23|10|2026}} '''პოლ ენტონი კელი''' (დ. [[1 ოქტომბერი]], [[1988]])— [[კანადელები|კანადელი]] [[მოდელი (პროფესია)|მოდელი]] და [[მსახიობი|მსახიობია]], რომელიც [[აშშ]]-ში მოღვაწეობს. იგი ყველაზე მეტად ცნობილია [[ჯონ ფიცჯერალდ კენედი ჯუნიორ|ჯონ ფიცჯერალდ კენედი ჯუნიორის]] როლის შესრულებით FX-ის ანთოლოგიური მინისერიალის „სიყვარულის ისტორია“ პირველ სეზონში. ==ადრეული ცხოვრება და კარიერა== პოლ ენტონი კელი 1988 წლის 1 ოქტომბერს კანადის პატარა ქალაქ პორტ-მაკნიკოლში, ონტარიოს პროვინციაში, დაიბადა.<ref>{{cite web|url=https://harpersbazaar.my/lifestyle/fun-facts-about-paul-anthony-kelly-from-love-story/|title=Fun Facts About Paul Anthony Kelly From “Love Story”|work=[[Harper's Bazaar]] Malaysia|date=February 19, 2026|last=Salehaldin|first=Syameen}}</ref><ref name=intmag>{{cite magazine|url=https://www.interviewmagazine.com/culture/paul-anthony-kelly-tells-mel-ottenberg-how-he-became-john-john|title=Paul Anthony Kelly Tells Mel Ottenberg How He Became John-John|work=[[Interview (magazine)|Interview]]|date=December 17, 2025|last=Ottenberg|first=Mel}}</ref> ის ოთხი შვილიდან უფროსია. მოგვიანებით ტორონტოში გადავიდა საცხოვრებლად. American Apparel-ში მუშაობისას ის ორმა ტალანტ-სკაუტმა შეამჩნია. Ford Models-თან კონტრაქტის გაფორმების შემდეგ კი სამოდელო კარიერა დაიწყო.<ref name=ang>{{cite web |last1=Ang |first1=Raymond |title=How Love Story’s Paul Anthony Kelly Became JFK Jr. |url=https://www.gq.com/story/how-love-storys-paul-anthony-kelly-became-jfk-jr |website=GQ |date=24 February 2026}}</ref> ამის შემდეგ ნიუ-იორკში გადავიდა, სადაც მოდელად მუშაობის პარალელურად სამსახიობო როლებზე სინჯებში მონაწილეობა დაიწყო. მან კონტრაქტი გააფორმა სააგენტო Innovative Artists-თან.<ref name=intmag/><ref name=":0">{{cite web|url=https://www.scmp.com/magazines/style/people/celebrities/article/3338176/meet-paul-anthony-kelly-who-plays-john-f-kennedy-jr-ryan-murphys-love-story|title= Meet Paul Anthony Kelly, who plays John F. Kennedy Jr in Ryan Murphy’s Love Story|work=South China Morning Post|date=February 14, 2026|last=Sarkar|first=Ishani}}</ref> მიუხედავად იმისა, რომ ათი წლის განმავლობაში სამსახიობო სფეროში სამუშაოს ვერ პოულობდა, ამ პერიოდში მონაწილეობა მიიღო პროექტში „სამანტა ბერდის ვნება“ (''The Venery of Samantha Bird''), რომელიც საბოლოოდ არ გამოსულა. ამის ერთ-ერთი მიზეზი 2023 წლის SAG-AFTRA-ს გაფიცვა გახდა.<ref>{{cite magazine|url=https://www.hollywoodreporter.com/tv/tv-news/heels-canceled-plus-three-more-starz-shows-1235598872/|title=Starz Cancels Three Series and Scraps Another|work=The Hollywood Reporter|date=September 25, 2023|last=O'Connell|first=Mikey}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.usatoday.com/story/entertainment/celebrities/2026/02/19/paul-kelly-anthony-love-story-jfk-jr-internet-obsession/88744522007/|title='Love Story' star Paul Kelly Anthony has the internet obsessed. See why.|work=USA Today|last=Shafiq|first=Saman|date=February 19, 2026}}</ref> სამოდელო კარიერის განმავლობაში კელი ისეთ ბრენდებთან თანამშრომლობდა, როგორებიცაა Rhone Apparel, Vivienne Westwood,<ref>{{cite web|url=https://models.com/work/vivienne-westwood-vivienne-westwood-man-ss-14-mens-show-milan|title=Vivienne Westwood SS/14 Men's Show|work=models.com}}</ref> Bonobos, John Varvatos, Loro Piana, Perry Ellis და Brooks Brothers.<ref name=intmag/><ref>{{cite magazine|url=https://www.harpersbazaar.com/culture/film-tv/g65511599/american-love-story-carolyn-bessette-jfk-jr-cast-characters/|title=The Cast of Love Story Compared to Their Real-Life Counterparts|last=Dixon|first=Lucy|date=February 12, 2026|magazine=Harper's Bazaar}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.wmagazine.com/culture/american-love-story-carolyn-bessette-kennedy-jfk-jr-cast-release-date-trailer-plot|title=Everything to Know About Ryan Murphy’s American Love Story|last=McCartney|first=Claire Valentine|date=March 25, 2025|website=W Magazine}}</ref> მიუხედავად იმისა, რომ სამსახიობო გამოცდილება პროფესიულ დონეზე არ ჰქონდა, კელი ჯონ ფიცჯერალდ კენედი უმცროსის როლზე დაამტკიცეს სერიალში „სიყვარულის ისტორია“ (''Love Story''), გადაღებების დაწყებამდე ცოტა ხნით ადრე.<ref>{{cite web|url=https://www.tvguide.com/news/love-story-john-f-kennedy-jr-actor-paul-anthony-kelly/|title=FX's Love Story Almost Pushed Back Filming Because They Didn't Have a John F. Kennedy Jr. Then Came Paul Anthony Kelly|date=February 14, 2026|last=Moon|first=Kat|work=TV Guide}}</ref> როლი მან სარა პიჯენთან წარმატებული ქიმიის ტესტისა და ეკრანული სინჯის შემდეგ მიიღო.<ref>{{cite magazine|url=https://www.vogue.com/article/love-story-john-f-kennedy-jr-and-carolyn-bessette-sarah-pidgeon-paul-kelly-interview|title=Meet the Star-Crossed Leads of Love Story: John F. Kennedy Jr. & Carolyn Bessette|work=Vogue|date=February 12, 2026|last=Seth|first=Radhika|publisher=Condé Nast}}</ref> 2026 წლის ივნისში ცნობილი გახდა, რომ კელი სიდნი სუინისა და კირსტენ დანსტთან ერთად ითამაშებდა ფილმში „მოახლეს საიდუმლო“ (''The Housemaid's Secret'').<ref>{{Cite web |last=Grobar |first=Matt |date=2026-06-11 |title=Paul Anthony Kelly Joins 'The Housemaid's Secret' In Film Debut |url=https://deadline.com/2026/06/paul-anthony-kelly-joins-the-housemaids-secret-1236953707/ |access-date=2026-06-12 |website=Deadline |language=en-US}}</ref> ==პირადი ცხოვრება== კელი 2023 წლის მაისში სიდ ვიდზიშევსკიზე დაქორწინდა.<ref name=":1">{{cite web|url=https://www.mundoamerica.com/celebrity/2026/02/19/6996f61521efa0fa178b45a2.html|title=Sir John F. Kennedy Jr.: the great opportunity that Canadian actor Paul Anthony Kelly has been waiting for|work=[[El Mundo (Spain)|El Mundo]]|last=Pedrejón|first=Isabel|date=February 19, 2026}}</ref> 2026 წლის დასაწყისში წყვილს პირველი შვილი შეეძინა.<ref>{{Cite web |last=Wayman |first=Sasha |date=2026-02-25 |title=Love Story’s Paul Anthony Kelly Welcomes First Baby with Wife Syd Widziszewski-Kelly |url=https://www.eonline.com/news/1428951/love-storys-paul-anthony-kelly-welcomes-baby-with-syd-widziszewski-kelly |access-date=2026-03-12 |website=E! Online}}</ref> ისინი ორეგონის შტატის ქალაქ პორტლენდში ცხოვრობენ.<ref name=":0" /> მანამდე წყვილი კალიფორნიაში ცხოვრობდა.<ref name=":1" /> 2025 წლის მონაცემებით, კელი აშშ-ში მუდმივი ბინადრობის სტატუსს (მწვანე ბარათს) ფლობდა.<ref name="intmag" /> ==რესურსები ინტერნეტში== *{{IMDb name|4034850}} ==სქოლიო== 5lpmlcy4k704a1n4pl2zo8m09wlqkap 5564262 5564256 2026-10-23T18:21:29Z Tinatin kokhreidze55 178881 5564262 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Tinatin kokhreidze55|Tinatin kokhreidze55]].|23|10|2026}} '''პოლ ენტონი კელი''' (დ. [[1 ოქტომბერი]], [[1988]])— [[კანადელები|კანადელი]] [[მოდელი (პროფესია)|მოდელი]] და [[მსახიობი|მსახიობია]], რომელიც [[აშშ]]-ში მოღვაწეობს. იგი ყველაზე მეტად ცნობილია [[ჯონ ფიცჯერალდ კენედი ჯუნიორ|ჯონ ფიცჯერალდ კენედი ჯუნიორის]] როლის შესრულებით FX-ის ანთოლოგიური მინისერიალის „სიყვარულის ისტორია“ პირველ სეზონში. ==ადრეული ცხოვრება და კარიერა== პოლ ენტონი კელი 1988 წლის 1 ოქტომბერს [[კანადა|კანადის]] პატარა ქალაქ პორტ-მაკნიკოლში, [[ონტარიო|ონტარიოს]] პროვინციაში, დაიბადა.<ref>{{cite web|url=https://harpersbazaar.my/lifestyle/fun-facts-about-paul-anthony-kelly-from-love-story/|title=Fun Facts About Paul Anthony Kelly From “Love Story”|work=[[Harper's Bazaar]] Malaysia|date=February 19, 2026|last=Salehaldin|first=Syameen}}</ref><ref name=intmag>{{cite magazine|url=https://www.interviewmagazine.com/culture/paul-anthony-kelly-tells-mel-ottenberg-how-he-became-john-john|title=Paul Anthony Kelly Tells Mel Ottenberg How He Became John-John|work=[[Interview (magazine)|Interview]]|date=December 17, 2025|last=Ottenberg|first=Mel}}</ref> ის ოთხი შვილიდან უფროსია. მოგვიანებით ტორონტოში გადავიდა საცხოვრებლად. American Apparel-ში მუშაობისას ის ორმა ტალანტ-სკაუტმა შეამჩნია. Ford Models-თან კონტრაქტის გაფორმების შემდეგ კი სამოდელო კარიერა დაიწყო.<ref name=ang>{{cite web |last1=Ang |first1=Raymond |title=How Love Story’s Paul Anthony Kelly Became JFK Jr. |url=https://www.gq.com/story/how-love-storys-paul-anthony-kelly-became-jfk-jr |website=GQ |date=24 February 2026}}</ref> ამის შემდეგ [[ნიუ-იორკი|ნიუ-იორკში]] გადავიდა, სადაც მოდელად მუშაობის პარალელურად სამსახიობო როლებზე სინჯებში მონაწილეობა დაიწყო. მან კონტრაქტი გააფორმა სააგენტო Innovative Artists-თან.<ref name=intmag/><ref name=":0">{{cite web|url=https://www.scmp.com/magazines/style/people/celebrities/article/3338176/meet-paul-anthony-kelly-who-plays-john-f-kennedy-jr-ryan-murphys-love-story|title= Meet Paul Anthony Kelly, who plays John F. Kennedy Jr in Ryan Murphy’s Love Story|work=South China Morning Post|date=February 14, 2026|last=Sarkar|first=Ishani}}</ref> მიუხედავად იმისა, რომ ათი წლის განმავლობაში სამსახიობო სფეროში სამუშაოს ვერ პოულობდა, ამ პერიოდში მონაწილეობა მიიღო პროექტში ''The Venery of Samantha Bird'', რომელიც საბოლოოდ არ გამოსულა. ამის ერთ-ერთი მიზეზი 2023 წლის SAG-AFTRA-ს გაფიცვა გახდა.<ref>{{cite magazine|url=https://www.hollywoodreporter.com/tv/tv-news/heels-canceled-plus-three-more-starz-shows-1235598872/|title=Starz Cancels Three Series and Scraps Another|work=The Hollywood Reporter|date=September 25, 2023|last=O'Connell|first=Mikey}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.usatoday.com/story/entertainment/celebrities/2026/02/19/paul-kelly-anthony-love-story-jfk-jr-internet-obsession/88744522007/|title='Love Story' star Paul Kelly Anthony has the internet obsessed. See why.|work=USA Today|last=Shafiq|first=Saman|date=February 19, 2026}}</ref> სამოდელო კარიერის განმავლობაში კელი ისეთ ბრენდებთან თანამშრომლობდა, როგორებიცაა Rhone Apparel, [[ვივიენ ვესტვუდი]],<ref>{{cite web|url=https://models.com/work/vivienne-westwood-vivienne-westwood-man-ss-14-mens-show-milan|title=Vivienne Westwood SS/14 Men's Show|work=models.com}}</ref> Bonobos, John Varvatos, Loro Piana, Perry Ellis და Brooks Brothers.<ref name=intmag/><ref>{{cite magazine|url=https://www.harpersbazaar.com/culture/film-tv/g65511599/american-love-story-carolyn-bessette-jfk-jr-cast-characters/|title=The Cast of Love Story Compared to Their Real-Life Counterparts|last=Dixon|first=Lucy|date=February 12, 2026|magazine=Harper's Bazaar}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.wmagazine.com/culture/american-love-story-carolyn-bessette-kennedy-jfk-jr-cast-release-date-trailer-plot|title=Everything to Know About Ryan Murphy’s American Love Story|last=McCartney|first=Claire Valentine|date=March 25, 2025|website=W Magazine}}</ref> მიუხედავად იმისა, რომ სამსახიობო გამოცდილება პროფესიულ დონეზე არ ჰქონდა, კელი ჯონ ფიცჯერალდ კენედი ჯუნიორის როლზე დაამტკიცეს სერიალში „სიყვარულის ისტორია“ (''Love Story''), გადაღებების დაწყებამდე ცოტა ხნით ადრე.<ref>{{cite web|url=https://www.tvguide.com/news/love-story-john-f-kennedy-jr-actor-paul-anthony-kelly/|title=FX's Love Story Almost Pushed Back Filming Because They Didn't Have a John F. Kennedy Jr. Then Came Paul Anthony Kelly|date=February 14, 2026|last=Moon|first=Kat|work=TV Guide}}</ref> როლი მან [[სარა პიჯონი|სარა პიჯონთან]] წარმატებული ქიმიის ტესტისა და ეკრანული სინჯის შემდეგ მიიღო.<ref>{{cite magazine|url=https://www.vogue.com/article/love-story-john-f-kennedy-jr-and-carolyn-bessette-sarah-pidgeon-paul-kelly-interview|title=Meet the Star-Crossed Leads of Love Story: John F. Kennedy Jr. & Carolyn Bessette|work=Vogue|date=February 12, 2026|last=Seth|first=Radhika|publisher=Condé Nast}}</ref> 2026 წლის ივნისში ცნობილი გახდა, რომ კელი [[სიდნი სვინი|სიდნი სვინისა]] და [[კირსტენ დანსტი|კირსტენ დანსტთან]] ერთად ითამაშებდა ფილმში „მოახლეს საიდუმლო“ (''The Housemaid's Secret'').<ref>{{Cite web |last=Grobar |first=Matt |date=2026-06-11 |title=Paul Anthony Kelly Joins 'The Housemaid's Secret' In Film Debut |url=https://deadline.com/2026/06/paul-anthony-kelly-joins-the-housemaids-secret-1236953707/ |access-date=2026-06-12 |website=Deadline |language=en-US}}</ref> ==პირადი ცხოვრება== კელი 2023 წლის მაისში სიდ ვიდზიშევსკიზე დაქორწინდა.<ref name=":1">{{cite web|url=https://www.mundoamerica.com/celebrity/2026/02/19/6996f61521efa0fa178b45a2.html|title=Sir John F. Kennedy Jr.: the great opportunity that Canadian actor Paul Anthony Kelly has been waiting for|work=[[El Mundo (Spain)|El Mundo]]|last=Pedrejón|first=Isabel|date=February 19, 2026}}</ref> 2026 წლის დასაწყისში წყვილს პირველი შვილი შეეძინა.<ref>{{Cite web |last=Wayman |first=Sasha |date=2026-02-25 |title=Love Story’s Paul Anthony Kelly Welcomes First Baby with Wife Syd Widziszewski-Kelly |url=https://www.eonline.com/news/1428951/love-storys-paul-anthony-kelly-welcomes-baby-with-syd-widziszewski-kelly |access-date=2026-03-12 |website=E! Online}}</ref> ისინი ორეგონის შტატის ქალაქ [[პორტლენდი (მეინი)|პორტლენდში]] ცხოვრობენ.<ref name=":0" /> მანამდე წყვილი კალიფორნიაში ცხოვრობდა.<ref name=":1" /> 2025 წლის მონაცემებით, კელი აშშ-ში მუდმივი ბინადრობის სტატუსს (მწვანე ბარათს) ფლობდა.<ref name="intmag" /> ==რესურსები ინტერნეტში== *{{IMDb name|4034850}} ==სქოლიო== 4060ua9a6gtoyd7ga6i3zikfc5mm1tv 5564265 5564262 2026-10-23T18:25:39Z Tinatin kokhreidze55 178881 5564265 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Tinatin kokhreidze55|Tinatin kokhreidze55]].|23|10|2026}} {{ინფოდაფა პიროვნება | სიგანე = | სახელი = პოლ ენტონი კელი | ფოტო = | ფოტოს სიგანე = |წარწერა = | ალტ = | მშობლსახელი = | ენის კოდი = | დაბსახელი = | დაბთარიღი = | დაბადგილი =კანადა | მოინათლა = | გაუჩინარების თარიღი = | გაუჩინარების ადგილი = | გაუჩინარების სტატუსი = | გარდთარიღი = | გარდადგილი = | გარდაცვალების მიზეზი = | სხეულის პოვნის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილის კოორდინატები = | ძეგლები = | რეზიდენცია = | სხვა სახელები = | ეროვნება = | მოქალაქეობა = | ეთნიკური წარმომავლობა = | ქვეშევრდომობა = | განათლება = | ალმა-მატერი = | მოღვაწეობა = | საქმიანობა =მსახიობი, მოდელი | აქტიურობის წლები =2013-დღემდე | დამსაქმებელი = | ორგანიზაცია = | ხელფასი = | ქონება = | ცნობილია როგორც = | ცნობილი ნაშრომები = | სიმაღლე = | წონა = | წოდება = | წლები = | წინამორბედი = | მემკვიდრე = | პარტია = | მოძრაობა = | ოპონენტები = | რელიგია = | წაყენებული ბრალდება = | განაჩენი = | დანაშაულებრივი სტატუსი = | მეუღლეები = სიდ ვიდზიშევსკი | პარტნიორები = | შვილები = 1 | მამა = | დედა = | ნათესავები = | ჯილდოები = | მოსახმობი სიგნალი = | სუფთა მოგება = | სახელი1 = | მოდული1 = | სახელი2 = | მოდული2 = | სახელი3 = | მოდული3 = | სახელი4 = | მოდული4 = | სახელი5 = | მოდული5 = | სახელი6 = | მოდული6 = | სახელი7 = | მოდული7 = | საიტი = | ხელმოწერა = | ხელმოწერის ზომა = | ხელმოწერა ალტ = | შენიშვნები = }} '''პოლ ენტონი კელი''' (დ. [[1 ოქტომბერი]], [[1988]])— [[კანადელები|კანადელი]] [[მოდელი (პროფესია)|მოდელი]] და [[მსახიობი|მსახიობია]], რომელიც [[აშშ]]-ში მოღვაწეობს. იგი ყველაზე მეტად ცნობილია [[ჯონ ფიცჯერალდ კენედი ჯუნიორ|ჯონ ფიცჯერალდ კენედი ჯუნიორის]] როლის შესრულებით FX-ის ანთოლოგიური მინისერიალის „სიყვარულის ისტორია“ პირველ სეზონში. ==ადრეული ცხოვრება და კარიერა== პოლ ენტონი კელი 1988 წლის 1 ოქტომბერს [[კანადა|კანადის]] პატარა ქალაქ პორტ-მაკნიკოლში, [[ონტარიო|ონტარიოს]] პროვინციაში, დაიბადა.<ref>{{cite web|url=https://harpersbazaar.my/lifestyle/fun-facts-about-paul-anthony-kelly-from-love-story/|title=Fun Facts About Paul Anthony Kelly From “Love Story”|work=[[Harper's Bazaar]] Malaysia|date=February 19, 2026|last=Salehaldin|first=Syameen}}</ref><ref name=intmag>{{cite magazine|url=https://www.interviewmagazine.com/culture/paul-anthony-kelly-tells-mel-ottenberg-how-he-became-john-john|title=Paul Anthony Kelly Tells Mel Ottenberg How He Became John-John|work=[[Interview (magazine)|Interview]]|date=December 17, 2025|last=Ottenberg|first=Mel}}</ref> ის ოთხი შვილიდან უფროსია. მოგვიანებით ტორონტოში გადავიდა საცხოვრებლად. American Apparel-ში მუშაობისას ის ორმა ტალანტ-სკაუტმა შეამჩნია. Ford Models-თან კონტრაქტის გაფორმების შემდეგ კი სამოდელო კარიერა დაიწყო.<ref name=ang>{{cite web |last1=Ang |first1=Raymond |title=How Love Story’s Paul Anthony Kelly Became JFK Jr. |url=https://www.gq.com/story/how-love-storys-paul-anthony-kelly-became-jfk-jr |website=GQ |date=24 February 2026}}</ref> ამის შემდეგ [[ნიუ-იორკი|ნიუ-იორკში]] გადავიდა, სადაც მოდელად მუშაობის პარალელურად სამსახიობო როლებზე სინჯებში მონაწილეობა დაიწყო. მან კონტრაქტი გააფორმა სააგენტო Innovative Artists-თან.<ref name=intmag/><ref name=":0">{{cite web|url=https://www.scmp.com/magazines/style/people/celebrities/article/3338176/meet-paul-anthony-kelly-who-plays-john-f-kennedy-jr-ryan-murphys-love-story|title= Meet Paul Anthony Kelly, who plays John F. Kennedy Jr in Ryan Murphy’s Love Story|work=South China Morning Post|date=February 14, 2026|last=Sarkar|first=Ishani}}</ref> მიუხედავად იმისა, რომ ათი წლის განმავლობაში სამსახიობო სფეროში სამუშაოს ვერ პოულობდა, ამ პერიოდში მონაწილეობა მიიღო პროექტში ''The Venery of Samantha Bird'', რომელიც საბოლოოდ არ გამოსულა. ამის ერთ-ერთი მიზეზი 2023 წლის SAG-AFTRA-ს გაფიცვა გახდა.<ref>{{cite magazine|url=https://www.hollywoodreporter.com/tv/tv-news/heels-canceled-plus-three-more-starz-shows-1235598872/|title=Starz Cancels Three Series and Scraps Another|work=The Hollywood Reporter|date=September 25, 2023|last=O'Connell|first=Mikey}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.usatoday.com/story/entertainment/celebrities/2026/02/19/paul-kelly-anthony-love-story-jfk-jr-internet-obsession/88744522007/|title='Love Story' star Paul Kelly Anthony has the internet obsessed. See why.|work=USA Today|last=Shafiq|first=Saman|date=February 19, 2026}}</ref> სამოდელო კარიერის განმავლობაში კელი ისეთ ბრენდებთან თანამშრომლობდა, როგორებიცაა Rhone Apparel, [[ვივიენ ვესტვუდი]],<ref>{{cite web|url=https://models.com/work/vivienne-westwood-vivienne-westwood-man-ss-14-mens-show-milan|title=Vivienne Westwood SS/14 Men's Show|work=models.com}}</ref> Bonobos, John Varvatos, Loro Piana, Perry Ellis და Brooks Brothers.<ref name=intmag/><ref>{{cite magazine|url=https://www.harpersbazaar.com/culture/film-tv/g65511599/american-love-story-carolyn-bessette-jfk-jr-cast-characters/|title=The Cast of Love Story Compared to Their Real-Life Counterparts|last=Dixon|first=Lucy|date=February 12, 2026|magazine=Harper's Bazaar}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.wmagazine.com/culture/american-love-story-carolyn-bessette-kennedy-jfk-jr-cast-release-date-trailer-plot|title=Everything to Know About Ryan Murphy’s American Love Story|last=McCartney|first=Claire Valentine|date=March 25, 2025|website=W Magazine}}</ref> მიუხედავად იმისა, რომ სამსახიობო გამოცდილება პროფესიულ დონეზე არ ჰქონდა, კელი ჯონ ფიცჯერალდ კენედი ჯუნიორის როლზე დაამტკიცეს სერიალში „სიყვარულის ისტორია“ (''Love Story''), გადაღებების დაწყებამდე ცოტა ხნით ადრე.<ref>{{cite web|url=https://www.tvguide.com/news/love-story-john-f-kennedy-jr-actor-paul-anthony-kelly/|title=FX's Love Story Almost Pushed Back Filming Because They Didn't Have a John F. Kennedy Jr. Then Came Paul Anthony Kelly|date=February 14, 2026|last=Moon|first=Kat|work=TV Guide}}</ref> როლი მან [[სარა პიჯონი|სარა პიჯონთან]] წარმატებული ქიმიის ტესტისა და ეკრანული სინჯის შემდეგ მიიღო.<ref>{{cite magazine|url=https://www.vogue.com/article/love-story-john-f-kennedy-jr-and-carolyn-bessette-sarah-pidgeon-paul-kelly-interview|title=Meet the Star-Crossed Leads of Love Story: John F. Kennedy Jr. & Carolyn Bessette|work=Vogue|date=February 12, 2026|last=Seth|first=Radhika|publisher=Condé Nast}}</ref> 2026 წლის ივნისში ცნობილი გახდა, რომ კელი [[სიდნი სვინი|სიდნი სვინისა]] და [[კირსტენ დანსტი|კირსტენ დანსტთან]] ერთად ითამაშებდა ფილმში „მოახლეს საიდუმლო“ (''The Housemaid's Secret'').<ref>{{Cite web |last=Grobar |first=Matt |date=2026-06-11 |title=Paul Anthony Kelly Joins 'The Housemaid's Secret' In Film Debut |url=https://deadline.com/2026/06/paul-anthony-kelly-joins-the-housemaids-secret-1236953707/ |access-date=2026-06-12 |website=Deadline |language=en-US}}</ref> ==პირადი ცხოვრება== კელი 2023 წლის მაისში სიდ ვიდზიშევსკიზე დაქორწინდა.<ref name=":1">{{cite web|url=https://www.mundoamerica.com/celebrity/2026/02/19/6996f61521efa0fa178b45a2.html|title=Sir John F. Kennedy Jr.: the great opportunity that Canadian actor Paul Anthony Kelly has been waiting for|work=[[El Mundo (Spain)|El Mundo]]|last=Pedrejón|first=Isabel|date=February 19, 2026}}</ref> 2026 წლის დასაწყისში წყვილს პირველი შვილი შეეძინა.<ref>{{Cite web |last=Wayman |first=Sasha |date=2026-02-25 |title=Love Story’s Paul Anthony Kelly Welcomes First Baby with Wife Syd Widziszewski-Kelly |url=https://www.eonline.com/news/1428951/love-storys-paul-anthony-kelly-welcomes-baby-with-syd-widziszewski-kelly |access-date=2026-03-12 |website=E! Online}}</ref> ისინი ორეგონის შტატის ქალაქ [[პორტლენდი (მეინი)|პორტლენდში]] ცხოვრობენ.<ref name=":0" /> მანამდე წყვილი კალიფორნიაში ცხოვრობდა.<ref name=":1" /> 2025 წლის მონაცემებით, კელი აშშ-ში მუდმივი ბინადრობის სტატუსს (მწვანე ბარათს) ფლობდა.<ref name="intmag" /> ==რესურსები ინტერნეტში== *{{IMDb name|4034850}} ==სქოლიო== {{DEFAULTSORT:კელი, პოლ, ენტონი}} 8dvfeecvxos4kmnwc49b2rsvjm65fld 5564269 5564265 2026-10-23T18:31:31Z Tinatin kokhreidze55 178881 5564269 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Tinatin kokhreidze55|Tinatin kokhreidze55]].|23|10|2026}} {{ინფოდაფა პიროვნება | სიგანე = | სახელი = პოლ ენტონი კელი | ფოტო = | ფოტოს სიგანე = |წარწერა = | ალტ = | მშობლსახელი = | ენის კოდი = | დაბსახელი = | დაბთარიღი = | დაბადგილი =კანადა | მოინათლა = | გაუჩინარების თარიღი = | გაუჩინარების ადგილი = | გაუჩინარების სტატუსი = | გარდთარიღი = | გარდადგილი = | გარდაცვალების მიზეზი = | სხეულის პოვნის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილის კოორდინატები = | ძეგლები = | რეზიდენცია = | სხვა სახელები = | ეროვნება = | მოქალაქეობა = | ეთნიკური წარმომავლობა = | ქვეშევრდომობა = | განათლება = | ალმა-მატერი = | მოღვაწეობა = | საქმიანობა =მსახიობი, მოდელი | აქტიურობის წლები =2013-დღემდე | დამსაქმებელი = | ორგანიზაცია = | ხელფასი = | ქონება = | ცნობილია როგორც = | ცნობილი ნაშრომები = | სიმაღლე = | წონა = | წოდება = | წლები = | წინამორბედი = | მემკვიდრე = | პარტია = | მოძრაობა = | ოპონენტები = | რელიგია = | წაყენებული ბრალდება = | განაჩენი = | დანაშაულებრივი სტატუსი = | მეუღლეები = სიდ ვიდზიშევსკი | პარტნიორები = | შვილები = 1 | მამა = | დედა = | ნათესავები = | ჯილდოები = | მოსახმობი სიგნალი = | სუფთა მოგება = | სახელი1 = | მოდული1 = | სახელი2 = | მოდული2 = | სახელი3 = | მოდული3 = | სახელი4 = | მოდული4 = | სახელი5 = | მოდული5 = | სახელი6 = | მოდული6 = | სახელი7 = | მოდული7 = | საიტი = | ხელმოწერა = | ხელმოწერის ზომა = | ხელმოწერა ალტ = | შენიშვნები = }} '''პოლ ენტონი კელი''' (დ. [[1 ოქტომბერი]], [[1988]])— [[კანადელები|კანადელი]] [[მოდელი (პროფესია)|მოდელი]] და [[მსახიობი|მსახიობია]], რომელიც [[აშშ]]-ში მოღვაწეობს. იგი ყველაზე მეტად ცნობილია [[ჯონ ფიცჯერალდ კენედი ჯუნიორ|ჯონ ფიცჯერალდ კენედი ჯუნიორის]] როლის შესრულებით FX-ის ანთოლოგიური მინისერიალის „სიყვარულის ისტორია“ პირველ სეზონში. ==ადრეული ცხოვრება და კარიერა== პოლ ენტონი კელი 1988 წლის 1 ოქტომბერს [[კანადა|კანადის]] პატარა ქალაქ პორტ-მაკნიკოლში, [[ონტარიო|ონტარიოს]] პროვინციაში, დაიბადა.<ref>{{cite web|url=https://harpersbazaar.my/lifestyle/fun-facts-about-paul-anthony-kelly-from-love-story/|title=Fun Facts About Paul Anthony Kelly From “Love Story”|work=[[Harper's Bazaar]] Malaysia|date=February 19, 2026|last=Salehaldin|first=Syameen}}</ref><ref name=intmag>{{cite magazine|url=https://www.interviewmagazine.com/culture/paul-anthony-kelly-tells-mel-ottenberg-how-he-became-john-john|title=Paul Anthony Kelly Tells Mel Ottenberg How He Became John-John|work=[[Interview (magazine)|Interview]]|date=December 17, 2025|last=Ottenberg|first=Mel}}</ref> ის ოთხი შვილიდან უფროსია. მოგვიანებით ტორონტოში გადავიდა საცხოვრებლად. American Apparel-ში მუშაობისას ის ორმა ტალანტ-სკაუტმა შეამჩნია. Ford Models-თან კონტრაქტის გაფორმების შემდეგ კი სამოდელო კარიერა დაიწყო.<ref name=ang>{{cite web |last1=Ang |first1=Raymond |title=How Love Story’s Paul Anthony Kelly Became JFK Jr. |url=https://www.gq.com/story/how-love-storys-paul-anthony-kelly-became-jfk-jr |website=GQ |date=24 February 2026}}</ref> ამის შემდეგ [[ნიუ-იორკი|ნიუ-იორკში]] გადავიდა, სადაც მოდელად მუშაობის პარალელურად სამსახიობო როლებზე სინჯებში მონაწილეობა დაიწყო. მან კონტრაქტი გააფორმა სააგენტო Innovative Artists-თან.<ref name=intmag/><ref name=":0">{{cite web|url=https://www.scmp.com/magazines/style/people/celebrities/article/3338176/meet-paul-anthony-kelly-who-plays-john-f-kennedy-jr-ryan-murphys-love-story|title= Meet Paul Anthony Kelly, who plays John F. Kennedy Jr in Ryan Murphy’s Love Story|work=South China Morning Post|date=February 14, 2026|last=Sarkar|first=Ishani}}</ref> მიუხედავად იმისა, რომ ათი წლის განმავლობაში სამსახიობო სფეროში სამუშაოს ვერ პოულობდა, ამ პერიოდში მონაწილეობა მიიღო პროექტში ''The Venery of Samantha Bird'', რომელიც საბოლოოდ არ გამოსულა. ამის ერთ-ერთი მიზეზი 2023 წლის SAG-AFTRA-ს გაფიცვა გახდა.<ref>{{cite magazine|url=https://www.hollywoodreporter.com/tv/tv-news/heels-canceled-plus-three-more-starz-shows-1235598872/|title=Starz Cancels Three Series and Scraps Another|work=The Hollywood Reporter|date=September 25, 2023|last=O'Connell|first=Mikey}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.usatoday.com/story/entertainment/celebrities/2026/02/19/paul-kelly-anthony-love-story-jfk-jr-internet-obsession/88744522007/|title='Love Story' star Paul Kelly Anthony has the internet obsessed. See why.|work=USA Today|last=Shafiq|first=Saman|date=February 19, 2026}}</ref> სამოდელო კარიერის განმავლობაში კელი ისეთ ბრენდებთან თანამშრომლობდა, როგორებიცაა Rhone Apparel, [[ვივიენ ვესტვუდი]],<ref>{{cite web|url=https://models.com/work/vivienne-westwood-vivienne-westwood-man-ss-14-mens-show-milan|title=Vivienne Westwood SS/14 Men's Show|work=models.com}}</ref> Bonobos, John Varvatos, Loro Piana, Perry Ellis და Brooks Brothers.<ref name=intmag/><ref>{{cite magazine|url=https://www.harpersbazaar.com/culture/film-tv/g65511599/american-love-story-carolyn-bessette-jfk-jr-cast-characters/|title=The Cast of Love Story Compared to Their Real-Life Counterparts|last=Dixon|first=Lucy|date=February 12, 2026|magazine=Harper's Bazaar}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.wmagazine.com/culture/american-love-story-carolyn-bessette-kennedy-jfk-jr-cast-release-date-trailer-plot|title=Everything to Know About Ryan Murphy’s American Love Story|last=McCartney|first=Claire Valentine|date=March 25, 2025|website=W Magazine}}</ref> მიუხედავად იმისა, რომ სამსახიობო გამოცდილება პროფესიულ დონეზე არ ჰქონდა, კელი ჯონ ფიცჯერალდ კენედი ჯუნიორის როლზე დაამტკიცეს სერიალში „სიყვარულის ისტორია“ (''Love Story''), გადაღებების დაწყებამდე ცოტა ხნით ადრე.<ref>{{cite web|url=https://www.tvguide.com/news/love-story-john-f-kennedy-jr-actor-paul-anthony-kelly/|title=FX's Love Story Almost Pushed Back Filming Because They Didn't Have a John F. Kennedy Jr. Then Came Paul Anthony Kelly|date=February 14, 2026|last=Moon|first=Kat|work=TV Guide}}</ref> როლი მან [[სარა პიჯონი|სარა პიჯონთან]] წარმატებული ქიმიის ტესტისა და ეკრანული სინჯის შემდეგ მიიღო.<ref>{{cite magazine|url=https://www.vogue.com/article/love-story-john-f-kennedy-jr-and-carolyn-bessette-sarah-pidgeon-paul-kelly-interview|title=Meet the Star-Crossed Leads of Love Story: John F. Kennedy Jr. & Carolyn Bessette|work=Vogue|date=February 12, 2026|last=Seth|first=Radhika|publisher=Condé Nast}}</ref> 2026 წლის ივნისში ცნობილი გახდა, რომ კელი [[სიდნი სვინი|სიდნი სვინისა]] და [[კირსტენ დანსტი|კირსტენ დანსტთან]] ერთად ითამაშებდა ფილმში „მოახლეს საიდუმლო“ (''The Housemaid's Secret'').<ref>{{Cite web |last=Grobar |first=Matt |date=2026-06-11 |title=Paul Anthony Kelly Joins 'The Housemaid's Secret' In Film Debut |url=https://deadline.com/2026/06/paul-anthony-kelly-joins-the-housemaids-secret-1236953707/ |access-date=2026-06-12 |website=Deadline |language=en-US}}</ref> ==პირადი ცხოვრება== კელი 2023 წლის მაისში სიდ ვიდზიშევსკიზე დაქორწინდა.<ref name=":1">{{cite web|url=https://www.mundoamerica.com/celebrity/2026/02/19/6996f61521efa0fa178b45a2.html|title=Sir John F. Kennedy Jr.: the great opportunity that Canadian actor Paul Anthony Kelly has been waiting for|work=[[El Mundo (Spain)|El Mundo]]|last=Pedrejón|first=Isabel|date=February 19, 2026}}</ref> 2026 წლის დასაწყისში წყვილს პირველი შვილი შეეძინა.<ref>{{Cite web |last=Wayman |first=Sasha |date=2026-02-25 |title=Love Story’s Paul Anthony Kelly Welcomes First Baby with Wife Syd Widziszewski-Kelly |url=https://www.eonline.com/news/1428951/love-storys-paul-anthony-kelly-welcomes-baby-with-syd-widziszewski-kelly |access-date=2026-03-12 |website=E! Online}}</ref> ისინი ორეგონის შტატის ქალაქ [[პორტლენდი (მეინი)|პორტლენდში]] ცხოვრობენ.<ref name=":0" /> მანამდე წყვილი კალიფორნიაში ცხოვრობდა.<ref name=":1" /> 2025 წლის მონაცემებით, კელი აშშ-ში მუდმივი ბინადრობის სტატუსს (მწვანე ბარათს) ფლობდა.<ref name="intmag" /> ==რესურსები ინტერნეტში== *{{IMDb name|4034850}} ==სქოლიო== {{DEFAULTSORT:კელი, პოლ, ენტონი}} <references /> [[კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები]] [[კატეგორია:დაბადებული 1 ოქტომბერი]] [[კატეგორია:დაბადებული 1988]] [[კატეგორია:XXI საუკუნის კანადელი მამაკაცი მსახიობები]] [[კატეგორია:მოდელები]] [[კატეგორია:ნიუ-იორკელი მსახიობები]] f2lnqrqj17ie13qdzjry1vzuw5t7vtj 5564270 5564269 2026-10-23T18:32:10Z Tinatin kokhreidze55 178881 5564270 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პიროვნება | სიგანე = | სახელი = პოლ ენტონი კელი | ფოტო = | ფოტოს სიგანე = |წარწერა = | ალტ = | მშობლსახელი = | ენის კოდი = | დაბსახელი = | დაბთარიღი = | დაბადგილი =[[კანადა]] | მოინათლა = | გაუჩინარების თარიღი = | გაუჩინარების ადგილი = | გაუჩინარების სტატუსი = | გარდთარიღი = | გარდადგილი = | გარდაცვალების მიზეზი = | სხეულის პოვნის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილის კოორდინატები = | ძეგლები = | რეზიდენცია = | სხვა სახელები = | ეროვნება = | მოქალაქეობა = | ეთნიკური წარმომავლობა = | ქვეშევრდომობა = | განათლება = | ალმა-მატერი = | მოღვაწეობა = | საქმიანობა =მსახიობი, მოდელი | აქტიურობის წლები =2013-დღემდე | დამსაქმებელი = | ორგანიზაცია = | ხელფასი = | ქონება = | ცნობილია როგორც = | ცნობილი ნაშრომები = | სიმაღლე = | წონა = | წოდება = | წლები = | წინამორბედი = | მემკვიდრე = | პარტია = | მოძრაობა = | ოპონენტები = | რელიგია = | წაყენებული ბრალდება = | განაჩენი = | დანაშაულებრივი სტატუსი = | მეუღლეები = სიდ ვიდზიშევსკი | პარტნიორები = | შვილები = 1 | მამა = | დედა = | ნათესავები = | ჯილდოები = | მოსახმობი სიგნალი = | სუფთა მოგება = | სახელი1 = | მოდული1 = | სახელი2 = | მოდული2 = | სახელი3 = | მოდული3 = | სახელი4 = | მოდული4 = | სახელი5 = | მოდული5 = | სახელი6 = | მოდული6 = | სახელი7 = | მოდული7 = | საიტი = | ხელმოწერა = | ხელმოწერის ზომა = | ხელმოწერა ალტ = | შენიშვნები = }} '''პოლ ენტონი კელი''' (დ. [[1 ოქტომბერი]], [[1988]])— [[კანადელები|კანადელი]] [[მოდელი (პროფესია)|მოდელი]] და [[მსახიობი|მსახიობია]], რომელიც [[აშშ]]-ში მოღვაწეობს. იგი ყველაზე მეტად ცნობილია [[ჯონ ფიცჯერალდ კენედი ჯუნიორ|ჯონ ფიცჯერალდ კენედი ჯუნიორის]] როლის შესრულებით FX-ის ანთოლოგიური მინისერიალის „სიყვარულის ისტორია“ პირველ სეზონში. ==ადრეული ცხოვრება და კარიერა== პოლ ენტონი კელი 1988 წლის 1 ოქტომბერს [[კანადა|კანადის]] პატარა ქალაქ პორტ-მაკნიკოლში, [[ონტარიო|ონტარიოს]] პროვინციაში, დაიბადა.<ref>{{cite web|url=https://harpersbazaar.my/lifestyle/fun-facts-about-paul-anthony-kelly-from-love-story/|title=Fun Facts About Paul Anthony Kelly From “Love Story”|work=[[Harper's Bazaar]] Malaysia|date=February 19, 2026|last=Salehaldin|first=Syameen}}</ref><ref name=intmag>{{cite magazine|url=https://www.interviewmagazine.com/culture/paul-anthony-kelly-tells-mel-ottenberg-how-he-became-john-john|title=Paul Anthony Kelly Tells Mel Ottenberg How He Became John-John|work=[[Interview (magazine)|Interview]]|date=December 17, 2025|last=Ottenberg|first=Mel}}</ref> ის ოთხი შვილიდან უფროსია. მოგვიანებით ტორონტოში გადავიდა საცხოვრებლად. American Apparel-ში მუშაობისას ის ორმა ტალანტ-სკაუტმა შეამჩნია. Ford Models-თან კონტრაქტის გაფორმების შემდეგ კი სამოდელო კარიერა დაიწყო.<ref name=ang>{{cite web |last1=Ang |first1=Raymond |title=How Love Story’s Paul Anthony Kelly Became JFK Jr. |url=https://www.gq.com/story/how-love-storys-paul-anthony-kelly-became-jfk-jr |website=GQ |date=24 February 2026}}</ref> ამის შემდეგ [[ნიუ-იორკი|ნიუ-იორკში]] გადავიდა, სადაც მოდელად მუშაობის პარალელურად სამსახიობო როლებზე სინჯებში მონაწილეობა დაიწყო. მან კონტრაქტი გააფორმა სააგენტო Innovative Artists-თან.<ref name=intmag/><ref name=":0">{{cite web|url=https://www.scmp.com/magazines/style/people/celebrities/article/3338176/meet-paul-anthony-kelly-who-plays-john-f-kennedy-jr-ryan-murphys-love-story|title= Meet Paul Anthony Kelly, who plays John F. Kennedy Jr in Ryan Murphy’s Love Story|work=South China Morning Post|date=February 14, 2026|last=Sarkar|first=Ishani}}</ref> მიუხედავად იმისა, რომ ათი წლის განმავლობაში სამსახიობო სფეროში სამუშაოს ვერ პოულობდა, ამ პერიოდში მონაწილეობა მიიღო პროექტში ''The Venery of Samantha Bird'', რომელიც საბოლოოდ არ გამოსულა. ამის ერთ-ერთი მიზეზი 2023 წლის SAG-AFTRA-ს გაფიცვა გახდა.<ref>{{cite magazine|url=https://www.hollywoodreporter.com/tv/tv-news/heels-canceled-plus-three-more-starz-shows-1235598872/|title=Starz Cancels Three Series and Scraps Another|work=The Hollywood Reporter|date=September 25, 2023|last=O'Connell|first=Mikey}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.usatoday.com/story/entertainment/celebrities/2026/02/19/paul-kelly-anthony-love-story-jfk-jr-internet-obsession/88744522007/|title='Love Story' star Paul Kelly Anthony has the internet obsessed. See why.|work=USA Today|last=Shafiq|first=Saman|date=February 19, 2026}}</ref> სამოდელო კარიერის განმავლობაში კელი ისეთ ბრენდებთან თანამშრომლობდა, როგორებიცაა Rhone Apparel, [[ვივიენ ვესტვუდი]],<ref>{{cite web|url=https://models.com/work/vivienne-westwood-vivienne-westwood-man-ss-14-mens-show-milan|title=Vivienne Westwood SS/14 Men's Show|work=models.com}}</ref> Bonobos, John Varvatos, Loro Piana, Perry Ellis და Brooks Brothers.<ref name=intmag/><ref>{{cite magazine|url=https://www.harpersbazaar.com/culture/film-tv/g65511599/american-love-story-carolyn-bessette-jfk-jr-cast-characters/|title=The Cast of Love Story Compared to Their Real-Life Counterparts|last=Dixon|first=Lucy|date=February 12, 2026|magazine=Harper's Bazaar}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.wmagazine.com/culture/american-love-story-carolyn-bessette-kennedy-jfk-jr-cast-release-date-trailer-plot|title=Everything to Know About Ryan Murphy’s American Love Story|last=McCartney|first=Claire Valentine|date=March 25, 2025|website=W Magazine}}</ref> მიუხედავად იმისა, რომ სამსახიობო გამოცდილება პროფესიულ დონეზე არ ჰქონდა, კელი ჯონ ფიცჯერალდ კენედი ჯუნიორის როლზე დაამტკიცეს სერიალში „სიყვარულის ისტორია“ (''Love Story''), გადაღებების დაწყებამდე ცოტა ხნით ადრე.<ref>{{cite web|url=https://www.tvguide.com/news/love-story-john-f-kennedy-jr-actor-paul-anthony-kelly/|title=FX's Love Story Almost Pushed Back Filming Because They Didn't Have a John F. Kennedy Jr. Then Came Paul Anthony Kelly|date=February 14, 2026|last=Moon|first=Kat|work=TV Guide}}</ref> როლი მან [[სარა პიჯონი|სარა პიჯონთან]] წარმატებული ქიმიის ტესტისა და ეკრანული სინჯის შემდეგ მიიღო.<ref>{{cite magazine|url=https://www.vogue.com/article/love-story-john-f-kennedy-jr-and-carolyn-bessette-sarah-pidgeon-paul-kelly-interview|title=Meet the Star-Crossed Leads of Love Story: John F. Kennedy Jr. & Carolyn Bessette|work=Vogue|date=February 12, 2026|last=Seth|first=Radhika|publisher=Condé Nast}}</ref> 2026 წლის ივნისში ცნობილი გახდა, რომ კელი [[სიდნი სვინი|სიდნი სვინისა]] და [[კირსტენ დანსტი|კირსტენ დანსტთან]] ერთად ითამაშებდა ფილმში „მოახლეს საიდუმლო“ (''The Housemaid's Secret'').<ref>{{Cite web |last=Grobar |first=Matt |date=2026-06-11 |title=Paul Anthony Kelly Joins 'The Housemaid's Secret' In Film Debut |url=https://deadline.com/2026/06/paul-anthony-kelly-joins-the-housemaids-secret-1236953707/ |access-date=2026-06-12 |website=Deadline |language=en-US}}</ref> ==პირადი ცხოვრება== კელი 2023 წლის მაისში სიდ ვიდზიშევსკიზე დაქორწინდა.<ref name=":1">{{cite web|url=https://www.mundoamerica.com/celebrity/2026/02/19/6996f61521efa0fa178b45a2.html|title=Sir John F. Kennedy Jr.: the great opportunity that Canadian actor Paul Anthony Kelly has been waiting for|work=[[El Mundo (Spain)|El Mundo]]|last=Pedrejón|first=Isabel|date=February 19, 2026}}</ref> 2026 წლის დასაწყისში წყვილს პირველი შვილი შეეძინა.<ref>{{Cite web |last=Wayman |first=Sasha |date=2026-02-25 |title=Love Story’s Paul Anthony Kelly Welcomes First Baby with Wife Syd Widziszewski-Kelly |url=https://www.eonline.com/news/1428951/love-storys-paul-anthony-kelly-welcomes-baby-with-syd-widziszewski-kelly |access-date=2026-03-12 |website=E! Online}}</ref> ისინი ორეგონის შტატის ქალაქ [[პორტლენდი (მეინი)|პორტლენდში]] ცხოვრობენ.<ref name=":0" /> მანამდე წყვილი კალიფორნიაში ცხოვრობდა.<ref name=":1" /> 2025 წლის მონაცემებით, კელი აშშ-ში მუდმივი ბინადრობის სტატუსს (მწვანე ბარათს) ფლობდა.<ref name="intmag" /> ==რესურსები ინტერნეტში== *{{IMDb name|4034850}} ==სქოლიო== {{DEFAULTSORT:კელი, პოლ, ენტონი}} <references /> [[კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები]] [[კატეგორია:დაბადებული 1 ოქტომბერი]] [[კატეგორია:დაბადებული 1988]] [[კატეგორია:XXI საუკუნის კანადელი მამაკაცი მსახიობები]] [[კატეგორია:მოდელები]] [[კატეგორია:ნიუ-იორკელი მსახიობები]] ldoyj5v3jfh51kanisbxybe2wq07g76 5564353 5564270 2026-10-23T22:44:52Z ToprakBot 172403 სხვადასხვა სქოლიო შესწორებები 5564353 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პიროვნება | სიგანე = | სახელი = პოლ ენტონი კელი | ფოტო = | ფოტოს სიგანე = |წარწერა = | ალტ = | მშობლსახელი = | ენის კოდი = | დაბსახელი = | დაბთარიღი = | დაბადგილი =[[კანადა]] | მოინათლა = | გაუჩინარების თარიღი = | გაუჩინარების ადგილი = | გაუჩინარების სტატუსი = | გარდთარიღი = | გარდადგილი = | გარდაცვალების მიზეზი = | სხეულის პოვნის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილი = | დაკრძალვის ადგილის კოორდინატები = | ძეგლები = | რეზიდენცია = | სხვა სახელები = | ეროვნება = | მოქალაქეობა = | ეთნიკური წარმომავლობა = | ქვეშევრდომობა = | განათლება = | ალმა-მატერი = | მოღვაწეობა = | საქმიანობა =მსახიობი, მოდელი | აქტიურობის წლები =2013-დღემდე | დამსაქმებელი = | ორგანიზაცია = | ხელფასი = | ქონება = | ცნობილია როგორც = | ცნობილი ნაშრომები = | სიმაღლე = | წონა = | წოდება = | წლები = | წინამორბედი = | მემკვიდრე = | პარტია = | მოძრაობა = | ოპონენტები = | რელიგია = | წაყენებული ბრალდება = | განაჩენი = | დანაშაულებრივი სტატუსი = | მეუღლეები = სიდ ვიდზიშევსკი | პარტნიორები = | შვილები = 1 | მამა = | დედა = | ნათესავები = | ჯილდოები = | მოსახმობი სიგნალი = | სუფთა მოგება = | სახელი1 = | მოდული1 = | სახელი2 = | მოდული2 = | სახელი3 = | მოდული3 = | სახელი4 = | მოდული4 = | სახელი5 = | მოდული5 = | სახელი6 = | მოდული6 = | სახელი7 = | მოდული7 = | საიტი = | ხელმოწერა = | ხელმოწერის ზომა = | ხელმოწერა ალტ = | შენიშვნები = }} '''პოლ ენტონი კელი''' (დ. [[1 ოქტომბერი]], [[1988]])— [[კანადელები|კანადელი]] [[მოდელი (პროფესია)|მოდელი]] და [[მსახიობი|მსახიობია]], რომელიც [[აშშ]]-ში მოღვაწეობს. იგი ყველაზე მეტად ცნობილია [[ჯონ ფიცჯერალდ კენედი ჯუნიორ|ჯონ ფიცჯერალდ კენედი ჯუნიორის]] როლის შესრულებით FX-ის ანთოლოგიური მინისერიალის „სიყვარულის ისტორია“ პირველ სეზონში. ==ადრეული ცხოვრება და კარიერა== პოლ ენტონი კელი 1988 წლის 1 ოქტომბერს [[კანადა|კანადის]] პატარა ქალაქ პორტ-მაკნიკოლში, [[ონტარიო|ონტარიოს]] პროვინციაში, დაიბადა.<ref>{{cite web|url=https://harpersbazaar.my/lifestyle/fun-facts-about-paul-anthony-kelly-from-love-story/|title=Fun Facts About Paul Anthony Kelly From “Love Story”|work=[[Harper's Bazaar]] Malaysia|date=February 19, 2026|last=Salehaldin|first=Syameen}}</ref><ref name=intmag>{{cite magazine|url=https://www.interviewmagazine.com/culture/paul-anthony-kelly-tells-mel-ottenberg-how-he-became-john-john|title=Paul Anthony Kelly Tells Mel Ottenberg How He Became John-John|work=[[Interview (magazine)|Interview]]|date=December 17, 2025|last=Ottenberg|first=Mel}}</ref> ის ოთხი შვილიდან უფროსია. მოგვიანებით ტორონტოში გადავიდა საცხოვრებლად. American Apparel-ში მუშაობისას ის ორმა ტალანტ-სკაუტმა შეამჩნია. Ford Models-თან კონტრაქტის გაფორმების შემდეგ კი სამოდელო კარიერა დაიწყო.<ref name=ang>{{cite web |last1=Ang |first1=Raymond |title=How Love Story’s Paul Anthony Kelly Became JFK Jr. |url=https://www.gq.com/story/how-love-storys-paul-anthony-kelly-became-jfk-jr |website=GQ |date=24 February 2026}}</ref> ამის შემდეგ [[ნიუ-იორკი|ნიუ-იორკში]] გადავიდა, სადაც მოდელად მუშაობის პარალელურად სამსახიობო როლებზე სინჯებში მონაწილეობა დაიწყო. მან კონტრაქტი გააფორმა სააგენტო Innovative Artists-თან.<ref name=intmag/><ref name=":0">{{cite web|url=https://www.scmp.com/magazines/style/people/celebrities/article/3338176/meet-paul-anthony-kelly-who-plays-john-f-kennedy-jr-ryan-murphys-love-story|title= Meet Paul Anthony Kelly, who plays John F. Kennedy Jr in Ryan Murphy’s Love Story|work=South China Morning Post|date=February 14, 2026|last=Sarkar|first=Ishani}}</ref> მიუხედავად იმისა, რომ ათი წლის განმავლობაში სამსახიობო სფეროში სამუშაოს ვერ პოულობდა, ამ პერიოდში მონაწილეობა მიიღო პროექტში ''The Venery of Samantha Bird'', რომელიც საბოლოოდ არ გამოსულა. ამის ერთ-ერთი მიზეზი 2023 წლის SAG-AFTRA-ს გაფიცვა გახდა.<ref>{{cite magazine|url=https://www.hollywoodreporter.com/tv/tv-news/heels-canceled-plus-three-more-starz-shows-1235598872/|title=Starz Cancels Three Series and Scraps Another|work=The Hollywood Reporter|date=September 25, 2023|last=O'Connell|first=Mikey}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.usatoday.com/story/entertainment/celebrities/2026/02/19/paul-kelly-anthony-love-story-jfk-jr-internet-obsession/88744522007/|title='Love Story' star Paul Kelly Anthony has the internet obsessed. See why.|work=USA Today|last=Shafiq|first=Saman|date=February 19, 2026}}</ref> სამოდელო კარიერის განმავლობაში კელი ისეთ ბრენდებთან თანამშრომლობდა, როგორებიცაა Rhone Apparel, [[ვივიენ ვესტვუდი]],<ref>{{cite web|url=https://models.com/work/vivienne-westwood-vivienne-westwood-man-ss-14-mens-show-milan|title=Vivienne Westwood SS/14 Men's Show|work=models.com}}</ref> Bonobos, John Varvatos, Loro Piana, Perry Ellis და Brooks Brothers.<ref name=intmag/><ref>{{cite magazine|url=https://www.harpersbazaar.com/culture/film-tv/g65511599/american-love-story-carolyn-bessette-jfk-jr-cast-characters/|title=The Cast of Love Story Compared to Their Real-Life Counterparts|last=Dixon|first=Lucy|date=February 12, 2026|magazine=Harper's Bazaar}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.wmagazine.com/culture/american-love-story-carolyn-bessette-kennedy-jfk-jr-cast-release-date-trailer-plot|title=Everything to Know About Ryan Murphy’s American Love Story|last=McCartney|first=Claire Valentine|date=March 25, 2025|website=W Magazine}}</ref> მიუხედავად იმისა, რომ სამსახიობო გამოცდილება პროფესიულ დონეზე არ ჰქონდა, კელი ჯონ ფიცჯერალდ კენედი ჯუნიორის როლზე დაამტკიცეს სერიალში „სიყვარულის ისტორია“ (''Love Story''), გადაღებების დაწყებამდე ცოტა ხნით ადრე.<ref>{{cite web|url=https://www.tvguide.com/news/love-story-john-f-kennedy-jr-actor-paul-anthony-kelly/|title=FX's Love Story Almost Pushed Back Filming Because They Didn't Have a John F. Kennedy Jr. Then Came Paul Anthony Kelly|date=February 14, 2026|last=Moon|first=Kat|work=TV Guide}}</ref> როლი მან [[სარა პიჯონი|სარა პიჯონთან]] წარმატებული ქიმიის ტესტისა და ეკრანული სინჯის შემდეგ მიიღო.<ref>{{cite magazine|url=https://www.vogue.com/article/love-story-john-f-kennedy-jr-and-carolyn-bessette-sarah-pidgeon-paul-kelly-interview|title=Meet the Star-Crossed Leads of Love Story: John F. Kennedy Jr. & Carolyn Bessette|work=Vogue|date=February 12, 2026|last=Seth|first=Radhika|publisher=Condé Nast}}</ref> 2026 წლის ივნისში ცნობილი გახდა, რომ კელი [[სიდნი სვინი|სიდნი სვინისა]] და [[კირსტენ დანსტი|კირსტენ დანსტთან]] ერთად ითამაშებდა ფილმში „მოახლეს საიდუმლო“ (''The Housemaid's Secret'').<ref>{{Cite web |last=Grobar |first=Matt |date=2026-06-11 |title=Paul Anthony Kelly Joins 'The Housemaid's Secret' In Film Debut |url=https://deadline.com/2026/06/paul-anthony-kelly-joins-the-housemaids-secret-1236953707/ |access-date=2026-06-12 |website=Deadline |language=en-US}}</ref> ==პირადი ცხოვრება== კელი 2023 წლის მაისში სიდ ვიდზიშევსკიზე დაქორწინდა.<ref name=":1">{{cite web|url=https://www.mundoamerica.com/celebrity/2026/02/19/6996f61521efa0fa178b45a2.html|title=Sir John F. Kennedy Jr.: the great opportunity that Canadian actor Paul Anthony Kelly has been waiting for|work=[[El Mundo (Spain)|El Mundo]]|last=Pedrejón|first=Isabel|date=February 19, 2026}}</ref> 2026 წლის დასაწყისში წყვილს პირველი შვილი შეეძინა.<ref>{{Cite web |last=Wayman |first=Sasha |date=2026-02-25 |title=Love Story’s Paul Anthony Kelly Welcomes First Baby with Wife Syd Widziszewski-Kelly |url=https://www.eonline.com/news/1428951/love-storys-paul-anthony-kelly-welcomes-baby-with-syd-widziszewski-kelly |access-date=2026-03-12 |website=E! Online}}</ref> ისინი ორეგონის შტატის ქალაქ [[პორტლენდი (მეინი)|პორტლენდში]] ცხოვრობენ.<ref name=":0" /> მანამდე წყვილი კალიფორნიაში ცხოვრობდა.<ref name=":1" /> 2025 წლის მონაცემებით, კელი აშშ-ში მუდმივი ბინადრობის სტატუსს (მწვანე ბარათს) ფლობდა.<ref name="intmag" /> ==რესურსები ინტერნეტში== *{{IMDb name|4034850}} ==სქოლიო== {{DEFAULTSORT:კელი, პოლ, ენტონი}} {{სქოლიო}} [[კატეგორია:ცოცხალი ადამიანები]] [[კატეგორია:დაბადებული 1 ოქტომბერი]] [[კატეგორია:დაბადებული 1988]] [[კატეგორია:XXI საუკუნის კანადელი მამაკაცი მსახიობები]] [[კატეგორია:მოდელები]] [[კატეგორია:ნიუ-იორკელი მსახიობები]] 22e41wu7vr5i4l8wfcm2vueggnuc1pj 1 921650 5564246 2026-10-23T18:05:53Z Tinatin kokhreidze55 178881 ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}} 5564246 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf 1 921651 5564254 2026-10-23T18:12:14Z Tekle shonia55 188916 ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}} 5564254 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf 0 921652 5564272 2026-10-23T18:56:48Z Jaba1977 3604 ახალი გვერდი: {{ინფოდაფა პოლიტიკური პოსტი |თანამდებობა = ბელარუსის პრემიერ-მინისტრი |ორგანიზაცია = |დროშა = |დროშის ზომა = |დროშის წარწერა = |ნიშანი =Coat_of_arms_of_Belarus_(2020–present).svg |ნიშნის ზომა =100პქ |ნიშნის წ... 5564272 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პოლიტიკური პოსტი |თანამდებობა = ბელარუსის პრემიერ-მინისტრი |ორგანიზაცია = |დროშა = |დროშის ზომა = |დროშის წარწერა = |ნიშანი =Coat_of_arms_of_Belarus_(2020–present).svg |ნიშნის ზომა =100პქ |ნიშნის წარწერა =[[ბელარუსის გერბი]] |მშობლიური სახელი = {{Lang-be|Прэм’ер-міністр Рэспублікі Беларусь}}<br>{{Lang-ru|Премьер-министр Республики Беларусь}} |სურათი = Александр_Турчин_(07-04-2025).jpg |თანამდებობის პირი = [[ალექსანდერ ტურჩინი]] |თანამდებობის დაკავება = [[10 მარტი]], [[2025]] |მიმართვის სტილი = მისი აღმატებულება |ტიპი = |სტატუსი = მთავრობის მეთაური |შემოკლებით = |წევრი = |ანგარიშვალდებულია = |რეზიდენცია = [[მინსკის მთავრობის სახლი]] |ოლქი = |წარმდგენი = |დამნიშვნელი = [[ბელარუსის პრეზიდენტი|პრეზიდენტი]] |დამნიშვნელის პოსტი = |ვადის ხანგრძლივობა = არაა ვადა განსაზღვრული |წინამორბედი = |დაარსდა = [[19 სექტემბერი]], [[1991]] |დამაარსებელი = |პირველი თანამდებობაზე = [[ვიაჩესლავ კებიჩი]] |გაუქმდა = |ბოლო თანამდებობაზე = |მომდევნო = |თანაშემწე = |ხელფასი = |ვებსაიტი = }} '''ბელარუსის პრემიერ-მინისტრი''' ({{Lang-be|Прэм’ер-міністр Рэспублікі Беларусь}}; {{Lang-ru|Премьер-министр Республики Беларусь}}) — nkbvghlp36gqkqvyrz2tc7trjuh0kbl 5564273 5564272 2026-10-23T18:58:32Z Jaba1977 3604 5564273 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პოლიტიკური პოსტი |თანამდებობა = ბელარუსის პრემიერ-მინისტრი |ორგანიზაცია = |დროშა = |დროშის ზომა = |დროშის წარწერა = |ნიშანი =Coat_of_arms_of_Belarus_(2020–present).svg |ნიშნის ზომა =100პქ |ნიშნის წარწერა =[[ბელარუსის გერბი]] |მშობლიური სახელი = {{Lang-be|Прэм’ер-міністр Рэспублікі Беларусь}}<br>{{Lang-ru|Премьер-министр Республики Беларусь}} |სურათი = Александр_Турчин_(07-04-2025).jpg |თანამდებობის პირი = [[ალექსანდერ ტურჩინი]] |თანამდებობის დაკავება = [[10 მარტი]], [[2025]] |მიმართვის სტილი = მისი აღმატებულება |ტიპი = |სტატუსი = მთავრობის მეთაური |შემოკლებით = |წევრი = |ანგარიშვალდებულია = |რეზიდენცია = [[მინსკის მთავრობის სახლი]] |ოლქი = |წარმდგენი = |დამნიშვნელი = [[ბელარუსის პრეზიდენტი|პრეზიდენტი]] |დამნიშვნელის პოსტი = |ვადის ხანგრძლივობა = არაა ვადა განსაზღვრული |წინამორბედი = |დაარსდა = [[19 სექტემბერი]], [[1991]] |დამაარსებელი = |პირველი თანამდებობაზე = [[ვიაჩესლავ კებიჩი]] |გაუქმდა = |ბოლო თანამდებობაზე = |მომდევნო = |თანაშემწე = |ხელფასი = |ვებსაიტი = }} '''ბელარუსის პრემიერ-მინისტრი''' ({{Lang-be|Прэм’ер-міністр Рэспублікі Беларусь}}; {{Lang-ru|Премьер-министр Республики Беларусь}}) — [[ბელარუსი]]ს მთავრობის მეთაური. [[1991]] წლამდე ცნობილი იყო, როგორც [[ბელორუსიის საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკა|ბელორუსიის საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკის]] მინისტრთა საბჭოს თავმჯდომარე (როგორც [[საბჭოთა კავშირი]]ს მოკავშირე რესპუბლიკის მთავრობის მეთაური). პრემიერ-მინისტრი ხელმძღვანელობს ბელარუსის მთავრობის ცენტრალურ ორგანოს — მინისტრთა საბჭოს[1] და ანგარიშვალდებულია [[ბელარუსის პრეზიდენტი|პრეზიდენტის]] წინაშე. პრემიერ-მინისტრს ნიშნავს ბელარუსის პრეზიდენტი. დანიშვნის შემდეგ პრემიერ-მინისტრი აყალიბებს 30-კაციან კაბინეტს, რომელიც შედგება მინისტრებისა და თავმჯდომარეებისგან (რომელთა შორის უკანასკნელი არამინისტრირებადი პოსტია). ვინაიდან ბელარუსი პრეზიდენტ ლუკაშენკოს მმართველობის ქვეშ დიქტატურას წარმოადგენს, პრემიერ-მინისტრს რეალური ძალაუფლება ან სამთავრობო საქმეებზე კონტროლი არ გააჩნია და იგი საბოლოოდ იმ პრეზიდენტის პირდაპირი კონტროლის ქვეშ იმყოფება, რომელსაც მთავრობასა და მის საქმიანობაზე რეალური ძალაუფლება აქვს. di42y5ssfatrnyrpxpxhq28jssv38lx 5564274 5564273 2026-10-23T18:59:04Z Jaba1977 3604 5564274 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პოლიტიკური პოსტი |თანამდებობა = ბელარუსის პრემიერ-მინისტრი |ორგანიზაცია = |დროშა = |დროშის ზომა = |დროშის წარწერა = |ნიშანი =Coat_of_arms_of_Belarus_(2020–present).svg |ნიშნის ზომა =100პქ |ნიშნის წარწერა =[[ბელარუსის გერბი]] |მშობლიური სახელი = {{Lang-be|Прэм’ер-міністр Рэспублікі Беларусь}}<br>{{Lang-ru|Премьер-министр Республики Беларусь}} |სურათი = Александр_Турчин_(07-04-2025).jpg |თანამდებობის პირი = [[ალექსანდერ ტურჩინი]] |თანამდებობის დაკავება = [[10 მარტი]], [[2025]] |მიმართვის სტილი = მისი აღმატებულება |ტიპი = |სტატუსი = მთავრობის მეთაური |შემოკლებით = |წევრი = |ანგარიშვალდებულია = |რეზიდენცია = [[მინსკის მთავრობის სახლი]] |ოლქი = |წარმდგენი = |დამნიშვნელი = [[ბელარუსის პრეზიდენტი|პრეზიდენტი]] |დამნიშვნელის პოსტი = |ვადის ხანგრძლივობა = არაა ვადა განსაზღვრული |წინამორბედი = |დაარსდა = [[19 სექტემბერი]], [[1991]] |დამაარსებელი = |პირველი თანამდებობაზე = [[ვიაჩესლავ კებიჩი]] |გაუქმდა = |ბოლო თანამდებობაზე = |მომდევნო = |თანაშემწე = |ხელფასი = |ვებსაიტი = }} '''ბელარუსის პრემიერ-მინისტრი''' ({{Lang-be|Прэм’ер-міністр Рэспублікі Беларусь}}; {{Lang-ru|Премьер-министр Республики Беларусь}}) — [[ბელარუსი]]ს მთავრობის მეთაური. [[1991]] წლამდე ცნობილი იყო, როგორც [[ბელორუსიის საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკა|ბელორუსიის საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკის]] მინისტრთა საბჭოს თავმჯდომარე (როგორც [[საბჭოთა კავშირი]]ს მოკავშირე რესპუბლიკის მთავრობის მეთაური). პრემიერ-მინისტრი ხელმძღვანელობს ბელარუსის მთავრობის ცენტრალურ ორგანოს — მინისტრთა საბჭოს<ref>{{Cite web|url=https://pravo.by/document/?guid=3871&p0=H10800424|title=Национальный правовой Интернет-портал Республики Беларусь|website=pravo.by}}</ref> და ანგარიშვალდებულია [[ბელარუსის პრეზიდენტი|პრეზიდენტის]] წინაშე. პრემიერ-მინისტრს ნიშნავს ბელარუსის პრეზიდენტი. დანიშვნის შემდეგ პრემიერ-მინისტრი აყალიბებს 30-კაციან კაბინეტს, რომელიც შედგება მინისტრებისა და თავმჯდომარეებისგან (რომელთა შორის უკანასკნელი არამინისტრირებადი პოსტია). ვინაიდან ბელარუსი პრეზიდენტ ლუკაშენკოს მმართველობის ქვეშ დიქტატურას წარმოადგენს, პრემიერ-მინისტრს რეალური ძალაუფლება ან სამთავრობო საქმეებზე კონტროლი არ გააჩნია და იგი საბოლოოდ იმ პრეზიდენტის პირდაპირი კონტროლის ქვეშ იმყოფება, რომელსაც მთავრობასა და მის საქმიანობაზე რეალური ძალაუფლება აქვს. ==სქოლიო== {{სქოლიო}} a73xu7rex4rs8oiunp2ddx4u5bhm50g 5564277 5564274 2026-10-23T19:00:41Z Jaba1977 3604 5564277 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პოლიტიკური პოსტი |თანამდებობა = ბელარუსის პრემიერ-მინისტრი |ორგანიზაცია = |დროშა = |დროშის ზომა = |დროშის წარწერა = |ნიშანი =Coat_of_arms_of_Belarus_(2020–present).svg |ნიშნის ზომა =100პქ |ნიშნის წარწერა =[[ბელარუსის გერბი]] |მშობლიური სახელი = {{Lang-be|Прэм’ер-міністр Рэспублікі Беларусь}}<br>{{Lang-ru|Премьер-министр Республики Беларусь}} |სურათი = Александр_Турчин_(07-04-2025).jpg |თანამდებობის პირი = [[ალექსანდერ ტურჩინი]] |თანამდებობის დაკავება = [[10 მარტი]], [[2025]] |მიმართვის სტილი = მისი აღმატებულება |ტიპი = |სტატუსი = მთავრობის მეთაური |შემოკლებით = |წევრი = |ანგარიშვალდებულია = |რეზიდენცია = [[მინსკის მთავრობის სახლი]] |ოლქი = |წარმდგენი = |დამნიშვნელი = [[ბელარუსის პრეზიდენტი|პრეზიდენტი]] |დამნიშვნელის პოსტი = |ვადის ხანგრძლივობა = არაა ვადა განსაზღვრული |წინამორბედი = |დაარსდა = [[19 სექტემბერი]], [[1991]] |დამაარსებელი = |პირველი თანამდებობაზე = [[ვიაჩესლავ კებიჩი]] |გაუქმდა = |ბოლო თანამდებობაზე = |მომდევნო = |თანაშემწე = |ხელფასი = |ვებსაიტი = }} '''ბელარუსის პრემიერ-მინისტრი''' ({{Lang-be|Прэм’ер-міністр Рэспублікі Беларусь}}; {{Lang-ru|Премьер-министр Республики Беларусь}}) — [[ბელარუსი]]ს მთავრობის მეთაური. [[1991]] წლამდე ცნობილი იყო, როგორც [[ბელორუსიის საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკა|ბელორუსიის საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკის]] მინისტრთა საბჭოს თავმჯდომარე (როგორც [[საბჭოთა კავშირი]]ს მოკავშირე რესპუბლიკის მთავრობის მეთაური). პრემიერ-მინისტრი ხელმძღვანელობს ბელარუსის მთავრობის ცენტრალურ ორგანოს — მინისტრთა საბჭოს<ref>{{Cite web|url=https://pravo.by/document/?guid=3871&p0=H10800424|title=Национальный правовой Интернет-портал Республики Беларусь|website=pravo.by}}</ref> და ანგარიშვალდებულია [[ბელარუსის პრეზიდენტი|პრეზიდენტის]] წინაშე. პრემიერ-მინისტრს ნიშნავს ბელარუსის პრეზიდენტი. დანიშვნის შემდეგ პრემიერ-მინისტრი აყალიბებს 30-კაციან კაბინეტს, რომელიც შედგება მინისტრებისა და თავმჯდომარეებისგან (რომელთა შორის უკანასკნელი არამინისტრირებადი პოსტია). ვინაიდან ბელარუსი პრეზიდენტ ლუკაშენკოს მმართველობის ქვეშ დიქტატურას წარმოადგენს, პრემიერ-მინისტრს რეალური ძალაუფლება ან სამთავრობო საქმეებზე კონტროლი არ გააჩნია და იგი საბოლოოდ იმ პრეზიდენტის პირდაპირი კონტროლის ქვეშ იმყოფება, რომელსაც მთავრობასა და მის საქმიანობაზე რეალური ძალაუფლება აქვს. ==მოვალეობები== ==სქოლიო== {{სქოლიო}} hd3yxv9dl3bjv212smeyv5083fp7crk 5564278 5564277 2026-10-23T19:02:12Z Jaba1977 3604 /* მოვალეობები */ 5564278 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პოლიტიკური პოსტი |თანამდებობა = ბელარუსის პრემიერ-მინისტრი |ორგანიზაცია = |დროშა = |დროშის ზომა = |დროშის წარწერა = |ნიშანი =Coat_of_arms_of_Belarus_(2020–present).svg |ნიშნის ზომა =100პქ |ნიშნის წარწერა =[[ბელარუსის გერბი]] |მშობლიური სახელი = {{Lang-be|Прэм’ер-міністр Рэспублікі Беларусь}}<br>{{Lang-ru|Премьер-министр Республики Беларусь}} |სურათი = Александр_Турчин_(07-04-2025).jpg |თანამდებობის პირი = [[ალექსანდერ ტურჩინი]] |თანამდებობის დაკავება = [[10 მარტი]], [[2025]] |მიმართვის სტილი = მისი აღმატებულება |ტიპი = |სტატუსი = მთავრობის მეთაური |შემოკლებით = |წევრი = |ანგარიშვალდებულია = |რეზიდენცია = [[მინსკის მთავრობის სახლი]] |ოლქი = |წარმდგენი = |დამნიშვნელი = [[ბელარუსის პრეზიდენტი|პრეზიდენტი]] |დამნიშვნელის პოსტი = |ვადის ხანგრძლივობა = არაა ვადა განსაზღვრული |წინამორბედი = |დაარსდა = [[19 სექტემბერი]], [[1991]] |დამაარსებელი = |პირველი თანამდებობაზე = [[ვიაჩესლავ კებიჩი]] |გაუქმდა = |ბოლო თანამდებობაზე = |მომდევნო = |თანაშემწე = |ხელფასი = |ვებსაიტი = }} '''ბელარუსის პრემიერ-მინისტრი''' ({{Lang-be|Прэм’ер-міністр Рэспублікі Беларусь}}; {{Lang-ru|Премьер-министр Республики Беларусь}}) — [[ბელარუსი]]ს მთავრობის მეთაური. [[1991]] წლამდე ცნობილი იყო, როგორც [[ბელორუსიის საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკა|ბელორუსიის საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკის]] მინისტრთა საბჭოს თავმჯდომარე (როგორც [[საბჭოთა კავშირი]]ს მოკავშირე რესპუბლიკის მთავრობის მეთაური). პრემიერ-მინისტრი ხელმძღვანელობს ბელარუსის მთავრობის ცენტრალურ ორგანოს — მინისტრთა საბჭოს<ref>{{Cite web|url=https://pravo.by/document/?guid=3871&p0=H10800424|title=Национальный правовой Интернет-портал Республики Беларусь|website=pravo.by}}</ref> და ანგარიშვალდებულია [[ბელარუსის პრეზიდენტი|პრეზიდენტის]] წინაშე. პრემიერ-მინისტრს ნიშნავს ბელარუსის პრეზიდენტი. დანიშვნის შემდეგ პრემიერ-მინისტრი აყალიბებს 30-კაციან კაბინეტს, რომელიც შედგება მინისტრებისა და თავმჯდომარეებისგან (რომელთა შორის უკანასკნელი არამინისტრირებადი პოსტია). ვინაიდან ბელარუსი პრეზიდენტ ლუკაშენკოს მმართველობის ქვეშ დიქტატურას წარმოადგენს, პრემიერ-მინისტრს რეალური ძალაუფლება ან სამთავრობო საქმეებზე კონტროლი არ გააჩნია და იგი საბოლოოდ იმ პრეზიდენტის პირდაპირი კონტროლის ქვეშ იმყოფება, რომელსაც მთავრობასა და მის საქმიანობაზე რეალური ძალაუფლება აქვს. ==მოვალეობები== პრემიერ-მინისტრის საქმიანობა მთავრობის მართვაში მოიცავს:<ref>{{Cite web |url=http://www.butb.by/about-belarus/political-system/council-of-ministers-of-the-republic-of-belarus/ |title=Archived copy |access-date=2019-06-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200129175328/http://www.butb.by/about-belarus/political-system/council-of-ministers-of-the-republic-of-belarus/ |archive-date=2020-01-29 |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web|url=https://pravo.by/document/?guid=3871&p0=v19402875|title=Национальный правовой Интернет-портал Республики Беларусь|website=pravo.by}}</ref><ref>{{Cite web |url=http://government.by/upload/docs/law_424_cm.pdf |title=Закон Рэспублікі Беларусь ад 23 ліпеня 2008 г. № 424-З «Аб Савеце Міністраў Рэспублікі Беларусь» |access-date=2019-06-03 |archive-date=2020-09-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200920041344/http://government.by/upload/docs/law_424_cm.pdf |url-status=dead }}</ref> * სამთავრობო კანონმდებლობის ხელმოწერას * პრეზიდენტის ინფორმირებას მთავრობის ძირითადი მიმართულებების შესახებ * ბიუჯეტის პროექტის მომზადებას * ერთიანი ფინანსური, სავალუტო, საგანმანათლებლო, ჯანდაცვისა და შრომითი პოლიტიკის გატარებას * პრეზიდენტის ბრძანებულებებისა და მითითებების შესრულების უზრუნველყოფას * პრეზიდენტის დროებითი ან სრული არყოფნის შემთხვევაში მისი მოვალეობის შესრულებას კონსტიტუცია შეიმუშავა ბელარუსის უმაღლესმა საბჭომ, ქვეყნის ყოფილმა საკანონმდებლო ორგანომ, და მასზე ძლიერი გავლენა იქონია დასავლურმა კონსტიტუციებმა. თავდაპირველი მიღების შემდეგ კონსტიტუციაში სადავო გარემოებებში სამჯერ შევიდა ცვლილება: 1996, 2004 და 2022 წლებში. ორმა რეფერენდუმმა, რომელთა შედეგებიც დამოუკიდებელმა დამკვირვებლებმა და ოპოზიციის ლიდერებმა სადავოდ გახადეს, გაზარდა პრეზიდენტის ძალაუფლება მთავრობაზე და გააუქმა საპრეზიდენტო ვადების შეზღუდვები. ==სქოლიო== {{სქოლიო}} 2d4hhj3k0upd3rmf4nng2etqt4is1n1 5564279 5564278 2026-10-23T19:02:25Z Jaba1977 3604 დაემატა [[კატეგორია:ბელარუსის პრემიერ-მინისტრები]] გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით 5564279 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პოლიტიკური პოსტი |თანამდებობა = ბელარუსის პრემიერ-მინისტრი |ორგანიზაცია = |დროშა = |დროშის ზომა = |დროშის წარწერა = |ნიშანი =Coat_of_arms_of_Belarus_(2020–present).svg |ნიშნის ზომა =100პქ |ნიშნის წარწერა =[[ბელარუსის გერბი]] |მშობლიური სახელი = {{Lang-be|Прэм’ер-міністр Рэспублікі Беларусь}}<br>{{Lang-ru|Премьер-министр Республики Беларусь}} |სურათი = Александр_Турчин_(07-04-2025).jpg |თანამდებობის პირი = [[ალექსანდერ ტურჩინი]] |თანამდებობის დაკავება = [[10 მარტი]], [[2025]] |მიმართვის სტილი = მისი აღმატებულება |ტიპი = |სტატუსი = მთავრობის მეთაური |შემოკლებით = |წევრი = |ანგარიშვალდებულია = |რეზიდენცია = [[მინსკის მთავრობის სახლი]] |ოლქი = |წარმდგენი = |დამნიშვნელი = [[ბელარუსის პრეზიდენტი|პრეზიდენტი]] |დამნიშვნელის პოსტი = |ვადის ხანგრძლივობა = არაა ვადა განსაზღვრული |წინამორბედი = |დაარსდა = [[19 სექტემბერი]], [[1991]] |დამაარსებელი = |პირველი თანამდებობაზე = [[ვიაჩესლავ კებიჩი]] |გაუქმდა = |ბოლო თანამდებობაზე = |მომდევნო = |თანაშემწე = |ხელფასი = |ვებსაიტი = }} '''ბელარუსის პრემიერ-მინისტრი''' ({{Lang-be|Прэм’ер-міністр Рэспублікі Беларусь}}; {{Lang-ru|Премьер-министр Республики Беларусь}}) — [[ბელარუსი]]ს მთავრობის მეთაური. [[1991]] წლამდე ცნობილი იყო, როგორც [[ბელორუსიის საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკა|ბელორუსიის საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკის]] მინისტრთა საბჭოს თავმჯდომარე (როგორც [[საბჭოთა კავშირი]]ს მოკავშირე რესპუბლიკის მთავრობის მეთაური). პრემიერ-მინისტრი ხელმძღვანელობს ბელარუსის მთავრობის ცენტრალურ ორგანოს — მინისტრთა საბჭოს<ref>{{Cite web|url=https://pravo.by/document/?guid=3871&p0=H10800424|title=Национальный правовой Интернет-портал Республики Беларусь|website=pravo.by}}</ref> და ანგარიშვალდებულია [[ბელარუსის პრეზიდენტი|პრეზიდენტის]] წინაშე. პრემიერ-მინისტრს ნიშნავს ბელარუსის პრეზიდენტი. დანიშვნის შემდეგ პრემიერ-მინისტრი აყალიბებს 30-კაციან კაბინეტს, რომელიც შედგება მინისტრებისა და თავმჯდომარეებისგან (რომელთა შორის უკანასკნელი არამინისტრირებადი პოსტია). ვინაიდან ბელარუსი პრეზიდენტ ლუკაშენკოს მმართველობის ქვეშ დიქტატურას წარმოადგენს, პრემიერ-მინისტრს რეალური ძალაუფლება ან სამთავრობო საქმეებზე კონტროლი არ გააჩნია და იგი საბოლოოდ იმ პრეზიდენტის პირდაპირი კონტროლის ქვეშ იმყოფება, რომელსაც მთავრობასა და მის საქმიანობაზე რეალური ძალაუფლება აქვს. ==მოვალეობები== პრემიერ-მინისტრის საქმიანობა მთავრობის მართვაში მოიცავს:<ref>{{Cite web |url=http://www.butb.by/about-belarus/political-system/council-of-ministers-of-the-republic-of-belarus/ |title=Archived copy |access-date=2019-06-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200129175328/http://www.butb.by/about-belarus/political-system/council-of-ministers-of-the-republic-of-belarus/ |archive-date=2020-01-29 |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web|url=https://pravo.by/document/?guid=3871&p0=v19402875|title=Национальный правовой Интернет-портал Республики Беларусь|website=pravo.by}}</ref><ref>{{Cite web |url=http://government.by/upload/docs/law_424_cm.pdf |title=Закон Рэспублікі Беларусь ад 23 ліпеня 2008 г. № 424-З «Аб Савеце Міністраў Рэспублікі Беларусь» |access-date=2019-06-03 |archive-date=2020-09-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200920041344/http://government.by/upload/docs/law_424_cm.pdf |url-status=dead }}</ref> * სამთავრობო კანონმდებლობის ხელმოწერას * პრეზიდენტის ინფორმირებას მთავრობის ძირითადი მიმართულებების შესახებ * ბიუჯეტის პროექტის მომზადებას * ერთიანი ფინანსური, სავალუტო, საგანმანათლებლო, ჯანდაცვისა და შრომითი პოლიტიკის გატარებას * პრეზიდენტის ბრძანებულებებისა და მითითებების შესრულების უზრუნველყოფას * პრეზიდენტის დროებითი ან სრული არყოფნის შემთხვევაში მისი მოვალეობის შესრულებას კონსტიტუცია შეიმუშავა ბელარუსის უმაღლესმა საბჭომ, ქვეყნის ყოფილმა საკანონმდებლო ორგანომ, და მასზე ძლიერი გავლენა იქონია დასავლურმა კონსტიტუციებმა. თავდაპირველი მიღების შემდეგ კონსტიტუციაში სადავო გარემოებებში სამჯერ შევიდა ცვლილება: 1996, 2004 და 2022 წლებში. ორმა რეფერენდუმმა, რომელთა შედეგებიც დამოუკიდებელმა დამკვირვებლებმა და ოპოზიციის ლიდერებმა სადავოდ გახადეს, გაზარდა პრეზიდენტის ძალაუფლება მთავრობაზე და გააუქმა საპრეზიდენტო ვადების შეზღუდვები. ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:ბელარუსის პრემიერ-მინისტრები| ]] 0ue9guusgkdoqj1bwnxywbr6x3d8i0b 5564280 5564279 2026-10-23T19:02:46Z Jaba1977 3604 /* სქოლიო */ 5564280 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პოლიტიკური პოსტი |თანამდებობა = ბელარუსის პრემიერ-მინისტრი |ორგანიზაცია = |დროშა = |დროშის ზომა = |დროშის წარწერა = |ნიშანი =Coat_of_arms_of_Belarus_(2020–present).svg |ნიშნის ზომა =100პქ |ნიშნის წარწერა =[[ბელარუსის გერბი]] |მშობლიური სახელი = {{Lang-be|Прэм’ер-міністр Рэспублікі Беларусь}}<br>{{Lang-ru|Премьер-министр Республики Беларусь}} |სურათი = Александр_Турчин_(07-04-2025).jpg |თანამდებობის პირი = [[ალექსანდერ ტურჩინი]] |თანამდებობის დაკავება = [[10 მარტი]], [[2025]] |მიმართვის სტილი = მისი აღმატებულება |ტიპი = |სტატუსი = მთავრობის მეთაური |შემოკლებით = |წევრი = |ანგარიშვალდებულია = |რეზიდენცია = [[მინსკის მთავრობის სახლი]] |ოლქი = |წარმდგენი = |დამნიშვნელი = [[ბელარუსის პრეზიდენტი|პრეზიდენტი]] |დამნიშვნელის პოსტი = |ვადის ხანგრძლივობა = არაა ვადა განსაზღვრული |წინამორბედი = |დაარსდა = [[19 სექტემბერი]], [[1991]] |დამაარსებელი = |პირველი თანამდებობაზე = [[ვიაჩესლავ კებიჩი]] |გაუქმდა = |ბოლო თანამდებობაზე = |მომდევნო = |თანაშემწე = |ხელფასი = |ვებსაიტი = }} '''ბელარუსის პრემიერ-მინისტრი''' ({{Lang-be|Прэм’ер-міністр Рэспублікі Беларусь}}; {{Lang-ru|Премьер-министр Республики Беларусь}}) — [[ბელარუსი]]ს მთავრობის მეთაური. [[1991]] წლამდე ცნობილი იყო, როგორც [[ბელორუსიის საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკა|ბელორუსიის საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკის]] მინისტრთა საბჭოს თავმჯდომარე (როგორც [[საბჭოთა კავშირი]]ს მოკავშირე რესპუბლიკის მთავრობის მეთაური). პრემიერ-მინისტრი ხელმძღვანელობს ბელარუსის მთავრობის ცენტრალურ ორგანოს — მინისტრთა საბჭოს<ref>{{Cite web|url=https://pravo.by/document/?guid=3871&p0=H10800424|title=Национальный правовой Интернет-портал Республики Беларусь|website=pravo.by}}</ref> და ანგარიშვალდებულია [[ბელარუსის პრეზიდენტი|პრეზიდენტის]] წინაშე. პრემიერ-მინისტრს ნიშნავს ბელარუსის პრეზიდენტი. დანიშვნის შემდეგ პრემიერ-მინისტრი აყალიბებს 30-კაციან კაბინეტს, რომელიც შედგება მინისტრებისა და თავმჯდომარეებისგან (რომელთა შორის უკანასკნელი არამინისტრირებადი პოსტია). ვინაიდან ბელარუსი პრეზიდენტ ლუკაშენკოს მმართველობის ქვეშ დიქტატურას წარმოადგენს, პრემიერ-მინისტრს რეალური ძალაუფლება ან სამთავრობო საქმეებზე კონტროლი არ გააჩნია და იგი საბოლოოდ იმ პრეზიდენტის პირდაპირი კონტროლის ქვეშ იმყოფება, რომელსაც მთავრობასა და მის საქმიანობაზე რეალური ძალაუფლება აქვს. ==მოვალეობები== პრემიერ-მინისტრის საქმიანობა მთავრობის მართვაში მოიცავს:<ref>{{Cite web |url=http://www.butb.by/about-belarus/political-system/council-of-ministers-of-the-republic-of-belarus/ |title=Archived copy |access-date=2019-06-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200129175328/http://www.butb.by/about-belarus/political-system/council-of-ministers-of-the-republic-of-belarus/ |archive-date=2020-01-29 |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web|url=https://pravo.by/document/?guid=3871&p0=v19402875|title=Национальный правовой Интернет-портал Республики Беларусь|website=pravo.by}}</ref><ref>{{Cite web |url=http://government.by/upload/docs/law_424_cm.pdf |title=Закон Рэспублікі Беларусь ад 23 ліпеня 2008 г. № 424-З «Аб Савеце Міністраў Рэспублікі Беларусь» |access-date=2019-06-03 |archive-date=2020-09-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200920041344/http://government.by/upload/docs/law_424_cm.pdf |url-status=dead }}</ref> * სამთავრობო კანონმდებლობის ხელმოწერას * პრეზიდენტის ინფორმირებას მთავრობის ძირითადი მიმართულებების შესახებ * ბიუჯეტის პროექტის მომზადებას * ერთიანი ფინანსური, სავალუტო, საგანმანათლებლო, ჯანდაცვისა და შრომითი პოლიტიკის გატარებას * პრეზიდენტის ბრძანებულებებისა და მითითებების შესრულების უზრუნველყოფას * პრეზიდენტის დროებითი ან სრული არყოფნის შემთხვევაში მისი მოვალეობის შესრულებას კონსტიტუცია შეიმუშავა ბელარუსის უმაღლესმა საბჭომ, ქვეყნის ყოფილმა საკანონმდებლო ორგანომ, და მასზე ძლიერი გავლენა იქონია დასავლურმა კონსტიტუციებმა. თავდაპირველი მიღების შემდეგ კონსტიტუციაში სადავო გარემოებებში სამჯერ შევიდა ცვლილება: 1996, 2004 და 2022 წლებში. ორმა რეფერენდუმმა, რომელთა შედეგებიც დამოუკიდებელმა დამკვირვებლებმა და ოპოზიციის ლიდერებმა სადავოდ გახადეს, გაზარდა პრეზიდენტის ძალაუფლება მთავრობაზე და გააუქმა საპრეზიდენტო ვადების შეზღუდვები. ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{ბელარუსის პრემიერ-მინისტრები}} {{პრემიერ-მინისტრები}} [[კატეგორია:ბელარუსის პრემიერ-მინისტრები| ]] h4yshrjotu2waetitlwiblxe5hfg5gu 0 921653 5564275 2026-10-23T18:59:31Z Tinatin kokhreidze55 178881 ახალი გვერდი: {{subst:მუშავდება}}'''მარკუს პოლ ბლუკასი''' (დ. 11 იანვარი, 1972) — [[ამერიკელი]] [[მსახიობი]]. მსახიობობამდე იგი თამაშობდა საკოლეჯო კალათბურთს გუნდში „Wake Forest Demon Deacons“. მან პირველი მთავარი როლი მი... 5564275 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Tinatin kokhreidze55|Tinatin kokhreidze55]].|23|10|2026}}'''მარკუს პოლ ბლუკასი''' (დ. 11 იანვარი, 1972) — [[ამერიკელი]] [[მსახიობი]]. მსახიობობამდე იგი თამაშობდა საკოლეჯო კალათბურთს გუნდში „Wake Forest Demon Deacons“. მან პირველი მთავარი როლი მიიღო სერიალში „Buffy the Vampire Slayer“ (1999–2000), სადაც განასახიერა ჯარისკაცი და მთავარი გმირის შეყვარებული რაილი ფინი; მოგვიანებით კი, 2011-დან 2013 წლამდე, თამაშობდა ამერიკული ფეხბურთის გუნდის მენეჯერის, მეთიუ დონელის როლს USA Network-ის დრამატულ სერიალში „Necessary Roughness“. ბლუკასი კეტი ჰოლმსთან ერთად თამაშობდა 2004 წლის რომანტიკულ კომედიაში „First Daughter“, ასევე ჰქონდა მთავარი როლები თრილერებში „Three“ (2006) და „The Killing Floor“ (2007). მან მიიღო მონაწილეობა მრავალ ცნობილ ფილმში, მათ შორისაა: რომანტიკული ფილმები „I Capture the Castle“ (2003), „After Sex“ (2007) და „The Jane Austen Book Club“ (2007); საშინელებათა ფილმები „They“ (2002), „Deadline“ (2009) და „Unearth“ (2020); თრილერები „Brawl in Cell Block 99“ (2017) და „Looking Glass“ (2018); დრამები „Prey for Rock & Roll“ (2004) და „Touchback“ (2011), აგრეთვე ითამაშა ფილმში „Knight and Day“ [[ტომ კრუზი|ტომ კრუზთან]] ერთად. mtn0j8pxla9gw7yfrjio1asfpgy6oad 5564281 5564275 2026-10-23T19:02:46Z Tinatin kokhreidze55 178881 5564281 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Tinatin kokhreidze55|Tinatin kokhreidze55]].|23|10|2026}}'''მარკუს პოლ ბლუკასი''' (დ. [[11 იანვარი]], [[1972]])<ref>{{cite web | title=Today's top celebrity birthdays list for January 11, 2019 | date=January 11, 2019 | url=https://www.cleveland.com/life-and-culture/g66l-2019/01/ffb01b08a63899/todays-top-celebrity-birthdays.html }}</ref> — [[ამერიკელი]] [[მსახიობი]]. მსახიობობამდე იგი თამაშობდა საკოლეჯო კალათბურთს გუნდში „Wake Forest Demon Deacons“. მან პირველი მთავარი როლი მიიღო სერიალში „Buffy the Vampire Slayer“ (1999–2000), სადაც განასახიერა ჯარისკაცი და მთავარი გმირის შეყვარებული რაილი ფინი; მოგვიანებით კი, 2011-დან 2013 წლამდე, თამაშობდა ამერიკული ფეხბურთის გუნდის მენეჯერის, მეთიუ დონელის როლს USA Network-ის დრამატულ სერიალში „Necessary Roughness“. ბლუკასი კეტი ჰოლმსთან ერთად თამაშობდა 2004 წლის რომანტიკულ კომედიაში „First Daughter“, ასევე ჰქონდა მთავარი როლები თრილერებში „Three“ (2006) და „The Killing Floor“ (2007). მან მიიღო მონაწილეობა მრავალ ცნობილ ფილმში, მათ შორისაა: რომანტიკული ფილმები „I Capture the Castle“ (2003), „After Sex“ (2007) და „The Jane Austen Book Club“ (2007); საშინელებათა ფილმები „They“ (2002), „Deadline“ (2009) და „Unearth“ (2020); თრილერები „Brawl in Cell Block 99“ (2017) და „Looking Glass“ (2018); დრამები „Prey for Rock & Roll“ (2004) და „Touchback“ (2011), აგრეთვე ითამაშა ფილმში „Knight and Day“ [[ტომ კრუზი|ტომ კრუზთან]] ერთად. ==ადრეული ცხოვრება== მარკუს პოლ ბლუკასი დაიბადა 1972 წლის 11 იანვარს ბატლერში, პენსილვანია,[3][4] მისი დის, კრისტენის დაბადებიდან ორი წლის შემდეგ.[5] მისი მშობლები, უოლტერ ჯოზეფ ბლუკასი და მერი კეტრინი (ქალიშვილობის გვარი — გორდონი), დაქორწინდნენ 1970 წლის 10 იანვარს, სანამ ორივე პენსილვანიის ინდიანას უნივერსიტეტს (IUP) დაამთავრებდა.[6] ისინი განქორწინებულები არიან. თავად ბლუკასი თავის თავს „წესიერ ბიჭს უწოდებდა, რომელიც კარგი ნიშნებით სწავლობდა“,[7] და მამამისის მსგავსად, ნიჭიერი სპორტსმენი იყო.[8] უოლი იყო კვარტერბეკი პენსილვანიის ინდიანას უნივერსიტეტის 1968 წლის დაუმარცხებელ გუნდში „IUP Big Indians“,[9] მონაწილეობდა Boardwalk Bowl-ში, ხოლო 1999 წელს შეიყვანეს IUP-ის სპორტული დიდების დარბაზში.[5][10] 1974 წელს ოჯახი საცხოვრებლად გადავიდა პენსილვანიის შტატის ერიმ ქაუნთიში, ქალაქ ჟირარში, სადაც ბლუკასის მამა მასწავლებლიდან სკოლის დირექტორამდე, საბოლოოდ კი რაიონის სკოლების ზედამხედველამდე (სუპერინტენდანტამდე) დაწინაურდა. მან დაამთავრა ერის ჟირარის საშუალო სკოლა 1990 წელს.[5] ბლუკასი ჟირარის საშუალო სკოლის კალათბურთის გუნდის ვარსკვლავი გახდა და ისინი პენსილვანიის ბიჭების AA შტატის ჩემპიონატამდე მიიყვანა,[8] რის პარალელურადაც შტატის ნაკრების წევრის სტატუსი და უეიკ ფორესტის უნივერსიტეტის სპორტული სტიპენდია მოიპოვა.[9][10] იგი თამაშობდა „Wake Forest Demon Deacons“-ის კაცთა საკალათბურთო გუნდში და უნივერსიტეტი 1994 წელს დაამთავრა — ერთ სეზონში ტიმ დანკანთან ერთად ერთ მოედანზე თამაშის შემდეგ. იგი ასევე იყო „Sigma Phi Epsilon“-ის საძმოს წევრი.[11] მას შემდეგ, რაც ბლუკასმა NBA-ში მოხვედრა ვერ შეძლო, იგი ინგლისში გადავიდა, სადაც ერთი წლის განმავლობაში ბრიტანეთის საკალათბურთო ლიგის გუნდში „Manchester Giants“ (1975–2001) პროფესიონალურად თამაშობდა. მოგვიანებით მან იურისტობა გადაწყვიტა, თუმცა აზრი შეიცვალა და მსახიობობა არჩია.[12] 40nuyuo0zqk90dk4gl1031f649mfxpp 5564283 5564281 2026-10-23T19:05:54Z Tinatin kokhreidze55 178881 5564283 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Tinatin kokhreidze55|Tinatin kokhreidze55]].|23|10|2026}}'''მარკუს პოლ ბლუკასი''' (დ. [[11 იანვარი]], [[1972]])<ref>{{cite web | title=Today's top celebrity birthdays list for January 11, 2019 | date=January 11, 2019 | url=https://www.cleveland.com/life-and-culture/g66l-2019/01/ffb01b08a63899/todays-top-celebrity-birthdays.html }}</ref> — [[ამერიკელი]] [[მსახიობი]]. მსახიობობამდე იგი თამაშობდა საკოლეჯო კალათბურთს გუნდში „Wake Forest Demon Deacons“. მან პირველი მთავარი როლი მიიღო სერიალში „Buffy the Vampire Slayer“ (1999–2000), სადაც განასახიერა ჯარისკაცი და მთავარი გმირის შეყვარებული რაილი ფინი; მოგვიანებით კი, 2011-დან 2013 წლამდე, თამაშობდა ამერიკული ფეხბურთის გუნდის მენეჯერის, მეთიუ დონელის როლს USA Network-ის დრამატულ სერიალში „Necessary Roughness“. ბლუკასი კეტი ჰოლმსთან ერთად თამაშობდა 2004 წლის რომანტიკულ კომედიაში „First Daughter“, ასევე ჰქონდა მთავარი როლები თრილერებში „Three“ (2006) და „The Killing Floor“ (2007). მან მიიღო მონაწილეობა მრავალ ცნობილ ფილმში, მათ შორისაა: რომანტიკული ფილმები „I Capture the Castle“ (2003), „After Sex“ (2007) და „The Jane Austen Book Club“ (2007); საშინელებათა ფილმები „They“ (2002), „Deadline“ (2009) და „Unearth“ (2020); თრილერები „Brawl in Cell Block 99“ (2017) და „Looking Glass“ (2018); დრამები „Prey for Rock & Roll“ (2004) და „Touchback“ (2011), აგრეთვე ითამაშა ფილმში „Knight and Day“ [[ტომ კრუზი|ტომ კრუზთან]] ერთად. ==ადრეული ცხოვრება== მარკუს პოლ ბლუკასი დაიბადა 1972 წლის 11 იანვარს ბატლერში, პენსილვანია,[3][4] მისი დის, კრისტენის დაბადებიდან ორი წლის შემდეგ.[5] მისი მშობლები, უოლტერ ჯოზეფ ბლუკასი და მერი კეტრინი (ქალიშვილობის გვარი — გორდონი), დაქორწინდნენ 1970 წლის 10 იანვარს, სანამ ორივე პენსილვანიის ინდიანას უნივერსიტეტს (IUP) დაამთავრებდა.[6] ისინი განქორწინებულები არიან. თავად ბლუკასი თავის თავს „წესიერ ბიჭს უწოდებდა, რომელიც კარგი ნიშნებით სწავლობდა“,[7] და მამამისის მსგავსად, ნიჭიერი სპორტსმენი იყო.[8] უოლი იყო კვარტერბეკი პენსილვანიის ინდიანას უნივერსიტეტის 1968 წლის დაუმარცხებელ გუნდში „IUP Big Indians“,[9] მონაწილეობდა Boardwalk Bowl-ში, ხოლო 1999 წელს შეიყვანეს IUP-ის სპორტული დიდების დარბაზში.[5][10] 1974 წელს ოჯახი საცხოვრებლად გადავიდა პენსილვანიის შტატის ერიმ ქაუნთიში, ქალაქ ჟირარში, სადაც ბლუკასის მამა მასწავლებლიდან სკოლის დირექტორამდე, საბოლოოდ კი რაიონის სკოლების ზედამხედველამდე (სუპერინტენდანტამდე) დაწინაურდა. მან დაამთავრა ერის ჟირარის საშუალო სკოლა 1990 წელს.[5] ბლუკასი ჟირარის საშუალო სკოლის კალათბურთის გუნდის ვარსკვლავი გახდა და ისინი პენსილვანიის ბიჭების AA შტატის ჩემპიონატამდე მიიყვანა,[8] რის პარალელურადაც შტატის ნაკრების წევრის სტატუსი და უეიკ ფორესტის უნივერსიტეტის სპორტული სტიპენდია მოიპოვა.[9][10] იგი თამაშობდა „Wake Forest Demon Deacons“-ის კაცთა საკალათბურთო გუნდში და უნივერსიტეტი 1994 წელს დაამთავრა — ერთ სეზონში ტიმ დანკანთან ერთად ერთ მოედანზე თამაშის შემდეგ. იგი ასევე იყო „Sigma Phi Epsilon“-ის საძმოს წევრი.[11] მას შემდეგ, რაც ბლუკასმა NBA-ში მოხვედრა ვერ შეძლო, იგი ინგლისში გადავიდა, სადაც ერთი წლის განმავლობაში ბრიტანეთის საკალათბურთო ლიგის გუნდში „Manchester Giants“ (1975–2001) პროფესიონალურად თამაშობდა. მოგვიანებით მან იურისტობა გადაწყვიტა, თუმცა აზრი შეიცვალა და მსახიობობა არჩია.[12] ==კარიერა== ბლუკასის პირველი სატელევიზიო როლი იყო 1995 წელს გადაღებულ სატელევიზიო ფილმში „Inflammable“. ამის შემდეგ მან მუშაობა როგორც ტელევიზიაში, ისე კინოში განაგრძო. იგი გამოჩნდა კალათბურთის გმირის როლში გერი როსის ფილმში Pleasantville (1998). თუმცა, ბლუკასმა პირველი მნიშვნელოვანი როლი 1999 წელს მიიღო სერიალში Buffy the Vampire Slayer, სადაც აგენტ რაილი ფინის როლი შეასრულა. თავდაპირველად, ბლუკასი დარწმუნებული იყო, რომ კასტინგი ჩააგდო და წასვლისას ბოდიში მოიხადა სერიალის შემქმნელის, ჯოს უიდონის დროის ფუჭად დაკარგვისთვის. უიდონმა მას ხელახლა მოსმენა სთხოვა და ორი კვირის შემდეგ როლიც მიიღო.[13] იგი ბაფის შეყვარებულის როლს 2000 წამდე ასრულებდა. სერიალიდან წასვლის შემდეგ, ბლუკასი თამაშობდა ისეთ ფილმებში, როგორიცაა Summer Catch (2001), We Were Soldiers (2002) (მელ გიბსონთან და კრის კლაინთან ერთად) და First Daughter (2004) (კეტი ჰოლმსთან ერთად). მისი პერსონაჟი ფილმში Summer Catch ეფუძნებოდა კეიპ-ლიგის რეალური ბეისბოლისტის, მაიკლ მაკონის ცხოვრებას. 2007 წლიდან ბლუკასმა მთავარი როლების მიღება დაიწყო ისეთ ფილმებში, როგორებიცაა Thr3e და The Killing Floor. 2010 წლის თებერვალში ბლუკასი შეუერთდა ABC-ს სატელევიზიო დრამის პილოტური ეპიზოდის, True Blue-ს მსახიობთა გუნდს.[14] ბლუკასი USA Network-ის შოუს, Necessary Roughness-ის მუდმივი მსახიობი იყო პირველი ორი სეზონის განმავლობაში და მეთიუ დონელის როლს ასრულებდა. სერიალის პრემიერა 2011 წლის 29 ივნისს შედგა. 8jvgyndagngj48knpj5v30nnbocft3d 5564284 5564283 2026-10-23T19:06:35Z Tinatin kokhreidze55 178881 5564284 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Tinatin kokhreidze55|Tinatin kokhreidze55]].|23|10|2026}}'''მარკუს პოლ ბლუკასი''' (დ. [[11 იანვარი]], [[1972]])<ref>{{cite web | title=Today's top celebrity birthdays list for January 11, 2019 | date=January 11, 2019 | url=https://www.cleveland.com/life-and-culture/g66l-2019/01/ffb01b08a63899/todays-top-celebrity-birthdays.html }}</ref> — [[ამერიკელი]] [[მსახიობი]]. მსახიობობამდე იგი თამაშობდა საკოლეჯო კალათბურთს გუნდში „Wake Forest Demon Deacons“. მან პირველი მთავარი როლი მიიღო სერიალში „Buffy the Vampire Slayer“ (1999–2000), სადაც განასახიერა ჯარისკაცი და მთავარი გმირის შეყვარებული რაილი ფინი; მოგვიანებით კი, 2011-დან 2013 წლამდე, თამაშობდა ამერიკული ფეხბურთის გუნდის მენეჯერის, მეთიუ დონელის როლს USA Network-ის დრამატულ სერიალში „Necessary Roughness“. ბლუკასი კეტი ჰოლმსთან ერთად თამაშობდა 2004 წლის რომანტიკულ კომედიაში „First Daughter“, ასევე ჰქონდა მთავარი როლები თრილერებში „Three“ (2006) და „The Killing Floor“ (2007). მან მიიღო მონაწილეობა მრავალ ცნობილ ფილმში, მათ შორისაა: რომანტიკული ფილმები „I Capture the Castle“ (2003), „After Sex“ (2007) და „The Jane Austen Book Club“ (2007); საშინელებათა ფილმები „They“ (2002), „Deadline“ (2009) და „Unearth“ (2020); თრილერები „Brawl in Cell Block 99“ (2017) და „Looking Glass“ (2018); დრამები „Prey for Rock & Roll“ (2004) და „Touchback“ (2011), აგრეთვე ითამაშა ფილმში „Knight and Day“ [[ტომ კრუზი|ტომ კრუზთან]] ერთად. ==ადრეული ცხოვრება== მარკუს პოლ ბლუკასი დაიბადა 1972 წლის 11 იანვარს ბატლერში, პენსილვანია,[3][4] მისი დის, კრისტენის დაბადებიდან ორი წლის შემდეგ.[5] მისი მშობლები, უოლტერ ჯოზეფ ბლუკასი და მერი კეტრინი (ქალიშვილობის გვარი — გორდონი), დაქორწინდნენ 1970 წლის 10 იანვარს, სანამ ორივე პენსილვანიის ინდიანას უნივერსიტეტს (IUP) დაამთავრებდა.[6] ისინი განქორწინებულები არიან. თავად ბლუკასი თავის თავს „წესიერ ბიჭს უწოდებდა, რომელიც კარგი ნიშნებით სწავლობდა“,[7] და მამამისის მსგავსად, ნიჭიერი სპორტსმენი იყო.[8] უოლი იყო კვარტერბეკი პენსილვანიის ინდიანას უნივერსიტეტის 1968 წლის დაუმარცხებელ გუნდში „IUP Big Indians“,[9] მონაწილეობდა Boardwalk Bowl-ში, ხოლო 1999 წელს შეიყვანეს IUP-ის სპორტული დიდების დარბაზში.[5][10] 1974 წელს ოჯახი საცხოვრებლად გადავიდა პენსილვანიის შტატის ერიმ ქაუნთიში, ქალაქ ჟირარში, სადაც ბლუკასის მამა მასწავლებლიდან სკოლის დირექტორამდე, საბოლოოდ კი რაიონის სკოლების ზედამხედველამდე (სუპერინტენდანტამდე) დაწინაურდა. მან დაამთავრა ერის ჟირარის საშუალო სკოლა 1990 წელს.[5] ბლუკასი ჟირარის საშუალო სკოლის კალათბურთის გუნდის ვარსკვლავი გახდა და ისინი პენსილვანიის ბიჭების AA შტატის ჩემპიონატამდე მიიყვანა,[8] რის პარალელურადაც შტატის ნაკრების წევრის სტატუსი და უეიკ ფორესტის უნივერსიტეტის სპორტული სტიპენდია მოიპოვა.[9][10] იგი თამაშობდა „Wake Forest Demon Deacons“-ის კაცთა საკალათბურთო გუნდში და უნივერსიტეტი 1994 წელს დაამთავრა — ერთ სეზონში ტიმ დანკანთან ერთად ერთ მოედანზე თამაშის შემდეგ. იგი ასევე იყო „Sigma Phi Epsilon“-ის საძმოს წევრი.[11] მას შემდეგ, რაც ბლუკასმა NBA-ში მოხვედრა ვერ შეძლო, იგი ინგლისში გადავიდა, სადაც ერთი წლის განმავლობაში ბრიტანეთის საკალათბურთო ლიგის გუნდში „Manchester Giants“ (1975–2001) პროფესიონალურად თამაშობდა. მოგვიანებით მან იურისტობა გადაწყვიტა, თუმცა აზრი შეიცვალა და მსახიობობა არჩია.[12] ==კარიერა== ბლუკასის პირველი სატელევიზიო როლი იყო 1995 წელს გადაღებულ სატელევიზიო ფილმში „Inflammable“. ამის შემდეგ მან მუშაობა როგორც ტელევიზიაში, ისე კინოში განაგრძო. იგი გამოჩნდა კალათბურთის გმირის როლში გერი როსის ფილმში Pleasantville (1998). თუმცა, ბლუკასმა პირველი მნიშვნელოვანი როლი 1999 წელს მიიღო სერიალში Buffy the Vampire Slayer, სადაც აგენტ რაილი ფინის როლი შეასრულა. თავდაპირველად, ბლუკასი დარწმუნებული იყო, რომ კასტინგი ჩააგდო და წასვლისას ბოდიში მოიხადა სერიალის შემქმნელის, ჯოს უიდონის დროის ფუჭად დაკარგვისთვის. უიდონმა მას ხელახლა მოსმენა სთხოვა და ორი კვირის შემდეგ როლიც მიიღო.[13] იგი ბაფის შეყვარებულის როლს 2000 წამდე ასრულებდა. სერიალიდან წასვლის შემდეგ, ბლუკასი თამაშობდა ისეთ ფილმებში, როგორიცაა Summer Catch (2001), We Were Soldiers (2002) (მელ გიბსონთან და კრის კლაინთან ერთად) და First Daughter (2004) (კეტი ჰოლმსთან ერთად). მისი პერსონაჟი ფილმში Summer Catch ეფუძნებოდა კეიპ-ლიგის რეალური ბეისბოლისტის, მაიკლ მაკონის ცხოვრებას. 2007 წლიდან ბლუკასმა მთავარი როლების მიღება დაიწყო ისეთ ფილმებში, როგორებიცაა Thr3e და The Killing Floor. 2010 წლის თებერვალში ბლუკასი შეუერთდა ABC-ს სატელევიზიო დრამის პილოტური ეპიზოდის, True Blue-ს მსახიობთა გუნდს.[14] ბლუკასი USA Network-ის შოუს, Necessary Roughness-ის მუდმივი მსახიობი იყო პირველი ორი სეზონის განმავლობაში და მეთიუ დონელის როლს ასრულებდა. სერიალის პრემიერა 2011 წლის 29 ივნისს შედგა. ==პირადი ცხოვრება== 2009 წლის 25 ივლისს ბლუკასი ცოლად შეირთო ჟურნალისტი რაიან ჰადონი (დეილ ჰადონის ქალიშვილი). მათ ორი საერთო ქალიშვილი ჰყავთ,[1] ხოლო ბლუკასი ჰადონის ორი შვილის მინდობილი მამაა, რომლებიც ჰადონს ქრისტიან სლეიტერთან წინა ქორწინებიდან ჰყავს.[15] 2012 წლიდან ბლუკასი პენსილვანიის სოფლად, 15-აკრიან ფერმაში ცხოვრობს.[16][17] c4xqg872hcs8n0idl3znu4tm9975y33 5564285 5564284 2026-10-23T19:15:17Z Tinatin kokhreidze55 178881 5564285 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Tinatin kokhreidze55|Tinatin kokhreidze55]].|23|10|2026}}'''მარკუს პოლ ბლუკასი''' (დ. [[11 იანვარი]], [[1972]])<ref>{{cite web | title=Today's top celebrity birthdays list for January 11, 2019 | date=January 11, 2019 | url=https://www.cleveland.com/life-and-culture/g66l-2019/01/ffb01b08a63899/todays-top-celebrity-birthdays.html }}</ref> — [[ამერიკელი]] [[მსახიობი]]. მსახიობობამდე იგი თამაშობდა საკოლეჯო კალათბურთს გუნდში „Wake Forest Demon Deacons“. მან პირველი მთავარი როლი მიიღო სერიალში „Buffy the Vampire Slayer“ (1999–2000), სადაც განასახიერა ჯარისკაცი და მთავარი გმირის შეყვარებული რაილი ფინი; მოგვიანებით კი, 2011-დან 2013 წლამდე, თამაშობდა ამერიკული ფეხბურთის გუნდის მენეჯერის, მეთიუ დონელის როლს USA Network-ის დრამატულ სერიალში „Necessary Roughness“. ბლუკასი კეტი ჰოლმსთან ერთად თამაშობდა 2004 წლის რომანტიკულ კომედიაში „First Daughter“, ასევე ჰქონდა მთავარი როლები თრილერებში „Three“ (2006) და „The Killing Floor“ (2007). მან მიიღო მონაწილეობა მრავალ ცნობილ ფილმში, მათ შორისაა: რომანტიკული ფილმები „I Capture the Castle“ (2003), „After Sex“ (2007) და „The Jane Austen Book Club“ (2007); საშინელებათა ფილმები „They“ (2002), „Deadline“ (2009) და „Unearth“ (2020); თრილერები „Brawl in Cell Block 99“ (2017) და „Looking Glass“ (2018); დრამები „Prey for Rock & Roll“ (2004) და „Touchback“ (2011), აგრეთვე ითამაშა ფილმში „Knight and Day“ [[ტომ კრუზი|ტომ კრუზთან]] ერთად. ==ადრეული ცხოვრება== მარკუს პოლ ბლუკასი დაიბადა 1972 წლის 11 იანვარს ბატლერში, [[პენსილვანია]],[3][4] მისი დის, კრისტენის დაბადებიდან ორი წლის შემდეგ.[5] მისი მშობლები, უოლტერ ჯოზეფ ბლუკასი და მერი კეტრინი, დაქორწინდნენ 1970 წლის 10 იანვარს, სანამ ორივე პენსილვანიის ინდიანას უნივერსიტეტს (IUP) დაამთავრებდა.[6] ისინი განქორწინებულები არიან. თავად ბლუკასი თავის თავს „წესიერ ბიჭს უწოდებდა, რომელიც კარგი ნიშნებით სწავლობდა“,[7] და მამამისის მსგავსად, ნიჭიერი სპორტსმენი იყო.[8] უოლი იყო კვარტერბეკი პენსილვანიის ინდიანას უნივერსიტეტის 1968 წლის დაუმარცხებელ გუნდში „IUP Big Indians“,[9] მონაწილეობდა Boardwalk Bowl-ში, ხოლო 1999 წელს შეიყვანეს IUP-ის სპორტული დიდების დარბაზში.[5][10] 1974 წელს ოჯახი საცხოვრებლად გადავიდა პენსილვანიის შტატის ერიმ ქაუნთიში, ქალაქ ჟირარში, სადაც ბლუკასის მამა მასწავლებლიდან სკოლის დირექტორამდე, საბოლოოდ კი რაიონის სკოლების ზედამხედველამდე (სუპერინტენდანტამდე) დაწინაურდა. მან დაამთავრა ერის ჟირარის საშუალო სკოლა 1990 წელს.[5] ბლუკასი ჟირარის საშუალო სკოლის კალათბურთის გუნდის ვარსკვლავი გახდა და ისინი პენსილვანიის ბიჭების AA შტატის ჩემპიონატამდე მიიყვანა,[8] რის პარალელურადაც შტატის ნაკრების წევრის სტატუსი და უეიკ ფორესტის უნივერსიტეტის სპორტული სტიპენდია მოიპოვა.[9][10] იგი თამაშობდა „Wake Forest Demon Deacons“-ის კაცთა საკალათბურთო გუნდში და უნივერსიტეტი 1994 წელს დაამთავრა — ერთ სეზონში ტიმ დანკანთან ერთად ერთ მოედანზე თამაშის შემდეგ. იგი ასევე იყო „Sigma Phi Epsilon“-ის საძმოს წევრი.[11] მას შემდეგ, რაც ბლუკასმა NBA-ში მოხვედრა ვერ შეძლო, იგი ინგლისში გადავიდა, სადაც ერთი წლის განმავლობაში ბრიტანეთის საკალათბურთო ლიგის გუნდში „Manchester Giants“ (1975–2001) პროფესიონალურად თამაშობდა. მოგვიანებით მან იურისტობა გადაწყვიტა, თუმცა აზრი შეიცვალა და მსახიობობა არჩია.[12] ==კარიერა== ბლუკასის პირველი სატელევიზიო როლი იყო 1995 წელს გადაღებულ სატელევიზიო ფილმში „Inflammable“. ამის შემდეგ მან მუშაობა როგორც ტელევიზიაში, ისე კინოში განაგრძო. იგი გამოჩნდა კალათბურთის გმირის როლში გერი როსის ფილმში Pleasantville (1998). თუმცა, ბლუკასმა პირველი მნიშვნელოვანი როლი 1999 წელს მიიღო სერიალში Buffy the Vampire Slayer, სადაც აგენტ რაილი ფინის როლი შეასრულა. თავდაპირველად, ბლუკასი დარწმუნებული იყო, რომ კასტინგი ჩააგდო და წასვლისას ბოდიში მოიხადა სერიალის შემქმნელის, ჯოს უიდონის დროის ფუჭად დაკარგვისთვის. უიდონმა მას ხელახლა მოსმენა სთხოვა და ორი კვირის შემდეგ როლიც მიიღო.[13] იგი ბაფის შეყვარებულის როლს 2000 წამდე ასრულებდა. სერიალიდან წასვლის შემდეგ, ბლუკასი თამაშობდა ისეთ ფილმებში, როგორიცაა Summer Catch (2001), We Were Soldiers (2002) (მელ გიბსონთან და კრის კლაინთან ერთად) და First Daughter (2004) (კეტი ჰოლმსთან ერთად). მისი პერსონაჟი ფილმში Summer Catch ეფუძნებოდა კეიპ-ლიგის რეალური ბეისბოლისტის, მაიკლ მაკონის ცხოვრებას. 2007 წლიდან ბლუკასმა მთავარი როლების მიღება დაიწყო ისეთ ფილმებში, როგორებიცაა Thr3e და The Killing Floor. 2010 წლის თებერვალში ბლუკასი შეუერთდა ABC-ს სატელევიზიო დრამის პილოტური ეპიზოდის, True Blue-ს მსახიობთა გუნდს.[14] ბლუკასი USA Network-ის შოუს, Necessary Roughness-ის მუდმივი მსახიობი იყო პირველი ორი სეზონის განმავლობაში და მეთიუ დონელის როლს ასრულებდა. სერიალის პრემიერა 2011 წლის 29 ივნისს შედგა. ==პირადი ცხოვრება== 2009 წლის 25 ივლისს ბლუკასი ცოლად შეირთო ჟურნალისტი რაიან ჰადონი (დეილ ჰადონის ქალიშვილი). მათ ორი საერთო ქალიშვილი ჰყავთ,[1] ხოლო ბლუკასი ჰადონის ორი შვილის მინდობილი მამაა, რომლებიც ჰადონს ქრისტიან სლეიტერთან წინა ქორწინებიდან ჰყავს.[15] 2012 წლიდან ბლუკასი პენსილვანიის სოფლად, 15-აკრიან ფერმაში ცხოვრობს.[16][17] taxf882gqfl79h7y87yqjnm2q55dqq2 5564352 5564285 2026-10-23T22:44:51Z ToprakBot 172403 სხვადასხვა სქოლიო შესწორებები; დაემატა სქოლიოს სექცია 5564352 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Tinatin kokhreidze55|Tinatin kokhreidze55]].|23|10|2026}}'''მარკუს პოლ ბლუკასი''' (დ. [[11 იანვარი]], [[1972]])<ref>{{cite web | title=Today's top celebrity birthdays list for January 11, 2019 | date=January 11, 2019 | url=https://www.cleveland.com/life-and-culture/g66l-2019/01/ffb01b08a63899/todays-top-celebrity-birthdays.html }}</ref> — [[ამერიკელი]] [[მსახიობი]]. მსახიობობამდე იგი თამაშობდა საკოლეჯო კალათბურთს გუნდში „Wake Forest Demon Deacons“. მან პირველი მთავარი როლი მიიღო სერიალში „Buffy the Vampire Slayer“ (1999–2000), სადაც განასახიერა ჯარისკაცი და მთავარი გმირის შეყვარებული რაილი ფინი; მოგვიანებით კი, 2011-დან 2013 წლამდე, თამაშობდა ამერიკული ფეხბურთის გუნდის მენეჯერის, მეთიუ დონელის როლს USA Network-ის დრამატულ სერიალში „Necessary Roughness“. ბლუკასი კეტი ჰოლმსთან ერთად თამაშობდა 2004 წლის რომანტიკულ კომედიაში „First Daughter“, ასევე ჰქონდა მთავარი როლები თრილერებში „Three“ (2006) და „The Killing Floor“ (2007). მან მიიღო მონაწილეობა მრავალ ცნობილ ფილმში, მათ შორისაა: რომანტიკული ფილმები „I Capture the Castle“ (2003), „After Sex“ (2007) და „The Jane Austen Book Club“ (2007); საშინელებათა ფილმები „They“ (2002), „Deadline“ (2009) და „Unearth“ (2020); თრილერები „Brawl in Cell Block 99“ (2017) და „Looking Glass“ (2018); დრამები „Prey for Rock & Roll“ (2004) და „Touchback“ (2011), აგრეთვე ითამაშა ფილმში „Knight and Day“ [[ტომ კრუზი|ტომ კრუზთან]] ერთად. ==ადრეული ცხოვრება== მარკუს პოლ ბლუკასი დაიბადა 1972 წლის 11 იანვარს ბატლერში, [[პენსილვანია]],[3][4] მისი დის, კრისტენის დაბადებიდან ორი წლის შემდეგ.[5] მისი მშობლები, უოლტერ ჯოზეფ ბლუკასი და მერი კეტრინი, დაქორწინდნენ 1970 წლის 10 იანვარს, სანამ ორივე პენსილვანიის ინდიანას უნივერსიტეტს (IUP) დაამთავრებდა.[6] ისინი განქორწინებულები არიან. თავად ბლუკასი თავის თავს „წესიერ ბიჭს უწოდებდა, რომელიც კარგი ნიშნებით სწავლობდა“,[7] და მამამისის მსგავსად, ნიჭიერი სპორტსმენი იყო.[8] უოლი იყო კვარტერბეკი პენსილვანიის ინდიანას უნივერსიტეტის 1968 წლის დაუმარცხებელ გუნდში „IUP Big Indians“,[9] მონაწილეობდა Boardwalk Bowl-ში, ხოლო 1999 წელს შეიყვანეს IUP-ის სპორტული დიდების დარბაზში.[5][10] 1974 წელს ოჯახი საცხოვრებლად გადავიდა პენსილვანიის შტატის ერიმ ქაუნთიში, ქალაქ ჟირარში, სადაც ბლუკასის მამა მასწავლებლიდან სკოლის დირექტორამდე, საბოლოოდ კი რაიონის სკოლების ზედამხედველამდე (სუპერინტენდანტამდე) დაწინაურდა. მან დაამთავრა ერის ჟირარის საშუალო სკოლა 1990 წელს.[5] ბლუკასი ჟირარის საშუალო სკოლის კალათბურთის გუნდის ვარსკვლავი გახდა და ისინი პენსილვანიის ბიჭების AA შტატის ჩემპიონატამდე მიიყვანა,[8] რის პარალელურადაც შტატის ნაკრების წევრის სტატუსი და უეიკ ფორესტის უნივერსიტეტის სპორტული სტიპენდია მოიპოვა.[9][10] იგი თამაშობდა „Wake Forest Demon Deacons“-ის კაცთა საკალათბურთო გუნდში და უნივერსიტეტი 1994 წელს დაამთავრა — ერთ სეზონში ტიმ დანკანთან ერთად ერთ მოედანზე თამაშის შემდეგ. იგი ასევე იყო „Sigma Phi Epsilon“-ის საძმოს წევრი.[11] მას შემდეგ, რაც ბლუკასმა NBA-ში მოხვედრა ვერ შეძლო, იგი ინგლისში გადავიდა, სადაც ერთი წლის განმავლობაში ბრიტანეთის საკალათბურთო ლიგის გუნდში „Manchester Giants“ (1975–2001) პროფესიონალურად თამაშობდა. მოგვიანებით მან იურისტობა გადაწყვიტა, თუმცა აზრი შეიცვალა და მსახიობობა არჩია.[12] ==კარიერა== ბლუკასის პირველი სატელევიზიო როლი იყო 1995 წელს გადაღებულ სატელევიზიო ფილმში „Inflammable“. ამის შემდეგ მან მუშაობა როგორც ტელევიზიაში, ისე კინოში განაგრძო. იგი გამოჩნდა კალათბურთის გმირის როლში გერი როსის ფილმში Pleasantville (1998). თუმცა, ბლუკასმა პირველი მნიშვნელოვანი როლი 1999 წელს მიიღო სერიალში Buffy the Vampire Slayer, სადაც აგენტ რაილი ფინის როლი შეასრულა. თავდაპირველად, ბლუკასი დარწმუნებული იყო, რომ კასტინგი ჩააგდო და წასვლისას ბოდიში მოიხადა სერიალის შემქმნელის, ჯოს უიდონის დროის ფუჭად დაკარგვისთვის. უიდონმა მას ხელახლა მოსმენა სთხოვა და ორი კვირის შემდეგ როლიც მიიღო.[13] იგი ბაფის შეყვარებულის როლს 2000 წამდე ასრულებდა. სერიალიდან წასვლის შემდეგ, ბლუკასი თამაშობდა ისეთ ფილმებში, როგორიცაა Summer Catch (2001), We Were Soldiers (2002) (მელ გიბსონთან და კრის კლაინთან ერთად) და First Daughter (2004) (კეტი ჰოლმსთან ერთად). მისი პერსონაჟი ფილმში Summer Catch ეფუძნებოდა კეიპ-ლიგის რეალური ბეისბოლისტის, მაიკლ მაკონის ცხოვრებას. 2007 წლიდან ბლუკასმა მთავარი როლების მიღება დაიწყო ისეთ ფილმებში, როგორებიცაა Thr3e და The Killing Floor. 2010 წლის თებერვალში ბლუკასი შეუერთდა ABC-ს სატელევიზიო დრამის პილოტური ეპიზოდის, True Blue-ს მსახიობთა გუნდს.[14] ბლუკასი USA Network-ის შოუს, Necessary Roughness-ის მუდმივი მსახიობი იყო პირველი ორი სეზონის განმავლობაში და მეთიუ დონელის როლს ასრულებდა. სერიალის პრემიერა 2011 წლის 29 ივნისს შედგა. ==პირადი ცხოვრება== 2009 წლის 25 ივლისს ბლუკასი ცოლად შეირთო ჟურნალისტი რაიან ჰადონი (დეილ ჰადონის ქალიშვილი). მათ ორი საერთო ქალიშვილი ჰყავთ,[1] ხოლო ბლუკასი ჰადონის ორი შვილის მინდობილი მამაა, რომლებიც ჰადონს ქრისტიან სლეიტერთან წინა ქორწინებიდან ჰყავს.[15] 2012 წლიდან ბლუკასი პენსილვანიის სოფლად, 15-აკრიან ფერმაში ცხოვრობს.[16][17] == სქოლიო == {{სქოლიო}} m1e1fy4u7jwf4iqc6n9a3gnpit938r4 1 921654 5564276 2026-10-23T18:59:51Z Tinatin kokhreidze55 178881 ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}} 5564276 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf 10 921655 5564287 2026-10-23T19:19:08Z Jaba1977 3604 ახალი გვერდი: {{ნავდაფა |სახელი = ბარბადოსის პრემიერ-მინისტრები |სურათი = |სურათი2 = |სათაური = [[ბარბადოსის პრემიერ-მინისტრი|ბარბადოსის პრემიერ-მინისტრები]] | სიასტილი = | მდგომარეობა = | სათს... 5564287 wikitext text/x-wiki {{ნავდაფა |სახელი = ბარბადოსის პრემიერ-მინისტრები |სურათი = |სურათი2 = |სათაური = [[ბარბადოსის პრემიერ-მინისტრი|ბარბადოსის პრემიერ-მინისტრები]] | სიასტილი = | მდგომარეობა = | სათსტილი = | ჯგუფსტილი = |სიაკლასი = hlist |ჯგუფი1= კოლონიური ბარბადოსი, 1953-1966 |სია1= * [[გრენტლი ჰერბერტ ადამსი]] * [[ჰიუ გორდონ კამინსი]] * [[ეროლ ბეროუ]] |ჯგუფი2= თანამეგობრობა, 1966–2021 |სია2 = * [[ეროლ ბეროუ]] * [[ტომ ადამსი (პოლიტიკოსი)|ტომ ადამსი]] * [[ჰაროლდ ბერნარდ ჯონი]] * [[ეროლ ბეროუ]] * [[ლოიდ ერსკინ სენდიფორდი]] * [[ოუენ არტური]] * [[დევიდ ტომპსონი (პოლიტიკოსი)|დევიდ ტომპსონი]] * [[ფრეინდელ სტიუარტი]] * [[მია მოტლი]] |ჯგუფი3= ბარბადოსის რესპუბლიკა, 2021-დან |სია3 = * [[მია მოტლი]] }} <noinclude> [[კატეგორია:ბარბადოსის თარგები]] </noinclude> k4h0ukvzhpk6tzjzo1x8w4w2sanhr1s 11 921656 5564288 2026-10-23T19:19:37Z Jaba1977 3604 ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}} 5564288 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf 0 921657 5564290 2026-10-23T19:28:33Z GagaMumladze2020 126180 ახალი გვერდი: {{ინფოდაფა სამხედრო ნაგებობა | სახელი=კარლშტეინის ციხესიმაგრე | infobox_width=250px | სურათი=Zamek Karlštejn.jpg | წარწერა=კარლშტეინის ციხესიმაგრე სამხრეთ-დასავლეთიდან | ქვეყანა=ჩეხეთი | პოზრუკა=ჩეხ... 5564290 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა სამხედრო ნაგებობა | სახელი=კარლშტეინის ციხესიმაგრე | infobox_width=250px | სურათი=Zamek Karlštejn.jpg | წარწერა=კარლშტეინის ციხესიმაგრე სამხრეთ-დასავლეთიდან | ქვეყანა=ჩეხეთი | პოზრუკა=ჩეხეთი | მდებარეობა=[[კარლშტეინი]], [[ბეროუნის რაიონი]], [[ცენტრალური ჩეხეთის მხარე]], ჩეხეთი | სტატუსი=ეროვნული კულტურის ძეგლი | ფუნქციური სტატუსი=მუზეუმი, ღიაა დამთვალიერებლებისთვის | მმართველი=[[ჩეხეთის ეროვნული ძეგლთა დაცვის ინსტიტუტი]] | თარიღდება=XIV საუკუნე }} '''კარლშტეინის ციხესიმაგრე''' (ჩეხ. '''Karlštejn''', გერმ. ''Karlstein'') — შუა საუკუნეების [[ციხესიმაგრე]] [[ჩეხეთი|ჩეხეთში]], [[ცენტრალური ჩეხეთის მხარე|ცენტრალური ჩეხეთის მხარის]] [[ბეროუნის რაიონი|ბეროუნის რაიონში]], ქალაქ [[პრაღა|პრაღის]] ცენტრიდან დაახლოებით 30 კილომეტრით სამხრეთ-დასავლეთით. მდებარეობს [[ჩეხეთის კარსტი]]ს დაცული ლანდშაფტის ტერიტორიაზე. ციხესიმაგრე ჩეხეთის სახელმწიფოს საკუთრებაა და მას [[ჩეხეთის ეროვნული ძეგლთა დაცვის ინსტიტუტი]] მართავს. 1962 წლის 30 მარტიდან ეროვნული კულტურის ძეგლის სტატუსი აქვს. ==სქოლიო== {{სქოლიო}} pi7mlq7npx9wjk45nc2gjjn9yiobf05 5564291 5564290 2026-10-23T19:31:33Z GagaMumladze2020 126180 5564291 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა სამხედრო ნაგებობა | სახელი=კარლშტეინის ციხესიმაგრე | infobox_width=250px | სურათი=Zamek Karlštejn.jpg | წარწერა=კარლშტეინის ციხესიმაგრე სამხრეთ-დასავლეთიდან | ქვეყანა=ჩეხეთი | პოზრუკა=ჩეხეთი | მდებარეობა=[[კარლშტეინი]], [[ბეროუნის რაიონი]], [[ცენტრალური ჩეხეთის მხარე]], ჩეხეთი | სტატუსი=ეროვნული კულტურის ძეგლი | ფუნქციური სტატუსი=მუზეუმი, ღიაა დამთვალიერებლებისთვის | მმართველი=[[ჩეხეთის ეროვნული ძეგლთა დაცვის ინსტიტუტი]] | თარიღდება=XIV საუკუნე }} '''კარლშტეინის ციხესიმაგრე''' (ჩეხ. '''Karlštejn''', გერმ. ''Karlstein'') — შუა საუკუნეების [[ციხესიმაგრე]] [[ჩეხეთი|ჩეხეთში]], [[ცენტრალური ჩეხეთის მხარე|ცენტრალური ჩეხეთის მხარის]] [[ბეროუნის რაიონი|ბეროუნის რაიონში]], ქალაქ [[პრაღა|პრაღის]] ცენტრიდან დაახლოებით 30 კილომეტრით სამხრეთ-დასავლეთით. მდებარეობს [[ჩეხეთის კარსტი]]ს დაცული ლანდშაფტის ტერიტორიაზე. ციხესიმაგრე ჩეხეთის სახელმწიფოს საკუთრებაა და მას [[ჩეხეთის ეროვნული ძეგლთა დაცვის ინსტიტუტი]] მართავს. 1962 წლის 30 მარტიდან ეროვნული კულტურის ძეგლის სტატუსი აქვს. ციხესიმაგრე XIV საუკუნის შუა ხანებში [[ბოჰემიის სამეფო|ჩეხეთის]] მეფის, შემდგომში საღვთო რომის იმპერატორის, [[კარლ IV (სრი)|კარლ IV-ის]] ბრძანებით აშენდა. თავდაპირველად იგი მონარქის კერძო რეზიდენციად იყო ჩაფიქრებული, ==სქოლიო== {{სქოლიო}} 20k1rf0xw71dgcn5ribsf7dzx42ko78 5564292 5564291 2026-10-23T19:31:54Z GagaMumladze2020 126180 5564292 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა სამხედრო ნაგებობა | სახელი=კარლშტეინის ციხესიმაგრე | infobox_width=250px | სურათი=Zamek Karlštejn.jpg | წარწერა=კარლშტეინის ციხესიმაგრე სამხრეთ-დასავლეთიდან | ქვეყანა=ჩეხეთი | პოზრუკა=ჩეხეთი | მდებარეობა=[[კარლშტეინი]], [[ბეროუნის რაიონი]], [[ცენტრალური ჩეხეთის მხარე]], ჩეხეთი | სტატუსი=ეროვნული კულტურის ძეგლი | ფუნქციური სტატუსი=მუზეუმი, ღიაა დამთვალიერებლებისთვის | მმართველი=[[ჩეხეთის ეროვნული ძეგლთა დაცვის ინსტიტუტი]] | თარიღდება=XIV საუკუნე }} '''კარლშტეინის ციხესიმაგრე''' (ჩეხ. '''Karlštejn''', გერმ. ''Karlstein'') — შუა საუკუნეების [[ციხესიმაგრე]] [[ჩეხეთი|ჩეხეთში]], [[ცენტრალური ჩეხეთის მხარე|ცენტრალური ჩეხეთის მხარის]] [[ბეროუნის რაიონი|ბეროუნის რაიონში]], ქალაქ [[პრაღა|პრაღის]] ცენტრიდან დაახლოებით 30 კილომეტრით სამხრეთ-დასავლეთით. მდებარეობს [[ჩეხეთის კარსტი]]ს დაცული ლანდშაფტის ტერიტორიაზე. ციხესიმაგრე ჩეხეთის სახელმწიფოს საკუთრებაა და მას [[ჩეხეთის ეროვნული ძეგლთა დაცვის ინსტიტუტი]] მართავს. 1962 წლის 30 მარტიდან ეროვნული კულტურის ძეგლის სტატუსი აქვს. ციხესიმაგრე XIV საუკუნის შუა ხანებში [[ბოჰემიის სამეფო|ჩეხეთის]] მეფის, შემდგომში საღვთო რომის იმპერატორის, [[კარლ IV (სრი)|კარლ IV-ის]] ბრძანებით აშენდა. თავდაპირველად იგი მონარქის კერძო რეზიდენციად იყო ჩაფიქრებული, თუმცა მოგვიანებით საღვთო რომის იმპერიის საიმპერატორო რეგალიებისა და წმინდა ნაწილების შესანახ ადგილად იქცა. XV საუკუნიდან აქ ჩეხეთის სამეფო გვირგვინის საგანძურიც ინახებოდა. ==სქოლიო== {{სქოლიო}} 2hcnp2pz5iq5x70ur37epe1hfap6mk1 5564293 5564292 2026-10-23T19:32:20Z GagaMumladze2020 126180 5564293 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა სამხედრო ნაგებობა | სახელი=კარლშტეინის ციხესიმაგრე | infobox_width=250px | სურათი=Zamek Karlštejn.jpg | წარწერა=კარლშტეინის ციხესიმაგრე სამხრეთ-დასავლეთიდან | ქვეყანა=ჩეხეთი | პოზრუკა=ჩეხეთი | მდებარეობა=[[კარლშტეინი]], [[ბეროუნის რაიონი]], [[ცენტრალური ჩეხეთის მხარე]], ჩეხეთი | სტატუსი=ეროვნული კულტურის ძეგლი | ფუნქციური სტატუსი=მუზეუმი, ღიაა დამთვალიერებლებისთვის | მმართველი=[[ჩეხეთის ეროვნული ძეგლთა დაცვის ინსტიტუტი]] | თარიღდება=XIV საუკუნე }} '''კარლშტეინის ციხესიმაგრე''' (ჩეხ. '''Karlštejn''', გერმ. ''Karlstein'') — შუა საუკუნეების [[ციხესიმაგრე]] [[ჩეხეთი|ჩეხეთში]], [[ცენტრალური ჩეხეთის მხარე|ცენტრალური ჩეხეთის მხარის]] [[ბეროუნის რაიონი|ბეროუნის რაიონში]], ქალაქ [[პრაღა|პრაღის]] ცენტრიდან დაახლოებით 30 კილომეტრით სამხრეთ-დასავლეთით. მდებარეობს [[ჩეხეთის კარსტი]]ს დაცული ლანდშაფტის ტერიტორიაზე. ციხესიმაგრე ჩეხეთის სახელმწიფოს საკუთრებაა და მას [[ჩეხეთის ეროვნული ძეგლთა დაცვის ინსტიტუტი]] მართავს. 1962 წლის 30 მარტიდან ეროვნული კულტურის ძეგლის სტატუსი აქვს. ციხესიმაგრე XIV საუკუნის შუა ხანებში [[ბოჰემიის სამეფო|ჩეხეთის]] მეფის, შემდგომში საღვთო რომის იმპერატორის, [[კარლ IV (სრი)|კარლ IV-ის]] ბრძანებით აშენდა. თავდაპირველად იგი მონარქის კერძო რეზიდენციად იყო ჩაფიქრებული, თუმცა მოგვიანებით საღვთო რომის იმპერიის საიმპერატორო რეგალიებისა და წმინდა ნაწილების შესანახ ადგილად იქცა. XV საუკუნიდან აქ ჩეხეთის სამეფო გვირგვინის საგანძურიც ინახებოდა. ციხესიმაგრის განსაკუთრებულ ღირსშესანიშნაობებს მიეკუთვნება წმინდა ჯვრის სამლოცველო დიდ კოშკში, ღვთისმშობლის მიძინების ეკლესია და წმინდა ეკატერინეს ==სქოლიო== {{სქოლიო}} 2f6mijd627sw4ygzedugzc02hx62mp9 5564294 5564293 2026-10-23T19:32:57Z GagaMumladze2020 126180 5564294 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა სამხედრო ნაგებობა | სახელი=კარლშტეინის ციხესიმაგრე | infobox_width=250px | სურათი=Zamek Karlštejn.jpg | წარწერა=კარლშტეინის ციხესიმაგრე სამხრეთ-დასავლეთიდან | ქვეყანა=ჩეხეთი | პოზრუკა=ჩეხეთი | მდებარეობა=[[კარლშტეინი]], [[ბეროუნის რაიონი]], [[ცენტრალური ჩეხეთის მხარე]], ჩეხეთი | სტატუსი=ეროვნული კულტურის ძეგლი | ფუნქციური სტატუსი=მუზეუმი, ღიაა დამთვალიერებლებისთვის | მმართველი=[[ჩეხეთის ეროვნული ძეგლთა დაცვის ინსტიტუტი]] | თარიღდება=XIV საუკუნე }} '''კარლშტეინის ციხესიმაგრე''' (ჩეხ. '''Karlštejn''', გერმ. ''Karlstein'') — შუა საუკუნეების [[ციხესიმაგრე]] [[ჩეხეთი|ჩეხეთში]], [[ცენტრალური ჩეხეთის მხარე|ცენტრალური ჩეხეთის მხარის]] [[ბეროუნის რაიონი|ბეროუნის რაიონში]], ქალაქ [[პრაღა|პრაღის]] ცენტრიდან დაახლოებით 30 კილომეტრით სამხრეთ-დასავლეთით. მდებარეობს [[ჩეხეთის კარსტი]]ს დაცული ლანდშაფტის ტერიტორიაზე. ციხესიმაგრე ჩეხეთის სახელმწიფოს საკუთრებაა და მას [[ჩეხეთის ეროვნული ძეგლთა დაცვის ინსტიტუტი]] მართავს. 1962 წლის 30 მარტიდან ეროვნული კულტურის ძეგლის სტატუსი აქვს. ციხესიმაგრე XIV საუკუნის შუა ხანებში [[ბოჰემიის სამეფო|ჩეხეთის]] მეფის, შემდგომში საღვთო რომის იმპერატორის, [[კარლ IV (სრი)|კარლ IV-ის]] ბრძანებით აშენდა. თავდაპირველად იგი მონარქის კერძო რეზიდენციად იყო ჩაფიქრებული, თუმცა მოგვიანებით საღვთო რომის იმპერიის საიმპერატორო რეგალიებისა და წმინდა ნაწილების შესანახ ადგილად იქცა. XV საუკუნიდან აქ ჩეხეთის სამეფო გვირგვინის საგანძურიც ინახებოდა. ციხესიმაგრის განსაკუთრებულ ღირსშესანიშნაობებს მიეკუთვნება წმინდა ჯვრის სამლოცველო დიდ კოშკში, ღვთისმშობლის მიძინების ეკლესია და წმინდა ეკატერინეს სამლოცველო მარიამის კოშკში. წმინდა ჯვრის სამლოცველოში დაცულია 129 გოთიკური ფერწერული დაფისგან შემდგარი უნიკალური ანსამბლი, რომელიც ოსტატ თეოდორიკეს სახელთანაა დაკავშირებული. ==სქოლიო== {{სქოლიო}} ny2r6s3gv09ojr5a4dw5te1urjrly9v 5564295 5564294 2026-10-23T19:34:27Z GagaMumladze2020 126180 5564295 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა სამხედრო ნაგებობა | სახელი=კარლშტეინის ციხესიმაგრე | infobox_width=250px | სურათი=Zamek Karlštejn.jpg | წარწერა=კარლშტეინის ციხესიმაგრე სამხრეთ-დასავლეთიდან | ქვეყანა=ჩეხეთი | პოზრუკა=ჩეხეთი | მდებარეობა=[[კარლშტეინი]], [[ბეროუნის რაიონი]], [[ცენტრალური ჩეხეთის მხარე]], ჩეხეთი | სტატუსი=ეროვნული კულტურის ძეგლი | ფუნქციური სტატუსი=მუზეუმი, ღიაა დამთვალიერებლებისთვის | მმართველი=[[ჩეხეთის ეროვნული ძეგლთა დაცვის ინსტიტუტი]] | თარიღდება=XIV საუკუნე }} '''კარლშტეინის ციხესიმაგრე''' (ჩეხ. '''Karlštejn''', გერმ. ''Karlstein'') — შუა საუკუნეების [[ციხესიმაგრე]] [[ჩეხეთი|ჩეხეთში]], [[ცენტრალური ჩეხეთის მხარე|ცენტრალური ჩეხეთის მხარის]] [[ბეროუნის რაიონი|ბეროუნის რაიონში]], ქალაქ [[პრაღა|პრაღის]] ცენტრიდან დაახლოებით 30 კილომეტრით სამხრეთ-დასავლეთით. მდებარეობს [[ჩეხეთის კარსტი]]ს დაცული ლანდშაფტის ტერიტორიაზე. ციხესიმაგრე ჩეხეთის სახელმწიფოს საკუთრებაა და მას [[ჩეხეთის ეროვნული ძეგლთა დაცვის ინსტიტუტი]] მართავს. 1962 წლის 30 მარტიდან ეროვნული კულტურის ძეგლის სტატუსი აქვს. ციხესიმაგრე XIV საუკუნის შუა ხანებში [[ბოჰემიის სამეფო|ჩეხეთის]] მეფის, შემდგომში საღვთო რომის იმპერატორის, [[კარლ IV (სრი)|კარლ IV-ის]] ბრძანებით აშენდა. თავდაპირველად იგი მონარქის კერძო რეზიდენციად იყო ჩაფიქრებული, თუმცა მოგვიანებით საღვთო რომის იმპერიის საიმპერატორო რეგალიებისა და წმინდა ნაწილების შესანახ ადგილად იქცა. XV საუკუნიდან აქ ჩეხეთის სამეფო გვირგვინის საგანძურიც ინახებოდა. ციხესიმაგრის განსაკუთრებულ ღირსშესანიშნაობებს მიეკუთვნება წმინდა ჯვრის სამლოცველო დიდ კოშკში, ღვთისმშობლის მიძინების ეკლესია და წმინდა ეკატერინეს სამლოცველო მარიამის კოშკში. წმინდა ჯვრის სამლოცველოში დაცულია 129 გოთიკური ფერწერული დაფისგან შემდგარი უნიკალური ანსამბლი, რომელიც ოსტატ თეოდორიკეს სახელთანაა დაკავშირებული. ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:ჩეხეთის ციხესიმაგრეები]] ixg56taomm20bualw55q5s4ftrot6qm 5564299 5564295 2026-10-23T20:01:09Z GagaMumladze2020 126180 5564299 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა სამხედრო ნაგებობა | სახელი=კარლშტეინის ციხესიმაგრე | infobox_width=250px | სურათი=Zamek Karlštejn.jpg | წარწერა=კარლშტეინის ციხესიმაგრე სამხრეთ-დასავლეთიდან | ქვეყანა=ჩეხეთი | პოზრუკა=ჩეხეთი | მდებარეობა=[[კარლშტეინი]], [[ბეროუნის რაიონი]], [[ცენტრალური ჩეხეთის მხარე]], ჩეხეთი | სტატუსი=ეროვნული კულტურის ძეგლი | ფუნქციური სტატუსი=მუზეუმი, ღიაა დამთვალიერებლებისთვის | მმართველი=[[ჩეხეთის ეროვნული ძეგლთა დაცვის ინსტიტუტი]] | თარიღდება=XIV საუკუნე }} '''კარლშტეინის ციხესიმაგრე''' (ჩეხ. '''Karlštejn''', გერმ. ''Karlstein'') — შუა საუკუნეების [[ციხესიმაგრე]] [[ჩეხეთი|ჩეხეთში]], [[ცენტრალური ჩეხეთის მხარე|ცენტრალური ჩეხეთის მხარის]] [[ბეროუნის რაიონი|ბეროუნის რაიონში]], ქალაქ [[პრაღა|პრაღის]] ცენტრიდან დაახლოებით 30 კილომეტრით სამხრეთ-დასავლეთით. მდებარეობს [[ჩეხეთის კარსტი]]ს დაცული ლანდშაფტის ტერიტორიაზე. ციხესიმაგრე ჩეხეთის სახელმწიფოს საკუთრებაა და მას [[ჩეხეთის ეროვნული ძეგლთა დაცვის ინსტიტუტი]] მართავს. 1962 წლის 30 მარტიდან ეროვნული კულტურის ძეგლის სტატუსი აქვს. ციხესიმაგრე XIV საუკუნის შუა ხანებში [[ბოჰემიის სამეფო|ჩეხეთის]] მეფის, შემდგომში საღვთო რომის იმპერატორის, [[კარლ IV (სრი)|კარლ IV-ის]] ბრძანებით აშენდა. თავდაპირველად იგი მონარქის კერძო რეზიდენციად იყო ჩაფიქრებული, თუმცა მოგვიანებით საღვთო რომის იმპერიის საიმპერატორო რეგალიებისა და წმინდა ნაწილების შესანახ ადგილად იქცა. XV საუკუნიდან აქ ჩეხეთის სამეფო გვირგვინის საგანძურიც ინახებოდა. ციხესიმაგრის განსაკუთრებულ ღირსშესანიშნაობებს მიეკუთვნება წმინდა ჯვრის სამლოცველო დიდ კოშკში, ღვთისმშობლის მიძინების ეკლესია და წმინდა ეკატერინეს სამლოცველო მარიამის კოშკში. წმინდა ჯვრის სამლოცველოში დაცულია 129 გოთიკური ფერწერული დაფისგან შემდგარი უნიკალური ანსამბლი, რომელიც ოსტატ თეოდორიკეს სახელთანაა დაკავშირებული. == სახელწოდება == [[File:Holy Roman Empire crown dsc02909.jpg|მინი|საღვთო რომის იმპერიის გვირგვინი, რომელიც წმინდა ჯვრის სამლოცველოში ინახებოდა]] სახელწოდება მომდინარეობს გერმანული ''Karls-stein''-იდან და ნიშნავს „კარლის ქვას“ ან „კარლის კლდოვან ციხეს“. იგი უკავშირდება დამაარსებელ კარლ IV-ს. სახელწოდება ''კარლშტეინი'' [[ჩეხური ენა|ჩეხურ]] ენაში [[გერმანული ენა|გერმანული]] ფორმიდან დამკვიდრდა. XIX საუკუნეში გავრცელებული იყო აგრეთვე ''Karlův Týn'', რომელიც გერმანული სახელის მცდარ გააზრებას ეფუძნებოდა. 1949 წელს სახელწოდება კარლშტეინი ციხის ქვემოთ მდებარე დასახლებასაც მიენიჭა, რომელსაც მანამდე ბუდნიანი ერქვა. ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:ჩეხეთის ციხესიმაგრეები]] lnhx20elmoxyhj4il1nb68rlf3crai1 5564301 5564299 2026-10-23T20:03:01Z GagaMumladze2020 126180 /* სახელწოდება */ 5564301 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა სამხედრო ნაგებობა | სახელი=კარლშტეინის ციხესიმაგრე | infobox_width=250px | სურათი=Zamek Karlštejn.jpg | წარწერა=კარლშტეინის ციხესიმაგრე სამხრეთ-დასავლეთიდან | ქვეყანა=ჩეხეთი | პოზრუკა=ჩეხეთი | მდებარეობა=[[კარლშტეინი]], [[ბეროუნის რაიონი]], [[ცენტრალური ჩეხეთის მხარე]], ჩეხეთი | სტატუსი=ეროვნული კულტურის ძეგლი | ფუნქციური სტატუსი=მუზეუმი, ღიაა დამთვალიერებლებისთვის | მმართველი=[[ჩეხეთის ეროვნული ძეგლთა დაცვის ინსტიტუტი]] | თარიღდება=XIV საუკუნე }} '''კარლშტეინის ციხესიმაგრე''' (ჩეხ. '''Karlštejn''', გერმ. ''Karlstein'') — შუა საუკუნეების [[ციხესიმაგრე]] [[ჩეხეთი|ჩეხეთში]], [[ცენტრალური ჩეხეთის მხარე|ცენტრალური ჩეხეთის მხარის]] [[ბეროუნის რაიონი|ბეროუნის რაიონში]], ქალაქ [[პრაღა|პრაღის]] ცენტრიდან დაახლოებით 30 კილომეტრით სამხრეთ-დასავლეთით. მდებარეობს [[ჩეხეთის კარსტი]]ს დაცული ლანდშაფტის ტერიტორიაზე. ციხესიმაგრე ჩეხეთის სახელმწიფოს საკუთრებაა და მას [[ჩეხეთის ეროვნული ძეგლთა დაცვის ინსტიტუტი]] მართავს. 1962 წლის 30 მარტიდან ეროვნული კულტურის ძეგლის სტატუსი აქვს. ციხესიმაგრე XIV საუკუნის შუა ხანებში [[ბოჰემიის სამეფო|ჩეხეთის]] მეფის, შემდგომში საღვთო რომის იმპერატორის, [[კარლ IV (სრი)|კარლ IV-ის]] ბრძანებით აშენდა. თავდაპირველად იგი მონარქის კერძო რეზიდენციად იყო ჩაფიქრებული, თუმცა მოგვიანებით საღვთო რომის იმპერიის საიმპერატორო რეგალიებისა და წმინდა ნაწილების შესანახ ადგილად იქცა. XV საუკუნიდან აქ ჩეხეთის სამეფო გვირგვინის საგანძურიც ინახებოდა. ციხესიმაგრის განსაკუთრებულ ღირსშესანიშნაობებს მიეკუთვნება წმინდა ჯვრის სამლოცველო დიდ კოშკში, ღვთისმშობლის მიძინების ეკლესია და წმინდა ეკატერინეს სამლოცველო მარიამის კოშკში. წმინდა ჯვრის სამლოცველოში დაცულია 129 გოთიკური ფერწერული დაფისგან შემდგარი უნიკალური ანსამბლი, რომელიც ოსტატ თეოდორიკეს სახელთანაა დაკავშირებული. == სახელწოდება == [[File:Holy Roman Empire crown dsc02909.jpg|მინი|საღვთო რომის იმპერიის გვირგვინი, რომელიც წმინდა ჯვრის სამლოცველოში ინახებოდა]] სახელწოდება მომდინარეობს გერმანული ''Karls-stein''-იდან და ნიშნავს „კარლის ქვას“ ან „კარლის კლდოვან ციხეს“. იგი უკავშირდება დამაარსებელ კარლ IV-ს. სახელწოდება ''კარლშტეინი'' [[ჩეხური ენა|ჩეხურ]] ენაში [[გერმანული ენა|გერმანული]] ფორმიდან დამკვიდრდა. XIX საუკუნეში გავრცელებული იყო აგრეთვე ''Karlův Týn'', რომელიც გერმანული სახელის მცდარ გააზრებას ეფუძნებოდა. 1949 წელს სახელწოდება კარლშტეინი ციხის ქვემოთ მდებარე დასახლებასაც მიენიჭა, რომელსაც მანამდე ბუდნიანი ერქვა. == ისტორია == === დაარსება და შუა საუკუნეები === კარლშტეინის დაარსებას ტრადიციულად 1348 წელს უკავშირებენ. [[ვაცლავ ჰაიეკი|ვაცლავ ჰაიეკის]] ქრონიკის თანახმად, მშენებლობის საზეიმო დაწყება 1348 წლის 10 ივნისს გაიმართა, თუმცა ამ თარიღის სიზუსტე სადავოა. მშენებლობა XIV საუკუნის 60-იან წლებამდე გაგრძელდა, ხოლო წმინდა ჯვრის სამლოცველოს მორთულობა მოგვიანებით დასრულდა. ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:ჩეხეთის ციხესიმაგრეები]] hpe28mlf4ks0cp4u8v4v76civ1b9yw7 5564302 5564301 2026-10-23T20:03:33Z GagaMumladze2020 126180 /* ისტორია */ 5564302 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა სამხედრო ნაგებობა | სახელი=კარლშტეინის ციხესიმაგრე | infobox_width=250px | სურათი=Zamek Karlštejn.jpg | წარწერა=კარლშტეინის ციხესიმაგრე სამხრეთ-დასავლეთიდან | ქვეყანა=ჩეხეთი | პოზრუკა=ჩეხეთი | მდებარეობა=[[კარლშტეინი]], [[ბეროუნის რაიონი]], [[ცენტრალური ჩეხეთის მხარე]], ჩეხეთი | სტატუსი=ეროვნული კულტურის ძეგლი | ფუნქციური სტატუსი=მუზეუმი, ღიაა დამთვალიერებლებისთვის | მმართველი=[[ჩეხეთის ეროვნული ძეგლთა დაცვის ინსტიტუტი]] | თარიღდება=XIV საუკუნე }} '''კარლშტეინის ციხესიმაგრე''' (ჩეხ. '''Karlštejn''', გერმ. ''Karlstein'') — შუა საუკუნეების [[ციხესიმაგრე]] [[ჩეხეთი|ჩეხეთში]], [[ცენტრალური ჩეხეთის მხარე|ცენტრალური ჩეხეთის მხარის]] [[ბეროუნის რაიონი|ბეროუნის რაიონში]], ქალაქ [[პრაღა|პრაღის]] ცენტრიდან დაახლოებით 30 კილომეტრით სამხრეთ-დასავლეთით. მდებარეობს [[ჩეხეთის კარსტი]]ს დაცული ლანდშაფტის ტერიტორიაზე. ციხესიმაგრე ჩეხეთის სახელმწიფოს საკუთრებაა და მას [[ჩეხეთის ეროვნული ძეგლთა დაცვის ინსტიტუტი]] მართავს. 1962 წლის 30 მარტიდან ეროვნული კულტურის ძეგლის სტატუსი აქვს. ციხესიმაგრე XIV საუკუნის შუა ხანებში [[ბოჰემიის სამეფო|ჩეხეთის]] მეფის, შემდგომში საღვთო რომის იმპერატორის, [[კარლ IV (სრი)|კარლ IV-ის]] ბრძანებით აშენდა. თავდაპირველად იგი მონარქის კერძო რეზიდენციად იყო ჩაფიქრებული, თუმცა მოგვიანებით საღვთო რომის იმპერიის საიმპერატორო რეგალიებისა და წმინდა ნაწილების შესანახ ადგილად იქცა. XV საუკუნიდან აქ ჩეხეთის სამეფო გვირგვინის საგანძურიც ინახებოდა. ციხესიმაგრის განსაკუთრებულ ღირსშესანიშნაობებს მიეკუთვნება წმინდა ჯვრის სამლოცველო დიდ კოშკში, ღვთისმშობლის მიძინების ეკლესია და წმინდა ეკატერინეს სამლოცველო მარიამის კოშკში. წმინდა ჯვრის სამლოცველოში დაცულია 129 გოთიკური ფერწერული დაფისგან შემდგარი უნიკალური ანსამბლი, რომელიც ოსტატ თეოდორიკეს სახელთანაა დაკავშირებული. == სახელწოდება == [[File:Holy Roman Empire crown dsc02909.jpg|მინი|საღვთო რომის იმპერიის გვირგვინი, რომელიც წმინდა ჯვრის სამლოცველოში ინახებოდა]] სახელწოდება მომდინარეობს გერმანული ''Karls-stein''-იდან და ნიშნავს „კარლის ქვას“ ან „კარლის კლდოვან ციხეს“. იგი უკავშირდება დამაარსებელ კარლ IV-ს. სახელწოდება ''კარლშტეინი'' [[ჩეხური ენა|ჩეხურ]] ენაში [[გერმანული ენა|გერმანული]] ფორმიდან დამკვიდრდა. XIX საუკუნეში გავრცელებული იყო აგრეთვე ''Karlův Týn'', რომელიც გერმანული სახელის მცდარ გააზრებას ეფუძნებოდა. 1949 წელს სახელწოდება კარლშტეინი ციხის ქვემოთ მდებარე დასახლებასაც მიენიჭა, რომელსაც მანამდე ბუდნიანი ერქვა. == ისტორია == === დაარსება და შუა საუკუნეები === კარლშტეინის დაარსებას ტრადიციულად 1348 წელს უკავშირებენ. [[ვაცლავ ჰაიეკი|ვაცლავ ჰაიეკის]] ქრონიკის თანახმად, მშენებლობის საზეიმო დაწყება 1348 წლის 10 ივნისს გაიმართა, თუმცა ამ თარიღის სიზუსტე სადავოა. მშენებლობა XIV საუკუნის 60-იან წლებამდე გაგრძელდა, ხოლო წმინდა ჯვრის სამლოცველოს მორთულობა მოგვიანებით დასრულდა. 1355 წელს, იმპერატორად კურთხევის შემდეგ, კარლ IV-მ ციხის დანიშნულება შეცვალა და იგი საიმპერატორო საგანძურისა და წმინდა რელიკვიების დაცვის ადგილად აქცია. ციხესიმაგრის სხვადასხვა ნაწილს განსხვავებული საცხოვრებელი, ადმინისტრაციული და საკრალური ფუნქციები ჰქონდა. ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:ჩეხეთის ციხესიმაგრეები]] sdyfkymo0lr39fnob5e9mnsnjr4y00m 5564304 5564302 2026-10-23T20:06:39Z GagaMumladze2020 126180 /* ისტორია */ 5564304 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა სამხედრო ნაგებობა | სახელი=კარლშტეინის ციხესიმაგრე | infobox_width=250px | სურათი=Zamek Karlštejn.jpg | წარწერა=კარლშტეინის ციხესიმაგრე სამხრეთ-დასავლეთიდან | ქვეყანა=ჩეხეთი | პოზრუკა=ჩეხეთი | მდებარეობა=[[კარლშტეინი]], [[ბეროუნის რაიონი]], [[ცენტრალური ჩეხეთის მხარე]], ჩეხეთი | სტატუსი=ეროვნული კულტურის ძეგლი | ფუნქციური სტატუსი=მუზეუმი, ღიაა დამთვალიერებლებისთვის | მმართველი=[[ჩეხეთის ეროვნული ძეგლთა დაცვის ინსტიტუტი]] | თარიღდება=XIV საუკუნე }} '''კარლშტეინის ციხესიმაგრე''' (ჩეხ. '''Karlštejn''', გერმ. ''Karlstein'') — შუა საუკუნეების [[ციხესიმაგრე]] [[ჩეხეთი|ჩეხეთში]], [[ცენტრალური ჩეხეთის მხარე|ცენტრალური ჩეხეთის მხარის]] [[ბეროუნის რაიონი|ბეროუნის რაიონში]], ქალაქ [[პრაღა|პრაღის]] ცენტრიდან დაახლოებით 30 კილომეტრით სამხრეთ-დასავლეთით. მდებარეობს [[ჩეხეთის კარსტი]]ს დაცული ლანდშაფტის ტერიტორიაზე. ციხესიმაგრე ჩეხეთის სახელმწიფოს საკუთრებაა და მას [[ჩეხეთის ეროვნული ძეგლთა დაცვის ინსტიტუტი]] მართავს. 1962 წლის 30 მარტიდან ეროვნული კულტურის ძეგლის სტატუსი აქვს. ციხესიმაგრე XIV საუკუნის შუა ხანებში [[ბოჰემიის სამეფო|ჩეხეთის]] მეფის, შემდგომში საღვთო რომის იმპერატორის, [[კარლ IV (სრი)|კარლ IV-ის]] ბრძანებით აშენდა. თავდაპირველად იგი მონარქის კერძო რეზიდენციად იყო ჩაფიქრებული, თუმცა მოგვიანებით საღვთო რომის იმპერიის საიმპერატორო რეგალიებისა და წმინდა ნაწილების შესანახ ადგილად იქცა. XV საუკუნიდან აქ ჩეხეთის სამეფო გვირგვინის საგანძურიც ინახებოდა. ციხესიმაგრის განსაკუთრებულ ღირსშესანიშნაობებს მიეკუთვნება წმინდა ჯვრის სამლოცველო დიდ კოშკში, ღვთისმშობლის მიძინების ეკლესია და წმინდა ეკატერინეს სამლოცველო მარიამის კოშკში. წმინდა ჯვრის სამლოცველოში დაცულია 129 გოთიკური ფერწერული დაფისგან შემდგარი უნიკალური ანსამბლი, რომელიც ოსტატ თეოდორიკეს სახელთანაა დაკავშირებული. == სახელწოდება == [[File:Holy Roman Empire crown dsc02909.jpg|მინი|საღვთო რომის იმპერიის გვირგვინი, რომელიც წმინდა ჯვრის სამლოცველოში ინახებოდა]] სახელწოდება მომდინარეობს გერმანული ''Karls-stein''-იდან და ნიშნავს „კარლის ქვას“ ან „კარლის კლდოვან ციხეს“. იგი უკავშირდება დამაარსებელ კარლ IV-ს. სახელწოდება ''კარლშტეინი'' [[ჩეხური ენა|ჩეხურ]] ენაში [[გერმანული ენა|გერმანული]] ფორმიდან დამკვიდრდა. XIX საუკუნეში გავრცელებული იყო აგრეთვე ''Karlův Týn'', რომელიც გერმანული სახელის მცდარ გააზრებას ეფუძნებოდა. 1949 წელს სახელწოდება კარლშტეინი ციხის ქვემოთ მდებარე დასახლებასაც მიენიჭა, რომელსაც მანამდე ბუდნიანი ერქვა. == ისტორია == === დაარსება და შუა საუკუნეები === კარლშტეინის დაარსებას ტრადიციულად [[1348]] წელს უკავშირებენ. [[ვაცლავ ჰაიეკი|ვაცლავ ჰაიეკის]] ქრონიკის თანახმად, მშენებლობის საზეიმო დაწყება 1348 წლის [[10 ივნისი|10 ივნისს]] გაიმართა, თუმცა ამ თარიღის სიზუსტე სადავოა. მშენებლობა [[XIV საუკუნე|XIV საუკუნის]] 60-იან წლებამდე გაგრძელდა, ხოლო წმინდა ჯვრის სამლოცველოს მორთულობა მოგვიანებით დასრულდა. [[1355]] წელს, იმპერატორად კურთხევის შემდეგ, კარლ IV-მ ციხის დანიშნულება შეცვალა და იგი საიმპერატორო საგანძურისა და წმინდა რელიკვიების დაცვის ადგილად აქცია. ციხესიმაგრის სხვადასხვა ნაწილს განსხვავებული საცხოვრებელი, ადმინისტრაციული და საკრალური ფუნქციები ჰქონდა. [[XV საუკუნე|XV საუკუნის]] დასაწყისში კარლშტეინში ჩეხეთის სამეფო გვირგვინის საგანძურიც გადაიტანეს. ჰუსიტური ომების დაწყებისას მეფე [[სიგიზმუნდ ლუქსემბურგელი|სიგიზმუნდმა]] ჩეხური და საიმპერატორო რეგალიები საზღვარგარეთ გაიტანა. [[1422]] წელს ციხესიმაგრემ [[ჰუსიტები|ჰუსიტური]] ჯარის ალყას გაუძლო. [[1436]] წელს ჩეხეთის სამეფო რეგალიები კარლშტეინში დაბრუნდა და, მცირე წყვეტებით, [[1619]] წლამდე იქ ინახებოდა. საიმპერატორო რეგალიები ციხესიმაგრეში აღარ დაბრუნებულა. ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:ჩეხეთის ციხესიმაგრეები]] 4hwdtpkm38b7jaxnwi5dhs0r3yb596e 5564305 5564304 2026-10-23T20:07:27Z GagaMumladze2020 126180 /* დაარსება და შუა საუკუნეები */ 5564305 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა სამხედრო ნაგებობა | სახელი=კარლშტეინის ციხესიმაგრე | infobox_width=250px | სურათი=Zamek Karlštejn.jpg | წარწერა=კარლშტეინის ციხესიმაგრე სამხრეთ-დასავლეთიდან | ქვეყანა=ჩეხეთი | პოზრუკა=ჩეხეთი | მდებარეობა=[[კარლშტეინი]], [[ბეროუნის რაიონი]], [[ცენტრალური ჩეხეთის მხარე]], ჩეხეთი | სტატუსი=ეროვნული კულტურის ძეგლი | ფუნქციური სტატუსი=მუზეუმი, ღიაა დამთვალიერებლებისთვის | მმართველი=[[ჩეხეთის ეროვნული ძეგლთა დაცვის ინსტიტუტი]] | თარიღდება=XIV საუკუნე }} '''კარლშტეინის ციხესიმაგრე''' (ჩეხ. '''Karlštejn''', გერმ. ''Karlstein'') — შუა საუკუნეების [[ციხესიმაგრე]] [[ჩეხეთი|ჩეხეთში]], [[ცენტრალური ჩეხეთის მხარე|ცენტრალური ჩეხეთის მხარის]] [[ბეროუნის რაიონი|ბეროუნის რაიონში]], ქალაქ [[პრაღა|პრაღის]] ცენტრიდან დაახლოებით 30 კილომეტრით სამხრეთ-დასავლეთით. მდებარეობს [[ჩეხეთის კარსტი]]ს დაცული ლანდშაფტის ტერიტორიაზე. ციხესიმაგრე ჩეხეთის სახელმწიფოს საკუთრებაა და მას [[ჩეხეთის ეროვნული ძეგლთა დაცვის ინსტიტუტი]] მართავს. 1962 წლის 30 მარტიდან ეროვნული კულტურის ძეგლის სტატუსი აქვს. ციხესიმაგრე XIV საუკუნის შუა ხანებში [[ბოჰემიის სამეფო|ჩეხეთის]] მეფის, შემდგომში საღვთო რომის იმპერატორის, [[კარლ IV (სრი)|კარლ IV-ის]] ბრძანებით აშენდა. თავდაპირველად იგი მონარქის კერძო რეზიდენციად იყო ჩაფიქრებული, თუმცა მოგვიანებით საღვთო რომის იმპერიის საიმპერატორო რეგალიებისა და წმინდა ნაწილების შესანახ ადგილად იქცა. XV საუკუნიდან აქ ჩეხეთის სამეფო გვირგვინის საგანძურიც ინახებოდა. ციხესიმაგრის განსაკუთრებულ ღირსშესანიშნაობებს მიეკუთვნება წმინდა ჯვრის სამლოცველო დიდ კოშკში, ღვთისმშობლის მიძინების ეკლესია და წმინდა ეკატერინეს სამლოცველო მარიამის კოშკში. წმინდა ჯვრის სამლოცველოში დაცულია 129 გოთიკური ფერწერული დაფისგან შემდგარი უნიკალური ანსამბლი, რომელიც ოსტატ თეოდორიკეს სახელთანაა დაკავშირებული. == სახელწოდება == [[File:Holy Roman Empire crown dsc02909.jpg|მინი|საღვთო რომის იმპერიის გვირგვინი, რომელიც წმინდა ჯვრის სამლოცველოში ინახებოდა]] სახელწოდება მომდინარეობს გერმანული ''Karls-stein''-იდან და ნიშნავს „კარლის ქვას“ ან „კარლის კლდოვან ციხეს“. იგი უკავშირდება დამაარსებელ კარლ IV-ს. სახელწოდება ''კარლშტეინი'' [[ჩეხური ენა|ჩეხურ]] ენაში [[გერმანული ენა|გერმანული]] ფორმიდან დამკვიდრდა. XIX საუკუნეში გავრცელებული იყო აგრეთვე ''Karlův Týn'', რომელიც გერმანული სახელის მცდარ გააზრებას ეფუძნებოდა. 1949 წელს სახელწოდება კარლშტეინი ციხის ქვემოთ მდებარე დასახლებასაც მიენიჭა, რომელსაც მანამდე ბუდნიანი ერქვა. == ისტორია == === დაარსება და შუა საუკუნეები === კარლშტეინის დაარსებას ტრადიციულად [[1348]] წელს უკავშირებენ. [[ვაცლავ ჰაიეკი|ვაცლავ ჰაიეკის]] ქრონიკის თანახმად, მშენებლობის საზეიმო დაწყება 1348 წლის [[10 ივნისი|10 ივნისს]] გაიმართა, თუმცა ამ თარიღის სიზუსტე სადავოა. მშენებლობა [[XIV საუკუნე|XIV საუკუნის]] 60-იან წლებამდე გაგრძელდა, ხოლო წმინდა ჯვრის სამლოცველოს მორთულობა მოგვიანებით დასრულდა. [[1355]] წელს, იმპერატორად კურთხევის შემდეგ, კარლ IV-მ ციხის დანიშნულება შეცვალა და იგი საიმპერატორო საგანძურისა და წმინდა რელიკვიების დაცვის ადგილად აქცია. ციხესიმაგრის სხვადასხვა ნაწილს განსხვავებული საცხოვრებელი, ადმინისტრაციული და საკრალური ფუნქციები ჰქონდა. [[XV საუკუნე|XV საუკუნის]] დასაწყისში კარლშტეინში ჩეხეთის სამეფო გვირგვინის საგანძურიც გადაიტანეს. ჰუსიტური ომების დაწყებისას მეფე [[სიგიზმუნდ ლუქსემბურგელი|სიგიზმუნდმა]] ჩეხური და საიმპერატორო რეგალიები საზღვარგარეთ გაიტანა. [[1422]] წელს ციხესიმაგრემ [[ჰუსიტები|ჰუსიტური]] ჯარის ალყას გაუძლო. [[1436]] წელს ჩეხეთის სამეფო რეგალიები კარლშტეინში დაბრუნდა და, მცირე წყვეტებით, [[1619]] წლამდე იქ ინახებოდა. საიმპერატორო რეგალიები ციხესიმაგრეში აღარ დაბრუნებულა. [[1500]] წლის ვლადისლავის საერო კანონმდებლობა კარლშტეინის ბურგგრაფებს ციხის, გვირგვინისა და სამეფო დოკუმენტების დაცვას ავალდებულებდა. გვირგვინის გაცემა მხოლოდ კანონიერად არჩეული ჩეხეთის მეფისთვის შეიძლებოდა. ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:ჩეხეთის ციხესიმაგრეები]] fs1536zch76sex00lch9u0w1a2fiz2r 5564308 5564305 2026-10-23T20:13:47Z GagaMumladze2020 126180 /* ისტორია */ 5564308 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა სამხედრო ნაგებობა | სახელი=კარლშტეინის ციხესიმაგრე | infobox_width=250px | სურათი=Zamek Karlštejn.jpg | წარწერა=კარლშტეინის ციხესიმაგრე სამხრეთ-დასავლეთიდან | ქვეყანა=ჩეხეთი | პოზრუკა=ჩეხეთი | მდებარეობა=[[კარლშტეინი]], [[ბეროუნის რაიონი]], [[ცენტრალური ჩეხეთის მხარე]], ჩეხეთი | სტატუსი=ეროვნული კულტურის ძეგლი | ფუნქციური სტატუსი=მუზეუმი, ღიაა დამთვალიერებლებისთვის | მმართველი=[[ჩეხეთის ეროვნული ძეგლთა დაცვის ინსტიტუტი]] | თარიღდება=XIV საუკუნე }} '''კარლშტეინის ციხესიმაგრე''' (ჩეხ. '''Karlštejn''', გერმ. ''Karlstein'') — შუა საუკუნეების [[ციხესიმაგრე]] [[ჩეხეთი|ჩეხეთში]], [[ცენტრალური ჩეხეთის მხარე|ცენტრალური ჩეხეთის მხარის]] [[ბეროუნის რაიონი|ბეროუნის რაიონში]], ქალაქ [[პრაღა|პრაღის]] ცენტრიდან დაახლოებით 30 კილომეტრით სამხრეთ-დასავლეთით. მდებარეობს [[ჩეხეთის კარსტი]]ს დაცული ლანდშაფტის ტერიტორიაზე. ციხესიმაგრე ჩეხეთის სახელმწიფოს საკუთრებაა და მას [[ჩეხეთის ეროვნული ძეგლთა დაცვის ინსტიტუტი]] მართავს. 1962 წლის 30 მარტიდან ეროვნული კულტურის ძეგლის სტატუსი აქვს. ციხესიმაგრე XIV საუკუნის შუა ხანებში [[ბოჰემიის სამეფო|ჩეხეთის]] მეფის, შემდგომში საღვთო რომის იმპერატორის, [[კარლ IV (სრი)|კარლ IV-ის]] ბრძანებით აშენდა. თავდაპირველად იგი მონარქის კერძო რეზიდენციად იყო ჩაფიქრებული, თუმცა მოგვიანებით საღვთო რომის იმპერიის საიმპერატორო რეგალიებისა და წმინდა ნაწილების შესანახ ადგილად იქცა. XV საუკუნიდან აქ ჩეხეთის სამეფო გვირგვინის საგანძურიც ინახებოდა. ციხესიმაგრის განსაკუთრებულ ღირსშესანიშნაობებს მიეკუთვნება წმინდა ჯვრის სამლოცველო დიდ კოშკში, ღვთისმშობლის მიძინების ეკლესია და წმინდა ეკატერინეს სამლოცველო მარიამის კოშკში. წმინდა ჯვრის სამლოცველოში დაცულია 129 გოთიკური ფერწერული დაფისგან შემდგარი უნიკალური ანსამბლი, რომელიც ოსტატ თეოდორიკეს სახელთანაა დაკავშირებული. == სახელწოდება == [[File:Holy Roman Empire crown dsc02909.jpg|მინი|საღვთო რომის იმპერიის გვირგვინი, რომელიც წმინდა ჯვრის სამლოცველოში ინახებოდა]] სახელწოდება მომდინარეობს გერმანული ''Karls-stein''-იდან და ნიშნავს „კარლის ქვას“ ან „კარლის კლდოვან ციხეს“. იგი უკავშირდება დამაარსებელ კარლ IV-ს. სახელწოდება ''კარლშტეინი'' [[ჩეხური ენა|ჩეხურ]] ენაში [[გერმანული ენა|გერმანული]] ფორმიდან დამკვიდრდა. XIX საუკუნეში გავრცელებული იყო აგრეთვე ''Karlův Týn'', რომელიც გერმანული სახელის მცდარ გააზრებას ეფუძნებოდა. 1949 წელს სახელწოდება კარლშტეინი ციხის ქვემოთ მდებარე დასახლებასაც მიენიჭა, რომელსაც მანამდე ბუდნიანი ერქვა. == ისტორია == === დაარსება და შუა საუკუნეები === კარლშტეინის დაარსებას ტრადიციულად [[1348]] წელს უკავშირებენ. [[ვაცლავ ჰაიეკი|ვაცლავ ჰაიეკის]] ქრონიკის თანახმად, მშენებლობის საზეიმო დაწყება 1348 წლის [[10 ივნისი|10 ივნისს]] გაიმართა, თუმცა ამ თარიღის სიზუსტე სადავოა. მშენებლობა [[XIV საუკუნე|XIV საუკუნის]] 60-იან წლებამდე გაგრძელდა, ხოლო წმინდა ჯვრის სამლოცველოს მორთულობა მოგვიანებით დასრულდა. [[1355]] წელს, იმპერატორად კურთხევის შემდეგ, კარლ IV-მ ციხის დანიშნულება შეცვალა და იგი საიმპერატორო საგანძურისა და წმინდა რელიკვიების დაცვის ადგილად აქცია. ციხესიმაგრის სხვადასხვა ნაწილს განსხვავებული საცხოვრებელი, ადმინისტრაციული და საკრალური ფუნქციები ჰქონდა. [[XV საუკუნე|XV საუკუნის]] დასაწყისში კარლშტეინში ჩეხეთის სამეფო გვირგვინის საგანძურიც გადაიტანეს. ჰუსიტური ომების დაწყებისას მეფე [[სიგიზმუნდ ლუქსემბურგელი|სიგიზმუნდმა]] ჩეხური და საიმპერატორო რეგალიები საზღვარგარეთ გაიტანა. [[1422]] წელს ციხესიმაგრემ [[ჰუსიტები|ჰუსიტური]] ჯარის ალყას გაუძლო. [[1436]] წელს ჩეხეთის სამეფო რეგალიები კარლშტეინში დაბრუნდა და, მცირე წყვეტებით, [[1619]] წლამდე იქ ინახებოდა. საიმპერატორო რეგალიები ციხესიმაგრეში აღარ დაბრუნებულა. [[1500]] წლის ვლადისლავის საერო კანონმდებლობა კარლშტეინის ბურგგრაფებს ციხის, გვირგვინისა და სამეფო დოკუმენტების დაცვას ავალდებულებდა. გვირგვინის გაცემა მხოლოდ კანონიერად არჩეული ჩეხეთის მეფისთვის შეიძლებოდა. === XVI–XVIII საუკუნეები === XVI საუკუნეში ციხესიმაგრეში რენესანსული გადაკეთებები განხორციელდა, განსაკუთრებით დიდ კოშკსა და ბურგგრაფის საცხოვრებელ ნაწილში. 1619 წლის 22 ივნისს ჩეხეთის სამეფო რეგალიები [[პრაღის ციხესიმაგრე|პრაღის ციხესიმაგრეში]] გადაიტანეს, რადგან კარლშტეინის თავდაცვითი შესაძლებლობები უკვე არასაკმარისად მიიჩნეოდა. ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:ჩეხეთის ციხესიმაგრეები]] 8iyqv7o89iaau4x84j0s10qfh8hsdb9 5564309 5564308 2026-10-23T20:14:58Z GagaMumladze2020 126180 /* XVI–XVIII საუკუნეები */ 5564309 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა სამხედრო ნაგებობა | სახელი=კარლშტეინის ციხესიმაგრე | infobox_width=250px | სურათი=Zamek Karlštejn.jpg | წარწერა=კარლშტეინის ციხესიმაგრე სამხრეთ-დასავლეთიდან | ქვეყანა=ჩეხეთი | პოზრუკა=ჩეხეთი | მდებარეობა=[[კარლშტეინი]], [[ბეროუნის რაიონი]], [[ცენტრალური ჩეხეთის მხარე]], ჩეხეთი | სტატუსი=ეროვნული კულტურის ძეგლი | ფუნქციური სტატუსი=მუზეუმი, ღიაა დამთვალიერებლებისთვის | მმართველი=[[ჩეხეთის ეროვნული ძეგლთა დაცვის ინსტიტუტი]] | თარიღდება=XIV საუკუნე }} '''კარლშტეინის ციხესიმაგრე''' (ჩეხ. '''Karlštejn''', გერმ. ''Karlstein'') — შუა საუკუნეების [[ციხესიმაგრე]] [[ჩეხეთი|ჩეხეთში]], [[ცენტრალური ჩეხეთის მხარე|ცენტრალური ჩეხეთის მხარის]] [[ბეროუნის რაიონი|ბეროუნის რაიონში]], ქალაქ [[პრაღა|პრაღის]] ცენტრიდან დაახლოებით 30 კილომეტრით სამხრეთ-დასავლეთით. მდებარეობს [[ჩეხეთის კარსტი]]ს დაცული ლანდშაფტის ტერიტორიაზე. ციხესიმაგრე ჩეხეთის სახელმწიფოს საკუთრებაა და მას [[ჩეხეთის ეროვნული ძეგლთა დაცვის ინსტიტუტი]] მართავს. 1962 წლის 30 მარტიდან ეროვნული კულტურის ძეგლის სტატუსი აქვს. ციხესიმაგრე XIV საუკუნის შუა ხანებში [[ბოჰემიის სამეფო|ჩეხეთის]] მეფის, შემდგომში საღვთო რომის იმპერატორის, [[კარლ IV (სრი)|კარლ IV-ის]] ბრძანებით აშენდა. თავდაპირველად იგი მონარქის კერძო რეზიდენციად იყო ჩაფიქრებული, თუმცა მოგვიანებით საღვთო რომის იმპერიის საიმპერატორო რეგალიებისა და წმინდა ნაწილების შესანახ ადგილად იქცა. XV საუკუნიდან აქ ჩეხეთის სამეფო გვირგვინის საგანძურიც ინახებოდა. ციხესიმაგრის განსაკუთრებულ ღირსშესანიშნაობებს მიეკუთვნება წმინდა ჯვრის სამლოცველო დიდ კოშკში, ღვთისმშობლის მიძინების ეკლესია და წმინდა ეკატერინეს სამლოცველო მარიამის კოშკში. წმინდა ჯვრის სამლოცველოში დაცულია 129 გოთიკური ფერწერული დაფისგან შემდგარი უნიკალური ანსამბლი, რომელიც ოსტატ თეოდორიკეს სახელთანაა დაკავშირებული. == სახელწოდება == [[File:Holy Roman Empire crown dsc02909.jpg|მინი|საღვთო რომის იმპერიის გვირგვინი, რომელიც წმინდა ჯვრის სამლოცველოში ინახებოდა]] სახელწოდება მომდინარეობს გერმანული ''Karls-stein''-იდან და ნიშნავს „კარლის ქვას“ ან „კარლის კლდოვან ციხეს“. იგი უკავშირდება დამაარსებელ კარლ IV-ს. სახელწოდება ''კარლშტეინი'' [[ჩეხური ენა|ჩეხურ]] ენაში [[გერმანული ენა|გერმანული]] ფორმიდან დამკვიდრდა. XIX საუკუნეში გავრცელებული იყო აგრეთვე ''Karlův Týn'', რომელიც გერმანული სახელის მცდარ გააზრებას ეფუძნებოდა. 1949 წელს სახელწოდება კარლშტეინი ციხის ქვემოთ მდებარე დასახლებასაც მიენიჭა, რომელსაც მანამდე ბუდნიანი ერქვა. == ისტორია == === დაარსება და შუა საუკუნეები === კარლშტეინის დაარსებას ტრადიციულად [[1348]] წელს უკავშირებენ. [[ვაცლავ ჰაიეკი|ვაცლავ ჰაიეკის]] ქრონიკის თანახმად, მშენებლობის საზეიმო დაწყება 1348 წლის [[10 ივნისი|10 ივნისს]] გაიმართა, თუმცა ამ თარიღის სიზუსტე სადავოა. მშენებლობა [[XIV საუკუნე|XIV საუკუნის]] 60-იან წლებამდე გაგრძელდა, ხოლო წმინდა ჯვრის სამლოცველოს მორთულობა მოგვიანებით დასრულდა. [[1355]] წელს, იმპერატორად კურთხევის შემდეგ, კარლ IV-მ ციხის დანიშნულება შეცვალა და იგი საიმპერატორო საგანძურისა და წმინდა რელიკვიების დაცვის ადგილად აქცია. ციხესიმაგრის სხვადასხვა ნაწილს განსხვავებული საცხოვრებელი, ადმინისტრაციული და საკრალური ფუნქციები ჰქონდა. [[XV საუკუნე|XV საუკუნის]] დასაწყისში კარლშტეინში ჩეხეთის სამეფო გვირგვინის საგანძურიც გადაიტანეს. ჰუსიტური ომების დაწყებისას მეფე [[სიგიზმუნდ ლუქსემბურგელი|სიგიზმუნდმა]] ჩეხური და საიმპერატორო რეგალიები საზღვარგარეთ გაიტანა. [[1422]] წელს ციხესიმაგრემ [[ჰუსიტები|ჰუსიტური]] ჯარის ალყას გაუძლო. [[1436]] წელს ჩეხეთის სამეფო რეგალიები კარლშტეინში დაბრუნდა და, მცირე წყვეტებით, [[1619]] წლამდე იქ ინახებოდა. საიმპერატორო რეგალიები ციხესიმაგრეში აღარ დაბრუნებულა. [[1500]] წლის ვლადისლავის საერო კანონმდებლობა კარლშტეინის ბურგგრაფებს ციხის, გვირგვინისა და სამეფო დოკუმენტების დაცვას ავალდებულებდა. გვირგვინის გაცემა მხოლოდ კანონიერად არჩეული ჩეხეთის მეფისთვის შეიძლებოდა. === XVI–XVIII საუკუნეები === XVI საუკუნეში ციხესიმაგრეში რენესანსული გადაკეთებები განხორციელდა, განსაკუთრებით დიდ კოშკსა და ბურგგრაფის საცხოვრებელ ნაწილში. 1619 წლის 22 ივნისს ჩეხეთის სამეფო რეგალიები [[პრაღის ციხესიმაგრე|პრაღის ციხესიმაგრეში]] გადაიტანეს, რადგან კარლშტეინის თავდაცვითი შესაძლებლობები უკვე არასაკმარისად მიიჩნეოდა. 1625 წელს იმპერატორმა [[ფერდინანდ II შტირიელი|ფერდინანდ II-მ]] კარლშტეინის ბურგგრაფის თანამდებობა გააუქმა. მომდევნო წელს ციხე იან კავკა ჟ-რჟიჩანისთვის დაგირავების წესით გადაეცა. 1648 წელს, [[ოცდაათწლიანი ომი|ოცდაათწლიანი ომის]] დასასრულს, ციხესიმაგრე შვედურმა ჯარმა დაიკავა. ომის შემდეგ ნაგებობა თანდათან გაპარტახდა. ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:ჩეხეთის ციხესიმაგრეები]] ps8a7i2bi3y5rnbz6idl6zrbhagrxbf 5564311 5564309 2026-10-23T20:15:49Z GagaMumladze2020 126180 /* XVI–XVIII საუკუნეები */ 5564311 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა სამხედრო ნაგებობა | სახელი=კარლშტეინის ციხესიმაგრე | infobox_width=250px | სურათი=Zamek Karlštejn.jpg | წარწერა=კარლშტეინის ციხესიმაგრე სამხრეთ-დასავლეთიდან | ქვეყანა=ჩეხეთი | პოზრუკა=ჩეხეთი | მდებარეობა=[[კარლშტეინი]], [[ბეროუნის რაიონი]], [[ცენტრალური ჩეხეთის მხარე]], ჩეხეთი | სტატუსი=ეროვნული კულტურის ძეგლი | ფუნქციური სტატუსი=მუზეუმი, ღიაა დამთვალიერებლებისთვის | მმართველი=[[ჩეხეთის ეროვნული ძეგლთა დაცვის ინსტიტუტი]] | თარიღდება=XIV საუკუნე }} '''კარლშტეინის ციხესიმაგრე''' (ჩეხ. '''Karlštejn''', გერმ. ''Karlstein'') — შუა საუკუნეების [[ციხესიმაგრე]] [[ჩეხეთი|ჩეხეთში]], [[ცენტრალური ჩეხეთის მხარე|ცენტრალური ჩეხეთის მხარის]] [[ბეროუნის რაიონი|ბეროუნის რაიონში]], ქალაქ [[პრაღა|პრაღის]] ცენტრიდან დაახლოებით 30 კილომეტრით სამხრეთ-დასავლეთით. მდებარეობს [[ჩეხეთის კარსტი]]ს დაცული ლანდშაფტის ტერიტორიაზე. ციხესიმაგრე ჩეხეთის სახელმწიფოს საკუთრებაა და მას [[ჩეხეთის ეროვნული ძეგლთა დაცვის ინსტიტუტი]] მართავს. 1962 წლის 30 მარტიდან ეროვნული კულტურის ძეგლის სტატუსი აქვს. ციხესიმაგრე XIV საუკუნის შუა ხანებში [[ბოჰემიის სამეფო|ჩეხეთის]] მეფის, შემდგომში საღვთო რომის იმპერატორის, [[კარლ IV (სრი)|კარლ IV-ის]] ბრძანებით აშენდა. თავდაპირველად იგი მონარქის კერძო რეზიდენციად იყო ჩაფიქრებული, თუმცა მოგვიანებით საღვთო რომის იმპერიის საიმპერატორო რეგალიებისა და წმინდა ნაწილების შესანახ ადგილად იქცა. XV საუკუნიდან აქ ჩეხეთის სამეფო გვირგვინის საგანძურიც ინახებოდა. ციხესიმაგრის განსაკუთრებულ ღირსშესანიშნაობებს მიეკუთვნება წმინდა ჯვრის სამლოცველო დიდ კოშკში, ღვთისმშობლის მიძინების ეკლესია და წმინდა ეკატერინეს სამლოცველო მარიამის კოშკში. წმინდა ჯვრის სამლოცველოში დაცულია 129 გოთიკური ფერწერული დაფისგან შემდგარი უნიკალური ანსამბლი, რომელიც ოსტატ თეოდორიკეს სახელთანაა დაკავშირებული. == სახელწოდება == [[File:Holy Roman Empire crown dsc02909.jpg|მინი|საღვთო რომის იმპერიის გვირგვინი, რომელიც წმინდა ჯვრის სამლოცველოში ინახებოდა]] სახელწოდება მომდინარეობს გერმანული ''Karls-stein''-იდან და ნიშნავს „კარლის ქვას“ ან „კარლის კლდოვან ციხეს“. იგი უკავშირდება დამაარსებელ კარლ IV-ს. სახელწოდება ''კარლშტეინი'' [[ჩეხური ენა|ჩეხურ]] ენაში [[გერმანული ენა|გერმანული]] ფორმიდან დამკვიდრდა. XIX საუკუნეში გავრცელებული იყო აგრეთვე ''Karlův Týn'', რომელიც გერმანული სახელის მცდარ გააზრებას ეფუძნებოდა. 1949 წელს სახელწოდება კარლშტეინი ციხის ქვემოთ მდებარე დასახლებასაც მიენიჭა, რომელსაც მანამდე ბუდნიანი ერქვა. == ისტორია == === დაარსება და შუა საუკუნეები === კარლშტეინის დაარსებას ტრადიციულად [[1348]] წელს უკავშირებენ. [[ვაცლავ ჰაიეკი|ვაცლავ ჰაიეკის]] ქრონიკის თანახმად, მშენებლობის საზეიმო დაწყება 1348 წლის [[10 ივნისი|10 ივნისს]] გაიმართა, თუმცა ამ თარიღის სიზუსტე სადავოა. მშენებლობა [[XIV საუკუნე|XIV საუკუნის]] 60-იან წლებამდე გაგრძელდა, ხოლო წმინდა ჯვრის სამლოცველოს მორთულობა მოგვიანებით დასრულდა. [[1355]] წელს, იმპერატორად კურთხევის შემდეგ, კარლ IV-მ ციხის დანიშნულება შეცვალა და იგი საიმპერატორო საგანძურისა და წმინდა რელიკვიების დაცვის ადგილად აქცია. ციხესიმაგრის სხვადასხვა ნაწილს განსხვავებული საცხოვრებელი, ადმინისტრაციული და საკრალური ფუნქციები ჰქონდა. [[XV საუკუნე|XV საუკუნის]] დასაწყისში კარლშტეინში ჩეხეთის სამეფო გვირგვინის საგანძურიც გადაიტანეს. ჰუსიტური ომების დაწყებისას მეფე [[სიგიზმუნდ ლუქსემბურგელი|სიგიზმუნდმა]] ჩეხური და საიმპერატორო რეგალიები საზღვარგარეთ გაიტანა. [[1422]] წელს ციხესიმაგრემ [[ჰუსიტები|ჰუსიტური]] ჯარის ალყას გაუძლო. [[1436]] წელს ჩეხეთის სამეფო რეგალიები კარლშტეინში დაბრუნდა და, მცირე წყვეტებით, [[1619]] წლამდე იქ ინახებოდა. საიმპერატორო რეგალიები ციხესიმაგრეში აღარ დაბრუნებულა. [[1500]] წლის ვლადისლავის საერო კანონმდებლობა კარლშტეინის ბურგგრაფებს ციხის, გვირგვინისა და სამეფო დოკუმენტების დაცვას ავალდებულებდა. გვირგვინის გაცემა მხოლოდ კანონიერად არჩეული ჩეხეთის მეფისთვის შეიძლებოდა. === XVI–XVIII საუკუნეები === XVI საუკუნეში ციხესიმაგრეში რენესანსული გადაკეთებები განხორციელდა, განსაკუთრებით დიდ კოშკსა და ბურგგრაფის საცხოვრებელ ნაწილში. 1619 წლის 22 ივნისს ჩეხეთის სამეფო რეგალიები [[პრაღის ციხესიმაგრე|პრაღის ციხესიმაგრეში]] გადაიტანეს, რადგან კარლშტეინის თავდაცვითი შესაძლებლობები უკვე არასაკმარისად მიიჩნეოდა. 1625 წელს იმპერატორმა [[ფერდინანდ II შტირიელი|ფერდინანდ II-მ]] კარლშტეინის ბურგგრაფის თანამდებობა გააუქმა. მომდევნო წელს ციხე იან კავკა ჟ-რჟიჩანისთვის დაგირავების წესით გადაეცა. 1648 წელს, [[ოცდაათწლიანი ომი|ოცდაათწლიანი ომის]] დასასრულს, ციხესიმაგრე შვედურმა ჯარმა დაიკავა. ომის შემდეგ ნაგებობა თანდათან გაპარტახდა. 1755 წელს [[მარია ტერეზია]]მ ციხესიმაგრე პრაღაში დაარსებულ კეთილშობილ ქალთა ინსტიტუტს გადასცა. ინსტიტუტი მას უმთავრესად სამეურნეო ადმინისტრაციისთვის იყენებდა. 1812 წელს ციხესიმაგრე იმპერატორმა [[ფრანც I (ავსტრია)|ფრანც I-მა]] მოინახულა და მისი შეკეთებისთვის სახსრები გამოყო. ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:ჩეხეთის ციხესიმაგრეები]] q24z54tplos59pkut8lelbicjztg1k3 5564314 5564311 2026-10-23T20:16:42Z GagaMumladze2020 126180 /* XVI–XVIII საუკუნეები */ 5564314 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა სამხედრო ნაგებობა | სახელი=კარლშტეინის ციხესიმაგრე | infobox_width=250px | სურათი=Zamek Karlštejn.jpg | წარწერა=კარლშტეინის ციხესიმაგრე სამხრეთ-დასავლეთიდან | ქვეყანა=ჩეხეთი | პოზრუკა=ჩეხეთი | მდებარეობა=[[კარლშტეინი]], [[ბეროუნის რაიონი]], [[ცენტრალური ჩეხეთის მხარე]], ჩეხეთი | სტატუსი=ეროვნული კულტურის ძეგლი | ფუნქციური სტატუსი=მუზეუმი, ღიაა დამთვალიერებლებისთვის | მმართველი=[[ჩეხეთის ეროვნული ძეგლთა დაცვის ინსტიტუტი]] | თარიღდება=XIV საუკუნე }} '''კარლშტეინის ციხესიმაგრე''' (ჩეხ. '''Karlštejn''', გერმ. ''Karlstein'') — შუა საუკუნეების [[ციხესიმაგრე]] [[ჩეხეთი|ჩეხეთში]], [[ცენტრალური ჩეხეთის მხარე|ცენტრალური ჩეხეთის მხარის]] [[ბეროუნის რაიონი|ბეროუნის რაიონში]], ქალაქ [[პრაღა|პრაღის]] ცენტრიდან დაახლოებით 30 კილომეტრით სამხრეთ-დასავლეთით. მდებარეობს [[ჩეხეთის კარსტი]]ს დაცული ლანდშაფტის ტერიტორიაზე. ციხესიმაგრე ჩეხეთის სახელმწიფოს საკუთრებაა და მას [[ჩეხეთის ეროვნული ძეგლთა დაცვის ინსტიტუტი]] მართავს. 1962 წლის 30 მარტიდან ეროვნული კულტურის ძეგლის სტატუსი აქვს. ციხესიმაგრე XIV საუკუნის შუა ხანებში [[ბოჰემიის სამეფო|ჩეხეთის]] მეფის, შემდგომში საღვთო რომის იმპერატორის, [[კარლ IV (სრი)|კარლ IV-ის]] ბრძანებით აშენდა. თავდაპირველად იგი მონარქის კერძო რეზიდენციად იყო ჩაფიქრებული, თუმცა მოგვიანებით საღვთო რომის იმპერიის საიმპერატორო რეგალიებისა და წმინდა ნაწილების შესანახ ადგილად იქცა. XV საუკუნიდან აქ ჩეხეთის სამეფო გვირგვინის საგანძურიც ინახებოდა. ციხესიმაგრის განსაკუთრებულ ღირსშესანიშნაობებს მიეკუთვნება წმინდა ჯვრის სამლოცველო დიდ კოშკში, ღვთისმშობლის მიძინების ეკლესია და წმინდა ეკატერინეს სამლოცველო მარიამის კოშკში. წმინდა ჯვრის სამლოცველოში დაცულია 129 გოთიკური ფერწერული დაფისგან შემდგარი უნიკალური ანსამბლი, რომელიც ოსტატ თეოდორიკეს სახელთანაა დაკავშირებული. == სახელწოდება == [[File:Holy Roman Empire crown dsc02909.jpg|მინი|საღვთო რომის იმპერიის გვირგვინი, რომელიც წმინდა ჯვრის სამლოცველოში ინახებოდა]] სახელწოდება მომდინარეობს გერმანული ''Karls-stein''-იდან და ნიშნავს „კარლის ქვას“ ან „კარლის კლდოვან ციხეს“. იგი უკავშირდება დამაარსებელ კარლ IV-ს. სახელწოდება ''კარლშტეინი'' [[ჩეხური ენა|ჩეხურ]] ენაში [[გერმანული ენა|გერმანული]] ფორმიდან დამკვიდრდა. XIX საუკუნეში გავრცელებული იყო აგრეთვე ''Karlův Týn'', რომელიც გერმანული სახელის მცდარ გააზრებას ეფუძნებოდა. 1949 წელს სახელწოდება კარლშტეინი ციხის ქვემოთ მდებარე დასახლებასაც მიენიჭა, რომელსაც მანამდე ბუდნიანი ერქვა. == ისტორია == === დაარსება და შუა საუკუნეები === კარლშტეინის დაარსებას ტრადიციულად [[1348]] წელს უკავშირებენ. [[ვაცლავ ჰაიეკი|ვაცლავ ჰაიეკის]] ქრონიკის თანახმად, მშენებლობის საზეიმო დაწყება 1348 წლის [[10 ივნისი|10 ივნისს]] გაიმართა, თუმცა ამ თარიღის სიზუსტე სადავოა. მშენებლობა [[XIV საუკუნე|XIV საუკუნის]] 60-იან წლებამდე გაგრძელდა, ხოლო წმინდა ჯვრის სამლოცველოს მორთულობა მოგვიანებით დასრულდა. [[1355]] წელს, იმპერატორად კურთხევის შემდეგ, კარლ IV-მ ციხის დანიშნულება შეცვალა და იგი საიმპერატორო საგანძურისა და წმინდა რელიკვიების დაცვის ადგილად აქცია. ციხესიმაგრის სხვადასხვა ნაწილს განსხვავებული საცხოვრებელი, ადმინისტრაციული და საკრალური ფუნქციები ჰქონდა. [[XV საუკუნე|XV საუკუნის]] დასაწყისში კარლშტეინში ჩეხეთის სამეფო გვირგვინის საგანძურიც გადაიტანეს. ჰუსიტური ომების დაწყებისას მეფე [[სიგიზმუნდ ლუქსემბურგელი|სიგიზმუნდმა]] ჩეხური და საიმპერატორო რეგალიები საზღვარგარეთ გაიტანა. [[1422]] წელს ციხესიმაგრემ [[ჰუსიტები|ჰუსიტური]] ჯარის ალყას გაუძლო. [[1436]] წელს ჩეხეთის სამეფო რეგალიები კარლშტეინში დაბრუნდა და, მცირე წყვეტებით, [[1619]] წლამდე იქ ინახებოდა. საიმპერატორო რეგალიები ციხესიმაგრეში აღარ დაბრუნებულა. [[1500]] წლის ვლადისლავის საერო კანონმდებლობა კარლშტეინის ბურგგრაფებს ციხის, გვირგვინისა და სამეფო დოკუმენტების დაცვას ავალდებულებდა. გვირგვინის გაცემა მხოლოდ კანონიერად არჩეული ჩეხეთის მეფისთვის შეიძლებოდა. === XVI–XVIII საუკუნეები === XVI საუკუნეში ციხესიმაგრეში რენესანსული გადაკეთებები განხორციელდა, განსაკუთრებით დიდ კოშკსა და ბურგგრაფის საცხოვრებელ ნაწილში. 1619 წლის 22 ივნისს ჩეხეთის სამეფო რეგალიები [[პრაღის ციხესიმაგრე|პრაღის ციხესიმაგრეში]] გადაიტანეს, რადგან კარლშტეინის თავდაცვითი შესაძლებლობები უკვე არასაკმარისად მიიჩნეოდა. 1625 წელს იმპერატორმა [[ფერდინანდ II შტირიელი|ფერდინანდ II-მ]] კარლშტეინის ბურგგრაფის თანამდებობა გააუქმა. მომდევნო წელს ციხე იან კავკა ჟ-რჟიჩანისთვის დაგირავების წესით გადაეცა. 1648 წელს, [[ოცდაათწლიანი ომი|ოცდაათწლიანი ომის]] დასასრულს, ციხესიმაგრე შვედურმა ჯარმა დაიკავა. ომის შემდეგ ნაგებობა თანდათან გაპარტახდა. 1755 წელს [[მარია ტერეზია]]მ ციხესიმაგრე პრაღაში დაარსებულ კეთილშობილ ქალთა ინსტიტუტს გადასცა. ინსტიტუტი მას უმთავრესად სამეურნეო ადმინისტრაციისთვის იყენებდა. 1812 წელს ციხესიმაგრე იმპერატორმა [[ფრანც I (ავსტრია)|ფრანც I-მა]] მოინახულა და მისი შეკეთებისთვის სახსრები გამოყო. === XIX საუკუნის რეკონსტრუქცია === [[File:Karlston Castle, Austria LCCN2016820913.jpg|მინი|კარლშტეინი რეკონსტრუქციის შემდეგ, დაახლოებით 1910 წელი]] 1887–1905 წლებში ციხესიმაგრე ისტორიზმისა და არქიტექტურული პურიზმის პრინციპებით აღადგინეს. პროექტის თავდაპირველი კონცეფცია ვენელ არქიტექტორ [[ფრიდრიხ ფონ შმიდტი|ფრიდრიხ ფონ შმიდტს]] ეკუთვნოდა, ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:ჩეხეთის ციხესიმაგრეები]] 9hd9wuiop7wsk3ol1y5qb19uvmh7wdq 5564315 5564314 2026-10-23T20:16:58Z GagaMumladze2020 126180 /* XIX საუკუნის რეკონსტრუქცია */ 5564315 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა სამხედრო ნაგებობა | სახელი=კარლშტეინის ციხესიმაგრე | infobox_width=250px | სურათი=Zamek Karlštejn.jpg | წარწერა=კარლშტეინის ციხესიმაგრე სამხრეთ-დასავლეთიდან | ქვეყანა=ჩეხეთი | პოზრუკა=ჩეხეთი | მდებარეობა=[[კარლშტეინი]], [[ბეროუნის რაიონი]], [[ცენტრალური ჩეხეთის მხარე]], ჩეხეთი | სტატუსი=ეროვნული კულტურის ძეგლი | ფუნქციური სტატუსი=მუზეუმი, ღიაა დამთვალიერებლებისთვის | მმართველი=[[ჩეხეთის ეროვნული ძეგლთა დაცვის ინსტიტუტი]] | თარიღდება=XIV საუკუნე }} '''კარლშტეინის ციხესიმაგრე''' (ჩეხ. '''Karlštejn''', გერმ. ''Karlstein'') — შუა საუკუნეების [[ციხესიმაგრე]] [[ჩეხეთი|ჩეხეთში]], [[ცენტრალური ჩეხეთის მხარე|ცენტრალური ჩეხეთის მხარის]] [[ბეროუნის რაიონი|ბეროუნის რაიონში]], ქალაქ [[პრაღა|პრაღის]] ცენტრიდან დაახლოებით 30 კილომეტრით სამხრეთ-დასავლეთით. მდებარეობს [[ჩეხეთის კარსტი]]ს დაცული ლანდშაფტის ტერიტორიაზე. ციხესიმაგრე ჩეხეთის სახელმწიფოს საკუთრებაა და მას [[ჩეხეთის ეროვნული ძეგლთა დაცვის ინსტიტუტი]] მართავს. 1962 წლის 30 მარტიდან ეროვნული კულტურის ძეგლის სტატუსი აქვს. ციხესიმაგრე XIV საუკუნის შუა ხანებში [[ბოჰემიის სამეფო|ჩეხეთის]] მეფის, შემდგომში საღვთო რომის იმპერატორის, [[კარლ IV (სრი)|კარლ IV-ის]] ბრძანებით აშენდა. თავდაპირველად იგი მონარქის კერძო რეზიდენციად იყო ჩაფიქრებული, თუმცა მოგვიანებით საღვთო რომის იმპერიის საიმპერატორო რეგალიებისა და წმინდა ნაწილების შესანახ ადგილად იქცა. XV საუკუნიდან აქ ჩეხეთის სამეფო გვირგვინის საგანძურიც ინახებოდა. ციხესიმაგრის განსაკუთრებულ ღირსშესანიშნაობებს მიეკუთვნება წმინდა ჯვრის სამლოცველო დიდ კოშკში, ღვთისმშობლის მიძინების ეკლესია და წმინდა ეკატერინეს სამლოცველო მარიამის კოშკში. წმინდა ჯვრის სამლოცველოში დაცულია 129 გოთიკური ფერწერული დაფისგან შემდგარი უნიკალური ანსამბლი, რომელიც ოსტატ თეოდორიკეს სახელთანაა დაკავშირებული. == სახელწოდება == [[File:Holy Roman Empire crown dsc02909.jpg|მინი|საღვთო რომის იმპერიის გვირგვინი, რომელიც წმინდა ჯვრის სამლოცველოში ინახებოდა]] სახელწოდება მომდინარეობს გერმანული ''Karls-stein''-იდან და ნიშნავს „კარლის ქვას“ ან „კარლის კლდოვან ციხეს“. იგი უკავშირდება დამაარსებელ კარლ IV-ს. სახელწოდება ''კარლშტეინი'' [[ჩეხური ენა|ჩეხურ]] ენაში [[გერმანული ენა|გერმანული]] ფორმიდან დამკვიდრდა. XIX საუკუნეში გავრცელებული იყო აგრეთვე ''Karlův Týn'', რომელიც გერმანული სახელის მცდარ გააზრებას ეფუძნებოდა. 1949 წელს სახელწოდება კარლშტეინი ციხის ქვემოთ მდებარე დასახლებასაც მიენიჭა, რომელსაც მანამდე ბუდნიანი ერქვა. == ისტორია == === დაარსება და შუა საუკუნეები === კარლშტეინის დაარსებას ტრადიციულად [[1348]] წელს უკავშირებენ. [[ვაცლავ ჰაიეკი|ვაცლავ ჰაიეკის]] ქრონიკის თანახმად, მშენებლობის საზეიმო დაწყება 1348 წლის [[10 ივნისი|10 ივნისს]] გაიმართა, თუმცა ამ თარიღის სიზუსტე სადავოა. მშენებლობა [[XIV საუკუნე|XIV საუკუნის]] 60-იან წლებამდე გაგრძელდა, ხოლო წმინდა ჯვრის სამლოცველოს მორთულობა მოგვიანებით დასრულდა. [[1355]] წელს, იმპერატორად კურთხევის შემდეგ, კარლ IV-მ ციხის დანიშნულება შეცვალა და იგი საიმპერატორო საგანძურისა და წმინდა რელიკვიების დაცვის ადგილად აქცია. ციხესიმაგრის სხვადასხვა ნაწილს განსხვავებული საცხოვრებელი, ადმინისტრაციული და საკრალური ფუნქციები ჰქონდა. [[XV საუკუნე|XV საუკუნის]] დასაწყისში კარლშტეინში ჩეხეთის სამეფო გვირგვინის საგანძურიც გადაიტანეს. ჰუსიტური ომების დაწყებისას მეფე [[სიგიზმუნდ ლუქსემბურგელი|სიგიზმუნდმა]] ჩეხური და საიმპერატორო რეგალიები საზღვარგარეთ გაიტანა. [[1422]] წელს ციხესიმაგრემ [[ჰუსიტები|ჰუსიტური]] ჯარის ალყას გაუძლო. [[1436]] წელს ჩეხეთის სამეფო რეგალიები კარლშტეინში დაბრუნდა და, მცირე წყვეტებით, [[1619]] წლამდე იქ ინახებოდა. საიმპერატორო რეგალიები ციხესიმაგრეში აღარ დაბრუნებულა. [[1500]] წლის ვლადისლავის საერო კანონმდებლობა კარლშტეინის ბურგგრაფებს ციხის, გვირგვინისა და სამეფო დოკუმენტების დაცვას ავალდებულებდა. გვირგვინის გაცემა მხოლოდ კანონიერად არჩეული ჩეხეთის მეფისთვის შეიძლებოდა. === XVI–XVIII საუკუნეები === XVI საუკუნეში ციხესიმაგრეში რენესანსული გადაკეთებები განხორციელდა, განსაკუთრებით დიდ კოშკსა და ბურგგრაფის საცხოვრებელ ნაწილში. 1619 წლის 22 ივნისს ჩეხეთის სამეფო რეგალიები [[პრაღის ციხესიმაგრე|პრაღის ციხესიმაგრეში]] გადაიტანეს, რადგან კარლშტეინის თავდაცვითი შესაძლებლობები უკვე არასაკმარისად მიიჩნეოდა. 1625 წელს იმპერატორმა [[ფერდინანდ II შტირიელი|ფერდინანდ II-მ]] კარლშტეინის ბურგგრაფის თანამდებობა გააუქმა. მომდევნო წელს ციხე იან კავკა ჟ-რჟიჩანისთვის დაგირავების წესით გადაეცა. 1648 წელს, [[ოცდაათწლიანი ომი|ოცდაათწლიანი ომის]] დასასრულს, ციხესიმაგრე შვედურმა ჯარმა დაიკავა. ომის შემდეგ ნაგებობა თანდათან გაპარტახდა. 1755 წელს [[მარია ტერეზია]]მ ციხესიმაგრე პრაღაში დაარსებულ კეთილშობილ ქალთა ინსტიტუტს გადასცა. ინსტიტუტი მას უმთავრესად სამეურნეო ადმინისტრაციისთვის იყენებდა. 1812 წელს ციხესიმაგრე იმპერატორმა [[ფრანც I (ავსტრია)|ფრანც I-მა]] მოინახულა და მისი შეკეთებისთვის სახსრები გამოყო. === XIX საუკუნის რეკონსტრუქცია === [[File:Karlston Castle, Austria LCCN2016820913.jpg|მინი|კარლშტეინი რეკონსტრუქციის შემდეგ, დაახლოებით 1910 წელი]] 1887–1905 წლებში ციხესიმაგრე ისტორიზმისა და არქიტექტურული პურიზმის პრინციპებით აღადგინეს. პროექტის თავდაპირველი კონცეფცია ვენელ არქიტექტორ [[ფრიდრიხ ფონ შმიდტი|ფრიდრიხ ფონ შმიდტს]] ეკუთვნოდა, ხოლო სამუშაოებს [[იოზეფ მოკერი]] ხელმძღვანელობდა. შმიდტის გარდაცვალების შემდეგ, 1892 წლიდან, მოკერი დამოუკიდებლად მუშაობდა; მისი გარდაცვალების შემდეგ მშენებლობა ინჟინერმა კრხმა დაასრულა. ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:ჩეხეთის ციხესიმაგრეები]] nplni114dqrnlm2y9rbukbqq5hjzvwo 5564316 5564315 2026-10-23T20:17:11Z GagaMumladze2020 126180 /* XIX საუკუნის რეკონსტრუქცია */ 5564316 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა სამხედრო ნაგებობა | სახელი=კარლშტეინის ციხესიმაგრე | infobox_width=250px | სურათი=Zamek Karlštejn.jpg | წარწერა=კარლშტეინის ციხესიმაგრე სამხრეთ-დასავლეთიდან | ქვეყანა=ჩეხეთი | პოზრუკა=ჩეხეთი | მდებარეობა=[[კარლშტეინი]], [[ბეროუნის რაიონი]], [[ცენტრალური ჩეხეთის მხარე]], ჩეხეთი | სტატუსი=ეროვნული კულტურის ძეგლი | ფუნქციური სტატუსი=მუზეუმი, ღიაა დამთვალიერებლებისთვის | მმართველი=[[ჩეხეთის ეროვნული ძეგლთა დაცვის ინსტიტუტი]] | თარიღდება=XIV საუკუნე }} '''კარლშტეინის ციხესიმაგრე''' (ჩეხ. '''Karlštejn''', გერმ. ''Karlstein'') — შუა საუკუნეების [[ციხესიმაგრე]] [[ჩეხეთი|ჩეხეთში]], [[ცენტრალური ჩეხეთის მხარე|ცენტრალური ჩეხეთის მხარის]] [[ბეროუნის რაიონი|ბეროუნის რაიონში]], ქალაქ [[პრაღა|პრაღის]] ცენტრიდან დაახლოებით 30 კილომეტრით სამხრეთ-დასავლეთით. მდებარეობს [[ჩეხეთის კარსტი]]ს დაცული ლანდშაფტის ტერიტორიაზე. ციხესიმაგრე ჩეხეთის სახელმწიფოს საკუთრებაა და მას [[ჩეხეთის ეროვნული ძეგლთა დაცვის ინსტიტუტი]] მართავს. 1962 წლის 30 მარტიდან ეროვნული კულტურის ძეგლის სტატუსი აქვს. ციხესიმაგრე XIV საუკუნის შუა ხანებში [[ბოჰემიის სამეფო|ჩეხეთის]] მეფის, შემდგომში საღვთო რომის იმპერატორის, [[კარლ IV (სრი)|კარლ IV-ის]] ბრძანებით აშენდა. თავდაპირველად იგი მონარქის კერძო რეზიდენციად იყო ჩაფიქრებული, თუმცა მოგვიანებით საღვთო რომის იმპერიის საიმპერატორო რეგალიებისა და წმინდა ნაწილების შესანახ ადგილად იქცა. XV საუკუნიდან აქ ჩეხეთის სამეფო გვირგვინის საგანძურიც ინახებოდა. ციხესიმაგრის განსაკუთრებულ ღირსშესანიშნაობებს მიეკუთვნება წმინდა ჯვრის სამლოცველო დიდ კოშკში, ღვთისმშობლის მიძინების ეკლესია და წმინდა ეკატერინეს სამლოცველო მარიამის კოშკში. წმინდა ჯვრის სამლოცველოში დაცულია 129 გოთიკური ფერწერული დაფისგან შემდგარი უნიკალური ანსამბლი, რომელიც ოსტატ თეოდორიკეს სახელთანაა დაკავშირებული. == სახელწოდება == [[File:Holy Roman Empire crown dsc02909.jpg|მინი|საღვთო რომის იმპერიის გვირგვინი, რომელიც წმინდა ჯვრის სამლოცველოში ინახებოდა]] სახელწოდება მომდინარეობს გერმანული ''Karls-stein''-იდან და ნიშნავს „კარლის ქვას“ ან „კარლის კლდოვან ციხეს“. იგი უკავშირდება დამაარსებელ კარლ IV-ს. სახელწოდება ''კარლშტეინი'' [[ჩეხური ენა|ჩეხურ]] ენაში [[გერმანული ენა|გერმანული]] ფორმიდან დამკვიდრდა. XIX საუკუნეში გავრცელებული იყო აგრეთვე ''Karlův Týn'', რომელიც გერმანული სახელის მცდარ გააზრებას ეფუძნებოდა. 1949 წელს სახელწოდება კარლშტეინი ციხის ქვემოთ მდებარე დასახლებასაც მიენიჭა, რომელსაც მანამდე ბუდნიანი ერქვა. == ისტორია == === დაარსება და შუა საუკუნეები === კარლშტეინის დაარსებას ტრადიციულად [[1348]] წელს უკავშირებენ. [[ვაცლავ ჰაიეკი|ვაცლავ ჰაიეკის]] ქრონიკის თანახმად, მშენებლობის საზეიმო დაწყება 1348 წლის [[10 ივნისი|10 ივნისს]] გაიმართა, თუმცა ამ თარიღის სიზუსტე სადავოა. მშენებლობა [[XIV საუკუნე|XIV საუკუნის]] 60-იან წლებამდე გაგრძელდა, ხოლო წმინდა ჯვრის სამლოცველოს მორთულობა მოგვიანებით დასრულდა. [[1355]] წელს, იმპერატორად კურთხევის შემდეგ, კარლ IV-მ ციხის დანიშნულება შეცვალა და იგი საიმპერატორო საგანძურისა და წმინდა რელიკვიების დაცვის ადგილად აქცია. ციხესიმაგრის სხვადასხვა ნაწილს განსხვავებული საცხოვრებელი, ადმინისტრაციული და საკრალური ფუნქციები ჰქონდა. [[XV საუკუნე|XV საუკუნის]] დასაწყისში კარლშტეინში ჩეხეთის სამეფო გვირგვინის საგანძურიც გადაიტანეს. ჰუსიტური ომების დაწყებისას მეფე [[სიგიზმუნდ ლუქსემბურგელი|სიგიზმუნდმა]] ჩეხური და საიმპერატორო რეგალიები საზღვარგარეთ გაიტანა. [[1422]] წელს ციხესიმაგრემ [[ჰუსიტები|ჰუსიტური]] ჯარის ალყას გაუძლო. [[1436]] წელს ჩეხეთის სამეფო რეგალიები კარლშტეინში დაბრუნდა და, მცირე წყვეტებით, [[1619]] წლამდე იქ ინახებოდა. საიმპერატორო რეგალიები ციხესიმაგრეში აღარ დაბრუნებულა. [[1500]] წლის ვლადისლავის საერო კანონმდებლობა კარლშტეინის ბურგგრაფებს ციხის, გვირგვინისა და სამეფო დოკუმენტების დაცვას ავალდებულებდა. გვირგვინის გაცემა მხოლოდ კანონიერად არჩეული ჩეხეთის მეფისთვის შეიძლებოდა. === XVI–XVIII საუკუნეები === XVI საუკუნეში ციხესიმაგრეში რენესანსული გადაკეთებები განხორციელდა, განსაკუთრებით დიდ კოშკსა და ბურგგრაფის საცხოვრებელ ნაწილში. 1619 წლის 22 ივნისს ჩეხეთის სამეფო რეგალიები [[პრაღის ციხესიმაგრე|პრაღის ციხესიმაგრეში]] გადაიტანეს, რადგან კარლშტეინის თავდაცვითი შესაძლებლობები უკვე არასაკმარისად მიიჩნეოდა. 1625 წელს იმპერატორმა [[ფერდინანდ II შტირიელი|ფერდინანდ II-მ]] კარლშტეინის ბურგგრაფის თანამდებობა გააუქმა. მომდევნო წელს ციხე იან კავკა ჟ-რჟიჩანისთვის დაგირავების წესით გადაეცა. 1648 წელს, [[ოცდაათწლიანი ომი|ოცდაათწლიანი ომის]] დასასრულს, ციხესიმაგრე შვედურმა ჯარმა დაიკავა. ომის შემდეგ ნაგებობა თანდათან გაპარტახდა. 1755 წელს [[მარია ტერეზია]]მ ციხესიმაგრე პრაღაში დაარსებულ კეთილშობილ ქალთა ინსტიტუტს გადასცა. ინსტიტუტი მას უმთავრესად სამეურნეო ადმინისტრაციისთვის იყენებდა. 1812 წელს ციხესიმაგრე იმპერატორმა [[ფრანც I (ავსტრია)|ფრანც I-მა]] მოინახულა და მისი შეკეთებისთვის სახსრები გამოყო. === XIX საუკუნის რეკონსტრუქცია === [[File:Karlston Castle, Austria LCCN2016820913.jpg|მინი|კარლშტეინი რეკონსტრუქციის შემდეგ, დაახლოებით 1910 წელი]] 1887–1905 წლებში ციხესიმაგრე ისტორიზმისა და არქიტექტურული პურიზმის პრინციპებით აღადგინეს. პროექტის თავდაპირველი კონცეფცია ვენელ არქიტექტორ [[ფრიდრიხ ფონ შმიდტი|ფრიდრიხ ფონ შმიდტს]] ეკუთვნოდა, ხოლო სამუშაოებს [[იოზეფ მოკერი]] ხელმძღვანელობდა. შმიდტის გარდაცვალების შემდეგ, 1892 წლიდან, მოკერი დამოუკიდებლად მუშაობდა; მისი გარდაცვალების შემდეგ მშენებლობა ინჟინერმა კრხმა დაასრულა. რეკონსტრუქციის მიზანი შუა საუკუნეების სავარაუდო გოთიკური სახის აღდგენა იყო. გარდაქმნებმა ციხის ისტორიული იერსახე მნიშვნელოვნად შეცვალა და სპეციალისტთა შორის კამათი გამოიწვია. მიუხედავად კრიტიკისა, ამჟამად XIX საუკუნის აღდგენითი სამუშაოები თავადაც ძეგლის ისტორიის მნიშვნელოვან ნაწილად განიხილება. ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:ჩეხეთის ციხესიმაგრეები]] d0mpfklfo4p5dqnyjhu4w9cf0bber0y 5564319 5564316 2026-10-23T20:26:50Z GagaMumladze2020 126180 /* XIX საუკუნის რეკონსტრუქცია */ 5564319 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა სამხედრო ნაგებობა | სახელი=კარლშტეინის ციხესიმაგრე | infobox_width=250px | სურათი=Zamek Karlštejn.jpg | წარწერა=კარლშტეინის ციხესიმაგრე სამხრეთ-დასავლეთიდან | ქვეყანა=ჩეხეთი | პოზრუკა=ჩეხეთი | მდებარეობა=[[კარლშტეინი]], [[ბეროუნის რაიონი]], [[ცენტრალური ჩეხეთის მხარე]], ჩეხეთი | სტატუსი=ეროვნული კულტურის ძეგლი | ფუნქციური სტატუსი=მუზეუმი, ღიაა დამთვალიერებლებისთვის | მმართველი=[[ჩეხეთის ეროვნული ძეგლთა დაცვის ინსტიტუტი]] | თარიღდება=XIV საუკუნე }} '''კარლშტეინის ციხესიმაგრე''' (ჩეხ. '''Karlštejn''', გერმ. ''Karlstein'') — შუა საუკუნეების [[ციხესიმაგრე]] [[ჩეხეთი|ჩეხეთში]], [[ცენტრალური ჩეხეთის მხარე|ცენტრალური ჩეხეთის მხარის]] [[ბეროუნის რაიონი|ბეროუნის რაიონში]], ქალაქ [[პრაღა|პრაღის]] ცენტრიდან დაახლოებით 30 კილომეტრით სამხრეთ-დასავლეთით. მდებარეობს [[ჩეხეთის კარსტი]]ს დაცული ლანდშაფტის ტერიტორიაზე. ციხესიმაგრე ჩეხეთის სახელმწიფოს საკუთრებაა და მას [[ჩეხეთის ეროვნული ძეგლთა დაცვის ინსტიტუტი]] მართავს. 1962 წლის 30 მარტიდან ეროვნული კულტურის ძეგლის სტატუსი აქვს. ციხესიმაგრე XIV საუკუნის შუა ხანებში [[ბოჰემიის სამეფო|ჩეხეთის]] მეფის, შემდგომში საღვთო რომის იმპერატორის, [[კარლ IV (სრი)|კარლ IV-ის]] ბრძანებით აშენდა. თავდაპირველად იგი მონარქის კერძო რეზიდენციად იყო ჩაფიქრებული, თუმცა მოგვიანებით საღვთო რომის იმპერიის საიმპერატორო რეგალიებისა და წმინდა ნაწილების შესანახ ადგილად იქცა. XV საუკუნიდან აქ ჩეხეთის სამეფო გვირგვინის საგანძურიც ინახებოდა. ციხესიმაგრის განსაკუთრებულ ღირსშესანიშნაობებს მიეკუთვნება წმინდა ჯვრის სამლოცველო დიდ კოშკში, ღვთისმშობლის მიძინების ეკლესია და წმინდა ეკატერინეს სამლოცველო მარიამის კოშკში. წმინდა ჯვრის სამლოცველოში დაცულია 129 გოთიკური ფერწერული დაფისგან შემდგარი უნიკალური ანსამბლი, რომელიც ოსტატ თეოდორიკეს სახელთანაა დაკავშირებული. == სახელწოდება == [[File:Holy Roman Empire crown dsc02909.jpg|მინი|საღვთო რომის იმპერიის გვირგვინი, რომელიც წმინდა ჯვრის სამლოცველოში ინახებოდა]] სახელწოდება მომდინარეობს გერმანული ''Karls-stein''-იდან და ნიშნავს „კარლის ქვას“ ან „კარლის კლდოვან ციხეს“. იგი უკავშირდება დამაარსებელ კარლ IV-ს. სახელწოდება ''კარლშტეინი'' [[ჩეხური ენა|ჩეხურ]] ენაში [[გერმანული ენა|გერმანული]] ფორმიდან დამკვიდრდა. XIX საუკუნეში გავრცელებული იყო აგრეთვე ''Karlův Týn'', რომელიც გერმანული სახელის მცდარ გააზრებას ეფუძნებოდა. 1949 წელს სახელწოდება კარლშტეინი ციხის ქვემოთ მდებარე დასახლებასაც მიენიჭა, რომელსაც მანამდე ბუდნიანი ერქვა. == ისტორია == === დაარსება და შუა საუკუნეები === კარლშტეინის დაარსებას ტრადიციულად [[1348]] წელს უკავშირებენ. [[ვაცლავ ჰაიეკი|ვაცლავ ჰაიეკის]] ქრონიკის თანახმად, მშენებლობის საზეიმო დაწყება 1348 წლის [[10 ივნისი|10 ივნისს]] გაიმართა, თუმცა ამ თარიღის სიზუსტე სადავოა. მშენებლობა [[XIV საუკუნე|XIV საუკუნის]] 60-იან წლებამდე გაგრძელდა, ხოლო წმინდა ჯვრის სამლოცველოს მორთულობა მოგვიანებით დასრულდა. [[1355]] წელს, იმპერატორად კურთხევის შემდეგ, კარლ IV-მ ციხის დანიშნულება შეცვალა და იგი საიმპერატორო საგანძურისა და წმინდა რელიკვიების დაცვის ადგილად აქცია. ციხესიმაგრის სხვადასხვა ნაწილს განსხვავებული საცხოვრებელი, ადმინისტრაციული და საკრალური ფუნქციები ჰქონდა. [[XV საუკუნე|XV საუკუნის]] დასაწყისში კარლშტეინში ჩეხეთის სამეფო გვირგვინის საგანძურიც გადაიტანეს. ჰუსიტური ომების დაწყებისას მეფე [[სიგიზმუნდ ლუქსემბურგელი|სიგიზმუნდმა]] ჩეხური და საიმპერატორო რეგალიები საზღვარგარეთ გაიტანა. [[1422]] წელს ციხესიმაგრემ [[ჰუსიტები|ჰუსიტური]] ჯარის ალყას გაუძლო. [[1436]] წელს ჩეხეთის სამეფო რეგალიები კარლშტეინში დაბრუნდა და, მცირე წყვეტებით, [[1619]] წლამდე იქ ინახებოდა. საიმპერატორო რეგალიები ციხესიმაგრეში აღარ დაბრუნებულა. [[1500]] წლის ვლადისლავის საერო კანონმდებლობა კარლშტეინის ბურგგრაფებს ციხის, გვირგვინისა და სამეფო დოკუმენტების დაცვას ავალდებულებდა. გვირგვინის გაცემა მხოლოდ კანონიერად არჩეული ჩეხეთის მეფისთვის შეიძლებოდა. === XVI–XVIII საუკუნეები === XVI საუკუნეში ციხესიმაგრეში რენესანსული გადაკეთებები განხორციელდა, განსაკუთრებით დიდ კოშკსა და ბურგგრაფის საცხოვრებელ ნაწილში. 1619 წლის 22 ივნისს ჩეხეთის სამეფო რეგალიები [[პრაღის ციხესიმაგრე|პრაღის ციხესიმაგრეში]] გადაიტანეს, რადგან კარლშტეინის თავდაცვითი შესაძლებლობები უკვე არასაკმარისად მიიჩნეოდა. 1625 წელს იმპერატორმა [[ფერდინანდ II შტირიელი|ფერდინანდ II-მ]] კარლშტეინის ბურგგრაფის თანამდებობა გააუქმა. მომდევნო წელს ციხე იან კავკა ჟ-რჟიჩანისთვის დაგირავების წესით გადაეცა. 1648 წელს, [[ოცდაათწლიანი ომი|ოცდაათწლიანი ომის]] დასასრულს, ციხესიმაგრე შვედურმა ჯარმა დაიკავა. ომის შემდეგ ნაგებობა თანდათან გაპარტახდა. 1755 წელს [[მარია ტერეზია]]მ ციხესიმაგრე პრაღაში დაარსებულ კეთილშობილ ქალთა ინსტიტუტს გადასცა. ინსტიტუტი მას უმთავრესად სამეურნეო ადმინისტრაციისთვის იყენებდა. 1812 წელს ციხესიმაგრე იმპერატორმა [[ფრანც I (ავსტრია)|ფრანც I-მა]] მოინახულა და მისი შეკეთებისთვის სახსრები გამოყო. === XIX საუკუნის რეკონსტრუქცია === [[File:Karlston Castle, Austria LCCN2016820913.jpg|მინი|კარლშტეინი რეკონსტრუქციის შემდეგ, დაახლოებით 1910 წელი]] 1887–1905 წლებში ციხესიმაგრე ისტორიზმისა და არქიტექტურული პურიზმის პრინციპებით აღადგინეს. პროექტის თავდაპირველი კონცეფცია ვენელ არქიტექტორ [[ფრიდრიხ ფონ შმიდტი|ფრიდრიხ ფონ შმიდტს]] ეკუთვნოდა, ხოლო სამუშაოებს [[იოზეფ მოკერი]] ხელმძღვანელობდა. შმიდტის გარდაცვალების შემდეგ, [[1892]] წლიდან, მოკერი დამოუკიდებლად მუშაობდა; მისი გარდაცვალების შემდეგ მშენებლობა ინჟინერმა კრხმა დაასრულა. რეკონსტრუქციის მიზანი შუა საუკუნეების სავარაუდო გოთიკური სახის აღდგენა იყო. გარდაქმნებმა ციხის ისტორიული იერსახე მნიშვნელოვნად შეცვალა და სპეციალისტთა შორის კამათი გამოიწვია. მიუხედავად კრიტიკისა, ამჟამად [[XIX საუკუნე|XIX საუკუნის]] აღდგენითი სამუშაოები თავადაც ძეგლის ისტორიის მნიშვნელოვან ნაწილად განიხილება. ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:ჩეხეთის ციხესიმაგრეები]] 8arz6t4ivzxogyqyiab0siuas43kb3a 5564320 5564319 2026-10-23T20:28:40Z GagaMumladze2020 126180 /* XIX საუკუნის რეკონსტრუქცია */ 5564320 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა სამხედრო ნაგებობა | სახელი=კარლშტეინის ციხესიმაგრე | infobox_width=250px | სურათი=Zamek Karlštejn.jpg | წარწერა=კარლშტეინის ციხესიმაგრე სამხრეთ-დასავლეთიდან | ქვეყანა=ჩეხეთი | პოზრუკა=ჩეხეთი | მდებარეობა=[[კარლშტეინი]], [[ბეროუნის რაიონი]], [[ცენტრალური ჩეხეთის მხარე]], ჩეხეთი | სტატუსი=ეროვნული კულტურის ძეგლი | ფუნქციური სტატუსი=მუზეუმი, ღიაა დამთვალიერებლებისთვის | მმართველი=[[ჩეხეთის ეროვნული ძეგლთა დაცვის ინსტიტუტი]] | თარიღდება=XIV საუკუნე }} '''კარლშტეინის ციხესიმაგრე''' (ჩეხ. '''Karlštejn''', გერმ. ''Karlstein'') — შუა საუკუნეების [[ციხესიმაგრე]] [[ჩეხეთი|ჩეხეთში]], [[ცენტრალური ჩეხეთის მხარე|ცენტრალური ჩეხეთის მხარის]] [[ბეროუნის რაიონი|ბეროუნის რაიონში]], ქალაქ [[პრაღა|პრაღის]] ცენტრიდან დაახლოებით 30 კილომეტრით სამხრეთ-დასავლეთით. მდებარეობს [[ჩეხეთის კარსტი]]ს დაცული ლანდშაფტის ტერიტორიაზე. ციხესიმაგრე ჩეხეთის სახელმწიფოს საკუთრებაა და მას [[ჩეხეთის ეროვნული ძეგლთა დაცვის ინსტიტუტი]] მართავს. 1962 წლის 30 მარტიდან ეროვნული კულტურის ძეგლის სტატუსი აქვს. ციხესიმაგრე XIV საუკუნის შუა ხანებში [[ბოჰემიის სამეფო|ჩეხეთის]] მეფის, შემდგომში საღვთო რომის იმპერატორის, [[კარლ IV (სრი)|კარლ IV-ის]] ბრძანებით აშენდა. თავდაპირველად იგი მონარქის კერძო რეზიდენციად იყო ჩაფიქრებული, თუმცა მოგვიანებით საღვთო რომის იმპერიის საიმპერატორო რეგალიებისა და წმინდა ნაწილების შესანახ ადგილად იქცა. XV საუკუნიდან აქ ჩეხეთის სამეფო გვირგვინის საგანძურიც ინახებოდა. ციხესიმაგრის განსაკუთრებულ ღირსშესანიშნაობებს მიეკუთვნება წმინდა ჯვრის სამლოცველო დიდ კოშკში, ღვთისმშობლის მიძინების ეკლესია და წმინდა ეკატერინეს სამლოცველო მარიამის კოშკში. წმინდა ჯვრის სამლოცველოში დაცულია 129 გოთიკური ფერწერული დაფისგან შემდგარი უნიკალური ანსამბლი, რომელიც ოსტატ თეოდორიკეს სახელთანაა დაკავშირებული. == სახელწოდება == [[File:Holy Roman Empire crown dsc02909.jpg|მინი|საღვთო რომის იმპერიის გვირგვინი, რომელიც წმინდა ჯვრის სამლოცველოში ინახებოდა]] სახელწოდება მომდინარეობს გერმანული ''Karls-stein''-იდან და ნიშნავს „კარლის ქვას“ ან „კარლის კლდოვან ციხეს“. იგი უკავშირდება დამაარსებელ კარლ IV-ს. სახელწოდება ''კარლშტეინი'' [[ჩეხური ენა|ჩეხურ]] ენაში [[გერმანული ენა|გერმანული]] ფორმიდან დამკვიდრდა. XIX საუკუნეში გავრცელებული იყო აგრეთვე ''Karlův Týn'', რომელიც გერმანული სახელის მცდარ გააზრებას ეფუძნებოდა. 1949 წელს სახელწოდება კარლშტეინი ციხის ქვემოთ მდებარე დასახლებასაც მიენიჭა, რომელსაც მანამდე ბუდნიანი ერქვა. == ისტორია == === დაარსება და შუა საუკუნეები === კარლშტეინის დაარსებას ტრადიციულად [[1348]] წელს უკავშირებენ. [[ვაცლავ ჰაიეკი|ვაცლავ ჰაიეკის]] ქრონიკის თანახმად, მშენებლობის საზეიმო დაწყება 1348 წლის [[10 ივნისი|10 ივნისს]] გაიმართა, თუმცა ამ თარიღის სიზუსტე სადავოა. მშენებლობა [[XIV საუკუნე|XIV საუკუნის]] 60-იან წლებამდე გაგრძელდა, ხოლო წმინდა ჯვრის სამლოცველოს მორთულობა მოგვიანებით დასრულდა. [[1355]] წელს, იმპერატორად კურთხევის შემდეგ, კარლ IV-მ ციხის დანიშნულება შეცვალა და იგი საიმპერატორო საგანძურისა და წმინდა რელიკვიების დაცვის ადგილად აქცია. ციხესიმაგრის სხვადასხვა ნაწილს განსხვავებული საცხოვრებელი, ადმინისტრაციული და საკრალური ფუნქციები ჰქონდა. [[XV საუკუნე|XV საუკუნის]] დასაწყისში კარლშტეინში ჩეხეთის სამეფო გვირგვინის საგანძურიც გადაიტანეს. ჰუსიტური ომების დაწყებისას მეფე [[სიგიზმუნდ ლუქსემბურგელი|სიგიზმუნდმა]] ჩეხური და საიმპერატორო რეგალიები საზღვარგარეთ გაიტანა. [[1422]] წელს ციხესიმაგრემ [[ჰუსიტები|ჰუსიტური]] ჯარის ალყას გაუძლო. [[1436]] წელს ჩეხეთის სამეფო რეგალიები კარლშტეინში დაბრუნდა და, მცირე წყვეტებით, [[1619]] წლამდე იქ ინახებოდა. საიმპერატორო რეგალიები ციხესიმაგრეში აღარ დაბრუნებულა. [[1500]] წლის ვლადისლავის საერო კანონმდებლობა კარლშტეინის ბურგგრაფებს ციხის, გვირგვინისა და სამეფო დოკუმენტების დაცვას ავალდებულებდა. გვირგვინის გაცემა მხოლოდ კანონიერად არჩეული ჩეხეთის მეფისთვის შეიძლებოდა. === XVI–XVIII საუკუნეები === XVI საუკუნეში ციხესიმაგრეში რენესანსული გადაკეთებები განხორციელდა, განსაკუთრებით დიდ კოშკსა და ბურგგრაფის საცხოვრებელ ნაწილში. 1619 წლის 22 ივნისს ჩეხეთის სამეფო რეგალიები [[პრაღის ციხესიმაგრე|პრაღის ციხესიმაგრეში]] გადაიტანეს, რადგან კარლშტეინის თავდაცვითი შესაძლებლობები უკვე არასაკმარისად მიიჩნეოდა. 1625 წელს იმპერატორმა [[ფერდინანდ II შტირიელი|ფერდინანდ II-მ]] კარლშტეინის ბურგგრაფის თანამდებობა გააუქმა. მომდევნო წელს ციხე იან კავკა ჟ-რჟიჩანისთვის დაგირავების წესით გადაეცა. 1648 წელს, [[ოცდაათწლიანი ომი|ოცდაათწლიანი ომის]] დასასრულს, ციხესიმაგრე შვედურმა ჯარმა დაიკავა. ომის შემდეგ ნაგებობა თანდათან გაპარტახდა. 1755 წელს [[მარია ტერეზია]]მ ციხესიმაგრე პრაღაში დაარსებულ კეთილშობილ ქალთა ინსტიტუტს გადასცა. ინსტიტუტი მას უმთავრესად სამეურნეო ადმინისტრაციისთვის იყენებდა. 1812 წელს ციხესიმაგრე იმპერატორმა [[ფრანც I (ავსტრია)|ფრანც I-მა]] მოინახულა და მისი შეკეთებისთვის სახსრები გამოყო. === XIX საუკუნის რეკონსტრუქცია === [[File:Karlston Castle, Austria LCCN2016820913.jpg|მინი|კარლშტეინი რეკონსტრუქციის შემდეგ, დაახლოებით 1910 წელი]] 1887–1905 წლებში ციხესიმაგრე ისტორიზმისა და არქიტექტურული პურიზმის პრინციპებით აღადგინეს. პროექტის თავდაპირველი კონცეფცია ვენელ არქიტექტორ [[ფრიდრიხ ფონ შმიდტი|ფრიდრიხ ფონ შმიდტს]] ეკუთვნოდა, ხოლო სამუშაოებს [[იოზეფ მოკერი]] ხელმძღვანელობდა. შმიდტის გარდაცვალების შემდეგ, [[1892]] წლიდან, მოკერი დამოუკიდებლად მუშაობდა; მისი გარდაცვალების შემდეგ მშენებლობა ინჟინერმა კრხმა დაასრულა. რეკონსტრუქციის მიზანი შუა საუკუნეების სავარაუდო გოთიკური სახის აღდგენა იყო. გარდაქმნებმა ციხის ისტორიული იერსახე მნიშვნელოვნად შეცვალა და სპეციალისტთა შორის კამათი გამოიწვია. მიუხედავად კრიტიკისა, ამჟამად [[XIX საუკუნე|XIX საუკუნის]] აღდგენითი სამუშაოები თავადაც ძეგლის ისტორიის მნიშვნელოვან ნაწილად განიხილება. === XX–XXI საუკუნეები === 1905 წლიდან ციხესიმაგრე საზოგადოებისთვის ღიაა, ხოლო 1918 წლიდან სახელმწიფოს ეკუთვნის. 1944 წლის ივლისში ნაცისტური პროტექტორატის ახალგაზრდული ორგანიზაციის ღონისძიებისთვის ციხე პროპაგანდისტულად გამოიყენეს. 1962 წელს მას ეროვნული კულტურის ძეგლის სტატუსი მიენიჭა. 1985–2003 წლებში აღდგა წმინდა ჯვრის სამლოცველოს ინტერიერი და თეოდორიკეს ფერწერული დაფები. ამ პროექტისთვის ჩეხეთის ეროვნული ძეგლთა დაცვის ინსტიტუტმა 2005 წელს ევროპის კულტურული მემკვიდრეობის ჯილდო, Europa Nostra Award, მიიღო.<ref name="eunostra">{{Cite web|url=https://www.europeanheritageawards.eu/winners/karlstejn-state-castle/|title=Medieval Wood-Panel Paintings in Karlštejn Castle|publisher=Europa Nostra|date=2005-02-01}}</ref> 2020–2023 წლებში განახლდა გოთიკური სარდაფები, მოეწყო ვიზიტორთა ცენტრი, ახალი ექსპოზიციები და მრავალფუნქციური დარბაზი. აღდგა სასარგებლო მცენარეთა ბაღებიც. == არქიტექტურა == [[File:Karlštejn (Sedláček, 1889).png|მინი|ციხესიმაგრის გეგმა, 1889 წელი]] კარლშტეინი დევონური პერიოდის [[კირქვა|კირქვით]] აგებულ კლდოვან შვერილზე დგას. დასავლეთით ფერდობები ბუდნიანის ნაკადულის ხეობისკენ ეშვება, აღმოსავლეთით კი — სტუდენი-დოლისკენ. ციხესიმაგრე შედგება სამი ურთიერთდაკავშირებული, ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:ჩეხეთის ციხესიმაგრეები]] azhqq685iz0tgq9wr5wkxk69gwbt957 5564321 5564320 2026-10-23T20:29:17Z GagaMumladze2020 126180 /* არქიტექტურა */ 5564321 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა სამხედრო ნაგებობა | სახელი=კარლშტეინის ციხესიმაგრე | infobox_width=250px | სურათი=Zamek Karlštejn.jpg | წარწერა=კარლშტეინის ციხესიმაგრე სამხრეთ-დასავლეთიდან | ქვეყანა=ჩეხეთი | პოზრუკა=ჩეხეთი | მდებარეობა=[[კარლშტეინი]], [[ბეროუნის რაიონი]], [[ცენტრალური ჩეხეთის მხარე]], ჩეხეთი | სტატუსი=ეროვნული კულტურის ძეგლი | ფუნქციური სტატუსი=მუზეუმი, ღიაა დამთვალიერებლებისთვის | მმართველი=[[ჩეხეთის ეროვნული ძეგლთა დაცვის ინსტიტუტი]] | თარიღდება=XIV საუკუნე }} '''კარლშტეინის ციხესიმაგრე''' (ჩეხ. '''Karlštejn''', გერმ. ''Karlstein'') — შუა საუკუნეების [[ციხესიმაგრე]] [[ჩეხეთი|ჩეხეთში]], [[ცენტრალური ჩეხეთის მხარე|ცენტრალური ჩეხეთის მხარის]] [[ბეროუნის რაიონი|ბეროუნის რაიონში]], ქალაქ [[პრაღა|პრაღის]] ცენტრიდან დაახლოებით 30 კილომეტრით სამხრეთ-დასავლეთით. მდებარეობს [[ჩეხეთის კარსტი]]ს დაცული ლანდშაფტის ტერიტორიაზე. ციხესიმაგრე ჩეხეთის სახელმწიფოს საკუთრებაა და მას [[ჩეხეთის ეროვნული ძეგლთა დაცვის ინსტიტუტი]] მართავს. 1962 წლის 30 მარტიდან ეროვნული კულტურის ძეგლის სტატუსი აქვს. ციხესიმაგრე XIV საუკუნის შუა ხანებში [[ბოჰემიის სამეფო|ჩეხეთის]] მეფის, შემდგომში საღვთო რომის იმპერატორის, [[კარლ IV (სრი)|კარლ IV-ის]] ბრძანებით აშენდა. თავდაპირველად იგი მონარქის კერძო რეზიდენციად იყო ჩაფიქრებული, თუმცა მოგვიანებით საღვთო რომის იმპერიის საიმპერატორო რეგალიებისა და წმინდა ნაწილების შესანახ ადგილად იქცა. XV საუკუნიდან აქ ჩეხეთის სამეფო გვირგვინის საგანძურიც ინახებოდა. ციხესიმაგრის განსაკუთრებულ ღირსშესანიშნაობებს მიეკუთვნება წმინდა ჯვრის სამლოცველო დიდ კოშკში, ღვთისმშობლის მიძინების ეკლესია და წმინდა ეკატერინეს სამლოცველო მარიამის კოშკში. წმინდა ჯვრის სამლოცველოში დაცულია 129 გოთიკური ფერწერული დაფისგან შემდგარი უნიკალური ანსამბლი, რომელიც ოსტატ თეოდორიკეს სახელთანაა დაკავშირებული. == სახელწოდება == [[File:Holy Roman Empire crown dsc02909.jpg|მინი|საღვთო რომის იმპერიის გვირგვინი, რომელიც წმინდა ჯვრის სამლოცველოში ინახებოდა]] სახელწოდება მომდინარეობს გერმანული ''Karls-stein''-იდან და ნიშნავს „კარლის ქვას“ ან „კარლის კლდოვან ციხეს“. იგი უკავშირდება დამაარსებელ კარლ IV-ს. სახელწოდება ''კარლშტეინი'' [[ჩეხური ენა|ჩეხურ]] ენაში [[გერმანული ენა|გერმანული]] ფორმიდან დამკვიდრდა. XIX საუკუნეში გავრცელებული იყო აგრეთვე ''Karlův Týn'', რომელიც გერმანული სახელის მცდარ გააზრებას ეფუძნებოდა. 1949 წელს სახელწოდება კარლშტეინი ციხის ქვემოთ მდებარე დასახლებასაც მიენიჭა, რომელსაც მანამდე ბუდნიანი ერქვა. == ისტორია == === დაარსება და შუა საუკუნეები === კარლშტეინის დაარსებას ტრადიციულად [[1348]] წელს უკავშირებენ. [[ვაცლავ ჰაიეკი|ვაცლავ ჰაიეკის]] ქრონიკის თანახმად, მშენებლობის საზეიმო დაწყება 1348 წლის [[10 ივნისი|10 ივნისს]] გაიმართა, თუმცა ამ თარიღის სიზუსტე სადავოა. მშენებლობა [[XIV საუკუნე|XIV საუკუნის]] 60-იან წლებამდე გაგრძელდა, ხოლო წმინდა ჯვრის სამლოცველოს მორთულობა მოგვიანებით დასრულდა. [[1355]] წელს, იმპერატორად კურთხევის შემდეგ, კარლ IV-მ ციხის დანიშნულება შეცვალა და იგი საიმპერატორო საგანძურისა და წმინდა რელიკვიების დაცვის ადგილად აქცია. ციხესიმაგრის სხვადასხვა ნაწილს განსხვავებული საცხოვრებელი, ადმინისტრაციული და საკრალური ფუნქციები ჰქონდა. [[XV საუკუნე|XV საუკუნის]] დასაწყისში კარლშტეინში ჩეხეთის სამეფო გვირგვინის საგანძურიც გადაიტანეს. ჰუსიტური ომების დაწყებისას მეფე [[სიგიზმუნდ ლუქსემბურგელი|სიგიზმუნდმა]] ჩეხური და საიმპერატორო რეგალიები საზღვარგარეთ გაიტანა. [[1422]] წელს ციხესიმაგრემ [[ჰუსიტები|ჰუსიტური]] ჯარის ალყას გაუძლო. [[1436]] წელს ჩეხეთის სამეფო რეგალიები კარლშტეინში დაბრუნდა და, მცირე წყვეტებით, [[1619]] წლამდე იქ ინახებოდა. საიმპერატორო რეგალიები ციხესიმაგრეში აღარ დაბრუნებულა. [[1500]] წლის ვლადისლავის საერო კანონმდებლობა კარლშტეინის ბურგგრაფებს ციხის, გვირგვინისა და სამეფო დოკუმენტების დაცვას ავალდებულებდა. გვირგვინის გაცემა მხოლოდ კანონიერად არჩეული ჩეხეთის მეფისთვის შეიძლებოდა. === XVI–XVIII საუკუნეები === XVI საუკუნეში ციხესიმაგრეში რენესანსული გადაკეთებები განხორციელდა, განსაკუთრებით დიდ კოშკსა და ბურგგრაფის საცხოვრებელ ნაწილში. 1619 წლის 22 ივნისს ჩეხეთის სამეფო რეგალიები [[პრაღის ციხესიმაგრე|პრაღის ციხესიმაგრეში]] გადაიტანეს, რადგან კარლშტეინის თავდაცვითი შესაძლებლობები უკვე არასაკმარისად მიიჩნეოდა. 1625 წელს იმპერატორმა [[ფერდინანდ II შტირიელი|ფერდინანდ II-მ]] კარლშტეინის ბურგგრაფის თანამდებობა გააუქმა. მომდევნო წელს ციხე იან კავკა ჟ-რჟიჩანისთვის დაგირავების წესით გადაეცა. 1648 წელს, [[ოცდაათწლიანი ომი|ოცდაათწლიანი ომის]] დასასრულს, ციხესიმაგრე შვედურმა ჯარმა დაიკავა. ომის შემდეგ ნაგებობა თანდათან გაპარტახდა. 1755 წელს [[მარია ტერეზია]]მ ციხესიმაგრე პრაღაში დაარსებულ კეთილშობილ ქალთა ინსტიტუტს გადასცა. ინსტიტუტი მას უმთავრესად სამეურნეო ადმინისტრაციისთვის იყენებდა. 1812 წელს ციხესიმაგრე იმპერატორმა [[ფრანც I (ავსტრია)|ფრანც I-მა]] მოინახულა და მისი შეკეთებისთვის სახსრები გამოყო. === XIX საუკუნის რეკონსტრუქცია === [[File:Karlston Castle, Austria LCCN2016820913.jpg|მინი|კარლშტეინი რეკონსტრუქციის შემდეგ, დაახლოებით 1910 წელი]] 1887–1905 წლებში ციხესიმაგრე ისტორიზმისა და არქიტექტურული პურიზმის პრინციპებით აღადგინეს. პროექტის თავდაპირველი კონცეფცია ვენელ არქიტექტორ [[ფრიდრიხ ფონ შმიდტი|ფრიდრიხ ფონ შმიდტს]] ეკუთვნოდა, ხოლო სამუშაოებს [[იოზეფ მოკერი]] ხელმძღვანელობდა. შმიდტის გარდაცვალების შემდეგ, [[1892]] წლიდან, მოკერი დამოუკიდებლად მუშაობდა; მისი გარდაცვალების შემდეგ მშენებლობა ინჟინერმა კრხმა დაასრულა. რეკონსტრუქციის მიზანი შუა საუკუნეების სავარაუდო გოთიკური სახის აღდგენა იყო. გარდაქმნებმა ციხის ისტორიული იერსახე მნიშვნელოვნად შეცვალა და სპეციალისტთა შორის კამათი გამოიწვია. მიუხედავად კრიტიკისა, ამჟამად [[XIX საუკუნე|XIX საუკუნის]] აღდგენითი სამუშაოები თავადაც ძეგლის ისტორიის მნიშვნელოვან ნაწილად განიხილება. === XX–XXI საუკუნეები === 1905 წლიდან ციხესიმაგრე საზოგადოებისთვის ღიაა, ხოლო 1918 წლიდან სახელმწიფოს ეკუთვნის. 1944 წლის ივლისში ნაცისტური პროტექტორატის ახალგაზრდული ორგანიზაციის ღონისძიებისთვის ციხე პროპაგანდისტულად გამოიყენეს. 1962 წელს მას ეროვნული კულტურის ძეგლის სტატუსი მიენიჭა. 1985–2003 წლებში აღდგა წმინდა ჯვრის სამლოცველოს ინტერიერი და თეოდორიკეს ფერწერული დაფები. ამ პროექტისთვის ჩეხეთის ეროვნული ძეგლთა დაცვის ინსტიტუტმა 2005 წელს ევროპის კულტურული მემკვიდრეობის ჯილდო, Europa Nostra Award, მიიღო.<ref name="eunostra">{{Cite web|url=https://www.europeanheritageawards.eu/winners/karlstejn-state-castle/|title=Medieval Wood-Panel Paintings in Karlštejn Castle|publisher=Europa Nostra|date=2005-02-01}}</ref> 2020–2023 წლებში განახლდა გოთიკური სარდაფები, მოეწყო ვიზიტორთა ცენტრი, ახალი ექსპოზიციები და მრავალფუნქციური დარბაზი. აღდგა სასარგებლო მცენარეთა ბაღებიც. == არქიტექტურა == [[File:Karlštejn (Sedláček, 1889).png|მინი|ციხესიმაგრის გეგმა, 1889 წელი]] კარლშტეინი დევონური პერიოდის [[კირქვა|კირქვით]] აგებულ კლდოვან შვერილზე დგას. დასავლეთით ფერდობები ბუდნიანის ნაკადულის ხეობისკენ ეშვება, აღმოსავლეთით კი — სტუდენი-დოლისკენ. ციხესიმაგრე შედგება სამი ურთიერთდაკავშირებული, მაგრამ ფუნქციურად მეტწილად დამოუკიდებელი ნაწილისგან: დიდი კოშკისგან, იმპერატორის სასახლისა და მარიამის კოშკის კომპლექსისგან და ბურგგრაფის ეზოსგან. თითოეულ ნაწილს საკუთარი გამაგრება ჰქონდა. ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:ჩეხეთის ციხესიმაგრეები]] l0f7dcrhbcuvi9vnyktx1x4z7o8afyf 5564322 5564321 2026-10-23T20:29:44Z GagaMumladze2020 126180 /* არქიტექტურა */ 5564322 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა სამხედრო ნაგებობა | სახელი=კარლშტეინის ციხესიმაგრე | infobox_width=250px | სურათი=Zamek Karlštejn.jpg | წარწერა=კარლშტეინის ციხესიმაგრე სამხრეთ-დასავლეთიდან | ქვეყანა=ჩეხეთი | პოზრუკა=ჩეხეთი | მდებარეობა=[[კარლშტეინი]], [[ბეროუნის რაიონი]], [[ცენტრალური ჩეხეთის მხარე]], ჩეხეთი | სტატუსი=ეროვნული კულტურის ძეგლი | ფუნქციური სტატუსი=მუზეუმი, ღიაა დამთვალიერებლებისთვის | მმართველი=[[ჩეხეთის ეროვნული ძეგლთა დაცვის ინსტიტუტი]] | თარიღდება=XIV საუკუნე }} '''კარლშტეინის ციხესიმაგრე''' (ჩეხ. '''Karlštejn''', გერმ. ''Karlstein'') — შუა საუკუნეების [[ციხესიმაგრე]] [[ჩეხეთი|ჩეხეთში]], [[ცენტრალური ჩეხეთის მხარე|ცენტრალური ჩეხეთის მხარის]] [[ბეროუნის რაიონი|ბეროუნის რაიონში]], ქალაქ [[პრაღა|პრაღის]] ცენტრიდან დაახლოებით 30 კილომეტრით სამხრეთ-დასავლეთით. მდებარეობს [[ჩეხეთის კარსტი]]ს დაცული ლანდშაფტის ტერიტორიაზე. ციხესიმაგრე ჩეხეთის სახელმწიფოს საკუთრებაა და მას [[ჩეხეთის ეროვნული ძეგლთა დაცვის ინსტიტუტი]] მართავს. 1962 წლის 30 მარტიდან ეროვნული კულტურის ძეგლის სტატუსი აქვს. ციხესიმაგრე XIV საუკუნის შუა ხანებში [[ბოჰემიის სამეფო|ჩეხეთის]] მეფის, შემდგომში საღვთო რომის იმპერატორის, [[კარლ IV (სრი)|კარლ IV-ის]] ბრძანებით აშენდა. თავდაპირველად იგი მონარქის კერძო რეზიდენციად იყო ჩაფიქრებული, თუმცა მოგვიანებით საღვთო რომის იმპერიის საიმპერატორო რეგალიებისა და წმინდა ნაწილების შესანახ ადგილად იქცა. XV საუკუნიდან აქ ჩეხეთის სამეფო გვირგვინის საგანძურიც ინახებოდა. ციხესიმაგრის განსაკუთრებულ ღირსშესანიშნაობებს მიეკუთვნება წმინდა ჯვრის სამლოცველო დიდ კოშკში, ღვთისმშობლის მიძინების ეკლესია და წმინდა ეკატერინეს სამლოცველო მარიამის კოშკში. წმინდა ჯვრის სამლოცველოში დაცულია 129 გოთიკური ფერწერული დაფისგან შემდგარი უნიკალური ანსამბლი, რომელიც ოსტატ თეოდორიკეს სახელთანაა დაკავშირებული. == სახელწოდება == [[File:Holy Roman Empire crown dsc02909.jpg|მინი|საღვთო რომის იმპერიის გვირგვინი, რომელიც წმინდა ჯვრის სამლოცველოში ინახებოდა]] სახელწოდება მომდინარეობს გერმანული ''Karls-stein''-იდან და ნიშნავს „კარლის ქვას“ ან „კარლის კლდოვან ციხეს“. იგი უკავშირდება დამაარსებელ კარლ IV-ს. სახელწოდება ''კარლშტეინი'' [[ჩეხური ენა|ჩეხურ]] ენაში [[გერმანული ენა|გერმანული]] ფორმიდან დამკვიდრდა. XIX საუკუნეში გავრცელებული იყო აგრეთვე ''Karlův Týn'', რომელიც გერმანული სახელის მცდარ გააზრებას ეფუძნებოდა. 1949 წელს სახელწოდება კარლშტეინი ციხის ქვემოთ მდებარე დასახლებასაც მიენიჭა, რომელსაც მანამდე ბუდნიანი ერქვა. == ისტორია == === დაარსება და შუა საუკუნეები === კარლშტეინის დაარსებას ტრადიციულად [[1348]] წელს უკავშირებენ. [[ვაცლავ ჰაიეკი|ვაცლავ ჰაიეკის]] ქრონიკის თანახმად, მშენებლობის საზეიმო დაწყება 1348 წლის [[10 ივნისი|10 ივნისს]] გაიმართა, თუმცა ამ თარიღის სიზუსტე სადავოა. მშენებლობა [[XIV საუკუნე|XIV საუკუნის]] 60-იან წლებამდე გაგრძელდა, ხოლო წმინდა ჯვრის სამლოცველოს მორთულობა მოგვიანებით დასრულდა. [[1355]] წელს, იმპერატორად კურთხევის შემდეგ, კარლ IV-მ ციხის დანიშნულება შეცვალა და იგი საიმპერატორო საგანძურისა და წმინდა რელიკვიების დაცვის ადგილად აქცია. ციხესიმაგრის სხვადასხვა ნაწილს განსხვავებული საცხოვრებელი, ადმინისტრაციული და საკრალური ფუნქციები ჰქონდა. [[XV საუკუნე|XV საუკუნის]] დასაწყისში კარლშტეინში ჩეხეთის სამეფო გვირგვინის საგანძურიც გადაიტანეს. ჰუსიტური ომების დაწყებისას მეფე [[სიგიზმუნდ ლუქსემბურგელი|სიგიზმუნდმა]] ჩეხური და საიმპერატორო რეგალიები საზღვარგარეთ გაიტანა. [[1422]] წელს ციხესიმაგრემ [[ჰუსიტები|ჰუსიტური]] ჯარის ალყას გაუძლო. [[1436]] წელს ჩეხეთის სამეფო რეგალიები კარლშტეინში დაბრუნდა და, მცირე წყვეტებით, [[1619]] წლამდე იქ ინახებოდა. საიმპერატორო რეგალიები ციხესიმაგრეში აღარ დაბრუნებულა. [[1500]] წლის ვლადისლავის საერო კანონმდებლობა კარლშტეინის ბურგგრაფებს ციხის, გვირგვინისა და სამეფო დოკუმენტების დაცვას ავალდებულებდა. გვირგვინის გაცემა მხოლოდ კანონიერად არჩეული ჩეხეთის მეფისთვის შეიძლებოდა. === XVI–XVIII საუკუნეები === XVI საუკუნეში ციხესიმაგრეში რენესანსული გადაკეთებები განხორციელდა, განსაკუთრებით დიდ კოშკსა და ბურგგრაფის საცხოვრებელ ნაწილში. 1619 წლის 22 ივნისს ჩეხეთის სამეფო რეგალიები [[პრაღის ციხესიმაგრე|პრაღის ციხესიმაგრეში]] გადაიტანეს, რადგან კარლშტეინის თავდაცვითი შესაძლებლობები უკვე არასაკმარისად მიიჩნეოდა. 1625 წელს იმპერატორმა [[ფერდინანდ II შტირიელი|ფერდინანდ II-მ]] კარლშტეინის ბურგგრაფის თანამდებობა გააუქმა. მომდევნო წელს ციხე იან კავკა ჟ-რჟიჩანისთვის დაგირავების წესით გადაეცა. 1648 წელს, [[ოცდაათწლიანი ომი|ოცდაათწლიანი ომის]] დასასრულს, ციხესიმაგრე შვედურმა ჯარმა დაიკავა. ომის შემდეგ ნაგებობა თანდათან გაპარტახდა. 1755 წელს [[მარია ტერეზია]]მ ციხესიმაგრე პრაღაში დაარსებულ კეთილშობილ ქალთა ინსტიტუტს გადასცა. ინსტიტუტი მას უმთავრესად სამეურნეო ადმინისტრაციისთვის იყენებდა. 1812 წელს ციხესიმაგრე იმპერატორმა [[ფრანც I (ავსტრია)|ფრანც I-მა]] მოინახულა და მისი შეკეთებისთვის სახსრები გამოყო. === XIX საუკუნის რეკონსტრუქცია === [[File:Karlston Castle, Austria LCCN2016820913.jpg|მინი|კარლშტეინი რეკონსტრუქციის შემდეგ, დაახლოებით 1910 წელი]] 1887–1905 წლებში ციხესიმაგრე ისტორიზმისა და არქიტექტურული პურიზმის პრინციპებით აღადგინეს. პროექტის თავდაპირველი კონცეფცია ვენელ არქიტექტორ [[ფრიდრიხ ფონ შმიდტი|ფრიდრიხ ფონ შმიდტს]] ეკუთვნოდა, ხოლო სამუშაოებს [[იოზეფ მოკერი]] ხელმძღვანელობდა. შმიდტის გარდაცვალების შემდეგ, [[1892]] წლიდან, მოკერი დამოუკიდებლად მუშაობდა; მისი გარდაცვალების შემდეგ მშენებლობა ინჟინერმა კრხმა დაასრულა. რეკონსტრუქციის მიზანი შუა საუკუნეების სავარაუდო გოთიკური სახის აღდგენა იყო. გარდაქმნებმა ციხის ისტორიული იერსახე მნიშვნელოვნად შეცვალა და სპეციალისტთა შორის კამათი გამოიწვია. მიუხედავად კრიტიკისა, ამჟამად [[XIX საუკუნე|XIX საუკუნის]] აღდგენითი სამუშაოები თავადაც ძეგლის ისტორიის მნიშვნელოვან ნაწილად განიხილება. === XX–XXI საუკუნეები === 1905 წლიდან ციხესიმაგრე საზოგადოებისთვის ღიაა, ხოლო 1918 წლიდან სახელმწიფოს ეკუთვნის. 1944 წლის ივლისში ნაცისტური პროტექტორატის ახალგაზრდული ორგანიზაციის ღონისძიებისთვის ციხე პროპაგანდისტულად გამოიყენეს. 1962 წელს მას ეროვნული კულტურის ძეგლის სტატუსი მიენიჭა. 1985–2003 წლებში აღდგა წმინდა ჯვრის სამლოცველოს ინტერიერი და თეოდორიკეს ფერწერული დაფები. ამ პროექტისთვის ჩეხეთის ეროვნული ძეგლთა დაცვის ინსტიტუტმა 2005 წელს ევროპის კულტურული მემკვიდრეობის ჯილდო, Europa Nostra Award, მიიღო.<ref name="eunostra">{{Cite web|url=https://www.europeanheritageawards.eu/winners/karlstejn-state-castle/|title=Medieval Wood-Panel Paintings in Karlštejn Castle|publisher=Europa Nostra|date=2005-02-01}}</ref> 2020–2023 წლებში განახლდა გოთიკური სარდაფები, მოეწყო ვიზიტორთა ცენტრი, ახალი ექსპოზიციები და მრავალფუნქციური დარბაზი. აღდგა სასარგებლო მცენარეთა ბაღებიც. == არქიტექტურა == [[File:Karlštejn (Sedláček, 1889).png|მინი|ციხესიმაგრის გეგმა, 1889 წელი]] კარლშტეინი დევონური პერიოდის [[კირქვა|კირქვით]] აგებულ კლდოვან შვერილზე დგას. დასავლეთით ფერდობები ბუდნიანის ნაკადულის ხეობისკენ ეშვება, აღმოსავლეთით კი — სტუდენი-დოლისკენ. ციხესიმაგრე შედგება სამი ურთიერთდაკავშირებული, მაგრამ ფუნქციურად მეტწილად დამოუკიდებელი ნაწილისგან: დიდი კოშკისგან, იმპერატორის სასახლისა და მარიამის კოშკის კომპლექსისგან და ბურგგრაფის ეზოსგან. თითოეულ ნაწილს საკუთარი გამაგრება ჰქონდა. ციხე მიმდებარე მთის მასივისგან კლდეში გამოკვეთილი ღრმა თხრილითაა გამოყოფილი. თავდაპირველი მისასვლელი გზა კარიბჭეებსა და გარე თავდაცვით სარტყელს გადიოდა. დიდი კოშკის წინა კედლის სისქე ექვს მეტრს აღწევს და მას ფანჯრები არ აქვს. === ჭის კოშკი === ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:ჩეხეთის ციხესიმაგრეები]] hxl1sfhdir7hv4l0c48ssd1vpmaik4h 5564323 5564322 2026-10-23T20:31:24Z GagaMumladze2020 126180 /* ჭის კოშკი */ 5564323 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა სამხედრო ნაგებობა | სახელი=კარლშტეინის ციხესიმაგრე | infobox_width=250px | სურათი=Zamek Karlštejn.jpg | წარწერა=კარლშტეინის ციხესიმაგრე სამხრეთ-დასავლეთიდან | ქვეყანა=ჩეხეთი | პოზრუკა=ჩეხეთი | მდებარეობა=[[კარლშტეინი]], [[ბეროუნის რაიონი]], [[ცენტრალური ჩეხეთის მხარე]], ჩეხეთი | სტატუსი=ეროვნული კულტურის ძეგლი | ფუნქციური სტატუსი=მუზეუმი, ღიაა დამთვალიერებლებისთვის | მმართველი=[[ჩეხეთის ეროვნული ძეგლთა დაცვის ინსტიტუტი]] | თარიღდება=XIV საუკუნე }} '''კარლშტეინის ციხესიმაგრე''' (ჩეხ. '''Karlštejn''', გერმ. ''Karlstein'') — შუა საუკუნეების [[ციხესიმაგრე]] [[ჩეხეთი|ჩეხეთში]], [[ცენტრალური ჩეხეთის მხარე|ცენტრალური ჩეხეთის მხარის]] [[ბეროუნის რაიონი|ბეროუნის რაიონში]], ქალაქ [[პრაღა|პრაღის]] ცენტრიდან დაახლოებით 30 კილომეტრით სამხრეთ-დასავლეთით. მდებარეობს [[ჩეხეთის კარსტი]]ს დაცული ლანდშაფტის ტერიტორიაზე. ციხესიმაგრე ჩეხეთის სახელმწიფოს საკუთრებაა და მას [[ჩეხეთის ეროვნული ძეგლთა დაცვის ინსტიტუტი]] მართავს. 1962 წლის 30 მარტიდან ეროვნული კულტურის ძეგლის სტატუსი აქვს. ციხესიმაგრე XIV საუკუნის შუა ხანებში [[ბოჰემიის სამეფო|ჩეხეთის]] მეფის, შემდგომში საღვთო რომის იმპერატორის, [[კარლ IV (სრი)|კარლ IV-ის]] ბრძანებით აშენდა. თავდაპირველად იგი მონარქის კერძო რეზიდენციად იყო ჩაფიქრებული, თუმცა მოგვიანებით საღვთო რომის იმპერიის საიმპერატორო რეგალიებისა და წმინდა ნაწილების შესანახ ადგილად იქცა. XV საუკუნიდან აქ ჩეხეთის სამეფო გვირგვინის საგანძურიც ინახებოდა. ციხესიმაგრის განსაკუთრებულ ღირსშესანიშნაობებს მიეკუთვნება წმინდა ჯვრის სამლოცველო დიდ კოშკში, ღვთისმშობლის მიძინების ეკლესია და წმინდა ეკატერინეს სამლოცველო მარიამის კოშკში. წმინდა ჯვრის სამლოცველოში დაცულია 129 გოთიკური ფერწერული დაფისგან შემდგარი უნიკალური ანსამბლი, რომელიც ოსტატ თეოდორიკეს სახელთანაა დაკავშირებული. == სახელწოდება == [[File:Holy Roman Empire crown dsc02909.jpg|მინი|საღვთო რომის იმპერიის გვირგვინი, რომელიც წმინდა ჯვრის სამლოცველოში ინახებოდა]] სახელწოდება მომდინარეობს გერმანული ''Karls-stein''-იდან და ნიშნავს „კარლის ქვას“ ან „კარლის კლდოვან ციხეს“. იგი უკავშირდება დამაარსებელ კარლ IV-ს. სახელწოდება ''კარლშტეინი'' [[ჩეხური ენა|ჩეხურ]] ენაში [[გერმანული ენა|გერმანული]] ფორმიდან დამკვიდრდა. XIX საუკუნეში გავრცელებული იყო აგრეთვე ''Karlův Týn'', რომელიც გერმანული სახელის მცდარ გააზრებას ეფუძნებოდა. 1949 წელს სახელწოდება კარლშტეინი ციხის ქვემოთ მდებარე დასახლებასაც მიენიჭა, რომელსაც მანამდე ბუდნიანი ერქვა. == ისტორია == === დაარსება და შუა საუკუნეები === კარლშტეინის დაარსებას ტრადიციულად [[1348]] წელს უკავშირებენ. [[ვაცლავ ჰაიეკი|ვაცლავ ჰაიეკის]] ქრონიკის თანახმად, მშენებლობის საზეიმო დაწყება 1348 წლის [[10 ივნისი|10 ივნისს]] გაიმართა, თუმცა ამ თარიღის სიზუსტე სადავოა. მშენებლობა [[XIV საუკუნე|XIV საუკუნის]] 60-იან წლებამდე გაგრძელდა, ხოლო წმინდა ჯვრის სამლოცველოს მორთულობა მოგვიანებით დასრულდა. [[1355]] წელს, იმპერატორად კურთხევის შემდეგ, კარლ IV-მ ციხის დანიშნულება შეცვალა და იგი საიმპერატორო საგანძურისა და წმინდა რელიკვიების დაცვის ადგილად აქცია. ციხესიმაგრის სხვადასხვა ნაწილს განსხვავებული საცხოვრებელი, ადმინისტრაციული და საკრალური ფუნქციები ჰქონდა. [[XV საუკუნე|XV საუკუნის]] დასაწყისში კარლშტეინში ჩეხეთის სამეფო გვირგვინის საგანძურიც გადაიტანეს. ჰუსიტური ომების დაწყებისას მეფე [[სიგიზმუნდ ლუქსემბურგელი|სიგიზმუნდმა]] ჩეხური და საიმპერატორო რეგალიები საზღვარგარეთ გაიტანა. [[1422]] წელს ციხესიმაგრემ [[ჰუსიტები|ჰუსიტური]] ჯარის ალყას გაუძლო. [[1436]] წელს ჩეხეთის სამეფო რეგალიები კარლშტეინში დაბრუნდა და, მცირე წყვეტებით, [[1619]] წლამდე იქ ინახებოდა. საიმპერატორო რეგალიები ციხესიმაგრეში აღარ დაბრუნებულა. [[1500]] წლის ვლადისლავის საერო კანონმდებლობა კარლშტეინის ბურგგრაფებს ციხის, გვირგვინისა და სამეფო დოკუმენტების დაცვას ავალდებულებდა. გვირგვინის გაცემა მხოლოდ კანონიერად არჩეული ჩეხეთის მეფისთვის შეიძლებოდა. === XVI–XVIII საუკუნეები === XVI საუკუნეში ციხესიმაგრეში რენესანსული გადაკეთებები განხორციელდა, განსაკუთრებით დიდ კოშკსა და ბურგგრაფის საცხოვრებელ ნაწილში. 1619 წლის 22 ივნისს ჩეხეთის სამეფო რეგალიები [[პრაღის ციხესიმაგრე|პრაღის ციხესიმაგრეში]] გადაიტანეს, რადგან კარლშტეინის თავდაცვითი შესაძლებლობები უკვე არასაკმარისად მიიჩნეოდა. 1625 წელს იმპერატორმა [[ფერდინანდ II შტირიელი|ფერდინანდ II-მ]] კარლშტეინის ბურგგრაფის თანამდებობა გააუქმა. მომდევნო წელს ციხე იან კავკა ჟ-რჟიჩანისთვის დაგირავების წესით გადაეცა. 1648 წელს, [[ოცდაათწლიანი ომი|ოცდაათწლიანი ომის]] დასასრულს, ციხესიმაგრე შვედურმა ჯარმა დაიკავა. ომის შემდეგ ნაგებობა თანდათან გაპარტახდა. 1755 წელს [[მარია ტერეზია]]მ ციხესიმაგრე პრაღაში დაარსებულ კეთილშობილ ქალთა ინსტიტუტს გადასცა. ინსტიტუტი მას უმთავრესად სამეურნეო ადმინისტრაციისთვის იყენებდა. 1812 წელს ციხესიმაგრე იმპერატორმა [[ფრანც I (ავსტრია)|ფრანც I-მა]] მოინახულა და მისი შეკეთებისთვის სახსრები გამოყო. === XIX საუკუნის რეკონსტრუქცია === [[File:Karlston Castle, Austria LCCN2016820913.jpg|მინი|კარლშტეინი რეკონსტრუქციის შემდეგ, დაახლოებით 1910 წელი]] 1887–1905 წლებში ციხესიმაგრე ისტორიზმისა და არქიტექტურული პურიზმის პრინციპებით აღადგინეს. პროექტის თავდაპირველი კონცეფცია ვენელ არქიტექტორ [[ფრიდრიხ ფონ შმიდტი|ფრიდრიხ ფონ შმიდტს]] ეკუთვნოდა, ხოლო სამუშაოებს [[იოზეფ მოკერი]] ხელმძღვანელობდა. შმიდტის გარდაცვალების შემდეგ, [[1892]] წლიდან, მოკერი დამოუკიდებლად მუშაობდა; მისი გარდაცვალების შემდეგ მშენებლობა ინჟინერმა კრხმა დაასრულა. რეკონსტრუქციის მიზანი შუა საუკუნეების სავარაუდო გოთიკური სახის აღდგენა იყო. გარდაქმნებმა ციხის ისტორიული იერსახე მნიშვნელოვნად შეცვალა და სპეციალისტთა შორის კამათი გამოიწვია. მიუხედავად კრიტიკისა, ამჟამად [[XIX საუკუნე|XIX საუკუნის]] აღდგენითი სამუშაოები თავადაც ძეგლის ისტორიის მნიშვნელოვან ნაწილად განიხილება. === XX–XXI საუკუნეები === 1905 წლიდან ციხესიმაგრე საზოგადოებისთვის ღიაა, ხოლო 1918 წლიდან სახელმწიფოს ეკუთვნის. 1944 წლის ივლისში ნაცისტური პროტექტორატის ახალგაზრდული ორგანიზაციის ღონისძიებისთვის ციხე პროპაგანდისტულად გამოიყენეს. 1962 წელს მას ეროვნული კულტურის ძეგლის სტატუსი მიენიჭა. 1985–2003 წლებში აღდგა წმინდა ჯვრის სამლოცველოს ინტერიერი და თეოდორიკეს ფერწერული დაფები. ამ პროექტისთვის ჩეხეთის ეროვნული ძეგლთა დაცვის ინსტიტუტმა 2005 წელს ევროპის კულტურული მემკვიდრეობის ჯილდო, Europa Nostra Award, მიიღო.<ref name="eunostra">{{Cite web|url=https://www.europeanheritageawards.eu/winners/karlstejn-state-castle/|title=Medieval Wood-Panel Paintings in Karlštejn Castle|publisher=Europa Nostra|date=2005-02-01}}</ref> 2020–2023 წლებში განახლდა გოთიკური სარდაფები, მოეწყო ვიზიტორთა ცენტრი, ახალი ექსპოზიციები და მრავალფუნქციური დარბაზი. აღდგა სასარგებლო მცენარეთა ბაღებიც. == არქიტექტურა == [[File:Karlštejn (Sedláček, 1889).png|მინი|ციხესიმაგრის გეგმა, 1889 წელი]] კარლშტეინი დევონური პერიოდის [[კირქვა|კირქვით]] აგებულ კლდოვან შვერილზე დგას. დასავლეთით ფერდობები ბუდნიანის ნაკადულის ხეობისკენ ეშვება, აღმოსავლეთით კი — სტუდენი-დოლისკენ. ციხესიმაგრე შედგება სამი ურთიერთდაკავშირებული, მაგრამ ფუნქციურად მეტწილად დამოუკიდებელი ნაწილისგან: დიდი კოშკისგან, იმპერატორის სასახლისა და მარიამის კოშკის კომპლექსისგან და ბურგგრაფის ეზოსგან. თითოეულ ნაწილს საკუთარი გამაგრება ჰქონდა. ციხე მიმდებარე მთის მასივისგან კლდეში გამოკვეთილი ღრმა თხრილითაა გამოყოფილი. თავდაპირველი მისასვლელი გზა კარიბჭეებსა და გარე თავდაცვით სარტყელს გადიოდა. დიდი კოშკის წინა კედლის სისქე ექვს მეტრს აღწევს და მას ფანჯრები არ აქვს. === ჭის კოშკი === [[File:Studnicni_vez_srpen 2009.jpg|მინი|ჭის კოშკი]] ციხის ჭის სიღრმე 78 მეტრია. მას საკუთარი ბუნებრივი წყარო არ გააჩნია; წყალი ბუდნიანის ნაკადულიდან გამავალი გვირაბით მიეწოდებოდა. წყლის ამოსაღებად გამოიყენებოდა დიდი ბორბალი, რომელსაც შიგნით მოსიარულე ადამიანები ატრიალებდნენ. ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:ჩეხეთის ციხესიმაგრეები]] 8h6f4z67r6cu1qyyf5q4mxuax181xvy 5564324 5564323 2026-10-23T20:31:41Z GagaMumladze2020 126180 /* ჭის კოშკი */ 5564324 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა სამხედრო ნაგებობა | სახელი=კარლშტეინის ციხესიმაგრე | infobox_width=250px | სურათი=Zamek Karlštejn.jpg | წარწერა=კარლშტეინის ციხესიმაგრე სამხრეთ-დასავლეთიდან | ქვეყანა=ჩეხეთი | პოზრუკა=ჩეხეთი | მდებარეობა=[[კარლშტეინი]], [[ბეროუნის რაიონი]], [[ცენტრალური ჩეხეთის მხარე]], ჩეხეთი | სტატუსი=ეროვნული კულტურის ძეგლი | ფუნქციური სტატუსი=მუზეუმი, ღიაა დამთვალიერებლებისთვის | მმართველი=[[ჩეხეთის ეროვნული ძეგლთა დაცვის ინსტიტუტი]] | თარიღდება=XIV საუკუნე }} '''კარლშტეინის ციხესიმაგრე''' (ჩეხ. '''Karlštejn''', გერმ. ''Karlstein'') — შუა საუკუნეების [[ციხესიმაგრე]] [[ჩეხეთი|ჩეხეთში]], [[ცენტრალური ჩეხეთის მხარე|ცენტრალური ჩეხეთის მხარის]] [[ბეროუნის რაიონი|ბეროუნის რაიონში]], ქალაქ [[პრაღა|პრაღის]] ცენტრიდან დაახლოებით 30 კილომეტრით სამხრეთ-დასავლეთით. მდებარეობს [[ჩეხეთის კარსტი]]ს დაცული ლანდშაფტის ტერიტორიაზე. ციხესიმაგრე ჩეხეთის სახელმწიფოს საკუთრებაა და მას [[ჩეხეთის ეროვნული ძეგლთა დაცვის ინსტიტუტი]] მართავს. 1962 წლის 30 მარტიდან ეროვნული კულტურის ძეგლის სტატუსი აქვს. ციხესიმაგრე XIV საუკუნის შუა ხანებში [[ბოჰემიის სამეფო|ჩეხეთის]] მეფის, შემდგომში საღვთო რომის იმპერატორის, [[კარლ IV (სრი)|კარლ IV-ის]] ბრძანებით აშენდა. თავდაპირველად იგი მონარქის კერძო რეზიდენციად იყო ჩაფიქრებული, თუმცა მოგვიანებით საღვთო რომის იმპერიის საიმპერატორო რეგალიებისა და წმინდა ნაწილების შესანახ ადგილად იქცა. XV საუკუნიდან აქ ჩეხეთის სამეფო გვირგვინის საგანძურიც ინახებოდა. ციხესიმაგრის განსაკუთრებულ ღირსშესანიშნაობებს მიეკუთვნება წმინდა ჯვრის სამლოცველო დიდ კოშკში, ღვთისმშობლის მიძინების ეკლესია და წმინდა ეკატერინეს სამლოცველო მარიამის კოშკში. წმინდა ჯვრის სამლოცველოში დაცულია 129 გოთიკური ფერწერული დაფისგან შემდგარი უნიკალური ანსამბლი, რომელიც ოსტატ თეოდორიკეს სახელთანაა დაკავშირებული. == სახელწოდება == [[File:Holy Roman Empire crown dsc02909.jpg|მინი|საღვთო რომის იმპერიის გვირგვინი, რომელიც წმინდა ჯვრის სამლოცველოში ინახებოდა]] სახელწოდება მომდინარეობს გერმანული ''Karls-stein''-იდან და ნიშნავს „კარლის ქვას“ ან „კარლის კლდოვან ციხეს“. იგი უკავშირდება დამაარსებელ კარლ IV-ს. სახელწოდება ''კარლშტეინი'' [[ჩეხური ენა|ჩეხურ]] ენაში [[გერმანული ენა|გერმანული]] ფორმიდან დამკვიდრდა. XIX საუკუნეში გავრცელებული იყო აგრეთვე ''Karlův Týn'', რომელიც გერმანული სახელის მცდარ გააზრებას ეფუძნებოდა. 1949 წელს სახელწოდება კარლშტეინი ციხის ქვემოთ მდებარე დასახლებასაც მიენიჭა, რომელსაც მანამდე ბუდნიანი ერქვა. == ისტორია == === დაარსება და შუა საუკუნეები === კარლშტეინის დაარსებას ტრადიციულად [[1348]] წელს უკავშირებენ. [[ვაცლავ ჰაიეკი|ვაცლავ ჰაიეკის]] ქრონიკის თანახმად, მშენებლობის საზეიმო დაწყება 1348 წლის [[10 ივნისი|10 ივნისს]] გაიმართა, თუმცა ამ თარიღის სიზუსტე სადავოა. მშენებლობა [[XIV საუკუნე|XIV საუკუნის]] 60-იან წლებამდე გაგრძელდა, ხოლო წმინდა ჯვრის სამლოცველოს მორთულობა მოგვიანებით დასრულდა. [[1355]] წელს, იმპერატორად კურთხევის შემდეგ, კარლ IV-მ ციხის დანიშნულება შეცვალა და იგი საიმპერატორო საგანძურისა და წმინდა რელიკვიების დაცვის ადგილად აქცია. ციხესიმაგრის სხვადასხვა ნაწილს განსხვავებული საცხოვრებელი, ადმინისტრაციული და საკრალური ფუნქციები ჰქონდა. [[XV საუკუნე|XV საუკუნის]] დასაწყისში კარლშტეინში ჩეხეთის სამეფო გვირგვინის საგანძურიც გადაიტანეს. ჰუსიტური ომების დაწყებისას მეფე [[სიგიზმუნდ ლუქსემბურგელი|სიგიზმუნდმა]] ჩეხური და საიმპერატორო რეგალიები საზღვარგარეთ გაიტანა. [[1422]] წელს ციხესიმაგრემ [[ჰუსიტები|ჰუსიტური]] ჯარის ალყას გაუძლო. [[1436]] წელს ჩეხეთის სამეფო რეგალიები კარლშტეინში დაბრუნდა და, მცირე წყვეტებით, [[1619]] წლამდე იქ ინახებოდა. საიმპერატორო რეგალიები ციხესიმაგრეში აღარ დაბრუნებულა. [[1500]] წლის ვლადისლავის საერო კანონმდებლობა კარლშტეინის ბურგგრაფებს ციხის, გვირგვინისა და სამეფო დოკუმენტების დაცვას ავალდებულებდა. გვირგვინის გაცემა მხოლოდ კანონიერად არჩეული ჩეხეთის მეფისთვის შეიძლებოდა. === XVI–XVIII საუკუნეები === XVI საუკუნეში ციხესიმაგრეში რენესანსული გადაკეთებები განხორციელდა, განსაკუთრებით დიდ კოშკსა და ბურგგრაფის საცხოვრებელ ნაწილში. 1619 წლის 22 ივნისს ჩეხეთის სამეფო რეგალიები [[პრაღის ციხესიმაგრე|პრაღის ციხესიმაგრეში]] გადაიტანეს, რადგან კარლშტეინის თავდაცვითი შესაძლებლობები უკვე არასაკმარისად მიიჩნეოდა. 1625 წელს იმპერატორმა [[ფერდინანდ II შტირიელი|ფერდინანდ II-მ]] კარლშტეინის ბურგგრაფის თანამდებობა გააუქმა. მომდევნო წელს ციხე იან კავკა ჟ-რჟიჩანისთვის დაგირავების წესით გადაეცა. 1648 წელს, [[ოცდაათწლიანი ომი|ოცდაათწლიანი ომის]] დასასრულს, ციხესიმაგრე შვედურმა ჯარმა დაიკავა. ომის შემდეგ ნაგებობა თანდათან გაპარტახდა. 1755 წელს [[მარია ტერეზია]]მ ციხესიმაგრე პრაღაში დაარსებულ კეთილშობილ ქალთა ინსტიტუტს გადასცა. ინსტიტუტი მას უმთავრესად სამეურნეო ადმინისტრაციისთვის იყენებდა. 1812 წელს ციხესიმაგრე იმპერატორმა [[ფრანც I (ავსტრია)|ფრანც I-მა]] მოინახულა და მისი შეკეთებისთვის სახსრები გამოყო. === XIX საუკუნის რეკონსტრუქცია === [[File:Karlston Castle, Austria LCCN2016820913.jpg|მინი|კარლშტეინი რეკონსტრუქციის შემდეგ, დაახლოებით 1910 წელი]] 1887–1905 წლებში ციხესიმაგრე ისტორიზმისა და არქიტექტურული პურიზმის პრინციპებით აღადგინეს. პროექტის თავდაპირველი კონცეფცია ვენელ არქიტექტორ [[ფრიდრიხ ფონ შმიდტი|ფრიდრიხ ფონ შმიდტს]] ეკუთვნოდა, ხოლო სამუშაოებს [[იოზეფ მოკერი]] ხელმძღვანელობდა. შმიდტის გარდაცვალების შემდეგ, [[1892]] წლიდან, მოკერი დამოუკიდებლად მუშაობდა; მისი გარდაცვალების შემდეგ მშენებლობა ინჟინერმა კრხმა დაასრულა. რეკონსტრუქციის მიზანი შუა საუკუნეების სავარაუდო გოთიკური სახის აღდგენა იყო. გარდაქმნებმა ციხის ისტორიული იერსახე მნიშვნელოვნად შეცვალა და სპეციალისტთა შორის კამათი გამოიწვია. მიუხედავად კრიტიკისა, ამჟამად [[XIX საუკუნე|XIX საუკუნის]] აღდგენითი სამუშაოები თავადაც ძეგლის ისტორიის მნიშვნელოვან ნაწილად განიხილება. === XX–XXI საუკუნეები === 1905 წლიდან ციხესიმაგრე საზოგადოებისთვის ღიაა, ხოლო 1918 წლიდან სახელმწიფოს ეკუთვნის. 1944 წლის ივლისში ნაცისტური პროტექტორატის ახალგაზრდული ორგანიზაციის ღონისძიებისთვის ციხე პროპაგანდისტულად გამოიყენეს. 1962 წელს მას ეროვნული კულტურის ძეგლის სტატუსი მიენიჭა. 1985–2003 წლებში აღდგა წმინდა ჯვრის სამლოცველოს ინტერიერი და თეოდორიკეს ფერწერული დაფები. ამ პროექტისთვის ჩეხეთის ეროვნული ძეგლთა დაცვის ინსტიტუტმა 2005 წელს ევროპის კულტურული მემკვიდრეობის ჯილდო, Europa Nostra Award, მიიღო.<ref name="eunostra">{{Cite web|url=https://www.europeanheritageawards.eu/winners/karlstejn-state-castle/|title=Medieval Wood-Panel Paintings in Karlštejn Castle|publisher=Europa Nostra|date=2005-02-01}}</ref> 2020–2023 წლებში განახლდა გოთიკური სარდაფები, მოეწყო ვიზიტორთა ცენტრი, ახალი ექსპოზიციები და მრავალფუნქციური დარბაზი. აღდგა სასარგებლო მცენარეთა ბაღებიც. == არქიტექტურა == [[File:Karlštejn (Sedláček, 1889).png|მინი|ციხესიმაგრის გეგმა, 1889 წელი]] კარლშტეინი დევონური პერიოდის [[კირქვა|კირქვით]] აგებულ კლდოვან შვერილზე დგას. დასავლეთით ფერდობები ბუდნიანის ნაკადულის ხეობისკენ ეშვება, აღმოსავლეთით კი — სტუდენი-დოლისკენ. ციხესიმაგრე შედგება სამი ურთიერთდაკავშირებული, მაგრამ ფუნქციურად მეტწილად დამოუკიდებელი ნაწილისგან: დიდი კოშკისგან, იმპერატორის სასახლისა და მარიამის კოშკის კომპლექსისგან და ბურგგრაფის ეზოსგან. თითოეულ ნაწილს საკუთარი გამაგრება ჰქონდა. ციხე მიმდებარე მთის მასივისგან კლდეში გამოკვეთილი ღრმა თხრილითაა გამოყოფილი. თავდაპირველი მისასვლელი გზა კარიბჭეებსა და გარე თავდაცვით სარტყელს გადიოდა. დიდი კოშკის წინა კედლის სისქე ექვს მეტრს აღწევს და მას ფანჯრები არ აქვს. === ჭის კოშკი === [[File:Studnicni_vez_srpen 2009.jpg|მინი|ჭის კოშკი]] ციხის ჭის სიღრმე 78 მეტრია. მას საკუთარი ბუნებრივი წყარო არ გააჩნია; წყალი ბუდნიანის ნაკადულიდან გამავალი გვირაბით მიეწოდებოდა. წყლის ამოსაღებად გამოიყენებოდა დიდი ბორბალი, რომელსაც შიგნით მოსიარულე ადამიანები ატრიალებდნენ. === ბურგგრაფის შენობა === ბურგგრაფის საცხოვრებელი შენობა არაერთხელ გადაკეთდა. მისი დღევანდელი სახე ძირითადად გვიანგოთიკურ სამშენებლო ეტაპსა და XIX საუკუნის რეკონსტრუქციას უკავშირდება. ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:ჩეხეთის ციხესიმაგრეები]] h2bsuwty2zqhb3ahx0zt4pbv36u4rxt 5564325 5564324 2026-10-23T20:31:54Z GagaMumladze2020 126180 /* ბურგგრაფის შენობა */ 5564325 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა სამხედრო ნაგებობა | სახელი=კარლშტეინის ციხესიმაგრე | infobox_width=250px | სურათი=Zamek Karlštejn.jpg | წარწერა=კარლშტეინის ციხესიმაგრე სამხრეთ-დასავლეთიდან | ქვეყანა=ჩეხეთი | პოზრუკა=ჩეხეთი | მდებარეობა=[[კარლშტეინი]], [[ბეროუნის რაიონი]], [[ცენტრალური ჩეხეთის მხარე]], ჩეხეთი | სტატუსი=ეროვნული კულტურის ძეგლი | ფუნქციური სტატუსი=მუზეუმი, ღიაა დამთვალიერებლებისთვის | მმართველი=[[ჩეხეთის ეროვნული ძეგლთა დაცვის ინსტიტუტი]] | თარიღდება=XIV საუკუნე }} '''კარლშტეინის ციხესიმაგრე''' (ჩეხ. '''Karlštejn''', გერმ. ''Karlstein'') — შუა საუკუნეების [[ციხესიმაგრე]] [[ჩეხეთი|ჩეხეთში]], [[ცენტრალური ჩეხეთის მხარე|ცენტრალური ჩეხეთის მხარის]] [[ბეროუნის რაიონი|ბეროუნის რაიონში]], ქალაქ [[პრაღა|პრაღის]] ცენტრიდან დაახლოებით 30 კილომეტრით სამხრეთ-დასავლეთით. მდებარეობს [[ჩეხეთის კარსტი]]ს დაცული ლანდშაფტის ტერიტორიაზე. ციხესიმაგრე ჩეხეთის სახელმწიფოს საკუთრებაა და მას [[ჩეხეთის ეროვნული ძეგლთა დაცვის ინსტიტუტი]] მართავს. 1962 წლის 30 მარტიდან ეროვნული კულტურის ძეგლის სტატუსი აქვს. ციხესიმაგრე XIV საუკუნის შუა ხანებში [[ბოჰემიის სამეფო|ჩეხეთის]] მეფის, შემდგომში საღვთო რომის იმპერატორის, [[კარლ IV (სრი)|კარლ IV-ის]] ბრძანებით აშენდა. თავდაპირველად იგი მონარქის კერძო რეზიდენციად იყო ჩაფიქრებული, თუმცა მოგვიანებით საღვთო რომის იმპერიის საიმპერატორო რეგალიებისა და წმინდა ნაწილების შესანახ ადგილად იქცა. XV საუკუნიდან აქ ჩეხეთის სამეფო გვირგვინის საგანძურიც ინახებოდა. ციხესიმაგრის განსაკუთრებულ ღირსშესანიშნაობებს მიეკუთვნება წმინდა ჯვრის სამლოცველო დიდ კოშკში, ღვთისმშობლის მიძინების ეკლესია და წმინდა ეკატერინეს სამლოცველო მარიამის კოშკში. წმინდა ჯვრის სამლოცველოში დაცულია 129 გოთიკური ფერწერული დაფისგან შემდგარი უნიკალური ანსამბლი, რომელიც ოსტატ თეოდორიკეს სახელთანაა დაკავშირებული. == სახელწოდება == [[File:Holy Roman Empire crown dsc02909.jpg|მინი|საღვთო რომის იმპერიის გვირგვინი, რომელიც წმინდა ჯვრის სამლოცველოში ინახებოდა]] სახელწოდება მომდინარეობს გერმანული ''Karls-stein''-იდან და ნიშნავს „კარლის ქვას“ ან „კარლის კლდოვან ციხეს“. იგი უკავშირდება დამაარსებელ კარლ IV-ს. სახელწოდება ''კარლშტეინი'' [[ჩეხური ენა|ჩეხურ]] ენაში [[გერმანული ენა|გერმანული]] ფორმიდან დამკვიდრდა. XIX საუკუნეში გავრცელებული იყო აგრეთვე ''Karlův Týn'', რომელიც გერმანული სახელის მცდარ გააზრებას ეფუძნებოდა. 1949 წელს სახელწოდება კარლშტეინი ციხის ქვემოთ მდებარე დასახლებასაც მიენიჭა, რომელსაც მანამდე ბუდნიანი ერქვა. == ისტორია == === დაარსება და შუა საუკუნეები === კარლშტეინის დაარსებას ტრადიციულად [[1348]] წელს უკავშირებენ. [[ვაცლავ ჰაიეკი|ვაცლავ ჰაიეკის]] ქრონიკის თანახმად, მშენებლობის საზეიმო დაწყება 1348 წლის [[10 ივნისი|10 ივნისს]] გაიმართა, თუმცა ამ თარიღის სიზუსტე სადავოა. მშენებლობა [[XIV საუკუნე|XIV საუკუნის]] 60-იან წლებამდე გაგრძელდა, ხოლო წმინდა ჯვრის სამლოცველოს მორთულობა მოგვიანებით დასრულდა. [[1355]] წელს, იმპერატორად კურთხევის შემდეგ, კარლ IV-მ ციხის დანიშნულება შეცვალა და იგი საიმპერატორო საგანძურისა და წმინდა რელიკვიების დაცვის ადგილად აქცია. ციხესიმაგრის სხვადასხვა ნაწილს განსხვავებული საცხოვრებელი, ადმინისტრაციული და საკრალური ფუნქციები ჰქონდა. [[XV საუკუნე|XV საუკუნის]] დასაწყისში კარლშტეინში ჩეხეთის სამეფო გვირგვინის საგანძურიც გადაიტანეს. ჰუსიტური ომების დაწყებისას მეფე [[სიგიზმუნდ ლუქსემბურგელი|სიგიზმუნდმა]] ჩეხური და საიმპერატორო რეგალიები საზღვარგარეთ გაიტანა. [[1422]] წელს ციხესიმაგრემ [[ჰუსიტები|ჰუსიტური]] ჯარის ალყას გაუძლო. [[1436]] წელს ჩეხეთის სამეფო რეგალიები კარლშტეინში დაბრუნდა და, მცირე წყვეტებით, [[1619]] წლამდე იქ ინახებოდა. საიმპერატორო რეგალიები ციხესიმაგრეში აღარ დაბრუნებულა. [[1500]] წლის ვლადისლავის საერო კანონმდებლობა კარლშტეინის ბურგგრაფებს ციხის, გვირგვინისა და სამეფო დოკუმენტების დაცვას ავალდებულებდა. გვირგვინის გაცემა მხოლოდ კანონიერად არჩეული ჩეხეთის მეფისთვის შეიძლებოდა. === XVI–XVIII საუკუნეები === XVI საუკუნეში ციხესიმაგრეში რენესანსული გადაკეთებები განხორციელდა, განსაკუთრებით დიდ კოშკსა და ბურგგრაფის საცხოვრებელ ნაწილში. 1619 წლის 22 ივნისს ჩეხეთის სამეფო რეგალიები [[პრაღის ციხესიმაგრე|პრაღის ციხესიმაგრეში]] გადაიტანეს, რადგან კარლშტეინის თავდაცვითი შესაძლებლობები უკვე არასაკმარისად მიიჩნეოდა. 1625 წელს იმპერატორმა [[ფერდინანდ II შტირიელი|ფერდინანდ II-მ]] კარლშტეინის ბურგგრაფის თანამდებობა გააუქმა. მომდევნო წელს ციხე იან კავკა ჟ-რჟიჩანისთვის დაგირავების წესით გადაეცა. 1648 წელს, [[ოცდაათწლიანი ომი|ოცდაათწლიანი ომის]] დასასრულს, ციხესიმაგრე შვედურმა ჯარმა დაიკავა. ომის შემდეგ ნაგებობა თანდათან გაპარტახდა. 1755 წელს [[მარია ტერეზია]]მ ციხესიმაგრე პრაღაში დაარსებულ კეთილშობილ ქალთა ინსტიტუტს გადასცა. ინსტიტუტი მას უმთავრესად სამეურნეო ადმინისტრაციისთვის იყენებდა. 1812 წელს ციხესიმაგრე იმპერატორმა [[ფრანც I (ავსტრია)|ფრანც I-მა]] მოინახულა და მისი შეკეთებისთვის სახსრები გამოყო. === XIX საუკუნის რეკონსტრუქცია === [[File:Karlston Castle, Austria LCCN2016820913.jpg|მინი|კარლშტეინი რეკონსტრუქციის შემდეგ, დაახლოებით 1910 წელი]] 1887–1905 წლებში ციხესიმაგრე ისტორიზმისა და არქიტექტურული პურიზმის პრინციპებით აღადგინეს. პროექტის თავდაპირველი კონცეფცია ვენელ არქიტექტორ [[ფრიდრიხ ფონ შმიდტი|ფრიდრიხ ფონ შმიდტს]] ეკუთვნოდა, ხოლო სამუშაოებს [[იოზეფ მოკერი]] ხელმძღვანელობდა. შმიდტის გარდაცვალების შემდეგ, [[1892]] წლიდან, მოკერი დამოუკიდებლად მუშაობდა; მისი გარდაცვალების შემდეგ მშენებლობა ინჟინერმა კრხმა დაასრულა. რეკონსტრუქციის მიზანი შუა საუკუნეების სავარაუდო გოთიკური სახის აღდგენა იყო. გარდაქმნებმა ციხის ისტორიული იერსახე მნიშვნელოვნად შეცვალა და სპეციალისტთა შორის კამათი გამოიწვია. მიუხედავად კრიტიკისა, ამჟამად [[XIX საუკუნე|XIX საუკუნის]] აღდგენითი სამუშაოები თავადაც ძეგლის ისტორიის მნიშვნელოვან ნაწილად განიხილება. === XX–XXI საუკუნეები === 1905 წლიდან ციხესიმაგრე საზოგადოებისთვის ღიაა, ხოლო 1918 წლიდან სახელმწიფოს ეკუთვნის. 1944 წლის ივლისში ნაცისტური პროტექტორატის ახალგაზრდული ორგანიზაციის ღონისძიებისთვის ციხე პროპაგანდისტულად გამოიყენეს. 1962 წელს მას ეროვნული კულტურის ძეგლის სტატუსი მიენიჭა. 1985–2003 წლებში აღდგა წმინდა ჯვრის სამლოცველოს ინტერიერი და თეოდორიკეს ფერწერული დაფები. ამ პროექტისთვის ჩეხეთის ეროვნული ძეგლთა დაცვის ინსტიტუტმა 2005 წელს ევროპის კულტურული მემკვიდრეობის ჯილდო, Europa Nostra Award, მიიღო.<ref name="eunostra">{{Cite web|url=https://www.europeanheritageawards.eu/winners/karlstejn-state-castle/|title=Medieval Wood-Panel Paintings in Karlštejn Castle|publisher=Europa Nostra|date=2005-02-01}}</ref> 2020–2023 წლებში განახლდა გოთიკური სარდაფები, მოეწყო ვიზიტორთა ცენტრი, ახალი ექსპოზიციები და მრავალფუნქციური დარბაზი. აღდგა სასარგებლო მცენარეთა ბაღებიც. == არქიტექტურა == [[File:Karlštejn (Sedláček, 1889).png|მინი|ციხესიმაგრის გეგმა, 1889 წელი]] კარლშტეინი დევონური პერიოდის [[კირქვა|კირქვით]] აგებულ კლდოვან შვერილზე დგას. დასავლეთით ფერდობები ბუდნიანის ნაკადულის ხეობისკენ ეშვება, აღმოსავლეთით კი — სტუდენი-დოლისკენ. ციხესიმაგრე შედგება სამი ურთიერთდაკავშირებული, მაგრამ ფუნქციურად მეტწილად დამოუკიდებელი ნაწილისგან: დიდი კოშკისგან, იმპერატორის სასახლისა და მარიამის კოშკის კომპლექსისგან და ბურგგრაფის ეზოსგან. თითოეულ ნაწილს საკუთარი გამაგრება ჰქონდა. ციხე მიმდებარე მთის მასივისგან კლდეში გამოკვეთილი ღრმა თხრილითაა გამოყოფილი. თავდაპირველი მისასვლელი გზა კარიბჭეებსა და გარე თავდაცვით სარტყელს გადიოდა. დიდი კოშკის წინა კედლის სისქე ექვს მეტრს აღწევს და მას ფანჯრები არ აქვს. === ჭის კოშკი === [[File:Studnicni_vez_srpen 2009.jpg|მინი|ჭის კოშკი]] ციხის ჭის სიღრმე 78 მეტრია. მას საკუთარი ბუნებრივი წყარო არ გააჩნია; წყალი ბუდნიანის ნაკადულიდან გამავალი გვირაბით მიეწოდებოდა. წყლის ამოსაღებად გამოიყენებოდა დიდი ბორბალი, რომელსაც შიგნით მოსიარულე ადამიანები ატრიალებდნენ. === ბურგგრაფის შენობა === ბურგგრაფის საცხოვრებელი შენობა არაერთხელ გადაკეთდა. მისი დღევანდელი სახე ძირითადად გვიანგოთიკურ სამშენებლო ეტაპსა და XIX საუკუნის რეკონსტრუქციას უკავშირდება. კარლ IV-ის დროინდელი თავდაპირველი შენობა მოკერის სამუშაოებისას დაანგრიეს. თანამედროვე პერიოდში აქ ციხის ადმინისტრაციაა განთავსებული; შენობა საზეიმო ღონისძიებებისთვისაც გამოიყენება. ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:ჩეხეთის ციხესიმაგრეები]] 2jfpb2xi0t4g1szjxwcyh3rnmt7jf6a 5564326 5564325 2026-10-23T20:32:56Z GagaMumladze2020 126180 /* ბურგგრაფის შენობა */ 5564326 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა სამხედრო ნაგებობა | სახელი=კარლშტეინის ციხესიმაგრე | infobox_width=250px | სურათი=Zamek Karlštejn.jpg | წარწერა=კარლშტეინის ციხესიმაგრე სამხრეთ-დასავლეთიდან | ქვეყანა=ჩეხეთი | პოზრუკა=ჩეხეთი | მდებარეობა=[[კარლშტეინი]], [[ბეროუნის რაიონი]], [[ცენტრალური ჩეხეთის მხარე]], ჩეხეთი | სტატუსი=ეროვნული კულტურის ძეგლი | ფუნქციური სტატუსი=მუზეუმი, ღიაა დამთვალიერებლებისთვის | მმართველი=[[ჩეხეთის ეროვნული ძეგლთა დაცვის ინსტიტუტი]] | თარიღდება=XIV საუკუნე }} '''კარლშტეინის ციხესიმაგრე''' (ჩეხ. '''Karlštejn''', გერმ. ''Karlstein'') — შუა საუკუნეების [[ციხესიმაგრე]] [[ჩეხეთი|ჩეხეთში]], [[ცენტრალური ჩეხეთის მხარე|ცენტრალური ჩეხეთის მხარის]] [[ბეროუნის რაიონი|ბეროუნის რაიონში]], ქალაქ [[პრაღა|პრაღის]] ცენტრიდან დაახლოებით 30 კილომეტრით სამხრეთ-დასავლეთით. მდებარეობს [[ჩეხეთის კარსტი]]ს დაცული ლანდშაფტის ტერიტორიაზე. ციხესიმაგრე ჩეხეთის სახელმწიფოს საკუთრებაა და მას [[ჩეხეთის ეროვნული ძეგლთა დაცვის ინსტიტუტი]] მართავს. 1962 წლის 30 მარტიდან ეროვნული კულტურის ძეგლის სტატუსი აქვს. ციხესიმაგრე XIV საუკუნის შუა ხანებში [[ბოჰემიის სამეფო|ჩეხეთის]] მეფის, შემდგომში საღვთო რომის იმპერატორის, [[კარლ IV (სრი)|კარლ IV-ის]] ბრძანებით აშენდა. თავდაპირველად იგი მონარქის კერძო რეზიდენციად იყო ჩაფიქრებული, თუმცა მოგვიანებით საღვთო რომის იმპერიის საიმპერატორო რეგალიებისა და წმინდა ნაწილების შესანახ ადგილად იქცა. XV საუკუნიდან აქ ჩეხეთის სამეფო გვირგვინის საგანძურიც ინახებოდა. ციხესიმაგრის განსაკუთრებულ ღირსშესანიშნაობებს მიეკუთვნება წმინდა ჯვრის სამლოცველო დიდ კოშკში, ღვთისმშობლის მიძინების ეკლესია და წმინდა ეკატერინეს სამლოცველო მარიამის კოშკში. წმინდა ჯვრის სამლოცველოში დაცულია 129 გოთიკური ფერწერული დაფისგან შემდგარი უნიკალური ანსამბლი, რომელიც ოსტატ თეოდორიკეს სახელთანაა დაკავშირებული. == სახელწოდება == [[File:Holy Roman Empire crown dsc02909.jpg|მინი|საღვთო რომის იმპერიის გვირგვინი, რომელიც წმინდა ჯვრის სამლოცველოში ინახებოდა]] სახელწოდება მომდინარეობს გერმანული ''Karls-stein''-იდან და ნიშნავს „კარლის ქვას“ ან „კარლის კლდოვან ციხეს“. იგი უკავშირდება დამაარსებელ კარლ IV-ს. სახელწოდება ''კარლშტეინი'' [[ჩეხური ენა|ჩეხურ]] ენაში [[გერმანული ენა|გერმანული]] ფორმიდან დამკვიდრდა. XIX საუკუნეში გავრცელებული იყო აგრეთვე ''Karlův Týn'', რომელიც გერმანული სახელის მცდარ გააზრებას ეფუძნებოდა. 1949 წელს სახელწოდება კარლშტეინი ციხის ქვემოთ მდებარე დასახლებასაც მიენიჭა, რომელსაც მანამდე ბუდნიანი ერქვა. == ისტორია == === დაარსება და შუა საუკუნეები === კარლშტეინის დაარსებას ტრადიციულად [[1348]] წელს უკავშირებენ. [[ვაცლავ ჰაიეკი|ვაცლავ ჰაიეკის]] ქრონიკის თანახმად, მშენებლობის საზეიმო დაწყება 1348 წლის [[10 ივნისი|10 ივნისს]] გაიმართა, თუმცა ამ თარიღის სიზუსტე სადავოა. მშენებლობა [[XIV საუკუნე|XIV საუკუნის]] 60-იან წლებამდე გაგრძელდა, ხოლო წმინდა ჯვრის სამლოცველოს მორთულობა მოგვიანებით დასრულდა. [[1355]] წელს, იმპერატორად კურთხევის შემდეგ, კარლ IV-მ ციხის დანიშნულება შეცვალა და იგი საიმპერატორო საგანძურისა და წმინდა რელიკვიების დაცვის ადგილად აქცია. ციხესიმაგრის სხვადასხვა ნაწილს განსხვავებული საცხოვრებელი, ადმინისტრაციული და საკრალური ფუნქციები ჰქონდა. [[XV საუკუნე|XV საუკუნის]] დასაწყისში კარლშტეინში ჩეხეთის სამეფო გვირგვინის საგანძურიც გადაიტანეს. ჰუსიტური ომების დაწყებისას მეფე [[სიგიზმუნდ ლუქსემბურგელი|სიგიზმუნდმა]] ჩეხური და საიმპერატორო რეგალიები საზღვარგარეთ გაიტანა. [[1422]] წელს ციხესიმაგრემ [[ჰუსიტები|ჰუსიტური]] ჯარის ალყას გაუძლო. [[1436]] წელს ჩეხეთის სამეფო რეგალიები კარლშტეინში დაბრუნდა და, მცირე წყვეტებით, [[1619]] წლამდე იქ ინახებოდა. საიმპერატორო რეგალიები ციხესიმაგრეში აღარ დაბრუნებულა. [[1500]] წლის ვლადისლავის საერო კანონმდებლობა კარლშტეინის ბურგგრაფებს ციხის, გვირგვინისა და სამეფო დოკუმენტების დაცვას ავალდებულებდა. გვირგვინის გაცემა მხოლოდ კანონიერად არჩეული ჩეხეთის მეფისთვის შეიძლებოდა. === XVI–XVIII საუკუნეები === XVI საუკუნეში ციხესიმაგრეში რენესანსული გადაკეთებები განხორციელდა, განსაკუთრებით დიდ კოშკსა და ბურგგრაფის საცხოვრებელ ნაწილში. 1619 წლის 22 ივნისს ჩეხეთის სამეფო რეგალიები [[პრაღის ციხესიმაგრე|პრაღის ციხესიმაგრეში]] გადაიტანეს, რადგან კარლშტეინის თავდაცვითი შესაძლებლობები უკვე არასაკმარისად მიიჩნეოდა. 1625 წელს იმპერატორმა [[ფერდინანდ II შტირიელი|ფერდინანდ II-მ]] კარლშტეინის ბურგგრაფის თანამდებობა გააუქმა. მომდევნო წელს ციხე იან კავკა ჟ-რჟიჩანისთვის დაგირავების წესით გადაეცა. 1648 წელს, [[ოცდაათწლიანი ომი|ოცდაათწლიანი ომის]] დასასრულს, ციხესიმაგრე შვედურმა ჯარმა დაიკავა. ომის შემდეგ ნაგებობა თანდათან გაპარტახდა. 1755 წელს [[მარია ტერეზია]]მ ციხესიმაგრე პრაღაში დაარსებულ კეთილშობილ ქალთა ინსტიტუტს გადასცა. ინსტიტუტი მას უმთავრესად სამეურნეო ადმინისტრაციისთვის იყენებდა. 1812 წელს ციხესიმაგრე იმპერატორმა [[ფრანც I (ავსტრია)|ფრანც I-მა]] მოინახულა და მისი შეკეთებისთვის სახსრები გამოყო. === XIX საუკუნის რეკონსტრუქცია === [[File:Karlston Castle, Austria LCCN2016820913.jpg|მინი|კარლშტეინი რეკონსტრუქციის შემდეგ, დაახლოებით 1910 წელი]] 1887–1905 წლებში ციხესიმაგრე ისტორიზმისა და არქიტექტურული პურიზმის პრინციპებით აღადგინეს. პროექტის თავდაპირველი კონცეფცია ვენელ არქიტექტორ [[ფრიდრიხ ფონ შმიდტი|ფრიდრიხ ფონ შმიდტს]] ეკუთვნოდა, ხოლო სამუშაოებს [[იოზეფ მოკერი]] ხელმძღვანელობდა. შმიდტის გარდაცვალების შემდეგ, [[1892]] წლიდან, მოკერი დამოუკიდებლად მუშაობდა; მისი გარდაცვალების შემდეგ მშენებლობა ინჟინერმა კრხმა დაასრულა. რეკონსტრუქციის მიზანი შუა საუკუნეების სავარაუდო გოთიკური სახის აღდგენა იყო. გარდაქმნებმა ციხის ისტორიული იერსახე მნიშვნელოვნად შეცვალა და სპეციალისტთა შორის კამათი გამოიწვია. მიუხედავად კრიტიკისა, ამჟამად [[XIX საუკუნე|XIX საუკუნის]] აღდგენითი სამუშაოები თავადაც ძეგლის ისტორიის მნიშვნელოვან ნაწილად განიხილება. === XX–XXI საუკუნეები === 1905 წლიდან ციხესიმაგრე საზოგადოებისთვის ღიაა, ხოლო 1918 წლიდან სახელმწიფოს ეკუთვნის. 1944 წლის ივლისში ნაცისტური პროტექტორატის ახალგაზრდული ორგანიზაციის ღონისძიებისთვის ციხე პროპაგანდისტულად გამოიყენეს. 1962 წელს მას ეროვნული კულტურის ძეგლის სტატუსი მიენიჭა. 1985–2003 წლებში აღდგა წმინდა ჯვრის სამლოცველოს ინტერიერი და თეოდორიკეს ფერწერული დაფები. ამ პროექტისთვის ჩეხეთის ეროვნული ძეგლთა დაცვის ინსტიტუტმა 2005 წელს ევროპის კულტურული მემკვიდრეობის ჯილდო, Europa Nostra Award, მიიღო.<ref name="eunostra">{{Cite web|url=https://www.europeanheritageawards.eu/winners/karlstejn-state-castle/|title=Medieval Wood-Panel Paintings in Karlštejn Castle|publisher=Europa Nostra|date=2005-02-01}}</ref> 2020–2023 წლებში განახლდა გოთიკური სარდაფები, მოეწყო ვიზიტორთა ცენტრი, ახალი ექსპოზიციები და მრავალფუნქციური დარბაზი. აღდგა სასარგებლო მცენარეთა ბაღებიც. == არქიტექტურა == [[File:Karlštejn (Sedláček, 1889).png|მინი|ციხესიმაგრის გეგმა, 1889 წელი]] კარლშტეინი დევონური პერიოდის [[კირქვა|კირქვით]] აგებულ კლდოვან შვერილზე დგას. დასავლეთით ფერდობები ბუდნიანის ნაკადულის ხეობისკენ ეშვება, აღმოსავლეთით კი — სტუდენი-დოლისკენ. ციხესიმაგრე შედგება სამი ურთიერთდაკავშირებული, მაგრამ ფუნქციურად მეტწილად დამოუკიდებელი ნაწილისგან: დიდი კოშკისგან, იმპერატორის სასახლისა და მარიამის კოშკის კომპლექსისგან და ბურგგრაფის ეზოსგან. თითოეულ ნაწილს საკუთარი გამაგრება ჰქონდა. ციხე მიმდებარე მთის მასივისგან კლდეში გამოკვეთილი ღრმა თხრილითაა გამოყოფილი. თავდაპირველი მისასვლელი გზა კარიბჭეებსა და გარე თავდაცვით სარტყელს გადიოდა. დიდი კოშკის წინა კედლის სისქე ექვს მეტრს აღწევს და მას ფანჯრები არ აქვს. === ჭის კოშკი === [[File:Studnicni_vez_srpen 2009.jpg|მინი|ჭის კოშკი]] ციხის ჭის სიღრმე 78 მეტრია. მას საკუთარი ბუნებრივი წყარო არ გააჩნია; წყალი ბუდნიანის ნაკადულიდან გამავალი გვირაბით მიეწოდებოდა. წყლის ამოსაღებად გამოიყენებოდა დიდი ბორბალი, რომელსაც შიგნით მოსიარულე ადამიანები ატრიალებდნენ. === ბურგგრაფის შენობა === ბურგგრაფის საცხოვრებელი შენობა არაერთხელ გადაკეთდა. მისი დღევანდელი სახე ძირითადად გვიანგოთიკურ სამშენებლო ეტაპსა და XIX საუკუნის რეკონსტრუქციას უკავშირდება. კარლ IV-ის დროინდელი თავდაპირველი შენობა მოკერის სამუშაოებისას დაანგრიეს. თანამედროვე პერიოდში აქ ციხის ადმინისტრაციაა განთავსებული; შენობა საზეიმო ღონისძიებებისთვისაც გამოიყენება. === იმპერატორის სასახლე === იმპერატორის სასახლის გეგმის ზომებია დაახლოებით 46 × 12,5 მეტრი. თავდაპირველად მას სამი ქვის სართული და ზედა, ხის კარკასით ნაგები სართული ჰქონდა. ქვედა ნაწილში სარდაფები იყო განთავსებული, ზედა სართულებზე კი საცხოვრებელი და საზეიმო დარბაზები. ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:ჩეხეთის ციხესიმაგრეები]] 7vy1rgbxre52a4rou0pvyg3spjcbjv8 5564327 5564326 2026-10-23T20:33:15Z GagaMumladze2020 126180 /* იმპერატორის სასახლე */ 5564327 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა სამხედრო ნაგებობა | სახელი=კარლშტეინის ციხესიმაგრე | infobox_width=250px | სურათი=Zamek Karlštejn.jpg | წარწერა=კარლშტეინის ციხესიმაგრე სამხრეთ-დასავლეთიდან | ქვეყანა=ჩეხეთი | პოზრუკა=ჩეხეთი | მდებარეობა=[[კარლშტეინი]], [[ბეროუნის რაიონი]], [[ცენტრალური ჩეხეთის მხარე]], ჩეხეთი | სტატუსი=ეროვნული კულტურის ძეგლი | ფუნქციური სტატუსი=მუზეუმი, ღიაა დამთვალიერებლებისთვის | მმართველი=[[ჩეხეთის ეროვნული ძეგლთა დაცვის ინსტიტუტი]] | თარიღდება=XIV საუკუნე }} '''კარლშტეინის ციხესიმაგრე''' (ჩეხ. '''Karlštejn''', გერმ. ''Karlstein'') — შუა საუკუნეების [[ციხესიმაგრე]] [[ჩეხეთი|ჩეხეთში]], [[ცენტრალური ჩეხეთის მხარე|ცენტრალური ჩეხეთის მხარის]] [[ბეროუნის რაიონი|ბეროუნის რაიონში]], ქალაქ [[პრაღა|პრაღის]] ცენტრიდან დაახლოებით 30 კილომეტრით სამხრეთ-დასავლეთით. მდებარეობს [[ჩეხეთის კარსტი]]ს დაცული ლანდშაფტის ტერიტორიაზე. ციხესიმაგრე ჩეხეთის სახელმწიფოს საკუთრებაა და მას [[ჩეხეთის ეროვნული ძეგლთა დაცვის ინსტიტუტი]] მართავს. 1962 წლის 30 მარტიდან ეროვნული კულტურის ძეგლის სტატუსი აქვს. ციხესიმაგრე XIV საუკუნის შუა ხანებში [[ბოჰემიის სამეფო|ჩეხეთის]] მეფის, შემდგომში საღვთო რომის იმპერატორის, [[კარლ IV (სრი)|კარლ IV-ის]] ბრძანებით აშენდა. თავდაპირველად იგი მონარქის კერძო რეზიდენციად იყო ჩაფიქრებული, თუმცა მოგვიანებით საღვთო რომის იმპერიის საიმპერატორო რეგალიებისა და წმინდა ნაწილების შესანახ ადგილად იქცა. XV საუკუნიდან აქ ჩეხეთის სამეფო გვირგვინის საგანძურიც ინახებოდა. ციხესიმაგრის განსაკუთრებულ ღირსშესანიშნაობებს მიეკუთვნება წმინდა ჯვრის სამლოცველო დიდ კოშკში, ღვთისმშობლის მიძინების ეკლესია და წმინდა ეკატერინეს სამლოცველო მარიამის კოშკში. წმინდა ჯვრის სამლოცველოში დაცულია 129 გოთიკური ფერწერული დაფისგან შემდგარი უნიკალური ანსამბლი, რომელიც ოსტატ თეოდორიკეს სახელთანაა დაკავშირებული. == სახელწოდება == [[File:Holy Roman Empire crown dsc02909.jpg|მინი|საღვთო რომის იმპერიის გვირგვინი, რომელიც წმინდა ჯვრის სამლოცველოში ინახებოდა]] სახელწოდება მომდინარეობს გერმანული ''Karls-stein''-იდან და ნიშნავს „კარლის ქვას“ ან „კარლის კლდოვან ციხეს“. იგი უკავშირდება დამაარსებელ კარლ IV-ს. სახელწოდება ''კარლშტეინი'' [[ჩეხური ენა|ჩეხურ]] ენაში [[გერმანული ენა|გერმანული]] ფორმიდან დამკვიდრდა. XIX საუკუნეში გავრცელებული იყო აგრეთვე ''Karlův Týn'', რომელიც გერმანული სახელის მცდარ გააზრებას ეფუძნებოდა. 1949 წელს სახელწოდება კარლშტეინი ციხის ქვემოთ მდებარე დასახლებასაც მიენიჭა, რომელსაც მანამდე ბუდნიანი ერქვა. == ისტორია == === დაარსება და შუა საუკუნეები === კარლშტეინის დაარსებას ტრადიციულად [[1348]] წელს უკავშირებენ. [[ვაცლავ ჰაიეკი|ვაცლავ ჰაიეკის]] ქრონიკის თანახმად, მშენებლობის საზეიმო დაწყება 1348 წლის [[10 ივნისი|10 ივნისს]] გაიმართა, თუმცა ამ თარიღის სიზუსტე სადავოა. მშენებლობა [[XIV საუკუნე|XIV საუკუნის]] 60-იან წლებამდე გაგრძელდა, ხოლო წმინდა ჯვრის სამლოცველოს მორთულობა მოგვიანებით დასრულდა. [[1355]] წელს, იმპერატორად კურთხევის შემდეგ, კარლ IV-მ ციხის დანიშნულება შეცვალა და იგი საიმპერატორო საგანძურისა და წმინდა რელიკვიების დაცვის ადგილად აქცია. ციხესიმაგრის სხვადასხვა ნაწილს განსხვავებული საცხოვრებელი, ადმინისტრაციული და საკრალური ფუნქციები ჰქონდა. [[XV საუკუნე|XV საუკუნის]] დასაწყისში კარლშტეინში ჩეხეთის სამეფო გვირგვინის საგანძურიც გადაიტანეს. ჰუსიტური ომების დაწყებისას მეფე [[სიგიზმუნდ ლუქსემბურგელი|სიგიზმუნდმა]] ჩეხური და საიმპერატორო რეგალიები საზღვარგარეთ გაიტანა. [[1422]] წელს ციხესიმაგრემ [[ჰუსიტები|ჰუსიტური]] ჯარის ალყას გაუძლო. [[1436]] წელს ჩეხეთის სამეფო რეგალიები კარლშტეინში დაბრუნდა და, მცირე წყვეტებით, [[1619]] წლამდე იქ ინახებოდა. საიმპერატორო რეგალიები ციხესიმაგრეში აღარ დაბრუნებულა. [[1500]] წლის ვლადისლავის საერო კანონმდებლობა კარლშტეინის ბურგგრაფებს ციხის, გვირგვინისა და სამეფო დოკუმენტების დაცვას ავალდებულებდა. გვირგვინის გაცემა მხოლოდ კანონიერად არჩეული ჩეხეთის მეფისთვის შეიძლებოდა. === XVI–XVIII საუკუნეები === XVI საუკუნეში ციხესიმაგრეში რენესანსული გადაკეთებები განხორციელდა, განსაკუთრებით დიდ კოშკსა და ბურგგრაფის საცხოვრებელ ნაწილში. 1619 წლის 22 ივნისს ჩეხეთის სამეფო რეგალიები [[პრაღის ციხესიმაგრე|პრაღის ციხესიმაგრეში]] გადაიტანეს, რადგან კარლშტეინის თავდაცვითი შესაძლებლობები უკვე არასაკმარისად მიიჩნეოდა. 1625 წელს იმპერატორმა [[ფერდინანდ II შტირიელი|ფერდინანდ II-მ]] კარლშტეინის ბურგგრაფის თანამდებობა გააუქმა. მომდევნო წელს ციხე იან კავკა ჟ-რჟიჩანისთვის დაგირავების წესით გადაეცა. 1648 წელს, [[ოცდაათწლიანი ომი|ოცდაათწლიანი ომის]] დასასრულს, ციხესიმაგრე შვედურმა ჯარმა დაიკავა. ომის შემდეგ ნაგებობა თანდათან გაპარტახდა. 1755 წელს [[მარია ტერეზია]]მ ციხესიმაგრე პრაღაში დაარსებულ კეთილშობილ ქალთა ინსტიტუტს გადასცა. ინსტიტუტი მას უმთავრესად სამეურნეო ადმინისტრაციისთვის იყენებდა. 1812 წელს ციხესიმაგრე იმპერატორმა [[ფრანც I (ავსტრია)|ფრანც I-მა]] მოინახულა და მისი შეკეთებისთვის სახსრები გამოყო. === XIX საუკუნის რეკონსტრუქცია === [[File:Karlston Castle, Austria LCCN2016820913.jpg|მინი|კარლშტეინი რეკონსტრუქციის შემდეგ, დაახლოებით 1910 წელი]] 1887–1905 წლებში ციხესიმაგრე ისტორიზმისა და არქიტექტურული პურიზმის პრინციპებით აღადგინეს. პროექტის თავდაპირველი კონცეფცია ვენელ არქიტექტორ [[ფრიდრიხ ფონ შმიდტი|ფრიდრიხ ფონ შმიდტს]] ეკუთვნოდა, ხოლო სამუშაოებს [[იოზეფ მოკერი]] ხელმძღვანელობდა. შმიდტის გარდაცვალების შემდეგ, [[1892]] წლიდან, მოკერი დამოუკიდებლად მუშაობდა; მისი გარდაცვალების შემდეგ მშენებლობა ინჟინერმა კრხმა დაასრულა. რეკონსტრუქციის მიზანი შუა საუკუნეების სავარაუდო გოთიკური სახის აღდგენა იყო. გარდაქმნებმა ციხის ისტორიული იერსახე მნიშვნელოვნად შეცვალა და სპეციალისტთა შორის კამათი გამოიწვია. მიუხედავად კრიტიკისა, ამჟამად [[XIX საუკუნე|XIX საუკუნის]] აღდგენითი სამუშაოები თავადაც ძეგლის ისტორიის მნიშვნელოვან ნაწილად განიხილება. === XX–XXI საუკუნეები === 1905 წლიდან ციხესიმაგრე საზოგადოებისთვის ღიაა, ხოლო 1918 წლიდან სახელმწიფოს ეკუთვნის. 1944 წლის ივლისში ნაცისტური პროტექტორატის ახალგაზრდული ორგანიზაციის ღონისძიებისთვის ციხე პროპაგანდისტულად გამოიყენეს. 1962 წელს მას ეროვნული კულტურის ძეგლის სტატუსი მიენიჭა. 1985–2003 წლებში აღდგა წმინდა ჯვრის სამლოცველოს ინტერიერი და თეოდორიკეს ფერწერული დაფები. ამ პროექტისთვის ჩეხეთის ეროვნული ძეგლთა დაცვის ინსტიტუტმა 2005 წელს ევროპის კულტურული მემკვიდრეობის ჯილდო, Europa Nostra Award, მიიღო.<ref name="eunostra">{{Cite web|url=https://www.europeanheritageawards.eu/winners/karlstejn-state-castle/|title=Medieval Wood-Panel Paintings in Karlštejn Castle|publisher=Europa Nostra|date=2005-02-01}}</ref> 2020–2023 წლებში განახლდა გოთიკური სარდაფები, მოეწყო ვიზიტორთა ცენტრი, ახალი ექსპოზიციები და მრავალფუნქციური დარბაზი. აღდგა სასარგებლო მცენარეთა ბაღებიც. == არქიტექტურა == [[File:Karlštejn (Sedláček, 1889).png|მინი|ციხესიმაგრის გეგმა, 1889 წელი]] კარლშტეინი დევონური პერიოდის [[კირქვა|კირქვით]] აგებულ კლდოვან შვერილზე დგას. დასავლეთით ფერდობები ბუდნიანის ნაკადულის ხეობისკენ ეშვება, აღმოსავლეთით კი — სტუდენი-დოლისკენ. ციხესიმაგრე შედგება სამი ურთიერთდაკავშირებული, მაგრამ ფუნქციურად მეტწილად დამოუკიდებელი ნაწილისგან: დიდი კოშკისგან, იმპერატორის სასახლისა და მარიამის კოშკის კომპლექსისგან და ბურგგრაფის ეზოსგან. თითოეულ ნაწილს საკუთარი გამაგრება ჰქონდა. ციხე მიმდებარე მთის მასივისგან კლდეში გამოკვეთილი ღრმა თხრილითაა გამოყოფილი. თავდაპირველი მისასვლელი გზა კარიბჭეებსა და გარე თავდაცვით სარტყელს გადიოდა. დიდი კოშკის წინა კედლის სისქე ექვს მეტრს აღწევს და მას ფანჯრები არ აქვს. === ჭის კოშკი === [[File:Studnicni_vez_srpen 2009.jpg|მინი|ჭის კოშკი]] ციხის ჭის სიღრმე 78 მეტრია. მას საკუთარი ბუნებრივი წყარო არ გააჩნია; წყალი ბუდნიანის ნაკადულიდან გამავალი გვირაბით მიეწოდებოდა. წყლის ამოსაღებად გამოიყენებოდა დიდი ბორბალი, რომელსაც შიგნით მოსიარულე ადამიანები ატრიალებდნენ. === ბურგგრაფის შენობა === ბურგგრაფის საცხოვრებელი შენობა არაერთხელ გადაკეთდა. მისი დღევანდელი სახე ძირითადად გვიანგოთიკურ სამშენებლო ეტაპსა და XIX საუკუნის რეკონსტრუქციას უკავშირდება. კარლ IV-ის დროინდელი თავდაპირველი შენობა მოკერის სამუშაოებისას დაანგრიეს. თანამედროვე პერიოდში აქ ციხის ადმინისტრაციაა განთავსებული; შენობა საზეიმო ღონისძიებებისთვისაც გამოიყენება. === იმპერატორის სასახლე === იმპერატორის სასახლის გეგმის ზომებია დაახლოებით 46 × 12,5 მეტრი. თავდაპირველად მას სამი ქვის სართული და ზედა, ხის კარკასით ნაგები სართული ჰქონდა. ქვედა ნაწილში სარდაფები იყო განთავსებული, ზედა სართულებზე კი საცხოვრებელი და საზეიმო დარბაზები. მეორე სართულზე იმპერატორის პირადი ოთახები მდებარეობდა, მათ შორის სავარაუდო საძინებელი, სალოცავი სივრცე და დიდი დარბაზი, რომლის კედლებსაც კარლ IV-ის წინაპრების გამოსახულებები ამკობდა. შენობაში არსებობდა ბუხრები, შიდა კიბეები და თავდაცვით გალავანზე გასასვლელები. ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:ჩეხეთის ციხესიმაგრეები]] d2bfgjyw53hij87gyrjydbet4dgspvq 5564328 5564327 2026-10-23T20:43:37Z GagaMumladze2020 126180 /* იმპერატორის სასახლე */ 5564328 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა სამხედრო ნაგებობა | სახელი=კარლშტეინის ციხესიმაგრე | infobox_width=250px | სურათი=Zamek Karlštejn.jpg | წარწერა=კარლშტეინის ციხესიმაგრე სამხრეთ-დასავლეთიდან | ქვეყანა=ჩეხეთი | პოზრუკა=ჩეხეთი | მდებარეობა=[[კარლშტეინი]], [[ბეროუნის რაიონი]], [[ცენტრალური ჩეხეთის მხარე]], ჩეხეთი | სტატუსი=ეროვნული კულტურის ძეგლი | ფუნქციური სტატუსი=მუზეუმი, ღიაა დამთვალიერებლებისთვის | მმართველი=[[ჩეხეთის ეროვნული ძეგლთა დაცვის ინსტიტუტი]] | თარიღდება=XIV საუკუნე }} '''კარლშტეინის ციხესიმაგრე''' (ჩეხ. '''Karlštejn''', გერმ. ''Karlstein'') — შუა საუკუნეების [[ციხესიმაგრე]] [[ჩეხეთი|ჩეხეთში]], [[ცენტრალური ჩეხეთის მხარე|ცენტრალური ჩეხეთის მხარის]] [[ბეროუნის რაიონი|ბეროუნის რაიონში]], ქალაქ [[პრაღა|პრაღის]] ცენტრიდან დაახლოებით 30 კილომეტრით სამხრეთ-დასავლეთით. მდებარეობს [[ჩეხეთის კარსტი]]ს დაცული ლანდშაფტის ტერიტორიაზე. ციხესიმაგრე ჩეხეთის სახელმწიფოს საკუთრებაა და მას [[ჩეხეთის ეროვნული ძეგლთა დაცვის ინსტიტუტი]] მართავს. 1962 წლის 30 მარტიდან ეროვნული კულტურის ძეგლის სტატუსი აქვს. ციხესიმაგრე XIV საუკუნის შუა ხანებში [[ბოჰემიის სამეფო|ჩეხეთის]] მეფის, შემდგომში საღვთო რომის იმპერატორის, [[კარლ IV (სრი)|კარლ IV-ის]] ბრძანებით აშენდა. თავდაპირველად იგი მონარქის კერძო რეზიდენციად იყო ჩაფიქრებული, თუმცა მოგვიანებით საღვთო რომის იმპერიის საიმპერატორო რეგალიებისა და წმინდა ნაწილების შესანახ ადგილად იქცა. XV საუკუნიდან აქ ჩეხეთის სამეფო გვირგვინის საგანძურიც ინახებოდა. ციხესიმაგრის განსაკუთრებულ ღირსშესანიშნაობებს მიეკუთვნება წმინდა ჯვრის სამლოცველო დიდ კოშკში, ღვთისმშობლის მიძინების ეკლესია და წმინდა ეკატერინეს სამლოცველო მარიამის კოშკში. წმინდა ჯვრის სამლოცველოში დაცულია 129 გოთიკური ფერწერული დაფისგან შემდგარი უნიკალური ანსამბლი, რომელიც ოსტატ თეოდორიკეს სახელთანაა დაკავშირებული. == სახელწოდება == [[File:Holy Roman Empire crown dsc02909.jpg|მინი|საღვთო რომის იმპერიის გვირგვინი, რომელიც წმინდა ჯვრის სამლოცველოში ინახებოდა]] სახელწოდება მომდინარეობს გერმანული ''Karls-stein''-იდან და ნიშნავს „კარლის ქვას“ ან „კარლის კლდოვან ციხეს“. იგი უკავშირდება დამაარსებელ კარლ IV-ს. სახელწოდება ''კარლშტეინი'' [[ჩეხური ენა|ჩეხურ]] ენაში [[გერმანული ენა|გერმანული]] ფორმიდან დამკვიდრდა. XIX საუკუნეში გავრცელებული იყო აგრეთვე ''Karlův Týn'', რომელიც გერმანული სახელის მცდარ გააზრებას ეფუძნებოდა. 1949 წელს სახელწოდება კარლშტეინი ციხის ქვემოთ მდებარე დასახლებასაც მიენიჭა, რომელსაც მანამდე ბუდნიანი ერქვა. == ისტორია == === დაარსება და შუა საუკუნეები === კარლშტეინის დაარსებას ტრადიციულად [[1348]] წელს უკავშირებენ. [[ვაცლავ ჰაიეკი|ვაცლავ ჰაიეკის]] ქრონიკის თანახმად, მშენებლობის საზეიმო დაწყება 1348 წლის [[10 ივნისი|10 ივნისს]] გაიმართა, თუმცა ამ თარიღის სიზუსტე სადავოა. მშენებლობა [[XIV საუკუნე|XIV საუკუნის]] 60-იან წლებამდე გაგრძელდა, ხოლო წმინდა ჯვრის სამლოცველოს მორთულობა მოგვიანებით დასრულდა. [[1355]] წელს, იმპერატორად კურთხევის შემდეგ, კარლ IV-მ ციხის დანიშნულება შეცვალა და იგი საიმპერატორო საგანძურისა და წმინდა რელიკვიების დაცვის ადგილად აქცია. ციხესიმაგრის სხვადასხვა ნაწილს განსხვავებული საცხოვრებელი, ადმინისტრაციული და საკრალური ფუნქციები ჰქონდა. [[XV საუკუნე|XV საუკუნის]] დასაწყისში კარლშტეინში ჩეხეთის სამეფო გვირგვინის საგანძურიც გადაიტანეს. ჰუსიტური ომების დაწყებისას მეფე [[სიგიზმუნდ ლუქსემბურგელი|სიგიზმუნდმა]] ჩეხური და საიმპერატორო რეგალიები საზღვარგარეთ გაიტანა. [[1422]] წელს ციხესიმაგრემ [[ჰუსიტები|ჰუსიტური]] ჯარის ალყას გაუძლო. [[1436]] წელს ჩეხეთის სამეფო რეგალიები კარლშტეინში დაბრუნდა და, მცირე წყვეტებით, [[1619]] წლამდე იქ ინახებოდა. საიმპერატორო რეგალიები ციხესიმაგრეში აღარ დაბრუნებულა. [[1500]] წლის ვლადისლავის საერო კანონმდებლობა კარლშტეინის ბურგგრაფებს ციხის, გვირგვინისა და სამეფო დოკუმენტების დაცვას ავალდებულებდა. გვირგვინის გაცემა მხოლოდ კანონიერად არჩეული ჩეხეთის მეფისთვის შეიძლებოდა. === XVI–XVIII საუკუნეები === XVI საუკუნეში ციხესიმაგრეში რენესანსული გადაკეთებები განხორციელდა, განსაკუთრებით დიდ კოშკსა და ბურგგრაფის საცხოვრებელ ნაწილში. 1619 წლის 22 ივნისს ჩეხეთის სამეფო რეგალიები [[პრაღის ციხესიმაგრე|პრაღის ციხესიმაგრეში]] გადაიტანეს, რადგან კარლშტეინის თავდაცვითი შესაძლებლობები უკვე არასაკმარისად მიიჩნეოდა. 1625 წელს იმპერატორმა [[ფერდინანდ II შტირიელი|ფერდინანდ II-მ]] კარლშტეინის ბურგგრაფის თანამდებობა გააუქმა. მომდევნო წელს ციხე იან კავკა ჟ-რჟიჩანისთვის დაგირავების წესით გადაეცა. 1648 წელს, [[ოცდაათწლიანი ომი|ოცდაათწლიანი ომის]] დასასრულს, ციხესიმაგრე შვედურმა ჯარმა დაიკავა. ომის შემდეგ ნაგებობა თანდათან გაპარტახდა. 1755 წელს [[მარია ტერეზია]]მ ციხესიმაგრე პრაღაში დაარსებულ კეთილშობილ ქალთა ინსტიტუტს გადასცა. ინსტიტუტი მას უმთავრესად სამეურნეო ადმინისტრაციისთვის იყენებდა. 1812 წელს ციხესიმაგრე იმპერატორმა [[ფრანც I (ავსტრია)|ფრანც I-მა]] მოინახულა და მისი შეკეთებისთვის სახსრები გამოყო. === XIX საუკუნის რეკონსტრუქცია === [[File:Karlston Castle, Austria LCCN2016820913.jpg|მინი|კარლშტეინი რეკონსტრუქციის შემდეგ, დაახლოებით 1910 წელი]] 1887–1905 წლებში ციხესიმაგრე ისტორიზმისა და არქიტექტურული პურიზმის პრინციპებით აღადგინეს. პროექტის თავდაპირველი კონცეფცია ვენელ არქიტექტორ [[ფრიდრიხ ფონ შმიდტი|ფრიდრიხ ფონ შმიდტს]] ეკუთვნოდა, ხოლო სამუშაოებს [[იოზეფ მოკერი]] ხელმძღვანელობდა. შმიდტის გარდაცვალების შემდეგ, [[1892]] წლიდან, მოკერი დამოუკიდებლად მუშაობდა; მისი გარდაცვალების შემდეგ მშენებლობა ინჟინერმა კრხმა დაასრულა. რეკონსტრუქციის მიზანი შუა საუკუნეების სავარაუდო გოთიკური სახის აღდგენა იყო. გარდაქმნებმა ციხის ისტორიული იერსახე მნიშვნელოვნად შეცვალა და სპეციალისტთა შორის კამათი გამოიწვია. მიუხედავად კრიტიკისა, ამჟამად [[XIX საუკუნე|XIX საუკუნის]] აღდგენითი სამუშაოები თავადაც ძეგლის ისტორიის მნიშვნელოვან ნაწილად განიხილება. === XX–XXI საუკუნეები === 1905 წლიდან ციხესიმაგრე საზოგადოებისთვის ღიაა, ხოლო 1918 წლიდან სახელმწიფოს ეკუთვნის. 1944 წლის ივლისში ნაცისტური პროტექტორატის ახალგაზრდული ორგანიზაციის ღონისძიებისთვის ციხე პროპაგანდისტულად გამოიყენეს. 1962 წელს მას ეროვნული კულტურის ძეგლის სტატუსი მიენიჭა. 1985–2003 წლებში აღდგა წმინდა ჯვრის სამლოცველოს ინტერიერი და თეოდორიკეს ფერწერული დაფები. ამ პროექტისთვის ჩეხეთის ეროვნული ძეგლთა დაცვის ინსტიტუტმა 2005 წელს ევროპის კულტურული მემკვიდრეობის ჯილდო, Europa Nostra Award, მიიღო.<ref name="eunostra">{{Cite web|url=https://www.europeanheritageawards.eu/winners/karlstejn-state-castle/|title=Medieval Wood-Panel Paintings in Karlštejn Castle|publisher=Europa Nostra|date=2005-02-01}}</ref> 2020–2023 წლებში განახლდა გოთიკური სარდაფები, მოეწყო ვიზიტორთა ცენტრი, ახალი ექსპოზიციები და მრავალფუნქციური დარბაზი. აღდგა სასარგებლო მცენარეთა ბაღებიც. == არქიტექტურა == [[File:Karlštejn (Sedláček, 1889).png|მინი|ციხესიმაგრის გეგმა, 1889 წელი]] კარლშტეინი დევონური პერიოდის [[კირქვა|კირქვით]] აგებულ კლდოვან შვერილზე დგას. დასავლეთით ფერდობები ბუდნიანის ნაკადულის ხეობისკენ ეშვება, აღმოსავლეთით კი — სტუდენი-დოლისკენ. ციხესიმაგრე შედგება სამი ურთიერთდაკავშირებული, მაგრამ ფუნქციურად მეტწილად დამოუკიდებელი ნაწილისგან: დიდი კოშკისგან, იმპერატორის სასახლისა და მარიამის კოშკის კომპლექსისგან და ბურგგრაფის ეზოსგან. თითოეულ ნაწილს საკუთარი გამაგრება ჰქონდა. ციხე მიმდებარე მთის მასივისგან კლდეში გამოკვეთილი ღრმა თხრილითაა გამოყოფილი. თავდაპირველი მისასვლელი გზა კარიბჭეებსა და გარე თავდაცვით სარტყელს გადიოდა. დიდი კოშკის წინა კედლის სისქე ექვს მეტრს აღწევს და მას ფანჯრები არ აქვს. === ჭის კოშკი === [[File:Studnicni_vez_srpen 2009.jpg|მინი|ჭის კოშკი]] ციხის ჭის სიღრმე 78 მეტრია. მას საკუთარი ბუნებრივი წყარო არ გააჩნია; წყალი ბუდნიანის ნაკადულიდან გამავალი გვირაბით მიეწოდებოდა. წყლის ამოსაღებად გამოიყენებოდა დიდი ბორბალი, რომელსაც შიგნით მოსიარულე ადამიანები ატრიალებდნენ. === ბურგგრაფის შენობა === ბურგგრაფის საცხოვრებელი შენობა არაერთხელ გადაკეთდა. მისი დღევანდელი სახე ძირითადად გვიანგოთიკურ სამშენებლო ეტაპსა და XIX საუკუნის რეკონსტრუქციას უკავშირდება. კარლ IV-ის დროინდელი თავდაპირველი შენობა მოკერის სამუშაოებისას დაანგრიეს. თანამედროვე პერიოდში აქ ციხის ადმინისტრაციაა განთავსებული; შენობა საზეიმო ღონისძიებებისთვისაც გამოიყენება. === იმპერატორის სასახლე === იმპერატორის სასახლის გეგმის ზომებია დაახლოებით 46 × 12,5 მეტრი. თავდაპირველად მას სამი ქვის სართული და ზედა, ხის კარკასით ნაგები სართული ჰქონდა. ქვედა ნაწილში სარდაფები იყო განთავსებული, ზედა სართულებზე კი საცხოვრებელი და საზეიმო დარბაზები. მეორე სართულზე იმპერატორის პირადი ოთახები მდებარეობდა, მათ შორის სავარაუდო საძინებელი, სალოცავი სივრცე და დიდი დარბაზი, რომლის კედლებსაც კარლ IV-ის წინაპრების გამოსახულებები ამკობდა. შენობაში არსებობდა ბუხრები, შიდა კიბეები და თავდაცვით გალავანზე გასასვლელები. === მარიამის კოშკი === მარიამის კოშკი სასახლეს ხიდით უკავშირდება. მის მეორე სართულზე მდებარეობს ღვთისმშობლის მიძინების ეკლესია, რომელშიც შემორჩენილია ბიბლიური და წმინდა ნაწილების გადაცემის სცენების ამსახველი კედლის მხატვრობა. ფრესკების ავტორად სავარაუდოდ სტრასბურგელი ნიკოლაუს ვურმსერი მიიჩნევა. ეკლესიას ესაზღვრება წმინდა ეკატერინეს სამლოცველო, რომელიც იმპერატორის კერძო სალოცავად გამოიყენებოდა. მისი კედლები ძვირფასი მასალების იმიტაციითა და ინკრუსტაციითაა შემკული. შესასვლელის ზემოთ გამოსახულნი არიან კარლ IV და მისი მესამე მეუღლე, [[ანა შვიდნიცელი]]. ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:ჩეხეთის ციხესიმაგრეები]] m2ixmknq9wb64l7sk5wv38jbo8vyot1 5564329 5564328 2026-10-23T20:44:25Z GagaMumladze2020 126180 5564329 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა სამხედრო ნაგებობა | სახელი=კარლშტეინის ციხესიმაგრე | infobox_width=250px | სურათი=Zamek Karlštejn.jpg | წარწერა=კარლშტეინის ციხესიმაგრე სამხრეთ-დასავლეთიდან | ქვეყანა=ჩეხეთი | პოზრუკა=ჩეხეთი | მდებარეობა=[[კარლშტეინი]], [[ბეროუნის რაიონი]], [[ცენტრალური ჩეხეთის მხარე]], ჩეხეთი | სტატუსი=ეროვნული კულტურის ძეგლი | ფუნქციური სტატუსი=მუზეუმი, ღიაა დამთვალიერებლებისთვის | მმართველი=[[ჩეხეთის ეროვნული ძეგლთა დაცვის ინსტიტუტი]] | თარიღდება=XIV საუკუნე }} '''კარლშტეინის ციხესიმაგრე''' (ჩეხ. '''Karlštejn''', გერმ. ''Karlstein'') — შუა საუკუნეების [[ციხესიმაგრე]] [[ჩეხეთი|ჩეხეთში]], [[ცენტრალური ჩეხეთის მხარე|ცენტრალური ჩეხეთის მხარის]] [[ბეროუნის რაიონი|ბეროუნის რაიონში]], ქალაქ [[პრაღა|პრაღის]] ცენტრიდან დაახლოებით 30 კილომეტრით სამხრეთ-დასავლეთით. მდებარეობს [[ჩეხეთის კარსტი]]ს დაცული ლანდშაფტის ტერიტორიაზე. ციხესიმაგრე ჩეხეთის სახელმწიფოს საკუთრებაა და მას [[ჩეხეთის ეროვნული ძეგლთა დაცვის ინსტიტუტი]] მართავს. 1962 წლის 30 მარტიდან ეროვნული კულტურის ძეგლის სტატუსი აქვს. ციხესიმაგრე XIV საუკუნის შუა ხანებში [[ბოჰემიის სამეფო|ჩეხეთის]] მეფის, შემდგომში საღვთო რომის იმპერატორის, [[კარლ IV (სრი)|კარლ IV-ის]] ბრძანებით აშენდა. თავდაპირველად იგი მონარქის კერძო რეზიდენციად იყო ჩაფიქრებული, თუმცა მოგვიანებით საღვთო რომის იმპერიის საიმპერატორო რეგალიებისა და წმინდა ნაწილების შესანახ ადგილად იქცა. XV საუკუნიდან აქ ჩეხეთის სამეფო გვირგვინის საგანძურიც ინახებოდა. ციხესიმაგრის განსაკუთრებულ ღირსშესანიშნაობებს მიეკუთვნება წმინდა ჯვრის სამლოცველო დიდ კოშკში, ღვთისმშობლის მიძინების ეკლესია და წმინდა ეკატერინეს სამლოცველო მარიამის კოშკში. წმინდა ჯვრის სამლოცველოში დაცულია 129 გოთიკური ფერწერული დაფისგან შემდგარი უნიკალური ანსამბლი, რომელიც ოსტატ თეოდორიკეს სახელთანაა დაკავშირებული. == სახელწოდება == [[File:Holy Roman Empire crown dsc02909.jpg|მინი|საღვთო რომის იმპერიის გვირგვინი, რომელიც წმინდა ჯვრის სამლოცველოში ინახებოდა]] სახელწოდება მომდინარეობს გერმანული ''Karls-stein''-იდან და ნიშნავს „კარლის ქვას“ ან „კარლის კლდოვან ციხეს“. იგი უკავშირდება დამაარსებელ კარლ IV-ს. სახელწოდება ''კარლშტეინი'' [[ჩეხური ენა|ჩეხურ]] ენაში [[გერმანული ენა|გერმანული]] ფორმიდან დამკვიდრდა. XIX საუკუნეში გავრცელებული იყო აგრეთვე ''Karlův Týn'', რომელიც გერმანული სახელის მცდარ გააზრებას ეფუძნებოდა. 1949 წელს სახელწოდება კარლშტეინი ციხის ქვემოთ მდებარე დასახლებასაც მიენიჭა, რომელსაც მანამდე ბუდნიანი ერქვა. == ისტორია == === დაარსება და შუა საუკუნეები === კარლშტეინის დაარსებას ტრადიციულად [[1348]] წელს უკავშირებენ. [[ვაცლავ ჰაიეკი|ვაცლავ ჰაიეკის]] ქრონიკის თანახმად, მშენებლობის საზეიმო დაწყება 1348 წლის [[10 ივნისი|10 ივნისს]] გაიმართა, თუმცა ამ თარიღის სიზუსტე სადავოა. მშენებლობა [[XIV საუკუნე|XIV საუკუნის]] 60-იან წლებამდე გაგრძელდა, ხოლო წმინდა ჯვრის სამლოცველოს მორთულობა მოგვიანებით დასრულდა. [[1355]] წელს, იმპერატორად კურთხევის შემდეგ, კარლ IV-მ ციხის დანიშნულება შეცვალა და იგი საიმპერატორო საგანძურისა და წმინდა რელიკვიების დაცვის ადგილად აქცია. ციხესიმაგრის სხვადასხვა ნაწილს განსხვავებული საცხოვრებელი, ადმინისტრაციული და საკრალური ფუნქციები ჰქონდა. [[XV საუკუნე|XV საუკუნის]] დასაწყისში კარლშტეინში ჩეხეთის სამეფო გვირგვინის საგანძურიც გადაიტანეს. ჰუსიტური ომების დაწყებისას მეფე [[სიგიზმუნდ ლუქსემბურგელი|სიგიზმუნდმა]] ჩეხური და საიმპერატორო რეგალიები საზღვარგარეთ გაიტანა. [[1422]] წელს ციხესიმაგრემ [[ჰუსიტები|ჰუსიტური]] ჯარის ალყას გაუძლო. [[1436]] წელს ჩეხეთის სამეფო რეგალიები კარლშტეინში დაბრუნდა და, მცირე წყვეტებით, [[1619]] წლამდე იქ ინახებოდა. საიმპერატორო რეგალიები ციხესიმაგრეში აღარ დაბრუნებულა. [[1500]] წლის ვლადისლავის საერო კანონმდებლობა კარლშტეინის ბურგგრაფებს ციხის, გვირგვინისა და სამეფო დოკუმენტების დაცვას ავალდებულებდა. გვირგვინის გაცემა მხოლოდ კანონიერად არჩეული ჩეხეთის მეფისთვის შეიძლებოდა. === XVI–XVIII საუკუნეები === XVI საუკუნეში ციხესიმაგრეში რენესანსული გადაკეთებები განხორციელდა, განსაკუთრებით დიდ კოშკსა და ბურგგრაფის საცხოვრებელ ნაწილში. 1619 წლის 22 ივნისს ჩეხეთის სამეფო რეგალიები [[პრაღის ციხესიმაგრე|პრაღის ციხესიმაგრეში]] გადაიტანეს, რადგან კარლშტეინის თავდაცვითი შესაძლებლობები უკვე არასაკმარისად მიიჩნეოდა. 1625 წელს იმპერატორმა [[ფერდინანდ II შტირიელი|ფერდინანდ II-მ]] კარლშტეინის ბურგგრაფის თანამდებობა გააუქმა. მომდევნო წელს ციხე იან კავკა ჟ-რჟიჩანისთვის დაგირავების წესით გადაეცა. 1648 წელს, [[ოცდაათწლიანი ომი|ოცდაათწლიანი ომის]] დასასრულს, ციხესიმაგრე შვედურმა ჯარმა დაიკავა. ომის შემდეგ ნაგებობა თანდათან გაპარტახდა. 1755 წელს [[მარია ტერეზია]]მ ციხესიმაგრე პრაღაში დაარსებულ კეთილშობილ ქალთა ინსტიტუტს გადასცა. ინსტიტუტი მას უმთავრესად სამეურნეო ადმინისტრაციისთვის იყენებდა. 1812 წელს ციხესიმაგრე იმპერატორმა [[ფრანც I (ავსტრია)|ფრანც I-მა]] მოინახულა და მისი შეკეთებისთვის სახსრები გამოყო. === XIX საუკუნის რეკონსტრუქცია === [[File:Karlston Castle, Austria LCCN2016820913.jpg|მინი|კარლშტეინი რეკონსტრუქციის შემდეგ, დაახლოებით 1910 წელი]] 1887–1905 წლებში ციხესიმაგრე ისტორიზმისა და არქიტექტურული პურიზმის პრინციპებით აღადგინეს. პროექტის თავდაპირველი კონცეფცია ვენელ არქიტექტორ [[ფრიდრიხ ფონ შმიდტი|ფრიდრიხ ფონ შმიდტს]] ეკუთვნოდა, ხოლო სამუშაოებს [[იოზეფ მოკერი]] ხელმძღვანელობდა. შმიდტის გარდაცვალების შემდეგ, [[1892]] წლიდან, მოკერი დამოუკიდებლად მუშაობდა; მისი გარდაცვალების შემდეგ მშენებლობა ინჟინერმა კრხმა დაასრულა. რეკონსტრუქციის მიზანი შუა საუკუნეების სავარაუდო გოთიკური სახის აღდგენა იყო. გარდაქმნებმა ციხის ისტორიული იერსახე მნიშვნელოვნად შეცვალა და სპეციალისტთა შორის კამათი გამოიწვია. მიუხედავად კრიტიკისა, ამჟამად [[XIX საუკუნე|XIX საუკუნის]] აღდგენითი სამუშაოები თავადაც ძეგლის ისტორიის მნიშვნელოვან ნაწილად განიხილება. === XX–XXI საუკუნეები === 1905 წლიდან ციხესიმაგრე საზოგადოებისთვის ღიაა, ხოლო 1918 წლიდან სახელმწიფოს ეკუთვნის. 1944 წლის ივლისში ნაცისტური პროტექტორატის ახალგაზრდული ორგანიზაციის ღონისძიებისთვის ციხე პროპაგანდისტულად გამოიყენეს. 1962 წელს მას ეროვნული კულტურის ძეგლის სტატუსი მიენიჭა. 1985–2003 წლებში აღდგა წმინდა ჯვრის სამლოცველოს ინტერიერი და თეოდორიკეს ფერწერული დაფები. ამ პროექტისთვის ჩეხეთის ეროვნული ძეგლთა დაცვის ინსტიტუტმა 2005 წელს ევროპის კულტურული მემკვიდრეობის ჯილდო, Europa Nostra Award, მიიღო.<ref name="eunostra">{{Cite web|url=https://www.europeanheritageawards.eu/winners/karlstejn-state-castle/|title=Medieval Wood-Panel Paintings in Karlštejn Castle|publisher=Europa Nostra|date=2005-02-01}}</ref> 2020–2023 წლებში განახლდა გოთიკური სარდაფები, მოეწყო ვიზიტორთა ცენტრი, ახალი ექსპოზიციები და მრავალფუნქციური დარბაზი. აღდგა სასარგებლო მცენარეთა ბაღებიც. == არქიტექტურა == [[File:Karlštejn (Sedláček, 1889).png|მინი|ციხესიმაგრის გეგმა, 1889 წელი]] კარლშტეინი დევონური პერიოდის [[კირქვა|კირქვით]] აგებულ კლდოვან შვერილზე დგას. დასავლეთით ფერდობები ბუდნიანის ნაკადულის ხეობისკენ ეშვება, აღმოსავლეთით კი — სტუდენი-დოლისკენ. ციხესიმაგრე შედგება სამი ურთიერთდაკავშირებული, მაგრამ ფუნქციურად მეტწილად დამოუკიდებელი ნაწილისგან: დიდი კოშკისგან, იმპერატორის სასახლისა და მარიამის კოშკის კომპლექსისგან და ბურგგრაფის ეზოსგან. თითოეულ ნაწილს საკუთარი გამაგრება ჰქონდა. ციხე მიმდებარე მთის მასივისგან კლდეში გამოკვეთილი ღრმა თხრილითაა გამოყოფილი. თავდაპირველი მისასვლელი გზა კარიბჭეებსა და გარე თავდაცვით სარტყელს გადიოდა. დიდი კოშკის წინა კედლის სისქე ექვს მეტრს აღწევს და მას ფანჯრები არ აქვს. === ჭის კოშკი === [[File:Studnicni_vez_srpen 2009.jpg|მინი|ჭის კოშკი]] ციხის ჭის სიღრმე 78 მეტრია. მას საკუთარი ბუნებრივი წყარო არ გააჩნია; წყალი ბუდნიანის ნაკადულიდან გამავალი გვირაბით მიეწოდებოდა. წყლის ამოსაღებად გამოიყენებოდა დიდი ბორბალი, რომელსაც შიგნით მოსიარულე ადამიანები ატრიალებდნენ. === ბურგგრაფის შენობა === ბურგგრაფის საცხოვრებელი შენობა არაერთხელ გადაკეთდა. მისი დღევანდელი სახე ძირითადად გვიანგოთიკურ სამშენებლო ეტაპსა და XIX საუკუნის რეკონსტრუქციას უკავშირდება. კარლ IV-ის დროინდელი თავდაპირველი შენობა მოკერის სამუშაოებისას დაანგრიეს. თანამედროვე პერიოდში აქ ციხის ადმინისტრაციაა განთავსებული; შენობა საზეიმო ღონისძიებებისთვისაც გამოიყენება. === იმპერატორის სასახლე === იმპერატორის სასახლის გეგმის ზომებია დაახლოებით 46 × 12,5 მეტრი. თავდაპირველად მას სამი ქვის სართული და ზედა, ხის კარკასით ნაგები სართული ჰქონდა. ქვედა ნაწილში სარდაფები იყო განთავსებული, ზედა სართულებზე კი საცხოვრებელი და საზეიმო დარბაზები. მეორე სართულზე იმპერატორის პირადი ოთახები მდებარეობდა, მათ შორის სავარაუდო საძინებელი, სალოცავი სივრცე და დიდი დარბაზი, რომლის კედლებსაც კარლ IV-ის წინაპრების გამოსახულებები ამკობდა. შენობაში არსებობდა ბუხრები, შიდა კიბეები და თავდაცვით გალავანზე გასასვლელები. === მარიამის კოშკი === მარიამის კოშკი სასახლეს ხიდით უკავშირდება. მის მეორე სართულზე მდებარეობს ღვთისმშობლის მიძინების ეკლესია, რომელშიც შემორჩენილია ბიბლიური და წმინდა ნაწილების გადაცემის სცენების ამსახველი კედლის მხატვრობა. ფრესკების ავტორად სავარაუდოდ სტრასბურგელი ნიკოლაუს ვურმსერი მიიჩნევა. ეკლესიას ესაზღვრება წმინდა ეკატერინეს სამლოცველო, რომელიც იმპერატორის კერძო სალოცავად გამოიყენებოდა. მისი კედლები ძვირფასი მასალების იმიტაციითა და ინკრუსტაციითაა შემკული. შესასვლელის ზემოთ გამოსახულნი არიან კარლ IV და მისი მესამე მეუღლე, [[ანა შვიდნიცელი]]. კოშკის პირველ სართულზე განთავსებულია საგანძურის ოთახები, სადაც კარლშტეინის ისტორიული კოლექციის ნივთები და წმინდა ვაცლავის გვირგვინის ასლია გამოფენილი. ქვედა სივრცეები სხვადასხვა დროს საპყრობილედაც გამოიყენებოდა. ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:ჩეხეთის ციხესიმაგრეები]] sxdbe5w47ibokjyugkojbcwdru54pry 5564330 5564329 2026-10-23T20:50:03Z GagaMumladze2020 126180 /* მარიამის კოშკი */ 5564330 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა სამხედრო ნაგებობა | სახელი=კარლშტეინის ციხესიმაგრე | infobox_width=250px | სურათი=Zamek Karlštejn.jpg | წარწერა=კარლშტეინის ციხესიმაგრე სამხრეთ-დასავლეთიდან | ქვეყანა=ჩეხეთი | პოზრუკა=ჩეხეთი | მდებარეობა=[[კარლშტეინი]], [[ბეროუნის რაიონი]], [[ცენტრალური ჩეხეთის მხარე]], ჩეხეთი | სტატუსი=ეროვნული კულტურის ძეგლი | ფუნქციური სტატუსი=მუზეუმი, ღიაა დამთვალიერებლებისთვის | მმართველი=[[ჩეხეთის ეროვნული ძეგლთა დაცვის ინსტიტუტი]] | თარიღდება=XIV საუკუნე }} '''კარლშტეინის ციხესიმაგრე''' (ჩეხ. '''Karlštejn''', გერმ. ''Karlstein'') — შუა საუკუნეების [[ციხესიმაგრე]] [[ჩეხეთი|ჩეხეთში]], [[ცენტრალური ჩეხეთის მხარე|ცენტრალური ჩეხეთის მხარის]] [[ბეროუნის რაიონი|ბეროუნის რაიონში]], ქალაქ [[პრაღა|პრაღის]] ცენტრიდან დაახლოებით 30 კილომეტრით სამხრეთ-დასავლეთით. მდებარეობს [[ჩეხეთის კარსტი]]ს დაცული ლანდშაფტის ტერიტორიაზე. ციხესიმაგრე ჩეხეთის სახელმწიფოს საკუთრებაა და მას [[ჩეხეთის ეროვნული ძეგლთა დაცვის ინსტიტუტი]] მართავს. 1962 წლის 30 მარტიდან ეროვნული კულტურის ძეგლის სტატუსი აქვს. ციხესიმაგრე XIV საუკუნის შუა ხანებში [[ბოჰემიის სამეფო|ჩეხეთის]] მეფის, შემდგომში საღვთო რომის იმპერატორის, [[კარლ IV (სრი)|კარლ IV-ის]] ბრძანებით აშენდა. თავდაპირველად იგი მონარქის კერძო რეზიდენციად იყო ჩაფიქრებული, თუმცა მოგვიანებით საღვთო რომის იმპერიის საიმპერატორო რეგალიებისა და წმინდა ნაწილების შესანახ ადგილად იქცა. XV საუკუნიდან აქ ჩეხეთის სამეფო გვირგვინის საგანძურიც ინახებოდა. ციხესიმაგრის განსაკუთრებულ ღირსშესანიშნაობებს მიეკუთვნება წმინდა ჯვრის სამლოცველო დიდ კოშკში, ღვთისმშობლის მიძინების ეკლესია და წმინდა ეკატერინეს სამლოცველო მარიამის კოშკში. წმინდა ჯვრის სამლოცველოში დაცულია 129 გოთიკური ფერწერული დაფისგან შემდგარი უნიკალური ანსამბლი, რომელიც ოსტატ თეოდორიკეს სახელთანაა დაკავშირებული. == სახელწოდება == [[File:Holy Roman Empire crown dsc02909.jpg|მინი|საღვთო რომის იმპერიის გვირგვინი, რომელიც წმინდა ჯვრის სამლოცველოში ინახებოდა]] სახელწოდება მომდინარეობს გერმანული ''Karls-stein''-იდან და ნიშნავს „კარლის ქვას“ ან „კარლის კლდოვან ციხეს“. იგი უკავშირდება დამაარსებელ კარლ IV-ს. სახელწოდება ''კარლშტეინი'' [[ჩეხური ენა|ჩეხურ]] ენაში [[გერმანული ენა|გერმანული]] ფორმიდან დამკვიდრდა. XIX საუკუნეში გავრცელებული იყო აგრეთვე ''Karlův Týn'', რომელიც გერმანული სახელის მცდარ გააზრებას ეფუძნებოდა. 1949 წელს სახელწოდება კარლშტეინი ციხის ქვემოთ მდებარე დასახლებასაც მიენიჭა, რომელსაც მანამდე ბუდნიანი ერქვა. == ისტორია == === დაარსება და შუა საუკუნეები === კარლშტეინის დაარსებას ტრადიციულად [[1348]] წელს უკავშირებენ. [[ვაცლავ ჰაიეკი|ვაცლავ ჰაიეკის]] ქრონიკის თანახმად, მშენებლობის საზეიმო დაწყება 1348 წლის [[10 ივნისი|10 ივნისს]] გაიმართა, თუმცა ამ თარიღის სიზუსტე სადავოა. მშენებლობა [[XIV საუკუნე|XIV საუკუნის]] 60-იან წლებამდე გაგრძელდა, ხოლო წმინდა ჯვრის სამლოცველოს მორთულობა მოგვიანებით დასრულდა. [[1355]] წელს, იმპერატორად კურთხევის შემდეგ, კარლ IV-მ ციხის დანიშნულება შეცვალა და იგი საიმპერატორო საგანძურისა და წმინდა რელიკვიების დაცვის ადგილად აქცია. ციხესიმაგრის სხვადასხვა ნაწილს განსხვავებული საცხოვრებელი, ადმინისტრაციული და საკრალური ფუნქციები ჰქონდა. [[XV საუკუნე|XV საუკუნის]] დასაწყისში კარლშტეინში ჩეხეთის სამეფო გვირგვინის საგანძურიც გადაიტანეს. ჰუსიტური ომების დაწყებისას მეფე [[სიგიზმუნდ ლუქსემბურგელი|სიგიზმუნდმა]] ჩეხური და საიმპერატორო რეგალიები საზღვარგარეთ გაიტანა. [[1422]] წელს ციხესიმაგრემ [[ჰუსიტები|ჰუსიტური]] ჯარის ალყას გაუძლო. [[1436]] წელს ჩეხეთის სამეფო რეგალიები კარლშტეინში დაბრუნდა და, მცირე წყვეტებით, [[1619]] წლამდე იქ ინახებოდა. საიმპერატორო რეგალიები ციხესიმაგრეში აღარ დაბრუნებულა. [[1500]] წლის ვლადისლავის საერო კანონმდებლობა კარლშტეინის ბურგგრაფებს ციხის, გვირგვინისა და სამეფო დოკუმენტების დაცვას ავალდებულებდა. გვირგვინის გაცემა მხოლოდ კანონიერად არჩეული ჩეხეთის მეფისთვის შეიძლებოდა. === XVI–XVIII საუკუნეები === XVI საუკუნეში ციხესიმაგრეში რენესანსული გადაკეთებები განხორციელდა, განსაკუთრებით დიდ კოშკსა და ბურგგრაფის საცხოვრებელ ნაწილში. 1619 წლის 22 ივნისს ჩეხეთის სამეფო რეგალიები [[პრაღის ციხესიმაგრე|პრაღის ციხესიმაგრეში]] გადაიტანეს, რადგან კარლშტეინის თავდაცვითი შესაძლებლობები უკვე არასაკმარისად მიიჩნეოდა. 1625 წელს იმპერატორმა [[ფერდინანდ II შტირიელი|ფერდინანდ II-მ]] კარლშტეინის ბურგგრაფის თანამდებობა გააუქმა. მომდევნო წელს ციხე იან კავკა ჟ-რჟიჩანისთვის დაგირავების წესით გადაეცა. 1648 წელს, [[ოცდაათწლიანი ომი|ოცდაათწლიანი ომის]] დასასრულს, ციხესიმაგრე შვედურმა ჯარმა დაიკავა. ომის შემდეგ ნაგებობა თანდათან გაპარტახდა. 1755 წელს [[მარია ტერეზია]]მ ციხესიმაგრე პრაღაში დაარსებულ კეთილშობილ ქალთა ინსტიტუტს გადასცა. ინსტიტუტი მას უმთავრესად სამეურნეო ადმინისტრაციისთვის იყენებდა. 1812 წელს ციხესიმაგრე იმპერატორმა [[ფრანც I (ავსტრია)|ფრანც I-მა]] მოინახულა და მისი შეკეთებისთვის სახსრები გამოყო. === XIX საუკუნის რეკონსტრუქცია === [[File:Karlston Castle, Austria LCCN2016820913.jpg|მინი|კარლშტეინი რეკონსტრუქციის შემდეგ, დაახლოებით 1910 წელი]] 1887–1905 წლებში ციხესიმაგრე ისტორიზმისა და არქიტექტურული პურიზმის პრინციპებით აღადგინეს. პროექტის თავდაპირველი კონცეფცია ვენელ არქიტექტორ [[ფრიდრიხ ფონ შმიდტი|ფრიდრიხ ფონ შმიდტს]] ეკუთვნოდა, ხოლო სამუშაოებს [[იოზეფ მოკერი]] ხელმძღვანელობდა. შმიდტის გარდაცვალების შემდეგ, [[1892]] წლიდან, მოკერი დამოუკიდებლად მუშაობდა; მისი გარდაცვალების შემდეგ მშენებლობა ინჟინერმა კრხმა დაასრულა. რეკონსტრუქციის მიზანი შუა საუკუნეების სავარაუდო გოთიკური სახის აღდგენა იყო. გარდაქმნებმა ციხის ისტორიული იერსახე მნიშვნელოვნად შეცვალა და სპეციალისტთა შორის კამათი გამოიწვია. მიუხედავად კრიტიკისა, ამჟამად [[XIX საუკუნე|XIX საუკუნის]] აღდგენითი სამუშაოები თავადაც ძეგლის ისტორიის მნიშვნელოვან ნაწილად განიხილება. === XX–XXI საუკუნეები === 1905 წლიდან ციხესიმაგრე საზოგადოებისთვის ღიაა, ხოლო 1918 წლიდან სახელმწიფოს ეკუთვნის. 1944 წლის ივლისში ნაცისტური პროტექტორატის ახალგაზრდული ორგანიზაციის ღონისძიებისთვის ციხე პროპაგანდისტულად გამოიყენეს. 1962 წელს მას ეროვნული კულტურის ძეგლის სტატუსი მიენიჭა. 1985–2003 წლებში აღდგა წმინდა ჯვრის სამლოცველოს ინტერიერი და თეოდორიკეს ფერწერული დაფები. ამ პროექტისთვის ჩეხეთის ეროვნული ძეგლთა დაცვის ინსტიტუტმა 2005 წელს ევროპის კულტურული მემკვიდრეობის ჯილდო, Europa Nostra Award, მიიღო.<ref name="eunostra">{{Cite web|url=https://www.europeanheritageawards.eu/winners/karlstejn-state-castle/|title=Medieval Wood-Panel Paintings in Karlštejn Castle|publisher=Europa Nostra|date=2005-02-01}}</ref> 2020–2023 წლებში განახლდა გოთიკური სარდაფები, მოეწყო ვიზიტორთა ცენტრი, ახალი ექსპოზიციები და მრავალფუნქციური დარბაზი. აღდგა სასარგებლო მცენარეთა ბაღებიც. == არქიტექტურა == [[File:Karlštejn (Sedláček, 1889).png|მინი|ციხესიმაგრის გეგმა, 1889 წელი]] კარლშტეინი დევონური პერიოდის [[კირქვა|კირქვით]] აგებულ კლდოვან შვერილზე დგას. დასავლეთით ფერდობები ბუდნიანის ნაკადულის ხეობისკენ ეშვება, აღმოსავლეთით კი — სტუდენი-დოლისკენ. ციხესიმაგრე შედგება სამი ურთიერთდაკავშირებული, მაგრამ ფუნქციურად მეტწილად დამოუკიდებელი ნაწილისგან: დიდი კოშკისგან, იმპერატორის სასახლისა და მარიამის კოშკის კომპლექსისგან და ბურგგრაფის ეზოსგან. თითოეულ ნაწილს საკუთარი გამაგრება ჰქონდა. ციხე მიმდებარე მთის მასივისგან კლდეში გამოკვეთილი ღრმა თხრილითაა გამოყოფილი. თავდაპირველი მისასვლელი გზა კარიბჭეებსა და გარე თავდაცვით სარტყელს გადიოდა. დიდი კოშკის წინა კედლის სისქე ექვს მეტრს აღწევს და მას ფანჯრები არ აქვს. === ჭის კოშკი === [[File:Studnicni_vez_srpen 2009.jpg|მინი|ჭის კოშკი]] ციხის ჭის სიღრმე 78 მეტრია. მას საკუთარი ბუნებრივი წყარო არ გააჩნია; წყალი ბუდნიანის ნაკადულიდან გამავალი გვირაბით მიეწოდებოდა. წყლის ამოსაღებად გამოიყენებოდა დიდი ბორბალი, რომელსაც შიგნით მოსიარულე ადამიანები ატრიალებდნენ. === ბურგგრაფის შენობა === ბურგგრაფის საცხოვრებელი შენობა არაერთხელ გადაკეთდა. მისი დღევანდელი სახე ძირითადად გვიანგოთიკურ სამშენებლო ეტაპსა და XIX საუკუნის რეკონსტრუქციას უკავშირდება. კარლ IV-ის დროინდელი თავდაპირველი შენობა მოკერის სამუშაოებისას დაანგრიეს. თანამედროვე პერიოდში აქ ციხის ადმინისტრაციაა განთავსებული; შენობა საზეიმო ღონისძიებებისთვისაც გამოიყენება. === იმპერატორის სასახლე === იმპერატორის სასახლის გეგმის ზომებია დაახლოებით 46 × 12,5 მეტრი. თავდაპირველად მას სამი ქვის სართული და ზედა, ხის კარკასით ნაგები სართული ჰქონდა. ქვედა ნაწილში სარდაფები იყო განთავსებული, ზედა სართულებზე კი საცხოვრებელი და საზეიმო დარბაზები. მეორე სართულზე იმპერატორის პირადი ოთახები მდებარეობდა, მათ შორის სავარაუდო საძინებელი, სალოცავი სივრცე და დიდი დარბაზი, რომლის კედლებსაც კარლ IV-ის წინაპრების გამოსახულებები ამკობდა. შენობაში არსებობდა ბუხრები, შიდა კიბეები და თავდაცვით გალავანზე გასასვლელები. === მარიამის კოშკი === მარიამის კოშკი სასახლეს ხიდით უკავშირდება. მის მეორე სართულზე მდებარეობს ღვთისმშობლის მიძინების ეკლესია, რომელშიც შემორჩენილია ბიბლიური და წმინდა ნაწილების გადაცემის სცენების ამსახველი კედლის მხატვრობა. ფრესკების ავტორად სავარაუდოდ სტრასბურგელი ნიკოლაუს ვურმსერი მიიჩნევა. ეკლესიას ესაზღვრება წმინდა ეკატერინეს სამლოცველო, რომელიც იმპერატორის კერძო სალოცავად გამოიყენებოდა. მისი კედლები ძვირფასი მასალების იმიტაციითა და ინკრუსტაციითაა შემკული. შესასვლელის ზემოთ გამოსახულნი არიან კარლ IV და მისი მესამე მეუღლე, [[ანა შვიდნიცელი]]. კოშკის პირველ სართულზე განთავსებულია საგანძურის ოთახები, სადაც კარლშტეინის ისტორიული კოლექციის ნივთები და წმინდა ვაცლავის გვირგვინის ასლია გამოფენილი. ქვედა სივრცეები სხვადასხვა დროს საპყრობილედაც გამოიყენებოდა. === დიდი კოშკი და წმინდა ჯვრის სამლოცველო === [[File:Jindrich Eckert - Karlstejn, kaple sv Krize (1878).jpg|მინი|წმინდა ჯვრის სამლოცველო, 1878 წლის ფოტო]] [[File:Meister Theoderich von Prag 002.jpg|მინი|წმინდა იერონიმე, ოსტატ თეოდორიკეს ნამუშევარი]] დიდი კოშკი ციხესიმაგრის უმაღლეს ნაწილში მდებარეობს და საკუთარი გამაგრება აქვს. კოშკის კიბის კედლებზე გამოსახულია წმინდა ვაცლავისა და წმინდა ლუდმილას ცხოვრების ეპიზოდები. კოშკის უმნიშვნელოვანესი სივრცეა წმინდა ჯვრის სამლოცველო, სადაც საიმპერატორო რეგალიები და წმინდა ნაწილები ინახებოდა. სამლოცველოს ინტერიერი მოოქროვილი ზედაპირებით, ძვირფასი ქვებითა და ვენეციური მინისგან დამზადებული ვარსკვლავების, მზისა და მთვარის გამოსახულებებითაა მორთული. ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:ჩეხეთის ციხესიმაგრეები]] 2bluxlih5z9tqfl9wxe22ygtvb5giue 5564331 5564330 2026-10-23T20:50:16Z GagaMumladze2020 126180 /* დიდი კოშკი და წმინდა ჯვრის სამლოცველო */ 5564331 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა სამხედრო ნაგებობა | სახელი=კარლშტეინის ციხესიმაგრე | infobox_width=250px | სურათი=Zamek Karlštejn.jpg | წარწერა=კარლშტეინის ციხესიმაგრე სამხრეთ-დასავლეთიდან | ქვეყანა=ჩეხეთი | პოზრუკა=ჩეხეთი | მდებარეობა=[[კარლშტეინი]], [[ბეროუნის რაიონი]], [[ცენტრალური ჩეხეთის მხარე]], ჩეხეთი | სტატუსი=ეროვნული კულტურის ძეგლი | ფუნქციური სტატუსი=მუზეუმი, ღიაა დამთვალიერებლებისთვის | მმართველი=[[ჩეხეთის ეროვნული ძეგლთა დაცვის ინსტიტუტი]] | თარიღდება=XIV საუკუნე }} '''კარლშტეინის ციხესიმაგრე''' (ჩეხ. '''Karlštejn''', გერმ. ''Karlstein'') — შუა საუკუნეების [[ციხესიმაგრე]] [[ჩეხეთი|ჩეხეთში]], [[ცენტრალური ჩეხეთის მხარე|ცენტრალური ჩეხეთის მხარის]] [[ბეროუნის რაიონი|ბეროუნის რაიონში]], ქალაქ [[პრაღა|პრაღის]] ცენტრიდან დაახლოებით 30 კილომეტრით სამხრეთ-დასავლეთით. მდებარეობს [[ჩეხეთის კარსტი]]ს დაცული ლანდშაფტის ტერიტორიაზე. ციხესიმაგრე ჩეხეთის სახელმწიფოს საკუთრებაა და მას [[ჩეხეთის ეროვნული ძეგლთა დაცვის ინსტიტუტი]] მართავს. 1962 წლის 30 მარტიდან ეროვნული კულტურის ძეგლის სტატუსი აქვს. ციხესიმაგრე XIV საუკუნის შუა ხანებში [[ბოჰემიის სამეფო|ჩეხეთის]] მეფის, შემდგომში საღვთო რომის იმპერატორის, [[კარლ IV (სრი)|კარლ IV-ის]] ბრძანებით აშენდა. თავდაპირველად იგი მონარქის კერძო რეზიდენციად იყო ჩაფიქრებული, თუმცა მოგვიანებით საღვთო რომის იმპერიის საიმპერატორო რეგალიებისა და წმინდა ნაწილების შესანახ ადგილად იქცა. XV საუკუნიდან აქ ჩეხეთის სამეფო გვირგვინის საგანძურიც ინახებოდა. ციხესიმაგრის განსაკუთრებულ ღირსშესანიშნაობებს მიეკუთვნება წმინდა ჯვრის სამლოცველო დიდ კოშკში, ღვთისმშობლის მიძინების ეკლესია და წმინდა ეკატერინეს სამლოცველო მარიამის კოშკში. წმინდა ჯვრის სამლოცველოში დაცულია 129 გოთიკური ფერწერული დაფისგან შემდგარი უნიკალური ანსამბლი, რომელიც ოსტატ თეოდორიკეს სახელთანაა დაკავშირებული. == სახელწოდება == [[File:Holy Roman Empire crown dsc02909.jpg|მინი|საღვთო რომის იმპერიის გვირგვინი, რომელიც წმინდა ჯვრის სამლოცველოში ინახებოდა]] სახელწოდება მომდინარეობს გერმანული ''Karls-stein''-იდან და ნიშნავს „კარლის ქვას“ ან „კარლის კლდოვან ციხეს“. იგი უკავშირდება დამაარსებელ კარლ IV-ს. სახელწოდება ''კარლშტეინი'' [[ჩეხური ენა|ჩეხურ]] ენაში [[გერმანული ენა|გერმანული]] ფორმიდან დამკვიდრდა. XIX საუკუნეში გავრცელებული იყო აგრეთვე ''Karlův Týn'', რომელიც გერმანული სახელის მცდარ გააზრებას ეფუძნებოდა. 1949 წელს სახელწოდება კარლშტეინი ციხის ქვემოთ მდებარე დასახლებასაც მიენიჭა, რომელსაც მანამდე ბუდნიანი ერქვა. == ისტორია == === დაარსება და შუა საუკუნეები === კარლშტეინის დაარსებას ტრადიციულად [[1348]] წელს უკავშირებენ. [[ვაცლავ ჰაიეკი|ვაცლავ ჰაიეკის]] ქრონიკის თანახმად, მშენებლობის საზეიმო დაწყება 1348 წლის [[10 ივნისი|10 ივნისს]] გაიმართა, თუმცა ამ თარიღის სიზუსტე სადავოა. მშენებლობა [[XIV საუკუნე|XIV საუკუნის]] 60-იან წლებამდე გაგრძელდა, ხოლო წმინდა ჯვრის სამლოცველოს მორთულობა მოგვიანებით დასრულდა. [[1355]] წელს, იმპერატორად კურთხევის შემდეგ, კარლ IV-მ ციხის დანიშნულება შეცვალა და იგი საიმპერატორო საგანძურისა და წმინდა რელიკვიების დაცვის ადგილად აქცია. ციხესიმაგრის სხვადასხვა ნაწილს განსხვავებული საცხოვრებელი, ადმინისტრაციული და საკრალური ფუნქციები ჰქონდა. [[XV საუკუნე|XV საუკუნის]] დასაწყისში კარლშტეინში ჩეხეთის სამეფო გვირგვინის საგანძურიც გადაიტანეს. ჰუსიტური ომების დაწყებისას მეფე [[სიგიზმუნდ ლუქსემბურგელი|სიგიზმუნდმა]] ჩეხური და საიმპერატორო რეგალიები საზღვარგარეთ გაიტანა. [[1422]] წელს ციხესიმაგრემ [[ჰუსიტები|ჰუსიტური]] ჯარის ალყას გაუძლო. [[1436]] წელს ჩეხეთის სამეფო რეგალიები კარლშტეინში დაბრუნდა და, მცირე წყვეტებით, [[1619]] წლამდე იქ ინახებოდა. საიმპერატორო რეგალიები ციხესიმაგრეში აღარ დაბრუნებულა. [[1500]] წლის ვლადისლავის საერო კანონმდებლობა კარლშტეინის ბურგგრაფებს ციხის, გვირგვინისა და სამეფო დოკუმენტების დაცვას ავალდებულებდა. გვირგვინის გაცემა მხოლოდ კანონიერად არჩეული ჩეხეთის მეფისთვის შეიძლებოდა. === XVI–XVIII საუკუნეები === XVI საუკუნეში ციხესიმაგრეში რენესანსული გადაკეთებები განხორციელდა, განსაკუთრებით დიდ კოშკსა და ბურგგრაფის საცხოვრებელ ნაწილში. 1619 წლის 22 ივნისს ჩეხეთის სამეფო რეგალიები [[პრაღის ციხესიმაგრე|პრაღის ციხესიმაგრეში]] გადაიტანეს, რადგან კარლშტეინის თავდაცვითი შესაძლებლობები უკვე არასაკმარისად მიიჩნეოდა. 1625 წელს იმპერატორმა [[ფერდინანდ II შტირიელი|ფერდინანდ II-მ]] კარლშტეინის ბურგგრაფის თანამდებობა გააუქმა. მომდევნო წელს ციხე იან კავკა ჟ-რჟიჩანისთვის დაგირავების წესით გადაეცა. 1648 წელს, [[ოცდაათწლიანი ომი|ოცდაათწლიანი ომის]] დასასრულს, ციხესიმაგრე შვედურმა ჯარმა დაიკავა. ომის შემდეგ ნაგებობა თანდათან გაპარტახდა. 1755 წელს [[მარია ტერეზია]]მ ციხესიმაგრე პრაღაში დაარსებულ კეთილშობილ ქალთა ინსტიტუტს გადასცა. ინსტიტუტი მას უმთავრესად სამეურნეო ადმინისტრაციისთვის იყენებდა. 1812 წელს ციხესიმაგრე იმპერატორმა [[ფრანც I (ავსტრია)|ფრანც I-მა]] მოინახულა და მისი შეკეთებისთვის სახსრები გამოყო. === XIX საუკუნის რეკონსტრუქცია === [[File:Karlston Castle, Austria LCCN2016820913.jpg|მინი|კარლშტეინი რეკონსტრუქციის შემდეგ, დაახლოებით 1910 წელი]] 1887–1905 წლებში ციხესიმაგრე ისტორიზმისა და არქიტექტურული პურიზმის პრინციპებით აღადგინეს. პროექტის თავდაპირველი კონცეფცია ვენელ არქიტექტორ [[ფრიდრიხ ფონ შმიდტი|ფრიდრიხ ფონ შმიდტს]] ეკუთვნოდა, ხოლო სამუშაოებს [[იოზეფ მოკერი]] ხელმძღვანელობდა. შმიდტის გარდაცვალების შემდეგ, [[1892]] წლიდან, მოკერი დამოუკიდებლად მუშაობდა; მისი გარდაცვალების შემდეგ მშენებლობა ინჟინერმა კრხმა დაასრულა. რეკონსტრუქციის მიზანი შუა საუკუნეების სავარაუდო გოთიკური სახის აღდგენა იყო. გარდაქმნებმა ციხის ისტორიული იერსახე მნიშვნელოვნად შეცვალა და სპეციალისტთა შორის კამათი გამოიწვია. მიუხედავად კრიტიკისა, ამჟამად [[XIX საუკუნე|XIX საუკუნის]] აღდგენითი სამუშაოები თავადაც ძეგლის ისტორიის მნიშვნელოვან ნაწილად განიხილება. === XX–XXI საუკუნეები === 1905 წლიდან ციხესიმაგრე საზოგადოებისთვის ღიაა, ხოლო 1918 წლიდან სახელმწიფოს ეკუთვნის. 1944 წლის ივლისში ნაცისტური პროტექტორატის ახალგაზრდული ორგანიზაციის ღონისძიებისთვის ციხე პროპაგანდისტულად გამოიყენეს. 1962 წელს მას ეროვნული კულტურის ძეგლის სტატუსი მიენიჭა. 1985–2003 წლებში აღდგა წმინდა ჯვრის სამლოცველოს ინტერიერი და თეოდორიკეს ფერწერული დაფები. ამ პროექტისთვის ჩეხეთის ეროვნული ძეგლთა დაცვის ინსტიტუტმა 2005 წელს ევროპის კულტურული მემკვიდრეობის ჯილდო, Europa Nostra Award, მიიღო.<ref name="eunostra">{{Cite web|url=https://www.europeanheritageawards.eu/winners/karlstejn-state-castle/|title=Medieval Wood-Panel Paintings in Karlštejn Castle|publisher=Europa Nostra|date=2005-02-01}}</ref> 2020–2023 წლებში განახლდა გოთიკური სარდაფები, მოეწყო ვიზიტორთა ცენტრი, ახალი ექსპოზიციები და მრავალფუნქციური დარბაზი. აღდგა სასარგებლო მცენარეთა ბაღებიც. == არქიტექტურა == [[File:Karlštejn (Sedláček, 1889).png|მინი|ციხესიმაგრის გეგმა, 1889 წელი]] კარლშტეინი დევონური პერიოდის [[კირქვა|კირქვით]] აგებულ კლდოვან შვერილზე დგას. დასავლეთით ფერდობები ბუდნიანის ნაკადულის ხეობისკენ ეშვება, აღმოსავლეთით კი — სტუდენი-დოლისკენ. ციხესიმაგრე შედგება სამი ურთიერთდაკავშირებული, მაგრამ ფუნქციურად მეტწილად დამოუკიდებელი ნაწილისგან: დიდი კოშკისგან, იმპერატორის სასახლისა და მარიამის კოშკის კომპლექსისგან და ბურგგრაფის ეზოსგან. თითოეულ ნაწილს საკუთარი გამაგრება ჰქონდა. ციხე მიმდებარე მთის მასივისგან კლდეში გამოკვეთილი ღრმა თხრილითაა გამოყოფილი. თავდაპირველი მისასვლელი გზა კარიბჭეებსა და გარე თავდაცვით სარტყელს გადიოდა. დიდი კოშკის წინა კედლის სისქე ექვს მეტრს აღწევს და მას ფანჯრები არ აქვს. === ჭის კოშკი === [[File:Studnicni_vez_srpen 2009.jpg|მინი|ჭის კოშკი]] ციხის ჭის სიღრმე 78 მეტრია. მას საკუთარი ბუნებრივი წყარო არ გააჩნია; წყალი ბუდნიანის ნაკადულიდან გამავალი გვირაბით მიეწოდებოდა. წყლის ამოსაღებად გამოიყენებოდა დიდი ბორბალი, რომელსაც შიგნით მოსიარულე ადამიანები ატრიალებდნენ. === ბურგგრაფის შენობა === ბურგგრაფის საცხოვრებელი შენობა არაერთხელ გადაკეთდა. მისი დღევანდელი სახე ძირითადად გვიანგოთიკურ სამშენებლო ეტაპსა და XIX საუკუნის რეკონსტრუქციას უკავშირდება. კარლ IV-ის დროინდელი თავდაპირველი შენობა მოკერის სამუშაოებისას დაანგრიეს. თანამედროვე პერიოდში აქ ციხის ადმინისტრაციაა განთავსებული; შენობა საზეიმო ღონისძიებებისთვისაც გამოიყენება. === იმპერატორის სასახლე === იმპერატორის სასახლის გეგმის ზომებია დაახლოებით 46 × 12,5 მეტრი. თავდაპირველად მას სამი ქვის სართული და ზედა, ხის კარკასით ნაგები სართული ჰქონდა. ქვედა ნაწილში სარდაფები იყო განთავსებული, ზედა სართულებზე კი საცხოვრებელი და საზეიმო დარბაზები. მეორე სართულზე იმპერატორის პირადი ოთახები მდებარეობდა, მათ შორის სავარაუდო საძინებელი, სალოცავი სივრცე და დიდი დარბაზი, რომლის კედლებსაც კარლ IV-ის წინაპრების გამოსახულებები ამკობდა. შენობაში არსებობდა ბუხრები, შიდა კიბეები და თავდაცვით გალავანზე გასასვლელები. === მარიამის კოშკი === მარიამის კოშკი სასახლეს ხიდით უკავშირდება. მის მეორე სართულზე მდებარეობს ღვთისმშობლის მიძინების ეკლესია, რომელშიც შემორჩენილია ბიბლიური და წმინდა ნაწილების გადაცემის სცენების ამსახველი კედლის მხატვრობა. ფრესკების ავტორად სავარაუდოდ სტრასბურგელი ნიკოლაუს ვურმსერი მიიჩნევა. ეკლესიას ესაზღვრება წმინდა ეკატერინეს სამლოცველო, რომელიც იმპერატორის კერძო სალოცავად გამოიყენებოდა. მისი კედლები ძვირფასი მასალების იმიტაციითა და ინკრუსტაციითაა შემკული. შესასვლელის ზემოთ გამოსახულნი არიან კარლ IV და მისი მესამე მეუღლე, [[ანა შვიდნიცელი]]. კოშკის პირველ სართულზე განთავსებულია საგანძურის ოთახები, სადაც კარლშტეინის ისტორიული კოლექციის ნივთები და წმინდა ვაცლავის გვირგვინის ასლია გამოფენილი. ქვედა სივრცეები სხვადასხვა დროს საპყრობილედაც გამოიყენებოდა. === დიდი კოშკი და წმინდა ჯვრის სამლოცველო === [[File:Jindrich Eckert - Karlstejn, kaple sv Krize (1878).jpg|მინი|წმინდა ჯვრის სამლოცველო, 1878 წლის ფოტო]] [[File:Meister Theoderich von Prag 002.jpg|მინი|წმინდა იერონიმე, ოსტატ თეოდორიკეს ნამუშევარი]] დიდი კოშკი ციხესიმაგრის უმაღლეს ნაწილში მდებარეობს და საკუთარი გამაგრება აქვს. კოშკის კიბის კედლებზე გამოსახულია წმინდა ვაცლავისა და წმინდა ლუდმილას ცხოვრების ეპიზოდები. კოშკის უმნიშვნელოვანესი სივრცეა წმინდა ჯვრის სამლოცველო, სადაც საიმპერატორო რეგალიები და წმინდა ნაწილები ინახებოდა. სამლოცველოს ინტერიერი მოოქროვილი ზედაპირებით, ძვირფასი ქვებითა და ვენეციური მინისგან დამზადებული ვარსკვლავების, მზისა და მთვარის გამოსახულებებითაა მორთული. სივრცეს ორ ნაწილად მოოქროვილი გისოსი ყოფს. გადმოცემის თანახმად, კარლ IV გისოსის მიღმა ფეხშიშველი შედიოდა. სამლოცველოს კედლებს ამშვენებს 129 გოთიკური ფერწერული დაფა, რომელთა დიდი ნაწილი ოსტატ თეოდორიკეს უკავშირდება. გამოსახულნი არიან ქრისტე, მოწამეები, წმინდანები, ეპისკოპოსები, პაპები და ქრისტიანი მმართველები. ზოგიერთი დაფა რელიკვიარის ფუნქციასაც ასრულებდა. სამლოცველოს ოთხი რკინით გამაგრებული კარი და ცხრა საკეტი იცავდა; შესვლა განსაკუთრებული ნებართვით იყო შესაძლებელი. ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:ჩეხეთის ციხესიმაგრეები]] a711bbr9svq1synppe1d86yipt5tgu6 5564333 5564331 2026-10-23T20:53:40Z GagaMumladze2020 126180 /* დიდი კოშკი და წმინდა ჯვრის სამლოცველო */ 5564333 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა სამხედრო ნაგებობა | სახელი=კარლშტეინის ციხესიმაგრე | infobox_width=250px | სურათი=Zamek Karlštejn.jpg | წარწერა=კარლშტეინის ციხესიმაგრე სამხრეთ-დასავლეთიდან | ქვეყანა=ჩეხეთი | პოზრუკა=ჩეხეთი | მდებარეობა=[[კარლშტეინი]], [[ბეროუნის რაიონი]], [[ცენტრალური ჩეხეთის მხარე]], ჩეხეთი | სტატუსი=ეროვნული კულტურის ძეგლი | ფუნქციური სტატუსი=მუზეუმი, ღიაა დამთვალიერებლებისთვის | მმართველი=[[ჩეხეთის ეროვნული ძეგლთა დაცვის ინსტიტუტი]] | თარიღდება=XIV საუკუნე }} '''კარლშტეინის ციხესიმაგრე''' (ჩეხ. '''Karlštejn''', გერმ. ''Karlstein'') — შუა საუკუნეების [[ციხესიმაგრე]] [[ჩეხეთი|ჩეხეთში]], [[ცენტრალური ჩეხეთის მხარე|ცენტრალური ჩეხეთის მხარის]] [[ბეროუნის რაიონი|ბეროუნის რაიონში]], ქალაქ [[პრაღა|პრაღის]] ცენტრიდან დაახლოებით 30 კილომეტრით სამხრეთ-დასავლეთით. მდებარეობს [[ჩეხეთის კარსტი]]ს დაცული ლანდშაფტის ტერიტორიაზე. ციხესიმაგრე ჩეხეთის სახელმწიფოს საკუთრებაა და მას [[ჩეხეთის ეროვნული ძეგლთა დაცვის ინსტიტუტი]] მართავს. 1962 წლის 30 მარტიდან ეროვნული კულტურის ძეგლის სტატუსი აქვს. ციხესიმაგრე XIV საუკუნის შუა ხანებში [[ბოჰემიის სამეფო|ჩეხეთის]] მეფის, შემდგომში საღვთო რომის იმპერატორის, [[კარლ IV (სრი)|კარლ IV-ის]] ბრძანებით აშენდა. თავდაპირველად იგი მონარქის კერძო რეზიდენციად იყო ჩაფიქრებული, თუმცა მოგვიანებით საღვთო რომის იმპერიის საიმპერატორო რეგალიებისა და წმინდა ნაწილების შესანახ ადგილად იქცა. XV საუკუნიდან აქ ჩეხეთის სამეფო გვირგვინის საგანძურიც ინახებოდა. ციხესიმაგრის განსაკუთრებულ ღირსშესანიშნაობებს მიეკუთვნება წმინდა ჯვრის სამლოცველო დიდ კოშკში, ღვთისმშობლის მიძინების ეკლესია და წმინდა ეკატერინეს სამლოცველო მარიამის კოშკში. წმინდა ჯვრის სამლოცველოში დაცულია 129 გოთიკური ფერწერული დაფისგან შემდგარი უნიკალური ანსამბლი, რომელიც ოსტატ თეოდორიკეს სახელთანაა დაკავშირებული. == სახელწოდება == [[File:Holy Roman Empire crown dsc02909.jpg|მინი|საღვთო რომის იმპერიის გვირგვინი, რომელიც წმინდა ჯვრის სამლოცველოში ინახებოდა]] სახელწოდება მომდინარეობს გერმანული ''Karls-stein''-იდან და ნიშნავს „კარლის ქვას“ ან „კარლის კლდოვან ციხეს“. იგი უკავშირდება დამაარსებელ კარლ IV-ს. სახელწოდება ''კარლშტეინი'' [[ჩეხური ენა|ჩეხურ]] ენაში [[გერმანული ენა|გერმანული]] ფორმიდან დამკვიდრდა. XIX საუკუნეში გავრცელებული იყო აგრეთვე ''Karlův Týn'', რომელიც გერმანული სახელის მცდარ გააზრებას ეფუძნებოდა. 1949 წელს სახელწოდება კარლშტეინი ციხის ქვემოთ მდებარე დასახლებასაც მიენიჭა, რომელსაც მანამდე ბუდნიანი ერქვა. == ისტორია == === დაარსება და შუა საუკუნეები === კარლშტეინის დაარსებას ტრადიციულად [[1348]] წელს უკავშირებენ. [[ვაცლავ ჰაიეკი|ვაცლავ ჰაიეკის]] ქრონიკის თანახმად, მშენებლობის საზეიმო დაწყება 1348 წლის [[10 ივნისი|10 ივნისს]] გაიმართა, თუმცა ამ თარიღის სიზუსტე სადავოა. მშენებლობა [[XIV საუკუნე|XIV საუკუნის]] 60-იან წლებამდე გაგრძელდა, ხოლო წმინდა ჯვრის სამლოცველოს მორთულობა მოგვიანებით დასრულდა. [[1355]] წელს, იმპერატორად კურთხევის შემდეგ, კარლ IV-მ ციხის დანიშნულება შეცვალა და იგი საიმპერატორო საგანძურისა და წმინდა რელიკვიების დაცვის ადგილად აქცია. ციხესიმაგრის სხვადასხვა ნაწილს განსხვავებული საცხოვრებელი, ადმინისტრაციული და საკრალური ფუნქციები ჰქონდა. [[XV საუკუნე|XV საუკუნის]] დასაწყისში კარლშტეინში ჩეხეთის სამეფო გვირგვინის საგანძურიც გადაიტანეს. ჰუსიტური ომების დაწყებისას მეფე [[სიგიზმუნდ ლუქსემბურგელი|სიგიზმუნდმა]] ჩეხური და საიმპერატორო რეგალიები საზღვარგარეთ გაიტანა. [[1422]] წელს ციხესიმაგრემ [[ჰუსიტები|ჰუსიტური]] ჯარის ალყას გაუძლო. [[1436]] წელს ჩეხეთის სამეფო რეგალიები კარლშტეინში დაბრუნდა და, მცირე წყვეტებით, [[1619]] წლამდე იქ ინახებოდა. საიმპერატორო რეგალიები ციხესიმაგრეში აღარ დაბრუნებულა. [[1500]] წლის ვლადისლავის საერო კანონმდებლობა კარლშტეინის ბურგგრაფებს ციხის, გვირგვინისა და სამეფო დოკუმენტების დაცვას ავალდებულებდა. გვირგვინის გაცემა მხოლოდ კანონიერად არჩეული ჩეხეთის მეფისთვის შეიძლებოდა. === XVI–XVIII საუკუნეები === XVI საუკუნეში ციხესიმაგრეში რენესანსული გადაკეთებები განხორციელდა, განსაკუთრებით დიდ კოშკსა და ბურგგრაფის საცხოვრებელ ნაწილში. 1619 წლის 22 ივნისს ჩეხეთის სამეფო რეგალიები [[პრაღის ციხესიმაგრე|პრაღის ციხესიმაგრეში]] გადაიტანეს, რადგან კარლშტეინის თავდაცვითი შესაძლებლობები უკვე არასაკმარისად მიიჩნეოდა. 1625 წელს იმპერატორმა [[ფერდინანდ II შტირიელი|ფერდინანდ II-მ]] კარლშტეინის ბურგგრაფის თანამდებობა გააუქმა. მომდევნო წელს ციხე იან კავკა ჟ-რჟიჩანისთვის დაგირავების წესით გადაეცა. 1648 წელს, [[ოცდაათწლიანი ომი|ოცდაათწლიანი ომის]] დასასრულს, ციხესიმაგრე შვედურმა ჯარმა დაიკავა. ომის შემდეგ ნაგებობა თანდათან გაპარტახდა. 1755 წელს [[მარია ტერეზია]]მ ციხესიმაგრე პრაღაში დაარსებულ კეთილშობილ ქალთა ინსტიტუტს გადასცა. ინსტიტუტი მას უმთავრესად სამეურნეო ადმინისტრაციისთვის იყენებდა. 1812 წელს ციხესიმაგრე იმპერატორმა [[ფრანც I (ავსტრია)|ფრანც I-მა]] მოინახულა და მისი შეკეთებისთვის სახსრები გამოყო. === XIX საუკუნის რეკონსტრუქცია === [[File:Karlston Castle, Austria LCCN2016820913.jpg|მინი|კარლშტეინი რეკონსტრუქციის შემდეგ, დაახლოებით 1910 წელი]] 1887–1905 წლებში ციხესიმაგრე ისტორიზმისა და არქიტექტურული პურიზმის პრინციპებით აღადგინეს. პროექტის თავდაპირველი კონცეფცია ვენელ არქიტექტორ [[ფრიდრიხ ფონ შმიდტი|ფრიდრიხ ფონ შმიდტს]] ეკუთვნოდა, ხოლო სამუშაოებს [[იოზეფ მოკერი]] ხელმძღვანელობდა. შმიდტის გარდაცვალების შემდეგ, [[1892]] წლიდან, მოკერი დამოუკიდებლად მუშაობდა; მისი გარდაცვალების შემდეგ მშენებლობა ინჟინერმა კრხმა დაასრულა. რეკონსტრუქციის მიზანი შუა საუკუნეების სავარაუდო გოთიკური სახის აღდგენა იყო. გარდაქმნებმა ციხის ისტორიული იერსახე მნიშვნელოვნად შეცვალა და სპეციალისტთა შორის კამათი გამოიწვია. მიუხედავად კრიტიკისა, ამჟამად [[XIX საუკუნე|XIX საუკუნის]] აღდგენითი სამუშაოები თავადაც ძეგლის ისტორიის მნიშვნელოვან ნაწილად განიხილება. === XX–XXI საუკუნეები === 1905 წლიდან ციხესიმაგრე საზოგადოებისთვის ღიაა, ხოლო 1918 წლიდან სახელმწიფოს ეკუთვნის. 1944 წლის ივლისში ნაცისტური პროტექტორატის ახალგაზრდული ორგანიზაციის ღონისძიებისთვის ციხე პროპაგანდისტულად გამოიყენეს. 1962 წელს მას ეროვნული კულტურის ძეგლის სტატუსი მიენიჭა. 1985–2003 წლებში აღდგა წმინდა ჯვრის სამლოცველოს ინტერიერი და თეოდორიკეს ფერწერული დაფები. ამ პროექტისთვის ჩეხეთის ეროვნული ძეგლთა დაცვის ინსტიტუტმა 2005 წელს ევროპის კულტურული მემკვიდრეობის ჯილდო, Europa Nostra Award, მიიღო.<ref name="eunostra">{{Cite web|url=https://www.europeanheritageawards.eu/winners/karlstejn-state-castle/|title=Medieval Wood-Panel Paintings in Karlštejn Castle|publisher=Europa Nostra|date=2005-02-01}}</ref> 2020–2023 წლებში განახლდა გოთიკური სარდაფები, მოეწყო ვიზიტორთა ცენტრი, ახალი ექსპოზიციები და მრავალფუნქციური დარბაზი. აღდგა სასარგებლო მცენარეთა ბაღებიც. == არქიტექტურა == [[File:Karlštejn (Sedláček, 1889).png|მინი|ციხესიმაგრის გეგმა, 1889 წელი]] კარლშტეინი დევონური პერიოდის [[კირქვა|კირქვით]] აგებულ კლდოვან შვერილზე დგას. დასავლეთით ფერდობები ბუდნიანის ნაკადულის ხეობისკენ ეშვება, აღმოსავლეთით კი — სტუდენი-დოლისკენ. ციხესიმაგრე შედგება სამი ურთიერთდაკავშირებული, მაგრამ ფუნქციურად მეტწილად დამოუკიდებელი ნაწილისგან: დიდი კოშკისგან, იმპერატორის სასახლისა და მარიამის კოშკის კომპლექსისგან და ბურგგრაფის ეზოსგან. თითოეულ ნაწილს საკუთარი გამაგრება ჰქონდა. ციხე მიმდებარე მთის მასივისგან კლდეში გამოკვეთილი ღრმა თხრილითაა გამოყოფილი. თავდაპირველი მისასვლელი გზა კარიბჭეებსა და გარე თავდაცვით სარტყელს გადიოდა. დიდი კოშკის წინა კედლის სისქე ექვს მეტრს აღწევს და მას ფანჯრები არ აქვს. === ჭის კოშკი === [[File:Studnicni_vez_srpen 2009.jpg|მინი|ჭის კოშკი]] ციხის ჭის სიღრმე 78 მეტრია. მას საკუთარი ბუნებრივი წყარო არ გააჩნია; წყალი ბუდნიანის ნაკადულიდან გამავალი გვირაბით მიეწოდებოდა. წყლის ამოსაღებად გამოიყენებოდა დიდი ბორბალი, რომელსაც შიგნით მოსიარულე ადამიანები ატრიალებდნენ. === ბურგგრაფის შენობა === ბურგგრაფის საცხოვრებელი შენობა არაერთხელ გადაკეთდა. მისი დღევანდელი სახე ძირითადად გვიანგოთიკურ სამშენებლო ეტაპსა და XIX საუკუნის რეკონსტრუქციას უკავშირდება. კარლ IV-ის დროინდელი თავდაპირველი შენობა მოკერის სამუშაოებისას დაანგრიეს. თანამედროვე პერიოდში აქ ციხის ადმინისტრაციაა განთავსებული; შენობა საზეიმო ღონისძიებებისთვისაც გამოიყენება. === იმპერატორის სასახლე === იმპერატორის სასახლის გეგმის ზომებია დაახლოებით 46 × 12,5 მეტრი. თავდაპირველად მას სამი ქვის სართული და ზედა, ხის კარკასით ნაგები სართული ჰქონდა. ქვედა ნაწილში სარდაფები იყო განთავსებული, ზედა სართულებზე კი საცხოვრებელი და საზეიმო დარბაზები. მეორე სართულზე იმპერატორის პირადი ოთახები მდებარეობდა, მათ შორის სავარაუდო საძინებელი, სალოცავი სივრცე და დიდი დარბაზი, რომლის კედლებსაც კარლ IV-ის წინაპრების გამოსახულებები ამკობდა. შენობაში არსებობდა ბუხრები, შიდა კიბეები და თავდაცვით გალავანზე გასასვლელები. === მარიამის კოშკი === მარიამის კოშკი სასახლეს ხიდით უკავშირდება. მის მეორე სართულზე მდებარეობს ღვთისმშობლის მიძინების ეკლესია, რომელშიც შემორჩენილია ბიბლიური და წმინდა ნაწილების გადაცემის სცენების ამსახველი კედლის მხატვრობა. ფრესკების ავტორად სავარაუდოდ სტრასბურგელი ნიკოლაუს ვურმსერი მიიჩნევა. ეკლესიას ესაზღვრება წმინდა ეკატერინეს სამლოცველო, რომელიც იმპერატორის კერძო სალოცავად გამოიყენებოდა. მისი კედლები ძვირფასი მასალების იმიტაციითა და ინკრუსტაციითაა შემკული. შესასვლელის ზემოთ გამოსახულნი არიან კარლ IV და მისი მესამე მეუღლე, [[ანა შვიდნიცელი]]. კოშკის პირველ სართულზე განთავსებულია საგანძურის ოთახები, სადაც კარლშტეინის ისტორიული კოლექციის ნივთები და წმინდა ვაცლავის გვირგვინის ასლია გამოფენილი. ქვედა სივრცეები სხვადასხვა დროს საპყრობილედაც გამოიყენებოდა. === დიდი კოშკი და წმინდა ჯვრის სამლოცველო === [[File:Jindrich Eckert - Karlstejn, kaple sv Krize (1878).jpg|მინი|წმინდა ჯვრის სამლოცველო, 1878 წლის ფოტო]] [[File:Meister Theoderich von Prag 002.jpg|მინი|წმინდა იერონიმე, ოსტატ თეოდორიკეს ნამუშევარი]] დიდი კოშკი ციხესიმაგრის უმაღლეს ნაწილში მდებარეობს და საკუთარი გამაგრება აქვს. კოშკის კიბის კედლებზე გამოსახულია წმინდა ვაცლავისა და წმინდა ლუდმილას ცხოვრების ეპიზოდები. კოშკის უმნიშვნელოვანესი სივრცეა წმინდა ჯვრის სამლოცველო, სადაც საიმპერატორო რეგალიები და წმინდა ნაწილები ინახებოდა. სამლოცველოს ინტერიერი მოოქროვილი ზედაპირებით, ძვირფასი ქვებითა და ვენეციური მინისგან დამზადებული ვარსკვლავების, მზისა და მთვარის გამოსახულებებითაა მორთული. სივრცეს ორ ნაწილად მოოქროვილი გისოსი ყოფს. გადმოცემის თანახმად, კარლ IV გისოსის მიღმა ფეხშიშველი შედიოდა. სამლოცველოს კედლებს ამშვენებს 129 გოთიკური ფერწერული დაფა, რომელთა დიდი ნაწილი ოსტატ თეოდორიკეს უკავშირდება. გამოსახულნი არიან ქრისტე, მოწამეები, წმინდანები, ეპისკოპოსები, პაპები და ქრისტიანი მმართველები. ზოგიერთი დაფა რელიკვიარის ფუნქციასაც ასრულებდა. სამლოცველოს ოთხი რკინით გამაგრებული კარი და ცხრა საკეტი იცავდა; შესვლა განსაკუთრებული ნებართვით იყო შესაძლებელი. === ვენახების ტერასები === კნეჟი-ჰორის სამხრეთ ფერდობზე, ციხის გარე ტერიტორიაზე, ოთხი სავენახე ტერასაა. ისინი სავარაუდოდ XIX საუკუნეში მოეწყო. მათი აღდგენის საპროექტო დოკუმენტაცია 2020 წელს მომზადდა. ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:ჩეხეთის ციხესიმაგრეები]] o7yyh2j59gctmihzojtadwrhk1viiv8 5564334 5564333 2026-10-23T20:53:52Z GagaMumladze2020 126180 /* ვენახების ტერასები */ 5564334 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა სამხედრო ნაგებობა | სახელი=კარლშტეინის ციხესიმაგრე | infobox_width=250px | სურათი=Zamek Karlštejn.jpg | წარწერა=კარლშტეინის ციხესიმაგრე სამხრეთ-დასავლეთიდან | ქვეყანა=ჩეხეთი | პოზრუკა=ჩეხეთი | მდებარეობა=[[კარლშტეინი]], [[ბეროუნის რაიონი]], [[ცენტრალური ჩეხეთის მხარე]], ჩეხეთი | სტატუსი=ეროვნული კულტურის ძეგლი | ფუნქციური სტატუსი=მუზეუმი, ღიაა დამთვალიერებლებისთვის | მმართველი=[[ჩეხეთის ეროვნული ძეგლთა დაცვის ინსტიტუტი]] | თარიღდება=XIV საუკუნე }} '''კარლშტეინის ციხესიმაგრე''' (ჩეხ. '''Karlštejn''', გერმ. ''Karlstein'') — შუა საუკუნეების [[ციხესიმაგრე]] [[ჩეხეთი|ჩეხეთში]], [[ცენტრალური ჩეხეთის მხარე|ცენტრალური ჩეხეთის მხარის]] [[ბეროუნის რაიონი|ბეროუნის რაიონში]], ქალაქ [[პრაღა|პრაღის]] ცენტრიდან დაახლოებით 30 კილომეტრით სამხრეთ-დასავლეთით. მდებარეობს [[ჩეხეთის კარსტი]]ს დაცული ლანდშაფტის ტერიტორიაზე. ციხესიმაგრე ჩეხეთის სახელმწიფოს საკუთრებაა და მას [[ჩეხეთის ეროვნული ძეგლთა დაცვის ინსტიტუტი]] მართავს. 1962 წლის 30 მარტიდან ეროვნული კულტურის ძეგლის სტატუსი აქვს. ციხესიმაგრე XIV საუკუნის შუა ხანებში [[ბოჰემიის სამეფო|ჩეხეთის]] მეფის, შემდგომში საღვთო რომის იმპერატორის, [[კარლ IV (სრი)|კარლ IV-ის]] ბრძანებით აშენდა. თავდაპირველად იგი მონარქის კერძო რეზიდენციად იყო ჩაფიქრებული, თუმცა მოგვიანებით საღვთო რომის იმპერიის საიმპერატორო რეგალიებისა და წმინდა ნაწილების შესანახ ადგილად იქცა. XV საუკუნიდან აქ ჩეხეთის სამეფო გვირგვინის საგანძურიც ინახებოდა. ციხესიმაგრის განსაკუთრებულ ღირსშესანიშნაობებს მიეკუთვნება წმინდა ჯვრის სამლოცველო დიდ კოშკში, ღვთისმშობლის მიძინების ეკლესია და წმინდა ეკატერინეს სამლოცველო მარიამის კოშკში. წმინდა ჯვრის სამლოცველოში დაცულია 129 გოთიკური ფერწერული დაფისგან შემდგარი უნიკალური ანსამბლი, რომელიც ოსტატ თეოდორიკეს სახელთანაა დაკავშირებული. == სახელწოდება == [[File:Holy Roman Empire crown dsc02909.jpg|მინი|საღვთო რომის იმპერიის გვირგვინი, რომელიც წმინდა ჯვრის სამლოცველოში ინახებოდა]] სახელწოდება მომდინარეობს გერმანული ''Karls-stein''-იდან და ნიშნავს „კარლის ქვას“ ან „კარლის კლდოვან ციხეს“. იგი უკავშირდება დამაარსებელ კარლ IV-ს. სახელწოდება ''კარლშტეინი'' [[ჩეხური ენა|ჩეხურ]] ენაში [[გერმანული ენა|გერმანული]] ფორმიდან დამკვიდრდა. XIX საუკუნეში გავრცელებული იყო აგრეთვე ''Karlův Týn'', რომელიც გერმანული სახელის მცდარ გააზრებას ეფუძნებოდა. 1949 წელს სახელწოდება კარლშტეინი ციხის ქვემოთ მდებარე დასახლებასაც მიენიჭა, რომელსაც მანამდე ბუდნიანი ერქვა. == ისტორია == === დაარსება და შუა საუკუნეები === კარლშტეინის დაარსებას ტრადიციულად [[1348]] წელს უკავშირებენ. [[ვაცლავ ჰაიეკი|ვაცლავ ჰაიეკის]] ქრონიკის თანახმად, მშენებლობის საზეიმო დაწყება 1348 წლის [[10 ივნისი|10 ივნისს]] გაიმართა, თუმცა ამ თარიღის სიზუსტე სადავოა. მშენებლობა [[XIV საუკუნე|XIV საუკუნის]] 60-იან წლებამდე გაგრძელდა, ხოლო წმინდა ჯვრის სამლოცველოს მორთულობა მოგვიანებით დასრულდა. [[1355]] წელს, იმპერატორად კურთხევის შემდეგ, კარლ IV-მ ციხის დანიშნულება შეცვალა და იგი საიმპერატორო საგანძურისა და წმინდა რელიკვიების დაცვის ადგილად აქცია. ციხესიმაგრის სხვადასხვა ნაწილს განსხვავებული საცხოვრებელი, ადმინისტრაციული და საკრალური ფუნქციები ჰქონდა. [[XV საუკუნე|XV საუკუნის]] დასაწყისში კარლშტეინში ჩეხეთის სამეფო გვირგვინის საგანძურიც გადაიტანეს. ჰუსიტური ომების დაწყებისას მეფე [[სიგიზმუნდ ლუქსემბურგელი|სიგიზმუნდმა]] ჩეხური და საიმპერატორო რეგალიები საზღვარგარეთ გაიტანა. [[1422]] წელს ციხესიმაგრემ [[ჰუსიტები|ჰუსიტური]] ჯარის ალყას გაუძლო. [[1436]] წელს ჩეხეთის სამეფო რეგალიები კარლშტეინში დაბრუნდა და, მცირე წყვეტებით, [[1619]] წლამდე იქ ინახებოდა. საიმპერატორო რეგალიები ციხესიმაგრეში აღარ დაბრუნებულა. [[1500]] წლის ვლადისლავის საერო კანონმდებლობა კარლშტეინის ბურგგრაფებს ციხის, გვირგვინისა და სამეფო დოკუმენტების დაცვას ავალდებულებდა. გვირგვინის გაცემა მხოლოდ კანონიერად არჩეული ჩეხეთის მეფისთვის შეიძლებოდა. === XVI–XVIII საუკუნეები === XVI საუკუნეში ციხესიმაგრეში რენესანსული გადაკეთებები განხორციელდა, განსაკუთრებით დიდ კოშკსა და ბურგგრაფის საცხოვრებელ ნაწილში. 1619 წლის 22 ივნისს ჩეხეთის სამეფო რეგალიები [[პრაღის ციხესიმაგრე|პრაღის ციხესიმაგრეში]] გადაიტანეს, რადგან კარლშტეინის თავდაცვითი შესაძლებლობები უკვე არასაკმარისად მიიჩნეოდა. 1625 წელს იმპერატორმა [[ფერდინანდ II შტირიელი|ფერდინანდ II-მ]] კარლშტეინის ბურგგრაფის თანამდებობა გააუქმა. მომდევნო წელს ციხე იან კავკა ჟ-რჟიჩანისთვის დაგირავების წესით გადაეცა. 1648 წელს, [[ოცდაათწლიანი ომი|ოცდაათწლიანი ომის]] დასასრულს, ციხესიმაგრე შვედურმა ჯარმა დაიკავა. ომის შემდეგ ნაგებობა თანდათან გაპარტახდა. 1755 წელს [[მარია ტერეზია]]მ ციხესიმაგრე პრაღაში დაარსებულ კეთილშობილ ქალთა ინსტიტუტს გადასცა. ინსტიტუტი მას უმთავრესად სამეურნეო ადმინისტრაციისთვის იყენებდა. 1812 წელს ციხესიმაგრე იმპერატორმა [[ფრანც I (ავსტრია)|ფრანც I-მა]] მოინახულა და მისი შეკეთებისთვის სახსრები გამოყო. === XIX საუკუნის რეკონსტრუქცია === [[File:Karlston Castle, Austria LCCN2016820913.jpg|მინი|კარლშტეინი რეკონსტრუქციის შემდეგ, დაახლოებით 1910 წელი]] 1887–1905 წლებში ციხესიმაგრე ისტორიზმისა და არქიტექტურული პურიზმის პრინციპებით აღადგინეს. პროექტის თავდაპირველი კონცეფცია ვენელ არქიტექტორ [[ფრიდრიხ ფონ შმიდტი|ფრიდრიხ ფონ შმიდტს]] ეკუთვნოდა, ხოლო სამუშაოებს [[იოზეფ მოკერი]] ხელმძღვანელობდა. შმიდტის გარდაცვალების შემდეგ, [[1892]] წლიდან, მოკერი დამოუკიდებლად მუშაობდა; მისი გარდაცვალების შემდეგ მშენებლობა ინჟინერმა კრხმა დაასრულა. რეკონსტრუქციის მიზანი შუა საუკუნეების სავარაუდო გოთიკური სახის აღდგენა იყო. გარდაქმნებმა ციხის ისტორიული იერსახე მნიშვნელოვნად შეცვალა და სპეციალისტთა შორის კამათი გამოიწვია. მიუხედავად კრიტიკისა, ამჟამად [[XIX საუკუნე|XIX საუკუნის]] აღდგენითი სამუშაოები თავადაც ძეგლის ისტორიის მნიშვნელოვან ნაწილად განიხილება. === XX–XXI საუკუნეები === 1905 წლიდან ციხესიმაგრე საზოგადოებისთვის ღიაა, ხოლო 1918 წლიდან სახელმწიფოს ეკუთვნის. 1944 წლის ივლისში ნაცისტური პროტექტორატის ახალგაზრდული ორგანიზაციის ღონისძიებისთვის ციხე პროპაგანდისტულად გამოიყენეს. 1962 წელს მას ეროვნული კულტურის ძეგლის სტატუსი მიენიჭა. 1985–2003 წლებში აღდგა წმინდა ჯვრის სამლოცველოს ინტერიერი და თეოდორიკეს ფერწერული დაფები. ამ პროექტისთვის ჩეხეთის ეროვნული ძეგლთა დაცვის ინსტიტუტმა 2005 წელს ევროპის კულტურული მემკვიდრეობის ჯილდო, Europa Nostra Award, მიიღო.<ref name="eunostra">{{Cite web|url=https://www.europeanheritageawards.eu/winners/karlstejn-state-castle/|title=Medieval Wood-Panel Paintings in Karlštejn Castle|publisher=Europa Nostra|date=2005-02-01}}</ref> 2020–2023 წლებში განახლდა გოთიკური სარდაფები, მოეწყო ვიზიტორთა ცენტრი, ახალი ექსპოზიციები და მრავალფუნქციური დარბაზი. აღდგა სასარგებლო მცენარეთა ბაღებიც. == არქიტექტურა == [[File:Karlštejn (Sedláček, 1889).png|მინი|ციხესიმაგრის გეგმა, 1889 წელი]] კარლშტეინი დევონური პერიოდის [[კირქვა|კირქვით]] აგებულ კლდოვან შვერილზე დგას. დასავლეთით ფერდობები ბუდნიანის ნაკადულის ხეობისკენ ეშვება, აღმოსავლეთით კი — სტუდენი-დოლისკენ. ციხესიმაგრე შედგება სამი ურთიერთდაკავშირებული, მაგრამ ფუნქციურად მეტწილად დამოუკიდებელი ნაწილისგან: დიდი კოშკისგან, იმპერატორის სასახლისა და მარიამის კოშკის კომპლექსისგან და ბურგგრაფის ეზოსგან. თითოეულ ნაწილს საკუთარი გამაგრება ჰქონდა. ციხე მიმდებარე მთის მასივისგან კლდეში გამოკვეთილი ღრმა თხრილითაა გამოყოფილი. თავდაპირველი მისასვლელი გზა კარიბჭეებსა და გარე თავდაცვით სარტყელს გადიოდა. დიდი კოშკის წინა კედლის სისქე ექვს მეტრს აღწევს და მას ფანჯრები არ აქვს. === ჭის კოშკი === [[File:Studnicni_vez_srpen 2009.jpg|მინი|ჭის კოშკი]] ციხის ჭის სიღრმე 78 მეტრია. მას საკუთარი ბუნებრივი წყარო არ გააჩნია; წყალი ბუდნიანის ნაკადულიდან გამავალი გვირაბით მიეწოდებოდა. წყლის ამოსაღებად გამოიყენებოდა დიდი ბორბალი, რომელსაც შიგნით მოსიარულე ადამიანები ატრიალებდნენ. === ბურგგრაფის შენობა === ბურგგრაფის საცხოვრებელი შენობა არაერთხელ გადაკეთდა. მისი დღევანდელი სახე ძირითადად გვიანგოთიკურ სამშენებლო ეტაპსა და XIX საუკუნის რეკონსტრუქციას უკავშირდება. კარლ IV-ის დროინდელი თავდაპირველი შენობა მოკერის სამუშაოებისას დაანგრიეს. თანამედროვე პერიოდში აქ ციხის ადმინისტრაციაა განთავსებული; შენობა საზეიმო ღონისძიებებისთვისაც გამოიყენება. === იმპერატორის სასახლე === იმპერატორის სასახლის გეგმის ზომებია დაახლოებით 46 × 12,5 მეტრი. თავდაპირველად მას სამი ქვის სართული და ზედა, ხის კარკასით ნაგები სართული ჰქონდა. ქვედა ნაწილში სარდაფები იყო განთავსებული, ზედა სართულებზე კი საცხოვრებელი და საზეიმო დარბაზები. მეორე სართულზე იმპერატორის პირადი ოთახები მდებარეობდა, მათ შორის სავარაუდო საძინებელი, სალოცავი სივრცე და დიდი დარბაზი, რომლის კედლებსაც კარლ IV-ის წინაპრების გამოსახულებები ამკობდა. შენობაში არსებობდა ბუხრები, შიდა კიბეები და თავდაცვით გალავანზე გასასვლელები. === მარიამის კოშკი === მარიამის კოშკი სასახლეს ხიდით უკავშირდება. მის მეორე სართულზე მდებარეობს ღვთისმშობლის მიძინების ეკლესია, რომელშიც შემორჩენილია ბიბლიური და წმინდა ნაწილების გადაცემის სცენების ამსახველი კედლის მხატვრობა. ფრესკების ავტორად სავარაუდოდ სტრასბურგელი ნიკოლაუს ვურმსერი მიიჩნევა. ეკლესიას ესაზღვრება წმინდა ეკატერინეს სამლოცველო, რომელიც იმპერატორის კერძო სალოცავად გამოიყენებოდა. მისი კედლები ძვირფასი მასალების იმიტაციითა და ინკრუსტაციითაა შემკული. შესასვლელის ზემოთ გამოსახულნი არიან კარლ IV და მისი მესამე მეუღლე, [[ანა შვიდნიცელი]]. კოშკის პირველ სართულზე განთავსებულია საგანძურის ოთახები, სადაც კარლშტეინის ისტორიული კოლექციის ნივთები და წმინდა ვაცლავის გვირგვინის ასლია გამოფენილი. ქვედა სივრცეები სხვადასხვა დროს საპყრობილედაც გამოიყენებოდა. === დიდი კოშკი და წმინდა ჯვრის სამლოცველო === [[File:Jindrich Eckert - Karlstejn, kaple sv Krize (1878).jpg|მინი|წმინდა ჯვრის სამლოცველო, 1878 წლის ფოტო]] [[File:Meister Theoderich von Prag 002.jpg|მინი|წმინდა იერონიმე, ოსტატ თეოდორიკეს ნამუშევარი]] დიდი კოშკი ციხესიმაგრის უმაღლეს ნაწილში მდებარეობს და საკუთარი გამაგრება აქვს. კოშკის კიბის კედლებზე გამოსახულია წმინდა ვაცლავისა და წმინდა ლუდმილას ცხოვრების ეპიზოდები. კოშკის უმნიშვნელოვანესი სივრცეა წმინდა ჯვრის სამლოცველო, სადაც საიმპერატორო რეგალიები და წმინდა ნაწილები ინახებოდა. სამლოცველოს ინტერიერი მოოქროვილი ზედაპირებით, ძვირფასი ქვებითა და ვენეციური მინისგან დამზადებული ვარსკვლავების, მზისა და მთვარის გამოსახულებებითაა მორთული. სივრცეს ორ ნაწილად მოოქროვილი გისოსი ყოფს. გადმოცემის თანახმად, კარლ IV გისოსის მიღმა ფეხშიშველი შედიოდა. სამლოცველოს კედლებს ამშვენებს 129 გოთიკური ფერწერული დაფა, რომელთა დიდი ნაწილი ოსტატ თეოდორიკეს უკავშირდება. გამოსახულნი არიან ქრისტე, მოწამეები, წმინდანები, ეპისკოპოსები, პაპები და ქრისტიანი მმართველები. ზოგიერთი დაფა რელიკვიარის ფუნქციასაც ასრულებდა. სამლოცველოს ოთხი რკინით გამაგრებული კარი და ცხრა საკეტი იცავდა; შესვლა განსაკუთრებული ნებართვით იყო შესაძლებელი. === ვენახების ტერასები === კნეჟი-ჰორის სამხრეთ ფერდობზე, ციხის გარე ტერიტორიაზე, ოთხი სავენახე ტერასაა. ისინი სავარაუდოდ XIX საუკუნეში მოეწყო. მათი აღდგენის საპროექტო დოკუმენტაცია 2020 წელს მომზადდა. == კულტურაში == კარლშტეინი მნიშვნელოვანი ადგილია ჩეხეთის ისტორიულ მეხსიერებასა და კულტურაში. მას უკავშირდება იაროსლავ ვრხლიცკის პიესა ''ღამე კარლშტეინში'' და ამავე სახელწოდების 1973 წლის ჩეხური მუსიკალური ფილმი. ციხესიმაგრე გამოსახულია მრავალ ისტორიულ გრავიურაზე, ფოტოსურათსა და საფოსტო ბარათზე. აქ იმართება კულტურული ღონისძიებები, კონცერტები, თეატრალური წარმოდგენები და ტრადიციული რთველი. ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:ჩეხეთის ციხესიმაგრეები]] 5zxfy7nzzat2sd6237r34v86jllgj8e 5564335 5564334 2026-10-23T20:54:23Z GagaMumladze2020 126180 /* კულტურაში */ 5564335 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა სამხედრო ნაგებობა | სახელი=კარლშტეინის ციხესიმაგრე | infobox_width=250px | სურათი=Zamek Karlštejn.jpg | წარწერა=კარლშტეინის ციხესიმაგრე სამხრეთ-დასავლეთიდან | ქვეყანა=ჩეხეთი | პოზრუკა=ჩეხეთი | მდებარეობა=[[კარლშტეინი]], [[ბეროუნის რაიონი]], [[ცენტრალური ჩეხეთის მხარე]], ჩეხეთი | სტატუსი=ეროვნული კულტურის ძეგლი | ფუნქციური სტატუსი=მუზეუმი, ღიაა დამთვალიერებლებისთვის | მმართველი=[[ჩეხეთის ეროვნული ძეგლთა დაცვის ინსტიტუტი]] | თარიღდება=XIV საუკუნე }} '''კარლშტეინის ციხესიმაგრე''' (ჩეხ. '''Karlštejn''', გერმ. ''Karlstein'') — შუა საუკუნეების [[ციხესიმაგრე]] [[ჩეხეთი|ჩეხეთში]], [[ცენტრალური ჩეხეთის მხარე|ცენტრალური ჩეხეთის მხარის]] [[ბეროუნის რაიონი|ბეროუნის რაიონში]], ქალაქ [[პრაღა|პრაღის]] ცენტრიდან დაახლოებით 30 კილომეტრით სამხრეთ-დასავლეთით. მდებარეობს [[ჩეხეთის კარსტი]]ს დაცული ლანდშაფტის ტერიტორიაზე. ციხესიმაგრე ჩეხეთის სახელმწიფოს საკუთრებაა და მას [[ჩეხეთის ეროვნული ძეგლთა დაცვის ინსტიტუტი]] მართავს. 1962 წლის 30 მარტიდან ეროვნული კულტურის ძეგლის სტატუსი აქვს. ციხესიმაგრე XIV საუკუნის შუა ხანებში [[ბოჰემიის სამეფო|ჩეხეთის]] მეფის, შემდგომში საღვთო რომის იმპერატორის, [[კარლ IV (სრი)|კარლ IV-ის]] ბრძანებით აშენდა. თავდაპირველად იგი მონარქის კერძო რეზიდენციად იყო ჩაფიქრებული, თუმცა მოგვიანებით საღვთო რომის იმპერიის საიმპერატორო რეგალიებისა და წმინდა ნაწილების შესანახ ადგილად იქცა. XV საუკუნიდან აქ ჩეხეთის სამეფო გვირგვინის საგანძურიც ინახებოდა. ციხესიმაგრის განსაკუთრებულ ღირსშესანიშნაობებს მიეკუთვნება წმინდა ჯვრის სამლოცველო დიდ კოშკში, ღვთისმშობლის მიძინების ეკლესია და წმინდა ეკატერინეს სამლოცველო მარიამის კოშკში. წმინდა ჯვრის სამლოცველოში დაცულია 129 გოთიკური ფერწერული დაფისგან შემდგარი უნიკალური ანსამბლი, რომელიც ოსტატ თეოდორიკეს სახელთანაა დაკავშირებული. == სახელწოდება == [[File:Holy Roman Empire crown dsc02909.jpg|მინი|საღვთო რომის იმპერიის გვირგვინი, რომელიც წმინდა ჯვრის სამლოცველოში ინახებოდა]] სახელწოდება მომდინარეობს გერმანული ''Karls-stein''-იდან და ნიშნავს „კარლის ქვას“ ან „კარლის კლდოვან ციხეს“. იგი უკავშირდება დამაარსებელ კარლ IV-ს. სახელწოდება ''კარლშტეინი'' [[ჩეხური ენა|ჩეხურ]] ენაში [[გერმანული ენა|გერმანული]] ფორმიდან დამკვიდრდა. XIX საუკუნეში გავრცელებული იყო აგრეთვე ''Karlův Týn'', რომელიც გერმანული სახელის მცდარ გააზრებას ეფუძნებოდა. 1949 წელს სახელწოდება კარლშტეინი ციხის ქვემოთ მდებარე დასახლებასაც მიენიჭა, რომელსაც მანამდე ბუდნიანი ერქვა. == ისტორია == === დაარსება და შუა საუკუნეები === კარლშტეინის დაარსებას ტრადიციულად [[1348]] წელს უკავშირებენ. [[ვაცლავ ჰაიეკი|ვაცლავ ჰაიეკის]] ქრონიკის თანახმად, მშენებლობის საზეიმო დაწყება 1348 წლის [[10 ივნისი|10 ივნისს]] გაიმართა, თუმცა ამ თარიღის სიზუსტე სადავოა. მშენებლობა [[XIV საუკუნე|XIV საუკუნის]] 60-იან წლებამდე გაგრძელდა, ხოლო წმინდა ჯვრის სამლოცველოს მორთულობა მოგვიანებით დასრულდა. [[1355]] წელს, იმპერატორად კურთხევის შემდეგ, კარლ IV-მ ციხის დანიშნულება შეცვალა და იგი საიმპერატორო საგანძურისა და წმინდა რელიკვიების დაცვის ადგილად აქცია. ციხესიმაგრის სხვადასხვა ნაწილს განსხვავებული საცხოვრებელი, ადმინისტრაციული და საკრალური ფუნქციები ჰქონდა. [[XV საუკუნე|XV საუკუნის]] დასაწყისში კარლშტეინში ჩეხეთის სამეფო გვირგვინის საგანძურიც გადაიტანეს. ჰუსიტური ომების დაწყებისას მეფე [[სიგიზმუნდ ლუქსემბურგელი|სიგიზმუნდმა]] ჩეხური და საიმპერატორო რეგალიები საზღვარგარეთ გაიტანა. [[1422]] წელს ციხესიმაგრემ [[ჰუსიტები|ჰუსიტური]] ჯარის ალყას გაუძლო. [[1436]] წელს ჩეხეთის სამეფო რეგალიები კარლშტეინში დაბრუნდა და, მცირე წყვეტებით, [[1619]] წლამდე იქ ინახებოდა. საიმპერატორო რეგალიები ციხესიმაგრეში აღარ დაბრუნებულა. [[1500]] წლის ვლადისლავის საერო კანონმდებლობა კარლშტეინის ბურგგრაფებს ციხის, გვირგვინისა და სამეფო დოკუმენტების დაცვას ავალდებულებდა. გვირგვინის გაცემა მხოლოდ კანონიერად არჩეული ჩეხეთის მეფისთვის შეიძლებოდა. === XVI–XVIII საუკუნეები === XVI საუკუნეში ციხესიმაგრეში რენესანსული გადაკეთებები განხორციელდა, განსაკუთრებით დიდ კოშკსა და ბურგგრაფის საცხოვრებელ ნაწილში. 1619 წლის 22 ივნისს ჩეხეთის სამეფო რეგალიები [[პრაღის ციხესიმაგრე|პრაღის ციხესიმაგრეში]] გადაიტანეს, რადგან კარლშტეინის თავდაცვითი შესაძლებლობები უკვე არასაკმარისად მიიჩნეოდა. 1625 წელს იმპერატორმა [[ფერდინანდ II შტირიელი|ფერდინანდ II-მ]] კარლშტეინის ბურგგრაფის თანამდებობა გააუქმა. მომდევნო წელს ციხე იან კავკა ჟ-რჟიჩანისთვის დაგირავების წესით გადაეცა. 1648 წელს, [[ოცდაათწლიანი ომი|ოცდაათწლიანი ომის]] დასასრულს, ციხესიმაგრე შვედურმა ჯარმა დაიკავა. ომის შემდეგ ნაგებობა თანდათან გაპარტახდა. 1755 წელს [[მარია ტერეზია]]მ ციხესიმაგრე პრაღაში დაარსებულ კეთილშობილ ქალთა ინსტიტუტს გადასცა. ინსტიტუტი მას უმთავრესად სამეურნეო ადმინისტრაციისთვის იყენებდა. 1812 წელს ციხესიმაგრე იმპერატორმა [[ფრანც I (ავსტრია)|ფრანც I-მა]] მოინახულა და მისი შეკეთებისთვის სახსრები გამოყო. === XIX საუკუნის რეკონსტრუქცია === [[File:Karlston Castle, Austria LCCN2016820913.jpg|მინი|კარლშტეინი რეკონსტრუქციის შემდეგ, დაახლოებით 1910 წელი]] 1887–1905 წლებში ციხესიმაგრე ისტორიზმისა და არქიტექტურული პურიზმის პრინციპებით აღადგინეს. პროექტის თავდაპირველი კონცეფცია ვენელ არქიტექტორ [[ფრიდრიხ ფონ შმიდტი|ფრიდრიხ ფონ შმიდტს]] ეკუთვნოდა, ხოლო სამუშაოებს [[იოზეფ მოკერი]] ხელმძღვანელობდა. შმიდტის გარდაცვალების შემდეგ, [[1892]] წლიდან, მოკერი დამოუკიდებლად მუშაობდა; მისი გარდაცვალების შემდეგ მშენებლობა ინჟინერმა კრხმა დაასრულა. რეკონსტრუქციის მიზანი შუა საუკუნეების სავარაუდო გოთიკური სახის აღდგენა იყო. გარდაქმნებმა ციხის ისტორიული იერსახე მნიშვნელოვნად შეცვალა და სპეციალისტთა შორის კამათი გამოიწვია. მიუხედავად კრიტიკისა, ამჟამად [[XIX საუკუნე|XIX საუკუნის]] აღდგენითი სამუშაოები თავადაც ძეგლის ისტორიის მნიშვნელოვან ნაწილად განიხილება. === XX–XXI საუკუნეები === 1905 წლიდან ციხესიმაგრე საზოგადოებისთვის ღიაა, ხოლო 1918 წლიდან სახელმწიფოს ეკუთვნის. 1944 წლის ივლისში ნაცისტური პროტექტორატის ახალგაზრდული ორგანიზაციის ღონისძიებისთვის ციხე პროპაგანდისტულად გამოიყენეს. 1962 წელს მას ეროვნული კულტურის ძეგლის სტატუსი მიენიჭა. 1985–2003 წლებში აღდგა წმინდა ჯვრის სამლოცველოს ინტერიერი და თეოდორიკეს ფერწერული დაფები. ამ პროექტისთვის ჩეხეთის ეროვნული ძეგლთა დაცვის ინსტიტუტმა 2005 წელს ევროპის კულტურული მემკვიდრეობის ჯილდო, Europa Nostra Award, მიიღო.<ref name="eunostra">{{Cite web|url=https://www.europeanheritageawards.eu/winners/karlstejn-state-castle/|title=Medieval Wood-Panel Paintings in Karlštejn Castle|publisher=Europa Nostra|date=2005-02-01}}</ref> 2020–2023 წლებში განახლდა გოთიკური სარდაფები, მოეწყო ვიზიტორთა ცენტრი, ახალი ექსპოზიციები და მრავალფუნქციური დარბაზი. აღდგა სასარგებლო მცენარეთა ბაღებიც. == არქიტექტურა == [[File:Karlštejn (Sedláček, 1889).png|მინი|ციხესიმაგრის გეგმა, 1889 წელი]] კარლშტეინი დევონური პერიოდის [[კირქვა|კირქვით]] აგებულ კლდოვან შვერილზე დგას. დასავლეთით ფერდობები ბუდნიანის ნაკადულის ხეობისკენ ეშვება, აღმოსავლეთით კი — სტუდენი-დოლისკენ. ციხესიმაგრე შედგება სამი ურთიერთდაკავშირებული, მაგრამ ფუნქციურად მეტწილად დამოუკიდებელი ნაწილისგან: დიდი კოშკისგან, იმპერატორის სასახლისა და მარიამის კოშკის კომპლექსისგან და ბურგგრაფის ეზოსგან. თითოეულ ნაწილს საკუთარი გამაგრება ჰქონდა. ციხე მიმდებარე მთის მასივისგან კლდეში გამოკვეთილი ღრმა თხრილითაა გამოყოფილი. თავდაპირველი მისასვლელი გზა კარიბჭეებსა და გარე თავდაცვით სარტყელს გადიოდა. დიდი კოშკის წინა კედლის სისქე ექვს მეტრს აღწევს და მას ფანჯრები არ აქვს. === ჭის კოშკი === [[File:Studnicni_vez_srpen 2009.jpg|მინი|ჭის კოშკი]] ციხის ჭის სიღრმე 78 მეტრია. მას საკუთარი ბუნებრივი წყარო არ გააჩნია; წყალი ბუდნიანის ნაკადულიდან გამავალი გვირაბით მიეწოდებოდა. წყლის ამოსაღებად გამოიყენებოდა დიდი ბორბალი, რომელსაც შიგნით მოსიარულე ადამიანები ატრიალებდნენ. === ბურგგრაფის შენობა === ბურგგრაფის საცხოვრებელი შენობა არაერთხელ გადაკეთდა. მისი დღევანდელი სახე ძირითადად გვიანგოთიკურ სამშენებლო ეტაპსა და XIX საუკუნის რეკონსტრუქციას უკავშირდება. კარლ IV-ის დროინდელი თავდაპირველი შენობა მოკერის სამუშაოებისას დაანგრიეს. თანამედროვე პერიოდში აქ ციხის ადმინისტრაციაა განთავსებული; შენობა საზეიმო ღონისძიებებისთვისაც გამოიყენება. === იმპერატორის სასახლე === იმპერატორის სასახლის გეგმის ზომებია დაახლოებით 46 × 12,5 მეტრი. თავდაპირველად მას სამი ქვის სართული და ზედა, ხის კარკასით ნაგები სართული ჰქონდა. ქვედა ნაწილში სარდაფები იყო განთავსებული, ზედა სართულებზე კი საცხოვრებელი და საზეიმო დარბაზები. მეორე სართულზე იმპერატორის პირადი ოთახები მდებარეობდა, მათ შორის სავარაუდო საძინებელი, სალოცავი სივრცე და დიდი დარბაზი, რომლის კედლებსაც კარლ IV-ის წინაპრების გამოსახულებები ამკობდა. შენობაში არსებობდა ბუხრები, შიდა კიბეები და თავდაცვით გალავანზე გასასვლელები. === მარიამის კოშკი === მარიამის კოშკი სასახლეს ხიდით უკავშირდება. მის მეორე სართულზე მდებარეობს ღვთისმშობლის მიძინების ეკლესია, რომელშიც შემორჩენილია ბიბლიური და წმინდა ნაწილების გადაცემის სცენების ამსახველი კედლის მხატვრობა. ფრესკების ავტორად სავარაუდოდ სტრასბურგელი ნიკოლაუს ვურმსერი მიიჩნევა. ეკლესიას ესაზღვრება წმინდა ეკატერინეს სამლოცველო, რომელიც იმპერატორის კერძო სალოცავად გამოიყენებოდა. მისი კედლები ძვირფასი მასალების იმიტაციითა და ინკრუსტაციითაა შემკული. შესასვლელის ზემოთ გამოსახულნი არიან კარლ IV და მისი მესამე მეუღლე, [[ანა შვიდნიცელი]]. კოშკის პირველ სართულზე განთავსებულია საგანძურის ოთახები, სადაც კარლშტეინის ისტორიული კოლექციის ნივთები და წმინდა ვაცლავის გვირგვინის ასლია გამოფენილი. ქვედა სივრცეები სხვადასხვა დროს საპყრობილედაც გამოიყენებოდა. === დიდი კოშკი და წმინდა ჯვრის სამლოცველო === [[File:Jindrich Eckert - Karlstejn, kaple sv Krize (1878).jpg|მინი|წმინდა ჯვრის სამლოცველო, 1878 წლის ფოტო]] [[File:Meister Theoderich von Prag 002.jpg|მინი|წმინდა იერონიმე, ოსტატ თეოდორიკეს ნამუშევარი]] დიდი კოშკი ციხესიმაგრის უმაღლეს ნაწილში მდებარეობს და საკუთარი გამაგრება აქვს. კოშკის კიბის კედლებზე გამოსახულია წმინდა ვაცლავისა და წმინდა ლუდმილას ცხოვრების ეპიზოდები. კოშკის უმნიშვნელოვანესი სივრცეა წმინდა ჯვრის სამლოცველო, სადაც საიმპერატორო რეგალიები და წმინდა ნაწილები ინახებოდა. სამლოცველოს ინტერიერი მოოქროვილი ზედაპირებით, ძვირფასი ქვებითა და ვენეციური მინისგან დამზადებული ვარსკვლავების, მზისა და მთვარის გამოსახულებებითაა მორთული. სივრცეს ორ ნაწილად მოოქროვილი გისოსი ყოფს. გადმოცემის თანახმად, კარლ IV გისოსის მიღმა ფეხშიშველი შედიოდა. სამლოცველოს კედლებს ამშვენებს 129 გოთიკური ფერწერული დაფა, რომელთა დიდი ნაწილი ოსტატ თეოდორიკეს უკავშირდება. გამოსახულნი არიან ქრისტე, მოწამეები, წმინდანები, ეპისკოპოსები, პაპები და ქრისტიანი მმართველები. ზოგიერთი დაფა რელიკვიარის ფუნქციასაც ასრულებდა. სამლოცველოს ოთხი რკინით გამაგრებული კარი და ცხრა საკეტი იცავდა; შესვლა განსაკუთრებული ნებართვით იყო შესაძლებელი. === ვენახების ტერასები === კნეჟი-ჰორის სამხრეთ ფერდობზე, ციხის გარე ტერიტორიაზე, ოთხი სავენახე ტერასაა. ისინი სავარაუდოდ XIX საუკუნეში მოეწყო. მათი აღდგენის საპროექტო დოკუმენტაცია 2020 წელს მომზადდა. == კულტურაში == კარლშტეინი მნიშვნელოვანი ადგილია ჩეხეთის ისტორიულ მეხსიერებასა და კულტურაში. მას უკავშირდება იაროსლავ ვრხლიცკის პიესა ''ღამე კარლშტეინში'' და ამავე სახელწოდების 1973 წლის ჩეხური მუსიკალური ფილმი. ციხესიმაგრე გამოსახულია მრავალ ისტორიულ გრავიურაზე, ფოტოსურათსა და საფოსტო ბარათზე. აქ იმართება კულტურული ღონისძიებები, კონცერტები, თეატრალური წარმოდგენები და ტრადიციული რთველი. == გალერეა == <gallery> File:Karlstejn - letecký pohled na romantizující gotiku - panoramio.jpg|ციხესიმაგრე ზემოდან ფაილი:Karlštejn in winter.jpg|კარლშტეინი ზამთარში ფაილი:Burg Karlstein.jpg|ციხესიმაგრე 1720 წლის გრავიურაზე ფაილი:Karlstein castle, c. 1860 DSCN2807.jpg|ციხესიმაგრე 1860 წლის გრავიურაზე ფაილი:FFridrich, Karlštejn.jpg|კარლშტეინი 1870 წელს, რეკონსტრუქციამდე ფაილი:Karlštejn před přestavbou (cca 1880).jpg|ციხესიმაგრე დაახლოებით 1880 წელს </gallery> ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:ჩეხეთის ციხესიმაგრეები]] 1lo4a3u4zp4bvorzn69lbsfkefdmzgl 5564336 5564335 2026-10-23T20:58:59Z GagaMumladze2020 126180 /* გალერეა */ 5564336 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა სამხედრო ნაგებობა | სახელი=კარლშტეინის ციხესიმაგრე | infobox_width=250px | სურათი=Zamek Karlštejn.jpg | წარწერა=კარლშტეინის ციხესიმაგრე სამხრეთ-დასავლეთიდან | ქვეყანა=ჩეხეთი | პოზრუკა=ჩეხეთი | მდებარეობა=[[კარლშტეინი]], [[ბეროუნის რაიონი]], [[ცენტრალური ჩეხეთის მხარე]], ჩეხეთი | სტატუსი=ეროვნული კულტურის ძეგლი | ფუნქციური სტატუსი=მუზეუმი, ღიაა დამთვალიერებლებისთვის | მმართველი=[[ჩეხეთის ეროვნული ძეგლთა დაცვის ინსტიტუტი]] | თარიღდება=XIV საუკუნე }} '''კარლშტეინის ციხესიმაგრე''' (ჩეხ. '''Karlštejn''', გერმ. ''Karlstein'') — შუა საუკუნეების [[ციხესიმაგრე]] [[ჩეხეთი|ჩეხეთში]], [[ცენტრალური ჩეხეთის მხარე|ცენტრალური ჩეხეთის მხარის]] [[ბეროუნის რაიონი|ბეროუნის რაიონში]], ქალაქ [[პრაღა|პრაღის]] ცენტრიდან დაახლოებით 30 კილომეტრით სამხრეთ-დასავლეთით. მდებარეობს [[ჩეხეთის კარსტი]]ს დაცული ლანდშაფტის ტერიტორიაზე. ციხესიმაგრე ჩეხეთის სახელმწიფოს საკუთრებაა და მას [[ჩეხეთის ეროვნული ძეგლთა დაცვის ინსტიტუტი]] მართავს. 1962 წლის 30 მარტიდან ეროვნული კულტურის ძეგლის სტატუსი აქვს. ციხესიმაგრე XIV საუკუნის შუა ხანებში [[ბოჰემიის სამეფო|ჩეხეთის]] მეფის, შემდგომში საღვთო რომის იმპერატორის, [[კარლ IV (სრი)|კარლ IV-ის]] ბრძანებით აშენდა. თავდაპირველად იგი მონარქის კერძო რეზიდენციად იყო ჩაფიქრებული, თუმცა მოგვიანებით საღვთო რომის იმპერიის საიმპერატორო რეგალიებისა და წმინდა ნაწილების შესანახ ადგილად იქცა. XV საუკუნიდან აქ ჩეხეთის სამეფო გვირგვინის საგანძურიც ინახებოდა. ციხესიმაგრის განსაკუთრებულ ღირსშესანიშნაობებს მიეკუთვნება წმინდა ჯვრის სამლოცველო დიდ კოშკში, ღვთისმშობლის მიძინების ეკლესია და წმინდა ეკატერინეს სამლოცველო მარიამის კოშკში. წმინდა ჯვრის სამლოცველოში დაცულია 129 გოთიკური ფერწერული დაფისგან შემდგარი უნიკალური ანსამბლი, რომელიც ოსტატ თეოდორიკეს სახელთანაა დაკავშირებული. == სახელწოდება == [[File:Holy Roman Empire crown dsc02909.jpg|მინი|საღვთო რომის იმპერიის გვირგვინი, რომელიც წმინდა ჯვრის სამლოცველოში ინახებოდა]] სახელწოდება მომდინარეობს გერმანული ''Karls-stein''-იდან და ნიშნავს „კარლის ქვას“ ან „კარლის კლდოვან ციხეს“. იგი უკავშირდება დამაარსებელ კარლ IV-ს. სახელწოდება ''კარლშტეინი'' [[ჩეხური ენა|ჩეხურ]] ენაში [[გერმანული ენა|გერმანული]] ფორმიდან დამკვიდრდა. XIX საუკუნეში გავრცელებული იყო აგრეთვე ''Karlův Týn'', რომელიც გერმანული სახელის მცდარ გააზრებას ეფუძნებოდა. 1949 წელს სახელწოდება კარლშტეინი ციხის ქვემოთ მდებარე დასახლებასაც მიენიჭა, რომელსაც მანამდე ბუდნიანი ერქვა. == ისტორია == === დაარსება და შუა საუკუნეები === კარლშტეინის დაარსებას ტრადიციულად [[1348]] წელს უკავშირებენ. [[ვაცლავ ჰაიეკი|ვაცლავ ჰაიეკის]] ქრონიკის თანახმად, მშენებლობის საზეიმო დაწყება 1348 წლის [[10 ივნისი|10 ივნისს]] გაიმართა, თუმცა ამ თარიღის სიზუსტე სადავოა. მშენებლობა [[XIV საუკუნე|XIV საუკუნის]] 60-იან წლებამდე გაგრძელდა, ხოლო წმინდა ჯვრის სამლოცველოს მორთულობა მოგვიანებით დასრულდა. [[1355]] წელს, იმპერატორად კურთხევის შემდეგ, კარლ IV-მ ციხის დანიშნულება შეცვალა და იგი საიმპერატორო საგანძურისა და წმინდა რელიკვიების დაცვის ადგილად აქცია. ციხესიმაგრის სხვადასხვა ნაწილს განსხვავებული საცხოვრებელი, ადმინისტრაციული და საკრალური ფუნქციები ჰქონდა. [[XV საუკუნე|XV საუკუნის]] დასაწყისში კარლშტეინში ჩეხეთის სამეფო გვირგვინის საგანძურიც გადაიტანეს. ჰუსიტური ომების დაწყებისას მეფე [[სიგიზმუნდ ლუქსემბურგელი|სიგიზმუნდმა]] ჩეხური და საიმპერატორო რეგალიები საზღვარგარეთ გაიტანა. [[1422]] წელს ციხესიმაგრემ [[ჰუსიტები|ჰუსიტური]] ჯარის ალყას გაუძლო. [[1436]] წელს ჩეხეთის სამეფო რეგალიები კარლშტეინში დაბრუნდა და, მცირე წყვეტებით, [[1619]] წლამდე იქ ინახებოდა. საიმპერატორო რეგალიები ციხესიმაგრეში აღარ დაბრუნებულა. [[1500]] წლის ვლადისლავის საერო კანონმდებლობა კარლშტეინის ბურგგრაფებს ციხის, გვირგვინისა და სამეფო დოკუმენტების დაცვას ავალდებულებდა. გვირგვინის გაცემა მხოლოდ კანონიერად არჩეული ჩეხეთის მეფისთვის შეიძლებოდა. === XVI–XVIII საუკუნეები === XVI საუკუნეში ციხესიმაგრეში რენესანსული გადაკეთებები განხორციელდა, განსაკუთრებით დიდ კოშკსა და ბურგგრაფის საცხოვრებელ ნაწილში. 1619 წლის 22 ივნისს ჩეხეთის სამეფო რეგალიები [[პრაღის ციხესიმაგრე|პრაღის ციხესიმაგრეში]] გადაიტანეს, რადგან კარლშტეინის თავდაცვითი შესაძლებლობები უკვე არასაკმარისად მიიჩნეოდა. 1625 წელს იმპერატორმა [[ფერდინანდ II შტირიელი|ფერდინანდ II-მ]] კარლშტეინის ბურგგრაფის თანამდებობა გააუქმა. მომდევნო წელს ციხე იან კავკა ჟ-რჟიჩანისთვის დაგირავების წესით გადაეცა. 1648 წელს, [[ოცდაათწლიანი ომი|ოცდაათწლიანი ომის]] დასასრულს, ციხესიმაგრე შვედურმა ჯარმა დაიკავა. ომის შემდეგ ნაგებობა თანდათან გაპარტახდა. 1755 წელს [[მარია ტერეზია]]მ ციხესიმაგრე პრაღაში დაარსებულ კეთილშობილ ქალთა ინსტიტუტს გადასცა. ინსტიტუტი მას უმთავრესად სამეურნეო ადმინისტრაციისთვის იყენებდა. 1812 წელს ციხესიმაგრე იმპერატორმა [[ფრანც I (ავსტრია)|ფრანც I-მა]] მოინახულა და მისი შეკეთებისთვის სახსრები გამოყო. === XIX საუკუნის რეკონსტრუქცია === [[File:Karlston Castle, Austria LCCN2016820913.jpg|მინი|კარლშტეინი რეკონსტრუქციის შემდეგ, დაახლოებით 1910 წელი]] 1887–1905 წლებში ციხესიმაგრე ისტორიზმისა და არქიტექტურული პურიზმის პრინციპებით აღადგინეს. პროექტის თავდაპირველი კონცეფცია ვენელ არქიტექტორ [[ფრიდრიხ ფონ შმიდტი|ფრიდრიხ ფონ შმიდტს]] ეკუთვნოდა, ხოლო სამუშაოებს [[იოზეფ მოკერი]] ხელმძღვანელობდა. შმიდტის გარდაცვალების შემდეგ, [[1892]] წლიდან, მოკერი დამოუკიდებლად მუშაობდა; მისი გარდაცვალების შემდეგ მშენებლობა ინჟინერმა კრხმა დაასრულა. რეკონსტრუქციის მიზანი შუა საუკუნეების სავარაუდო გოთიკური სახის აღდგენა იყო. გარდაქმნებმა ციხის ისტორიული იერსახე მნიშვნელოვნად შეცვალა და სპეციალისტთა შორის კამათი გამოიწვია. მიუხედავად კრიტიკისა, ამჟამად [[XIX საუკუნე|XIX საუკუნის]] აღდგენითი სამუშაოები თავადაც ძეგლის ისტორიის მნიშვნელოვან ნაწილად განიხილება. === XX–XXI საუკუნეები === 1905 წლიდან ციხესიმაგრე საზოგადოებისთვის ღიაა, ხოლო 1918 წლიდან სახელმწიფოს ეკუთვნის. 1944 წლის ივლისში ნაცისტური პროტექტორატის ახალგაზრდული ორგანიზაციის ღონისძიებისთვის ციხე პროპაგანდისტულად გამოიყენეს. 1962 წელს მას ეროვნული კულტურის ძეგლის სტატუსი მიენიჭა. 1985–2003 წლებში აღდგა წმინდა ჯვრის სამლოცველოს ინტერიერი და თეოდორიკეს ფერწერული დაფები. ამ პროექტისთვის ჩეხეთის ეროვნული ძეგლთა დაცვის ინსტიტუტმა 2005 წელს ევროპის კულტურული მემკვიდრეობის ჯილდო, Europa Nostra Award, მიიღო.<ref name="eunostra">{{Cite web|url=https://www.europeanheritageawards.eu/winners/karlstejn-state-castle/|title=Medieval Wood-Panel Paintings in Karlštejn Castle|publisher=Europa Nostra|date=2005-02-01}}</ref> 2020–2023 წლებში განახლდა გოთიკური სარდაფები, მოეწყო ვიზიტორთა ცენტრი, ახალი ექსპოზიციები და მრავალფუნქციური დარბაზი. აღდგა სასარგებლო მცენარეთა ბაღებიც. == არქიტექტურა == [[File:Karlštejn (Sedláček, 1889).png|მინი|ციხესიმაგრის გეგმა, 1889 წელი]] კარლშტეინი დევონური პერიოდის [[კირქვა|კირქვით]] აგებულ კლდოვან შვერილზე დგას. დასავლეთით ფერდობები ბუდნიანის ნაკადულის ხეობისკენ ეშვება, აღმოსავლეთით კი — სტუდენი-დოლისკენ. ციხესიმაგრე შედგება სამი ურთიერთდაკავშირებული, მაგრამ ფუნქციურად მეტწილად დამოუკიდებელი ნაწილისგან: დიდი კოშკისგან, იმპერატორის სასახლისა და მარიამის კოშკის კომპლექსისგან და ბურგგრაფის ეზოსგან. თითოეულ ნაწილს საკუთარი გამაგრება ჰქონდა. ციხე მიმდებარე მთის მასივისგან კლდეში გამოკვეთილი ღრმა თხრილითაა გამოყოფილი. თავდაპირველი მისასვლელი გზა კარიბჭეებსა და გარე თავდაცვით სარტყელს გადიოდა. დიდი კოშკის წინა კედლის სისქე ექვს მეტრს აღწევს და მას ფანჯრები არ აქვს. === ჭის კოშკი === [[File:Studnicni_vez_srpen 2009.jpg|მინი|ჭის კოშკი]] ციხის ჭის სიღრმე 78 მეტრია. მას საკუთარი ბუნებრივი წყარო არ გააჩნია; წყალი ბუდნიანის ნაკადულიდან გამავალი გვირაბით მიეწოდებოდა. წყლის ამოსაღებად გამოიყენებოდა დიდი ბორბალი, რომელსაც შიგნით მოსიარულე ადამიანები ატრიალებდნენ. === ბურგგრაფის შენობა === ბურგგრაფის საცხოვრებელი შენობა არაერთხელ გადაკეთდა. მისი დღევანდელი სახე ძირითადად გვიანგოთიკურ სამშენებლო ეტაპსა და XIX საუკუნის რეკონსტრუქციას უკავშირდება. კარლ IV-ის დროინდელი თავდაპირველი შენობა მოკერის სამუშაოებისას დაანგრიეს. თანამედროვე პერიოდში აქ ციხის ადმინისტრაციაა განთავსებული; შენობა საზეიმო ღონისძიებებისთვისაც გამოიყენება. === იმპერატორის სასახლე === იმპერატორის სასახლის გეგმის ზომებია დაახლოებით 46 × 12,5 მეტრი. თავდაპირველად მას სამი ქვის სართული და ზედა, ხის კარკასით ნაგები სართული ჰქონდა. ქვედა ნაწილში სარდაფები იყო განთავსებული, ზედა სართულებზე კი საცხოვრებელი და საზეიმო დარბაზები. მეორე სართულზე იმპერატორის პირადი ოთახები მდებარეობდა, მათ შორის სავარაუდო საძინებელი, სალოცავი სივრცე და დიდი დარბაზი, რომლის კედლებსაც კარლ IV-ის წინაპრების გამოსახულებები ამკობდა. შენობაში არსებობდა ბუხრები, შიდა კიბეები და თავდაცვით გალავანზე გასასვლელები. === მარიამის კოშკი === მარიამის კოშკი სასახლეს ხიდით უკავშირდება. მის მეორე სართულზე მდებარეობს ღვთისმშობლის მიძინების ეკლესია, რომელშიც შემორჩენილია ბიბლიური და წმინდა ნაწილების გადაცემის სცენების ამსახველი კედლის მხატვრობა. ფრესკების ავტორად სავარაუდოდ სტრასბურგელი ნიკოლაუს ვურმსერი მიიჩნევა. ეკლესიას ესაზღვრება წმინდა ეკატერინეს სამლოცველო, რომელიც იმპერატორის კერძო სალოცავად გამოიყენებოდა. მისი კედლები ძვირფასი მასალების იმიტაციითა და ინკრუსტაციითაა შემკული. შესასვლელის ზემოთ გამოსახულნი არიან კარლ IV და მისი მესამე მეუღლე, [[ანა შვიდნიცელი]]. კოშკის პირველ სართულზე განთავსებულია საგანძურის ოთახები, სადაც კარლშტეინის ისტორიული კოლექციის ნივთები და წმინდა ვაცლავის გვირგვინის ასლია გამოფენილი. ქვედა სივრცეები სხვადასხვა დროს საპყრობილედაც გამოიყენებოდა. === დიდი კოშკი და წმინდა ჯვრის სამლოცველო === [[File:Jindrich Eckert - Karlstejn, kaple sv Krize (1878).jpg|მინი|წმინდა ჯვრის სამლოცველო, 1878 წლის ფოტო]] [[File:Meister Theoderich von Prag 002.jpg|მინი|წმინდა იერონიმე, ოსტატ თეოდორიკეს ნამუშევარი]] დიდი კოშკი ციხესიმაგრის უმაღლეს ნაწილში მდებარეობს და საკუთარი გამაგრება აქვს. კოშკის კიბის კედლებზე გამოსახულია წმინდა ვაცლავისა და წმინდა ლუდმილას ცხოვრების ეპიზოდები. კოშკის უმნიშვნელოვანესი სივრცეა წმინდა ჯვრის სამლოცველო, სადაც საიმპერატორო რეგალიები და წმინდა ნაწილები ინახებოდა. სამლოცველოს ინტერიერი მოოქროვილი ზედაპირებით, ძვირფასი ქვებითა და ვენეციური მინისგან დამზადებული ვარსკვლავების, მზისა და მთვარის გამოსახულებებითაა მორთული. სივრცეს ორ ნაწილად მოოქროვილი გისოსი ყოფს. გადმოცემის თანახმად, კარლ IV გისოსის მიღმა ფეხშიშველი შედიოდა. სამლოცველოს კედლებს ამშვენებს 129 გოთიკური ფერწერული დაფა, რომელთა დიდი ნაწილი ოსტატ თეოდორიკეს უკავშირდება. გამოსახულნი არიან ქრისტე, მოწამეები, წმინდანები, ეპისკოპოსები, პაპები და ქრისტიანი მმართველები. ზოგიერთი დაფა რელიკვიარის ფუნქციასაც ასრულებდა. სამლოცველოს ოთხი რკინით გამაგრებული კარი და ცხრა საკეტი იცავდა; შესვლა განსაკუთრებული ნებართვით იყო შესაძლებელი. === ვენახების ტერასები === კნეჟი-ჰორის სამხრეთ ფერდობზე, ციხის გარე ტერიტორიაზე, ოთხი სავენახე ტერასაა. ისინი სავარაუდოდ XIX საუკუნეში მოეწყო. მათი აღდგენის საპროექტო დოკუმენტაცია 2020 წელს მომზადდა. == კულტურაში == კარლშტეინი მნიშვნელოვანი ადგილია ჩეხეთის ისტორიულ მეხსიერებასა და კულტურაში. მას უკავშირდება იაროსლავ ვრხლიცკის პიესა ''ღამე კარლშტეინში'' და ამავე სახელწოდების 1973 წლის ჩეხური მუსიკალური ფილმი. ციხესიმაგრე გამოსახულია მრავალ ისტორიულ გრავიურაზე, ფოტოსურათსა და საფოსტო ბარათზე. აქ იმართება კულტურული ღონისძიებები, კონცერტები, თეატრალური წარმოდგენები და ტრადიციული რთველი. == გალერეა == <gallery> File:Karlstejn - letecký pohled na romantizující gotiku - panoramio.jpg|ციხესიმაგრე ზემოდან ფაილი:Karlštejn in winter.jpg|კარლშტეინი ზამთარში ფაილი:Burg Karlstein.jpg|ციხესიმაგრე 1720 წლის გრავიურაზე ფაილი:Karlstein castle, c. 1860 DSCN2807.jpg|ციხესიმაგრე 1860 წლის გრავიურაზე ფაილი:FFridrich, Karlštejn.jpg|კარლშტეინი 1870 წელს, რეკონსტრუქციამდე ფაილი:Karlštejn před přestavbou (cca 1880).jpg|ციხესიმაგრე დაახლოებით 1880 წელს </gallery> == ლიტერატურა == * Menclová, Dobroslava. ''České hrady''. ტ. 2. Praha: Odeon, 1972. ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:ჩეხეთის ციხესიმაგრეები]] 6bn1mw0fc0jtyaavgudufd1mb1kp6r3 5564337 5564336 2026-10-23T20:59:12Z GagaMumladze2020 126180 /* ლიტერატურა */ 5564337 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა სამხედრო ნაგებობა | სახელი=კარლშტეინის ციხესიმაგრე | infobox_width=250px | სურათი=Zamek Karlštejn.jpg | წარწერა=კარლშტეინის ციხესიმაგრე სამხრეთ-დასავლეთიდან | ქვეყანა=ჩეხეთი | პოზრუკა=ჩეხეთი | მდებარეობა=[[კარლშტეინი]], [[ბეროუნის რაიონი]], [[ცენტრალური ჩეხეთის მხარე]], ჩეხეთი | სტატუსი=ეროვნული კულტურის ძეგლი | ფუნქციური სტატუსი=მუზეუმი, ღიაა დამთვალიერებლებისთვის | მმართველი=[[ჩეხეთის ეროვნული ძეგლთა დაცვის ინსტიტუტი]] | თარიღდება=XIV საუკუნე }} '''კარლშტეინის ციხესიმაგრე''' (ჩეხ. '''Karlštejn''', გერმ. ''Karlstein'') — შუა საუკუნეების [[ციხესიმაგრე]] [[ჩეხეთი|ჩეხეთში]], [[ცენტრალური ჩეხეთის მხარე|ცენტრალური ჩეხეთის მხარის]] [[ბეროუნის რაიონი|ბეროუნის რაიონში]], ქალაქ [[პრაღა|პრაღის]] ცენტრიდან დაახლოებით 30 კილომეტრით სამხრეთ-დასავლეთით. მდებარეობს [[ჩეხეთის კარსტი]]ს დაცული ლანდშაფტის ტერიტორიაზე. ციხესიმაგრე ჩეხეთის სახელმწიფოს საკუთრებაა და მას [[ჩეხეთის ეროვნული ძეგლთა დაცვის ინსტიტუტი]] მართავს. 1962 წლის 30 მარტიდან ეროვნული კულტურის ძეგლის სტატუსი აქვს. ციხესიმაგრე XIV საუკუნის შუა ხანებში [[ბოჰემიის სამეფო|ჩეხეთის]] მეფის, შემდგომში საღვთო რომის იმპერატორის, [[კარლ IV (სრი)|კარლ IV-ის]] ბრძანებით აშენდა. თავდაპირველად იგი მონარქის კერძო რეზიდენციად იყო ჩაფიქრებული, თუმცა მოგვიანებით საღვთო რომის იმპერიის საიმპერატორო რეგალიებისა და წმინდა ნაწილების შესანახ ადგილად იქცა. XV საუკუნიდან აქ ჩეხეთის სამეფო გვირგვინის საგანძურიც ინახებოდა. ციხესიმაგრის განსაკუთრებულ ღირსშესანიშნაობებს მიეკუთვნება წმინდა ჯვრის სამლოცველო დიდ კოშკში, ღვთისმშობლის მიძინების ეკლესია და წმინდა ეკატერინეს სამლოცველო მარიამის კოშკში. წმინდა ჯვრის სამლოცველოში დაცულია 129 გოთიკური ფერწერული დაფისგან შემდგარი უნიკალური ანსამბლი, რომელიც ოსტატ თეოდორიკეს სახელთანაა დაკავშირებული. == სახელწოდება == [[File:Holy Roman Empire crown dsc02909.jpg|მინი|საღვთო რომის იმპერიის გვირგვინი, რომელიც წმინდა ჯვრის სამლოცველოში ინახებოდა]] სახელწოდება მომდინარეობს გერმანული ''Karls-stein''-იდან და ნიშნავს „კარლის ქვას“ ან „კარლის კლდოვან ციხეს“. იგი უკავშირდება დამაარსებელ კარლ IV-ს. სახელწოდება ''კარლშტეინი'' [[ჩეხური ენა|ჩეხურ]] ენაში [[გერმანული ენა|გერმანული]] ფორმიდან დამკვიდრდა. XIX საუკუნეში გავრცელებული იყო აგრეთვე ''Karlův Týn'', რომელიც გერმანული სახელის მცდარ გააზრებას ეფუძნებოდა. 1949 წელს სახელწოდება კარლშტეინი ციხის ქვემოთ მდებარე დასახლებასაც მიენიჭა, რომელსაც მანამდე ბუდნიანი ერქვა. == ისტორია == === დაარსება და შუა საუკუნეები === კარლშტეინის დაარსებას ტრადიციულად [[1348]] წელს უკავშირებენ. [[ვაცლავ ჰაიეკი|ვაცლავ ჰაიეკის]] ქრონიკის თანახმად, მშენებლობის საზეიმო დაწყება 1348 წლის [[10 ივნისი|10 ივნისს]] გაიმართა, თუმცა ამ თარიღის სიზუსტე სადავოა. მშენებლობა [[XIV საუკუნე|XIV საუკუნის]] 60-იან წლებამდე გაგრძელდა, ხოლო წმინდა ჯვრის სამლოცველოს მორთულობა მოგვიანებით დასრულდა. [[1355]] წელს, იმპერატორად კურთხევის შემდეგ, კარლ IV-მ ციხის დანიშნულება შეცვალა და იგი საიმპერატორო საგანძურისა და წმინდა რელიკვიების დაცვის ადგილად აქცია. ციხესიმაგრის სხვადასხვა ნაწილს განსხვავებული საცხოვრებელი, ადმინისტრაციული და საკრალური ფუნქციები ჰქონდა. [[XV საუკუნე|XV საუკუნის]] დასაწყისში კარლშტეინში ჩეხეთის სამეფო გვირგვინის საგანძურიც გადაიტანეს. ჰუსიტური ომების დაწყებისას მეფე [[სიგიზმუნდ ლუქსემბურგელი|სიგიზმუნდმა]] ჩეხური და საიმპერატორო რეგალიები საზღვარგარეთ გაიტანა. [[1422]] წელს ციხესიმაგრემ [[ჰუსიტები|ჰუსიტური]] ჯარის ალყას გაუძლო. [[1436]] წელს ჩეხეთის სამეფო რეგალიები კარლშტეინში დაბრუნდა და, მცირე წყვეტებით, [[1619]] წლამდე იქ ინახებოდა. საიმპერატორო რეგალიები ციხესიმაგრეში აღარ დაბრუნებულა. [[1500]] წლის ვლადისლავის საერო კანონმდებლობა კარლშტეინის ბურგგრაფებს ციხის, გვირგვინისა და სამეფო დოკუმენტების დაცვას ავალდებულებდა. გვირგვინის გაცემა მხოლოდ კანონიერად არჩეული ჩეხეთის მეფისთვის შეიძლებოდა. === XVI–XVIII საუკუნეები === XVI საუკუნეში ციხესიმაგრეში რენესანსული გადაკეთებები განხორციელდა, განსაკუთრებით დიდ კოშკსა და ბურგგრაფის საცხოვრებელ ნაწილში. 1619 წლის 22 ივნისს ჩეხეთის სამეფო რეგალიები [[პრაღის ციხესიმაგრე|პრაღის ციხესიმაგრეში]] გადაიტანეს, რადგან კარლშტეინის თავდაცვითი შესაძლებლობები უკვე არასაკმარისად მიიჩნეოდა. 1625 წელს იმპერატორმა [[ფერდინანდ II შტირიელი|ფერდინანდ II-მ]] კარლშტეინის ბურგგრაფის თანამდებობა გააუქმა. მომდევნო წელს ციხე იან კავკა ჟ-რჟიჩანისთვის დაგირავების წესით გადაეცა. 1648 წელს, [[ოცდაათწლიანი ომი|ოცდაათწლიანი ომის]] დასასრულს, ციხესიმაგრე შვედურმა ჯარმა დაიკავა. ომის შემდეგ ნაგებობა თანდათან გაპარტახდა. 1755 წელს [[მარია ტერეზია]]მ ციხესიმაგრე პრაღაში დაარსებულ კეთილშობილ ქალთა ინსტიტუტს გადასცა. ინსტიტუტი მას უმთავრესად სამეურნეო ადმინისტრაციისთვის იყენებდა. 1812 წელს ციხესიმაგრე იმპერატორმა [[ფრანც I (ავსტრია)|ფრანც I-მა]] მოინახულა და მისი შეკეთებისთვის სახსრები გამოყო. === XIX საუკუნის რეკონსტრუქცია === [[File:Karlston Castle, Austria LCCN2016820913.jpg|მინი|კარლშტეინი რეკონსტრუქციის შემდეგ, დაახლოებით 1910 წელი]] 1887–1905 წლებში ციხესიმაგრე ისტორიზმისა და არქიტექტურული პურიზმის პრინციპებით აღადგინეს. პროექტის თავდაპირველი კონცეფცია ვენელ არქიტექტორ [[ფრიდრიხ ფონ შმიდტი|ფრიდრიხ ფონ შმიდტს]] ეკუთვნოდა, ხოლო სამუშაოებს [[იოზეფ მოკერი]] ხელმძღვანელობდა. შმიდტის გარდაცვალების შემდეგ, [[1892]] წლიდან, მოკერი დამოუკიდებლად მუშაობდა; მისი გარდაცვალების შემდეგ მშენებლობა ინჟინერმა კრხმა დაასრულა. რეკონსტრუქციის მიზანი შუა საუკუნეების სავარაუდო გოთიკური სახის აღდგენა იყო. გარდაქმნებმა ციხის ისტორიული იერსახე მნიშვნელოვნად შეცვალა და სპეციალისტთა შორის კამათი გამოიწვია. მიუხედავად კრიტიკისა, ამჟამად [[XIX საუკუნე|XIX საუკუნის]] აღდგენითი სამუშაოები თავადაც ძეგლის ისტორიის მნიშვნელოვან ნაწილად განიხილება. === XX–XXI საუკუნეები === 1905 წლიდან ციხესიმაგრე საზოგადოებისთვის ღიაა, ხოლო 1918 წლიდან სახელმწიფოს ეკუთვნის. 1944 წლის ივლისში ნაცისტური პროტექტორატის ახალგაზრდული ორგანიზაციის ღონისძიებისთვის ციხე პროპაგანდისტულად გამოიყენეს. 1962 წელს მას ეროვნული კულტურის ძეგლის სტატუსი მიენიჭა. 1985–2003 წლებში აღდგა წმინდა ჯვრის სამლოცველოს ინტერიერი და თეოდორიკეს ფერწერული დაფები. ამ პროექტისთვის ჩეხეთის ეროვნული ძეგლთა დაცვის ინსტიტუტმა 2005 წელს ევროპის კულტურული მემკვიდრეობის ჯილდო, Europa Nostra Award, მიიღო.<ref name="eunostra">{{Cite web|url=https://www.europeanheritageawards.eu/winners/karlstejn-state-castle/|title=Medieval Wood-Panel Paintings in Karlštejn Castle|publisher=Europa Nostra|date=2005-02-01}}</ref> 2020–2023 წლებში განახლდა გოთიკური სარდაფები, მოეწყო ვიზიტორთა ცენტრი, ახალი ექსპოზიციები და მრავალფუნქციური დარბაზი. აღდგა სასარგებლო მცენარეთა ბაღებიც. == არქიტექტურა == [[File:Karlštejn (Sedláček, 1889).png|მინი|ციხესიმაგრის გეგმა, 1889 წელი]] კარლშტეინი დევონური პერიოდის [[კირქვა|კირქვით]] აგებულ კლდოვან შვერილზე დგას. დასავლეთით ფერდობები ბუდნიანის ნაკადულის ხეობისკენ ეშვება, აღმოსავლეთით კი — სტუდენი-დოლისკენ. ციხესიმაგრე შედგება სამი ურთიერთდაკავშირებული, მაგრამ ფუნქციურად მეტწილად დამოუკიდებელი ნაწილისგან: დიდი კოშკისგან, იმპერატორის სასახლისა და მარიამის კოშკის კომპლექსისგან და ბურგგრაფის ეზოსგან. თითოეულ ნაწილს საკუთარი გამაგრება ჰქონდა. ციხე მიმდებარე მთის მასივისგან კლდეში გამოკვეთილი ღრმა თხრილითაა გამოყოფილი. თავდაპირველი მისასვლელი გზა კარიბჭეებსა და გარე თავდაცვით სარტყელს გადიოდა. დიდი კოშკის წინა კედლის სისქე ექვს მეტრს აღწევს და მას ფანჯრები არ აქვს. === ჭის კოშკი === [[File:Studnicni_vez_srpen 2009.jpg|მინი|ჭის კოშკი]] ციხის ჭის სიღრმე 78 მეტრია. მას საკუთარი ბუნებრივი წყარო არ გააჩნია; წყალი ბუდნიანის ნაკადულიდან გამავალი გვირაბით მიეწოდებოდა. წყლის ამოსაღებად გამოიყენებოდა დიდი ბორბალი, რომელსაც შიგნით მოსიარულე ადამიანები ატრიალებდნენ. === ბურგგრაფის შენობა === ბურგგრაფის საცხოვრებელი შენობა არაერთხელ გადაკეთდა. მისი დღევანდელი სახე ძირითადად გვიანგოთიკურ სამშენებლო ეტაპსა და XIX საუკუნის რეკონსტრუქციას უკავშირდება. კარლ IV-ის დროინდელი თავდაპირველი შენობა მოკერის სამუშაოებისას დაანგრიეს. თანამედროვე პერიოდში აქ ციხის ადმინისტრაციაა განთავსებული; შენობა საზეიმო ღონისძიებებისთვისაც გამოიყენება. === იმპერატორის სასახლე === იმპერატორის სასახლის გეგმის ზომებია დაახლოებით 46 × 12,5 მეტრი. თავდაპირველად მას სამი ქვის სართული და ზედა, ხის კარკასით ნაგები სართული ჰქონდა. ქვედა ნაწილში სარდაფები იყო განთავსებული, ზედა სართულებზე კი საცხოვრებელი და საზეიმო დარბაზები. მეორე სართულზე იმპერატორის პირადი ოთახები მდებარეობდა, მათ შორის სავარაუდო საძინებელი, სალოცავი სივრცე და დიდი დარბაზი, რომლის კედლებსაც კარლ IV-ის წინაპრების გამოსახულებები ამკობდა. შენობაში არსებობდა ბუხრები, შიდა კიბეები და თავდაცვით გალავანზე გასასვლელები. === მარიამის კოშკი === მარიამის კოშკი სასახლეს ხიდით უკავშირდება. მის მეორე სართულზე მდებარეობს ღვთისმშობლის მიძინების ეკლესია, რომელშიც შემორჩენილია ბიბლიური და წმინდა ნაწილების გადაცემის სცენების ამსახველი კედლის მხატვრობა. ფრესკების ავტორად სავარაუდოდ სტრასბურგელი ნიკოლაუს ვურმსერი მიიჩნევა. ეკლესიას ესაზღვრება წმინდა ეკატერინეს სამლოცველო, რომელიც იმპერატორის კერძო სალოცავად გამოიყენებოდა. მისი კედლები ძვირფასი მასალების იმიტაციითა და ინკრუსტაციითაა შემკული. შესასვლელის ზემოთ გამოსახულნი არიან კარლ IV და მისი მესამე მეუღლე, [[ანა შვიდნიცელი]]. კოშკის პირველ სართულზე განთავსებულია საგანძურის ოთახები, სადაც კარლშტეინის ისტორიული კოლექციის ნივთები და წმინდა ვაცლავის გვირგვინის ასლია გამოფენილი. ქვედა სივრცეები სხვადასხვა დროს საპყრობილედაც გამოიყენებოდა. === დიდი კოშკი და წმინდა ჯვრის სამლოცველო === [[File:Jindrich Eckert - Karlstejn, kaple sv Krize (1878).jpg|მინი|წმინდა ჯვრის სამლოცველო, 1878 წლის ფოტო]] [[File:Meister Theoderich von Prag 002.jpg|მინი|წმინდა იერონიმე, ოსტატ თეოდორიკეს ნამუშევარი]] დიდი კოშკი ციხესიმაგრის უმაღლეს ნაწილში მდებარეობს და საკუთარი გამაგრება აქვს. კოშკის კიბის კედლებზე გამოსახულია წმინდა ვაცლავისა და წმინდა ლუდმილას ცხოვრების ეპიზოდები. კოშკის უმნიშვნელოვანესი სივრცეა წმინდა ჯვრის სამლოცველო, სადაც საიმპერატორო რეგალიები და წმინდა ნაწილები ინახებოდა. სამლოცველოს ინტერიერი მოოქროვილი ზედაპირებით, ძვირფასი ქვებითა და ვენეციური მინისგან დამზადებული ვარსკვლავების, მზისა და მთვარის გამოსახულებებითაა მორთული. სივრცეს ორ ნაწილად მოოქროვილი გისოსი ყოფს. გადმოცემის თანახმად, კარლ IV გისოსის მიღმა ფეხშიშველი შედიოდა. სამლოცველოს კედლებს ამშვენებს 129 გოთიკური ფერწერული დაფა, რომელთა დიდი ნაწილი ოსტატ თეოდორიკეს უკავშირდება. გამოსახულნი არიან ქრისტე, მოწამეები, წმინდანები, ეპისკოპოსები, პაპები და ქრისტიანი მმართველები. ზოგიერთი დაფა რელიკვიარის ფუნქციასაც ასრულებდა. სამლოცველოს ოთხი რკინით გამაგრებული კარი და ცხრა საკეტი იცავდა; შესვლა განსაკუთრებული ნებართვით იყო შესაძლებელი. === ვენახების ტერასები === კნეჟი-ჰორის სამხრეთ ფერდობზე, ციხის გარე ტერიტორიაზე, ოთხი სავენახე ტერასაა. ისინი სავარაუდოდ XIX საუკუნეში მოეწყო. მათი აღდგენის საპროექტო დოკუმენტაცია 2020 წელს მომზადდა. == კულტურაში == კარლშტეინი მნიშვნელოვანი ადგილია ჩეხეთის ისტორიულ მეხსიერებასა და კულტურაში. მას უკავშირდება იაროსლავ ვრხლიცკის პიესა ''ღამე კარლშტეინში'' და ამავე სახელწოდების 1973 წლის ჩეხური მუსიკალური ფილმი. ციხესიმაგრე გამოსახულია მრავალ ისტორიულ გრავიურაზე, ფოტოსურათსა და საფოსტო ბარათზე. აქ იმართება კულტურული ღონისძიებები, კონცერტები, თეატრალური წარმოდგენები და ტრადიციული რთველი. == გალერეა == <gallery> File:Karlstejn - letecký pohled na romantizující gotiku - panoramio.jpg|ციხესიმაგრე ზემოდან ფაილი:Karlštejn in winter.jpg|კარლშტეინი ზამთარში ფაილი:Burg Karlstein.jpg|ციხესიმაგრე 1720 წლის გრავიურაზე ფაილი:Karlstein castle, c. 1860 DSCN2807.jpg|ციხესიმაგრე 1860 წლის გრავიურაზე ფაილი:FFridrich, Karlštejn.jpg|კარლშტეინი 1870 წელს, რეკონსტრუქციამდე ფაილი:Karlštejn před přestavbou (cca 1880).jpg|ციხესიმაგრე დაახლოებით 1880 წელს </gallery> == ლიტერატურა == * Menclová, Dobroslava. ''České hrady''. ტ. 2. Praha: Odeon, 1972. * Durdík, Tomáš. ''Ilustrovaná encyklopedie českých hradů''. Praha: Libri, 2002. ISBN 80-7277-003-9. ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:ჩეხეთის ციხესიმაგრეები]] m0q8y6j1pdzq7wheht2p57zu9flzaq2 5564338 5564337 2026-10-23T20:59:25Z GagaMumladze2020 126180 /* ლიტერატურა */ 5564338 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა სამხედრო ნაგებობა | სახელი=კარლშტეინის ციხესიმაგრე | infobox_width=250px | სურათი=Zamek Karlštejn.jpg | წარწერა=კარლშტეინის ციხესიმაგრე სამხრეთ-დასავლეთიდან | ქვეყანა=ჩეხეთი | პოზრუკა=ჩეხეთი | მდებარეობა=[[კარლშტეინი]], [[ბეროუნის რაიონი]], [[ცენტრალური ჩეხეთის მხარე]], ჩეხეთი | სტატუსი=ეროვნული კულტურის ძეგლი | ფუნქციური სტატუსი=მუზეუმი, ღიაა დამთვალიერებლებისთვის | მმართველი=[[ჩეხეთის ეროვნული ძეგლთა დაცვის ინსტიტუტი]] | თარიღდება=XIV საუკუნე }} '''კარლშტეინის ციხესიმაგრე''' (ჩეხ. '''Karlštejn''', გერმ. ''Karlstein'') — შუა საუკუნეების [[ციხესიმაგრე]] [[ჩეხეთი|ჩეხეთში]], [[ცენტრალური ჩეხეთის მხარე|ცენტრალური ჩეხეთის მხარის]] [[ბეროუნის რაიონი|ბეროუნის რაიონში]], ქალაქ [[პრაღა|პრაღის]] ცენტრიდან დაახლოებით 30 კილომეტრით სამხრეთ-დასავლეთით. მდებარეობს [[ჩეხეთის კარსტი]]ს დაცული ლანდშაფტის ტერიტორიაზე. ციხესიმაგრე ჩეხეთის სახელმწიფოს საკუთრებაა და მას [[ჩეხეთის ეროვნული ძეგლთა დაცვის ინსტიტუტი]] მართავს. 1962 წლის 30 მარტიდან ეროვნული კულტურის ძეგლის სტატუსი აქვს. ციხესიმაგრე XIV საუკუნის შუა ხანებში [[ბოჰემიის სამეფო|ჩეხეთის]] მეფის, შემდგომში საღვთო რომის იმპერატორის, [[კარლ IV (სრი)|კარლ IV-ის]] ბრძანებით აშენდა. თავდაპირველად იგი მონარქის კერძო რეზიდენციად იყო ჩაფიქრებული, თუმცა მოგვიანებით საღვთო რომის იმპერიის საიმპერატორო რეგალიებისა და წმინდა ნაწილების შესანახ ადგილად იქცა. XV საუკუნიდან აქ ჩეხეთის სამეფო გვირგვინის საგანძურიც ინახებოდა. ციხესიმაგრის განსაკუთრებულ ღირსშესანიშნაობებს მიეკუთვნება წმინდა ჯვრის სამლოცველო დიდ კოშკში, ღვთისმშობლის მიძინების ეკლესია და წმინდა ეკატერინეს სამლოცველო მარიამის კოშკში. წმინდა ჯვრის სამლოცველოში დაცულია 129 გოთიკური ფერწერული დაფისგან შემდგარი უნიკალური ანსამბლი, რომელიც ოსტატ თეოდორიკეს სახელთანაა დაკავშირებული. == სახელწოდება == [[File:Holy Roman Empire crown dsc02909.jpg|მინი|საღვთო რომის იმპერიის გვირგვინი, რომელიც წმინდა ჯვრის სამლოცველოში ინახებოდა]] სახელწოდება მომდინარეობს გერმანული ''Karls-stein''-იდან და ნიშნავს „კარლის ქვას“ ან „კარლის კლდოვან ციხეს“. იგი უკავშირდება დამაარსებელ კარლ IV-ს. სახელწოდება ''კარლშტეინი'' [[ჩეხური ენა|ჩეხურ]] ენაში [[გერმანული ენა|გერმანული]] ფორმიდან დამკვიდრდა. XIX საუკუნეში გავრცელებული იყო აგრეთვე ''Karlův Týn'', რომელიც გერმანული სახელის მცდარ გააზრებას ეფუძნებოდა. 1949 წელს სახელწოდება კარლშტეინი ციხის ქვემოთ მდებარე დასახლებასაც მიენიჭა, რომელსაც მანამდე ბუდნიანი ერქვა. == ისტორია == === დაარსება და შუა საუკუნეები === კარლშტეინის დაარსებას ტრადიციულად [[1348]] წელს უკავშირებენ. [[ვაცლავ ჰაიეკი|ვაცლავ ჰაიეკის]] ქრონიკის თანახმად, მშენებლობის საზეიმო დაწყება 1348 წლის [[10 ივნისი|10 ივნისს]] გაიმართა, თუმცა ამ თარიღის სიზუსტე სადავოა. მშენებლობა [[XIV საუკუნე|XIV საუკუნის]] 60-იან წლებამდე გაგრძელდა, ხოლო წმინდა ჯვრის სამლოცველოს მორთულობა მოგვიანებით დასრულდა. [[1355]] წელს, იმპერატორად კურთხევის შემდეგ, კარლ IV-მ ციხის დანიშნულება შეცვალა და იგი საიმპერატორო საგანძურისა და წმინდა რელიკვიების დაცვის ადგილად აქცია. ციხესიმაგრის სხვადასხვა ნაწილს განსხვავებული საცხოვრებელი, ადმინისტრაციული და საკრალური ფუნქციები ჰქონდა. [[XV საუკუნე|XV საუკუნის]] დასაწყისში კარლშტეინში ჩეხეთის სამეფო გვირგვინის საგანძურიც გადაიტანეს. ჰუსიტური ომების დაწყებისას მეფე [[სიგიზმუნდ ლუქსემბურგელი|სიგიზმუნდმა]] ჩეხური და საიმპერატორო რეგალიები საზღვარგარეთ გაიტანა. [[1422]] წელს ციხესიმაგრემ [[ჰუსიტები|ჰუსიტური]] ჯარის ალყას გაუძლო. [[1436]] წელს ჩეხეთის სამეფო რეგალიები კარლშტეინში დაბრუნდა და, მცირე წყვეტებით, [[1619]] წლამდე იქ ინახებოდა. საიმპერატორო რეგალიები ციხესიმაგრეში აღარ დაბრუნებულა. [[1500]] წლის ვლადისლავის საერო კანონმდებლობა კარლშტეინის ბურგგრაფებს ციხის, გვირგვინისა და სამეფო დოკუმენტების დაცვას ავალდებულებდა. გვირგვინის გაცემა მხოლოდ კანონიერად არჩეული ჩეხეთის მეფისთვის შეიძლებოდა. === XVI–XVIII საუკუნეები === XVI საუკუნეში ციხესიმაგრეში რენესანსული გადაკეთებები განხორციელდა, განსაკუთრებით დიდ კოშკსა და ბურგგრაფის საცხოვრებელ ნაწილში. 1619 წლის 22 ივნისს ჩეხეთის სამეფო რეგალიები [[პრაღის ციხესიმაგრე|პრაღის ციხესიმაგრეში]] გადაიტანეს, რადგან კარლშტეინის თავდაცვითი შესაძლებლობები უკვე არასაკმარისად მიიჩნეოდა. 1625 წელს იმპერატორმა [[ფერდინანდ II შტირიელი|ფერდინანდ II-მ]] კარლშტეინის ბურგგრაფის თანამდებობა გააუქმა. მომდევნო წელს ციხე იან კავკა ჟ-რჟიჩანისთვის დაგირავების წესით გადაეცა. 1648 წელს, [[ოცდაათწლიანი ომი|ოცდაათწლიანი ომის]] დასასრულს, ციხესიმაგრე შვედურმა ჯარმა დაიკავა. ომის შემდეგ ნაგებობა თანდათან გაპარტახდა. 1755 წელს [[მარია ტერეზია]]მ ციხესიმაგრე პრაღაში დაარსებულ კეთილშობილ ქალთა ინსტიტუტს გადასცა. ინსტიტუტი მას უმთავრესად სამეურნეო ადმინისტრაციისთვის იყენებდა. 1812 წელს ციხესიმაგრე იმპერატორმა [[ფრანც I (ავსტრია)|ფრანც I-მა]] მოინახულა და მისი შეკეთებისთვის სახსრები გამოყო. === XIX საუკუნის რეკონსტრუქცია === [[File:Karlston Castle, Austria LCCN2016820913.jpg|მინი|კარლშტეინი რეკონსტრუქციის შემდეგ, დაახლოებით 1910 წელი]] 1887–1905 წლებში ციხესიმაგრე ისტორიზმისა და არქიტექტურული პურიზმის პრინციპებით აღადგინეს. პროექტის თავდაპირველი კონცეფცია ვენელ არქიტექტორ [[ფრიდრიხ ფონ შმიდტი|ფრიდრიხ ფონ შმიდტს]] ეკუთვნოდა, ხოლო სამუშაოებს [[იოზეფ მოკერი]] ხელმძღვანელობდა. შმიდტის გარდაცვალების შემდეგ, [[1892]] წლიდან, მოკერი დამოუკიდებლად მუშაობდა; მისი გარდაცვალების შემდეგ მშენებლობა ინჟინერმა კრხმა დაასრულა. რეკონსტრუქციის მიზანი შუა საუკუნეების სავარაუდო გოთიკური სახის აღდგენა იყო. გარდაქმნებმა ციხის ისტორიული იერსახე მნიშვნელოვნად შეცვალა და სპეციალისტთა შორის კამათი გამოიწვია. მიუხედავად კრიტიკისა, ამჟამად [[XIX საუკუნე|XIX საუკუნის]] აღდგენითი სამუშაოები თავადაც ძეგლის ისტორიის მნიშვნელოვან ნაწილად განიხილება. === XX–XXI საუკუნეები === 1905 წლიდან ციხესიმაგრე საზოგადოებისთვის ღიაა, ხოლო 1918 წლიდან სახელმწიფოს ეკუთვნის. 1944 წლის ივლისში ნაცისტური პროტექტორატის ახალგაზრდული ორგანიზაციის ღონისძიებისთვის ციხე პროპაგანდისტულად გამოიყენეს. 1962 წელს მას ეროვნული კულტურის ძეგლის სტატუსი მიენიჭა. 1985–2003 წლებში აღდგა წმინდა ჯვრის სამლოცველოს ინტერიერი და თეოდორიკეს ფერწერული დაფები. ამ პროექტისთვის ჩეხეთის ეროვნული ძეგლთა დაცვის ინსტიტუტმა 2005 წელს ევროპის კულტურული მემკვიდრეობის ჯილდო, Europa Nostra Award, მიიღო.<ref name="eunostra">{{Cite web|url=https://www.europeanheritageawards.eu/winners/karlstejn-state-castle/|title=Medieval Wood-Panel Paintings in Karlštejn Castle|publisher=Europa Nostra|date=2005-02-01}}</ref> 2020–2023 წლებში განახლდა გოთიკური სარდაფები, მოეწყო ვიზიტორთა ცენტრი, ახალი ექსპოზიციები და მრავალფუნქციური დარბაზი. აღდგა სასარგებლო მცენარეთა ბაღებიც. == არქიტექტურა == [[File:Karlštejn (Sedláček, 1889).png|მინი|ციხესიმაგრის გეგმა, 1889 წელი]] კარლშტეინი დევონური პერიოდის [[კირქვა|კირქვით]] აგებულ კლდოვან შვერილზე დგას. დასავლეთით ფერდობები ბუდნიანის ნაკადულის ხეობისკენ ეშვება, აღმოსავლეთით კი — სტუდენი-დოლისკენ. ციხესიმაგრე შედგება სამი ურთიერთდაკავშირებული, მაგრამ ფუნქციურად მეტწილად დამოუკიდებელი ნაწილისგან: დიდი კოშკისგან, იმპერატორის სასახლისა და მარიამის კოშკის კომპლექსისგან და ბურგგრაფის ეზოსგან. თითოეულ ნაწილს საკუთარი გამაგრება ჰქონდა. ციხე მიმდებარე მთის მასივისგან კლდეში გამოკვეთილი ღრმა თხრილითაა გამოყოფილი. თავდაპირველი მისასვლელი გზა კარიბჭეებსა და გარე თავდაცვით სარტყელს გადიოდა. დიდი კოშკის წინა კედლის სისქე ექვს მეტრს აღწევს და მას ფანჯრები არ აქვს. === ჭის კოშკი === [[File:Studnicni_vez_srpen 2009.jpg|მინი|ჭის კოშკი]] ციხის ჭის სიღრმე 78 მეტრია. მას საკუთარი ბუნებრივი წყარო არ გააჩნია; წყალი ბუდნიანის ნაკადულიდან გამავალი გვირაბით მიეწოდებოდა. წყლის ამოსაღებად გამოიყენებოდა დიდი ბორბალი, რომელსაც შიგნით მოსიარულე ადამიანები ატრიალებდნენ. === ბურგგრაფის შენობა === ბურგგრაფის საცხოვრებელი შენობა არაერთხელ გადაკეთდა. მისი დღევანდელი სახე ძირითადად გვიანგოთიკურ სამშენებლო ეტაპსა და XIX საუკუნის რეკონსტრუქციას უკავშირდება. კარლ IV-ის დროინდელი თავდაპირველი შენობა მოკერის სამუშაოებისას დაანგრიეს. თანამედროვე პერიოდში აქ ციხის ადმინისტრაციაა განთავსებული; შენობა საზეიმო ღონისძიებებისთვისაც გამოიყენება. === იმპერატორის სასახლე === იმპერატორის სასახლის გეგმის ზომებია დაახლოებით 46 × 12,5 მეტრი. თავდაპირველად მას სამი ქვის სართული და ზედა, ხის კარკასით ნაგები სართული ჰქონდა. ქვედა ნაწილში სარდაფები იყო განთავსებული, ზედა სართულებზე კი საცხოვრებელი და საზეიმო დარბაზები. მეორე სართულზე იმპერატორის პირადი ოთახები მდებარეობდა, მათ შორის სავარაუდო საძინებელი, სალოცავი სივრცე და დიდი დარბაზი, რომლის კედლებსაც კარლ IV-ის წინაპრების გამოსახულებები ამკობდა. შენობაში არსებობდა ბუხრები, შიდა კიბეები და თავდაცვით გალავანზე გასასვლელები. === მარიამის კოშკი === მარიამის კოშკი სასახლეს ხიდით უკავშირდება. მის მეორე სართულზე მდებარეობს ღვთისმშობლის მიძინების ეკლესია, რომელშიც შემორჩენილია ბიბლიური და წმინდა ნაწილების გადაცემის სცენების ამსახველი კედლის მხატვრობა. ფრესკების ავტორად სავარაუდოდ სტრასბურგელი ნიკოლაუს ვურმსერი მიიჩნევა. ეკლესიას ესაზღვრება წმინდა ეკატერინეს სამლოცველო, რომელიც იმპერატორის კერძო სალოცავად გამოიყენებოდა. მისი კედლები ძვირფასი მასალების იმიტაციითა და ინკრუსტაციითაა შემკული. შესასვლელის ზემოთ გამოსახულნი არიან კარლ IV და მისი მესამე მეუღლე, [[ანა შვიდნიცელი]]. კოშკის პირველ სართულზე განთავსებულია საგანძურის ოთახები, სადაც კარლშტეინის ისტორიული კოლექციის ნივთები და წმინდა ვაცლავის გვირგვინის ასლია გამოფენილი. ქვედა სივრცეები სხვადასხვა დროს საპყრობილედაც გამოიყენებოდა. === დიდი კოშკი და წმინდა ჯვრის სამლოცველო === [[File:Jindrich Eckert - Karlstejn, kaple sv Krize (1878).jpg|მინი|წმინდა ჯვრის სამლოცველო, 1878 წლის ფოტო]] [[File:Meister Theoderich von Prag 002.jpg|მინი|წმინდა იერონიმე, ოსტატ თეოდორიკეს ნამუშევარი]] დიდი კოშკი ციხესიმაგრის უმაღლეს ნაწილში მდებარეობს და საკუთარი გამაგრება აქვს. კოშკის კიბის კედლებზე გამოსახულია წმინდა ვაცლავისა და წმინდა ლუდმილას ცხოვრების ეპიზოდები. კოშკის უმნიშვნელოვანესი სივრცეა წმინდა ჯვრის სამლოცველო, სადაც საიმპერატორო რეგალიები და წმინდა ნაწილები ინახებოდა. სამლოცველოს ინტერიერი მოოქროვილი ზედაპირებით, ძვირფასი ქვებითა და ვენეციური მინისგან დამზადებული ვარსკვლავების, მზისა და მთვარის გამოსახულებებითაა მორთული. სივრცეს ორ ნაწილად მოოქროვილი გისოსი ყოფს. გადმოცემის თანახმად, კარლ IV გისოსის მიღმა ფეხშიშველი შედიოდა. სამლოცველოს კედლებს ამშვენებს 129 გოთიკური ფერწერული დაფა, რომელთა დიდი ნაწილი ოსტატ თეოდორიკეს უკავშირდება. გამოსახულნი არიან ქრისტე, მოწამეები, წმინდანები, ეპისკოპოსები, პაპები და ქრისტიანი მმართველები. ზოგიერთი დაფა რელიკვიარის ფუნქციასაც ასრულებდა. სამლოცველოს ოთხი რკინით გამაგრებული კარი და ცხრა საკეტი იცავდა; შესვლა განსაკუთრებული ნებართვით იყო შესაძლებელი. === ვენახების ტერასები === კნეჟი-ჰორის სამხრეთ ფერდობზე, ციხის გარე ტერიტორიაზე, ოთხი სავენახე ტერასაა. ისინი სავარაუდოდ XIX საუკუნეში მოეწყო. მათი აღდგენის საპროექტო დოკუმენტაცია 2020 წელს მომზადდა. == კულტურაში == კარლშტეინი მნიშვნელოვანი ადგილია ჩეხეთის ისტორიულ მეხსიერებასა და კულტურაში. მას უკავშირდება იაროსლავ ვრხლიცკის პიესა ''ღამე კარლშტეინში'' და ამავე სახელწოდების 1973 წლის ჩეხური მუსიკალური ფილმი. ციხესიმაგრე გამოსახულია მრავალ ისტორიულ გრავიურაზე, ფოტოსურათსა და საფოსტო ბარათზე. აქ იმართება კულტურული ღონისძიებები, კონცერტები, თეატრალური წარმოდგენები და ტრადიციული რთველი. == გალერეა == <gallery> File:Karlstejn - letecký pohled na romantizující gotiku - panoramio.jpg|ციხესიმაგრე ზემოდან ფაილი:Karlštejn in winter.jpg|კარლშტეინი ზამთარში ფაილი:Burg Karlstein.jpg|ციხესიმაგრე 1720 წლის გრავიურაზე ფაილი:Karlstein castle, c. 1860 DSCN2807.jpg|ციხესიმაგრე 1860 წლის გრავიურაზე ფაილი:FFridrich, Karlštejn.jpg|კარლშტეინი 1870 წელს, რეკონსტრუქციამდე ფაილი:Karlštejn před přestavbou (cca 1880).jpg|ციხესიმაგრე დაახლოებით 1880 წელს </gallery> == ლიტერატურა == * Menclová, Dobroslava. ''České hrady''. ტ. 2. Praha: Odeon, 1972. * Durdík, Tomáš. ''Ilustrovaná encyklopedie českých hradů''. Praha: Libri, 2002. ISBN 80-7277-003-9. * Fajt, Jiří. ''Posvátné prostory hradu Karlštejna''. Praha: Národní památkový ústav, 2010. ISBN 978-80-86516-34-9. ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:ჩეხეთის ციხესიმაგრეები]] 72xzvdafjwruvnv6wt5ere9awhjtndw 5564339 5564338 2026-10-23T20:59:39Z GagaMumladze2020 126180 /* ლიტერატურა */ 5564339 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა სამხედრო ნაგებობა | სახელი=კარლშტეინის ციხესიმაგრე | infobox_width=250px | სურათი=Zamek Karlštejn.jpg | წარწერა=კარლშტეინის ციხესიმაგრე სამხრეთ-დასავლეთიდან | ქვეყანა=ჩეხეთი | პოზრუკა=ჩეხეთი | მდებარეობა=[[კარლშტეინი]], [[ბეროუნის რაიონი]], [[ცენტრალური ჩეხეთის მხარე]], ჩეხეთი | სტატუსი=ეროვნული კულტურის ძეგლი | ფუნქციური სტატუსი=მუზეუმი, ღიაა დამთვალიერებლებისთვის | მმართველი=[[ჩეხეთის ეროვნული ძეგლთა დაცვის ინსტიტუტი]] | თარიღდება=XIV საუკუნე }} '''კარლშტეინის ციხესიმაგრე''' (ჩეხ. '''Karlštejn''', გერმ. ''Karlstein'') — შუა საუკუნეების [[ციხესიმაგრე]] [[ჩეხეთი|ჩეხეთში]], [[ცენტრალური ჩეხეთის მხარე|ცენტრალური ჩეხეთის მხარის]] [[ბეროუნის რაიონი|ბეროუნის რაიონში]], ქალაქ [[პრაღა|პრაღის]] ცენტრიდან დაახლოებით 30 კილომეტრით სამხრეთ-დასავლეთით. მდებარეობს [[ჩეხეთის კარსტი]]ს დაცული ლანდშაფტის ტერიტორიაზე. ციხესიმაგრე ჩეხეთის სახელმწიფოს საკუთრებაა და მას [[ჩეხეთის ეროვნული ძეგლთა დაცვის ინსტიტუტი]] მართავს. 1962 წლის 30 მარტიდან ეროვნული კულტურის ძეგლის სტატუსი აქვს. ციხესიმაგრე XIV საუკუნის შუა ხანებში [[ბოჰემიის სამეფო|ჩეხეთის]] მეფის, შემდგომში საღვთო რომის იმპერატორის, [[კარლ IV (სრი)|კარლ IV-ის]] ბრძანებით აშენდა. თავდაპირველად იგი მონარქის კერძო რეზიდენციად იყო ჩაფიქრებული, თუმცა მოგვიანებით საღვთო რომის იმპერიის საიმპერატორო რეგალიებისა და წმინდა ნაწილების შესანახ ადგილად იქცა. XV საუკუნიდან აქ ჩეხეთის სამეფო გვირგვინის საგანძურიც ინახებოდა. ციხესიმაგრის განსაკუთრებულ ღირსშესანიშნაობებს მიეკუთვნება წმინდა ჯვრის სამლოცველო დიდ კოშკში, ღვთისმშობლის მიძინების ეკლესია და წმინდა ეკატერინეს სამლოცველო მარიამის კოშკში. წმინდა ჯვრის სამლოცველოში დაცულია 129 გოთიკური ფერწერული დაფისგან შემდგარი უნიკალური ანსამბლი, რომელიც ოსტატ თეოდორიკეს სახელთანაა დაკავშირებული. == სახელწოდება == [[File:Holy Roman Empire crown dsc02909.jpg|მინი|საღვთო რომის იმპერიის გვირგვინი, რომელიც წმინდა ჯვრის სამლოცველოში ინახებოდა]] სახელწოდება მომდინარეობს გერმანული ''Karls-stein''-იდან და ნიშნავს „კარლის ქვას“ ან „კარლის კლდოვან ციხეს“. იგი უკავშირდება დამაარსებელ კარლ IV-ს. სახელწოდება ''კარლშტეინი'' [[ჩეხური ენა|ჩეხურ]] ენაში [[გერმანული ენა|გერმანული]] ფორმიდან დამკვიდრდა. XIX საუკუნეში გავრცელებული იყო აგრეთვე ''Karlův Týn'', რომელიც გერმანული სახელის მცდარ გააზრებას ეფუძნებოდა. 1949 წელს სახელწოდება კარლშტეინი ციხის ქვემოთ მდებარე დასახლებასაც მიენიჭა, რომელსაც მანამდე ბუდნიანი ერქვა. == ისტორია == === დაარსება და შუა საუკუნეები === კარლშტეინის დაარსებას ტრადიციულად [[1348]] წელს უკავშირებენ. [[ვაცლავ ჰაიეკი|ვაცლავ ჰაიეკის]] ქრონიკის თანახმად, მშენებლობის საზეიმო დაწყება 1348 წლის [[10 ივნისი|10 ივნისს]] გაიმართა, თუმცა ამ თარიღის სიზუსტე სადავოა. მშენებლობა [[XIV საუკუნე|XIV საუკუნის]] 60-იან წლებამდე გაგრძელდა, ხოლო წმინდა ჯვრის სამლოცველოს მორთულობა მოგვიანებით დასრულდა. [[1355]] წელს, იმპერატორად კურთხევის შემდეგ, კარლ IV-მ ციხის დანიშნულება შეცვალა და იგი საიმპერატორო საგანძურისა და წმინდა რელიკვიების დაცვის ადგილად აქცია. ციხესიმაგრის სხვადასხვა ნაწილს განსხვავებული საცხოვრებელი, ადმინისტრაციული და საკრალური ფუნქციები ჰქონდა. [[XV საუკუნე|XV საუკუნის]] დასაწყისში კარლშტეინში ჩეხეთის სამეფო გვირგვინის საგანძურიც გადაიტანეს. ჰუსიტური ომების დაწყებისას მეფე [[სიგიზმუნდ ლუქსემბურგელი|სიგიზმუნდმა]] ჩეხური და საიმპერატორო რეგალიები საზღვარგარეთ გაიტანა. [[1422]] წელს ციხესიმაგრემ [[ჰუსიტები|ჰუსიტური]] ჯარის ალყას გაუძლო. [[1436]] წელს ჩეხეთის სამეფო რეგალიები კარლშტეინში დაბრუნდა და, მცირე წყვეტებით, [[1619]] წლამდე იქ ინახებოდა. საიმპერატორო რეგალიები ციხესიმაგრეში აღარ დაბრუნებულა. [[1500]] წლის ვლადისლავის საერო კანონმდებლობა კარლშტეინის ბურგგრაფებს ციხის, გვირგვინისა და სამეფო დოკუმენტების დაცვას ავალდებულებდა. გვირგვინის გაცემა მხოლოდ კანონიერად არჩეული ჩეხეთის მეფისთვის შეიძლებოდა. === XVI–XVIII საუკუნეები === XVI საუკუნეში ციხესიმაგრეში რენესანსული გადაკეთებები განხორციელდა, განსაკუთრებით დიდ კოშკსა და ბურგგრაფის საცხოვრებელ ნაწილში. 1619 წლის 22 ივნისს ჩეხეთის სამეფო რეგალიები [[პრაღის ციხესიმაგრე|პრაღის ციხესიმაგრეში]] გადაიტანეს, რადგან კარლშტეინის თავდაცვითი შესაძლებლობები უკვე არასაკმარისად მიიჩნეოდა. 1625 წელს იმპერატორმა [[ფერდინანდ II შტირიელი|ფერდინანდ II-მ]] კარლშტეინის ბურგგრაფის თანამდებობა გააუქმა. მომდევნო წელს ციხე იან კავკა ჟ-რჟიჩანისთვის დაგირავების წესით გადაეცა. 1648 წელს, [[ოცდაათწლიანი ომი|ოცდაათწლიანი ომის]] დასასრულს, ციხესიმაგრე შვედურმა ჯარმა დაიკავა. ომის შემდეგ ნაგებობა თანდათან გაპარტახდა. 1755 წელს [[მარია ტერეზია]]მ ციხესიმაგრე პრაღაში დაარსებულ კეთილშობილ ქალთა ინსტიტუტს გადასცა. ინსტიტუტი მას უმთავრესად სამეურნეო ადმინისტრაციისთვის იყენებდა. 1812 წელს ციხესიმაგრე იმპერატორმა [[ფრანც I (ავსტრია)|ფრანც I-მა]] მოინახულა და მისი შეკეთებისთვის სახსრები გამოყო. === XIX საუკუნის რეკონსტრუქცია === [[File:Karlston Castle, Austria LCCN2016820913.jpg|მინი|კარლშტეინი რეკონსტრუქციის შემდეგ, დაახლოებით 1910 წელი]] 1887–1905 წლებში ციხესიმაგრე ისტორიზმისა და არქიტექტურული პურიზმის პრინციპებით აღადგინეს. პროექტის თავდაპირველი კონცეფცია ვენელ არქიტექტორ [[ფრიდრიხ ფონ შმიდტი|ფრიდრიხ ფონ შმიდტს]] ეკუთვნოდა, ხოლო სამუშაოებს [[იოზეფ მოკერი]] ხელმძღვანელობდა. შმიდტის გარდაცვალების შემდეგ, [[1892]] წლიდან, მოკერი დამოუკიდებლად მუშაობდა; მისი გარდაცვალების შემდეგ მშენებლობა ინჟინერმა კრხმა დაასრულა. რეკონსტრუქციის მიზანი შუა საუკუნეების სავარაუდო გოთიკური სახის აღდგენა იყო. გარდაქმნებმა ციხის ისტორიული იერსახე მნიშვნელოვნად შეცვალა და სპეციალისტთა შორის კამათი გამოიწვია. მიუხედავად კრიტიკისა, ამჟამად [[XIX საუკუნე|XIX საუკუნის]] აღდგენითი სამუშაოები თავადაც ძეგლის ისტორიის მნიშვნელოვან ნაწილად განიხილება. === XX–XXI საუკუნეები === 1905 წლიდან ციხესიმაგრე საზოგადოებისთვის ღიაა, ხოლო 1918 წლიდან სახელმწიფოს ეკუთვნის. 1944 წლის ივლისში ნაცისტური პროტექტორატის ახალგაზრდული ორგანიზაციის ღონისძიებისთვის ციხე პროპაგანდისტულად გამოიყენეს. 1962 წელს მას ეროვნული კულტურის ძეგლის სტატუსი მიენიჭა. 1985–2003 წლებში აღდგა წმინდა ჯვრის სამლოცველოს ინტერიერი და თეოდორიკეს ფერწერული დაფები. ამ პროექტისთვის ჩეხეთის ეროვნული ძეგლთა დაცვის ინსტიტუტმა 2005 წელს ევროპის კულტურული მემკვიდრეობის ჯილდო, Europa Nostra Award, მიიღო.<ref name="eunostra">{{Cite web|url=https://www.europeanheritageawards.eu/winners/karlstejn-state-castle/|title=Medieval Wood-Panel Paintings in Karlštejn Castle|publisher=Europa Nostra|date=2005-02-01}}</ref> 2020–2023 წლებში განახლდა გოთიკური სარდაფები, მოეწყო ვიზიტორთა ცენტრი, ახალი ექსპოზიციები და მრავალფუნქციური დარბაზი. აღდგა სასარგებლო მცენარეთა ბაღებიც. == არქიტექტურა == [[File:Karlštejn (Sedláček, 1889).png|მინი|ციხესიმაგრის გეგმა, 1889 წელი]] კარლშტეინი დევონური პერიოდის [[კირქვა|კირქვით]] აგებულ კლდოვან შვერილზე დგას. დასავლეთით ფერდობები ბუდნიანის ნაკადულის ხეობისკენ ეშვება, აღმოსავლეთით კი — სტუდენი-დოლისკენ. ციხესიმაგრე შედგება სამი ურთიერთდაკავშირებული, მაგრამ ფუნქციურად მეტწილად დამოუკიდებელი ნაწილისგან: დიდი კოშკისგან, იმპერატორის სასახლისა და მარიამის კოშკის კომპლექსისგან და ბურგგრაფის ეზოსგან. თითოეულ ნაწილს საკუთარი გამაგრება ჰქონდა. ციხე მიმდებარე მთის მასივისგან კლდეში გამოკვეთილი ღრმა თხრილითაა გამოყოფილი. თავდაპირველი მისასვლელი გზა კარიბჭეებსა და გარე თავდაცვით სარტყელს გადიოდა. დიდი კოშკის წინა კედლის სისქე ექვს მეტრს აღწევს და მას ფანჯრები არ აქვს. === ჭის კოშკი === [[File:Studnicni_vez_srpen 2009.jpg|მინი|ჭის კოშკი]] ციხის ჭის სიღრმე 78 მეტრია. მას საკუთარი ბუნებრივი წყარო არ გააჩნია; წყალი ბუდნიანის ნაკადულიდან გამავალი გვირაბით მიეწოდებოდა. წყლის ამოსაღებად გამოიყენებოდა დიდი ბორბალი, რომელსაც შიგნით მოსიარულე ადამიანები ატრიალებდნენ. === ბურგგრაფის შენობა === ბურგგრაფის საცხოვრებელი შენობა არაერთხელ გადაკეთდა. მისი დღევანდელი სახე ძირითადად გვიანგოთიკურ სამშენებლო ეტაპსა და XIX საუკუნის რეკონსტრუქციას უკავშირდება. კარლ IV-ის დროინდელი თავდაპირველი შენობა მოკერის სამუშაოებისას დაანგრიეს. თანამედროვე პერიოდში აქ ციხის ადმინისტრაციაა განთავსებული; შენობა საზეიმო ღონისძიებებისთვისაც გამოიყენება. === იმპერატორის სასახლე === იმპერატორის სასახლის გეგმის ზომებია დაახლოებით 46 × 12,5 მეტრი. თავდაპირველად მას სამი ქვის სართული და ზედა, ხის კარკასით ნაგები სართული ჰქონდა. ქვედა ნაწილში სარდაფები იყო განთავსებული, ზედა სართულებზე კი საცხოვრებელი და საზეიმო დარბაზები. მეორე სართულზე იმპერატორის პირადი ოთახები მდებარეობდა, მათ შორის სავარაუდო საძინებელი, სალოცავი სივრცე და დიდი დარბაზი, რომლის კედლებსაც კარლ IV-ის წინაპრების გამოსახულებები ამკობდა. შენობაში არსებობდა ბუხრები, შიდა კიბეები და თავდაცვით გალავანზე გასასვლელები. === მარიამის კოშკი === მარიამის კოშკი სასახლეს ხიდით უკავშირდება. მის მეორე სართულზე მდებარეობს ღვთისმშობლის მიძინების ეკლესია, რომელშიც შემორჩენილია ბიბლიური და წმინდა ნაწილების გადაცემის სცენების ამსახველი კედლის მხატვრობა. ფრესკების ავტორად სავარაუდოდ სტრასბურგელი ნიკოლაუს ვურმსერი მიიჩნევა. ეკლესიას ესაზღვრება წმინდა ეკატერინეს სამლოცველო, რომელიც იმპერატორის კერძო სალოცავად გამოიყენებოდა. მისი კედლები ძვირფასი მასალების იმიტაციითა და ინკრუსტაციითაა შემკული. შესასვლელის ზემოთ გამოსახულნი არიან კარლ IV და მისი მესამე მეუღლე, [[ანა შვიდნიცელი]]. კოშკის პირველ სართულზე განთავსებულია საგანძურის ოთახები, სადაც კარლშტეინის ისტორიული კოლექციის ნივთები და წმინდა ვაცლავის გვირგვინის ასლია გამოფენილი. ქვედა სივრცეები სხვადასხვა დროს საპყრობილედაც გამოიყენებოდა. === დიდი კოშკი და წმინდა ჯვრის სამლოცველო === [[File:Jindrich Eckert - Karlstejn, kaple sv Krize (1878).jpg|მინი|წმინდა ჯვრის სამლოცველო, 1878 წლის ფოტო]] [[File:Meister Theoderich von Prag 002.jpg|მინი|წმინდა იერონიმე, ოსტატ თეოდორიკეს ნამუშევარი]] დიდი კოშკი ციხესიმაგრის უმაღლეს ნაწილში მდებარეობს და საკუთარი გამაგრება აქვს. კოშკის კიბის კედლებზე გამოსახულია წმინდა ვაცლავისა და წმინდა ლუდმილას ცხოვრების ეპიზოდები. კოშკის უმნიშვნელოვანესი სივრცეა წმინდა ჯვრის სამლოცველო, სადაც საიმპერატორო რეგალიები და წმინდა ნაწილები ინახებოდა. სამლოცველოს ინტერიერი მოოქროვილი ზედაპირებით, ძვირფასი ქვებითა და ვენეციური მინისგან დამზადებული ვარსკვლავების, მზისა და მთვარის გამოსახულებებითაა მორთული. სივრცეს ორ ნაწილად მოოქროვილი გისოსი ყოფს. გადმოცემის თანახმად, კარლ IV გისოსის მიღმა ფეხშიშველი შედიოდა. სამლოცველოს კედლებს ამშვენებს 129 გოთიკური ფერწერული დაფა, რომელთა დიდი ნაწილი ოსტატ თეოდორიკეს უკავშირდება. გამოსახულნი არიან ქრისტე, მოწამეები, წმინდანები, ეპისკოპოსები, პაპები და ქრისტიანი მმართველები. ზოგიერთი დაფა რელიკვიარის ფუნქციასაც ასრულებდა. სამლოცველოს ოთხი რკინით გამაგრებული კარი და ცხრა საკეტი იცავდა; შესვლა განსაკუთრებული ნებართვით იყო შესაძლებელი. === ვენახების ტერასები === კნეჟი-ჰორის სამხრეთ ფერდობზე, ციხის გარე ტერიტორიაზე, ოთხი სავენახე ტერასაა. ისინი სავარაუდოდ XIX საუკუნეში მოეწყო. მათი აღდგენის საპროექტო დოკუმენტაცია 2020 წელს მომზადდა. == კულტურაში == კარლშტეინი მნიშვნელოვანი ადგილია ჩეხეთის ისტორიულ მეხსიერებასა და კულტურაში. მას უკავშირდება იაროსლავ ვრხლიცკის პიესა ''ღამე კარლშტეინში'' და ამავე სახელწოდების 1973 წლის ჩეხური მუსიკალური ფილმი. ციხესიმაგრე გამოსახულია მრავალ ისტორიულ გრავიურაზე, ფოტოსურათსა და საფოსტო ბარათზე. აქ იმართება კულტურული ღონისძიებები, კონცერტები, თეატრალური წარმოდგენები და ტრადიციული რთველი. == გალერეა == <gallery> File:Karlstejn - letecký pohled na romantizující gotiku - panoramio.jpg|ციხესიმაგრე ზემოდან ფაილი:Karlštejn in winter.jpg|კარლშტეინი ზამთარში ფაილი:Burg Karlstein.jpg|ციხესიმაგრე 1720 წლის გრავიურაზე ფაილი:Karlstein castle, c. 1860 DSCN2807.jpg|ციხესიმაგრე 1860 წლის გრავიურაზე ფაილი:FFridrich, Karlštejn.jpg|კარლშტეინი 1870 წელს, რეკონსტრუქციამდე ფაილი:Karlštejn před přestavbou (cca 1880).jpg|ციხესიმაგრე დაახლოებით 1880 წელს </gallery> == ლიტერატურა == * Menclová, Dobroslava. ''České hrady''. ტ. 2. Praha: Odeon, 1972. * Durdík, Tomáš. ''Ilustrovaná encyklopedie českých hradů''. Praha: Libri, 2002. ISBN 80-7277-003-9. * Fajt, Jiří. ''Posvátné prostory hradu Karlštejna''. Praha: Národní památkový ústav, 2010. ISBN 978-80-86516-34-9. * Kuthan, Jiří; Royt, Jan. ''Karel IV.: císař a český král – vizionář a zakladatel''. Praha: NLN, 2016. ISBN 978-80-7422-460-7. ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:ჩეხეთის ციხესიმაგრეები]] c89s20d4zo0m0eq05ihsef4ephgqb8u 5564340 5564339 2026-10-23T20:59:50Z GagaMumladze2020 126180 /* ლიტერატურა */ 5564340 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა სამხედრო ნაგებობა | სახელი=კარლშტეინის ციხესიმაგრე | infobox_width=250px | სურათი=Zamek Karlštejn.jpg | წარწერა=კარლშტეინის ციხესიმაგრე სამხრეთ-დასავლეთიდან | ქვეყანა=ჩეხეთი | პოზრუკა=ჩეხეთი | მდებარეობა=[[კარლშტეინი]], [[ბეროუნის რაიონი]], [[ცენტრალური ჩეხეთის მხარე]], ჩეხეთი | სტატუსი=ეროვნული კულტურის ძეგლი | ფუნქციური სტატუსი=მუზეუმი, ღიაა დამთვალიერებლებისთვის | მმართველი=[[ჩეხეთის ეროვნული ძეგლთა დაცვის ინსტიტუტი]] | თარიღდება=XIV საუკუნე }} '''კარლშტეინის ციხესიმაგრე''' (ჩეხ. '''Karlštejn''', გერმ. ''Karlstein'') — შუა საუკუნეების [[ციხესიმაგრე]] [[ჩეხეთი|ჩეხეთში]], [[ცენტრალური ჩეხეთის მხარე|ცენტრალური ჩეხეთის მხარის]] [[ბეროუნის რაიონი|ბეროუნის რაიონში]], ქალაქ [[პრაღა|პრაღის]] ცენტრიდან დაახლოებით 30 კილომეტრით სამხრეთ-დასავლეთით. მდებარეობს [[ჩეხეთის კარსტი]]ს დაცული ლანდშაფტის ტერიტორიაზე. ციხესიმაგრე ჩეხეთის სახელმწიფოს საკუთრებაა და მას [[ჩეხეთის ეროვნული ძეგლთა დაცვის ინსტიტუტი]] მართავს. 1962 წლის 30 მარტიდან ეროვნული კულტურის ძეგლის სტატუსი აქვს. ციხესიმაგრე XIV საუკუნის შუა ხანებში [[ბოჰემიის სამეფო|ჩეხეთის]] მეფის, შემდგომში საღვთო რომის იმპერატორის, [[კარლ IV (სრი)|კარლ IV-ის]] ბრძანებით აშენდა. თავდაპირველად იგი მონარქის კერძო რეზიდენციად იყო ჩაფიქრებული, თუმცა მოგვიანებით საღვთო რომის იმპერიის საიმპერატორო რეგალიებისა და წმინდა ნაწილების შესანახ ადგილად იქცა. XV საუკუნიდან აქ ჩეხეთის სამეფო გვირგვინის საგანძურიც ინახებოდა. ციხესიმაგრის განსაკუთრებულ ღირსშესანიშნაობებს მიეკუთვნება წმინდა ჯვრის სამლოცველო დიდ კოშკში, ღვთისმშობლის მიძინების ეკლესია და წმინდა ეკატერინეს სამლოცველო მარიამის კოშკში. წმინდა ჯვრის სამლოცველოში დაცულია 129 გოთიკური ფერწერული დაფისგან შემდგარი უნიკალური ანსამბლი, რომელიც ოსტატ თეოდორიკეს სახელთანაა დაკავშირებული. == სახელწოდება == [[File:Holy Roman Empire crown dsc02909.jpg|მინი|საღვთო რომის იმპერიის გვირგვინი, რომელიც წმინდა ჯვრის სამლოცველოში ინახებოდა]] სახელწოდება მომდინარეობს გერმანული ''Karls-stein''-იდან და ნიშნავს „კარლის ქვას“ ან „კარლის კლდოვან ციხეს“. იგი უკავშირდება დამაარსებელ კარლ IV-ს. სახელწოდება ''კარლშტეინი'' [[ჩეხური ენა|ჩეხურ]] ენაში [[გერმანული ენა|გერმანული]] ფორმიდან დამკვიდრდა. XIX საუკუნეში გავრცელებული იყო აგრეთვე ''Karlův Týn'', რომელიც გერმანული სახელის მცდარ გააზრებას ეფუძნებოდა. 1949 წელს სახელწოდება კარლშტეინი ციხის ქვემოთ მდებარე დასახლებასაც მიენიჭა, რომელსაც მანამდე ბუდნიანი ერქვა. == ისტორია == === დაარსება და შუა საუკუნეები === კარლშტეინის დაარსებას ტრადიციულად [[1348]] წელს უკავშირებენ. [[ვაცლავ ჰაიეკი|ვაცლავ ჰაიეკის]] ქრონიკის თანახმად, მშენებლობის საზეიმო დაწყება 1348 წლის [[10 ივნისი|10 ივნისს]] გაიმართა, თუმცა ამ თარიღის სიზუსტე სადავოა. მშენებლობა [[XIV საუკუნე|XIV საუკუნის]] 60-იან წლებამდე გაგრძელდა, ხოლო წმინდა ჯვრის სამლოცველოს მორთულობა მოგვიანებით დასრულდა. [[1355]] წელს, იმპერატორად კურთხევის შემდეგ, კარლ IV-მ ციხის დანიშნულება შეცვალა და იგი საიმპერატორო საგანძურისა და წმინდა რელიკვიების დაცვის ადგილად აქცია. ციხესიმაგრის სხვადასხვა ნაწილს განსხვავებული საცხოვრებელი, ადმინისტრაციული და საკრალური ფუნქციები ჰქონდა. [[XV საუკუნე|XV საუკუნის]] დასაწყისში კარლშტეინში ჩეხეთის სამეფო გვირგვინის საგანძურიც გადაიტანეს. ჰუსიტური ომების დაწყებისას მეფე [[სიგიზმუნდ ლუქსემბურგელი|სიგიზმუნდმა]] ჩეხური და საიმპერატორო რეგალიები საზღვარგარეთ გაიტანა. [[1422]] წელს ციხესიმაგრემ [[ჰუსიტები|ჰუსიტური]] ჯარის ალყას გაუძლო. [[1436]] წელს ჩეხეთის სამეფო რეგალიები კარლშტეინში დაბრუნდა და, მცირე წყვეტებით, [[1619]] წლამდე იქ ინახებოდა. საიმპერატორო რეგალიები ციხესიმაგრეში აღარ დაბრუნებულა. [[1500]] წლის ვლადისლავის საერო კანონმდებლობა კარლშტეინის ბურგგრაფებს ციხის, გვირგვინისა და სამეფო დოკუმენტების დაცვას ავალდებულებდა. გვირგვინის გაცემა მხოლოდ კანონიერად არჩეული ჩეხეთის მეფისთვის შეიძლებოდა. === XVI–XVIII საუკუნეები === XVI საუკუნეში ციხესიმაგრეში რენესანსული გადაკეთებები განხორციელდა, განსაკუთრებით დიდ კოშკსა და ბურგგრაფის საცხოვრებელ ნაწილში. 1619 წლის 22 ივნისს ჩეხეთის სამეფო რეგალიები [[პრაღის ციხესიმაგრე|პრაღის ციხესიმაგრეში]] გადაიტანეს, რადგან კარლშტეინის თავდაცვითი შესაძლებლობები უკვე არასაკმარისად მიიჩნეოდა. 1625 წელს იმპერატორმა [[ფერდინანდ II შტირიელი|ფერდინანდ II-მ]] კარლშტეინის ბურგგრაფის თანამდებობა გააუქმა. მომდევნო წელს ციხე იან კავკა ჟ-რჟიჩანისთვის დაგირავების წესით გადაეცა. 1648 წელს, [[ოცდაათწლიანი ომი|ოცდაათწლიანი ომის]] დასასრულს, ციხესიმაგრე შვედურმა ჯარმა დაიკავა. ომის შემდეგ ნაგებობა თანდათან გაპარტახდა. 1755 წელს [[მარია ტერეზია]]მ ციხესიმაგრე პრაღაში დაარსებულ კეთილშობილ ქალთა ინსტიტუტს გადასცა. ინსტიტუტი მას უმთავრესად სამეურნეო ადმინისტრაციისთვის იყენებდა. 1812 წელს ციხესიმაგრე იმპერატორმა [[ფრანც I (ავსტრია)|ფრანც I-მა]] მოინახულა და მისი შეკეთებისთვის სახსრები გამოყო. === XIX საუკუნის რეკონსტრუქცია === [[File:Karlston Castle, Austria LCCN2016820913.jpg|მინი|კარლშტეინი რეკონსტრუქციის შემდეგ, დაახლოებით 1910 წელი]] 1887–1905 წლებში ციხესიმაგრე ისტორიზმისა და არქიტექტურული პურიზმის პრინციპებით აღადგინეს. პროექტის თავდაპირველი კონცეფცია ვენელ არქიტექტორ [[ფრიდრიხ ფონ შმიდტი|ფრიდრიხ ფონ შმიდტს]] ეკუთვნოდა, ხოლო სამუშაოებს [[იოზეფ მოკერი]] ხელმძღვანელობდა. შმიდტის გარდაცვალების შემდეგ, [[1892]] წლიდან, მოკერი დამოუკიდებლად მუშაობდა; მისი გარდაცვალების შემდეგ მშენებლობა ინჟინერმა კრხმა დაასრულა. რეკონსტრუქციის მიზანი შუა საუკუნეების სავარაუდო გოთიკური სახის აღდგენა იყო. გარდაქმნებმა ციხის ისტორიული იერსახე მნიშვნელოვნად შეცვალა და სპეციალისტთა შორის კამათი გამოიწვია. მიუხედავად კრიტიკისა, ამჟამად [[XIX საუკუნე|XIX საუკუნის]] აღდგენითი სამუშაოები თავადაც ძეგლის ისტორიის მნიშვნელოვან ნაწილად განიხილება. === XX–XXI საუკუნეები === 1905 წლიდან ციხესიმაგრე საზოგადოებისთვის ღიაა, ხოლო 1918 წლიდან სახელმწიფოს ეკუთვნის. 1944 წლის ივლისში ნაცისტური პროტექტორატის ახალგაზრდული ორგანიზაციის ღონისძიებისთვის ციხე პროპაგანდისტულად გამოიყენეს. 1962 წელს მას ეროვნული კულტურის ძეგლის სტატუსი მიენიჭა. 1985–2003 წლებში აღდგა წმინდა ჯვრის სამლოცველოს ინტერიერი და თეოდორიკეს ფერწერული დაფები. ამ პროექტისთვის ჩეხეთის ეროვნული ძეგლთა დაცვის ინსტიტუტმა 2005 წელს ევროპის კულტურული მემკვიდრეობის ჯილდო, Europa Nostra Award, მიიღო.<ref name="eunostra">{{Cite web|url=https://www.europeanheritageawards.eu/winners/karlstejn-state-castle/|title=Medieval Wood-Panel Paintings in Karlštejn Castle|publisher=Europa Nostra|date=2005-02-01}}</ref> 2020–2023 წლებში განახლდა გოთიკური სარდაფები, მოეწყო ვიზიტორთა ცენტრი, ახალი ექსპოზიციები და მრავალფუნქციური დარბაზი. აღდგა სასარგებლო მცენარეთა ბაღებიც. == არქიტექტურა == [[File:Karlštejn (Sedláček, 1889).png|მინი|ციხესიმაგრის გეგმა, 1889 წელი]] კარლშტეინი დევონური პერიოდის [[კირქვა|კირქვით]] აგებულ კლდოვან შვერილზე დგას. დასავლეთით ფერდობები ბუდნიანის ნაკადულის ხეობისკენ ეშვება, აღმოსავლეთით კი — სტუდენი-დოლისკენ. ციხესიმაგრე შედგება სამი ურთიერთდაკავშირებული, მაგრამ ფუნქციურად მეტწილად დამოუკიდებელი ნაწილისგან: დიდი კოშკისგან, იმპერატორის სასახლისა და მარიამის კოშკის კომპლექსისგან და ბურგგრაფის ეზოსგან. თითოეულ ნაწილს საკუთარი გამაგრება ჰქონდა. ციხე მიმდებარე მთის მასივისგან კლდეში გამოკვეთილი ღრმა თხრილითაა გამოყოფილი. თავდაპირველი მისასვლელი გზა კარიბჭეებსა და გარე თავდაცვით სარტყელს გადიოდა. დიდი კოშკის წინა კედლის სისქე ექვს მეტრს აღწევს და მას ფანჯრები არ აქვს. === ჭის კოშკი === [[File:Studnicni_vez_srpen 2009.jpg|მინი|ჭის კოშკი]] ციხის ჭის სიღრმე 78 მეტრია. მას საკუთარი ბუნებრივი წყარო არ გააჩნია; წყალი ბუდნიანის ნაკადულიდან გამავალი გვირაბით მიეწოდებოდა. წყლის ამოსაღებად გამოიყენებოდა დიდი ბორბალი, რომელსაც შიგნით მოსიარულე ადამიანები ატრიალებდნენ. === ბურგგრაფის შენობა === ბურგგრაფის საცხოვრებელი შენობა არაერთხელ გადაკეთდა. მისი დღევანდელი სახე ძირითადად გვიანგოთიკურ სამშენებლო ეტაპსა და XIX საუკუნის რეკონსტრუქციას უკავშირდება. კარლ IV-ის დროინდელი თავდაპირველი შენობა მოკერის სამუშაოებისას დაანგრიეს. თანამედროვე პერიოდში აქ ციხის ადმინისტრაციაა განთავსებული; შენობა საზეიმო ღონისძიებებისთვისაც გამოიყენება. === იმპერატორის სასახლე === იმპერატორის სასახლის გეგმის ზომებია დაახლოებით 46 × 12,5 მეტრი. თავდაპირველად მას სამი ქვის სართული და ზედა, ხის კარკასით ნაგები სართული ჰქონდა. ქვედა ნაწილში სარდაფები იყო განთავსებული, ზედა სართულებზე კი საცხოვრებელი და საზეიმო დარბაზები. მეორე სართულზე იმპერატორის პირადი ოთახები მდებარეობდა, მათ შორის სავარაუდო საძინებელი, სალოცავი სივრცე და დიდი დარბაზი, რომლის კედლებსაც კარლ IV-ის წინაპრების გამოსახულებები ამკობდა. შენობაში არსებობდა ბუხრები, შიდა კიბეები და თავდაცვით გალავანზე გასასვლელები. === მარიამის კოშკი === მარიამის კოშკი სასახლეს ხიდით უკავშირდება. მის მეორე სართულზე მდებარეობს ღვთისმშობლის მიძინების ეკლესია, რომელშიც შემორჩენილია ბიბლიური და წმინდა ნაწილების გადაცემის სცენების ამსახველი კედლის მხატვრობა. ფრესკების ავტორად სავარაუდოდ სტრასბურგელი ნიკოლაუს ვურმსერი მიიჩნევა. ეკლესიას ესაზღვრება წმინდა ეკატერინეს სამლოცველო, რომელიც იმპერატორის კერძო სალოცავად გამოიყენებოდა. მისი კედლები ძვირფასი მასალების იმიტაციითა და ინკრუსტაციითაა შემკული. შესასვლელის ზემოთ გამოსახულნი არიან კარლ IV და მისი მესამე მეუღლე, [[ანა შვიდნიცელი]]. კოშკის პირველ სართულზე განთავსებულია საგანძურის ოთახები, სადაც კარლშტეინის ისტორიული კოლექციის ნივთები და წმინდა ვაცლავის გვირგვინის ასლია გამოფენილი. ქვედა სივრცეები სხვადასხვა დროს საპყრობილედაც გამოიყენებოდა. === დიდი კოშკი და წმინდა ჯვრის სამლოცველო === [[File:Jindrich Eckert - Karlstejn, kaple sv Krize (1878).jpg|მინი|წმინდა ჯვრის სამლოცველო, 1878 წლის ფოტო]] [[File:Meister Theoderich von Prag 002.jpg|მინი|წმინდა იერონიმე, ოსტატ თეოდორიკეს ნამუშევარი]] დიდი კოშკი ციხესიმაგრის უმაღლეს ნაწილში მდებარეობს და საკუთარი გამაგრება აქვს. კოშკის კიბის კედლებზე გამოსახულია წმინდა ვაცლავისა და წმინდა ლუდმილას ცხოვრების ეპიზოდები. კოშკის უმნიშვნელოვანესი სივრცეა წმინდა ჯვრის სამლოცველო, სადაც საიმპერატორო რეგალიები და წმინდა ნაწილები ინახებოდა. სამლოცველოს ინტერიერი მოოქროვილი ზედაპირებით, ძვირფასი ქვებითა და ვენეციური მინისგან დამზადებული ვარსკვლავების, მზისა და მთვარის გამოსახულებებითაა მორთული. სივრცეს ორ ნაწილად მოოქროვილი გისოსი ყოფს. გადმოცემის თანახმად, კარლ IV გისოსის მიღმა ფეხშიშველი შედიოდა. სამლოცველოს კედლებს ამშვენებს 129 გოთიკური ფერწერული დაფა, რომელთა დიდი ნაწილი ოსტატ თეოდორიკეს უკავშირდება. გამოსახულნი არიან ქრისტე, მოწამეები, წმინდანები, ეპისკოპოსები, პაპები და ქრისტიანი მმართველები. ზოგიერთი დაფა რელიკვიარის ფუნქციასაც ასრულებდა. სამლოცველოს ოთხი რკინით გამაგრებული კარი და ცხრა საკეტი იცავდა; შესვლა განსაკუთრებული ნებართვით იყო შესაძლებელი. === ვენახების ტერასები === კნეჟი-ჰორის სამხრეთ ფერდობზე, ციხის გარე ტერიტორიაზე, ოთხი სავენახე ტერასაა. ისინი სავარაუდოდ XIX საუკუნეში მოეწყო. მათი აღდგენის საპროექტო დოკუმენტაცია 2020 წელს მომზადდა. == კულტურაში == კარლშტეინი მნიშვნელოვანი ადგილია ჩეხეთის ისტორიულ მეხსიერებასა და კულტურაში. მას უკავშირდება იაროსლავ ვრხლიცკის პიესა ''ღამე კარლშტეინში'' და ამავე სახელწოდების 1973 წლის ჩეხური მუსიკალური ფილმი. ციხესიმაგრე გამოსახულია მრავალ ისტორიულ გრავიურაზე, ფოტოსურათსა და საფოსტო ბარათზე. აქ იმართება კულტურული ღონისძიებები, კონცერტები, თეატრალური წარმოდგენები და ტრადიციული რთველი. == გალერეა == <gallery> File:Karlstejn - letecký pohled na romantizující gotiku - panoramio.jpg|ციხესიმაგრე ზემოდან ფაილი:Karlštejn in winter.jpg|კარლშტეინი ზამთარში ფაილი:Burg Karlstein.jpg|ციხესიმაგრე 1720 წლის გრავიურაზე ფაილი:Karlstein castle, c. 1860 DSCN2807.jpg|ციხესიმაგრე 1860 წლის გრავიურაზე ფაილი:FFridrich, Karlštejn.jpg|კარლშტეინი 1870 წელს, რეკონსტრუქციამდე ფაილი:Karlštejn před přestavbou (cca 1880).jpg|ციხესიმაგრე დაახლოებით 1880 წელს </gallery> == ლიტერატურა == * Menclová, Dobroslava. ''České hrady''. ტ. 2. Praha: Odeon, 1972. * Durdík, Tomáš. ''Ilustrovaná encyklopedie českých hradů''. Praha: Libri, 2002. ISBN 80-7277-003-9. * Fajt, Jiří. ''Posvátné prostory hradu Karlštejna''. Praha: Národní památkový ústav, 2010. ISBN 978-80-86516-34-9. * Kuthan, Jiří; Royt, Jan. ''Karel IV.: císař a český král – vizionář a zakladatel''. Praha: NLN, 2016. ISBN 978-80-7422-460-7. * Pokorný, Adam; Skalický, Petr. ''Středověké nástěnné malby Menší věže hradu Karlštejna''. Praha: Národní památkový ústav, 2023. ISBN 978-80-7480-190-7. ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:ჩეხეთის ციხესიმაგრეები]] 86niqcbodft8k4wydxemf9i64k8dqug 5564341 5564340 2026-10-23T21:00:04Z GagaMumladze2020 126180 /* ლიტერატურა */ 5564341 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა სამხედრო ნაგებობა | სახელი=კარლშტეინის ციხესიმაგრე | infobox_width=250px | სურათი=Zamek Karlštejn.jpg | წარწერა=კარლშტეინის ციხესიმაგრე სამხრეთ-დასავლეთიდან | ქვეყანა=ჩეხეთი | პოზრუკა=ჩეხეთი | მდებარეობა=[[კარლშტეინი]], [[ბეროუნის რაიონი]], [[ცენტრალური ჩეხეთის მხარე]], ჩეხეთი | სტატუსი=ეროვნული კულტურის ძეგლი | ფუნქციური სტატუსი=მუზეუმი, ღიაა დამთვალიერებლებისთვის | მმართველი=[[ჩეხეთის ეროვნული ძეგლთა დაცვის ინსტიტუტი]] | თარიღდება=XIV საუკუნე }} '''კარლშტეინის ციხესიმაგრე''' (ჩეხ. '''Karlštejn''', გერმ. ''Karlstein'') — შუა საუკუნეების [[ციხესიმაგრე]] [[ჩეხეთი|ჩეხეთში]], [[ცენტრალური ჩეხეთის მხარე|ცენტრალური ჩეხეთის მხარის]] [[ბეროუნის რაიონი|ბეროუნის რაიონში]], ქალაქ [[პრაღა|პრაღის]] ცენტრიდან დაახლოებით 30 კილომეტრით სამხრეთ-დასავლეთით. მდებარეობს [[ჩეხეთის კარსტი]]ს დაცული ლანდშაფტის ტერიტორიაზე. ციხესიმაგრე ჩეხეთის სახელმწიფოს საკუთრებაა და მას [[ჩეხეთის ეროვნული ძეგლთა დაცვის ინსტიტუტი]] მართავს. 1962 წლის 30 მარტიდან ეროვნული კულტურის ძეგლის სტატუსი აქვს. ციხესიმაგრე XIV საუკუნის შუა ხანებში [[ბოჰემიის სამეფო|ჩეხეთის]] მეფის, შემდგომში საღვთო რომის იმპერატორის, [[კარლ IV (სრი)|კარლ IV-ის]] ბრძანებით აშენდა. თავდაპირველად იგი მონარქის კერძო რეზიდენციად იყო ჩაფიქრებული, თუმცა მოგვიანებით საღვთო რომის იმპერიის საიმპერატორო რეგალიებისა და წმინდა ნაწილების შესანახ ადგილად იქცა. XV საუკუნიდან აქ ჩეხეთის სამეფო გვირგვინის საგანძურიც ინახებოდა. ციხესიმაგრის განსაკუთრებულ ღირსშესანიშნაობებს მიეკუთვნება წმინდა ჯვრის სამლოცველო დიდ კოშკში, ღვთისმშობლის მიძინების ეკლესია და წმინდა ეკატერინეს სამლოცველო მარიამის კოშკში. წმინდა ჯვრის სამლოცველოში დაცულია 129 გოთიკური ფერწერული დაფისგან შემდგარი უნიკალური ანსამბლი, რომელიც ოსტატ თეოდორიკეს სახელთანაა დაკავშირებული. == სახელწოდება == [[File:Holy Roman Empire crown dsc02909.jpg|მინი|საღვთო რომის იმპერიის გვირგვინი, რომელიც წმინდა ჯვრის სამლოცველოში ინახებოდა]] სახელწოდება მომდინარეობს გერმანული ''Karls-stein''-იდან და ნიშნავს „კარლის ქვას“ ან „კარლის კლდოვან ციხეს“. იგი უკავშირდება დამაარსებელ კარლ IV-ს. სახელწოდება ''კარლშტეინი'' [[ჩეხური ენა|ჩეხურ]] ენაში [[გერმანული ენა|გერმანული]] ფორმიდან დამკვიდრდა. XIX საუკუნეში გავრცელებული იყო აგრეთვე ''Karlův Týn'', რომელიც გერმანული სახელის მცდარ გააზრებას ეფუძნებოდა. 1949 წელს სახელწოდება კარლშტეინი ციხის ქვემოთ მდებარე დასახლებასაც მიენიჭა, რომელსაც მანამდე ბუდნიანი ერქვა. == ისტორია == === დაარსება და შუა საუკუნეები === კარლშტეინის დაარსებას ტრადიციულად [[1348]] წელს უკავშირებენ. [[ვაცლავ ჰაიეკი|ვაცლავ ჰაიეკის]] ქრონიკის თანახმად, მშენებლობის საზეიმო დაწყება 1348 წლის [[10 ივნისი|10 ივნისს]] გაიმართა, თუმცა ამ თარიღის სიზუსტე სადავოა. მშენებლობა [[XIV საუკუნე|XIV საუკუნის]] 60-იან წლებამდე გაგრძელდა, ხოლო წმინდა ჯვრის სამლოცველოს მორთულობა მოგვიანებით დასრულდა. [[1355]] წელს, იმპერატორად კურთხევის შემდეგ, კარლ IV-მ ციხის დანიშნულება შეცვალა და იგი საიმპერატორო საგანძურისა და წმინდა რელიკვიების დაცვის ადგილად აქცია. ციხესიმაგრის სხვადასხვა ნაწილს განსხვავებული საცხოვრებელი, ადმინისტრაციული და საკრალური ფუნქციები ჰქონდა. [[XV საუკუნე|XV საუკუნის]] დასაწყისში კარლშტეინში ჩეხეთის სამეფო გვირგვინის საგანძურიც გადაიტანეს. ჰუსიტური ომების დაწყებისას მეფე [[სიგიზმუნდ ლუქსემბურგელი|სიგიზმუნდმა]] ჩეხური და საიმპერატორო რეგალიები საზღვარგარეთ გაიტანა. [[1422]] წელს ციხესიმაგრემ [[ჰუსიტები|ჰუსიტური]] ჯარის ალყას გაუძლო. [[1436]] წელს ჩეხეთის სამეფო რეგალიები კარლშტეინში დაბრუნდა და, მცირე წყვეტებით, [[1619]] წლამდე იქ ინახებოდა. საიმპერატორო რეგალიები ციხესიმაგრეში აღარ დაბრუნებულა. [[1500]] წლის ვლადისლავის საერო კანონმდებლობა კარლშტეინის ბურგგრაფებს ციხის, გვირგვინისა და სამეფო დოკუმენტების დაცვას ავალდებულებდა. გვირგვინის გაცემა მხოლოდ კანონიერად არჩეული ჩეხეთის მეფისთვის შეიძლებოდა. === XVI–XVIII საუკუნეები === XVI საუკუნეში ციხესიმაგრეში რენესანსული გადაკეთებები განხორციელდა, განსაკუთრებით დიდ კოშკსა და ბურგგრაფის საცხოვრებელ ნაწილში. 1619 წლის 22 ივნისს ჩეხეთის სამეფო რეგალიები [[პრაღის ციხესიმაგრე|პრაღის ციხესიმაგრეში]] გადაიტანეს, რადგან კარლშტეინის თავდაცვითი შესაძლებლობები უკვე არასაკმარისად მიიჩნეოდა. 1625 წელს იმპერატორმა [[ფერდინანდ II შტირიელი|ფერდინანდ II-მ]] კარლშტეინის ბურგგრაფის თანამდებობა გააუქმა. მომდევნო წელს ციხე იან კავკა ჟ-რჟიჩანისთვის დაგირავების წესით გადაეცა. 1648 წელს, [[ოცდაათწლიანი ომი|ოცდაათწლიანი ომის]] დასასრულს, ციხესიმაგრე შვედურმა ჯარმა დაიკავა. ომის შემდეგ ნაგებობა თანდათან გაპარტახდა. 1755 წელს [[მარია ტერეზია]]მ ციხესიმაგრე პრაღაში დაარსებულ კეთილშობილ ქალთა ინსტიტუტს გადასცა. ინსტიტუტი მას უმთავრესად სამეურნეო ადმინისტრაციისთვის იყენებდა. 1812 წელს ციხესიმაგრე იმპერატორმა [[ფრანც I (ავსტრია)|ფრანც I-მა]] მოინახულა და მისი შეკეთებისთვის სახსრები გამოყო. === XIX საუკუნის რეკონსტრუქცია === [[File:Karlston Castle, Austria LCCN2016820913.jpg|მინი|კარლშტეინი რეკონსტრუქციის შემდეგ, დაახლოებით 1910 წელი]] 1887–1905 წლებში ციხესიმაგრე ისტორიზმისა და არქიტექტურული პურიზმის პრინციპებით აღადგინეს. პროექტის თავდაპირველი კონცეფცია ვენელ არქიტექტორ [[ფრიდრიხ ფონ შმიდტი|ფრიდრიხ ფონ შმიდტს]] ეკუთვნოდა, ხოლო სამუშაოებს [[იოზეფ მოკერი]] ხელმძღვანელობდა. შმიდტის გარდაცვალების შემდეგ, [[1892]] წლიდან, მოკერი დამოუკიდებლად მუშაობდა; მისი გარდაცვალების შემდეგ მშენებლობა ინჟინერმა კრხმა დაასრულა. რეკონსტრუქციის მიზანი შუა საუკუნეების სავარაუდო გოთიკური სახის აღდგენა იყო. გარდაქმნებმა ციხის ისტორიული იერსახე მნიშვნელოვნად შეცვალა და სპეციალისტთა შორის კამათი გამოიწვია. მიუხედავად კრიტიკისა, ამჟამად [[XIX საუკუნე|XIX საუკუნის]] აღდგენითი სამუშაოები თავადაც ძეგლის ისტორიის მნიშვნელოვან ნაწილად განიხილება. === XX–XXI საუკუნეები === 1905 წლიდან ციხესიმაგრე საზოგადოებისთვის ღიაა, ხოლო 1918 წლიდან სახელმწიფოს ეკუთვნის. 1944 წლის ივლისში ნაცისტური პროტექტორატის ახალგაზრდული ორგანიზაციის ღონისძიებისთვის ციხე პროპაგანდისტულად გამოიყენეს. 1962 წელს მას ეროვნული კულტურის ძეგლის სტატუსი მიენიჭა. 1985–2003 წლებში აღდგა წმინდა ჯვრის სამლოცველოს ინტერიერი და თეოდორიკეს ფერწერული დაფები. ამ პროექტისთვის ჩეხეთის ეროვნული ძეგლთა დაცვის ინსტიტუტმა 2005 წელს ევროპის კულტურული მემკვიდრეობის ჯილდო, Europa Nostra Award, მიიღო.<ref name="eunostra">{{Cite web|url=https://www.europeanheritageawards.eu/winners/karlstejn-state-castle/|title=Medieval Wood-Panel Paintings in Karlštejn Castle|publisher=Europa Nostra|date=2005-02-01}}</ref> 2020–2023 წლებში განახლდა გოთიკური სარდაფები, მოეწყო ვიზიტორთა ცენტრი, ახალი ექსპოზიციები და მრავალფუნქციური დარბაზი. აღდგა სასარგებლო მცენარეთა ბაღებიც. == არქიტექტურა == [[File:Karlštejn (Sedláček, 1889).png|მინი|ციხესიმაგრის გეგმა, 1889 წელი]] კარლშტეინი დევონური პერიოდის [[კირქვა|კირქვით]] აგებულ კლდოვან შვერილზე დგას. დასავლეთით ფერდობები ბუდნიანის ნაკადულის ხეობისკენ ეშვება, აღმოსავლეთით კი — სტუდენი-დოლისკენ. ციხესიმაგრე შედგება სამი ურთიერთდაკავშირებული, მაგრამ ფუნქციურად მეტწილად დამოუკიდებელი ნაწილისგან: დიდი კოშკისგან, იმპერატორის სასახლისა და მარიამის კოშკის კომპლექსისგან და ბურგგრაფის ეზოსგან. თითოეულ ნაწილს საკუთარი გამაგრება ჰქონდა. ციხე მიმდებარე მთის მასივისგან კლდეში გამოკვეთილი ღრმა თხრილითაა გამოყოფილი. თავდაპირველი მისასვლელი გზა კარიბჭეებსა და გარე თავდაცვით სარტყელს გადიოდა. დიდი კოშკის წინა კედლის სისქე ექვს მეტრს აღწევს და მას ფანჯრები არ აქვს. === ჭის კოშკი === [[File:Studnicni_vez_srpen 2009.jpg|მინი|ჭის კოშკი]] ციხის ჭის სიღრმე 78 მეტრია. მას საკუთარი ბუნებრივი წყარო არ გააჩნია; წყალი ბუდნიანის ნაკადულიდან გამავალი გვირაბით მიეწოდებოდა. წყლის ამოსაღებად გამოიყენებოდა დიდი ბორბალი, რომელსაც შიგნით მოსიარულე ადამიანები ატრიალებდნენ. === ბურგგრაფის შენობა === ბურგგრაფის საცხოვრებელი შენობა არაერთხელ გადაკეთდა. მისი დღევანდელი სახე ძირითადად გვიანგოთიკურ სამშენებლო ეტაპსა და XIX საუკუნის რეკონსტრუქციას უკავშირდება. კარლ IV-ის დროინდელი თავდაპირველი შენობა მოკერის სამუშაოებისას დაანგრიეს. თანამედროვე პერიოდში აქ ციხის ადმინისტრაციაა განთავსებული; შენობა საზეიმო ღონისძიებებისთვისაც გამოიყენება. === იმპერატორის სასახლე === იმპერატორის სასახლის გეგმის ზომებია დაახლოებით 46 × 12,5 მეტრი. თავდაპირველად მას სამი ქვის სართული და ზედა, ხის კარკასით ნაგები სართული ჰქონდა. ქვედა ნაწილში სარდაფები იყო განთავსებული, ზედა სართულებზე კი საცხოვრებელი და საზეიმო დარბაზები. მეორე სართულზე იმპერატორის პირადი ოთახები მდებარეობდა, მათ შორის სავარაუდო საძინებელი, სალოცავი სივრცე და დიდი დარბაზი, რომლის კედლებსაც კარლ IV-ის წინაპრების გამოსახულებები ამკობდა. შენობაში არსებობდა ბუხრები, შიდა კიბეები და თავდაცვით გალავანზე გასასვლელები. === მარიამის კოშკი === მარიამის კოშკი სასახლეს ხიდით უკავშირდება. მის მეორე სართულზე მდებარეობს ღვთისმშობლის მიძინების ეკლესია, რომელშიც შემორჩენილია ბიბლიური და წმინდა ნაწილების გადაცემის სცენების ამსახველი კედლის მხატვრობა. ფრესკების ავტორად სავარაუდოდ სტრასბურგელი ნიკოლაუს ვურმსერი მიიჩნევა. ეკლესიას ესაზღვრება წმინდა ეკატერინეს სამლოცველო, რომელიც იმპერატორის კერძო სალოცავად გამოიყენებოდა. მისი კედლები ძვირფასი მასალების იმიტაციითა და ინკრუსტაციითაა შემკული. შესასვლელის ზემოთ გამოსახულნი არიან კარლ IV და მისი მესამე მეუღლე, [[ანა შვიდნიცელი]]. კოშკის პირველ სართულზე განთავსებულია საგანძურის ოთახები, სადაც კარლშტეინის ისტორიული კოლექციის ნივთები და წმინდა ვაცლავის გვირგვინის ასლია გამოფენილი. ქვედა სივრცეები სხვადასხვა დროს საპყრობილედაც გამოიყენებოდა. === დიდი კოშკი და წმინდა ჯვრის სამლოცველო === [[File:Jindrich Eckert - Karlstejn, kaple sv Krize (1878).jpg|მინი|წმინდა ჯვრის სამლოცველო, 1878 წლის ფოტო]] [[File:Meister Theoderich von Prag 002.jpg|მინი|წმინდა იერონიმე, ოსტატ თეოდორიკეს ნამუშევარი]] დიდი კოშკი ციხესიმაგრის უმაღლეს ნაწილში მდებარეობს და საკუთარი გამაგრება აქვს. კოშკის კიბის კედლებზე გამოსახულია წმინდა ვაცლავისა და წმინდა ლუდმილას ცხოვრების ეპიზოდები. კოშკის უმნიშვნელოვანესი სივრცეა წმინდა ჯვრის სამლოცველო, სადაც საიმპერატორო რეგალიები და წმინდა ნაწილები ინახებოდა. სამლოცველოს ინტერიერი მოოქროვილი ზედაპირებით, ძვირფასი ქვებითა და ვენეციური მინისგან დამზადებული ვარსკვლავების, მზისა და მთვარის გამოსახულებებითაა მორთული. სივრცეს ორ ნაწილად მოოქროვილი გისოსი ყოფს. გადმოცემის თანახმად, კარლ IV გისოსის მიღმა ფეხშიშველი შედიოდა. სამლოცველოს კედლებს ამშვენებს 129 გოთიკური ფერწერული დაფა, რომელთა დიდი ნაწილი ოსტატ თეოდორიკეს უკავშირდება. გამოსახულნი არიან ქრისტე, მოწამეები, წმინდანები, ეპისკოპოსები, პაპები და ქრისტიანი მმართველები. ზოგიერთი დაფა რელიკვიარის ფუნქციასაც ასრულებდა. სამლოცველოს ოთხი რკინით გამაგრებული კარი და ცხრა საკეტი იცავდა; შესვლა განსაკუთრებული ნებართვით იყო შესაძლებელი. === ვენახების ტერასები === კნეჟი-ჰორის სამხრეთ ფერდობზე, ციხის გარე ტერიტორიაზე, ოთხი სავენახე ტერასაა. ისინი სავარაუდოდ XIX საუკუნეში მოეწყო. მათი აღდგენის საპროექტო დოკუმენტაცია 2020 წელს მომზადდა. == კულტურაში == კარლშტეინი მნიშვნელოვანი ადგილია ჩეხეთის ისტორიულ მეხსიერებასა და კულტურაში. მას უკავშირდება იაროსლავ ვრხლიცკის პიესა ''ღამე კარლშტეინში'' და ამავე სახელწოდების 1973 წლის ჩეხური მუსიკალური ფილმი. ციხესიმაგრე გამოსახულია მრავალ ისტორიულ გრავიურაზე, ფოტოსურათსა და საფოსტო ბარათზე. აქ იმართება კულტურული ღონისძიებები, კონცერტები, თეატრალური წარმოდგენები და ტრადიციული რთველი. == გალერეა == <gallery> File:Karlstejn - letecký pohled na romantizující gotiku - panoramio.jpg|ციხესიმაგრე ზემოდან ფაილი:Karlštejn in winter.jpg|კარლშტეინი ზამთარში ფაილი:Burg Karlstein.jpg|ციხესიმაგრე 1720 წლის გრავიურაზე ფაილი:Karlstein castle, c. 1860 DSCN2807.jpg|ციხესიმაგრე 1860 წლის გრავიურაზე ფაილი:FFridrich, Karlštejn.jpg|კარლშტეინი 1870 წელს, რეკონსტრუქციამდე ფაილი:Karlštejn před přestavbou (cca 1880).jpg|ციხესიმაგრე დაახლოებით 1880 წელს </gallery> == ლიტერატურა == * Menclová, Dobroslava. ''České hrady''. ტ. 2. Praha: Odeon, 1972. * Durdík, Tomáš. ''Ilustrovaná encyklopedie českých hradů''. Praha: Libri, 2002. ISBN 80-7277-003-9. * Fajt, Jiří. ''Posvátné prostory hradu Karlštejna''. Praha: Národní památkový ústav, 2010. ISBN 978-80-86516-34-9. * Kuthan, Jiří; Royt, Jan. ''Karel IV.: císař a český král – vizionář a zakladatel''. Praha: NLN, 2016. ISBN 978-80-7422-460-7. * Pokorný, Adam; Skalický, Petr. ''Středověké nástěnné malby Menší věže hradu Karlštejna''. Praha: Národní památkový ústav, 2023. ISBN 978-80-7480-190-7. == რესურსები ინტერნეტში == {{Commonscat|Karlštejn Castle}} * [https://www.hrad-karlstejn.cz/ კარლშტეინის ციხესიმაგრის ოფიციალური ვებგვერდი] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:ჩეხეთის ციხესიმაგრეები]] 4wn43gpdsnr40knjc66s6qslp1gh1em 5564342 5564341 2026-10-23T21:00:18Z GagaMumladze2020 126180 /* რესურსები ინტერნეტში */ 5564342 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა სამხედრო ნაგებობა | სახელი=კარლშტეინის ციხესიმაგრე | infobox_width=250px | სურათი=Zamek Karlštejn.jpg | წარწერა=კარლშტეინის ციხესიმაგრე სამხრეთ-დასავლეთიდან | ქვეყანა=ჩეხეთი | პოზრუკა=ჩეხეთი | მდებარეობა=[[კარლშტეინი]], [[ბეროუნის რაიონი]], [[ცენტრალური ჩეხეთის მხარე]], ჩეხეთი | სტატუსი=ეროვნული კულტურის ძეგლი | ფუნქციური სტატუსი=მუზეუმი, ღიაა დამთვალიერებლებისთვის | მმართველი=[[ჩეხეთის ეროვნული ძეგლთა დაცვის ინსტიტუტი]] | თარიღდება=XIV საუკუნე }} '''კარლშტეინის ციხესიმაგრე''' (ჩეხ. '''Karlštejn''', გერმ. ''Karlstein'') — შუა საუკუნეების [[ციხესიმაგრე]] [[ჩეხეთი|ჩეხეთში]], [[ცენტრალური ჩეხეთის მხარე|ცენტრალური ჩეხეთის მხარის]] [[ბეროუნის რაიონი|ბეროუნის რაიონში]], ქალაქ [[პრაღა|პრაღის]] ცენტრიდან დაახლოებით 30 კილომეტრით სამხრეთ-დასავლეთით. მდებარეობს [[ჩეხეთის კარსტი]]ს დაცული ლანდშაფტის ტერიტორიაზე. ციხესიმაგრე ჩეხეთის სახელმწიფოს საკუთრებაა და მას [[ჩეხეთის ეროვნული ძეგლთა დაცვის ინსტიტუტი]] მართავს. 1962 წლის 30 მარტიდან ეროვნული კულტურის ძეგლის სტატუსი აქვს. ციხესიმაგრე XIV საუკუნის შუა ხანებში [[ბოჰემიის სამეფო|ჩეხეთის]] მეფის, შემდგომში საღვთო რომის იმპერატორის, [[კარლ IV (სრი)|კარლ IV-ის]] ბრძანებით აშენდა. თავდაპირველად იგი მონარქის კერძო რეზიდენციად იყო ჩაფიქრებული, თუმცა მოგვიანებით საღვთო რომის იმპერიის საიმპერატორო რეგალიებისა და წმინდა ნაწილების შესანახ ადგილად იქცა. XV საუკუნიდან აქ ჩეხეთის სამეფო გვირგვინის საგანძურიც ინახებოდა. ციხესიმაგრის განსაკუთრებულ ღირსშესანიშნაობებს მიეკუთვნება წმინდა ჯვრის სამლოცველო დიდ კოშკში, ღვთისმშობლის მიძინების ეკლესია და წმინდა ეკატერინეს სამლოცველო მარიამის კოშკში. წმინდა ჯვრის სამლოცველოში დაცულია 129 გოთიკური ფერწერული დაფისგან შემდგარი უნიკალური ანსამბლი, რომელიც ოსტატ თეოდორიკეს სახელთანაა დაკავშირებული. == სახელწოდება == [[File:Holy Roman Empire crown dsc02909.jpg|მინი|საღვთო რომის იმპერიის გვირგვინი, რომელიც წმინდა ჯვრის სამლოცველოში ინახებოდა]] სახელწოდება მომდინარეობს გერმანული ''Karls-stein''-იდან და ნიშნავს „კარლის ქვას“ ან „კარლის კლდოვან ციხეს“. იგი უკავშირდება დამაარსებელ კარლ IV-ს. სახელწოდება ''კარლშტეინი'' [[ჩეხური ენა|ჩეხურ]] ენაში [[გერმანული ენა|გერმანული]] ფორმიდან დამკვიდრდა. XIX საუკუნეში გავრცელებული იყო აგრეთვე ''Karlův Týn'', რომელიც გერმანული სახელის მცდარ გააზრებას ეფუძნებოდა. 1949 წელს სახელწოდება კარლშტეინი ციხის ქვემოთ მდებარე დასახლებასაც მიენიჭა, რომელსაც მანამდე ბუდნიანი ერქვა. == ისტორია == === დაარსება და შუა საუკუნეები === კარლშტეინის დაარსებას ტრადიციულად [[1348]] წელს უკავშირებენ. [[ვაცლავ ჰაიეკი|ვაცლავ ჰაიეკის]] ქრონიკის თანახმად, მშენებლობის საზეიმო დაწყება 1348 წლის [[10 ივნისი|10 ივნისს]] გაიმართა, თუმცა ამ თარიღის სიზუსტე სადავოა. მშენებლობა [[XIV საუკუნე|XIV საუკუნის]] 60-იან წლებამდე გაგრძელდა, ხოლო წმინდა ჯვრის სამლოცველოს მორთულობა მოგვიანებით დასრულდა. [[1355]] წელს, იმპერატორად კურთხევის შემდეგ, კარლ IV-მ ციხის დანიშნულება შეცვალა და იგი საიმპერატორო საგანძურისა და წმინდა რელიკვიების დაცვის ადგილად აქცია. ციხესიმაგრის სხვადასხვა ნაწილს განსხვავებული საცხოვრებელი, ადმინისტრაციული და საკრალური ფუნქციები ჰქონდა. [[XV საუკუნე|XV საუკუნის]] დასაწყისში კარლშტეინში ჩეხეთის სამეფო გვირგვინის საგანძურიც გადაიტანეს. ჰუსიტური ომების დაწყებისას მეფე [[სიგიზმუნდ ლუქსემბურგელი|სიგიზმუნდმა]] ჩეხური და საიმპერატორო რეგალიები საზღვარგარეთ გაიტანა. [[1422]] წელს ციხესიმაგრემ [[ჰუსიტები|ჰუსიტური]] ჯარის ალყას გაუძლო. [[1436]] წელს ჩეხეთის სამეფო რეგალიები კარლშტეინში დაბრუნდა და, მცირე წყვეტებით, [[1619]] წლამდე იქ ინახებოდა. საიმპერატორო რეგალიები ციხესიმაგრეში აღარ დაბრუნებულა. [[1500]] წლის ვლადისლავის საერო კანონმდებლობა კარლშტეინის ბურგგრაფებს ციხის, გვირგვინისა და სამეფო დოკუმენტების დაცვას ავალდებულებდა. გვირგვინის გაცემა მხოლოდ კანონიერად არჩეული ჩეხეთის მეფისთვის შეიძლებოდა. === XVI–XVIII საუკუნეები === XVI საუკუნეში ციხესიმაგრეში რენესანსული გადაკეთებები განხორციელდა, განსაკუთრებით დიდ კოშკსა და ბურგგრაფის საცხოვრებელ ნაწილში. 1619 წლის 22 ივნისს ჩეხეთის სამეფო რეგალიები [[პრაღის ციხესიმაგრე|პრაღის ციხესიმაგრეში]] გადაიტანეს, რადგან კარლშტეინის თავდაცვითი შესაძლებლობები უკვე არასაკმარისად მიიჩნეოდა. 1625 წელს იმპერატორმა [[ფერდინანდ II შტირიელი|ფერდინანდ II-მ]] კარლშტეინის ბურგგრაფის თანამდებობა გააუქმა. მომდევნო წელს ციხე იან კავკა ჟ-რჟიჩანისთვის დაგირავების წესით გადაეცა. 1648 წელს, [[ოცდაათწლიანი ომი|ოცდაათწლიანი ომის]] დასასრულს, ციხესიმაგრე შვედურმა ჯარმა დაიკავა. ომის შემდეგ ნაგებობა თანდათან გაპარტახდა. 1755 წელს [[მარია ტერეზია]]მ ციხესიმაგრე პრაღაში დაარსებულ კეთილშობილ ქალთა ინსტიტუტს გადასცა. ინსტიტუტი მას უმთავრესად სამეურნეო ადმინისტრაციისთვის იყენებდა. 1812 წელს ციხესიმაგრე იმპერატორმა [[ფრანც I (ავსტრია)|ფრანც I-მა]] მოინახულა და მისი შეკეთებისთვის სახსრები გამოყო. === XIX საუკუნის რეკონსტრუქცია === [[File:Karlston Castle, Austria LCCN2016820913.jpg|მინი|კარლშტეინი რეკონსტრუქციის შემდეგ, დაახლოებით 1910 წელი]] 1887–1905 წლებში ციხესიმაგრე ისტორიზმისა და არქიტექტურული პურიზმის პრინციპებით აღადგინეს. პროექტის თავდაპირველი კონცეფცია ვენელ არქიტექტორ [[ფრიდრიხ ფონ შმიდტი|ფრიდრიხ ფონ შმიდტს]] ეკუთვნოდა, ხოლო სამუშაოებს [[იოზეფ მოკერი]] ხელმძღვანელობდა. შმიდტის გარდაცვალების შემდეგ, [[1892]] წლიდან, მოკერი დამოუკიდებლად მუშაობდა; მისი გარდაცვალების შემდეგ მშენებლობა ინჟინერმა კრხმა დაასრულა. რეკონსტრუქციის მიზანი შუა საუკუნეების სავარაუდო გოთიკური სახის აღდგენა იყო. გარდაქმნებმა ციხის ისტორიული იერსახე მნიშვნელოვნად შეცვალა და სპეციალისტთა შორის კამათი გამოიწვია. მიუხედავად კრიტიკისა, ამჟამად [[XIX საუკუნე|XIX საუკუნის]] აღდგენითი სამუშაოები თავადაც ძეგლის ისტორიის მნიშვნელოვან ნაწილად განიხილება. === XX–XXI საუკუნეები === 1905 წლიდან ციხესიმაგრე საზოგადოებისთვის ღიაა, ხოლო 1918 წლიდან სახელმწიფოს ეკუთვნის. 1944 წლის ივლისში ნაცისტური პროტექტორატის ახალგაზრდული ორგანიზაციის ღონისძიებისთვის ციხე პროპაგანდისტულად გამოიყენეს. 1962 წელს მას ეროვნული კულტურის ძეგლის სტატუსი მიენიჭა. 1985–2003 წლებში აღდგა წმინდა ჯვრის სამლოცველოს ინტერიერი და თეოდორიკეს ფერწერული დაფები. ამ პროექტისთვის ჩეხეთის ეროვნული ძეგლთა დაცვის ინსტიტუტმა 2005 წელს ევროპის კულტურული მემკვიდრეობის ჯილდო, Europa Nostra Award, მიიღო.<ref name="eunostra">{{Cite web|url=https://www.europeanheritageawards.eu/winners/karlstejn-state-castle/|title=Medieval Wood-Panel Paintings in Karlštejn Castle|publisher=Europa Nostra|date=2005-02-01}}</ref> 2020–2023 წლებში განახლდა გოთიკური სარდაფები, მოეწყო ვიზიტორთა ცენტრი, ახალი ექსპოზიციები და მრავალფუნქციური დარბაზი. აღდგა სასარგებლო მცენარეთა ბაღებიც. == არქიტექტურა == [[File:Karlštejn (Sedláček, 1889).png|მინი|ციხესიმაგრის გეგმა, 1889 წელი]] კარლშტეინი დევონური პერიოდის [[კირქვა|კირქვით]] აგებულ კლდოვან შვერილზე დგას. დასავლეთით ფერდობები ბუდნიანის ნაკადულის ხეობისკენ ეშვება, აღმოსავლეთით კი — სტუდენი-დოლისკენ. ციხესიმაგრე შედგება სამი ურთიერთდაკავშირებული, მაგრამ ფუნქციურად მეტწილად დამოუკიდებელი ნაწილისგან: დიდი კოშკისგან, იმპერატორის სასახლისა და მარიამის კოშკის კომპლექსისგან და ბურგგრაფის ეზოსგან. თითოეულ ნაწილს საკუთარი გამაგრება ჰქონდა. ციხე მიმდებარე მთის მასივისგან კლდეში გამოკვეთილი ღრმა თხრილითაა გამოყოფილი. თავდაპირველი მისასვლელი გზა კარიბჭეებსა და გარე თავდაცვით სარტყელს გადიოდა. დიდი კოშკის წინა კედლის სისქე ექვს მეტრს აღწევს და მას ფანჯრები არ აქვს. === ჭის კოშკი === [[File:Studnicni_vez_srpen 2009.jpg|მინი|ჭის კოშკი]] ციხის ჭის სიღრმე 78 მეტრია. მას საკუთარი ბუნებრივი წყარო არ გააჩნია; წყალი ბუდნიანის ნაკადულიდან გამავალი გვირაბით მიეწოდებოდა. წყლის ამოსაღებად გამოიყენებოდა დიდი ბორბალი, რომელსაც შიგნით მოსიარულე ადამიანები ატრიალებდნენ. === ბურგგრაფის შენობა === ბურგგრაფის საცხოვრებელი შენობა არაერთხელ გადაკეთდა. მისი დღევანდელი სახე ძირითადად გვიანგოთიკურ სამშენებლო ეტაპსა და XIX საუკუნის რეკონსტრუქციას უკავშირდება. კარლ IV-ის დროინდელი თავდაპირველი შენობა მოკერის სამუშაოებისას დაანგრიეს. თანამედროვე პერიოდში აქ ციხის ადმინისტრაციაა განთავსებული; შენობა საზეიმო ღონისძიებებისთვისაც გამოიყენება. === იმპერატორის სასახლე === იმპერატორის სასახლის გეგმის ზომებია დაახლოებით 46 × 12,5 მეტრი. თავდაპირველად მას სამი ქვის სართული და ზედა, ხის კარკასით ნაგები სართული ჰქონდა. ქვედა ნაწილში სარდაფები იყო განთავსებული, ზედა სართულებზე კი საცხოვრებელი და საზეიმო დარბაზები. მეორე სართულზე იმპერატორის პირადი ოთახები მდებარეობდა, მათ შორის სავარაუდო საძინებელი, სალოცავი სივრცე და დიდი დარბაზი, რომლის კედლებსაც კარლ IV-ის წინაპრების გამოსახულებები ამკობდა. შენობაში არსებობდა ბუხრები, შიდა კიბეები და თავდაცვით გალავანზე გასასვლელები. === მარიამის კოშკი === მარიამის კოშკი სასახლეს ხიდით უკავშირდება. მის მეორე სართულზე მდებარეობს ღვთისმშობლის მიძინების ეკლესია, რომელშიც შემორჩენილია ბიბლიური და წმინდა ნაწილების გადაცემის სცენების ამსახველი კედლის მხატვრობა. ფრესკების ავტორად სავარაუდოდ სტრასბურგელი ნიკოლაუს ვურმსერი მიიჩნევა. ეკლესიას ესაზღვრება წმინდა ეკატერინეს სამლოცველო, რომელიც იმპერატორის კერძო სალოცავად გამოიყენებოდა. მისი კედლები ძვირფასი მასალების იმიტაციითა და ინკრუსტაციითაა შემკული. შესასვლელის ზემოთ გამოსახულნი არიან კარლ IV და მისი მესამე მეუღლე, [[ანა შვიდნიცელი]]. კოშკის პირველ სართულზე განთავსებულია საგანძურის ოთახები, სადაც კარლშტეინის ისტორიული კოლექციის ნივთები და წმინდა ვაცლავის გვირგვინის ასლია გამოფენილი. ქვედა სივრცეები სხვადასხვა დროს საპყრობილედაც გამოიყენებოდა. === დიდი კოშკი და წმინდა ჯვრის სამლოცველო === [[File:Jindrich Eckert - Karlstejn, kaple sv Krize (1878).jpg|მინი|წმინდა ჯვრის სამლოცველო, 1878 წლის ფოტო]] [[File:Meister Theoderich von Prag 002.jpg|მინი|წმინდა იერონიმე, ოსტატ თეოდორიკეს ნამუშევარი]] დიდი კოშკი ციხესიმაგრის უმაღლეს ნაწილში მდებარეობს და საკუთარი გამაგრება აქვს. კოშკის კიბის კედლებზე გამოსახულია წმინდა ვაცლავისა და წმინდა ლუდმილას ცხოვრების ეპიზოდები. კოშკის უმნიშვნელოვანესი სივრცეა წმინდა ჯვრის სამლოცველო, სადაც საიმპერატორო რეგალიები და წმინდა ნაწილები ინახებოდა. სამლოცველოს ინტერიერი მოოქროვილი ზედაპირებით, ძვირფასი ქვებითა და ვენეციური მინისგან დამზადებული ვარსკვლავების, მზისა და მთვარის გამოსახულებებითაა მორთული. სივრცეს ორ ნაწილად მოოქროვილი გისოსი ყოფს. გადმოცემის თანახმად, კარლ IV გისოსის მიღმა ფეხშიშველი შედიოდა. სამლოცველოს კედლებს ამშვენებს 129 გოთიკური ფერწერული დაფა, რომელთა დიდი ნაწილი ოსტატ თეოდორიკეს უკავშირდება. გამოსახულნი არიან ქრისტე, მოწამეები, წმინდანები, ეპისკოპოსები, პაპები და ქრისტიანი მმართველები. ზოგიერთი დაფა რელიკვიარის ფუნქციასაც ასრულებდა. სამლოცველოს ოთხი რკინით გამაგრებული კარი და ცხრა საკეტი იცავდა; შესვლა განსაკუთრებული ნებართვით იყო შესაძლებელი. === ვენახების ტერასები === კნეჟი-ჰორის სამხრეთ ფერდობზე, ციხის გარე ტერიტორიაზე, ოთხი სავენახე ტერასაა. ისინი სავარაუდოდ XIX საუკუნეში მოეწყო. მათი აღდგენის საპროექტო დოკუმენტაცია 2020 წელს მომზადდა. == კულტურაში == კარლშტეინი მნიშვნელოვანი ადგილია ჩეხეთის ისტორიულ მეხსიერებასა და კულტურაში. მას უკავშირდება იაროსლავ ვრხლიცკის პიესა ''ღამე კარლშტეინში'' და ამავე სახელწოდების 1973 წლის ჩეხური მუსიკალური ფილმი. ციხესიმაგრე გამოსახულია მრავალ ისტორიულ გრავიურაზე, ფოტოსურათსა და საფოსტო ბარათზე. აქ იმართება კულტურული ღონისძიებები, კონცერტები, თეატრალური წარმოდგენები და ტრადიციული რთველი. == გალერეა == <gallery> File:Karlstejn - letecký pohled na romantizující gotiku - panoramio.jpg|ციხესიმაგრე ზემოდან ფაილი:Karlštejn in winter.jpg|კარლშტეინი ზამთარში ფაილი:Burg Karlstein.jpg|ციხესიმაგრე 1720 წლის გრავიურაზე ფაილი:Karlstein castle, c. 1860 DSCN2807.jpg|ციხესიმაგრე 1860 წლის გრავიურაზე ფაილი:FFridrich, Karlštejn.jpg|კარლშტეინი 1870 წელს, რეკონსტრუქციამდე ფაილი:Karlštejn před přestavbou (cca 1880).jpg|ციხესიმაგრე დაახლოებით 1880 წელს </gallery> == ლიტერატურა == * Menclová, Dobroslava. ''České hrady''. ტ. 2. Praha: Odeon, 1972. * Durdík, Tomáš. ''Ilustrovaná encyklopedie českých hradů''. Praha: Libri, 2002. ISBN 80-7277-003-9. * Fajt, Jiří. ''Posvátné prostory hradu Karlštejna''. Praha: Národní památkový ústav, 2010. ISBN 978-80-86516-34-9. * Kuthan, Jiří; Royt, Jan. ''Karel IV.: císař a český král – vizionář a zakladatel''. Praha: NLN, 2016. ISBN 978-80-7422-460-7. * Pokorný, Adam; Skalický, Petr. ''Středověké nástěnné malby Menší věže hradu Karlštejna''. Praha: Národní památkový ústav, 2023. ISBN 978-80-7480-190-7. == რესურსები ინტერნეტში == {{Commonscat|Karlštejn Castle}} * [https://www.hrad-karlstejn.cz/ კარლშტეინის ციხესიმაგრის ოფიციალური ვებგვერდი] * [https://www.europeanheritageawards.eu/winners/karlstejn-state-castle/ Europa Nostra — კარლშტეინის ფერწერული დაფების რესტავრაცია] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:ჩეხეთის ციხესიმაგრეები]] 5vz8jxf16w2eq3i60ifmi72g243eib7 1 921658 5564297 2026-10-23T19:41:23Z GagaMumladze2020 126180 ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}} 5564297 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf 0 921659 5564374 2026-10-24T02:25:04Z Jaba1977 3604 ახალი გვერდი: {{ინფოდაფა პოლიტიკოსი}} '''გრენტლი ჰერბერტ ადამსი''' (დ. [[28 აპრილი]], [[1898]] – გ. [[28 ნოემბერი]], [[1971]]) — ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{ბარბადოსის პრემიერ-მინისტრები}} {{DEFAULTSORT:ადამსი, გრენტლი ჰერბერტ}} კატე... 5564374 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პოლიტიკოსი}} '''გრენტლი ჰერბერტ ადამსი''' (დ. [[28 აპრილი]], [[1898]] – გ. [[28 ნოემბერი]], [[1971]]) — ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{ბარბადოსის პრემიერ-მინისტრები}} {{DEFAULTSORT:ადამსი, გრენტლი ჰერბერტ}} [[კატეგორია:ბარბადოსის პრემიერ-მინისტრები]] nbvfdn4ugocwcv180v3bys7u1gynusz 5564375 5564374 2026-10-24T02:25:34Z Jaba1977 3604 დაემატა [[კატეგორია:ბარბადოსელი პოლიტიკოსები]] გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით 5564375 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პოლიტიკოსი}} '''გრენტლი ჰერბერტ ადამსი''' (დ. [[28 აპრილი]], [[1898]] – გ. [[28 ნოემბერი]], [[1971]]) — ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{ბარბადოსის პრემიერ-მინისტრები}} {{DEFAULTSORT:ადამსი, გრენტლი ჰერბერტ}} [[კატეგორია:ბარბადოსის პრემიერ-მინისტრები]] [[კატეგორია:ბარბადოსელი პოლიტიკოსები]] 61nshboyxi7l7lc3s2p7pcdjyzp14to 5564376 5564375 2026-10-24T02:27:29Z Jaba1977 3604 5564376 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პოლიტიკოსი}} '''გრენტლი ჰერბერტ ადამსი''' (დ. [[28 აპრილი]], [[1898]] – გ. [[28 ნოემბერი]], [[1971]]) — ბარბადოსელი პოლიტიკოსი, ბარბადოსის პირველი პრემიერი 1954 წლიდან 1958 წლამდე, ხოლო შემდეგ გახდა [[ვესტ-ინდოეთის ფედერაცია|ვესტ-ინდოეთის ფედერაციის]] პირველი და ერთადერთი პრემიერ-მინისტრი 1958 წლიდან 1962 წლამდე. ბარბადოსის ლეიბორისტული პარტიის ერთ-ერთი დამფუძნებელი<ref name=dnation>{{cite news |first=Sanka |last=Price |title='Political giant' passes away |url=http://www.nationnews.com/articles/view/political-giant-passes-away/ |work=Daily Nation |publisher=Nation Publishing |date=10 March 2014 |access-date=7 April 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140310110000/http://www.nationnews.com/articles/view/political-giant-passes-away/ |archive-date=10 March 2014 |url-status=dead }}</ref> და [[1998]] წელს ბარბადოსის ეროვნულ გმირად დაასახელეს.<ref name=Pocket>{{cite web|url=https://www.barbadospocketguide.com/our-island-barbados/national-heroes/sir-grantley-adams.html|title=Sir Grantley Adams (1898 – 1971)|work=Barbados Pocket Guide|publisher=Sun Group|date=7 February 2012|access-date=9 April 2018}}</ref> ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{ბარბადოსის პრემიერ-მინისტრები}} {{DEFAULTSORT:ადამსი, გრენტლი ჰერბერტ}} [[კატეგორია:ბარბადოსის პრემიერ-მინისტრები]] [[კატეგორია:ბარბადოსელი პოლიტიკოსები]] ch02ad4ixirl2gc1yx1ruetahec1r1p 1 921660 5564377 2026-10-24T02:27:59Z Jaba1977 3604 ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}} 5564377 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf 0 921661 5564378 2026-10-24T02:32:11Z Jaba1977 3604 ახალი გვერდი: {{ინფოდაფა პოლიტიკოსი}} '''ჰიუ გორდონ კამინსი''' (დ. [[2 თებერვალი]], [[1891]]<ref>{{Cite web|url=https://books.google.com/books?id=BHEjAQAAIAAJ&q=Dr.+Hugh+Gordon+Hylvestra+Cummins+1891|title = The British Caribbean Who, What, why|last1 = Smith|first1 = Lloyd Sydney|year = 1955}}</ref> – გ. [[26 ოქტომბერი]], [[1970]])<ref>{{Cite web|url=https://ww... 5564378 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პოლიტიკოსი}} '''ჰიუ გორდონ კამინსი''' (დ. [[2 თებერვალი]], [[1891]]<ref>{{Cite web|url=https://books.google.com/books?id=BHEjAQAAIAAJ&q=Dr.+Hugh+Gordon+Hylvestra+Cummins+1891|title = The British Caribbean Who, What, why|last1 = Smith|first1 = Lloyd Sydney|year = 1955}}</ref> – გ. [[26 ოქტომბერი]], [[1970]])<ref>{{Cite web|url=https://www.rulers.org/indexc4.html|title = Index Co-Cz}}</ref> — ბარბადოსელი პოლიტიკოსი, ბარბადოსის პრემიერი 1958 წლის 17 აპრილიდან 1961 წლის 8 დეკემბრამდე. ბარბადოსის ლეიბორისტული პარტიის წევრი. ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{ბარბადოსის პრემიერ-მინისტრები}} {{DEFAULTSORT:კამინსი, ჰიუ გორდონ}} [[კატეგორია:ბარბადოსის პრემიერ-მინისტრები]] [[კატეგორია:ბარბადოსელი პოლიტიკოსები]] qmthns232nr91omnxqnbocr7kcb2kpg 5564380 5564378 2026-10-24T02:35:17Z Jaba1977 3604 5564380 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პოლიტიკოსი}} '''ჰიუ გორდონ კამინსი''' (დ. [[2 თებერვალი]], [[1891]]<ref>{{Cite web|url=https://books.google.com/books?id=BHEjAQAAIAAJ&q=Dr.+Hugh+Gordon+Hylvestra+Cummins+1891|title = The British Caribbean Who, What, why|last1 = Smith|first1 = Lloyd Sydney|year = 1955}}</ref> – გ. [[26 ოქტომბერი]], [[1970]])<ref>{{Cite web|url=https://www.rulers.org/indexc4.html|title = Index Co-Cz}}</ref> — ბარბადოსელი პოლიტიკოსი, ბარბადოსის პრემიერი 1958 წლის 17 აპრილიდან 1961 წლის 8 დეკემბრამდე. ბარბადოსის ლეიბორისტული პარტიის წევრი. [[1919]] წელს დოქტორმა კამინსმა დაამთავრა დედოფლის უნივერსიტეტის სამედიცინო ფაკულტეტი, რის შემდეგაც გახდა პრაქტიკოსი ექიმი და მოგვიანებით გახსნა კერძო სამედიცინო პრაქტიკა ბრიჯთაუნში.<ref>[https://www.queensjournal.ca/story/2018-03-02/features/the-forgotten-legacies-of-queens-black-medical-students/ The forgotten legacies of Queen's Black medical students]</ref> [[1940]] წელს იგი გახდა ბარბადოსის ლეიბორისტული პარტიის ერთ-ერთი პირველი პარლამენტარი. [[1951]] წელს იგი გრანტლი ჰერბერტ ადამსთან, მენსია კოქსთან და ფრენკ უოლკოტთან ერთად დაინიშნა ბარბადოსის ლეიბორისტული პარტიის აღმასრულებელი კომიტეტის წევრად. მან ასევე დაიწყო მუშაობა მინისტრის პოსტზე 1954 წელს, როდესაც ქვეყანაში მინისტრთა მმართველობის სისტემა შემოიღეს. კამინსი 1956 წლიდან 1958 წლამდე იყო ბარბადოსის ასამბლეის პალატის სპიკერი.<ref>{{cite web |title=The House of Assembly |url=https://www.barbadosparliament.com/main_page_content/show_content/7 |website=www.barbadosparliament.com}}</ref> იგი ბარბადოსის მეორე პრემიერი გახდა მას შემდეგ, რაც სერ [[გრენტლი ჰერბერტ ადამსი]] ვესტ-ინდოეთის ფედერაციის პრემიერ-მინისტრად აირჩიეს. პრემიერობის პერიოდში მას ასევე ეკავა ფინანსთა მინისტრის დამატებითი პორტფელი. ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{ბარბადოსის პრემიერ-მინისტრები}} {{DEFAULTSORT:კამინსი, ჰიუ გორდონ}} [[კატეგორია:ბარბადოსის პრემიერ-მინისტრები]] [[კატეგორია:ბარბადოსელი პოლიტიკოსები]] r90x9naui8mf574ebvjv0h26nvagjn2 5564381 5564380 2026-10-24T02:35:47Z Jaba1977 3604 5564381 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პოლიტიკოსი}} '''ჰიუ გორდონ კამინსი''' (დ. [[2 თებერვალი]], [[1891]]<ref>{{Cite web|url=https://books.google.com/books?id=BHEjAQAAIAAJ&q=Dr.+Hugh+Gordon+Hylvestra+Cummins+1891|title = The British Caribbean Who, What, why|last1 = Smith|first1 = Lloyd Sydney|year = 1955}}</ref> – გ. [[26 ოქტომბერი]], [[1970]])<ref>{{Cite web|url=https://www.rulers.org/indexc4.html|title = Index Co-Cz}}</ref> — ბარბადოსელი პოლიტიკოსი, ბარბადოსის პრემიერი 1958 წლის 17 აპრილიდან 1961 წლის 8 დეკემბრამდე. ბარბადოსის ლეიბორისტული პარტიის წევრი. [[1919]] წელს დოქტორმა კამინსმა დაამთავრა დედოფლის უნივერსიტეტის სამედიცინო ფაკულტეტი, რის შემდეგაც გახდა პრაქტიკოსი ექიმი და მოგვიანებით გახსნა კერძო სამედიცინო პრაქტიკა ბრიჯთაუნში.<ref>[https://www.queensjournal.ca/story/2018-03-02/features/the-forgotten-legacies-of-queens-black-medical-students/ The forgotten legacies of Queen's Black medical students]</ref> [[1940]] წელს იგი გახდა ბარბადოსის ლეიბორისტული პარტიის ერთ-ერთი პირველი პარლამენტარი. [[1951]] წელს იგი გრანტლი ჰერბერტ ადამსთან, მენსია კოქსთან და ფრენკ უოლკოტთან ერთად დაინიშნა ბარბადოსის ლეიბორისტული პარტიის აღმასრულებელი კომიტეტის წევრად. მან ასევე დაიწყო მუშაობა მინისტრის პოსტზე 1954 წელს, როდესაც ქვეყანაში მინისტრთა მმართველობის სისტემა შემოიღეს. კამინსი 1956 წლიდან 1958 წლამდე იყო ბარბადოსის ასამბლეის პალატის სპიკერი.<ref>{{cite web |title=The House of Assembly |url=https://www.barbadosparliament.com/main_page_content/show_content/7 |website=www.barbadosparliament.com}}</ref> იგი ბარბადოსის მეორე პრემიერი გახდა მას შემდეგ, რაც სერ [[გრენტლი ჰერბერტ ადამსი]] ვესტ-ინდოეთის ფედერაციის პრემიერ-მინისტრად აირჩიეს. პრემიერობის პერიოდში მას ასევე ეკავა ფინანსთა მინისტრის დამატებითი პორტფელი. მისი გამორჩეული მიღწევა იყო „დაქირავებული მუშახელის შესახებ კანონის“ გაუქმება. მის სახელს ატარებს ABC მაგისტრალი (ABC Highway) და გორდონ კამინსის პოლიკლინიკა სენტ-თომასში — იმ საარჩევნო ოლქში, რომელსაც იგი წარადგენდა. ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{ბარბადოსის პრემიერ-მინისტრები}} {{DEFAULTSORT:კამინსი, ჰიუ გორდონ}} [[კატეგორია:ბარბადოსის პრემიერ-მინისტრები]] [[კატეგორია:ბარბადოსელი პოლიტიკოსები]] 0tp4d49opmwqmsgeopngtpq8iggnqoc 1 921662 5564379 2026-10-24T02:32:44Z Jaba1977 3604 ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}} 5564379 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf 0 921663 5564382 2026-10-24T02:37:31Z Jaba1977 3604 ახალი გვერდი: {{ინფოდაფა პოლიტიკოსი}} '''ეროლ ბეროუ''' (დ. [[21 იანვარი]], [[1920]] – გ. [[1 ივნისი]], [[1987]]) — ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{ბარბადოსის პრემიერ-მინისტრები}} {{DEFAULTSORT:ბეროუ, ეროლ}} კატეგორია:ბარბადოსის პრემიერ-მ... 5564382 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პოლიტიკოსი}} '''ეროლ ბეროუ''' (დ. [[21 იანვარი]], [[1920]] – გ. [[1 ივნისი]], [[1987]]) — ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{ბარბადოსის პრემიერ-მინისტრები}} {{DEFAULTSORT:ბეროუ, ეროლ}} [[კატეგორია:ბარბადოსის პრემიერ-მინისტრები]] [[კატეგორია:ბარბადოსელი პოლიტიკოსები]] 553n3mr7ejxdty11mtyc0yygm7709rs 5564383 5564382 2026-10-24T02:38:54Z Jaba1977 3604 5564383 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პოლიტიკოსი}} '''ეროლ ბეროუ''' (დ. [[21 იანვარი]], [[1920]] – გ. [[1 ივნისი]], [[1987]]) — ბარბადოსელი სახელმწიფო მოღვაწე და ბარბადოსის პირველი პრემიერ-მინისტრი. დაიბადა პოლიტიკური და სამოქალაქო აქტივისტების ოჯახში სენტ-ლუსის სამრევლოში; იყო [[მეორე მსოფლიო ომი]]ს მფრინავი, საბრძოლო ვეტერანი, იურისტი, პოლიტიკოსი, გურმანი მზარეული და მწერალი. ბარბადოსში მას ხშირად მოიხსენიებენ „დამოუკიდებლობის მამად“.<ref>{{Cite web |last=BGIS |date=2022-01-21 |title=Celebrating The Life Of Errol Walton Barrow |url=https://gisbarbados.gov.bb/blog/celebrating-the-life-of-errol-barrow/ |access-date=2022-05-30 |website=GIS |language=en-US}}</ref> ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{ბარბადოსის პრემიერ-მინისტრები}} {{DEFAULTSORT:ბეროუ, ეროლ}} [[კატეგორია:ბარბადოსის პრემიერ-მინისტრები]] [[კატეგორია:ბარბადოსელი პოლიტიკოსები]] 6r0bfxowfc1rmvmob1nucd3tmpkhnbv 1 921664 5564384 2026-10-24T02:39:04Z Jaba1977 3604 ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}} 5564384 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf 0 921665 5564385 2026-10-24T02:42:12Z Jaba1977 3604 ახალი გვერდი: {{ინფოდაფა პოლიტიკოსი}} '''ტომ ადამსი''' (დ. [[24 სექტემბერი]], [[1931]] – გ. [[11 მარტი]], [[1985]]) — ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{ბარბადოსის პრემიერ-მინისტრები}} {{DEFAULTSORT:ადამსი, ტომ}} კატეგორია:ბარბადოსის პრემიე... 5564385 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პოლიტიკოსი}} '''ტომ ადამსი''' (დ. [[24 სექტემბერი]], [[1931]] – გ. [[11 მარტი]], [[1985]]) — ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{ბარბადოსის პრემიერ-მინისტრები}} {{DEFAULTSORT:ადამსი, ტომ}} [[კატეგორია:ბარბადოსის პრემიერ-მინისტრები]] [[კატეგორია:ბარბადოსელი პოლიტიკოსები]] risx0k0rpysmrhu8u9dylw1snqpx38u 5564388 5564385 2026-10-24T02:45:23Z Jaba1977 3604 5564388 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პოლიტიკოსი}} '''ტომ ადამსი''' (დ. [[24 სექტემბერი]], [[1931]] – გ. [[11 მარტი]], [[1985]]) — ბარბადოსელი პოლიტიკოსი, ბარბადოსის მეორე პრემიერ-მინისტრი 1976 წლიდან 1985 წლამდე.<ref>{{Cite news|last=Christian|first=Shirley|date=1985-03-12|title=TOM ADAMS, PRIME MINISTER OF BARBADOS, DIES AT AGE 53|language=en-US|work=The New York Times|url=https://www.nytimes.com/1985/03/12/world/tom-adams-prime-minister-of-barbados-dies-at-age-53.html|access-date=2021-04-25|issn=0362-4331}}</ref> ==ბიოგრაფია== ===პირადი ცხოვრება=== [[გრენტლი ჰერბერტ ადამსი]]ს, იურისტისა და ვესტ-ინდოეთის ფედერაციის ერთადერთი პრემიერისა და გრეის ადამსის (ქორწინებამდე თორნი) ერთადერთი ვაჟი. ტომ ადამსი სწავლობდა ჰარისონის კოლეჯში, სადაც მოიპოვა სტიპენდია ოქსფორდის მაგდალენის კოლეჯში. ===პოლიტიკური კარიერა=== ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{ბარბადოსის პრემიერ-მინისტრები}} {{DEFAULTSORT:ადამსი, ტომ}} [[კატეგორია:ბარბადოსის პრემიერ-მინისტრები]] [[კატეგორია:ბარბადოსელი პოლიტიკოსები]] gz5h7zb3fdktycm7fpgjqgot34zv2ta 5564389 5564388 2026-10-24T02:46:43Z Jaba1977 3604 /* პოლიტიკური კარიერა */ 5564389 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პოლიტიკოსი}} '''ტომ ადამსი''' (დ. [[24 სექტემბერი]], [[1931]] – გ. [[11 მარტი]], [[1985]]) — ბარბადოსელი პოლიტიკოსი, ბარბადოსის მეორე პრემიერ-მინისტრი 1976 წლიდან 1985 წლამდე.<ref>{{Cite news|last=Christian|first=Shirley|date=1985-03-12|title=TOM ADAMS, PRIME MINISTER OF BARBADOS, DIES AT AGE 53|language=en-US|work=The New York Times|url=https://www.nytimes.com/1985/03/12/world/tom-adams-prime-minister-of-barbados-dies-at-age-53.html|access-date=2021-04-25|issn=0362-4331}}</ref> ==ბიოგრაფია== ===პირადი ცხოვრება=== [[გრენტლი ჰერბერტ ადამსი]]ს, იურისტისა და ვესტ-ინდოეთის ფედერაციის ერთადერთი პრემიერისა და გრეის ადამსის (ქორწინებამდე თორნი) ერთადერთი ვაჟი. ტომ ადამსი სწავლობდა ჰარისონის კოლეჯში, სადაც მოიპოვა სტიპენდია ოქსფორდის მაგდალენის კოლეჯში. ===პოლიტიკური კარიერა=== იგი [[1976]] წლიდან [[1985]] წლამდე ბარბადოსის მეორე პრემიერ-მინისტრის თანამდებობას იკავებდა. მისმა პარტიამ, ბარბადოსის ლეიბორისტულმა პარტიამ (BLP), საზოგადოების იმ განწყობით ისარგებლა, რომელსაც [[ეროლ ბაროუ]]ს „დემოკრატიული ლეიბორისტული პარტიის“ შეცვლა სურდა — პარტიისა, რომელიც კუნძულს 1966 წელს დამოუკიდებლობის მოპოვების შემდეგ მართავდა. ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{ბარბადოსის პრემიერ-მინისტრები}} {{DEFAULTSORT:ადამსი, ტომ}} [[კატეგორია:ბარბადოსის პრემიერ-მინისტრები]] [[კატეგორია:ბარბადოსელი პოლიტიკოსები]] 5oqu0wcs4bp7xsbtjas0dxslppnr3mw 5564390 5564389 2026-10-24T02:50:03Z Jaba1977 3604 /* პოლიტიკური კარიერა */ 5564390 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პოლიტიკოსი}} '''ტომ ადამსი''' (დ. [[24 სექტემბერი]], [[1931]] – გ. [[11 მარტი]], [[1985]]) — ბარბადოსელი პოლიტიკოსი, ბარბადოსის მეორე პრემიერ-მინისტრი 1976 წლიდან 1985 წლამდე.<ref>{{Cite news|last=Christian|first=Shirley|date=1985-03-12|title=TOM ADAMS, PRIME MINISTER OF BARBADOS, DIES AT AGE 53|language=en-US|work=The New York Times|url=https://www.nytimes.com/1985/03/12/world/tom-adams-prime-minister-of-barbados-dies-at-age-53.html|access-date=2021-04-25|issn=0362-4331}}</ref> ==ბიოგრაფია== ===პირადი ცხოვრება=== [[გრენტლი ჰერბერტ ადამსი]]ს, იურისტისა და ვესტ-ინდოეთის ფედერაციის ერთადერთი პრემიერისა და გრეის ადამსის (ქორწინებამდე თორნი) ერთადერთი ვაჟი. ტომ ადამსი სწავლობდა ჰარისონის კოლეჯში, სადაც მოიპოვა სტიპენდია ოქსფორდის მაგდალენის კოლეჯში. ===პოლიტიკური კარიერა=== იგი [[1976]] წლიდან [[1985]] წლამდე ბარბადოსის მეორე პრემიერ-მინისტრის თანამდებობას იკავებდა. მისმა პარტიამ, ბარბადოსის ლეიბორისტულმა პარტიამ (BLP), საზოგადოების იმ განწყობით ისარგებლა, რომელსაც [[ეროლ ბეროუ]]ს „დემოკრატიული ლეიბორისტული პარტიის“ შეცვლა სურდა — პარტიისა, რომელიც კუნძულს 1966 წელს დამოუკიდებლობის მოპოვების შემდეგ მართავდა. ადამსმა ქვეყანა კვლავ იმ ლიბერალიზმისკენ მიმართა, რომელზეც BLP თავდაპირველად დაფუძნდა; ეს ტენდენცია ეხმიანებოდა 1980-იანი წლების დასაწყისში [[მარგარეტ ტეტჩერი]]ს დიდ ბრიტანეთსა და [[რონალდ რეიგანი]]ს შეერთებულ შტატებში ლიბერალი ეკონომისტის, [[ფრიდრიხ ჰაიეკი]]ს პოპულარობას. [[1983]] წელს ადამსი იყო აღმოსავლეთ კარიბის ზღვის ქვეყნების გაერთიანების მთავარი ინიციატორი, რომლებმაც რეიგანს ინტერვენციისკენ მოუწოდეს მას შემდეგ, რაც [[გრენადა|გრენადის]] მმართველ ლენინისტურ პარტიაში ძალაუფლებისთვის ბრძოლა სისხლისღვრით დასრულდა.<ref name=":0">{{Cite book|last=Kukielski|first=Philip|title=The U.S. Invasion of Grenada : legacy of a flawed victory|publisher=McFarland & Co.|year=2019|isbn=978-1-4766-7879-5|location=Jefferson, North Carolina|pages=177|oclc=1123182247}}</ref> 12 ოქტომბერს სამხედროების მიერ მხარდაჭერილმა ამბოხებულთა ფრაქციამ, გრენადის ვიცე-პრემიერ ბერნარდ კოარდის ხელმძღვანელობით, პრემიერ-მინისტრი [[მორის ბიშოპი]] თანამდებობიდან გადააყენა და შინაპატიმრობაში მოათავსა. როდესაც ერთი კვირის შემდეგ ბიშოპის მიმდევრებმა მისი ძალაუფლების აღდგენა სცადეს, იგი და მისი შვიდი ყველაზე ერთგული მხარდამჭერი გრენადის სამხედრო დახვრეტის რაზმმა სიკვდილით დასაჯა. ადამსი დარწმუნებული იყო, რომ გრენადაში შემდგომი არეულობა გარდაუვალი იყო და საფრთხეს უქმნიდა მთელ რეგიონს.<ref name=":0" /> მან ინტერვენციის მხარდაჭერა რეიგანის ადმინისტრაციასა და ინგლისურენოვანი კარიბის ზღვის აუზის თანამოაზრე ლიდერებთან ფარული დიპლომატიური მოლაპარაკებებით უზრუნველყო. [[ბარბადოსი]] აშშ-ის ძალების ნაწილის პლაცდარმად გამოიყენებოდა, ხოლო ბარბადოსის თავდაცვის ძალების სიმბოლური კონტინგენტი შეჭრის ძალებს უკან მიჰყვებოდა — მათ შორის იმისთვისაც, რომ (როგორც ბაროუ ამტკიცებდა) რეიგანს სტატისტიკა გაელამაზებინა. ბარბადოსის მოსახლეობა ადამსის ნაბიჯს ორაზროვნად შეხვდა: ზოგადად აღიარებდნენ, რომ ბიშოპის მკვლელობამ გრენადა ზღვარს გადააცილა, თუმცა რეიგანის მხრიდან აშშ-ის უხეში ჩარევა მათში უსიამოვნო განცდას იწვევდა. მიუხედავად ამისა, იმ დროისთვის ვარაუდობდნენ, რომ მომავალ არჩევნებში ადამსის პარტია გაიმარჯვებდა. პრემიერ-მინისტრად ყოფნისას მას ასევე ეკავა ფინანსთა მინისტრის დამატებითი პორტფელი. ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{ბარბადოსის პრემიერ-მინისტრები}} {{DEFAULTSORT:ადამსი, ტომ}} [[კატეგორია:ბარბადოსის პრემიერ-მინისტრები]] [[კატეგორია:ბარბადოსელი პოლიტიკოსები]] 3o5fkm9fwh86r9k6flbru1r1o4piy54 5564391 5564390 2026-10-24T02:52:08Z Jaba1977 3604 /* პოლიტიკური კარიერა */ 5564391 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პოლიტიკოსი}} '''ტომ ადამსი''' (დ. [[24 სექტემბერი]], [[1931]] – გ. [[11 მარტი]], [[1985]]) — ბარბადოსელი პოლიტიკოსი, ბარბადოსის მეორე პრემიერ-მინისტრი 1976 წლიდან 1985 წლამდე.<ref>{{Cite news|last=Christian|first=Shirley|date=1985-03-12|title=TOM ADAMS, PRIME MINISTER OF BARBADOS, DIES AT AGE 53|language=en-US|work=The New York Times|url=https://www.nytimes.com/1985/03/12/world/tom-adams-prime-minister-of-barbados-dies-at-age-53.html|access-date=2021-04-25|issn=0362-4331}}</ref> ==ბიოგრაფია== ===პირადი ცხოვრება=== [[გრენტლი ჰერბერტ ადამსი]]ს, იურისტისა და ვესტ-ინდოეთის ფედერაციის ერთადერთი პრემიერისა და გრეის ადამსის (ქორწინებამდე თორნი) ერთადერთი ვაჟი. ტომ ადამსი სწავლობდა ჰარისონის კოლეჯში, სადაც მოიპოვა სტიპენდია ოქსფორდის მაგდალენის კოლეჯში. ===პოლიტიკური კარიერა=== იგი [[1976]] წლიდან [[1985]] წლამდე ბარბადოსის მეორე პრემიერ-მინისტრის თანამდებობას იკავებდა. მისმა პარტიამ, ბარბადოსის ლეიბორისტულმა პარტიამ (BLP), საზოგადოების იმ განწყობით ისარგებლა, რომელსაც [[ეროლ ბეროუ]]ს „დემოკრატიული ლეიბორისტული პარტიის“ შეცვლა სურდა — პარტიისა, რომელიც კუნძულს 1966 წელს დამოუკიდებლობის მოპოვების შემდეგ მართავდა. ადამსმა ქვეყანა კვლავ იმ ლიბერალიზმისკენ მიმართა, რომელზეც BLP თავდაპირველად დაფუძნდა; ეს ტენდენცია ეხმიანებოდა 1980-იანი წლების დასაწყისში [[მარგარეტ ტეტჩერი]]ს დიდ ბრიტანეთსა და [[რონალდ რეიგანი]]ს შეერთებულ შტატებში ლიბერალი ეკონომისტის, [[ფრიდრიხ ჰაიეკი]]ს პოპულარობას. [[1983]] წელს ადამსი იყო აღმოსავლეთ კარიბის ზღვის ქვეყნების გაერთიანების მთავარი ინიციატორი, რომლებმაც რეიგანს ინტერვენციისკენ მოუწოდეს მას შემდეგ, რაც [[გრენადა|გრენადის]] მმართველ ლენინისტურ პარტიაში ძალაუფლებისთვის ბრძოლა სისხლისღვრით დასრულდა.<ref name=":0">{{Cite book|last=Kukielski|first=Philip|title=The U.S. Invasion of Grenada : legacy of a flawed victory|publisher=McFarland & Co.|year=2019|isbn=978-1-4766-7879-5|location=Jefferson, North Carolina|pages=177|oclc=1123182247}}</ref> 12 ოქტომბერს სამხედროების მიერ მხარდაჭერილმა ამბოხებულთა ფრაქციამ, გრენადის ვიცე-პრემიერ ბერნარდ კოარდის ხელმძღვანელობით, პრემიერ-მინისტრი [[მორის ბიშოპი]] თანამდებობიდან გადააყენა და შინაპატიმრობაში მოათავსა. როდესაც ერთი კვირის შემდეგ ბიშოპის მიმდევრებმა მისი ძალაუფლების აღდგენა სცადეს, იგი და მისი შვიდი ყველაზე ერთგული მხარდამჭერი გრენადის სამხედრო დახვრეტის რაზმმა სიკვდილით დასაჯა. ადამსი დარწმუნებული იყო, რომ გრენადაში შემდგომი არეულობა გარდაუვალი იყო და საფრთხეს უქმნიდა მთელ რეგიონს.<ref name=":0" /> მან ინტერვენციის მხარდაჭერა რეიგანის ადმინისტრაციასა და ინგლისურენოვანი კარიბის ზღვის აუზის თანამოაზრე ლიდერებთან ფარული დიპლომატიური მოლაპარაკებებით უზრუნველყო. [[ბარბადოსი]] აშშ-ის ძალების ნაწილის პლაცდარმად გამოიყენებოდა, ხოლო ბარბადოსის თავდაცვის ძალების სიმბოლური კონტინგენტი შეჭრის ძალებს უკან მიჰყვებოდა — მათ შორის იმისთვისაც, რომ (როგორც ბაროუ ამტკიცებდა) რეიგანს სტატისტიკა გაელამაზებინა. ბარბადოსის მოსახლეობა ადამსის ნაბიჯს ორაზროვნად შეხვდა: ზოგადად აღიარებდნენ, რომ ბიშოპის მკვლელობამ გრენადა ზღვარს გადააცილა, თუმცა რეიგანის მხრიდან აშშ-ის უხეში ჩარევა მათში უსიამოვნო განცდას იწვევდა. მიუხედავად ამისა, იმ დროისთვის ვარაუდობდნენ, რომ მომავალ არჩევნებში ადამსის პარტია გაიმარჯვებდა. პრემიერ-მინისტრად ყოფნისას მას ასევე ეკავა ფინანსთა მინისტრის დამატებითი პორტფელი. ადამსი გარდაიცვალა გულის შეტევით ილარო-ქორთში, პრემიერ-მინისტრის ოფიციალურ რეზიდენციაში, 1985 წლის 11 მარტს. იგი იყო ბარბადოსის პირველი მოქმედი პრემიერ-მინისტრი, რომელიც თანამდებობაზე ყოფნისას გარდაიცვალა.<ref name=jamob>{{cite news |first=Rickey |last=Singh |title=Barbados PM David Thompson is dead - Freundel Stuart sworn in as new leader |url=http://www.jamaicaobserver.com/news/Barbados-PM-David-Thompson-is-dead_8083632 |work=[[Jamaica Observer]] |date=2010-10-24 |access-date=2010-10-25}}</ref> დაკრძალეს [[ბრიჯტაუნი|ბრიჯტაუნში]], წმინდა მიქაელისა და ყველა ანგელოზის საკათედრო ტაძრის ეზოში.<ref>{{cite news |last1=Agard |first1=Rachelle |date=11 March 2016 |title=Tom Adams remembered |url=http://www.nationnews.com/nationnews/news/78837/tom-adams-remembered |department=News |publisher=Daily Nation Newspaper |archive-url=https://web.archive.org/web/20160313113451/http://www.nationnews.com/nationnews/news/78837/tom-adams-remembered |archive-date=13 March 2016 |access-date=27 March 2021 |quote=Adams, who served as Prime Minister of the island for nine years before his untimely death in 1985, was remembered by most gathered at the St Michael’s Cathedral to lay wreaths at his graveside. }}</ref> ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{ბარბადოსის პრემიერ-მინისტრები}} {{DEFAULTSORT:ადამსი, ტომ}} [[კატეგორია:ბარბადოსის პრემიერ-მინისტრები]] [[კატეგორია:ბარბადოსელი პოლიტიკოსები]] h78x70ax09sshpypjzusajk64bcu33i 1 921666 5564386 2026-10-24T02:42:51Z Jaba1977 3604 ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}} 5564386 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf 0 921667 5564392 2026-10-24T02:54:19Z Jaba1977 3604 ახალი გვერდი: {{ინფოდაფა პოლიტიკოსი}} '''ჰაროლდ ბერნარდ ჯონი''' (დ. [[16 აგვისტო]], [[1931]] – გ. [[29 თებერვალი]], [[2004]]) — ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{ბარბადოსის პრემიერ-მინისტრები}} {{DEFAULTSORT:ჯონი, ჰაროლდ ბერნარდ}} კატეგორი... 5564392 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პოლიტიკოსი}} '''ჰაროლდ ბერნარდ ჯონი''' (დ. [[16 აგვისტო]], [[1931]] – გ. [[29 თებერვალი]], [[2004]]) — ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{ბარბადოსის პრემიერ-მინისტრები}} {{DEFAULTSORT:ჯონი, ჰაროლდ ბერნარდ}} [[კატეგორია:ბარბადოსის პრემიერ-მინისტრები]] [[კატეგორია:ბარბადოსელი პოლიტიკოსები]] dgb43sga9z7y86q8pcyxxb2y8q5smix 5564394 5564392 2026-10-24T02:55:04Z Jaba1977 3604 5564394 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პოლიტიკოსი}} '''ჰაროლდ ბერნარდ ჯონი''' (დ. [[16 აგვისტო]], [[1931]] – გ. [[29 თებერვალი]], [[2004]]) — ბარბადოსელი პოლიტიკოსი, რომელიც 1985 წლიდან 1986 წლამდე ბარბადოსის მესამე პრემიერ-მინისტრის თანამდებობას იკავებდა. დღემდე იგი ყველაზე მოკლე ვადით მომუშავე ბარბადოსის პრემიერ-მინისტრია. ბარბადოსის ლეიბორისტული პარტიის ლიდერი 1970 წლიდან 1971 წლამდე და ხელმეორედ 1985 წლიდან 1987 წლამდე. იგი ფართოდ იყო ცნობილი მეტსახელით „ბრი“ (Bree). ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{ბარბადოსის პრემიერ-მინისტრები}} {{DEFAULTSORT:ჯონი, ჰაროლდ ბერნარდ}} [[კატეგორია:ბარბადოსის პრემიერ-მინისტრები]] [[კატეგორია:ბარბადოსელი პოლიტიკოსები]] pzp8urowqwcwvhqx67xkxa1612fmked 5564396 5564394 2026-10-24T02:58:03Z Jaba1977 3604 5564396 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პოლიტიკოსი}} '''ჰაროლდ ბერნარდ სენტ-ჯონი''' (დ. [[16 აგვისტო]], [[1931]] – გ. [[29 თებერვალი]], [[2004]]) — ბარბადოსელი პოლიტიკოსი, რომელიც 1985 წლიდან 1986 წლამდე ბარბადოსის მესამე პრემიერ-მინისტრის თანამდებობას იკავებდა. დღემდე იგი ყველაზე მოკლე ვადით მომუშავე ბარბადოსის პრემიერ-მინისტრია. ბარბადოსის ლეიბორისტული პარტიის ლიდერი 1970 წლიდან 1971 წლამდე და ხელმეორედ 1985 წლიდან 1987 წლამდე. იგი ფართოდ იყო ცნობილი მეტსახელით „ბრი“ (Bree). სენტ-ჯონი დაიბადა კრაისტ-ჩერჩის სამრევლოში და სწავლობდა კრაისტ-ჩერჩის ფაუნდეიშენის სკოლაში. პროფესიული იურიდიული განათლება ლონდონის უნივერსიტეტის კოლეჯში მიიღო და 1958 წელს ინერ-ტემპლის ადვოკატთა პალატაში მიიღეს. [[1959]] წელს, სანამ კუნძული დიდი ბრიტანეთისგან დამოუკიდებლობას მოიპოვებდა, სენტ-ჯონი შეუერთდა ბარბადოსის ლეიბორისტულ პარტიას და 1964 წლიდან დამოუკიდებლობამდელ ბარბადოსის სენატში ოპოზიციის წარმომადგენელი გახდა.[1] [[1966]] წელს დამოუკიდებლობის მოპოვების შემდეგ იგი ბარბადოსის ასამბლეის პალატაში აირჩიეს. 1971–1976 წლებში, როგორც ოპოზიციური პარტიის წევრი, ზედა პალატის წევრი იყო. სენტ-ჯონმა ბარბადოსის სენატი დატოვა მას შემდეგ, რაც 1976 წელს, [[ტომ ადამსი (პოლიტიკოსი)|ტომ ადამსის]] ხელმძღვანელობით მისმა პარტიამ არჩევნებში გაიმარჯვა და იგი კვლავ ბარბადოსის ასამბლეის პალატაში აირჩიეს. 1970-იან წლებში მას მრავალი საკაბინეტო თანამდებობა ეკავა, მათ შორის ვიცე-პრემიერის, ვაჭრობისა და მრეწველობის მინისტრისა და ტურიზმის მინისტრის პოსტები — სწორედ ამ უკანასკნელ თანამდებობაზე მუშაობისას გასწია მან ყველაზე გავლენიანი სამუშაო ბარბადოსში ტურიზმის ინდუსტრიის განვითარებისთვის. [[1985]] წელს ადამსის გარდაცვალების შემდეგ, სენტ-ჯონი პრემიერ-მინისტრი გახდა. პრემიერ-მინისტრის თანამდებობაზე ყოფნისას მას ასევე ეკავა ფინანსთა მინისტრის დამატებითი პორტფელი. მომავალ წელს იგი არჩევნებში [[ეროლ ბეროუ]]მ და „დემოკრატიულმა ლეიბორისტულმა პარტიამ“ დაამარცხეს. ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{ბარბადოსის პრემიერ-მინისტრები}} {{DEFAULTSORT:ჯონი, ჰაროლდ ბერნარდ}} [[კატეგორია:ბარბადოსის პრემიერ-მინისტრები]] [[კატეგორია:ბარბადოსელი პოლიტიკოსები]] cyjlcvkufmthnmxrer7s2h3xodk8hhg 5564397 5564396 2026-10-24T02:59:35Z Jaba1977 3604 5564397 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პოლიტიკოსი}} '''ჰაროლდ ბერნარდ სენტ-ჯონი''' (დ. [[16 აგვისტო]], [[1931]] – გ. [[29 თებერვალი]], [[2004]]) — ბარბადოსელი პოლიტიკოსი, რომელიც 1985 წლიდან 1986 წლამდე ბარბადოსის მესამე პრემიერ-მინისტრის თანამდებობას იკავებდა. დღემდე იგი ყველაზე მოკლე ვადით მომუშავე ბარბადოსის პრემიერ-მინისტრია. ბარბადოსის ლეიბორისტული პარტიის ლიდერი 1970 წლიდან 1971 წლამდე და ხელმეორედ 1985 წლიდან 1987 წლამდე. იგი ფართოდ იყო ცნობილი მეტსახელით „ბრი“ (Bree). სენტ-ჯონი დაიბადა კრაისტ-ჩერჩის სამრევლოში და სწავლობდა კრაისტ-ჩერჩის ფაუნდეიშენის სკოლაში. პროფესიული იურიდიული განათლება ლონდონის უნივერსიტეტის კოლეჯში მიიღო და 1958 წელს ინერ-ტემპლის ადვოკატთა პალატაში მიიღეს. [[1959]] წელს, სანამ კუნძული დიდი ბრიტანეთისგან დამოუკიდებლობას მოიპოვებდა, სენტ-ჯონი შეუერთდა ბარბადოსის ლეიბორისტულ პარტიას და 1964 წლიდან დამოუკიდებლობამდელ ბარბადოსის სენატში ოპოზიციის წარმომადგენელი გახდა.[1] [[1966]] წელს დამოუკიდებლობის მოპოვების შემდეგ იგი ბარბადოსის ასამბლეის პალატაში აირჩიეს. 1971–1976 წლებში, როგორც ოპოზიციური პარტიის წევრი, ზედა პალატის წევრი იყო. სენტ-ჯონმა ბარბადოსის სენატი დატოვა მას შემდეგ, რაც 1976 წელს, [[ტომ ადამსი (პოლიტიკოსი)|ტომ ადამსის]] ხელმძღვანელობით მისმა პარტიამ არჩევნებში გაიმარჯვა და იგი კვლავ ბარბადოსის ასამბლეის პალატაში აირჩიეს. 1970-იან წლებში მას მრავალი საკაბინეტო თანამდებობა ეკავა, მათ შორის ვიცე-პრემიერის, ვაჭრობისა და მრეწველობის მინისტრისა და ტურიზმის მინისტრის პოსტები — სწორედ ამ უკანასკნელ თანამდებობაზე მუშაობისას გასწია მან ყველაზე გავლენიანი სამუშაო ბარბადოსში ტურიზმის ინდუსტრიის განვითარებისთვის. [[1985]] წელს ადამსის გარდაცვალების შემდეგ, სენტ-ჯონი პრემიერ-მინისტრი გახდა. პრემიერ-მინისტრის თანამდებობაზე ყოფნისას მას ასევე ეკავა ფინანსთა მინისტრის დამატებითი პორტფელი. მომავალ წელს იგი არჩევნებში [[ეროლ ბეროუ]]მ და „დემოკრატიულმა ლეიბორისტულმა პარტიამ“ დაამარცხეს. [[1994]] წელს, როდესაც BLP-მ ხელისუფლება დაიბრუნა, იგი კაბინეტში აღარ დაბრუნებულა და ოუენ არტურის მთავრობაში რიგით დეპუტატად მუშაობდა. იმავე წელს სენტ-ჯონს ბარბადოსის უმაღლესი ჯილდო მიენიჭა — იგი ბარბადოსის ორდენის წმინდა ანდრიას რაინდად აკურთხეს. [[2004]] წელს ბერნარდ სენტ-ჯონი ბრიჯთაუნში, კიბოს დიაგნოზით გარდაიცვალა 72 წლის ასაკში. მას დარჩა მეუღლე, ლედი სტელა (ქორწინებამდე ჰოუპი) და სამი შვილი: ბრაიტი, შარმეინი და ნიკოლი.<ref>{{cite web|title=3rd Prime Minister Sir Harold Bernard St. John 1985 - 1986 |url=http://www.totallybarbados.com/barbados/About_Barbados/Local_Information/People/Barbados_Prime_Ministers/3rd_Prime_Minister_Sir_Harold_Bernard_St,046_John_1985_,045_1986/|publisher=Totally Barbados}}</ref> ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{ბარბადოსის პრემიერ-მინისტრები}} {{DEFAULTSORT:ჯონი, ჰაროლდ ბერნარდ}} [[კატეგორია:ბარბადოსის პრემიერ-მინისტრები]] [[კატეგორია:ბარბადოსელი პოლიტიკოსები]] az2yurzsbef2u58c2vhqtkenjbp3ipe 1 921668 5564395 2026-10-24T02:55:25Z Jaba1977 3604 ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}} 5564395 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf 0 921669 5564399 2026-10-24T03:03:07Z Jaba1977 3604 ახალი გვერდი: {{ინფოდაფა პოლიტიკოსი}} '''ლოიდ ერსკინ სენდიფორდი''' (დ. [[24 მარტი]], [[1937]] – გ. [[26 ივნისი]], [[2023]]) — ბარბადოსელი პოლიტიკოსი, რომელიც ბარბადოსის მეოთხე პრემიერ-მინისტრის თანამდებობას იკავე... 5564399 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პოლიტიკოსი}} '''ლოიდ ერსკინ სენდიფორდი''' (დ. [[24 მარტი]], [[1937]] – გ. [[26 ივნისი]], [[2023]]) — ბარბადოსელი პოლიტიკოსი, რომელიც ბარბადოსის მეოთხე პრემიერ-მინისტრის თანამდებობას იკავებდა [[1987]] წლიდან [[1994]] წლამდე, ხოლო მოგვიანებით, [[2010]] წლიდან [[2013]] წლამდე, იყო ბარბადოსის პირველი რეზიდენტი ელჩი [[პეკინი|პეკინში]], [[ჩინეთი|ჩინეთში]].<ref name="BAIC">{{cite web |title=Chinese president accepts credentials from five new ambassadors |publisher=Xinhua News Agency |date=3 March 2010 |accessdate=17 January 2012 |url=http://news.xinhuanet.com/english2010/china/2010-03/03/c_13195842.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20100307062717/http://news.xinhuanet.com/english2010/china/2010-03/03/c_13195842.htm |url-status=dead |archive-date=7 March 2010 }}</ref><ref>{{cite news |date=16 July 2013 |title=Mission completed |url=https://www.nationnews.com/2013/07/16/mission-completed/ |editor1-last=Alleyne |editor1-first=Barry |department=Business |publisher=[[The Daily Nation (Barbados)|Nation Newspaper]] |publication-date=16 July 2013 |access-date=31 March 2021 |url-access= |quote=Barbados will soon be looking for a new ambassador to China. That's because the second two-year stint of former Prime Minister Sir Lloyd Erskine Sandiford has ended and he will not be returning to the job.}}</ref> ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{ბარბადოსის პრემიერ-მინისტრები}} {{DEFAULTSORT:სენდიფორდი, ლოიდ ერსკინ}} [[კატეგორია:ბარბადოსის პრემიერ-მინისტრები]] [[კატეგორია:ბარბადოსელი პოლიტიკოსები]] 6comt52at4hzvjrnrntnrn09zv8rpix 5564402 5564399 2026-10-24T03:08:03Z Jaba1977 3604 5564402 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პოლიტიკოსი}} '''ლოიდ ერსკინ სენდიფორდი''' (დ. [[24 მარტი]], [[1937]] – გ. [[26 ივნისი]], [[2023]]) — ბარბადოსელი პოლიტიკოსი, რომელიც ბარბადოსის მეოთხე პრემიერ-მინისტრის თანამდებობას იკავებდა [[1987]] წლიდან [[1994]] წლამდე, ხოლო მოგვიანებით, [[2010]] წლიდან [[2013]] წლამდე, იყო ბარბადოსის პირველი რეზიდენტი ელჩი [[პეკინი|პეკინში]], [[ჩინეთი|ჩინეთში]].<ref name="BAIC">{{cite web |title=Chinese president accepts credentials from five new ambassadors |publisher=Xinhua News Agency |date=3 March 2010 |accessdate=17 January 2012 |url=http://news.xinhuanet.com/english2010/china/2010-03/03/c_13195842.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20100307062717/http://news.xinhuanet.com/english2010/china/2010-03/03/c_13195842.htm |url-status=dead |archive-date=7 March 2010 }}</ref><ref>{{cite news |date=16 July 2013 |title=Mission completed |url=https://www.nationnews.com/2013/07/16/mission-completed/ |editor1-last=Alleyne |editor1-first=Barry |department=Business |publisher=[[The Daily Nation (Barbados)|Nation Newspaper]] |publication-date=16 July 2013 |access-date=31 March 2021 |url-access= |quote=Barbados will soon be looking for a new ambassador to China. That's because the second two-year stint of former Prime Minister Sir Lloyd Erskine Sandiford has ended and he will not be returning to the job.}}</ref> ==ბიოგრაფია== სენდიფორდი დაიბადა [[1937]] წლის 24 მარტს ბარბადოსში; სწავლობდა კოლრიჯისა და პარისის სკოლაში, ჰარისონის კოლეჯში და ვესტ-ინდოეთის უნივერსიტეტში იამაიკაში, სადაც მიიღო ბაკალავრის ხარისხი ინგლისურ ფილოლოგიაში.<ref name=":3">{{Cite web |title=4th Prime Minister: Sir Lloyd Erskine Sandiford (1987–1994) |url= https://www.totallybarbados.com/articles/about-barbados/people/barbados-prime-ministers/4th-prime-minister-sir-lloyd-erskine-sandiford/ |access-date=28 June 2023 |website=Totally Barbados |language=en-US}}</ref> შემდეგ მან სწავლა განაგრძო ბრიტანეთის მანჩესტერის უნივერსიტეტში და მიიღო მაგისტრის ხარისხი ეკონომიკასა და სოციალურ მეცნიერებებში. სენდიფორდი დაბრუნდა ბარბადოსში და შეუერთდა დემოკრატიულ ლეიბორისტულ პარტიას.<ref name=":2" /> [[1967]] წელს, დამოუკიდებლობის მოპოვებიდან ერთი წლის შემდეგ, იგი სენატში დაინიშნა. სენდიფორდმა დატოვა სენატი, რათა კენჭი ეყარა [[1971]] წლის არჩევნებში, სადაც ასამბლეის პალატაში მანდატი მოიპოვა.<ref name=":0">{{Cite web|title=Sir Lloyd Sandiford 4th Prime Minister of Barbados|url=http://www.chatinmanhattan.com/portfolio-view/sir-lloyd-erskine-sandiford-4th-prime-minister-barbados/|access-date=17 March 2021|website=Chattin In Manhattan|language=en-US}}</ref> დემოკრატიულმა ლეიბორისტულმა პარტიამ, [[ეროლ ბეროუ]]ს ხელმძღვანელობით, მთავრობა შექმნა; სენდიფორდი მრავალი მინისტრის პოზიციას იკავებდა, მათ შორის იყო განათლების მინისტრი. [[1976]] წლის არჩევნებში დემოკრატიული ლეიბორისტული პარტია დამარცხდა ბარბადოსის ლეიბორისტულ პარტიასთან და ოპოზიციაში გადავიდა.<ref name=":2">{{Cite web |last=Deane |first=Sandy |date=26 June 2023 |title=Barbados mourns passing of former PM Sir Lloyd Erskine Sandiford |url=https://barbadostoday.bb/2023/06/26/barbados-mourns-passing-of-former-pm-sir-lloyd-erskine-sandiford/ |access-date=27 June 2023 |website=Barbados Today |language=en-US}}</ref> სენდიფორდი მონაწილეობდა [[აშშ-ის სახელმწიფო დეპარტამენტი]]ს 1976 წლის საერთაშორისო ვიზიტორთა ლიდერობის პროგრამაში.<ref>{{Cite web|title=Lloyd Erskine Sandiford|url=https://www.meridian.org/alm/lloyd-erskine-sandiford/|access-date=17 March 2021|website=Meridian International Center|language=en}}</ref> ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{ბარბადოსის პრემიერ-მინისტრები}} {{DEFAULTSORT:სენდიფორდი, ლოიდ ერსკინ}} [[კატეგორია:ბარბადოსის პრემიერ-მინისტრები]] [[კატეგორია:ბარბადოსელი პოლიტიკოსები]] ckjbv3m9nshzqimv6808kzwqa7c03qb 5564403 5564402 2026-10-24T03:10:54Z Jaba1977 3604 /* ბიოგრაფია */ 5564403 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პოლიტიკოსი}} '''ლოიდ ერსკინ სენდიფორდი''' (დ. [[24 მარტი]], [[1937]] – გ. [[26 ივნისი]], [[2023]]) — ბარბადოსელი პოლიტიკოსი, რომელიც ბარბადოსის მეოთხე პრემიერ-მინისტრის თანამდებობას იკავებდა [[1987]] წლიდან [[1994]] წლამდე, ხოლო მოგვიანებით, [[2010]] წლიდან [[2013]] წლამდე, იყო ბარბადოსის პირველი რეზიდენტი ელჩი [[პეკინი|პეკინში]], [[ჩინეთი|ჩინეთში]].<ref name="BAIC">{{cite web |title=Chinese president accepts credentials from five new ambassadors |publisher=Xinhua News Agency |date=3 March 2010 |accessdate=17 January 2012 |url=http://news.xinhuanet.com/english2010/china/2010-03/03/c_13195842.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20100307062717/http://news.xinhuanet.com/english2010/china/2010-03/03/c_13195842.htm |url-status=dead |archive-date=7 March 2010 }}</ref><ref>{{cite news |date=16 July 2013 |title=Mission completed |url=https://www.nationnews.com/2013/07/16/mission-completed/ |editor1-last=Alleyne |editor1-first=Barry |department=Business |publisher=[[The Daily Nation (Barbados)|Nation Newspaper]] |publication-date=16 July 2013 |access-date=31 March 2021 |url-access= |quote=Barbados will soon be looking for a new ambassador to China. That's because the second two-year stint of former Prime Minister Sir Lloyd Erskine Sandiford has ended and he will not be returning to the job.}}</ref> ==ბიოგრაფია== სენდიფორდი დაიბადა [[1937]] წლის 24 მარტს ბარბადოსში; სწავლობდა კოლრიჯისა და პარისის სკოლაში, ჰარისონის კოლეჯში და ვესტ-ინდოეთის უნივერსიტეტში იამაიკაში, სადაც მიიღო ბაკალავრის ხარისხი ინგლისურ ფილოლოგიაში.<ref name=":3">{{Cite web |title=4th Prime Minister: Sir Lloyd Erskine Sandiford (1987–1994) |url= https://www.totallybarbados.com/articles/about-barbados/people/barbados-prime-ministers/4th-prime-minister-sir-lloyd-erskine-sandiford/ |access-date=28 June 2023 |website=Totally Barbados |language=en-US}}</ref> შემდეგ მან სწავლა განაგრძო ბრიტანეთის მანჩესტერის უნივერსიტეტში და მიიღო მაგისტრის ხარისხი ეკონომიკასა და სოციალურ მეცნიერებებში. სენდიფორდი დაბრუნდა ბარბადოსში და შეუერთდა დემოკრატიულ ლეიბორისტულ პარტიას.<ref name=":2" /> [[1967]] წელს, დამოუკიდებლობის მოპოვებიდან ერთი წლის შემდეგ, იგი სენატში დაინიშნა. სენდიფორდმა დატოვა სენატი, რათა კენჭი ეყარა [[1971]] წლის არჩევნებში, სადაც ასამბლეის პალატაში მანდატი მოიპოვა.<ref name=":0">{{Cite web|title=Sir Lloyd Sandiford 4th Prime Minister of Barbados|url=http://www.chatinmanhattan.com/portfolio-view/sir-lloyd-erskine-sandiford-4th-prime-minister-barbados/|access-date=17 March 2021|website=Chattin In Manhattan|language=en-US}}</ref> დემოკრატიულმა ლეიბორისტულმა პარტიამ, [[ეროლ ბეროუ]]ს ხელმძღვანელობით, მთავრობა შექმნა; სენდიფორდი მრავალი მინისტრის პოზიციას იკავებდა, მათ შორის იყო განათლების მინისტრი. [[1976]] წლის არჩევნებში დემოკრატიული ლეიბორისტული პარტია დამარცხდა ბარბადოსის ლეიბორისტულ პარტიასთან და ოპოზიციაში გადავიდა.<ref name=":2">{{Cite web |last=Deane |first=Sandy |date=26 June 2023 |title=Barbados mourns passing of former PM Sir Lloyd Erskine Sandiford |url=https://barbadostoday.bb/2023/06/26/barbados-mourns-passing-of-former-pm-sir-lloyd-erskine-sandiford/ |access-date=27 June 2023 |website=Barbados Today |language=en-US}}</ref> სენდიფორდი მონაწილეობდა [[აშშ-ის სახელმწიფო დეპარტამენტი]]ს 1976 წლის საერთაშორისო ვიზიტორთა ლიდერობის პროგრამაში.<ref>{{Cite web|title=Lloyd Erskine Sandiford|url=https://www.meridian.org/alm/lloyd-erskine-sandiford/|access-date=17 March 2021|website=Meridian International Center|language=en}}</ref> 1986 წელს დემოკრატიული ლეიბორისტული პარტია კვლავ მოვიდა ხელისუფლებაში — სენდიფორდმა სენტ-მაიკლ საუზის საარჩევნო ოლქში დაამარცხა ლეიბორისტული პარტიის წევრი დეპუტატი ლაიონელ სეიმურ კრეიგი.<ref name="dnation">{{cite news |first=Sanka |last=Price |title='Political giant' passes away |url=http://www.nationnews.com/articles/view/political-giant-passes-away/ |work=[[The Daily Nation (Barbados)]] |date=10 March 2014 |accessdate=7 April 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140310110000/http://www.nationnews.com/articles/view/political-giant-passes-away/ |archive-date=10 March 2014 |url-status=dead }}</ref> [[1986]] წელს ბეროუს მთავრობაში სენდიფორდი ვიცე-პრემიერისა და განათლების მინისტრის თანამდებობაზე დაინიშნა.[9] 1987 წელს ბაროუ მოულოდნელად გარდაიცვალა და სანდიფორდი პრემიერ-მინისტრად დაინიშნა.<ref name="histdict">{{cite book |last1=Gunson |first1=Phil |last2=Chamberlain |first2=Greg |last3=Thompson |first3=Andrew |title=The dictionary of contemporary politics of Central America and the Caribbean |date=1991 |publisher=Simon & Schuster |location=New York |isbn=0132133725}}</ref> მან დემოკრატიული ლეიბორისტული პარტია 1991 წლის არჩევნებში გამარჯვებამდე მიიყვანა. მას ასევე ეკავა ფინანსთა მინისტრის დამატებითი პორტფელი..<ref name=":0" /> 1994 წელს სანდიფორდმა წააგო ოპოზიციის მიერ ინიცირებული უნდობლობის ვოტუმი მას შემდეგ, რაც მისივე პარტიის რამდენიმე წევრმა ერთობლივი რიგები დაარღვია და მხარი დაუჭირა ამ წინადადებას. ამის შემდეგ სენდიფორდმა 1994 წლისთვის დანიშნა არჩევნები,.<ref name=":2" /> რომელიც კონსტიტუციით გათვალისწინებულ ვადაზე ორი წლით ადრე ჩატარდა, თუმცა წააგო ლეიბორისტულ პარტიასთან, რომელსაც ოუენ არტური ხელმძღვანელობდა. იგი პარლამენტში [[1999]] წლამდე დარჩა, რის შემდეგაც მთელი ყურადღება ბარბადოსის საზოგადოებრივ კოლეჯში პედაგოგიურ მოღვაწეობაზე გადაიტანა — იქ იგი ეკონომიკასა და კარიბის ზღვის აუზის პოლიტიკას ასწავლიდა.<ref name=":1">{{Cite web |last=Relations |first=Public |date=27 June 2023 |title=BCC's Statement On The Passing Of Sir Lloyd Erskine Sandiford |url=https://gisbarbados.gov.bb/blog/bccs-statement-on-the-passing-of-sir-lloyd-erskine-sandiford/ |access-date=27 June 2023 |website=GIS |language=en-US}}</ref> ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{ბარბადოსის პრემიერ-მინისტრები}} {{DEFAULTSORT:სენდიფორდი, ლოიდ ერსკინ}} [[კატეგორია:ბარბადოსის პრემიერ-მინისტრები]] [[კატეგორია:ბარბადოსელი პოლიტიკოსები]] te7sw39l8l0i8qjejz4z5lo45f5r2vm 5564404 5564403 2026-10-24T03:12:53Z Jaba1977 3604 /* ბიოგრაფია */ 5564404 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პოლიტიკოსი}} '''ლოიდ ერსკინ სენდიფორდი''' (დ. [[24 მარტი]], [[1937]] – გ. [[26 ივნისი]], [[2023]]) — ბარბადოსელი პოლიტიკოსი, რომელიც ბარბადოსის მეოთხე პრემიერ-მინისტრის თანამდებობას იკავებდა [[1987]] წლიდან [[1994]] წლამდე, ხოლო მოგვიანებით, [[2010]] წლიდან [[2013]] წლამდე, იყო ბარბადოსის პირველი რეზიდენტი ელჩი [[პეკინი|პეკინში]], [[ჩინეთი|ჩინეთში]].<ref name="BAIC">{{cite web |title=Chinese president accepts credentials from five new ambassadors |publisher=Xinhua News Agency |date=3 March 2010 |accessdate=17 January 2012 |url=http://news.xinhuanet.com/english2010/china/2010-03/03/c_13195842.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20100307062717/http://news.xinhuanet.com/english2010/china/2010-03/03/c_13195842.htm |url-status=dead |archive-date=7 March 2010 }}</ref><ref>{{cite news |date=16 July 2013 |title=Mission completed |url=https://www.nationnews.com/2013/07/16/mission-completed/ |editor1-last=Alleyne |editor1-first=Barry |department=Business |publisher=[[The Daily Nation (Barbados)|Nation Newspaper]] |publication-date=16 July 2013 |access-date=31 March 2021 |url-access= |quote=Barbados will soon be looking for a new ambassador to China. That's because the second two-year stint of former Prime Minister Sir Lloyd Erskine Sandiford has ended and he will not be returning to the job.}}</ref> ==ბიოგრაფია== სენდიფორდი დაიბადა [[1937]] წლის 24 მარტს ბარბადოსში; სწავლობდა კოლრიჯისა და პარისის სკოლაში, ჰარისონის კოლეჯში და ვესტ-ინდოეთის უნივერსიტეტში იამაიკაში, სადაც მიიღო ბაკალავრის ხარისხი ინგლისურ ფილოლოგიაში.<ref name=":3">{{Cite web |title=4th Prime Minister: Sir Lloyd Erskine Sandiford (1987–1994) |url= https://www.totallybarbados.com/articles/about-barbados/people/barbados-prime-ministers/4th-prime-minister-sir-lloyd-erskine-sandiford/ |access-date=28 June 2023 |website=Totally Barbados |language=en-US}}</ref> შემდეგ მან სწავლა განაგრძო ბრიტანეთის მანჩესტერის უნივერსიტეტში და მიიღო მაგისტრის ხარისხი ეკონომიკასა და სოციალურ მეცნიერებებში. სენდიფორდი დაბრუნდა ბარბადოსში და შეუერთდა დემოკრატიულ ლეიბორისტულ პარტიას.<ref name=":2" /> [[1967]] წელს, დამოუკიდებლობის მოპოვებიდან ერთი წლის შემდეგ, იგი სენატში დაინიშნა. სენდიფორდმა დატოვა სენატი, რათა კენჭი ეყარა [[1971]] წლის არჩევნებში, სადაც ასამბლეის პალატაში მანდატი მოიპოვა.<ref name=":0">{{Cite web|title=Sir Lloyd Sandiford 4th Prime Minister of Barbados|url=http://www.chatinmanhattan.com/portfolio-view/sir-lloyd-erskine-sandiford-4th-prime-minister-barbados/|access-date=17 March 2021|website=Chattin In Manhattan|language=en-US}}</ref> დემოკრატიულმა ლეიბორისტულმა პარტიამ, [[ეროლ ბეროუ]]ს ხელმძღვანელობით, მთავრობა შექმნა; სენდიფორდი მრავალი მინისტრის პოზიციას იკავებდა, მათ შორის იყო განათლების მინისტრი. [[1976]] წლის არჩევნებში დემოკრატიული ლეიბორისტული პარტია დამარცხდა ბარბადოსის ლეიბორისტულ პარტიასთან და ოპოზიციაში გადავიდა.<ref name=":2">{{Cite web |last=Deane |first=Sandy |date=26 June 2023 |title=Barbados mourns passing of former PM Sir Lloyd Erskine Sandiford |url=https://barbadostoday.bb/2023/06/26/barbados-mourns-passing-of-former-pm-sir-lloyd-erskine-sandiford/ |access-date=27 June 2023 |website=Barbados Today |language=en-US}}</ref> სენდიფორდი მონაწილეობდა [[აშშ-ის სახელმწიფო დეპარტამენტი]]ს 1976 წლის საერთაშორისო ვიზიტორთა ლიდერობის პროგრამაში.<ref>{{Cite web|title=Lloyd Erskine Sandiford|url=https://www.meridian.org/alm/lloyd-erskine-sandiford/|access-date=17 March 2021|website=Meridian International Center|language=en}}</ref> 1986 წელს დემოკრატიული ლეიბორისტული პარტია კვლავ მოვიდა ხელისუფლებაში — სენდიფორდმა სენტ-მაიკლ საუზის საარჩევნო ოლქში დაამარცხა ლეიბორისტული პარტიის წევრი დეპუტატი ლაიონელ სეიმურ კრეიგი.<ref name="dnation">{{cite news |first=Sanka |last=Price |title='Political giant' passes away |url=http://www.nationnews.com/articles/view/political-giant-passes-away/ |work=[[The Daily Nation (Barbados)]] |date=10 March 2014 |accessdate=7 April 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140310110000/http://www.nationnews.com/articles/view/political-giant-passes-away/ |archive-date=10 March 2014 |url-status=dead }}</ref> [[1986]] წელს ბეროუს მთავრობაში სენდიფორდი ვიცე-პრემიერისა და განათლების მინისტრის თანამდებობაზე დაინიშნა.[9] 1987 წელს ბაროუ მოულოდნელად გარდაიცვალა და სანდიფორდი პრემიერ-მინისტრად დაინიშნა.<ref name="histdict">{{cite book |last1=Gunson |first1=Phil |last2=Chamberlain |first2=Greg |last3=Thompson |first3=Andrew |title=The dictionary of contemporary politics of Central America and the Caribbean |date=1991 |publisher=Simon & Schuster |location=New York |isbn=0132133725}}</ref> მან დემოკრატიული ლეიბორისტული პარტია 1991 წლის არჩევნებში გამარჯვებამდე მიიყვანა. მას ასევე ეკავა ფინანსთა მინისტრის დამატებითი პორტფელი..<ref name=":0" /> 1994 წელს სანდიფორდმა წააგო ოპოზიციის მიერ ინიცირებული უნდობლობის ვოტუმი მას შემდეგ, რაც მისივე პარტიის რამდენიმე წევრმა ერთობლივი რიგები დაარღვია და მხარი დაუჭირა ამ წინადადებას. ამის შემდეგ სენდიფორდმა 1994 წლისთვის დანიშნა არჩევნები,.<ref name=":2" /> რომელიც კონსტიტუციით გათვალისწინებულ ვადაზე ორი წლით ადრე ჩატარდა, თუმცა წააგო ლეიბორისტულ პარტიასთან, რომელსაც ოუენ არტური ხელმძღვანელობდა. იგი პარლამენტში [[1999]] წლამდე დარჩა, რის შემდეგაც მთელი ყურადღება ბარბადოსის საზოგადოებრივ კოლეჯში პედაგოგიურ მოღვაწეობაზე გადაიტანა — იქ იგი ეკონომიკასა და კარიბის ზღვის აუზის პოლიტიკას ასწავლიდა.<ref name=":1">{{Cite web |last=Relations |first=Public |date=27 June 2023 |title=BCC's Statement On The Passing Of Sir Lloyd Erskine Sandiford |url=https://gisbarbados.gov.bb/blog/bccs-statement-on-the-passing-of-sir-lloyd-erskine-sandiford/ |access-date=27 June 2023 |website=GIS |language=en-US}}</ref> 2000 წელს სენდიფორდს ბარბადოსის უმაღლესი ჯილდო მიენიჭა — იგი ბარბადოსის ორდენის წმინდა ანდრიას რაინდად აკურთხეს.<ref name=":0" /> [[2008]] წლის აპრილში, პრემიერ-მინისტრ [[დევიდ ტომპსონი (პოლიტიკოსი)|დევიდ ტომპსონის]] ხელმძღვანელობით, ბარბადოსის პარლამენტს წარედგინა რეზოლუცია, რომლის მიხედვითაც შერბურნის კონფერენციის ცენტრი — რომელიც სერ ლოიდის იდეა და ნაყოფი იყო — სერ ლოიდ ერსკინ სენდიფორდის კონფერენციის ცენტრად გადაკეთდა.<ref name="NationNews">{{cite news|url=http://www.nationnews.com/story/326297911711134.php|title=Sherbourne gets new name tonight|accessdate=24 October 2008|first=C|last=A|date=24 October 2008|work=[[The Daily Nation (Barbados)|Nation Newspaper]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20081025143116/http://www.nationnews.com/story/326297911711134.php|archive-date=25 October 2008|url-status=dead}}</ref> მოგვიანებით სენდიფორდი ბარბადოსის ელჩად დაინიშნა [[ჩინეთი|ჩინეთში]] და რწმუნებათა სიგელები 2010 წლის 3 მარტს წარადგინა.<ref name="BAIC"/> ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{ბარბადოსის პრემიერ-მინისტრები}} {{DEFAULTSORT:სენდიფორდი, ლოიდ ერსკინ}} [[კატეგორია:ბარბადოსის პრემიერ-მინისტრები]] [[კატეგორია:ბარბადოსელი პოლიტიკოსები]] 6pwtofpf0w1p3gf905wtoffzsjw04xd 5564405 5564404 2026-10-24T03:13:27Z Jaba1977 3604 /* ბიოგრაფია */ 5564405 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პოლიტიკოსი}} '''ლოიდ ერსკინ სენდიფორდი''' (დ. [[24 მარტი]], [[1937]] – გ. [[26 ივნისი]], [[2023]]) — ბარბადოსელი პოლიტიკოსი, რომელიც ბარბადოსის მეოთხე პრემიერ-მინისტრის თანამდებობას იკავებდა [[1987]] წლიდან [[1994]] წლამდე, ხოლო მოგვიანებით, [[2010]] წლიდან [[2013]] წლამდე, იყო ბარბადოსის პირველი რეზიდენტი ელჩი [[პეკინი|პეკინში]], [[ჩინეთი|ჩინეთში]].<ref name="BAIC">{{cite web |title=Chinese president accepts credentials from five new ambassadors |publisher=Xinhua News Agency |date=3 March 2010 |accessdate=17 January 2012 |url=http://news.xinhuanet.com/english2010/china/2010-03/03/c_13195842.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20100307062717/http://news.xinhuanet.com/english2010/china/2010-03/03/c_13195842.htm |url-status=dead |archive-date=7 March 2010 }}</ref><ref>{{cite news |date=16 July 2013 |title=Mission completed |url=https://www.nationnews.com/2013/07/16/mission-completed/ |editor1-last=Alleyne |editor1-first=Barry |department=Business |publisher=[[The Daily Nation (Barbados)|Nation Newspaper]] |publication-date=16 July 2013 |access-date=31 March 2021 |url-access= |quote=Barbados will soon be looking for a new ambassador to China. That's because the second two-year stint of former Prime Minister Sir Lloyd Erskine Sandiford has ended and he will not be returning to the job.}}</ref> ==ბიოგრაფია== სენდიფორდი დაიბადა [[1937]] წლის 24 მარტს ბარბადოსში; სწავლობდა კოლრიჯისა და პარისის სკოლაში, ჰარისონის კოლეჯში და ვესტ-ინდოეთის უნივერსიტეტში იამაიკაში, სადაც მიიღო ბაკალავრის ხარისხი ინგლისურ ფილოლოგიაში.<ref name=":3">{{Cite web |title=4th Prime Minister: Sir Lloyd Erskine Sandiford (1987–1994) |url= https://www.totallybarbados.com/articles/about-barbados/people/barbados-prime-ministers/4th-prime-minister-sir-lloyd-erskine-sandiford/ |access-date=28 June 2023 |website=Totally Barbados |language=en-US}}</ref> შემდეგ მან სწავლა განაგრძო ბრიტანეთის მანჩესტერის უნივერსიტეტში და მიიღო მაგისტრის ხარისხი ეკონომიკასა და სოციალურ მეცნიერებებში. სენდიფორდი დაბრუნდა ბარბადოსში და შეუერთდა დემოკრატიულ ლეიბორისტულ პარტიას.<ref name=":2" /> [[1967]] წელს, დამოუკიდებლობის მოპოვებიდან ერთი წლის შემდეგ, იგი სენატში დაინიშნა. სენდიფორდმა დატოვა სენატი, რათა კენჭი ეყარა [[1971]] წლის არჩევნებში, სადაც ასამბლეის პალატაში მანდატი მოიპოვა.<ref name=":0">{{Cite web|title=Sir Lloyd Sandiford 4th Prime Minister of Barbados|url=http://www.chatinmanhattan.com/portfolio-view/sir-lloyd-erskine-sandiford-4th-prime-minister-barbados/|access-date=17 March 2021|website=Chattin In Manhattan|language=en-US}}</ref> დემოკრატიულმა ლეიბორისტულმა პარტიამ, [[ეროლ ბეროუ]]ს ხელმძღვანელობით, მთავრობა შექმნა; სენდიფორდი მრავალი მინისტრის პოზიციას იკავებდა, მათ შორის იყო განათლების მინისტრი. [[1976]] წლის არჩევნებში დემოკრატიული ლეიბორისტული პარტია დამარცხდა ბარბადოსის ლეიბორისტულ პარტიასთან და ოპოზიციაში გადავიდა.<ref name=":2">{{Cite web |last=Deane |first=Sandy |date=26 June 2023 |title=Barbados mourns passing of former PM Sir Lloyd Erskine Sandiford |url=https://barbadostoday.bb/2023/06/26/barbados-mourns-passing-of-former-pm-sir-lloyd-erskine-sandiford/ |access-date=27 June 2023 |website=Barbados Today |language=en-US}}</ref> სენდიფორდი მონაწილეობდა [[აშშ-ის სახელმწიფო დეპარტამენტი]]ს 1976 წლის საერთაშორისო ვიზიტორთა ლიდერობის პროგრამაში.<ref>{{Cite web|title=Lloyd Erskine Sandiford|url=https://www.meridian.org/alm/lloyd-erskine-sandiford/|access-date=17 March 2021|website=Meridian International Center|language=en}}</ref> 1986 წელს დემოკრატიული ლეიბორისტული პარტია კვლავ მოვიდა ხელისუფლებაში — სენდიფორდმა სენტ-მაიკლ საუზის საარჩევნო ოლქში დაამარცხა ლეიბორისტული პარტიის წევრი დეპუტატი ლაიონელ სეიმურ კრეიგი.<ref name="dnation">{{cite news |first=Sanka |last=Price |title='Political giant' passes away |url=http://www.nationnews.com/articles/view/political-giant-passes-away/ |work=[[The Daily Nation (Barbados)]] |date=10 March 2014 |accessdate=7 April 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140310110000/http://www.nationnews.com/articles/view/political-giant-passes-away/ |archive-date=10 March 2014 |url-status=dead }}</ref> [[1986]] წელს ბეროუს მთავრობაში სენდიფორდი ვიცე-პრემიერისა და განათლების მინისტრის თანამდებობაზე დაინიშნა.[9] 1987 წელს ბაროუ მოულოდნელად გარდაიცვალა და სანდიფორდი პრემიერ-მინისტრად დაინიშნა.<ref name="histdict">{{cite book |last1=Gunson |first1=Phil |last2=Chamberlain |first2=Greg |last3=Thompson |first3=Andrew |title=The dictionary of contemporary politics of Central America and the Caribbean |date=1991 |publisher=Simon & Schuster |location=New York |isbn=0132133725}}</ref> მან დემოკრატიული ლეიბორისტული პარტია 1991 წლის არჩევნებში გამარჯვებამდე მიიყვანა. მას ასევე ეკავა ფინანსთა მინისტრის დამატებითი პორტფელი..<ref name=":0" /> 1994 წელს სანდიფორდმა წააგო ოპოზიციის მიერ ინიცირებული უნდობლობის ვოტუმი მას შემდეგ, რაც მისივე პარტიის რამდენიმე წევრმა ერთობლივი რიგები დაარღვია და მხარი დაუჭირა ამ წინადადებას. ამის შემდეგ სენდიფორდმა 1994 წლისთვის დანიშნა არჩევნები,.<ref name=":2" /> რომელიც კონსტიტუციით გათვალისწინებულ ვადაზე ორი წლით ადრე ჩატარდა, თუმცა წააგო ლეიბორისტულ პარტიასთან, რომელსაც ოუენ არტური ხელმძღვანელობდა. იგი პარლამენტში [[1999]] წლამდე დარჩა, რის შემდეგაც მთელი ყურადღება ბარბადოსის საზოგადოებრივ კოლეჯში პედაგოგიურ მოღვაწეობაზე გადაიტანა — იქ იგი ეკონომიკასა და კარიბის ზღვის აუზის პოლიტიკას ასწავლიდა.<ref name=":1">{{Cite web |last=Relations |first=Public |date=27 June 2023 |title=BCC's Statement On The Passing Of Sir Lloyd Erskine Sandiford |url=https://gisbarbados.gov.bb/blog/bccs-statement-on-the-passing-of-sir-lloyd-erskine-sandiford/ |access-date=27 June 2023 |website=GIS |language=en-US}}</ref> 2000 წელს სენდიფორდს ბარბადოსის უმაღლესი ჯილდო მიენიჭა — იგი ბარბადოსის ორდენის წმინდა ანდრიას რაინდად აკურთხეს.<ref name=":0" /> [[2008]] წლის აპრილში, პრემიერ-მინისტრ [[დევიდ ტომპსონი (პოლიტიკოსი)|დევიდ ტომპსონის]] ხელმძღვანელობით, ბარბადოსის პარლამენტს წარედგინა რეზოლუცია, რომლის მიხედვითაც შერბურნის კონფერენციის ცენტრი — რომელიც სერ ლოიდის იდეა და ნაყოფი იყო — სერ ლოიდ ერსკინ სენდიფორდის კონფერენციის ცენტრად გადაკეთდა.<ref name="NationNews">{{cite news|url=http://www.nationnews.com/story/326297911711134.php|title=Sherbourne gets new name tonight|accessdate=24 October 2008|first=C|last=A|date=24 October 2008|work=[[The Daily Nation (Barbados)|Nation Newspaper]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20081025143116/http://www.nationnews.com/story/326297911711134.php|archive-date=25 October 2008|url-status=dead}}</ref> მოგვიანებით სენდიფორდი ბარბადოსის ელჩად დაინიშნა [[ჩინეთი|ჩინეთში]] და რწმუნებათა სიგელები 2010 წლის 3 მარტს წარადგინა.<ref name="BAIC"/> ==პირადი ცხოვრება და გარდაცვალება== ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{ბარბადოსის პრემიერ-მინისტრები}} {{DEFAULTSORT:სენდიფორდი, ლოიდ ერსკინ}} [[კატეგორია:ბარბადოსის პრემიერ-მინისტრები]] [[კატეგორია:ბარბადოსელი პოლიტიკოსები]] ggnvqba0kulh9gvqp21etzbmmcjsiyn 5564406 5564405 2026-10-24T03:14:16Z Jaba1977 3604 /* პირადი ცხოვრება და გარდაცვალება */ 5564406 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პოლიტიკოსი}} '''ლოიდ ერსკინ სენდიფორდი''' (დ. [[24 მარტი]], [[1937]] – გ. [[26 ივნისი]], [[2023]]) — ბარბადოსელი პოლიტიკოსი, რომელიც ბარბადოსის მეოთხე პრემიერ-მინისტრის თანამდებობას იკავებდა [[1987]] წლიდან [[1994]] წლამდე, ხოლო მოგვიანებით, [[2010]] წლიდან [[2013]] წლამდე, იყო ბარბადოსის პირველი რეზიდენტი ელჩი [[პეკინი|პეკინში]], [[ჩინეთი|ჩინეთში]].<ref name="BAIC">{{cite web |title=Chinese president accepts credentials from five new ambassadors |publisher=Xinhua News Agency |date=3 March 2010 |accessdate=17 January 2012 |url=http://news.xinhuanet.com/english2010/china/2010-03/03/c_13195842.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20100307062717/http://news.xinhuanet.com/english2010/china/2010-03/03/c_13195842.htm |url-status=dead |archive-date=7 March 2010 }}</ref><ref>{{cite news |date=16 July 2013 |title=Mission completed |url=https://www.nationnews.com/2013/07/16/mission-completed/ |editor1-last=Alleyne |editor1-first=Barry |department=Business |publisher=[[The Daily Nation (Barbados)|Nation Newspaper]] |publication-date=16 July 2013 |access-date=31 March 2021 |url-access= |quote=Barbados will soon be looking for a new ambassador to China. That's because the second two-year stint of former Prime Minister Sir Lloyd Erskine Sandiford has ended and he will not be returning to the job.}}</ref> ==ბიოგრაფია== სენდიფორდი დაიბადა [[1937]] წლის 24 მარტს ბარბადოსში; სწავლობდა კოლრიჯისა და პარისის სკოლაში, ჰარისონის კოლეჯში და ვესტ-ინდოეთის უნივერსიტეტში იამაიკაში, სადაც მიიღო ბაკალავრის ხარისხი ინგლისურ ფილოლოგიაში.<ref name=":3">{{Cite web |title=4th Prime Minister: Sir Lloyd Erskine Sandiford (1987–1994) |url= https://www.totallybarbados.com/articles/about-barbados/people/barbados-prime-ministers/4th-prime-minister-sir-lloyd-erskine-sandiford/ |access-date=28 June 2023 |website=Totally Barbados |language=en-US}}</ref> შემდეგ მან სწავლა განაგრძო ბრიტანეთის მანჩესტერის უნივერსიტეტში და მიიღო მაგისტრის ხარისხი ეკონომიკასა და სოციალურ მეცნიერებებში. სენდიფორდი დაბრუნდა ბარბადოსში და შეუერთდა დემოკრატიულ ლეიბორისტულ პარტიას.<ref name=":2" /> [[1967]] წელს, დამოუკიდებლობის მოპოვებიდან ერთი წლის შემდეგ, იგი სენატში დაინიშნა. სენდიფორდმა დატოვა სენატი, რათა კენჭი ეყარა [[1971]] წლის არჩევნებში, სადაც ასამბლეის პალატაში მანდატი მოიპოვა.<ref name=":0">{{Cite web|title=Sir Lloyd Sandiford 4th Prime Minister of Barbados|url=http://www.chatinmanhattan.com/portfolio-view/sir-lloyd-erskine-sandiford-4th-prime-minister-barbados/|access-date=17 March 2021|website=Chattin In Manhattan|language=en-US}}</ref> დემოკრატიულმა ლეიბორისტულმა პარტიამ, [[ეროლ ბეროუ]]ს ხელმძღვანელობით, მთავრობა შექმნა; სენდიფორდი მრავალი მინისტრის პოზიციას იკავებდა, მათ შორის იყო განათლების მინისტრი. [[1976]] წლის არჩევნებში დემოკრატიული ლეიბორისტული პარტია დამარცხდა ბარბადოსის ლეიბორისტულ პარტიასთან და ოპოზიციაში გადავიდა.<ref name=":2">{{Cite web |last=Deane |first=Sandy |date=26 June 2023 |title=Barbados mourns passing of former PM Sir Lloyd Erskine Sandiford |url=https://barbadostoday.bb/2023/06/26/barbados-mourns-passing-of-former-pm-sir-lloyd-erskine-sandiford/ |access-date=27 June 2023 |website=Barbados Today |language=en-US}}</ref> სენდიფორდი მონაწილეობდა [[აშშ-ის სახელმწიფო დეპარტამენტი]]ს 1976 წლის საერთაშორისო ვიზიტორთა ლიდერობის პროგრამაში.<ref>{{Cite web|title=Lloyd Erskine Sandiford|url=https://www.meridian.org/alm/lloyd-erskine-sandiford/|access-date=17 March 2021|website=Meridian International Center|language=en}}</ref> 1986 წელს დემოკრატიული ლეიბორისტული პარტია კვლავ მოვიდა ხელისუფლებაში — სენდიფორდმა სენტ-მაიკლ საუზის საარჩევნო ოლქში დაამარცხა ლეიბორისტული პარტიის წევრი დეპუტატი ლაიონელ სეიმურ კრეიგი.<ref name="dnation">{{cite news |first=Sanka |last=Price |title='Political giant' passes away |url=http://www.nationnews.com/articles/view/political-giant-passes-away/ |work=[[The Daily Nation (Barbados)]] |date=10 March 2014 |accessdate=7 April 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140310110000/http://www.nationnews.com/articles/view/political-giant-passes-away/ |archive-date=10 March 2014 |url-status=dead }}</ref> [[1986]] წელს ბეროუს მთავრობაში სენდიფორდი ვიცე-პრემიერისა და განათლების მინისტრის თანამდებობაზე დაინიშნა.[9] 1987 წელს ბაროუ მოულოდნელად გარდაიცვალა და სანდიფორდი პრემიერ-მინისტრად დაინიშნა.<ref name="histdict">{{cite book |last1=Gunson |first1=Phil |last2=Chamberlain |first2=Greg |last3=Thompson |first3=Andrew |title=The dictionary of contemporary politics of Central America and the Caribbean |date=1991 |publisher=Simon & Schuster |location=New York |isbn=0132133725}}</ref> მან დემოკრატიული ლეიბორისტული პარტია 1991 წლის არჩევნებში გამარჯვებამდე მიიყვანა. მას ასევე ეკავა ფინანსთა მინისტრის დამატებითი პორტფელი..<ref name=":0" /> 1994 წელს სანდიფორდმა წააგო ოპოზიციის მიერ ინიცირებული უნდობლობის ვოტუმი მას შემდეგ, რაც მისივე პარტიის რამდენიმე წევრმა ერთობლივი რიგები დაარღვია და მხარი დაუჭირა ამ წინადადებას. ამის შემდეგ სენდიფორდმა 1994 წლისთვის დანიშნა არჩევნები,.<ref name=":2" /> რომელიც კონსტიტუციით გათვალისწინებულ ვადაზე ორი წლით ადრე ჩატარდა, თუმცა წააგო ლეიბორისტულ პარტიასთან, რომელსაც ოუენ არტური ხელმძღვანელობდა. იგი პარლამენტში [[1999]] წლამდე დარჩა, რის შემდეგაც მთელი ყურადღება ბარბადოსის საზოგადოებრივ კოლეჯში პედაგოგიურ მოღვაწეობაზე გადაიტანა — იქ იგი ეკონომიკასა და კარიბის ზღვის აუზის პოლიტიკას ასწავლიდა.<ref name=":1">{{Cite web |last=Relations |first=Public |date=27 June 2023 |title=BCC's Statement On The Passing Of Sir Lloyd Erskine Sandiford |url=https://gisbarbados.gov.bb/blog/bccs-statement-on-the-passing-of-sir-lloyd-erskine-sandiford/ |access-date=27 June 2023 |website=GIS |language=en-US}}</ref> 2000 წელს სენდიფორდს ბარბადოსის უმაღლესი ჯილდო მიენიჭა — იგი ბარბადოსის ორდენის წმინდა ანდრიას რაინდად აკურთხეს.<ref name=":0" /> [[2008]] წლის აპრილში, პრემიერ-მინისტრ [[დევიდ ტომპსონი (პოლიტიკოსი)|დევიდ ტომპსონის]] ხელმძღვანელობით, ბარბადოსის პარლამენტს წარედგინა რეზოლუცია, რომლის მიხედვითაც შერბურნის კონფერენციის ცენტრი — რომელიც სერ ლოიდის იდეა და ნაყოფი იყო — სერ ლოიდ ერსკინ სენდიფორდის კონფერენციის ცენტრად გადაკეთდა.<ref name="NationNews">{{cite news|url=http://www.nationnews.com/story/326297911711134.php|title=Sherbourne gets new name tonight|accessdate=24 October 2008|first=C|last=A|date=24 October 2008|work=[[The Daily Nation (Barbados)|Nation Newspaper]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20081025143116/http://www.nationnews.com/story/326297911711134.php|archive-date=25 October 2008|url-status=dead}}</ref> მოგვიანებით სენდიფორდი ბარბადოსის ელჩად დაინიშნა [[ჩინეთი|ჩინეთში]] და რწმუნებათა სიგელები 2010 წლის 3 მარტს წარადგინა.<ref name="BAIC"/> ==პირადი ცხოვრება და გარდაცვალება== სანდიფორდის მეუღლე, ანჯელიტა (ლედი სანდიფორდი), ფსიქოლოგი და პედაგოგია. მათ შეეძინათ ერთი ვაჟი და ორი ქალიშვილი.<ref>{{Cite news|title=Sheree-Anne Sandiford Obituary (2013) – Westfield, NJ – The Star-Ledger|url=https://obits.nj.com/amp/obituaries/starledger/166157054|access-date=17 March 2021|website=obits.nj.com|language=en}}</ref> ლოიდ ერსკინ სენდიფორდი გარდაიცვალა [[2023]] წლის 26 ივნისს, 86 წლის ასაკში.<ref>{{cite web |last1=Clarke |first1=Sherryl |title=Former Prime Minister Sir Lloyd passes |url=https://www.nationnews.com/2023/06/26/former-prime-minister-sir-lloyd-passes/ |website=[[The Daily Nation (Barbados)|Nation News]] |date=26 June 2023|access-date=26 June 2023}}</ref> ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{ბარბადოსის პრემიერ-მინისტრები}} {{DEFAULTSORT:სენდიფორდი, ლოიდ ერსკინ}} [[კატეგორია:ბარბადოსის პრემიერ-მინისტრები]] [[კატეგორია:ბარბადოსელი პოლიტიკოსები]] dysn5qluave00kpf0lxt5s85mwedxo1 1 921670 5564400 2026-10-24T03:03:36Z Jaba1977 3604 ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}} 5564400 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf 0 921671 5564407 2026-10-24T03:19:50Z Jaba1977 3604 ახალი გვერდი: {{ინფოდაფა პოლიტიკოსი}} '''ოუენ არტური''' (დ. [[17 ოქტომბერი]], [[1949]] – გ. [[27 ივლისი]], [[2020]])<ref name="from">{{cite web |title=OWEN ARTHUR: From St Peter to Barbados |url=https://www.nationnews.com/nationnews/news/246890/owen-arthur-st-peter-barbados |website=NationNews Barbados |publisher=The Nation Publishing Co. Limited |location=Fontabelle, St. Michae... 5564407 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პოლიტიკოსი}} '''ოუენ არტური''' (დ. [[17 ოქტომბერი]], [[1949]] – გ. [[27 ივლისი]], [[2020]])<ref name="from">{{cite web |title=OWEN ARTHUR: From St Peter to Barbados |url=https://www.nationnews.com/nationnews/news/246890/owen-arthur-st-peter-barbados |website=NationNews Barbados |publisher=The Nation Publishing Co. Limited |location=Fontabelle, St. Michael, Barbados |date=27 July 2020 |access-date=28 July 2020 |archive-date=28 July 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200728004705/https://www.nationnews.com/nationnews/news/246890/owen-arthur-st-peter-barbados |url-status=dead }}</ref><ref name="today">{{cite web |title=Former Prime Minister Owen Arthur passes away |url=https://barbadostoday.bb/2020/07/27/former-prime-minister-owen-arthur-passes-away/ |website=Barbados Today |location=Lodge Hill, St. Michael, Barbados |date=27 July 2020}}</ref> — ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{ბარბადოსის პრემიერ-მინისტრები}} {{DEFAULTSORT:არტური, ოუენ}} [[კატეგორია:ბარბადოსის პრემიერ-მინისტრები]] [[კატეგორია:ბარბადოსელი პოლიტიკოსები]] 5dck9xqt6d5zvafpwzqv2iictkhvdwa 5564409 5564407 2026-10-24T03:21:51Z Jaba1977 3604 5564409 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პოლიტიკოსი}} '''ოუენ არტური''' (დ. [[17 ოქტომბერი]], [[1949]] – გ. [[27 ივლისი]], [[2020]])<ref name="from">{{cite web |title=OWEN ARTHUR: From St Peter to Barbados |url=https://www.nationnews.com/nationnews/news/246890/owen-arthur-st-peter-barbados |website=NationNews Barbados |publisher=The Nation Publishing Co. Limited |location=Fontabelle, St. Michael, Barbados |date=27 July 2020 |access-date=28 July 2020 |archive-date=28 July 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200728004705/https://www.nationnews.com/nationnews/news/246890/owen-arthur-st-peter-barbados |url-status=dead }}</ref><ref name="today">{{cite web |title=Former Prime Minister Owen Arthur passes away |url=https://barbadostoday.bb/2020/07/27/former-prime-minister-owen-arthur-passes-away/ |website=Barbados Today |location=Lodge Hill, St. Michael, Barbados |date=27 July 2020}}</ref> — ბარბადოსელი პოლიტიკოსი, ბარბადოსის მეხუთე პრემიერ-მინისტრი 1994 წლის 6 სექტემბრიდან 2008 წლის 15 იანვრამდე. დღემდე იგი ბარბადოსის ყველაზე ხანგრძლივი ვადით მომუშავე პრემიერ-მინისტრია.<ref name="today"/> იგი ასევე იყო ოპოზიციის ლიდერი 1993 წლის 1 აგვისტოდან 1994 წლის 6 სექტემბრამდე და 2010 წლის 23 ოქტომბრიდან 2013 წლის 21 თებერვლამდე. ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{ბარბადოსის პრემიერ-მინისტრები}} {{DEFAULTSORT:არტური, ოუენ}} [[კატეგორია:ბარბადოსის პრემიერ-მინისტრები]] [[კატეგორია:ბარბადოსელი პოლიტიკოსები]] 37506t93y6s0umolr4oc43a7mh8n6fz 5564410 5564409 2026-10-24T03:24:38Z Jaba1977 3604 5564410 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პოლიტიკოსი}} '''ოუენ არტური''' (დ. [[17 ოქტომბერი]], [[1949]] – გ. [[27 ივლისი]], [[2020]])<ref name="from">{{cite web |title=OWEN ARTHUR: From St Peter to Barbados |url=https://www.nationnews.com/nationnews/news/246890/owen-arthur-st-peter-barbados |website=NationNews Barbados |publisher=The Nation Publishing Co. Limited |location=Fontabelle, St. Michael, Barbados |date=27 July 2020 |access-date=28 July 2020 |archive-date=28 July 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200728004705/https://www.nationnews.com/nationnews/news/246890/owen-arthur-st-peter-barbados |url-status=dead }}</ref><ref name="today">{{cite web |title=Former Prime Minister Owen Arthur passes away |url=https://barbadostoday.bb/2020/07/27/former-prime-minister-owen-arthur-passes-away/ |website=Barbados Today |location=Lodge Hill, St. Michael, Barbados |date=27 July 2020}}</ref> — ბარბადოსელი პოლიტიკოსი, ბარბადოსის მეხუთე პრემიერ-მინისტრი 1994 წლის 6 სექტემბრიდან 2008 წლის 15 იანვრამდე. დღემდე იგი ბარბადოსის ყველაზე ხანგრძლივი ვადით მომუშავე პრემიერ-მინისტრია.<ref name="today"/> იგი ასევე იყო ოპოზიციის ლიდერი 1993 წლის 1 აგვისტოდან 1994 წლის 6 სექტემბრამდე და 2010 წლის 23 ოქტომბრიდან 2013 წლის 21 თებერვლამდე. არტური იყო რეგიონული ინტეგრაციისა და კარიბის ზღვის აუზის ქვეყნებს შორის თანამშრომლობის მტკიცე მხარდაჭერი.<ref name="regionalist">{{cite web |last1=Serju |first1=Christopher |title=Owen Arthur a regionalist to the end |url=http://jamaica-gleaner.com/article/lead-stories/20200728/owen-arthur-regionalist-end |website=Jamaica Gleaner |date=28 July 2020}}</ref> CARICOM-მა იგი კარიბის ზღვის აუზის ერთიანი ბაზრისა და ეკონომიკის მთავარ არქიტექტორად მოიხსენია.<ref>{{cite web |title=CARICOM Chairman: Owen Arthur a titan of regional integration |url=https://www.loopnewsbarbados.com/content/caricom-chairman-owen-arthur-titan-regional-integration-3 |website=Loop News Barbados |date=27 July 2020}}</ref> იგი გამოდიოდა იმის მომხრედ, რომ კარიბის ზღვის აუზის ქვეყნების საბოლოო სააპელაციო სასამართლო კარიბის ზღვის სასამართლო ყოფილიყო,<ref name="regionalist"/> აგრეთვე მხარს უჭერდა ვესტ-ინდოეთის უნივერსიტეტს,<ref>{{cite web |title=Newly Appointed UWI Professor, Owen Arthur, Calls On Caribbean Governments To Meet Obligations To The University |url=http://pridenews.ca/2018/11/12/newly-appointed-uwi-professor-owen-arthur-calls-regional-governments-meet-obligations-university/ |website=Pride News |location=Ontario, Canada|date=12 November 2018}}</ref> რეგიონულ ავიაკომპანია LIAT-ს<ref name="liat">{{cite web |title=Owen Arthur: New LIAT Chairman |url=http://thevincentian.com/owen-arthur-new-liat-chairman-p18666-1.htm |website=The Vincentian |date=10 January 2020}}</ref> და მსხვილი სახელმწიფოების მხრიდან სუვერენიტეტის ხელყოფის წინააღმდეგ წინააღმდეგობის გამოხატვას.<ref>{{cite news |last1=Bradshaw |first1=William |date=19 March 2003 |title=Arthur Speaks Out Against US War Plans |url=http://barbadosmedia.bb/headetails.asp?ArticlesID=639&secDesc=headline |url-status=dead |work=barbadosmedia.bb |publisher=Caribbean Broadcasting Corporation |publication-date=19 March 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20030501015258/http://barbadosmedia.bb/headetails.asp?ArticlesID=639&secDesc=headline |archive-date=1 May 2003 |access-date=19 February 2022 |url-access= |quote= }}</ref><ref>{{cite news | url=https://www.bbc.co.uk/caribbean/news/story/2007/12/071210_morepa.shtml |title=Caricom makes EPA stand |access-date=5 June 2009 |date=10 December 2007 |work=BBCCaribbean.com }}</ref> ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{ბარბადოსის პრემიერ-მინისტრები}} {{DEFAULTSORT:არტური, ოუენ}} [[კატეგორია:ბარბადოსის პრემიერ-მინისტრები]] [[კატეგორია:ბარბადოსელი პოლიტიკოსები]] 1z0xf3fgkj8rtj3zq26iqzq27gbrgwy 1 921672 5564408 2026-10-24T03:20:27Z Jaba1977 3604 ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}} 5564408 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf 0 921673 5564411 2026-10-24T03:26:43Z Jaba1977 3604 ახალი გვერდი: {{ინფოდაფა პოლიტიკოსი}} '''დევიდ ტომპსონი''' (დ. [[25 დეკემბერი]], [[1961]]<ref name="rulers">[http://www.rulers.org/indext1.html#thompd Rulers]</ref> – გ. [[23 ოქტომბერი]], [[2010]]) — ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{ბარბადოსის პრემიერ-მინისტრები}} {{DEFAULTSORT:ტომპს... 5564411 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პოლიტიკოსი}} '''დევიდ ტომპსონი''' (დ. [[25 დეკემბერი]], [[1961]]<ref name="rulers">[http://www.rulers.org/indext1.html#thompd Rulers]</ref> – გ. [[23 ოქტომბერი]], [[2010]]) — ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{ბარბადოსის პრემიერ-მინისტრები}} {{DEFAULTSORT:ტომპსონი, დევიდ}} [[კატეგორია:ბარბადოსის პრემიერ-მინისტრები]] [[კატეგორია:ბარბადოსელი პოლიტიკოსები]] s6c4lmmd01yo6xi6k8u07ksdkjnusn0 5564413 5564411 2026-10-24T03:28:49Z Jaba1977 3604 5564413 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პოლიტიკოსი}} '''დევიდ ტომპსონი''' (დ. [[25 დეკემბერი]], [[1961]]<ref name="rulers">[http://www.rulers.org/indext1.html#thompd Rulers]</ref> – გ. [[23 ოქტომბერი]], [[2010]]) — ბარბადოსის მეექვსე პრემიერ-მინისტრი [[2008]] წლის 15 იანვრიდან<ref name=":0">{{cite news |date=21 January 2008 |title=Cabinet ready for business |url=https://www.bbc.co.uk/webarchive/https%3A%2F%2Fwww.bbc.co.uk%2Fcaribbean%2Fnews%2Fstory%2F2008%2F01%2F080118_barbados_analysis.shtml |editor1-last=Singh |editor1-first=Rickey |department=News |work=[[BBC News]] |publisher=[[BBC Caribbean]] |publication-date=21 January 2008 |agency=BBC |access-date=4 April 2021 |url-access= |quote= }}</ref> გარდაცვალებამდე, 2010 წლის 23 ოქტომბრამდე.<ref>[https://downesandwilson.com/obituary/prime-minister-david-john-howard-thompson-q-c/ Prime Minister David John Howard Thompson Q.C.], Downes & Wilson Funeral Home, Barbados</ref> ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{ბარბადოსის პრემიერ-მინისტრები}} {{DEFAULTSORT:ტომპსონი, დევიდ}} [[კატეგორია:ბარბადოსის პრემიერ-მინისტრები]] [[კატეგორია:ბარბადოსელი პოლიტიკოსები]] fcxlg0f7u806vsfcyh6ropg49aewnvz 5564414 5564413 2026-10-24T03:29:18Z Jaba1977 3604 5564414 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პოლიტიკოსი}} '''დევიდ ტომპსონი''' (დ. [[25 დეკემბერი]], [[1961]]<ref name="rulers">[http://www.rulers.org/indext1.html#thompd Rulers]</ref> – გ. [[23 ოქტომბერი]], [[2010]]) — ბარბადოსის მეექვსე პრემიერ-მინისტრი [[2008]] წლის 15 იანვრიდან<ref name=":0">{{cite news |date=21 January 2008 |title=Cabinet ready for business |url=https://www.bbc.co.uk/webarchive/https%3A%2F%2Fwww.bbc.co.uk%2Fcaribbean%2Fnews%2Fstory%2F2008%2F01%2F080118_barbados_analysis.shtml |editor1-last=Singh |editor1-first=Rickey |department=News |work=[[BBC News]] |publisher=[[BBC Caribbean]] |publication-date=21 January 2008 |agency=BBC |access-date=4 April 2021 |url-access= |quote= }}</ref> გარდაცვალებამდე, 2010 წლის 23 ოქტომბრამდე.<ref>[https://downesandwilson.com/obituary/prime-minister-david-john-howard-thompson-q-c/ Prime Minister David John Howard Thompson Q.C.], Downes & Wilson Funeral Home, Barbados</ref> ==პრემიერ-მინისტრი== ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{ბარბადოსის პრემიერ-მინისტრები}} {{DEFAULTSORT:ტომპსონი, დევიდ}} [[კატეგორია:ბარბადოსის პრემიერ-მინისტრები]] [[კატეგორია:ბარბადოსელი პოლიტიკოსები]] 83wy9sxojnsog1ixe1sejervchu9hs2 5564416 5564414 2026-10-24T03:32:57Z Jaba1977 3604 /* პრემიერ-მინისტრი */ 5564416 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პოლიტიკოსი}} '''დევიდ ტომპსონი''' (დ. [[25 დეკემბერი]], [[1961]]<ref name="rulers">[http://www.rulers.org/indext1.html#thompd Rulers]</ref> – გ. [[23 ოქტომბერი]], [[2010]]) — ბარბადოსის მეექვსე პრემიერ-მინისტრი [[2008]] წლის 15 იანვრიდან<ref name=":0">{{cite news |date=21 January 2008 |title=Cabinet ready for business |url=https://www.bbc.co.uk/webarchive/https%3A%2F%2Fwww.bbc.co.uk%2Fcaribbean%2Fnews%2Fstory%2F2008%2F01%2F080118_barbados_analysis.shtml |editor1-last=Singh |editor1-first=Rickey |department=News |work=[[BBC News]] |publisher=[[BBC Caribbean]] |publication-date=21 January 2008 |agency=BBC |access-date=4 April 2021 |url-access= |quote= }}</ref> გარდაცვალებამდე, 2010 წლის 23 ოქტომბრამდე.<ref>[https://downesandwilson.com/obituary/prime-minister-david-john-howard-thompson-q-c/ Prime Minister David John Howard Thompson Q.C.], Downes & Wilson Funeral Home, Barbados</ref> ==პრემიერ-მინისტრი== დემოკრატიულმა ლეიბორისტულმა პარტიამ გაიმარჯვა [[2008]] წლის 15 იანვარს გამართულ საყოველთაო არჩევნებში — მან 20 მანდატი მოიპოვა ყოფილი პრემიერ-მინისტრის, [[ოუენ არტური]]ს მეთაურობით მოქმედი ბარბადოსის ლეიბორისტული პარტიის 10 მანდატის წინააღმდეგ. ტომპსონმა პრემიერ-მინისტრის ფიცი 16 იანვარს დადო<ref>[https://web.archive.org/web/20080120223244/http://news.xinhuanet.com/english/2008-01/17/content_7440232.htm "Thompson sworn in as Barbados PM"], Xinhua, 17 January 2008.</ref> და გახდა ბარბადოსის მეექვსე პრემიერ-მინისტრი. ტომპსონი ასევე ხელახლა აირჩიეს სენტ-ჯონის საარჩევნო ოლქიდან ხმათა 84 %-ით.<ref>[http://elections.enfocuscrm.com/viewconstituency.cfm?constID=8 Election result page for St. John in the 2008 election] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080120073625/http://elections.enfocuscrm.com/viewconstituency.cfm?constID=8 |date=20 January 2008 }}.</ref> მან თავისი კაბინეტი 19 იანვარს გამოაცხადა, სადაც ფინანსთა, ეკონომიკურ საქმეთა და განვითარების, შრომის, საჯარო სამსახურისა და ენერგეტიკის მინისტრის პორტფელები თავად შეინარჩუნა; კაბინეტმა ფიცი 20 იანვარს დადო. მას არასოდეს უცხოვრია პრემიერ-მინისტრის ოფიციალურ რეზიდენციაში; მან განაცხადა, რომ იქ გადასვლა არასდროს სურდა, რის გამოც პრემიერ-მინისტრობის პერიოდში მაპსში ცხოვრობდა. გენერალ-გუბერნატორმა შუალედური არჩევნები 2011 წლის 20 იანვარს ჩანიშნა, რათა შევსებულიყო ასამბლეის პალატაში ტომპსონის გარდაცვალების შემდეგ ვაკანტურად დარჩენილი ადგილი. შუალედურ არჩევნებში გარდაცვლილი მეუღლის ყოფილ ადგილზე პარტიის კანდიდატი ტომპსონის ქვრივი, მარას ტომპსონი იყო.<ref>{{cite news |title=Mara's in |first=Chris |last=Gollop |url=http://www.nationnews.com/index.php/articles/view/maras-in/ |newspaper=[[The Daily Nation (Barbados)|Nation Newspaper]] |date=2 January 2011 |access-date=2 January 2011 |quote=MARA THOMPSON, widow of late Prime Minister David Thompson, has confirmed that she is ready to contest the St John by-election on a Democratic Labour Party (DLP) ticket. |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110106052650/http://www.nationnews.com/index.php/articles/view/maras-in |archive-date=6 January 2011 }}</ref> მან შთამბეჭდავი უპირატესობით გაიმარჯვა — ლეიბორისტული პარტიის ოპონენტი ჰადსონ გრიფიტი 4 613 ხმით 553-ის წინააღმდეგ დაამარცხა. ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{ბარბადოსის პრემიერ-მინისტრები}} {{DEFAULTSORT:ტომპსონი, დევიდ}} [[კატეგორია:ბარბადოსის პრემიერ-მინისტრები]] [[კატეგორია:ბარბადოსელი პოლიტიკოსები]] 6cu05rmqgrjpunjqh8pslc6ev3l77w7 1 921674 5564412 2026-10-24T03:27:10Z Jaba1977 3604 ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}} 5564412 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf 0 921675 5564421 2026-10-24T03:41:24Z Jaba1977 3604 ახალი გვერდი: {{ინფოდაფა პოლიტიკური პოსტი |თანამდებობა = ბარბადოსის პრემიერ-მინისტრი |ორგანიზაცია = |დროშა = Coat_of_arms_of_Barbados_(3).svg |დროშის ზომა = |დროშის წარწერა = [[ბარბადოსის გერბი]] |ნიშანი =Flag_of_the_Prime_Minister_... 5564421 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პოლიტიკური პოსტი |თანამდებობა = ბარბადოსის პრემიერ-მინისტრი |ორგანიზაცია = |დროშა = Coat_of_arms_of_Barbados_(3).svg |დროშის ზომა = |დროშის წარწერა = [[ბარბადოსის გერბი]] |ნიშანი =Flag_of_the_Prime_Minister_of_Barbados.svg |ნიშნის ზომა =100პქ |ნიშნის წარწერა =პრემიერ-მინისტრის დროშა |მშობლიური სახელი = |სურათი = Foreign_Secretary_Yvette_Cooper_meets_with_Barbados_Prime_Minister_-_5535661749_(cropped).jpg |თანამდებობის პირი = [[მია მოტლი]] |თანამდებობის დაკავება = [[25 მაისი]], [[2018]] |მიმართვის სტილი = მისი აღმატებულება |ტიპი = |სტატუსი = მთავრობის მეთაური |შემოკლებით = |წევრი = |ანგარიშვალდებულია = |რეზიდენცია = |ოლქი = |წარმდგენი = |დამნიშვნელი = [[ბარბადოსის პრეზიდენტი|პრეზიდენტი]] |დამნიშვნელის პოსტი = |ვადის ხანგრძლივობა = 5 წელი, განუსაზღვრელი ვადით განახლებადი |წინამორბედი = |დაარსდა = [[30 ნოემბერი]], [[1966]] |დამაარსებელი = |პირველი თანამდებობაზე = [[ეროლ ბეროუ]] |გაუქმდა = |ბოლო თანამდებობაზე = |მომდევნო = |თანაშემწე = |ხელფასი = 106 667 დოლარი წელიწადში |ვებსაიტი = }} '''ბარბადოსისპრემიერ-მინისტრი''' ({{lang-en|Prime Minister of Barbados}}) — 8c54l0fxn7zref3dm1vyk780w6f9fqd 5564422 5564421 2026-10-24T03:42:33Z Jaba1977 3604 5564422 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პოლიტიკური პოსტი |თანამდებობა = ბარბადოსის პრემიერ-მინისტრი |ორგანიზაცია = |დროშა = Coat_of_arms_of_Barbados_(3).svg |დროშის ზომა = |დროშის წარწერა = [[ბარბადოსის გერბი]] |ნიშანი =Flag_of_the_Prime_Minister_of_Barbados.svg |ნიშნის ზომა =100პქ |ნიშნის წარწერა =პრემიერ-მინისტრის დროშა |მშობლიური სახელი = |სურათი = Foreign_Secretary_Yvette_Cooper_meets_with_Barbados_Prime_Minister_-_5535661749_(cropped).jpg |თანამდებობის პირი = [[მია მოტლი]] |თანამდებობის დაკავება = [[25 მაისი]], [[2018]] |მიმართვის სტილი = მისი აღმატებულება |ტიპი = |სტატუსი = მთავრობის მეთაური |შემოკლებით = |წევრი = |ანგარიშვალდებულია = |რეზიდენცია = [[ილარო-ქოურთი]] |ოლქი = |წარმდგენი = |დამნიშვნელი = [[ბარბადოსის პრეზიდენტი|პრეზიდენტი]] |დამნიშვნელის პოსტი = |ვადის ხანგრძლივობა = 5 წელი, განუსაზღვრელი ვადით განახლებადი |წინამორბედი = |დაარსდა = [[30 ნოემბერი]], [[1966]] |დამაარსებელი = |პირველი თანამდებობაზე = [[ეროლ ბეროუ]] |გაუქმდა = |ბოლო თანამდებობაზე = |მომდევნო = |თანაშემწე = |ხელფასი = 106 667 დოლარი წელიწადში |ვებსაიტი = }} '''ბარბადოსისპრემიერ-მინისტრი''' ({{lang-en|Prime Minister of Barbados}}) — glkbor104jax0e5v5iwu2u5h4vogozq 5564424 5564422 2026-10-24T03:44:08Z Jaba1977 3604 5564424 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პოლიტიკური პოსტი |თანამდებობა = ბარბადოსის პრემიერ-მინისტრი |ორგანიზაცია = |დროშა = Coat_of_arms_of_Barbados_(3).svg |დროშის ზომა = |დროშის წარწერა = [[ბარბადოსის გერბი]] |ნიშანი =Flag_of_the_Prime_Minister_of_Barbados.svg |ნიშნის ზომა =100პქ |ნიშნის წარწერა =პრემიერ-მინისტრის დროშა |მშობლიური სახელი = |სურათი = Foreign_Secretary_Yvette_Cooper_meets_with_Barbados_Prime_Minister_-_5535661749_(cropped).jpg |თანამდებობის პირი = [[მია მოტლი]] |თანამდებობის დაკავება = [[25 მაისი]], [[2018]] |მიმართვის სტილი = მისი აღმატებულება |ტიპი = |სტატუსი = მთავრობის მეთაური |შემოკლებით = |წევრი = |ანგარიშვალდებულია = |რეზიდენცია = [[ილარო-ქოურთი]] |ოლქი = |წარმდგენი = |დამნიშვნელი = [[ბარბადოსის პრეზიდენტი|პრეზიდენტი]] |დამნიშვნელის პოსტი = |ვადის ხანგრძლივობა = 5 წელი, განუსაზღვრელი ვადით განახლებადი |წინამორბედი = |დაარსდა = [[30 ნოემბერი]], [[1966]] |დამაარსებელი = |პირველი თანამდებობაზე = [[ეროლ ბეროუ]] |გაუქმდა = |ბოლო თანამდებობაზე = |მომდევნო = |თანაშემწე = |ხელფასი = 106 667 დოლარი წელიწადში |ვებსაიტი = }} '''ბარბადოსისპრემიერ-მინისტრი''' ({{lang-en|Prime Minister of Barbados}}) — ბარბადოსის მთავრობის მეთაური. პრემიერ-მინისტრს კონსტიტუციის პირობების შესაბამისად ნიშნავს [[ბარბადოსის პრეზიდენტი|პრეზიდენტი]]. როგორც აღმასრულებელი ხელისუფლების ნომინალური მფლობელი, პრეზიდენტი პასუხისმგებელია საპარლამენტო არჩევნების ჩატარებასა და ერთ-ერთი კანდიდატის პრემიერ-მინისტრად გამოცხადებაზე. 6hovzdmhp2brjsxg5ff6hq9ne0hzhwn 5564425 5564424 2026-10-24T03:44:42Z Jaba1977 3604 5564425 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პოლიტიკური პოსტი |თანამდებობა = ბარბადოსის პრემიერ-მინისტრი |ორგანიზაცია = |დროშა = Coat_of_arms_of_Barbados_(3).svg |დროშის ზომა = |დროშის წარწერა = [[ბარბადოსის გერბი]] |ნიშანი =Flag_of_the_Prime_Minister_of_Barbados.svg |ნიშნის ზომა =100პქ |ნიშნის წარწერა =პრემიერ-მინისტრის დროშა |მშობლიური სახელი = |სურათი = Foreign_Secretary_Yvette_Cooper_meets_with_Barbados_Prime_Minister_-_5535661749_(cropped).jpg |თანამდებობის პირი = [[მია მოტლი]] |თანამდებობის დაკავება = [[25 მაისი]], [[2018]] |მიმართვის სტილი = მისი აღმატებულება |ტიპი = |სტატუსი = მთავრობის მეთაური |შემოკლებით = |წევრი = |ანგარიშვალდებულია = |რეზიდენცია = [[ილარო-ქოურთი]] |ოლქი = |წარმდგენი = |დამნიშვნელი = [[ბარბადოსის პრეზიდენტი|პრეზიდენტი]] |დამნიშვნელის პოსტი = |ვადის ხანგრძლივობა = 5 წელი, განუსაზღვრელი ვადით განახლებადი |წინამორბედი = |დაარსდა = [[30 ნოემბერი]], [[1966]] |დამაარსებელი = |პირველი თანამდებობაზე = [[ეროლ ბეროუ]] |გაუქმდა = |ბოლო თანამდებობაზე = |მომდევნო = |თანაშემწე = |ხელფასი = 106 667 დოლარი წელიწადში |ვებსაიტი = }} '''ბარბადოსისპრემიერ-მინისტრი''' ({{lang-en|Prime Minister of Barbados}}) — ბარბადოსის მთავრობის მეთაური. პრემიერ-მინისტრს კონსტიტუციის პირობების შესაბამისად ნიშნავს [[ბარბადოსის პრეზიდენტი|პრეზიდენტი]]. როგორც აღმასრულებელი ხელისუფლების ნომინალური მფლობელი, პრეზიდენტი პასუხისმგებელია საპარლამენტო არჩევნების ჩატარებასა და ერთ-ერთი კანდიდატის პრემიერ-მინისტრად გამოცხადებაზე. ==ისტორია== dovf57vpka23106kls2jjvpp4fqurmj 5564426 5564425 2026-10-24T03:45:24Z Jaba1977 3604 /* ისტორია */ 5564426 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პოლიტიკური პოსტი |თანამდებობა = ბარბადოსის პრემიერ-მინისტრი |ორგანიზაცია = |დროშა = Coat_of_arms_of_Barbados_(3).svg |დროშის ზომა = |დროშის წარწერა = [[ბარბადოსის გერბი]] |ნიშანი =Flag_of_the_Prime_Minister_of_Barbados.svg |ნიშნის ზომა =100პქ |ნიშნის წარწერა =პრემიერ-მინისტრის დროშა |მშობლიური სახელი = |სურათი = Foreign_Secretary_Yvette_Cooper_meets_with_Barbados_Prime_Minister_-_5535661749_(cropped).jpg |თანამდებობის პირი = [[მია მოტლი]] |თანამდებობის დაკავება = [[25 მაისი]], [[2018]] |მიმართვის სტილი = მისი აღმატებულება |ტიპი = |სტატუსი = მთავრობის მეთაური |შემოკლებით = |წევრი = |ანგარიშვალდებულია = |რეზიდენცია = [[ილარო-ქოურთი]] |ოლქი = |წარმდგენი = |დამნიშვნელი = [[ბარბადოსის პრეზიდენტი|პრეზიდენტი]] |დამნიშვნელის პოსტი = |ვადის ხანგრძლივობა = 5 წელი, განუსაზღვრელი ვადით განახლებადი |წინამორბედი = |დაარსდა = [[30 ნოემბერი]], [[1966]] |დამაარსებელი = |პირველი თანამდებობაზე = [[ეროლ ბეროუ]] |გაუქმდა = |ბოლო თანამდებობაზე = |მომდევნო = |თანაშემწე = |ხელფასი = 106 667 დოლარი წელიწადში |ვებსაიტი = }} '''ბარბადოსისპრემიერ-მინისტრი''' ({{lang-en|Prime Minister of Barbados}}) — ბარბადოსის მთავრობის მეთაური. პრემიერ-მინისტრს კონსტიტუციის პირობების შესაბამისად ნიშნავს [[ბარბადოსის პრეზიდენტი|პრეზიდენტი]]. როგორც აღმასრულებელი ხელისუფლების ნომინალური მფლობელი, პრეზიდენტი პასუხისმგებელია საპარლამენტო არჩევნების ჩატარებასა და ერთ-ერთი კანდიდატის პრემიერ-მინისტრად გამოცხადებაზე. ==ისტორია== სერ [[გრანტლი ჰერბერტ ადამსი]] ბარბადოსის პირველ პრემიერად 1953 წლის 1 თებერვალს დაინიშნა, როდესაც ბარბადოსმა სრული თვითმმართველობა მოიპოვა.<ref>{{Cite web |title=The History {{!}} BARBADOSPARLIAMENT.COM |url=https://www.barbadosparliament.com/main_page_content/show_content/13 |access-date=2022-03-02 |website=www.barbadosparliament.com}}</ref> როდესაც ბარბადოსმა 1966 წლის 30 ნოემბერს დიდი ბრიტანეთისგან სრული პოლიტიკური დამოუკიდებლობა მოიპოვა, თანამდებობას სახელი გადაერქვა და პრემიერ-მინისტრი ეწოდა.<ref>{{Cite web |title=Barbados - Barbados since independence {{!}} Britannica |url=https://www.britannica.com/place/Barbados/Barbados-since-independence |access-date=2022-03-02 |website=www.britannica.com |language=en}}</ref> სახელწოდების შეცვლის მიუხედავად, თანამდებობის ფუნქციები არსებითად არ შეცვლილა. 5dm338j1hsh82sehwtwkb6qu5a8gxw7 5564427 5564426 2026-10-24T03:45:39Z Jaba1977 3604 დაემატა [[კატეგორია:ბარბადოსის პრემიერ-მინისტრები]] გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით 5564427 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პოლიტიკური პოსტი |თანამდებობა = ბარბადოსის პრემიერ-მინისტრი |ორგანიზაცია = |დროშა = Coat_of_arms_of_Barbados_(3).svg |დროშის ზომა = |დროშის წარწერა = [[ბარბადოსის გერბი]] |ნიშანი =Flag_of_the_Prime_Minister_of_Barbados.svg |ნიშნის ზომა =100პქ |ნიშნის წარწერა =პრემიერ-მინისტრის დროშა |მშობლიური სახელი = |სურათი = Foreign_Secretary_Yvette_Cooper_meets_with_Barbados_Prime_Minister_-_5535661749_(cropped).jpg |თანამდებობის პირი = [[მია მოტლი]] |თანამდებობის დაკავება = [[25 მაისი]], [[2018]] |მიმართვის სტილი = მისი აღმატებულება |ტიპი = |სტატუსი = მთავრობის მეთაური |შემოკლებით = |წევრი = |ანგარიშვალდებულია = |რეზიდენცია = [[ილარო-ქოურთი]] |ოლქი = |წარმდგენი = |დამნიშვნელი = [[ბარბადოსის პრეზიდენტი|პრეზიდენტი]] |დამნიშვნელის პოსტი = |ვადის ხანგრძლივობა = 5 წელი, განუსაზღვრელი ვადით განახლებადი |წინამორბედი = |დაარსდა = [[30 ნოემბერი]], [[1966]] |დამაარსებელი = |პირველი თანამდებობაზე = [[ეროლ ბეროუ]] |გაუქმდა = |ბოლო თანამდებობაზე = |მომდევნო = |თანაშემწე = |ხელფასი = 106 667 დოლარი წელიწადში |ვებსაიტი = }} '''ბარბადოსისპრემიერ-მინისტრი''' ({{lang-en|Prime Minister of Barbados}}) — ბარბადოსის მთავრობის მეთაური. პრემიერ-მინისტრს კონსტიტუციის პირობების შესაბამისად ნიშნავს [[ბარბადოსის პრეზიდენტი|პრეზიდენტი]]. როგორც აღმასრულებელი ხელისუფლების ნომინალური მფლობელი, პრეზიდენტი პასუხისმგებელია საპარლამენტო არჩევნების ჩატარებასა და ერთ-ერთი კანდიდატის პრემიერ-მინისტრად გამოცხადებაზე. ==ისტორია== სერ [[გრანტლი ჰერბერტ ადამსი]] ბარბადოსის პირველ პრემიერად 1953 წლის 1 თებერვალს დაინიშნა, როდესაც ბარბადოსმა სრული თვითმმართველობა მოიპოვა.<ref>{{Cite web |title=The History {{!}} BARBADOSPARLIAMENT.COM |url=https://www.barbadosparliament.com/main_page_content/show_content/13 |access-date=2022-03-02 |website=www.barbadosparliament.com}}</ref> როდესაც ბარბადოსმა 1966 წლის 30 ნოემბერს დიდი ბრიტანეთისგან სრული პოლიტიკური დამოუკიდებლობა მოიპოვა, თანამდებობას სახელი გადაერქვა და პრემიერ-მინისტრი ეწოდა.<ref>{{Cite web |title=Barbados - Barbados since independence {{!}} Britannica |url=https://www.britannica.com/place/Barbados/Barbados-since-independence |access-date=2022-03-02 |website=www.britannica.com |language=en}}</ref> სახელწოდების შეცვლის მიუხედავად, თანამდებობის ფუნქციები არსებითად არ შეცვლილა. [[კატეგორია:ბარბადოსის პრემიერ-მინისტრები| ]] kjnzrz90ji3us3fstdqenm8kxixatwo 5564428 5564427 2026-10-24T03:46:15Z Jaba1977 3604 /* ისტორია */ 5564428 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პოლიტიკური პოსტი |თანამდებობა = ბარბადოსის პრემიერ-მინისტრი |ორგანიზაცია = |დროშა = Coat_of_arms_of_Barbados_(3).svg |დროშის ზომა = |დროშის წარწერა = [[ბარბადოსის გერბი]] |ნიშანი =Flag_of_the_Prime_Minister_of_Barbados.svg |ნიშნის ზომა =100პქ |ნიშნის წარწერა =პრემიერ-მინისტრის დროშა |მშობლიური სახელი = |სურათი = Foreign_Secretary_Yvette_Cooper_meets_with_Barbados_Prime_Minister_-_5535661749_(cropped).jpg |თანამდებობის პირი = [[მია მოტლი]] |თანამდებობის დაკავება = [[25 მაისი]], [[2018]] |მიმართვის სტილი = მისი აღმატებულება |ტიპი = |სტატუსი = მთავრობის მეთაური |შემოკლებით = |წევრი = |ანგარიშვალდებულია = |რეზიდენცია = [[ილარო-ქოურთი]] |ოლქი = |წარმდგენი = |დამნიშვნელი = [[ბარბადოსის პრეზიდენტი|პრეზიდენტი]] |დამნიშვნელის პოსტი = |ვადის ხანგრძლივობა = 5 წელი, განუსაზღვრელი ვადით განახლებადი |წინამორბედი = |დაარსდა = [[30 ნოემბერი]], [[1966]] |დამაარსებელი = |პირველი თანამდებობაზე = [[ეროლ ბეროუ]] |გაუქმდა = |ბოლო თანამდებობაზე = |მომდევნო = |თანაშემწე = |ხელფასი = 106 667 დოლარი წელიწადში |ვებსაიტი = }} '''ბარბადოსისპრემიერ-მინისტრი''' ({{lang-en|Prime Minister of Barbados}}) — ბარბადოსის მთავრობის მეთაური. პრემიერ-მინისტრს კონსტიტუციის პირობების შესაბამისად ნიშნავს [[ბარბადოსის პრეზიდენტი|პრეზიდენტი]]. როგორც აღმასრულებელი ხელისუფლების ნომინალური მფლობელი, პრეზიდენტი პასუხისმგებელია საპარლამენტო არჩევნების ჩატარებასა და ერთ-ერთი კანდიდატის პრემიერ-მინისტრად გამოცხადებაზე. ==ისტორია== სერ [[გრენტლი ჰერბერტ ადამსი]] ბარბადოსის პირველ პრემიერად 1953 წლის 1 თებერვალს დაინიშნა, როდესაც ბარბადოსმა სრული თვითმმართველობა მოიპოვა.<ref>{{Cite web |title=The History {{!}} BARBADOSPARLIAMENT.COM |url=https://www.barbadosparliament.com/main_page_content/show_content/13 |access-date=2022-03-02 |website=www.barbadosparliament.com}}</ref> როდესაც ბარბადოსმა 1966 წლის 30 ნოემბერს დიდი ბრიტანეთისგან სრული პოლიტიკური დამოუკიდებლობა მოიპოვა, თანამდებობას სახელი გადაერქვა და პრემიერ-მინისტრი ეწოდა.<ref>{{Cite web |title=Barbados - Barbados since independence {{!}} Britannica |url=https://www.britannica.com/place/Barbados/Barbados-since-independence |access-date=2022-03-02 |website=www.britannica.com |language=en}}</ref> სახელწოდების შეცვლის მიუხედავად, თანამდებობის ფუნქციები არსებითად არ შეცვლილა. ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:ბარბადოსის პრემიერ-მინისტრები| ]] jwam629zx9u2fbxu8iqmhrc1r7ri2jw 5564429 5564428 2026-10-24T03:46:56Z Jaba1977 3604 /* ისტორია */ 5564429 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პოლიტიკური პოსტი |თანამდებობა = ბარბადოსის პრემიერ-მინისტრი |ორგანიზაცია = |დროშა = Coat_of_arms_of_Barbados_(3).svg |დროშის ზომა = |დროშის წარწერა = [[ბარბადოსის გერბი]] |ნიშანი =Flag_of_the_Prime_Minister_of_Barbados.svg |ნიშნის ზომა =100პქ |ნიშნის წარწერა =პრემიერ-მინისტრის დროშა |მშობლიური სახელი = |სურათი = Foreign_Secretary_Yvette_Cooper_meets_with_Barbados_Prime_Minister_-_5535661749_(cropped).jpg |თანამდებობის პირი = [[მია მოტლი]] |თანამდებობის დაკავება = [[25 მაისი]], [[2018]] |მიმართვის სტილი = მისი აღმატებულება |ტიპი = |სტატუსი = მთავრობის მეთაური |შემოკლებით = |წევრი = |ანგარიშვალდებულია = |რეზიდენცია = [[ილარო-ქოურთი]] |ოლქი = |წარმდგენი = |დამნიშვნელი = [[ბარბადოსის პრეზიდენტი|პრეზიდენტი]] |დამნიშვნელის პოსტი = |ვადის ხანგრძლივობა = 5 წელი, განუსაზღვრელი ვადით განახლებადი |წინამორბედი = |დაარსდა = [[30 ნოემბერი]], [[1966]] |დამაარსებელი = |პირველი თანამდებობაზე = [[ეროლ ბეროუ]] |გაუქმდა = |ბოლო თანამდებობაზე = |მომდევნო = |თანაშემწე = |ხელფასი = 106 667 დოლარი წელიწადში |ვებსაიტი = }} '''ბარბადოსისპრემიერ-მინისტრი''' ({{lang-en|Prime Minister of Barbados}}) — ბარბადოსის მთავრობის მეთაური. პრემიერ-მინისტრს კონსტიტუციის პირობების შესაბამისად ნიშნავს [[ბარბადოსის პრეზიდენტი|პრეზიდენტი]]. როგორც აღმასრულებელი ხელისუფლების ნომინალური მფლობელი, პრეზიდენტი პასუხისმგებელია საპარლამენტო არჩევნების ჩატარებასა და ერთ-ერთი კანდიდატის პრემიერ-მინისტრად გამოცხადებაზე. ==ისტორია== სერ [[გრენტლი ჰერბერტ ადამსი]] ბარბადოსის პირველ პრემიერად 1953 წლის 1 თებერვალს დაინიშნა, როდესაც ბარბადოსმა სრული თვითმმართველობა მოიპოვა.<ref>{{Cite web |title=The History {{!}} BARBADOSPARLIAMENT.COM |url=https://www.barbadosparliament.com/main_page_content/show_content/13 |access-date=2022-03-02 |website=www.barbadosparliament.com}}</ref> როდესაც ბარბადოსმა 1966 წლის 30 ნოემბერს დიდი ბრიტანეთისგან სრული პოლიტიკური დამოუკიდებლობა მოიპოვა, თანამდებობას სახელი გადაერქვა და პრემიერ-მინისტრი ეწოდა.<ref>{{Cite web |title=Barbados - Barbados since independence {{!}} Britannica |url=https://www.britannica.com/place/Barbados/Barbados-since-independence |access-date=2022-03-02 |website=www.britannica.com |language=en}}</ref> სახელწოდების შეცვლის მიუხედავად, თანამდებობის ფუნქციები არსებითად არ შეცვლილა. ==რესურსები ინტერნეტში== * [https://pmo.gov.bb/ Prime Minister's Office] * [http://www.rulers.org/rulb1.html#barbados Rulers of Barbados - From settlement to present] * [http://flagspot.net/flags/bb-pm.html Flag of the prime minister of Barbados] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:ბარბადოსის პრემიერ-მინისტრები| ]] qn6ja3zfprzd3m1ipudxqk09gr1neka 5564430 5564429 2026-10-24T03:47:28Z Jaba1977 3604 /* სქოლიო */ 5564430 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა პოლიტიკური პოსტი |თანამდებობა = ბარბადოსის პრემიერ-მინისტრი |ორგანიზაცია = |დროშა = Coat_of_arms_of_Barbados_(3).svg |დროშის ზომა = |დროშის წარწერა = [[ბარბადოსის გერბი]] |ნიშანი =Flag_of_the_Prime_Minister_of_Barbados.svg |ნიშნის ზომა =100პქ |ნიშნის წარწერა =პრემიერ-მინისტრის დროშა |მშობლიური სახელი = |სურათი = Foreign_Secretary_Yvette_Cooper_meets_with_Barbados_Prime_Minister_-_5535661749_(cropped).jpg |თანამდებობის პირი = [[მია მოტლი]] |თანამდებობის დაკავება = [[25 მაისი]], [[2018]] |მიმართვის სტილი = მისი აღმატებულება |ტიპი = |სტატუსი = მთავრობის მეთაური |შემოკლებით = |წევრი = |ანგარიშვალდებულია = |რეზიდენცია = [[ილარო-ქოურთი]] |ოლქი = |წარმდგენი = |დამნიშვნელი = [[ბარბადოსის პრეზიდენტი|პრეზიდენტი]] |დამნიშვნელის პოსტი = |ვადის ხანგრძლივობა = 5 წელი, განუსაზღვრელი ვადით განახლებადი |წინამორბედი = |დაარსდა = [[30 ნოემბერი]], [[1966]] |დამაარსებელი = |პირველი თანამდებობაზე = [[ეროლ ბეროუ]] |გაუქმდა = |ბოლო თანამდებობაზე = |მომდევნო = |თანაშემწე = |ხელფასი = 106 667 დოლარი წელიწადში |ვებსაიტი = }} '''ბარბადოსისპრემიერ-მინისტრი''' ({{lang-en|Prime Minister of Barbados}}) — ბარბადოსის მთავრობის მეთაური. პრემიერ-მინისტრს კონსტიტუციის პირობების შესაბამისად ნიშნავს [[ბარბადოსის პრეზიდენტი|პრეზიდენტი]]. როგორც აღმასრულებელი ხელისუფლების ნომინალური მფლობელი, პრეზიდენტი პასუხისმგებელია საპარლამენტო არჩევნების ჩატარებასა და ერთ-ერთი კანდიდატის პრემიერ-მინისტრად გამოცხადებაზე. ==ისტორია== სერ [[გრენტლი ჰერბერტ ადამსი]] ბარბადოსის პირველ პრემიერად 1953 წლის 1 თებერვალს დაინიშნა, როდესაც ბარბადოსმა სრული თვითმმართველობა მოიპოვა.<ref>{{Cite web |title=The History {{!}} BARBADOSPARLIAMENT.COM |url=https://www.barbadosparliament.com/main_page_content/show_content/13 |access-date=2022-03-02 |website=www.barbadosparliament.com}}</ref> როდესაც ბარბადოსმა 1966 წლის 30 ნოემბერს დიდი ბრიტანეთისგან სრული პოლიტიკური დამოუკიდებლობა მოიპოვა, თანამდებობას სახელი გადაერქვა და პრემიერ-მინისტრი ეწოდა.<ref>{{Cite web |title=Barbados - Barbados since independence {{!}} Britannica |url=https://www.britannica.com/place/Barbados/Barbados-since-independence |access-date=2022-03-02 |website=www.britannica.com |language=en}}</ref> სახელწოდების შეცვლის მიუხედავად, თანამდებობის ფუნქციები არსებითად არ შეცვლილა. ==რესურსები ინტერნეტში== * [https://pmo.gov.bb/ Prime Minister's Office] * [http://www.rulers.org/rulb1.html#barbados Rulers of Barbados - From settlement to present] * [http://flagspot.net/flags/bb-pm.html Flag of the prime minister of Barbados] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{ბარბადოსის პრემიერ-მინისტრები}} {{პრემიერ-მინისტრები}} [[კატეგორია:ბარბადოსის პრემიერ-მინისტრები| ]] 4cyz4r64phkw4u5038e81kgqvp2me4j 1 921676 5564423 2026-10-24T03:42:46Z Jaba1977 3604 ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}} 5564423 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf 0 921677 5564443 2026-10-24T06:11:09Z Tekle shonia55 188916 ახალი გვერდი: '''კორიოს ყურე''' ავსტრალიის პორტ-ფილიპის სამხრეთ-დასავლეთ კუთხეში მდებარე მრავალი შიდა ყურიდან ერთ-ერთია და წარმოადგენს იმ ყურეს, რომელსაც ქალაქი ჯილონგი ეკვრის. იქვე მდება... 5564443 wikitext text/x-wiki '''კორიოს ყურე''' ავსტრალიის პორტ-ფილიპის სამხრეთ-დასავლეთ კუთხეში მდებარე მრავალი შიდა ყურიდან ერთ-ერთია და წარმოადგენს იმ ყურეს, რომელსაც ქალაქი ჯილონგი ეკვრის. იქვე მდებარე კორიოს გარეუბანმა სახელი სწორედ კორიო ყურისგან მიიღო. როდესაც ჰამილტონ ჰიუმი და უილიამ ჰოველი 1824 წელს ყურეს მიადგნენ, ისინი ადგილობრივ უოთარონგის ხალხს შეხვდნენ. ადგილობრივები ყურეს „ჯილონგს“ უწოდებდნენ, ხოლო მის გარშემო მდებარე მიწებს — „კორაიოს“. თუმცა, 1830-იანი წლების ბოლოს, როდესაც ტერიტორიის აგეგმვა განხორციელდა, ეს აბორიგენული სახელწოდებები უკვე ადგილებიფრიად გაცვლილიყო. მას შემდეგ სახელები „კორაიო“ და „ჯილონგი“ ინგლისურყაიდურად გარდაიქმნა, როგორც „კორიო“ და „ჯილონგი“. ჯილონგის პორტი კორიო ყურის სანაპიროზე მდებარეობს და ტონაჟის მიხედვით ავსტრალიაში მეექვსე უმსხვილესი პორტია. ჯილონგის პირველად დასახლებამდე, პოინტ-ლილიასიდან პოინტ-ჰენრის მიმართულებით ყურის გადაღმა მდებარე ქვიშის ცოცხი (ცელა) გემებს შიდა ნავსადგურში შესვლაში უშლიდა ხელს. გემები ვალდებულნი იყვნენ, ყურეში ღუზა ჩაეშვათ, ხოლო ტვირთი ჯილონგში პატარა ბარჟებით შემოჰქონდათ. ზოგჯერ, მიქცევის დროს, ქვიშის ცოცხზე ფეხით გადასვლაც კი შესაძლებელი იყო. ქვიშის ცოცხზე პირველი არხის გათხრა 1853 წელს დაიწყო, რაც გემებისთვის 4 მეტრზე ნაკლები წყალმცენარეობის (წყალში გემის ჩაძირვის სიღრმის) საშუალებას იძლეოდა. 1860-იან წლებში ეს არხი გაასწორეს და 6 მეტრის სიღრმემდე გააღრმავეს. 1881 წელს ახალი არხის მშენებლობა დაიწყო, რომლის დასრულებასაც 12 წელი დასჭირდა. მას ჰოპტოუნის არხი (ჰოუპტაუნის არხი) ეწოდა ლორდ ჰოპტოუნის პატივსცემად, რომელმაც ის 1893 წლის 20 დეკემბერს გახსნა. არხებისა და პორტის მართვა ჯილონგის ნავსადგურის ტრასტის (ჯილონგის ნავსადგურის სამმართველო) პასუხისმგებლობა იყო, რომელიც 1905 წლის დეკემბერში შეიქმნა. 1981 წელს ტრასა ჯილონგის პორტის ადმინისტრაციამ (ჯილონგის პორტის ადმინისტრაცია) ჩაიბარა. 1996 წლის შუა პერიოდში ეს ადმინისტრაცია შტატის მთავრობამ გაასაჯაროვა (პრივატიზება მოახდინა) და 49.6 მილიონ დოლარად TNT Logistics-ს მიჰყიდა. მოგვიანებით მას სახელი გადაარქვეს და „ჯილონგპორტი“ უწოდეს კორიოს ყურის სანაპირო ჯილონგის მცხოვრებლებისთვის ყოველთვის საყვარელი დასასვენებელი და გასართობი ადგილი იყო. 1930-იანი წლებიდან მოყოლებული, „ისთერნ ბიჩი“(აღმოსავლეთ სანაპირო) პოპულარულ საცურაო ლოკაციას წარმოადგენს. ასევე დიდი პოპულარობით სარგებლობს ნაოსნობა, რისთვისაც მოწყობილია მრავალი საზოგადოებრივი ნავმისადგომი (ბოუტ რამპი) და პიერსი. ყურეში მდებარეობს „ჯილონგის სამეფო იახტ-კლუბი“ (როიალ ჯილონგ იახტ-კლუბი), რომელიც 1859 წელს დაარსდა, და მის მეზობლად არსებული „ბეი სიტი მარინა“ (ბეი-სიტი მარინა), რომელიც 1980-იან წლებში აშენდა. ხანდახან ყურეში ვეშაპებისა და დელფინების ნახვაც კი არის შესაძლებელი. კორიო ყურეში კომერციული თევზჭერა (ბადით თევზაობა) 2018 წელს დასრულდა, რაც სამოყვარულო თევზაობის ჯგუფების აქტიური კამპანიისა და ძალისხმევის შედეგი იყო. როდესაც ჰამილტონ ჰიუმი და უილიამ ჰოველი 1824 წელს ყურეს მიადგნენ, ისინი ადგილობრივ უოთარონგის ხალხს შეხვდნენ, რომლებიც ყურეს „ჯილონგს“ უწოდებდნენ, ხოლო მის გარშემო მდებარე მიწებს — „კორაიოს“. თუმცა, 1830-იანი წლების ბოლოს, როდესაც ტერიტორიის აგეგმვა განხორციელდა, ეს აბორიგენული სახელწოდებები უკვე ადგილებით გაცვლილი აღმოჩნდა. მას შემდეგ სახელები „კორაიო“ და „ჯილონგი“ ინგლისურ ყაიდაზე მოერგო და „კორიოდ“ და „ჯილონგად“ გარდაიქმნა. 1974 წელს დაფიქსირდა კორიო ყურის მიდიების კადმიუმით მძიმე დაბინძურება. აღმოჩენილი იყო ისეთი მაღალი მაჩვენებლები, როგორიცაა 41.5 მკგ/გ. კორიო ყურის დაბინძურება სამ სამრეწველო ჩამდინარე წყლებს უკავშირდებოდა, რომელიც მოგვიანებით შეწყდა. ამის შემდეგ კორიო ყურის მიდიებში კადმიუმის დონემ იკლო და ავსტრალიის ეროვნული ჯანმრთელობისა და სამედიცინო კვლევების საბჭოს ზღვრულ ნორმებზე დაბალ ნიშნულამდე ჩამოვიდა.[10] 1977-1978 წლებში კორიო ყურის მიდიებში ტყვიის შემცველობა შესამჩნევად მაღალი იყო და 1992 წლამდე განხორციელებულ ბოლო გაზომვებამდეც კი აჭარბებდა მაქსიმალურ დასაშვებ კონცენტრაციას — 2.5 მკგ/გ.[10] 2002 წელს კომპანია Shell Australia კორიო ყურეში ნავთობის სამი ცალკეული დაღვრისტვის გამო დააჯარიმეს.[11] 2003 წელს, იმავე წლის 8 სექტემბრამდე, Shell-ის ნავთობგადამამუშავებელ ქარხანას ყურეში ნავთობის დაღვრის 63 შემთხვევა ჰქონდა.[12] 2004 წელს Shell Australia-ს დაევალა 75 000 აშშ დოლარის გადახდა. ჯილონგის გადამამუშავებელ ქარხანასთან ახლოს მდებარე გარემოსდაცვითი პროექტისთვის მას შემდეგ, რაც იგი 2003 წელს კორიო ყურის სამი ნავთობის დაღვრით დაბინძურებაში სცნეს დამნაშავედ.2009 წელს შელი ავსტრალიას ყურეში და ხმელეთზე ნავთობის გაჟონვის გამო კვლავ დააჯარიმეს. 2014 წელს ნავთობგადამამუშავებელ ზღვისპირა ქარხანაში კომპანია Viva Energy-ს მიერ ნავთობის გადამუშავებაში გამოყენებული ამიაკის წარმოებული ქიმიკატის (დიიზოპროპილამინის) 3500 ლიტრისა და 6300 ლიტრის ოდენობით დაღვრა მოხდა.[13] 2016 წელს კომპანია ორჯერ დააჯარიმეს კორიო ყურეში დაახლოებით 1.7 მილიონი ლიტრი დამუშავებული ჩამდინარე წყლისა და დაუმუშავებელი სანიაღვრე წყლის უკანონო ჩაშვების გამო.[14] 2015 წელს ზემოქმედების სასუქები დაბინძურებული სითხის ორი უკანონო ჩაშვებისთვის დააჯარიმეს. გარემოს დაცვის სააგენტოს (EPA) გამოძიების დროს გაირკვა, რომ მეორე ჩაშვებაც მომხდარიყო. სავარაუდოა, რომ ეს მეორე ინციდენტიც კორიო ყურემდე მიაღწევდა.[15] 2017 წელს Midway Limited დააჯარიმეს იმის გამო, რომ კომპანიამ თავისი ტერიტორიიდან მნიშვნელოვანი რაოდენობით დაბინძურებული წყლის გადადინება და კორიო ყურეში მოხვედრა დაუშვა (ეს ბოლო 12 თვის განმავლობაში კომპანიის მესამე მსგავსი ინციდენტი იყო).[16] 2019 წელს Incitec Pivot Limited 120 000 დოლარით დააჯარიმეს და ბრალი დასდეს მას შემდეგ, რაც ტოქსიკური და ძლიერ კოროზიული ნალექი გამოუყენებელი მილების გავლით კორიო ყურეში გადაიღვარა.[17] 2021 წელს გარემოს დაცვის სააგენტომ (EPA) Viva Energy 8261 დოლარით დააჯარიმა მას შემდეგ, რაც დაადგინა, რომ ქარხნის ოპერატორმა ლიცენზია დაარღვია — გაჟონვის შედეგად გამაგრილებელ წყალსა და კორიო ყურეში BTEX (რომელიც შეიცავს ბენზოლს, ტოლუოლს, ეთილბენზოლს და ქსილოლს) ლიმიტს სამჯერ გადაჭარბებული რაოდენობით ჩაეშვა.[18] 3wyun5kgcxqd704nvm0jwy7xrudo90m 5564459 5564443 2026-10-24T09:03:55Z Tekle shonia55 188916 5564459 wikitext text/x-wiki '''კორიოს ყურე''' ავსტრალიის პორტ-ფილიპის სამხრეთ-დასავლეთ კუთხეში მდებარე მრავალი შიდა ყურიდან ერთ-ერთია და წარმოადგენს იმ ყურეს, რომელსაც ქალაქი [[ჯილონგი]] ეკვრის. იქვე მდებარე კორიოს გარეუბანმა სახელი სწორედ კორიო ყურისგან მიიღო. როდესაც ჰამილტონ ჰიუმი და უილიამ ჰოველი 1824 წელს ყურეს მიადგნენ, ისინი ადგილობრივ უოთარონგის ხალხს შეხვდნენ. ადგილობრივები ყურეს „[[ჯილონგი]]“ უწოდებდნენ, ხოლო მის გარშემო მდებარე მიწებს — „კორაიოს“. თუმცა, 1830-იანი წლების ბოლოს, როდესაც ტერიტორიის აგეგმვა განხორციელდა, ეს აბორიგენული სახელწოდებები უკვე ადგილებიფრიად გაცვლილიყო. მას შემდეგ სახელები „კორაიო“ და „ჯილონგი“ ინგლისურყაიდურად გარდაიქმნა, როგორც „კორიო“ და „ჯილონგი“. ჯილონგის პორტი კორიო ყურის სანაპიროზე მდებარეობს და ტონაჟის მიხედვით ავსტრალიაში მეექვსე უმსხვილესი პორტია. ჯილონგის პირველად დასახლებამდე, პოინტ-ლილიასიდან პოინტ-ჰენრის მიმართულებით ყურის გადაღმა მდებარე ქვიშის ცოცხი (ცელა) გემებს შიდა ნავსადგურში შესვლაში უშლიდა ხელს. გემები ვალდებულნი იყვნენ, ყურეში ღუზა ჩაეშვათ, ხოლო ტვირთი ჯილონგში პატარა ბარჟებით შემოჰქონდათ. ზოგჯერ, მიქცევის დროს, ქვიშის ცოცხზე ფეხით გადასვლაც კი შესაძლებელი იყო. ქვიშის ცოცხზე პირველი არხის გათხრა [[1853]] წელს დაიწყო, რაც გემებისთვის 4 მეტრზე ნაკლები წყალმცენარეობის (წყალში გემის ჩაძირვის სიღრმის) საშუალებას იძლეოდა. [[1860-იანები|1860-იან]] წლებში ეს არხი გაასწორეს და 6 მეტრის სიღრმემდე გააღრმავეს. [[1881]] წელს ახალი არხის მშენებლობა დაიწყო, რომლის დასრულებასაც 12 წელი დასჭირდა. მას ჰოპტოუნის არხი (ჰოუპტაუნის არხი) ეწოდა ლორდ ჰოპტოუნის პატივსცემად, რომელმაც ის [[1893]] წლის [[20 დეკემბერი|20 დეკემბერ]]ს გახსნა. არხებისა და პორტის მართვა ჯილონგის ნავსადგურის ტრასტის (ჯილონგის ნავსადგურის სამმართველო) პასუხისმგებლობა იყო, რომელიც 1905 წლის დეკემბერში შეიქმნა. [[1981]] წელს ტრასა ჯილონგის პორტის ადმინისტრაციამ (ჯილონგის პორტის ადმინისტრაცია) ჩაიბარა. 1996 წლის შუა პერიოდში ეს ადმინისტრაცია შტატის მთავრობამ გაასაჯაროვა (პრივატიზება მოახდინა) და 49.6 მილიონ დოლარად TNT Logistics-ს მიჰყიდა. მოგვიანებით მას სახელი გადაარქვეს და „ჯილონგპორტი“ უწოდეს კორიოს ყურის სანაპირო ჯილონგის მცხოვრებლებისთვის ყოველთვის საყვარელი დასასვენებელი და გასართობი ადგილი იყო. 1930-იანი წლებიდან მოყოლებული, „ისთერნ ბიჩი“(აღმოსავლეთ სანაპირო) პოპულარულ საცურაო ლოკაციას წარმოადგენს. ასევე დიდი პოპულარობით სარგებლობს ნაოსნობა, რისთვისაც მოწყობილია მრავალი საზოგადოებრივი ნავმისადგომი (ბოუტ რამპი) და პიერსი. ყურეში მდებარეობს „ჯილონგის სამეფო იახტ-კლუბი“ (როიალ ჯილონგ იახტ-კლუბი), რომელიც [[1859]] წელს დაარსდა, და მის მეზობლად არსებული „ბეი სიტი მარინა“ (ბეი-სიტი მარინა), რომელიც [[1980-იანები|1980-იან]] წლებში აშენდა. ხანდახან ყურეში ვეშაპებისა და დელფინების ნახვაც კი არის შესაძლებელი. კორიო ყურეში კომერციული თევზჭერა (ბადით თევზაობა) [[2018]] წელს დასრულდა, რაც სამოყვარულო თევზაობის ჯგუფების აქტიური კამპანიისა და ძალისხმევის შედეგი იყო. როდესაც ჰამილტონ ჰიუმი და უილიამ ჰოველი [[1824]] წელს ყურეს მიადგნენ, ისინი ადგილობრივ უოთარონგის ხალხს შეხვდნენ, რომლებიც ყურეს „ჯილონგს“ უწოდებდნენ, ხოლო მის გარშემო მდებარე მიწებს — „კორაიოს“. თუმცა, [[1830-იანები|1830-იანი]] წლების ბოლოს, როდესაც ტერიტორიის აგეგმვა განხორციელდა, ეს აბორიგენული სახელწოდებები უკვე ადგილებით გაცვლილი აღმოჩნდა. მას შემდეგ სახელები „კორაიო“ და „ჯილონგი“ ინგლისურ ყაიდაზე მოერგო და „[[კორიო|კორიოდ]]“ და „[[ჯილონგი|ჯილონგად]]“ გარდაიქმნა. [[1974]] წელს დაფიქსირდა კორიო ყურის მიდიების კადმიუმით მძიმე დაბინძურება. აღმოჩენილი იყო ისეთი მაღალი მაჩვენებლები, როგორიცაა 41.5 მკგ/გ. კორიო ყურის დაბინძურება სამ სამრეწველო ჩამდინარე წყლებს უკავშირდებოდა, რომელიც მოგვიანებით შეწყდა. ამის შემდეგ კორიო ყურის მიდიებში კადმიუმის დონემ იკლო და ავსტრალიის ეროვნული ჯანმრთელობისა და სამედიცინო კვლევების საბჭოს ზღვრულ ნორმებზე დაბალ ნიშნულამდე ჩამოვიდა.[10] 1977-1978 წლებში კორიო ყურის მიდიებში ტყვიის შემცველობა შესამჩნევად მაღალი იყო და 1992 წლამდე განხორციელებულ ბოლო გაზომვებამდეც კი აჭარბებდა მაქსიმალურ დასაშვებ კონცენტრაციას — 2.5 მკგ/გ.[10] [[2002]] წელს კომპანია Shell Australia კორიო ყურეში ნავთობის სამი ცალკეული დაღვრისტვის გამო დააჯარიმეს.[11] [[2003]] წელს, იმავე წლის 8 სექტემბრამდე, Shell-ის ნავთობგადამამუშავებელ ქარხანას ყურეში ნავთობის დაღვრის 63 შემთხვევა ჰქონდა.[12] [[2004]] წელს Shell Australia-ს დაევალა 75 000 აშშ დოლარის გადახდა. ჯილონგის გადამამუშავებელ ქარხანასთან ახლოს მდებარე გარემოსდაცვითი პროექტისთვის მას შემდეგ, რაც იგი 2003 წელს კორიო ყურის სამი ნავთობის დაღვრით დაბინძურებაში სცნეს დამნაშავედ.2009 წელს შელი ავსტრალიას ყურეში და ხმელეთზე ნავთობის გაჟონვის გამო კვლავ დააჯარიმეს. [[2014]] წელს ნავთობგადამამუშავებელ ზღვისპირა ქარხანაში კომპანია Viva Energy-ს მიერ ნავთობის გადამუშავებაში გამოყენებული ამიაკის წარმოებული ქიმიკატის (დიიზოპროპილამინის) 3500 ლიტრისა და 6300 ლიტრის ოდენობით დაღვრა მოხდა.[13] [[2016]] წელს კომპანია ორჯერ დააჯარიმეს კორიო ყურეში დაახლოებით 1.7 მილიონი ლიტრი დამუშავებული ჩამდინარე წყლისა და დაუმუშავებელი სანიაღვრე წყლის უკანონო ჩაშვების გამო.[14] [[2015]] წელს ზემოქმედების სასუქები დაბინძურებული სითხის ორი უკანონო ჩაშვებისთვის დააჯარიმეს. გარემოს დაცვის სააგენტოს (EPA) გამოძიების დროს გაირკვა, რომ მეორე ჩაშვებაც მომხდარიყო. სავარაუდოა, რომ ეს მეორე ინციდენტიც კორიო ყურემდე მიაღწევდა.[15] [[2017]] წელს Midway Limited დააჯარიმეს იმის გამო, რომ კომპანიამ თავისი ტერიტორიიდან მნიშვნელოვანი რაოდენობით დაბინძურებული წყლის გადადინება და კორიო ყურეში მოხვედრა დაუშვა (ეს ბოლო 12 თვის განმავლობაში კომპანიის მესამე მსგავსი ინციდენტი იყო).[16] [[2019]] წელს Incitec Pivot Limited 120 000 დოლარით დააჯარიმეს და ბრალი დასდეს მას შემდეგ, რაც ტოქსიკური და ძლიერ კოროზიული ნალექი გამოუყენებელი მილების გავლით კორიო ყურეში გადაიღვარა.[17] [[2021]] წელს გარემოს დაცვის სააგენტომ (EPA) Viva Energy 8261 დოლარით დააჯარიმა მას შემდეგ, რაც დაადგინა, რომ ქარხნის ოპერატორმა ლიცენზია დაარღვია — გაჟონვის შედეგად გამაგრილებელ წყალსა და კორიო ყურეში BTEX (რომელიც შეიცავს ბენზოლს, ტოლუოლს, ეთილბენზოლს და ქსილოლს) ლიმიტს სამჯერ გადაჭარბებული რაოდენობით ჩაეშვა.[18] 760h0t4ezvrp5r81utdiwws09newdcb 5564460 5564459 2026-10-24T09:07:31Z Tekle shonia55 188916 5564460 wikitext text/x-wiki '''კორიოს ყურე''' ავსტრალიის პორტ-ფილიპის სამხრეთ-დასავლეთ კუთხეში მდებარე მრავალი შიდა ყურიდან ერთ-ერთია და წარმოადგენს იმ ყურეს, რომელსაც ქალაქი [[ჯილონგი]] ეკვრის. იქვე მდებარე კორიოს გარეუბანმა სახელი სწორედ კორიო ყურისგან მიიღო. როდესაც ჰ[[ამილტონ ჰიუმი]] და [[უილიამ ჰოველი]] 1824 წელს ყურეს მიადგნენ, ისინი ადგილობრივ [[უოთარონგი|უოთარონგის]] ხალხს შეხვდნენ. ადგილობრივები ყურეს „[[ჯილონგი]]“ უწოდებდნენ, ხოლო მის გარშემო მდებარე მიწებს — „კორაიოს“. თუმცა, 1830-იანი წლების ბოლოს, როდესაც ტერიტორიის აგეგმვა განხორციელდა, ეს აბორიგენული სახელწოდებები უკვე ადგილებიფრიად გაცვლილიყო. მას შემდეგ სახელები „კორაიო“ და „ჯილონგი“ ინგლისურყაიდურად გარდაიქმნა, როგორც „კორიო“ და „ჯილონგი“. ჯილონგის პორტი კორიო ყურის სანაპიროზე მდებარეობს და ტონაჟის მიხედვით ავსტრალიაში მეექვსე უმსხვილესი პორტია. ჯილონგის პირველად დასახლებამდე, პოინტ-ლილიასიდან პოინტ-ჰენრის მიმართულებით ყურის გადაღმა მდებარე ქვიშის ცოცხი (ცელა) გემებს შიდა ნავსადგურში შესვლაში უშლიდა ხელს. გემები ვალდებულნი იყვნენ, ყურეში ღუზა ჩაეშვათ, ხოლო ტვირთი ჯილონგში პატარა ბარჟებით შემოჰქონდათ. ზოგჯერ, მიქცევის დროს, ქვიშის ცოცხზე ფეხით გადასვლაც კი შესაძლებელი იყო. ქვიშის ცოცხზე პირველი არხის გათხრა [[1853]] წელს დაიწყო, რაც გემებისთვის 4 მეტრზე ნაკლები წყალმცენარეობის (წყალში გემის ჩაძირვის სიღრმის) საშუალებას იძლეოდა. [[1860-იანები|1860-იან]] წლებში ეს არხი გაასწორეს და 6 მეტრის სიღრმემდე გააღრმავეს. [[1881]] წელს ახალი არხის მშენებლობა დაიწყო, რომლის დასრულებასაც 12 წელი დასჭირდა. მას ჰოპტოუნის არხი (ჰოუპტაუნის არხი) ეწოდა ლორდ ჰოპტოუნის პატივსცემად, რომელმაც ის [[1893]] წლის [[20 დეკემბერი|20 დეკემბერ]]ს გახსნა. არხებისა და პორტის მართვა ჯილონგის ნავსადგურის ტრასტის (ჯილონგის ნავსადგურის სამმართველო) პასუხისმგებლობა იყო, რომელიც 1905 წლის დეკემბერში შეიქმნა. [[1981]] წელს ტრასა ჯილონგის პორტის ადმინისტრაციამ (ჯილონგის პორტის ადმინისტრაცია) ჩაიბარა. 1996 წლის შუა პერიოდში ეს ადმინისტრაცია შტატის მთავრობამ გაასაჯაროვა (პრივატიზება მოახდინა) და 49.6 მილიონ დოლარად TNT Logistics-ს მიჰყიდა. მოგვიანებით მას სახელი გადაარქვეს და „ჯილონგპორტი“ უწოდეს კორიოს ყურის სანაპირო ჯილონგის მცხოვრებლებისთვის ყოველთვის საყვარელი დასასვენებელი და გასართობი ადგილი იყო. 1930-იანი წლებიდან მოყოლებული, „ისთერნ ბიჩი“(აღმოსავლეთ სანაპირო) პოპულარულ საცურაო ლოკაციას წარმოადგენს. ასევე დიდი პოპულარობით სარგებლობს ნაოსნობა, რისთვისაც მოწყობილია მრავალი საზოგადოებრივი ნავმისადგომი (ბოუტ რამპი) და პიერსი. ყურეში მდებარეობს „ჯილონგის სამეფო იახტ-კლუბი“ (როიალ ჯილონგ იახტ-კლუბი), რომელიც [[1859]] წელს დაარსდა, და მის მეზობლად არსებული „ბეი სიტი მარინა“ (ბეი-სიტი მარინა), რომელიც [[1980-იანები|1980-იან]] წლებში აშენდა. ხანდახან ყურეში ვეშაპებისა და დელფინების ნახვაც კი არის შესაძლებელი. კორიო ყურეში კომერციული თევზჭერა (ბადით თევზაობა) [[2018]] წელს დასრულდა, რაც სამოყვარულო თევზაობის ჯგუფების აქტიური კამპანიისა და ძალისხმევის შედეგი იყო. როდესაც ჰამილტონ ჰიუმი და უილიამ ჰოველი [[1824]] წელს ყურეს მიადგნენ, ისინი ადგილობრივ უოთარონგის ხალხს შეხვდნენ, რომლებიც ყურეს „ჯილონგს“ უწოდებდნენ, ხოლო მის გარშემო მდებარე მიწებს — „კორაიოს“. თუმცა, [[1830-იანები|1830-იანი]] წლების ბოლოს, როდესაც ტერიტორიის აგეგმვა განხორციელდა, ეს აბორიგენული სახელწოდებები უკვე ადგილებით გაცვლილი აღმოჩნდა. მას შემდეგ სახელები „კორაიო“ და „ჯილონგი“ ინგლისურ ყაიდაზე მოერგო და „[[კორიო|კორიოდ]]“ და „[[ჯილონგი|ჯილონგად]]“ გარდაიქმნა. [[1974]] წელს დაფიქსირდა კორიო ყურის მიდიების კადმიუმით მძიმე დაბინძურება. აღმოჩენილი იყო ისეთი მაღალი მაჩვენებლები, როგორიცაა 41.5 მკგ/გ. კორიო ყურის დაბინძურება სამ სამრეწველო ჩამდინარე წყლებს უკავშირდებოდა, რომელიც მოგვიანებით შეწყდა. ამის შემდეგ კორიო ყურის მიდიებში კადმიუმის დონემ იკლო და ავსტრალიის ეროვნული ჯანმრთელობისა და სამედიცინო კვლევების საბჭოს ზღვრულ ნორმებზე დაბალ ნიშნულამდე ჩამოვიდა.[10] 1977-1978 წლებში კორიო ყურის მიდიებში ტყვიის შემცველობა შესამჩნევად მაღალი იყო და 1992 წლამდე განხორციელებულ ბოლო გაზომვებამდეც კი აჭარბებდა მაქსიმალურ დასაშვებ კონცენტრაციას — 2.5 მკგ/გ.[10] [[2002]] წელს კომპანია Shell Australia კორიო ყურეში ნავთობის სამი ცალკეული დაღვრისტვის გამო დააჯარიმეს.[11] [[2003]] წელს, იმავე წლის 8 სექტემბრამდე, Shell-ის ნავთობგადამამუშავებელ ქარხანას ყურეში ნავთობის დაღვრის 63 შემთხვევა ჰქონდა.[12] [[2004]] წელს Shell Australia-ს დაევალა 75 000 აშშ დოლარის გადახდა. ჯილონგის გადამამუშავებელ ქარხანასთან ახლოს მდებარე გარემოსდაცვითი პროექტისთვის მას შემდეგ, რაც იგი [[2003]] წელს კორიო ყურის სამი ნავთობის დაღვრით დაბინძურებაში სცნეს დამნაშავედ.[[2009]] წელს შელი ავსტრალიას ყურეში და ხმელეთზე ნავთობის გაჟონვის გამო კვლავ დააჯარიმეს. [[2014]] წელს ნავთობგადამამუშავებელ ზღვისპირა ქარხანაში კომპანია Viva Energy-ს მიერ ნავთობის გადამუშავებაში გამოყენებული ამიაკის წარმოებული ქიმიკატის (დიიზოპროპილამინის) 3500 ლიტრისა და 6300 ლიტრის ოდენობით დაღვრა მოხდა.[13] [[2016]] წელს კომპანია ორჯერ დააჯარიმეს კორიო ყურეში დაახლოებით 1.7 მილიონი ლიტრი დამუშავებული ჩამდინარე წყლისა და დაუმუშავებელი სანიაღვრე წყლის უკანონო ჩაშვების გამო.[14] [[2015]] წელს ზემოქმედების სასუქები დაბინძურებული სითხის ორი უკანონო ჩაშვებისთვის დააჯარიმეს. გარემოს დაცვის სააგენტოს (EPA) გამოძიების დროს გაირკვა, რომ მეორე ჩაშვებაც მომხდარიყო. სავარაუდოა, რომ ეს მეორე ინციდენტიც კორიო ყურემდე მიაღწევდა.[15] [[2017]] წელს Midway Limited დააჯარიმეს იმის გამო, რომ კომპანიამ თავისი ტერიტორიიდან მნიშვნელოვანი რაოდენობით დაბინძურებული წყლის გადადინება და კორიო ყურეში მოხვედრა დაუშვა (ეს ბოლო 12 თვის განმავლობაში კომპანიის მესამე მსგავსი ინციდენტი იყო).[16] [[2019]] წელს Incitec Pivot Limited 120 000 დოლარით დააჯარიმეს და ბრალი დასდეს მას შემდეგ, რაც ტოქსიკური და ძლიერ კოროზიული ნალექი გამოუყენებელი მილების გავლით კორიო ყურეში გადაიღვარა.[17] [[2021]] წელს გარემოს დაცვის სააგენტომ (EPA) Viva Energy 8261 დოლარით დააჯარიმა მას შემდეგ, რაც დაადგინა, რომ ქარხნის ოპერატორმა ლიცენზია დაარღვია — გაჟონვის შედეგად გამაგრილებელ წყალსა და კორიო ყურეში BTEX (რომელიც შეიცავს ბენზოლს, ტოლუოლს, ეთილბენზოლს და ქსილოლს) ლიმიტს სამჯერ გადაჭარბებული რაოდენობით ჩაეშვა.[18] 899qm6b1zpdhixnihmawqase67sqkm4 5564461 5564460 2026-10-24T09:10:54Z Tekle shonia55 188916 5564461 wikitext text/x-wiki '''კორიოს ყურე''' ავსტრალიის პორტ-ფილიპის სამხრეთ-დასავლეთ კუთხეში მდებარე მრავალი შიდა ყურიდან ერთ-ერთია და წარმოადგენს იმ ყურეს, რომელსაც ქალაქი [[ჯილონგი]] ეკვრის. იქვე მდებარე კორიოს გარეუბანმა სახელი სწორედ კორიო ყურისგან მიიღო. როდესაც ჰ[[ამილტონ ჰიუმი]] და [[უილიამ ჰოველი]] 1824 წელს ყურეს მიადგნენ, ისინი ადგილობრივ [[უოთარონგი|უოთარონგის]] ხალხს შეხვდნენ. ადგილობრივები ყურეს „[[ჯილონგი]]“ უწოდებდნენ, ხოლო მის გარშემო მდებარე მიწებს — „კორაიოს“. თუმცა, 1830-იანი წლების ბოლოს, როდესაც ტერიტორიის აგეგმვა განხორციელდა, ეს აბორიგენული სახელწოდებები უკვე ადგილებიფრიად გაცვლილიყო. მას შემდეგ სახელები „კორაიო“ და „ჯილონგი“ ინგლისურყაიდურად გარდაიქმნა, როგორც „კორიო“ და „ჯილონგი“. ჯილონგის პორტი კორიო ყურის სანაპიროზე მდებარეობს და ტონაჟის მიხედვით ავსტრალიაში მეექვსე უმსხვილესი პორტია. ჯილონგის პირველად დასახლებამდე, პოინტ-ლილიასიდან პოინტ-ჰენრის მიმართულებით ყურის გადაღმა მდებარე ქვიშის ცოცხი (ცელა) გემებს შიდა ნავსადგურში შესვლაში უშლიდა ხელს. გემები ვალდებულნი იყვნენ, ყურეში ღუზა ჩაეშვათ, ხოლო ტვირთი ჯილონგში პატარა ბარჟებით შემოჰქონდათ. ზოგჯერ, მიქცევის დროს, ქვიშის ცოცხზე ფეხით გადასვლაც კი შესაძლებელი იყო. ქვიშის ცოცხზე პირველი არხის გათხრა [[1853]] წელს დაიწყო, რაც გემებისთვის 4 მეტრზე ნაკლები წყალმცენარეობის (წყალში გემის ჩაძირვის სიღრმის) საშუალებას იძლეოდა. [[1860-იანები|1860-იან]] წლებში ეს არხი გაასწორეს და 6 მეტრის სიღრმემდე გააღრმავეს. [[1881]] წელს ახალი არხის მშენებლობა დაიწყო, რომლის დასრულებასაც 12 წელი დასჭირდა. მას ჰოპტოუნის არხი (ჰოუპტაუნის არხი) ეწოდა ლორდ ჰოპტოუნის პატივსცემად, რომელმაც ის [[1893]] წლის [[20 დეკემბერი|20 დეკემბერ]]ს გახსნა. არხებისა და პორტის მართვა ჯილონგის ნავსადგურის ტრასტის (ჯილონგის ნავსადგურის სამმართველო) პასუხისმგებლობა იყო, რომელიც [[1905 |1905 წლის]] დეკემბერში შეიქმნა. [[1981]] წელს ტრასა ჯილონგის პორტის ადმინისტრაციამ (ჯილონგის პორტის ადმინისტრაცია) ჩაიბარა. 1996 წლის შუა პერიოდში ეს ადმინისტრაცია შტატის მთავრობამ გაასაჯაროვა (პრივატიზება მოახდინა) და 49.6 მილიონ დოლარად TNT Logistics-ს მიჰყიდა. მოგვიანებით მას სახელი გადაარქვეს და „ჯილონგპორტი“ უწოდეს კორიოს ყურის სანაპირო ჯილონგის მცხოვრებლებისთვის ყოველთვის საყვარელი დასასვენებელი და გასართობი ადგილი იყო. [[1930-იანები|1930-იანი]] წლებიდან მოყოლებული, „ისთერნ ბიჩი“(აღმოსავლეთ სანაპირო) პოპულარულ საცურაო ლოკაციას წარმოადგენს. ასევე დიდი პოპულარობით სარგებლობს ნაოსნობა, რისთვისაც მოწყობილია მრავალი საზოგადოებრივი ნავმისადგომი (ბოუტ რამპი) და პიერსი. ყურეში მდებარეობს „ჯილონგის სამეფო იახტ-კლუბი“ (როიალ ჯილონგ იახტ-კლუბი), რომელიც [[1859]] წელს დაარსდა, და მის მეზობლად არსებული „ბეი სიტი მარინა“ (ბეი-სიტი მარინა), რომელიც [[1980-იანები|1980-იან]] წლებში აშენდა. ხანდახან ყურეში ვეშაპებისა და დელფინების ნახვაც კი არის შესაძლებელი. კორიო ყურეში კომერციული თევზჭერა (ბადით თევზაობა) [[2018]] წელს დასრულდა, რაც სამოყვარულო თევზაობის ჯგუფების აქტიური კამპანიისა და ძალისხმევის შედეგი იყო. როდესაც ჰამილტონ ჰიუმი და უილიამ ჰოველი [[1824]] წელს ყურეს მიადგნენ, ისინი ადგილობრივ უოთარონგის ხალხს შეხვდნენ, რომლებიც ყურეს „ჯილონგს“ უწოდებდნენ, ხოლო მის გარშემო მდებარე მიწებს — „კორაიოს“. თუმცა, [[1830-იანები|1830-იანი]] წლების ბოლოს, როდესაც ტერიტორიის აგეგმვა განხორციელდა, ეს აბორიგენული სახელწოდებები უკვე ადგილებით გაცვლილი აღმოჩნდა. მას შემდეგ სახელები „კორაიო“ და „ჯილონგი“ ინგლისურ ყაიდაზე მოერგო და „[[კორიო|კორიოდ]]“ და „[[ჯილონგი|ჯილონგად]]“ გარდაიქმნა. [[1974]] წელს დაფიქსირდა კორიო ყურის მიდიების კადმიუმით მძიმე დაბინძურება. აღმოჩენილი იყო ისეთი მაღალი მაჩვენებლები, როგორიცაა 41.5 მკგ/გ. კორიო ყურის დაბინძურება სამ სამრეწველო ჩამდინარე წყლებს უკავშირდებოდა, რომელიც მოგვიანებით შეწყდა. ამის შემდეგ კორიო ყურის მიდიებში კადმიუმის დონემ იკლო და ავსტრალიის ეროვნული ჯანმრთელობისა და სამედიცინო კვლევების საბჭოს ზღვრულ ნორმებზე დაბალ ნიშნულამდე ჩამოვიდა.[10] 1977-1978 წლებში კორიო ყურის მიდიებში ტყვიის შემცველობა შესამჩნევად მაღალი იყო და 1992 წლამდე განხორციელებულ ბოლო გაზომვებამდეც კი აჭარბებდა მაქსიმალურ დასაშვებ კონცენტრაციას — 2.5 მკგ/გ.[10] [[2002]] წელს კომპანია Shell Australia კორიო ყურეში ნავთობის სამი ცალკეული დაღვრისტვის გამო დააჯარიმეს.[11] [[2003]] წელს, იმავე წლის [[8 სექტემბერი|8 სექტემბრამდე]], Shell-ის ნავთობგადამამუშავებელ ქარხანას ყურეში ნავთობის დაღვრის 63 შემთხვევა ჰქონდა.[12] [[2004]] წელს Shell Australia-ს დაევალა 75 000 აშშ დოლარის გადახდა. ჯილონგის გადამამუშავებელ ქარხანასთან ახლოს მდებარე გარემოსდაცვითი პროექტისთვის მას შემდეგ, რაც იგი [[2003]] წელს კორიო ყურის სამი ნავთობის დაღვრით დაბინძურებაში სცნეს დამნაშავედ.[[2009]] წელს შელი ავსტრალიას ყურეში და ხმელეთზე ნავთობის გაჟონვის გამო კვლავ დააჯარიმეს. [[2014]] წელს ნავთობგადამამუშავებელ ზღვისპირა ქარხანაში კომპანია Viva Energy-ს მიერ ნავთობის გადამუშავებაში გამოყენებული ამიაკის წარმოებული ქიმიკატის (დიიზოპროპილამინის) 3500 ლიტრისა და 6300 ლიტრის ოდენობით დაღვრა მოხდა.[13] [[2016]] წელს კომპანია ორჯერ დააჯარიმეს კორიო ყურეში დაახლოებით 1.7 მილიონი ლიტრი დამუშავებული ჩამდინარე წყლისა და დაუმუშავებელი სანიაღვრე წყლის უკანონო ჩაშვების გამო.[14] [[2015]] წელს ზემოქმედების სასუქები დაბინძურებული სითხის ორი უკანონო ჩაშვებისთვის დააჯარიმეს. გარემოს დაცვის სააგენტოს (EPA) გამოძიების დროს გაირკვა, რომ მეორე ჩაშვებაც მომხდარიყო. სავარაუდოა, რომ ეს მეორე ინციდენტიც კორიო ყურემდე მიაღწევდა.[15] [[2017]] წელს Midway Limited დააჯარიმეს იმის გამო, რომ კომპანიამ თავისი ტერიტორიიდან მნიშვნელოვანი რაოდენობით დაბინძურებული წყლის გადადინება და კორიო ყურეში მოხვედრა დაუშვა (ეს ბოლო 12 თვის განმავლობაში კომპანიის მესამე მსგავსი ინციდენტი იყო).[16] [[2019]] წელს Incitec Pivot Limited 120 000 დოლარით დააჯარიმეს და ბრალი დასდეს მას შემდეგ, რაც ტოქსიკური და ძლიერ კოროზიული ნალექი გამოუყენებელი მილების გავლით კორიო ყურეში გადაიღვარა.[17] [[2021]] წელს გარემოს დაცვის სააგენტომ (EPA) Viva Energy 8261 დოლარით დააჯარიმა მას შემდეგ, რაც დაადგინა, რომ ქარხნის ოპერატორმა ლიცენზია დაარღვია — გაჟონვის შედეგად გამაგრილებელ წყალსა და კორიო ყურეში BTEX (რომელიც შეიცავს ბენზოლს, ტოლუოლს, ეთილბენზოლს და ქსილოლს) ლიმიტს სამჯერ გადაჭარბებული რაოდენობით ჩაეშვა.[18] 2t7ul1hnlehz98m7vbrpu1xy0f0onz8 5564462 5564461 2026-10-24T09:13:51Z Tekle shonia55 188916 5564462 wikitext text/x-wiki '''კორიოს ყურე''' ავსტრალიის პორტ-ფილიპის სამხრეთ-დასავლეთ კუთხეში მდებარე მრავალი შიდა ყურიდან ერთ-ერთია და წარმოადგენს იმ ყურეს, რომელსაც ქალაქი [[ჯილონგი]] ეკვრის. იქვე მდებარე კორიოს გარეუბანმა სახელი სწორედ კორიო ყურისგან მიიღო. როდესაც ჰ[[ამილტონ ჰიუმი]] და [[უილიამ ჰოველი]] [[1824]] წელს ყურეს მიადგნენ, ისინი ადგილობრივ [[უოთარონგი|უოთარონგის]] ხალხს შეხვდნენ. ადგილობრივები ყურეს „[[ჯილონგი]]“ უწოდებდნენ, ხოლო მის გარშემო მდებარე მიწებს — „კორაიოს“. თუმცა, 1830-იანი წლების ბოლოს, როდესაც ტერიტორიის აგეგმვა განხორციელდა, ეს აბორიგენული სახელწოდებები უკვე ადგილებიფრიად გაცვლილიყო. მას შემდეგ სახელები „კორაიო“ და „ჯილონგი“ ინგლისურყაიდურად გარდაიქმნა, როგორც „კორიო“ და „ჯილონგი“. ჯილონგის პორტი კორიო ყურის სანაპიროზე მდებარეობს და ტონაჟის მიხედვით ავსტრალიაში მეექვსე უმსხვილესი პორტია. ჯილონგის პირველად დასახლებამდე, პოინტ-ლილიასიდან პოინტ-ჰენრის მიმართულებით ყურის გადაღმა მდებარე ქვიშის ცოცხი (ცელა) გემებს შიდა ნავსადგურში შესვლაში უშლიდა ხელს. გემები ვალდებულნი იყვნენ, ყურეში ღუზა ჩაეშვათ, ხოლო ტვირთი ჯილონგში პატარა ბარჟებით შემოჰქონდათ. ზოგჯერ, მიქცევის დროს, ქვიშის ცოცხზე ფეხით გადასვლაც კი შესაძლებელი იყო. ქვიშის ცოცხზე პირველი არხის გათხრა [[1853]] წელს დაიწყო, რაც გემებისთვის 4 მეტრზე ნაკლები წყალმცენარეობის (წყალში გემის ჩაძირვის სიღრმის) საშუალებას იძლეოდა. [[1860-იანები|1860-იან]] წლებში ეს არხი გაასწორეს და 6 მეტრის სიღრმემდე გააღრმავეს. [[1881]] წელს ახალი არხის მშენებლობა დაიწყო, რომლის დასრულებასაც 12 წელი დასჭირდა. მას ჰოპტოუნის არხი (ჰოუპტაუნის არხი) ეწოდა ლორდ ჰოპტოუნის პატივსცემად, რომელმაც ის [[1893]] წლის [[20 დეკემბერი|20 დეკემბერ]]ს გახსნა. არხებისა და პორტის მართვა ჯილონგის ნავსადგურის ტრასტის (ჯილონგის ნავსადგურის სამმართველო) პასუხისმგებლობა იყო, რომელიც [[1905 |1905 წლის]] დეკემბერში შეიქმნა. [[1981]] წელს ტრასა ჯილონგის პორტის ადმინისტრაციამ (ჯილონგის პორტის ადმინისტრაცია) ჩაიბარა. 1996 წლის შუა პერიოდში ეს ადმინისტრაცია შტატის მთავრობამ გაასაჯაროვა (პრივატიზება მოახდინა) და 49.6 მილიონ დოლარად TNT Logistics-ს მიჰყიდა. მოგვიანებით მას სახელი გადაარქვეს და „ჯილონგპორტი“ უწოდეს კორიოს ყურის სანაპირო ჯილონგის მცხოვრებლებისთვის ყოველთვის საყვარელი დასასვენებელი და გასართობი ადგილი იყო. [[1930-იანები|1930-იანი]] წლებიდან მოყოლებული, „ისთერნ ბიჩი“(აღმოსავლეთ სანაპირო) პოპულარულ საცურაო ლოკაციას წარმოადგენს. ასევე დიდი პოპულარობით სარგებლობს ნაოსნობა, რისთვისაც მოწყობილია მრავალი საზოგადოებრივი ნავმისადგომი (ბოუტ რამპი) და პიერსი. ყურეში მდებარეობს „ჯილონგის სამეფო იახტ-კლუბი“ (როიალ ჯილონგ იახტ-კლუბი), რომელიც [[1859]] წელს დაარსდა, და მის მეზობლად არსებული „ბეი სიტი მარინა“ (ბეი-სიტი მარინა), რომელიც [[1980-იანები|1980-იან]] წლებში აშენდა. ხანდახან ყურეში ვეშაპებისა და დელფინების ნახვაც კი არის შესაძლებელი. კორიო ყურეში კომერციული თევზჭერა (ბადით თევზაობა) [[2018]] წელს დასრულდა, რაც სამოყვარულო თევზაობის ჯგუფების აქტიური კამპანიისა და ძალისხმევის შედეგი იყო. როდესაც ჰამილტონ ჰიუმი და უილიამ ჰოველი [[1824]] წელს ყურეს მიადგნენ, ისინი ადგილობრივ უოთარონგის ხალხს შეხვდნენ, რომლებიც ყურეს „ჯილონგს“ უწოდებდნენ, ხოლო მის გარშემო მდებარე მიწებს — „კორაიოს“. თუმცა, [[1830-იანები|1830-იანი]] წლების ბოლოს, როდესაც ტერიტორიის აგეგმვა განხორციელდა, ეს აბორიგენული სახელწოდებები უკვე ადგილებით გაცვლილი აღმოჩნდა. მას შემდეგ სახელები „კორაიო“ და „ჯილონგი“ ინგლისურ ყაიდაზე მოერგო და „[[კორიო|კორიოდ]]“ და „[[ჯილონგი|ჯილონგად]]“ გარდაიქმნა. [[1974]] წელს დაფიქსირდა კორიო ყურის მიდიების კადმიუმით მძიმე დაბინძურება. აღმოჩენილი იყო ისეთი მაღალი მაჩვენებლები, როგორიცაა 41.5 მკგ/გ. კორიო ყურის დაბინძურება სამ სამრეწველო ჩამდინარე წყლებს უკავშირდებოდა, რომელიც მოგვიანებით შეწყდა. ამის შემდეგ კორიო ყურის მიდიებში კადმიუმის დონემ იკლო და ავსტრალიის ეროვნული ჯანმრთელობისა და სამედიცინო კვლევების საბჭოს ზღვრულ ნორმებზე დაბალ ნიშნულამდე ჩამოვიდა.[10] 1977-1978 წლებში კორიო ყურის მიდიებში ტყვიის შემცველობა შესამჩნევად მაღალი იყო და [[1992]] წლამდე განხორციელებულ ბოლო გაზომვებამდეც კი აჭარბებდა მაქსიმალურ დასაშვებ კონცენტრაციას — 2.5 მკგ/გ.[10] [[2002]] წელს კომპანია Shell Australia კორიო ყურეში ნავთობის სამი ცალკეული დაღვრისტვის გამო დააჯარიმეს.[11] [[2003]] წელს, იმავე წლის [[8 სექტემბერი|8 სექტემბრამდე]], Shell-ის ნავთობგადამამუშავებელ ქარხანას ყურეში ნავთობის დაღვრის 63 შემთხვევა ჰქონდა.[12] [[2004]] წელს Shell Australia-ს დაევალა 75 000 აშშ დოლარის გადახდა. ჯილონგის გადამამუშავებელ ქარხანასთან ახლოს მდებარე გარემოსდაცვითი პროექტისთვის მას შემდეგ, რაც იგი [[2003]] წელს კორიო ყურის სამი ნავთობის დაღვრით დაბინძურებაში სცნეს დამნაშავედ.[[2009]] წელს შელი ავსტრალიას ყურეში და ხმელეთზე ნავთობის გაჟონვის გამო კვლავ დააჯარიმეს. [[2014]] წელს ნავთობგადამამუშავებელ ზღვისპირა ქარხანაში კომპანია Viva Energy-ს მიერ ნავთობის გადამუშავებაში გამოყენებული ამიაკის წარმოებული ქიმიკატის (დიიზოპროპილამინის) 3500 ლიტრისა და 6300 ლიტრის ოდენობით დაღვრა მოხდა.[13] [[2016]] წელს კომპანია ორჯერ დააჯარიმეს კორიო ყურეში დაახლოებით 1.7 მილიონი ლიტრი დამუშავებული ჩამდინარე წყლისა და დაუმუშავებელი სანიაღვრე წყლის უკანონო ჩაშვების გამო.[14] [[2015]] წელს ზემოქმედების სასუქები დაბინძურებული სითხის ორი უკანონო ჩაშვებისთვის დააჯარიმეს. გარემოს დაცვის სააგენტოს (EPA) გამოძიების დროს გაირკვა, რომ მეორე ჩაშვებაც მომხდარიყო. სავარაუდოა, რომ ეს მეორე ინციდენტიც კორიო ყურემდე მიაღწევდა.[15] [[2017]] წელს Midway Limited დააჯარიმეს იმის გამო, რომ კომპანიამ თავისი ტერიტორიიდან მნიშვნელოვანი რაოდენობით დაბინძურებული წყლის გადადინება და კორიო ყურეში მოხვედრა დაუშვა (ეს ბოლო 12 თვის განმავლობაში კომპანიის მესამე მსგავსი ინციდენტი იყო).[16] [[2019]] წელს Incitec Pivot Limited 120 000 დოლარით დააჯარიმეს და ბრალი დასდეს მას შემდეგ, რაც ტოქსიკური და ძლიერ კოროზიული ნალექი გამოუყენებელი მილების გავლით კორიო ყურეში გადაიღვარა.[17] [[2021]] წელს გარემოს დაცვის სააგენტომ (EPA) Viva Energy 8261 დოლარით დააჯარიმა მას შემდეგ, რაც დაადგინა, რომ ქარხნის ოპერატორმა ლიცენზია დაარღვია — გაჟონვის შედეგად გამაგრილებელ წყალსა და კორიო ყურეში BTEX (რომელიც შეიცავს ბენზოლს, ტოლუოლს, ეთილბენზოლს და ქსილოლს) ლიმიტს სამჯერ გადაჭარბებული რაოდენობით ჩაეშვა.[18] kbkj4izq2mhi99vaoje4dvj2ctzgs0r 5564463 5564462 2026-10-24T09:18:43Z Tekle shonia55 188916 5564463 wikitext text/x-wiki '''კორიოს ყურე''' ავსტრალიის პორტ-ფილიპის სამხრეთ-დასავლეთ კუთხეში მდებარე მრავალი შიდა ყურიდან ერთ-ერთია და წარმოადგენს იმ ყურეს, რომელსაც ქალაქი [[ჯილონგი]] ეკვრის. იქვე მდებარე კორიოს გარეუბანმა სახელი სწორედ კორიო ყურისგან მიიღო. ==ემითოლოგია== როდესაც ჰ[[ამილტონ ჰიუმი]] და [[უილიამ ჰოველი]] [[1824]] წელს ყურეს მიადგნენ, ისინი ადგილობრივ [[უოთარონგი|უოთარონგის]] ხალხს შეხვდნენ. ადგილობრივები ყურეს „[[ჯილონგი]]“ უწოდებდნენ, ხოლო მის გარშემო მდებარე მიწებს — „კორაიოს“. თუმცა, 1830-იანი წლების ბოლოს, როდესაც ტერიტორიის აგეგმვა განხორციელდა, ეს აბორიგენული სახელწოდებები უკვე ადგილებიფრიად გაცვლილიყო. მას შემდეგ სახელები „კორაიო“ და „ჯილონგი“ ინგლისურყაიდურად გარდაიქმნა, როგორც „კორიო“ და „ჯილონგი“. ჯილონგის პორტი კორიო ყურის სანაპიროზე მდებარეობს და ტონაჟის მიხედვით ავსტრალიაში მეექვსე უმსხვილესი პორტია. ჯილონგის პირველად დასახლებამდე, პოინტ-ლილიასიდან პოინტ-ჰენრის მიმართულებით ყურის გადაღმა მდებარე ქვიშის ცოცხი (ცელა) გემებს შიდა ნავსადგურში შესვლაში უშლიდა ხელს. გემები ვალდებულნი იყვნენ, ყურეში ღუზა ჩაეშვათ, ხოლო ტვირთი ჯილონგში პატარა ბარჟებით შემოჰქონდათ. ზოგჯერ, მიქცევის დროს, ქვიშის ცოცხზე ფეხით გადასვლაც კი შესაძლებელი იყო. ქვიშის ცოცხზე პირველი არხის გათხრა [[1853]] წელს დაიწყო, რაც გემებისთვის 4 მეტრზე ნაკლები წყალმცენარეობის (წყალში გემის ჩაძირვის სიღრმის) საშუალებას იძლეოდა. [[1860-იანები|1860-იან]] წლებში ეს არხი გაასწორეს და 6 მეტრის სიღრმემდე გააღრმავეს. [[1881]] წელს ახალი არხის მშენებლობა დაიწყო, რომლის დასრულებასაც 12 წელი დასჭირდა. მას ჰოპტოუნის არხი (ჰოუპტაუნის არხი) ეწოდა ლორდ ჰოპტოუნის პატივსცემად, რომელმაც ის [[1893]] წლის [[20 დეკემბერი|20 დეკემბერ]]ს გახსნა. არხებისა და პორტის მართვა ჯილონგის ნავსადგურის ტრასტის (ჯილონგის ნავსადგურის სამმართველო) პასუხისმგებლობა იყო, რომელიც [[1905 |1905 წლის]] დეკემბერში შეიქმნა. [[1981]] წელს ტრასა ჯილონგის პორტის ადმინისტრაციამ (ჯილონგის პორტის ადმინისტრაცია) ჩაიბარა. 1996 წლის შუა პერიოდში ეს ადმინისტრაცია შტატის მთავრობამ გაასაჯაროვა (პრივატიზება მოახდინა) და 49.6 მილიონ დოლარად TNT Logistics-ს მიჰყიდა. მოგვიანებით მას სახელი გადაარქვეს და „ჯილონგპორტი“ უწოდეს კორიოს ყურის სანაპირო ჯილონგის მცხოვრებლებისთვის ყოველთვის საყვარელი დასასვენებელი და გასართობი ადგილი იყო. [[1930-იანები|1930-იანი]] წლებიდან მოყოლებული, „ისთერნ ბიჩი“(აღმოსავლეთ სანაპირო) პოპულარულ საცურაო ლოკაციას წარმოადგენს. ასევე დიდი პოპულარობით სარგებლობს ნაოსნობა, რისთვისაც მოწყობილია მრავალი საზოგადოებრივი ნავმისადგომი (ბოუტ რამპი) და პიერსი. ყურეში მდებარეობს „ჯილონგის სამეფო იახტ-კლუბი“ (როიალ ჯილონგ იახტ-კლუბი), რომელიც [[1859]] წელს დაარსდა, და მის მეზობლად არსებული „ბეი სიტი მარინა“ (ბეი-სიტი მარინა), რომელიც [[1980-იანები|1980-იან]] წლებში აშენდა. ხანდახან ყურეში ვეშაპებისა და დელფინების ნახვაც კი არის შესაძლებელი. კორიო ყურეში კომერციული თევზჭერა (ბადით თევზაობა) [[2018]] წელს დასრულდა, რაც სამოყვარულო თევზაობის ჯგუფების აქტიური კამპანიისა და ძალისხმევის შედეგი იყო. როდესაც ჰამილტონ ჰიუმი და უილიამ ჰოველი [[1824]] წელს ყურეს მიადგნენ, ისინი ადგილობრივ უოთარონგის ხალხს შეხვდნენ, რომლებიც ყურეს „ჯილონგს“ უწოდებდნენ, ხოლო მის გარშემო მდებარე მიწებს — „კორაიოს“. თუმცა, [[1830-იანები|1830-იანი]] წლების ბოლოს, როდესაც ტერიტორიის აგეგმვა განხორციელდა, ეს აბორიგენული სახელწოდებები უკვე ადგილებით გაცვლილი აღმოჩნდა. მას შემდეგ სახელები „კორაიო“ და „ჯილონგი“ ინგლისურ ყაიდაზე მოერგო და „[[კორიო|კორიოდ]]“ და „[[ჯილონგი|ჯილონგად]]“ გარდაიქმნა. [[1974]] წელს დაფიქსირდა კორიო ყურის მიდიების კადმიუმით მძიმე დაბინძურება. აღმოჩენილი იყო ისეთი მაღალი მაჩვენებლები, როგორიცაა 41.5 მკგ/გ. კორიო ყურის დაბინძურება სამ სამრეწველო ჩამდინარე წყლებს უკავშირდებოდა, რომელიც მოგვიანებით შეწყდა. ამის შემდეგ კორიო ყურის მიდიებში კადმიუმის დონემ იკლო და ავსტრალიის ეროვნული ჯანმრთელობისა და სამედიცინო კვლევების საბჭოს ზღვრულ ნორმებზე დაბალ ნიშნულამდე ჩამოვიდა.[10] 1977-1978 წლებში კორიო ყურის მიდიებში ტყვიის შემცველობა შესამჩნევად მაღალი იყო და [[1992]] წლამდე განხორციელებულ ბოლო გაზომვებამდეც კი აჭარბებდა მაქსიმალურ დასაშვებ კონცენტრაციას — 2.5 მკგ/გ.[10] [[2002]] წელს კომპანია Shell Australia კორიო ყურეში ნავთობის სამი ცალკეული დაღვრისტვის გამო დააჯარიმეს.[11] [[2003]] წელს, იმავე წლის [[8 სექტემბერი|8 სექტემბრამდე]], Shell-ის ნავთობგადამამუშავებელ ქარხანას ყურეში ნავთობის დაღვრის 63 შემთხვევა ჰქონდა.[12] [[2004]] წელს Shell Australia-ს დაევალა 75 000 აშშ დოლარის გადახდა. ჯილონგის გადამამუშავებელ ქარხანასთან ახლოს მდებარე გარემოსდაცვითი პროექტისთვის მას შემდეგ, რაც იგი [[2003]] წელს კორიო ყურის სამი ნავთობის დაღვრით დაბინძურებაში სცნეს დამნაშავედ.[[2009]] წელს შელი ავსტრალიას ყურეში და ხმელეთზე ნავთობის გაჟონვის გამო კვლავ დააჯარიმეს. [[2014]] წელს ნავთობგადამამუშავებელ ზღვისპირა ქარხანაში კომპანია Viva Energy-ს მიერ ნავთობის გადამუშავებაში გამოყენებული ამიაკის წარმოებული ქიმიკატის (დიიზოპროპილამინის) 3500 ლიტრისა და 6300 ლიტრის ოდენობით დაღვრა მოხდა.[13] [[2016]] წელს კომპანია ორჯერ დააჯარიმეს კორიო ყურეში დაახლოებით 1.7 მილიონი ლიტრი დამუშავებული ჩამდინარე წყლისა და დაუმუშავებელი სანიაღვრე წყლის უკანონო ჩაშვების გამო.[14] [[2015]] წელს ზემოქმედების სასუქები დაბინძურებული სითხის ორი უკანონო ჩაშვებისთვის დააჯარიმეს. გარემოს დაცვის სააგენტოს (EPA) გამოძიების დროს გაირკვა, რომ მეორე ჩაშვებაც მომხდარიყო. სავარაუდოა, რომ ეს მეორე ინციდენტიც კორიო ყურემდე მიაღწევდა.[15] [[2017]] წელს Midway Limited დააჯარიმეს იმის გამო, რომ კომპანიამ თავისი ტერიტორიიდან მნიშვნელოვანი რაოდენობით დაბინძურებული წყლის გადადინება და კორიო ყურეში მოხვედრა დაუშვა (ეს ბოლო 12 თვის განმავლობაში კომპანიის მესამე მსგავსი ინციდენტი იყო).[16] [[2019]] წელს Incitec Pivot Limited 120 000 დოლარით დააჯარიმეს და ბრალი დასდეს მას შემდეგ, რაც ტოქსიკური და ძლიერ კოროზიული ნალექი გამოუყენებელი მილების გავლით კორიო ყურეში გადაიღვარა.[17] [[2021]] წელს გარემოს დაცვის სააგენტომ (EPA) Viva Energy 8261 დოლარით დააჯარიმა მას შემდეგ, რაც დაადგინა, რომ ქარხნის ოპერატორმა ლიცენზია დაარღვია — გაჟონვის შედეგად გამაგრილებელ წყალსა და კორიო ყურეში BTEX (რომელიც შეიცავს ბენზოლს, ტოლუოლს, ეთილბენზოლს და ქსილოლს) ლიმიტს სამჯერ გადაჭარბებული რაოდენობით ჩაეშვა.[18] f7nye8w78v804fc9rj14h7xx1dkviiz 5564464 5564463 2026-10-24T09:20:53Z Tekle shonia55 188916 5564464 wikitext text/x-wiki '''კორიოს ყურე''' ავსტრალიის პორტ-ფილიპის სამხრეთ-დასავლეთ კუთხეში მდებარე მრავალი შიდა ყურიდან ერთ-ერთია და წარმოადგენს იმ ყურეს, რომელსაც ქალაქი [[ჯილონგი]] ეკვრის. იქვე მდებარე კორიოს გარეუბანმა სახელი სწორედ კორიო ყურისგან მიიღო. ==ემითოლოგია== როდესაც ჰ[[ამილტონ ჰიუმი]] და [[უილიამ ჰოველი]] [[1824]] წელს ყურეს მიადგნენ, ისინი ადგილობრივ [[უოთარონგი|უოთარონგის]] ხალხს შეხვდნენ. ადგილობრივები ყურეს „[[ჯილონგი]]“ უწოდებდნენ, ხოლო მის გარშემო მდებარე მიწებს — „კორაიოს“. თუმცა, 1830-იანი წლების ბოლოს, როდესაც ტერიტორიის აგეგმვა განხორციელდა, ეს აბორიგენული სახელწოდებები უკვე ადგილებიფრიად გაცვლილიყო. მას შემდეგ სახელები „კორაიო“ და „ჯილონგი“ ინგლისურყაიდურად გარდაიქმნა, როგორც „კორიო“ და „ჯილონგი“. ჯილონგის პორტი კორიო ყურის სანაპიროზე მდებარეობს და ტონაჟის მიხედვით ავსტრალიაში მეექვსე უმსხვილესი პორტია. ==ნაოსნობა და პორტი== ჯილონგის პირველად დასახლებამდე, პოინტ-ლილიასიდან პოინტ-ჰენრის მიმართულებით ყურის გადაღმა მდებარე ქვიშის ცოცხი (ცელა) გემებს შიდა ნავსადგურში შესვლაში უშლიდა ხელს. გემები ვალდებულნი იყვნენ, ყურეში ღუზა ჩაეშვათ, ხოლო ტვირთი ჯილონგში პატარა ბარჟებით შემოჰქონდათ. ზოგჯერ, მიქცევის დროს, ქვიშის ცოცხზე ფეხით გადასვლაც კი შესაძლებელი იყო. ქვიშის ცოცხზე პირველი არხის გათხრა [[1853]] წელს დაიწყო, რაც გემებისთვის 4 მეტრზე ნაკლები წყალმცენარეობის (წყალში გემის ჩაძირვის სიღრმის) საშუალებას იძლეოდა. [[1860-იანები|1860-იან]] წლებში ეს არხი გაასწორეს და 6 მეტრის სიღრმემდე გააღრმავეს. [[1881]] წელს ახალი არხის მშენებლობა დაიწყო, რომლის დასრულებასაც 12 წელი დასჭირდა. მას ჰოპტოუნის არხი (ჰოუპტაუნის არხი) ეწოდა ლორდ ჰოპტოუნის პატივსცემად, რომელმაც ის [[1893]] წლის [[20 დეკემბერი|20 დეკემბერ]]ს გახსნა. არხებისა და პორტის მართვა ჯილონგის ნავსადგურის ტრასტის (ჯილონგის ნავსადგურის სამმართველო) პასუხისმგებლობა იყო, რომელიც [[1905 |1905 წლის]] დეკემბერში შეიქმნა. [[1981]] წელს ტრასა ჯილონგის პორტის ადმინისტრაციამ (ჯილონგის პორტის ადმინისტრაცია) ჩაიბარა. 1996 წლის შუა პერიოდში ეს ადმინისტრაცია შტატის მთავრობამ გაასაჯაროვა (პრივატიზება მოახდინა) და 49.6 მილიონ დოლარად TNT Logistics-ს მიჰყიდა. მოგვიანებით მას სახელი გადაარქვეს და „ჯილონგპორტი“ უწოდეს კორიოს ყურის სანაპირო ჯილონგის მცხოვრებლებისთვის ყოველთვის საყვარელი დასასვენებელი და გასართობი ადგილი იყო. [[1930-იანები|1930-იანი]] წლებიდან მოყოლებული, „ისთერნ ბიჩი“(აღმოსავლეთ სანაპირო) პოპულარულ საცურაო ლოკაციას წარმოადგენს. ასევე დიდი პოპულარობით სარგებლობს ნაოსნობა, რისთვისაც მოწყობილია მრავალი საზოგადოებრივი ნავმისადგომი (ბოუტ რამპი) და პიერსი. ყურეში მდებარეობს „ჯილონგის სამეფო იახტ-კლუბი“ (როიალ ჯილონგ იახტ-კლუბი), რომელიც [[1859]] წელს დაარსდა, და მის მეზობლად არსებული „ბეი სიტი მარინა“ (ბეი-სიტი მარინა), რომელიც [[1980-იანები|1980-იან]] წლებში აშენდა. ხანდახან ყურეში ვეშაპებისა და დელფინების ნახვაც კი არის შესაძლებელი. კორიო ყურეში კომერციული თევზჭერა (ბადით თევზაობა) [[2018]] წელს დასრულდა, რაც სამოყვარულო თევზაობის ჯგუფების აქტიური კამპანიისა და ძალისხმევის შედეგი იყო. როდესაც ჰამილტონ ჰიუმი და უილიამ ჰოველი [[1824]] წელს ყურეს მიადგნენ, ისინი ადგილობრივ უოთარონგის ხალხს შეხვდნენ, რომლებიც ყურეს „ჯილონგს“ უწოდებდნენ, ხოლო მის გარშემო მდებარე მიწებს — „კორაიოს“. თუმცა, [[1830-იანები|1830-იანი]] წლების ბოლოს, როდესაც ტერიტორიის აგეგმვა განხორციელდა, ეს აბორიგენული სახელწოდებები უკვე ადგილებით გაცვლილი აღმოჩნდა. მას შემდეგ სახელები „კორაიო“ და „ჯილონგი“ ინგლისურ ყაიდაზე მოერგო და „[[კორიო|კორიოდ]]“ და „[[ჯილონგი|ჯილონგად]]“ გარდაიქმნა. [[1974]] წელს დაფიქსირდა კორიო ყურის მიდიების კადმიუმით მძიმე დაბინძურება. აღმოჩენილი იყო ისეთი მაღალი მაჩვენებლები, როგორიცაა 41.5 მკგ/გ. კორიო ყურის დაბინძურება სამ სამრეწველო ჩამდინარე წყლებს უკავშირდებოდა, რომელიც მოგვიანებით შეწყდა. ამის შემდეგ კორიო ყურის მიდიებში კადმიუმის დონემ იკლო და ავსტრალიის ეროვნული ჯანმრთელობისა და სამედიცინო კვლევების საბჭოს ზღვრულ ნორმებზე დაბალ ნიშნულამდე ჩამოვიდა.[10] 1977-1978 წლებში კორიო ყურის მიდიებში ტყვიის შემცველობა შესამჩნევად მაღალი იყო და [[1992]] წლამდე განხორციელებულ ბოლო გაზომვებამდეც კი აჭარბებდა მაქსიმალურ დასაშვებ კონცენტრაციას — 2.5 მკგ/გ.[10] [[2002]] წელს კომპანია Shell Australia კორიო ყურეში ნავთობის სამი ცალკეული დაღვრისტვის გამო დააჯარიმეს.[11] [[2003]] წელს, იმავე წლის [[8 სექტემბერი|8 სექტემბრამდე]], Shell-ის ნავთობგადამამუშავებელ ქარხანას ყურეში ნავთობის დაღვრის 63 შემთხვევა ჰქონდა.[12] [[2004]] წელს Shell Australia-ს დაევალა 75 000 აშშ დოლარის გადახდა. ჯილონგის გადამამუშავებელ ქარხანასთან ახლოს მდებარე გარემოსდაცვითი პროექტისთვის მას შემდეგ, რაც იგი [[2003]] წელს კორიო ყურის სამი ნავთობის დაღვრით დაბინძურებაში სცნეს დამნაშავედ.[[2009]] წელს შელი ავსტრალიას ყურეში და ხმელეთზე ნავთობის გაჟონვის გამო კვლავ დააჯარიმეს. [[2014]] წელს ნავთობგადამამუშავებელ ზღვისპირა ქარხანაში კომპანია Viva Energy-ს მიერ ნავთობის გადამუშავებაში გამოყენებული ამიაკის წარმოებული ქიმიკატის (დიიზოპროპილამინის) 3500 ლიტრისა და 6300 ლიტრის ოდენობით დაღვრა მოხდა.[13] [[2016]] წელს კომპანია ორჯერ დააჯარიმეს კორიო ყურეში დაახლოებით 1.7 მილიონი ლიტრი დამუშავებული ჩამდინარე წყლისა და დაუმუშავებელი სანიაღვრე წყლის უკანონო ჩაშვების გამო.[14] [[2015]] წელს ზემოქმედების სასუქები დაბინძურებული სითხის ორი უკანონო ჩაშვებისთვის დააჯარიმეს. გარემოს დაცვის სააგენტოს (EPA) გამოძიების დროს გაირკვა, რომ მეორე ჩაშვებაც მომხდარიყო. სავარაუდოა, რომ ეს მეორე ინციდენტიც კორიო ყურემდე მიაღწევდა.[15] [[2017]] წელს Midway Limited დააჯარიმეს იმის გამო, რომ კომპანიამ თავისი ტერიტორიიდან მნიშვნელოვანი რაოდენობით დაბინძურებული წყლის გადადინება და კორიო ყურეში მოხვედრა დაუშვა (ეს ბოლო 12 თვის განმავლობაში კომპანიის მესამე მსგავსი ინციდენტი იყო).[16] [[2019]] წელს Incitec Pivot Limited 120 000 დოლარით დააჯარიმეს და ბრალი დასდეს მას შემდეგ, რაც ტოქსიკური და ძლიერ კოროზიული ნალექი გამოუყენებელი მილების გავლით კორიო ყურეში გადაიღვარა.[17] [[2021]] წელს გარემოს დაცვის სააგენტომ (EPA) Viva Energy 8261 დოლარით დააჯარიმა მას შემდეგ, რაც დაადგინა, რომ ქარხნის ოპერატორმა ლიცენზია დაარღვია — გაჟონვის შედეგად გამაგრილებელ წყალსა და კორიო ყურეში BTEX (რომელიც შეიცავს ბენზოლს, ტოლუოლს, ეთილბენზოლს და ქსილოლს) ლიმიტს სამჯერ გადაჭარბებული რაოდენობით ჩაეშვა.[18] o35mpsoy0p3cexgluon12yl02owf428 5564465 5564464 2026-10-24T09:23:13Z Tekle shonia55 188916 5564465 wikitext text/x-wiki '''კორიოს ყურე''' ავსტრალიის პორტ-ფილიპის სამხრეთ-დასავლეთ კუთხეში მდებარე მრავალი შიდა ყურიდან ერთ-ერთია და წარმოადგენს იმ ყურეს, რომელსაც ქალაქი [[ჯილონგი]] ეკვრის. იქვე მდებარე კორიოს გარეუბანმა სახელი სწორედ კორიო ყურისგან მიიღო. ==ემითოლოგია== როდესაც ჰ[[ამილტონ ჰიუმი]] და [[უილიამ ჰოველი]] [[1824]] წელს ყურეს მიადგნენ, ისინი ადგილობრივ [[უოთარონგი|უოთარონგის]] ხალხს შეხვდნენ. ადგილობრივები ყურეს „[[ჯილონგი]]“ უწოდებდნენ, ხოლო მის გარშემო მდებარე მიწებს — „კორაიოს“. თუმცა, 1830-იანი წლების ბოლოს, როდესაც ტერიტორიის აგეგმვა განხორციელდა, ეს აბორიგენული სახელწოდებები უკვე ადგილებიფრიად გაცვლილიყო. მას შემდეგ სახელები „კორაიო“ და „ჯილონგი“ ინგლისურყაიდურად გარდაიქმნა, როგორც „კორიო“ და „ჯილონგი“. ჯილონგის პორტი კორიო ყურის სანაპიროზე მდებარეობს და ტონაჟის მიხედვით ავსტრალიაში მეექვსე უმსხვილესი პორტია. ==ნაოსნობა და პორტი== ჯილონგის პირველად დასახლებამდე, პოინტ-ლილიასიდან პოინტ-ჰენრის მიმართულებით ყურის გადაღმა მდებარე ქვიშის ცოცხი (ცელა) გემებს შიდა ნავსადგურში შესვლაში უშლიდა ხელს. გემები ვალდებულნი იყვნენ, ყურეში ღუზა ჩაეშვათ, ხოლო ტვირთი ჯილონგში პატარა ბარჟებით შემოჰქონდათ. ზოგჯერ, მიქცევის დროს, ქვიშის ცოცხზე ფეხით გადასვლაც კი შესაძლებელი იყო. ქვიშის ცოცხზე პირველი არხის გათხრა [[1853]] წელს დაიწყო, რაც გემებისთვის 4 მეტრზე ნაკლები წყალმცენარეობის (წყალში გემის ჩაძირვის სიღრმის) საშუალებას იძლეოდა. [[1860-იანები|1860-იან]] წლებში ეს არხი გაასწორეს და 6 მეტრის სიღრმემდე გააღრმავეს. [[1881]] წელს ახალი არხის მშენებლობა დაიწყო, რომლის დასრულებასაც 12 წელი დასჭირდა. მას ჰოპტოუნის არხი (ჰოუპტაუნის არხი) ეწოდა ლორდ ჰოპტოუნის პატივსცემად, რომელმაც ის [[1893]] წლის [[20 დეკემბერი|20 დეკემბერ]]ს გახსნა. არხებისა და პორტის მართვა ჯილონგის ნავსადგურის ტრასტის (ჯილონგის ნავსადგურის სამმართველო) პასუხისმგებლობა იყო, რომელიც [[1905 |1905 წლის]] დეკემბერში შეიქმნა. [[1981]] წელს ტრასა ჯილონგის პორტის ადმინისტრაციამ (ჯილონგის პორტის ადმინისტრაცია) ჩაიბარა. 1996 წლის შუა პერიოდში ეს ადმინისტრაცია შტატის მთავრობამ გაასაჯაროვა (პრივატიზება მოახდინა) და 49.6 მილიონ დოლარად TNT Logistics-ს მიჰყიდა. მოგვიანებით მას სახელი გადაარქვეს და „ჯილონგპორტი“ უწოდეს კორიოს ყურის სანაპირო ჯილონგის მცხოვრებლებისთვის ყოველთვის საყვარელი დასასვენებელი და გასართობი ადგილი იყო. [[1930-იანები|1930-იანი]] წლებიდან მოყოლებული, „ისთერნ ბიჩი“(აღმოსავლეთ სანაპირო) პოპულარულ საცურაო ლოკაციას წარმოადგენს. ასევე დიდი პოპულარობით სარგებლობს ნაოსნობა, რისთვისაც მოწყობილია მრავალი საზოგადოებრივი ნავმისადგომი (ბოუტ რამპი) და პიერსი. ყურეში მდებარეობს „ჯილონგის სამეფო იახტ-კლუბი“ (როიალ ჯილონგ იახტ-კლუბი), რომელიც [[1859]] წელს დაარსდა, და მის მეზობლად არსებული „ბეი სიტი მარინა“ (ბეი-სიტი მარინა), რომელიც [[1980-იანები|1980-იან]] წლებში აშენდა. ხანდახან ყურეში ვეშაპებისა და დელფინების ნახვაც კი არის შესაძლებელი. კორიო ყურეში კომერციული თევზჭერა (ბადით თევზაობა) [[2018]] წელს დასრულდა, რაც სამოყვარულო თევზაობის ჯგუფების აქტიური კამპანიისა და ძალისხმევის შედეგი იყო. როდესაც ჰამილტონ ჰიუმი და უილიამ ჰოველი [[1824]] წელს ყურეს მიადგნენ, ისინი ადგილობრივ უოთარონგის ხალხს შეხვდნენ, რომლებიც ყურეს „ჯილონგს“ უწოდებდნენ, ხოლო მის გარშემო მდებარე მიწებს — „კორაიოს“. თუმცა, [[1830-იანები|1830-იანი]] წლების ბოლოს, როდესაც ტერიტორიის აგეგმვა განხორციელდა, ეს აბორიგენული სახელწოდებები უკვე ადგილებით გაცვლილი აღმოჩნდა. მას შემდეგ სახელები „კორაიო“ და „ჯილონგი“ ინგლისურ ყაიდაზე მოერგო და „[[კორიო|კორიოდ]]“ და „[[ჯილონგი|ჯილონგად]]“ გარდაიქმნა. ==დაბინძურება== [[1974]] წელს დაფიქსირდა კორიო ყურის მიდიების კადმიუმით მძიმე დაბინძურება. აღმოჩენილი იყო ისეთი მაღალი მაჩვენებლები, როგორიცაა 41.5 მკგ/გ. კორიო ყურის დაბინძურება სამ სამრეწველო ჩამდინარე წყლებს უკავშირდებოდა, რომელიც მოგვიანებით შეწყდა. ამის შემდეგ კორიო ყურის მიდიებში კადმიუმის დონემ იკლო და ავსტრალიის ეროვნული ჯანმრთელობისა და სამედიცინო კვლევების საბჭოს ზღვრულ ნორმებზე დაბალ ნიშნულამდე ჩამოვიდა.[10] 1977-1978 წლებში კორიო ყურის მიდიებში ტყვიის შემცველობა შესამჩნევად მაღალი იყო და [[1992]] წლამდე განხორციელებულ ბოლო გაზომვებამდეც კი აჭარბებდა მაქსიმალურ დასაშვებ კონცენტრაციას — 2.5 მკგ/გ.[10] [[2002]] წელს კომპანია Shell Australia კორიო ყურეში ნავთობის სამი ცალკეული დაღვრისტვის გამო დააჯარიმეს.[11] [[2003]] წელს, იმავე წლის [[8 სექტემბერი|8 სექტემბრამდე]], Shell-ის ნავთობგადამამუშავებელ ქარხანას ყურეში ნავთობის დაღვრის 63 შემთხვევა ჰქონდა.[12] [[2004]] წელს Shell Australia-ს დაევალა 75 000 აშშ დოლარის გადახდა. ჯილონგის გადამამუშავებელ ქარხანასთან ახლოს მდებარე გარემოსდაცვითი პროექტისთვის მას შემდეგ, რაც იგი [[2003]] წელს კორიო ყურის სამი ნავთობის დაღვრით დაბინძურებაში სცნეს დამნაშავედ.[[2009]] წელს შელი ავსტრალიას ყურეში და ხმელეთზე ნავთობის გაჟონვის გამო კვლავ დააჯარიმეს. [[2014]] წელს ნავთობგადამამუშავებელ ზღვისპირა ქარხანაში კომპანია Viva Energy-ს მიერ ნავთობის გადამუშავებაში გამოყენებული ამიაკის წარმოებული ქიმიკატის (დიიზოპროპილამინის) 3500 ლიტრისა და 6300 ლიტრის ოდენობით დაღვრა მოხდა.[13] [[2016]] წელს კომპანია ორჯერ დააჯარიმეს კორიო ყურეში დაახლოებით 1.7 მილიონი ლიტრი დამუშავებული ჩამდინარე წყლისა და დაუმუშავებელი სანიაღვრე წყლის უკანონო ჩაშვების გამო.[14] [[2015]] წელს ზემოქმედების სასუქები დაბინძურებული სითხის ორი უკანონო ჩაშვებისთვის დააჯარიმეს. გარემოს დაცვის სააგენტოს (EPA) გამოძიების დროს გაირკვა, რომ მეორე ჩაშვებაც მომხდარიყო. სავარაუდოა, რომ ეს მეორე ინციდენტიც კორიო ყურემდე მიაღწევდა.[15] [[2017]] წელს Midway Limited დააჯარიმეს იმის გამო, რომ კომპანიამ თავისი ტერიტორიიდან მნიშვნელოვანი რაოდენობით დაბინძურებული წყლის გადადინება და კორიო ყურეში მოხვედრა დაუშვა (ეს ბოლო 12 თვის განმავლობაში კომპანიის მესამე მსგავსი ინციდენტი იყო).[16] [[2019]] წელს Incitec Pivot Limited 120 000 დოლარით დააჯარიმეს და ბრალი დასდეს მას შემდეგ, რაც ტოქსიკური და ძლიერ კოროზიული ნალექი გამოუყენებელი მილების გავლით კორიო ყურეში გადაიღვარა.[17] [[2021]] წელს გარემოს დაცვის სააგენტომ (EPA) Viva Energy 8261 დოლარით დააჯარიმა მას შემდეგ, რაც დაადგინა, რომ ქარხნის ოპერატორმა ლიცენზია დაარღვია — გაჟონვის შედეგად გამაგრილებელ წყალსა და კორიო ყურეში BTEX (რომელიც შეიცავს ბენზოლს, ტოლუოლს, ეთილბენზოლს და ქსილოლს) ლიმიტს სამჯერ გადაჭარბებული რაოდენობით ჩაეშვა.[18] 5n6h66a1onftdbhby95eh7xptrqphwv 5564466 5564465 2026-10-24T09:28:37Z Tekle shonia55 188916 /* ნაოსნობა და პორტი */ 5564466 wikitext text/x-wiki '''კორიოს ყურე''' ავსტრალიის პორტ-ფილიპის სამხრეთ-დასავლეთ კუთხეში მდებარე მრავალი შიდა ყურიდან ერთ-ერთია და წარმოადგენს იმ ყურეს, რომელსაც ქალაქი [[ჯილონგი]] ეკვრის. იქვე მდებარე კორიოს გარეუბანმა სახელი სწორედ კორიო ყურისგან მიიღო. ==ემითოლოგია== როდესაც ჰ[[ამილტონ ჰიუმი]] და [[უილიამ ჰოველი]] [[1824]] წელს ყურეს მიადგნენ, ისინი ადგილობრივ [[უოთარონგი|უოთარონგის]] ხალხს შეხვდნენ. ადგილობრივები ყურეს „[[ჯილონგი]]“ უწოდებდნენ, ხოლო მის გარშემო მდებარე მიწებს — „კორაიოს“. თუმცა, 1830-იანი წლების ბოლოს, როდესაც ტერიტორიის აგეგმვა განხორციელდა, ეს აბორიგენული სახელწოდებები უკვე ადგილებიფრიად გაცვლილიყო. მას შემდეგ სახელები „კორაიო“ და „ჯილონგი“ ინგლისურყაიდურად გარდაიქმნა, როგორც „კორიო“ და „ჯილონგი“. ჯილონგის პორტი კორიო ყურის სანაპიროზე მდებარეობს და ტონაჟის მიხედვით ავსტრალიაში მეექვსე უმსხვილესი პორტია. ==ნაოსნობა და პორტი== ჯილონგის პირველად დასახლებამდე, პოინტ-ლილიასიდან პოინტ-ჰენრის მიმართულებით ყურის გადაღმა მდებარე ქვიშის ცოცხი (ცელა) გემებს შიდა ნავსადგურში შესვლაში უშლიდა ხელს. გემები ვალდებულნი იყვნენ, ყურეში ღუზა ჩაეშვათ, ხოლო ტვირთი ჯილონგში პატარა ბარჟებით შემოჰქონდათ. ზოგჯერ, მიქცევის დროს, ქვიშის ცოცხზე ფეხით გადასვლაც კი შესაძლებელი იყო. ქვიშის ცოცხზე პირველი არხის გათხრა [[1853]] წელს დაიწყო, რაც გემებისთვის 4 მეტრზე ნაკლები წყალმცენარეობის (წყალში გემის ჩაძირვის სიღრმის) საშუალებას იძლეოდა. [[1860-იანები|1860-იან]] წლებში ეს არხი გაასწორეს და 6 მეტრის სიღრმემდე გააღრმავეს. [[1881]] წელს ახალი არხის მშენებლობა დაიწყო, რომლის დასრულებასაც 12 წელი დასჭირდა. მას ჰოპტოუნის არხი (ჰოუპტაუნის არხი) ეწოდა ლორდ ჰოპტოუნის პატივსცემად, რომელმაც ის [[1893]] წლის [[20 დეკემბერი|20 დეკემბერ]]ს გახსნა. არხებისა და პორტის მართვა ჯილონგის ნავსადგურის ტრასტის (ჯილონგის ნავსადგურის სამმართველო) პასუხისმგებლობა იყო, რომელიც [[1905 |1905 წლის]] დეკემბერში შეიქმნა. [[1981]] წელს ტრასა ჯილონგის პორტის ადმინისტრაციამ (ჯილონგის პორტის ადმინისტრაცია) ჩაიბარა. 1996 წლის შუა პერიოდში ეს ადმინისტრაცია შტატის მთავრობამ გაასაჯაროვა (პრივატიზება მოახდინა) და 49.6 მილიონ დოლარად TNT Logistics-ს მიჰყიდა. მოგვიანებით მას სახელი გადაარქვეს და „ჯილონგპორტი“ უწოდეს კორიოს ყურის სანაპირო ჯილონგის მცხოვრებლებისთვის ყოველთვის საყვარელი დასასვენებელი და გასართობი ადგილი იყო. [[1930-იანები|1930-იანი]] წლებიდან მოყოლებული, „ისთერნ ბიჩი“(აღმოსავლეთ სანაპირო) პოპულარულ საცურაო ლოკაციას წარმოადგენს. ასევე დიდი პოპულარობით სარგებლობს ნაოსნობა, რისთვისაც მოწყობილია მრავალი საზოგადოებრივი ნავმისადგომი (ბოუტ რამპი) და პიერსი. ყურეში მდებარეობს „ჯილონგის სამეფო იახტ-კლუბი“ (როიალ ჯილონგ იახტ-კლუბი), რომელიც [[1859]] წელს დაარსდა, და მის მეზობლად არსებული „ბეი სიტი მარინა“ (ბეი-სიტი მარინა), რომელიც [[1980-იანები|1980-იან]] წლებში აშენდა. ხანდახან ყურეში ვეშაპებისა და დელფინების ნახვაც კი არის შესაძლებელი. კორიო ყურეში კომერციული თევზჭერა (ბადით თევზაობა) [[2018]] წელს დასრულდა, რაც სამოყვარულო თევზაობის ჯგუფების აქტიური კამპანიისა და ძალისხმევის შედეგი იყო. როდესაც ჰამილტონ ჰიუმი და უილიამ ჰოველი [[1824]] წელს ყურეს მიადგნენ, ისინი ადგილობრივ უოთარონგის ხალხს შეხვდნენ, რომლებიც ყურეს „ჯილონგს“ უწოდებდნენ, ხოლო მის გარშემო მდებარე მიწებს — „კორაიოს“. თუმცა, [[1830-იანები|1830-იანი]] წლების ბოლოს, როდესაც ტერიტორიის აგეგმვა განხორციელდა, ეს აბორიგენული სახელწოდებები უკვე ადგილებით გაცვლილი აღმოჩნდა. მას შემდეგ სახელები „კორაიო“ და „ჯილონგი“ ინგლისურ ყაიდაზე მოერგო და „[[კორიო|კორიოდ]]“ და „[[ჯილონგი|ჯილონგად]]“ გარდაიქმნა. ==დაბინძურება== [[1974]] წელს დაფიქსირდა კორიო ყურის მიდიების კადმიუმით მძიმე დაბინძურება. აღმოჩენილი იყო ისეთი მაღალი მაჩვენებლები, როგორიცაა 41.5 მკგ/გ. კორიო ყურის დაბინძურება სამ სამრეწველო ჩამდინარე წყლებს უკავშირდებოდა, რომელიც მოგვიანებით შეწყდა. ამის შემდეგ კორიო ყურის მიდიებში კადმიუმის დონემ იკლო და ავსტრალიის ეროვნული ჯანმრთელობისა და სამედიცინო კვლევების საბჭოს ზღვრულ ნორმებზე დაბალ ნიშნულამდე ჩამოვიდა.[10] 1977-1978 წლებში კორიო ყურის მიდიებში ტყვიის შემცველობა შესამჩნევად მაღალი იყო და [[1992]] წლამდე განხორციელებულ ბოლო გაზომვებამდეც კი აჭარბებდა მაქსიმალურ დასაშვებ კონცენტრაციას — 2.5 მკგ/გ.[10] [[2002]] წელს კომპანია Shell Australia კორიო ყურეში ნავთობის სამი ცალკეული დაღვრისტვის გამო დააჯარიმეს.[11] [[2003]] წელს, იმავე წლის [[8 სექტემბერი|8 სექტემბრამდე]], Shell-ის ნავთობგადამამუშავებელ ქარხანას ყურეში ნავთობის დაღვრის 63 შემთხვევა ჰქონდა.[12] [[2004]] წელს Shell Australia-ს დაევალა 75 000 აშშ დოლარის გადახდა. ჯილონგის გადამამუშავებელ ქარხანასთან ახლოს მდებარე გარემოსდაცვითი პროექტისთვის მას შემდეგ, რაც იგი [[2003]] წელს კორიო ყურის სამი ნავთობის დაღვრით დაბინძურებაში სცნეს დამნაშავედ.[[2009]] წელს შელი ავსტრალიას ყურეში და ხმელეთზე ნავთობის გაჟონვის გამო კვლავ დააჯარიმეს. [[2014]] წელს ნავთობგადამამუშავებელ ზღვისპირა ქარხანაში კომპანია Viva Energy-ს მიერ ნავთობის გადამუშავებაში გამოყენებული ამიაკის წარმოებული ქიმიკატის (დიიზოპროპილამინის) 3500 ლიტრისა და 6300 ლიტრის ოდენობით დაღვრა მოხდა.[13] [[2016]] წელს კომპანია ორჯერ დააჯარიმეს კორიო ყურეში დაახლოებით 1.7 მილიონი ლიტრი დამუშავებული ჩამდინარე წყლისა და დაუმუშავებელი სანიაღვრე წყლის უკანონო ჩაშვების გამო.[14] [[2015]] წელს ზემოქმედების სასუქები დაბინძურებული სითხის ორი უკანონო ჩაშვებისთვის დააჯარიმეს. გარემოს დაცვის სააგენტოს (EPA) გამოძიების დროს გაირკვა, რომ მეორე ჩაშვებაც მომხდარიყო. სავარაუდოა, რომ ეს მეორე ინციდენტიც კორიო ყურემდე მიაღწევდა.[15] [[2017]] წელს Midway Limited დააჯარიმეს იმის გამო, რომ კომპანიამ თავისი ტერიტორიიდან მნიშვნელოვანი რაოდენობით დაბინძურებული წყლის გადადინება და კორიო ყურეში მოხვედრა დაუშვა (ეს ბოლო 12 თვის განმავლობაში კომპანიის მესამე მსგავსი ინციდენტი იყო).[16] [[2019]] წელს Incitec Pivot Limited 120 000 დოლარით დააჯარიმეს და ბრალი დასდეს მას შემდეგ, რაც ტოქსიკური და ძლიერ კოროზიული ნალექი გამოუყენებელი მილების გავლით კორიო ყურეში გადაიღვარა.[17] [[2021]] წელს გარემოს დაცვის სააგენტომ (EPA) Viva Energy 8261 დოლარით დააჯარიმა მას შემდეგ, რაც დაადგინა, რომ ქარხნის ოპერატორმა ლიცენზია დაარღვია — გაჟონვის შედეგად გამაგრილებელ წყალსა და კორიო ყურეში BTEX (რომელიც შეიცავს ბენზოლს, ტოლუოლს, ეთილბენზოლს და ქსილოლს) ლიმიტს სამჯერ გადაჭარბებული რაოდენობით ჩაეშვა.[18] 758p08r9vuama8x0ulkl72rlxq59xre 5564467 5564466 2026-10-24T09:35:50Z Tekle shonia55 188916 5564467 wikitext text/x-wiki '''კორიოს ყურე''' ავსტრალიის პორტ-ფილიპის სამხრეთ-დასავლეთ კუთხეში მდებარე მრავალი შიდა ყურიდან ერთ-ერთია და წარმოადგენს იმ ყურეს, რომელსაც ქალაქი [[ჯილონგი]] ეკვრის. იქვე მდებარე კორიოს გარეუბანმა სახელი სწორედ კორიო ყურისგან მიიღო. ==ემითოლოგია== როდესაც [[ამილტონ ჰიუმი]] და [[უილიამ ჰოველი]] [[1824]] წელს ყურეს მიადგნენ, ისინი ადგილობრივ [[უოთარონგი|უოთარონგის]] ხალხს შეხვდნენ. ადგილობრივები ყურეს „[[ჯილონგი]]“ უწოდებდნენ, ხოლო მის გარშემო მდებარე მიწებს — „კორაიოს“. თუმცა, 1830-იანი წლების ბოლოს, როდესაც ტერიტორიის აგეგმვა განხორციელდა, ეს აბორიგენული სახელწოდებები უკვე ადგილებიფრიად გაცვლილიყო. მას შემდეგ სახელები „კორაიო“ და „ჯილონგი“ ინგლისურყაიდურად გარდაიქმნა, როგორც „კორიო“ და „ჯილონგი“. ==მიწოდება== ჯილონგის პორტი კორიო ყურის სანაპიროზე მდებარეობს და ტონაჟის მიხედვით ავსტრალიაში მეექვსე უმსხვილესი პორტია. ჯილონგის პირველად დასახლებამდე, პოინტ-ლილიასიდან პოინტ-ჰენრის მიმართულებით ყურის გადაღმა მდებარე ქვიშის ცოცხი (ცელა) გემებს შიდა ნავსადგურში შესვლაში უშლიდა ხელს. გემები ვალდებულნი იყვნენ, ყურეში ღუზა ჩაეშვათ, ხოლო ტვირთი ჯილონგში პატარა ბარჟებით შემოჰქონდათ. ზოგჯერ, მიქცევის დროს, ქვიშის ცოცხზე ფეხით გადასვლაც კი შესაძლებელი იყო. ქვიშის ცოცხზე პირველი არხის გათხრა [[1853]] წელს დაიწყო, რაც გემებისთვის 4 მეტრზე ნაკლები წყალმცენარეობის (წყალში გემის ჩაძირვის სიღრმის) საშუალებას იძლეოდა. [[1860-იანები|1860-იან]] წლებში ეს არხი გაასწორეს და 6 მეტრის სიღრმემდე გააღრმავეს. [[1881]] წელს ახალი არხის მშენებლობა დაიწყო, რომლის დასრულებასაც 12 წელი დასჭირდა. მას ჰოპტოუნის არხი (ჰოუპტაუნის არხი) ეწოდა ლორდ ჰოპტოუნის პატივსცემად, რომელმაც ის [[1893]] წლის [[20 დეკემბერი|20 დეკემბერ]]ს გახსნა. არხებისა და პორტის მართვა ჯილონგის ნავსადგურის ტრასტის (ჯილონგის ნავსადგურის სამმართველო) პასუხისმგებლობა იყო, რომელიც [[1905 |1905 წლის]] დეკემბერში შეიქმნა. [[1981]] წელს ტრასა ჯილონგის პორტის ადმინისტრაციამ (ჯილონგის პორტის ადმინისტრაცია) ჩაიბარა. 1996 წლის შუა პერიოდში ეს ადმინისტრაცია შტატის მთავრობამ გაასაჯაროვა (პრივატიზება მოახდინა) და 49.6 მილიონ დოლარად TNT Logistics-ს მიჰყიდა. მოგვიანებით მას სახელი გადაარქვეს და „ჯილონგპორტი“ უწოდეს კორიოს ყურის სანაპირო ჯილონგის მცხოვრებლებისთვის ყოველთვის საყვარელი დასასვენებელი და გასართობი ადგილი იყო. [[1930-იანები|1930-იანი]] წლებიდან მოყოლებული, „ისთერნ ბიჩი“(აღმოსავლეთ სანაპირო) პოპულარულ საცურაო ლოკაციას წარმოადგენს. ასევე დიდი პოპულარობით სარგებლობს ნაოსნობა, რისთვისაც მოწყობილია მრავალი საზოგადოებრივი ნავმისადგომი (ბოუტ რამპი) და პიერსი. ყურეში მდებარეობს „ჯილონგის სამეფო იახტ-კლუბი“ (როიალ ჯილონგ იახტ-კლუბი), რომელიც [[1859]] წელს დაარსდა, და მის მეზობლად არსებული „ბეი სიტი მარინა“ (ბეი-სიტი მარინა), რომელიც [[1980-იანები|1980-იან]] წლებში აშენდა. ხანდახან ყურეში ვეშაპებისა და დელფინების ნახვაც კი არის შესაძლებელი. კორიო ყურეში კომერციული თევზჭერა (ბადით თევზაობა) [[2018]] წელს დასრულდა, რაც სამოყვარულო თევზაობის ჯგუფების აქტიური კამპანიისა და ძალისხმევის შედეგი იყო. როდესაც ჰამილტონ ჰიუმი და უილიამ ჰოველი [[1824]] წელს ყურეს მიადგნენ, ისინი ადგილობრივ უოთარონგის ხალხს შეხვდნენ, რომლებიც ყურეს „ჯილონგს“ უწოდებდნენ, ხოლო მის გარშემო მდებარე მიწებს — „კორაიოს“. თუმცა, [[1830-იანები|1830-იანი]] წლების ბოლოს, როდესაც ტერიტორიის აგეგმვა განხორციელდა, ეს აბორიგენული სახელწოდებები უკვე ადგილებით გაცვლილი აღმოჩნდა. მას შემდეგ სახელები „კორაიო“ და „ჯილონგი“ ინგლისურ ყაიდაზე მოერგო და „[[კორიო|კორიოდ]]“ და „[[ჯილონგი|ჯილონგად]]“ გარდაიქმნა. ==დაბინძურება== [[1974]] წელს დაფიქსირდა კორიო ყურის მიდიების კადმიუმით მძიმე დაბინძურება. აღმოჩენილი იყო ისეთი მაღალი მაჩვენებლები, როგორიცაა 41.5 მკგ/გ. კორიო ყურის დაბინძურება სამ სამრეწველო ჩამდინარე წყლებს უკავშირდებოდა, რომელიც მოგვიანებით შეწყდა. ამის შემდეგ კორიო ყურის მიდიებში კადმიუმის დონემ იკლო და ავსტრალიის ეროვნული ჯანმრთელობისა და სამედიცინო კვლევების საბჭოს ზღვრულ ნორმებზე დაბალ ნიშნულამდე ჩამოვიდა.[10] 1977-1978 წლებში კორიო ყურის მიდიებში ტყვიის შემცველობა შესამჩნევად მაღალი იყო და [[1992]] წლამდე განხორციელებულ ბოლო გაზომვებამდეც კი აჭარბებდა მაქსიმალურ დასაშვებ კონცენტრაციას — 2.5 მკგ/გ.[10] [[2002]] წელს კომპანია Shell Australia კორიო ყურეში ნავთობის სამი ცალკეული დაღვრისტვის გამო დააჯარიმეს.[11] [[2003]] წელს, იმავე წლის [[8 სექტემბერი|8 სექტემბრამდე]], Shell-ის ნავთობგადამამუშავებელ ქარხანას ყურეში ნავთობის დაღვრის 63 შემთხვევა ჰქონდა.[12] [[2004]] წელს Shell Australia-ს დაევალა 75 000 აშშ დოლარის გადახდა. ჯილონგის გადამამუშავებელ ქარხანასთან ახლოს მდებარე გარემოსდაცვითი პროექტისთვის მას შემდეგ, რაც იგი [[2003]] წელს კორიო ყურის სამი ნავთობის დაღვრით დაბინძურებაში სცნეს დამნაშავედ.[[2009]] წელს შელი ავსტრალიას ყურეში და ხმელეთზე ნავთობის გაჟონვის გამო კვლავ დააჯარიმეს. [[2014]] წელს ნავთობგადამამუშავებელ ზღვისპირა ქარხანაში კომპანია Viva Energy-ს მიერ ნავთობის გადამუშავებაში გამოყენებული ამიაკის წარმოებული ქიმიკატის (დიიზოპროპილამინის) 3500 ლიტრისა და 6300 ლიტრის ოდენობით დაღვრა მოხდა.[13] [[2016]] წელს კომპანია ორჯერ დააჯარიმეს კორიო ყურეში დაახლოებით 1.7 მილიონი ლიტრი დამუშავებული ჩამდინარე წყლისა და დაუმუშავებელი სანიაღვრე წყლის უკანონო ჩაშვების გამო.[14] [[2015]] წელს ზემოქმედების სასუქები დაბინძურებული სითხის ორი უკანონო ჩაშვებისთვის დააჯარიმეს. გარემოს დაცვის სააგენტოს (EPA) გამოძიების დროს გაირკვა, რომ მეორე ჩაშვებაც მომხდარიყო. სავარაუდოა, რომ ეს მეორე ინციდენტიც კორიო ყურემდე მიაღწევდა.[15] [[2017]] წელს Midway Limited დააჯარიმეს იმის გამო, რომ კომპანიამ თავისი ტერიტორიიდან მნიშვნელოვანი რაოდენობით დაბინძურებული წყლის გადადინება და კორიო ყურეში მოხვედრა დაუშვა (ეს ბოლო 12 თვის განმავლობაში კომპანიის მესამე მსგავსი ინციდენტი იყო).[16] [[2019]] წელს Incitec Pivot Limited 120 000 დოლარით დააჯარიმეს და ბრალი დასდეს მას შემდეგ, რაც ტოქსიკური და ძლიერ კოროზიული ნალექი გამოუყენებელი მილების გავლით კორიო ყურეში გადაიღვარა.[17] [[2021]] წელს გარემოს დაცვის სააგენტომ (EPA) Viva Energy 8261 დოლარით დააჯარიმა მას შემდეგ, რაც დაადგინა, რომ ქარხნის ოპერატორმა ლიცენზია დაარღვია — გაჟონვის შედეგად გამაგრილებელ წყალსა და კორიო ყურეში BTEX (რომელიც შეიცავს ბენზოლს, ტოლუოლს, ეთილბენზოლს და ქსილოლს) ლიმიტს სამჯერ გადაჭარბებული რაოდენობით ჩაეშვა.[18] lzm9bs62kimmia88dz68gswz09gbzti 5564471 5564467 2026-10-24T09:40:16Z Tekle shonia55 188916 5564471 wikitext text/x-wiki '''კორიოს ყურე''' ავსტრალიის პორტ-ფილიპის სამხრეთ-დასავლეთ კუთხეში მდებარე მრავალი შიდა ყურიდან ერთ-ერთია და წარმოადგენს იმ ყურეს, რომელსაც ქალაქი [[ჯილონგი]] ეკვრის. იქვე მდებარე კორიოს გარეუბანმა სახელი სწორედ კორიო ყურისგან მიიღო. ==ემითოლოგია== როდესაც [[ამილტონ ჰიუმი]] და [[უილიამ ჰოველი]] [[1824]] წელს ყურეს მიადგნენ, ისინი ადგილობრივ [[უოთარონგი|უოთარონგის]] ხალხს შეხვდნენ. ადგილობრივები ყურეს „[[ჯილონგი]]“ უწოდებდნენ, ხოლო მის გარშემო მდებარე მიწებს — „კორაიოს“. თუმცა, 1830-იანი წლების ბოლოს, როდესაც ტერიტორიის აგეგმვა განხორციელდა, ეს აბორიგენული სახელწოდებები უკვე ადგილებიფრიად გაცვლილიყო. მას შემდეგ სახელები „კორაიო“ და „ჯილონგი“ ინგლისურყაიდურად გარდაიქმნა, როგორც „კორიო“ და „ჯილონგი“. ==მიწოდება== ჯილონგის პორტი კორიო ყურის სანაპიროზე მდებარეობს და ტონაჟის მიხედვით ავსტრალიაში მეექვსე უმსხვილესი პორტია. ჯილონგის პირველად დასახლებამდე, პოინტ-ლილიასიდან პოინტ-ჰენრის მიმართულებით ყურის გადაღმა მდებარე ქვიშის ცოცხი (ცელა) გემებს შიდა ნავსადგურში შესვლაში უშლიდა ხელს. გემები ვალდებულნი იყვნენ, ყურეში ღუზა ჩაეშვათ, ხოლო ტვირთი ჯილონგში პატარა ბარჟებით შემოჰქონდათ. ზოგჯერ, მიქცევის დროს, ქვიშის ცოცხზე ფეხით გადასვლაც კი შესაძლებელი იყო. ქვიშის ცოცხზე პირველი არხის გათხრა [[1853]] წელს დაიწყო, რაც გემებისთვის 4 მეტრზე ნაკლები წყალმცენარეობის (წყალში გემის ჩაძირვის სიღრმის) საშუალებას იძლეოდა. [[1860-იანები|1860-იან]] წლებში ეს არხი გაასწორეს და 6 მეტრის სიღრმემდე გააღრმავეს. [[1881]] წელს ახალი არხის მშენებლობა დაიწყო, რომლის დასრულებასაც 12 წელი დასჭირდა. მას ჰოპტოუნის არხი (ჰოუპტაუნის არხი) ეწოდა ლორდ ჰოპტოუნის პატივსცემად, რომელმაც ის [[1893]] წლის [[20 დეკემბერი|20 დეკემბერ]]ს გახსნა. არხებისა და პორტის მართვა ჯილონგის ნავსადგურის ტრასტის (ჯილონგის ნავსადგურის სამმართველო) პასუხისმგებლობა იყო, რომელიც [[1905 |1905 წლის]] დეკემბერში შეიქმნა. [[1981]] წელს ტრასა ჯილონგის პორტის ადმინისტრაციამ (ჯილონგის პორტის ადმინისტრაცია) ჩაიბარა. 1996 წლის შუა პერიოდში ეს ადმინისტრაცია შტატის მთავრობამ გაასაჯაროვა (პრივატიზება მოახდინა) და 49.6 მილიონ დოლარად TNT Logistics-ს მიჰყიდა. მოგვიანებით მას სახელი გადაარქვეს და „ჯილონგპორტი“ უწოდეს ==დასვენება== კორიოს ყურის სანაპირო ჯილონგის მცხოვრებლებისთვის ყოველთვის საყვარელი დასასვენებელი და გასართობი ადგილი იყო. [[1930-იანები|1930-იანი]] წლებიდან მოყოლებული, „ისთერნ ბიჩი“(აღმოსავლეთ სანაპირო) პოპულარულ საცურაო ლოკაციას წარმოადგენს. ასევე დიდი პოპულარობით სარგებლობს ნაოსნობა, რისთვისაც მოწყობილია მრავალი საზოგადოებრივი ნავმისადგომი (ბოუტ რამპი) და პიერსი. ყურეში მდებარეობს „ჯილონგის სამეფო იახტ-კლუბი“ (როიალ ჯილონგ იახტ-კლუბი), რომელიც [[1859]] წელს დაარსდა, და მის მეზობლად არსებული „ბეი სიტი მარინა“ (ბეი-სიტი მარინა), რომელიც [[1980-იანები|1980-იან]] წლებში აშენდა. ხანდახან ყურეში ვეშაპებისა და დელფინების ნახვაც კი არის შესაძლებელი. ==კომერციული თევზჭერა== კორიო ყურეში კომერციული თევზჭერა (ბადით თევზაობა) [[2018]] წელს დასრულდა, რაც სამოყვარულო თევზაობის ჯგუფების აქტიური კამპანიისა და ძალისხმევის შედეგი იყო. როდესაც ჰამილტონ ჰიუმი და უილიამ ჰოველი [[1824]] წელს ყურეს მიადგნენ, ისინი ადგილობრივ უოთარონგის ხალხს შეხვდნენ, რომლებიც ყურეს „ჯილონგს“ უწოდებდნენ, ხოლო მის გარშემო მდებარე მიწებს — „კორაიოს“. თუმცა, [[1830-იანები|1830-იანი]] წლების ბოლოს, როდესაც ტერიტორიის აგეგმვა განხორციელდა, ეს აბორიგენული სახელწოდებები უკვე ადგილებით გაცვლილი აღმოჩნდა. მას შემდეგ სახელები „კორაიო“ და „ჯილონგი“ ინგლისურ ყაიდაზე მოერგო და „[[კორიო|კორიოდ]]“ და „[[ჯილონგი|ჯილონგად]]“ გარდაიქმნა. ==დაბინძურება== [[1974]] წელს დაფიქსირდა კორიო ყურის მიდიების კადმიუმით მძიმე დაბინძურება. აღმოჩენილი იყო ისეთი მაღალი მაჩვენებლები, როგორიცაა 41.5 მკგ/გ. კორიო ყურის დაბინძურება სამ სამრეწველო ჩამდინარე წყლებს უკავშირდებოდა, რომელიც მოგვიანებით შეწყდა. ამის შემდეგ კორიო ყურის მიდიებში კადმიუმის დონემ იკლო და ავსტრალიის ეროვნული ჯანმრთელობისა და სამედიცინო კვლევების საბჭოს ზღვრულ ნორმებზე დაბალ ნიშნულამდე ჩამოვიდა.[10] 1977-1978 წლებში კორიო ყურის მიდიებში ტყვიის შემცველობა შესამჩნევად მაღალი იყო და [[1992]] წლამდე განხორციელებულ ბოლო გაზომვებამდეც კი აჭარბებდა მაქსიმალურ დასაშვებ კონცენტრაციას — 2.5 მკგ/გ.[10] [[2002]] წელს კომპანია Shell Australia კორიო ყურეში ნავთობის სამი ცალკეული დაღვრისტვის გამო დააჯარიმეს.[11] [[2003]] წელს, იმავე წლის [[8 სექტემბერი|8 სექტემბრამდე]], Shell-ის ნავთობგადამამუშავებელ ქარხანას ყურეში ნავთობის დაღვრის 63 შემთხვევა ჰქონდა.[12] [[2004]] წელს Shell Australia-ს დაევალა 75 000 აშშ დოლარის გადახდა. ჯილონგის გადამამუშავებელ ქარხანასთან ახლოს მდებარე გარემოსდაცვითი პროექტისთვის მას შემდეგ, რაც იგი [[2003]] წელს კორიო ყურის სამი ნავთობის დაღვრით დაბინძურებაში სცნეს დამნაშავედ.[[2009]] წელს შელი ავსტრალიას ყურეში და ხმელეთზე ნავთობის გაჟონვის გამო კვლავ დააჯარიმეს. [[2014]] წელს ნავთობგადამამუშავებელ ზღვისპირა ქარხანაში კომპანია Viva Energy-ს მიერ ნავთობის გადამუშავებაში გამოყენებული ამიაკის წარმოებული ქიმიკატის (დიიზოპროპილამინის) 3500 ლიტრისა და 6300 ლიტრის ოდენობით დაღვრა მოხდა.[13] [[2016]] წელს კომპანია ორჯერ დააჯარიმეს კორიო ყურეში დაახლოებით 1.7 მილიონი ლიტრი დამუშავებული ჩამდინარე წყლისა და დაუმუშავებელი სანიაღვრე წყლის უკანონო ჩაშვების გამო.[14] [[2015]] წელს ზემოქმედების სასუქები დაბინძურებული სითხის ორი უკანონო ჩაშვებისთვის დააჯარიმეს. გარემოს დაცვის სააგენტოს (EPA) გამოძიების დროს გაირკვა, რომ მეორე ჩაშვებაც მომხდარიყო. სავარაუდოა, რომ ეს მეორე ინციდენტიც კორიო ყურემდე მიაღწევდა.[15] [[2017]] წელს Midway Limited დააჯარიმეს იმის გამო, რომ კომპანიამ თავისი ტერიტორიიდან მნიშვნელოვანი რაოდენობით დაბინძურებული წყლის გადადინება და კორიო ყურეში მოხვედრა დაუშვა (ეს ბოლო 12 თვის განმავლობაში კომპანიის მესამე მსგავსი ინციდენტი იყო).[16] [[2019]] წელს Incitec Pivot Limited 120 000 დოლარით დააჯარიმეს და ბრალი დასდეს მას შემდეგ, რაც ტოქსიკური და ძლიერ კოროზიული ნალექი გამოუყენებელი მილების გავლით კორიო ყურეში გადაიღვარა.[17] [[2021]] წელს გარემოს დაცვის სააგენტომ (EPA) Viva Energy 8261 დოლარით დააჯარიმა მას შემდეგ, რაც დაადგინა, რომ ქარხნის ოპერატორმა ლიცენზია დაარღვია — გაჟონვის შედეგად გამაგრილებელ წყალსა და კორიო ყურეში BTEX (რომელიც შეიცავს ბენზოლს, ტოლუოლს, ეთილბენზოლს და ქსილოლს) ლიმიტს სამჯერ გადაჭარბებული რაოდენობით ჩაეშვა.[18] ne0ze8n1fi5yh87i5joawjb37m7vvsj 5564478 5564471 2026-10-24T09:46:16Z Tekle shonia55 188916 5564478 wikitext text/x-wiki '''კორიოს ყურე''' ავსტრალიის პორტ-ფილიპის სამხრეთ-დასავლეთ კუთხეში მდებარე მრავალი შიდა ყურიდან ერთ-ერთია და წარმოადგენს იმ ყურეს, რომელსაც ქალაქი [[ჯილონგი]] ეკვრის. იქვე მდებარე კორიოს გარეუბანმა სახელი სწორედ კორიო ყურისგან მიიღო. ==ემითოლოგია== როდესაც [[ამილტონ ჰიუმი]] და [[უილიამ ჰოველი]] [[1824]] წელს ყურეს მიადგნენ, ისინი ადგილობრივ [[უოთარონგი|უოთარონგის]] ხალხს შეხვდნენ. ადგილობრივები ყურეს „[[ჯილონგი]]“ უწოდებდნენ, ხოლო მის გარშემო მდებარე მიწებს — „კორაიოს“. თუმცა, 1830-იანი წლების ბოლოს, როდესაც ტერიტორიის აგეგმვა განხორციელდა, ეს აბორიგენული სახელწოდებები უკვე ადგილებიფრიად გაცვლილიყო. მას შემდეგ სახელები „კორაიო“ და „ჯილონგი“ ინგლისურყაიდურად გარდაიქმნა, როგორც „კორიო“ და „ჯილონგი“. ==მიწოდება== ჯილონგის პორტი კორიო ყურის სანაპიროზე მდებარეობს და ტონაჟის მიხედვით ავსტრალიაში მეექვსე უმსხვილესი პორტია. ჯილონგის პირველად დასახლებამდე, პოინტ-ლილიასიდან პოინტ-ჰენრის მიმართულებით ყურის გადაღმა მდებარე ქვიშის ცოცხი (ცელა) გემებს შიდა ნავსადგურში შესვლაში უშლიდა ხელს. გემები ვალდებულნი იყვნენ, ყურეში ღუზა ჩაეშვათ, ხოლო ტვირთი ჯილონგში პატარა ბარჟებით შემოჰქონდათ. ზოგჯერ, მიქცევის დროს, ქვიშის ცოცხზე ფეხით გადასვლაც კი შესაძლებელი იყო. ქვიშის ცოცხზე პირველი არხის გათხრა [[1853]] წელს დაიწყო, რაც გემებისთვის 4 მეტრზე ნაკლები წყალმცენარეობის (წყალში გემის ჩაძირვის სიღრმის) საშუალებას იძლეოდა. [[1860-იანები|1860-იან]] წლებში ეს არხი გაასწორეს და 6 მეტრის სიღრმემდე გააღრმავეს. [[1881]] წელს ახალი არხის მშენებლობა დაიწყო, რომლის დასრულებასაც 12 წელი დასჭირდა. მას ჰოპტოუნის არხი (ჰოუპტაუნის არხი) ეწოდა ლორდ ჰოპტოუნის პატივსცემად, რომელმაც ის [[1893]] წლის [[20 დეკემბერი|20 დეკემბერ]]ს გახსნა. არხებისა და პორტის მართვა ჯილონგის ნავსადგურის ტრასტის (ჯილონგის ნავსადგურის სამმართველო) პასუხისმგებლობა იყო, რომელიც [[1905 |1905 წლის]] დეკემბერში შეიქმნა. [[1981]] წელს ტრასა ჯილონგის პორტის ადმინისტრაციამ (ჯილონგის პორტის ადმინისტრაცია) ჩაიბარა. 1996 წლის შუა პერიოდში ეს ადმინისტრაცია შტატის მთავრობამ გაასაჯაროვა (პრივატიზება მოახდინა) და 49.6 მილიონ დოლარად TNT Logistics-ს მიჰყიდა. მოგვიანებით მას სახელი გადაარქვეს და „ჯილონგპორტი“ უწოდეს ==დასვენება== კორიოს ყურის სანაპირო ჯილონგის მცხოვრებლებისთვის ყოველთვის საყვარელი დასასვენებელი და გასართობი ადგილი იყო. [[1930-იანები|1930-იანი]] წლებიდან მოყოლებული, „ისთერნ ბიჩი“(აღმოსავლეთ სანაპირო) პოპულარულ საცურაო ლოკაციას წარმოადგენს. ასევე დიდი პოპულარობით სარგებლობს ნაოსნობა, რისთვისაც მოწყობილია მრავალი საზოგადოებრივი ნავმისადგომი (ბოუტ რამპი) და პიერსი. ყურეში მდებარეობს „ჯილონგის სამეფო იახტ-კლუბი“ (როიალ ჯილონგ იახტ-კლუბი), რომელიც [[1859]] წელს დაარსდა, და მის მეზობლად არსებული „ბეი სიტი მარინა“ (ბეი-სიტი მარინა), რომელიც [[1980-იანები|1980-იან]] წლებში აშენდა. ხანდახან ყურეში ვეშაპებისა და დელფინების ნახვაც კი არის შესაძლებელი. ==კომერციული თევზჭერა== კორიო ყურეში კომერციული თევზჭერა (ბადით თევზაობა) [[2018]] წელს დასრულდა, რაც სამოყვარულო თევზაობის ჯგუფების აქტიური კამპანიისა და ძალისხმევის შედეგი იყო. ==დაბინძურება== [[1974]] წელს დაფიქსირდა კორიო ყურის მიდიების კადმიუმით მძიმე დაბინძურება. აღმოჩენილი იყო ისეთი მაღალი მაჩვენებლები, როგორიცაა 41.5 მკგ/გ. კორიო ყურის დაბინძურება სამ სამრეწველო ჩამდინარე წყლებს უკავშირდებოდა, რომელიც მოგვიანებით შეწყდა. ამის შემდეგ კორიო ყურის მიდიებში კადმიუმის დონემ იკლო და ავსტრალიის ეროვნული ჯანმრთელობისა და სამედიცინო კვლევების საბჭოს ზღვრულ ნორმებზე დაბალ ნიშნულამდე ჩამოვიდა.[10] 1977-1978 წლებში კორიო ყურის მიდიებში ტყვიის შემცველობა შესამჩნევად მაღალი იყო და [[1992]] წლამდე განხორციელებულ ბოლო გაზომვებამდეც კი აჭარბებდა მაქსიმალურ დასაშვებ კონცენტრაციას — 2.5 მკგ/გ.[10] [[2002]] წელს კომპანია Shell Australia კორიო ყურეში ნავთობის სამი ცალკეული დაღვრისტვის გამო დააჯარიმეს.[11] [[2003]] წელს, იმავე წლის [[8 სექტემბერი|8 სექტემბრამდე]], Shell-ის ნავთობგადამამუშავებელ ქარხანას ყურეში ნავთობის დაღვრის 63 შემთხვევა ჰქონდა.[12] [[2004]] წელს Shell Australia-ს დაევალა 75 000 აშშ დოლარის გადახდა. ჯილონგის გადამამუშავებელ ქარხანასთან ახლოს მდებარე გარემოსდაცვითი პროექტისთვის მას შემდეგ, რაც იგი [[2003]] წელს კორიო ყურის სამი ნავთობის დაღვრით დაბინძურებაში სცნეს დამნაშავედ.[[2009]] წელს შელი ავსტრალიას ყურეში და ხმელეთზე ნავთობის გაჟონვის გამო კვლავ დააჯარიმეს. [[2014]] წელს ნავთობგადამამუშავებელ ზღვისპირა ქარხანაში კომპანია Viva Energy-ს მიერ ნავთობის გადამუშავებაში გამოყენებული ამიაკის წარმოებული ქიმიკატის (დიიზოპროპილამინის) 3500 ლიტრისა და 6300 ლიტრის ოდენობით დაღვრა მოხდა.[13] [[2016]] წელს კომპანია ორჯერ დააჯარიმეს კორიო ყურეში დაახლოებით 1.7 მილიონი ლიტრი დამუშავებული ჩამდინარე წყლისა და დაუმუშავებელი სანიაღვრე წყლის უკანონო ჩაშვების გამო.[14] [[2015]] წელს ზემოქმედების სასუქები დაბინძურებული სითხის ორი უკანონო ჩაშვებისთვის დააჯარიმეს. გარემოს დაცვის სააგენტოს (EPA) გამოძიების დროს გაირკვა, რომ მეორე ჩაშვებაც მომხდარიყო. სავარაუდოა, რომ ეს მეორე ინციდენტიც კორიო ყურემდე მიაღწევდა.[15] [[2017]] წელს Midway Limited დააჯარიმეს იმის გამო, რომ კომპანიამ თავისი ტერიტორიიდან მნიშვნელოვანი რაოდენობით დაბინძურებული წყლის გადადინება და კორიო ყურეში მოხვედრა დაუშვა (ეს ბოლო 12 თვის განმავლობაში კომპანიის მესამე მსგავსი ინციდენტი იყო).[16] [[2019]] წელს Incitec Pivot Limited 120 000 დოლარით დააჯარიმეს და ბრალი დასდეს მას შემდეგ, რაც ტოქსიკური და ძლიერ კოროზიული ნალექი გამოუყენებელი მილების გავლით კორიო ყურეში გადაიღვარა.[17] [[2021]] წელს გარემოს დაცვის სააგენტომ (EPA) Viva Energy 8261 დოლარით დააჯარიმა მას შემდეგ, რაც დაადგინა, რომ ქარხნის ოპერატორმა ლიცენზია დაარღვია — გაჟონვის შედეგად გამაგრილებელ წყალსა და კორიო ყურეში BTEX (რომელიც შეიცავს ბენზოლს, ტოლუოლს, ეთილბენზოლს და ქსილოლს) ლიმიტს სამჯერ გადაჭარბებული რაოდენობით ჩაეშვა.[18] n8hr9rabf3mflcp0p6m8kg0692xoqfh 5564479 5564478 2026-10-24T09:47:07Z Tekle shonia55 188916 /* ემითოლოგია */ 5564479 wikitext text/x-wiki '''კორიოს ყურე''' ავსტრალიის პორტ-ფილიპის სამხრეთ-დასავლეთ კუთხეში მდებარე მრავალი შიდა ყურიდან ერთ-ერთია და წარმოადგენს იმ ყურეს, რომელსაც ქალაქი [[ჯილონგი]] ეკვრის. იქვე მდებარე კორიოს გარეუბანმა სახელი სწორედ კორიო ყურისგან მიიღო. ==ემითოლოგია== როდესაც [[ამილტონ ჰიუმი]] და [[უილიამ ჰოველი]] [[1824]] წელს ყურეს მიადგნენ, ისინი ადგილობრივ [[უოთარონგი|უოთარონგის]] ხალხს შეხვდნენ. ადგილობრივები ყურეს „[[ჯილონგი]]“ უწოდებდნენ, ხოლო მის გარშემო მდებარე მიწებს — „კორაიოს“. თუმცა, [[1830-იანები|1830-იანი]] წლების ბოლოს, როდესაც ტერიტორიის აგეგმვა განხორციელდა, ეს აბორიგენული სახელწოდებები უკვე ადგილებიფრიად გაცვლილიყო. მას შემდეგ სახელები „კორაიო“ და „ჯილონგი“ ინგლისურყაიდურად გარდაიქმნა, როგორც „კორიო“ და „ჯილონგი“. ==მიწოდება== ჯილონგის პორტი კორიო ყურის სანაპიროზე მდებარეობს და ტონაჟის მიხედვით ავსტრალიაში მეექვსე უმსხვილესი პორტია. ჯილონგის პირველად დასახლებამდე, პოინტ-ლილიასიდან პოინტ-ჰენრის მიმართულებით ყურის გადაღმა მდებარე ქვიშის ცოცხი (ცელა) გემებს შიდა ნავსადგურში შესვლაში უშლიდა ხელს. გემები ვალდებულნი იყვნენ, ყურეში ღუზა ჩაეშვათ, ხოლო ტვირთი ჯილონგში პატარა ბარჟებით შემოჰქონდათ. ზოგჯერ, მიქცევის დროს, ქვიშის ცოცხზე ფეხით გადასვლაც კი შესაძლებელი იყო. ქვიშის ცოცხზე პირველი არხის გათხრა [[1853]] წელს დაიწყო, რაც გემებისთვის 4 მეტრზე ნაკლები წყალმცენარეობის (წყალში გემის ჩაძირვის სიღრმის) საშუალებას იძლეოდა. [[1860-იანები|1860-იან]] წლებში ეს არხი გაასწორეს და 6 მეტრის სიღრმემდე გააღრმავეს. [[1881]] წელს ახალი არხის მშენებლობა დაიწყო, რომლის დასრულებასაც 12 წელი დასჭირდა. მას ჰოპტოუნის არხი (ჰოუპტაუნის არხი) ეწოდა ლორდ ჰოპტოუნის პატივსცემად, რომელმაც ის [[1893]] წლის [[20 დეკემბერი|20 დეკემბერ]]ს გახსნა. არხებისა და პორტის მართვა ჯილონგის ნავსადგურის ტრასტის (ჯილონგის ნავსადგურის სამმართველო) პასუხისმგებლობა იყო, რომელიც [[1905 |1905 წლის]] დეკემბერში შეიქმნა. [[1981]] წელს ტრასა ჯილონგის პორტის ადმინისტრაციამ (ჯილონგის პორტის ადმინისტრაცია) ჩაიბარა. 1996 წლის შუა პერიოდში ეს ადმინისტრაცია შტატის მთავრობამ გაასაჯაროვა (პრივატიზება მოახდინა) და 49.6 მილიონ დოლარად TNT Logistics-ს მიჰყიდა. მოგვიანებით მას სახელი გადაარქვეს და „ჯილონგპორტი“ უწოდეს ==დასვენება== კორიოს ყურის სანაპირო ჯილონგის მცხოვრებლებისთვის ყოველთვის საყვარელი დასასვენებელი და გასართობი ადგილი იყო. [[1930-იანები|1930-იანი]] წლებიდან მოყოლებული, „ისთერნ ბიჩი“(აღმოსავლეთ სანაპირო) პოპულარულ საცურაო ლოკაციას წარმოადგენს. ასევე დიდი პოპულარობით სარგებლობს ნაოსნობა, რისთვისაც მოწყობილია მრავალი საზოგადოებრივი ნავმისადგომი (ბოუტ რამპი) და პიერსი. ყურეში მდებარეობს „ჯილონგის სამეფო იახტ-კლუბი“ (როიალ ჯილონგ იახტ-კლუბი), რომელიც [[1859]] წელს დაარსდა, და მის მეზობლად არსებული „ბეი სიტი მარინა“ (ბეი-სიტი მარინა), რომელიც [[1980-იანები|1980-იან]] წლებში აშენდა. ხანდახან ყურეში ვეშაპებისა და დელფინების ნახვაც კი არის შესაძლებელი. ==კომერციული თევზჭერა== კორიო ყურეში კომერციული თევზჭერა (ბადით თევზაობა) [[2018]] წელს დასრულდა, რაც სამოყვარულო თევზაობის ჯგუფების აქტიური კამპანიისა და ძალისხმევის შედეგი იყო. ==დაბინძურება== [[1974]] წელს დაფიქსირდა კორიო ყურის მიდიების კადმიუმით მძიმე დაბინძურება. აღმოჩენილი იყო ისეთი მაღალი მაჩვენებლები, როგორიცაა 41.5 მკგ/გ. კორიო ყურის დაბინძურება სამ სამრეწველო ჩამდინარე წყლებს უკავშირდებოდა, რომელიც მოგვიანებით შეწყდა. ამის შემდეგ კორიო ყურის მიდიებში კადმიუმის დონემ იკლო და ავსტრალიის ეროვნული ჯანმრთელობისა და სამედიცინო კვლევების საბჭოს ზღვრულ ნორმებზე დაბალ ნიშნულამდე ჩამოვიდა.[10] 1977-1978 წლებში კორიო ყურის მიდიებში ტყვიის შემცველობა შესამჩნევად მაღალი იყო და [[1992]] წლამდე განხორციელებულ ბოლო გაზომვებამდეც კი აჭარბებდა მაქსიმალურ დასაშვებ კონცენტრაციას — 2.5 მკგ/გ.[10] [[2002]] წელს კომპანია Shell Australia კორიო ყურეში ნავთობის სამი ცალკეული დაღვრისტვის გამო დააჯარიმეს.[11] [[2003]] წელს, იმავე წლის [[8 სექტემბერი|8 სექტემბრამდე]], Shell-ის ნავთობგადამამუშავებელ ქარხანას ყურეში ნავთობის დაღვრის 63 შემთხვევა ჰქონდა.[12] [[2004]] წელს Shell Australia-ს დაევალა 75 000 აშშ დოლარის გადახდა. ჯილონგის გადამამუშავებელ ქარხანასთან ახლოს მდებარე გარემოსდაცვითი პროექტისთვის მას შემდეგ, რაც იგი [[2003]] წელს კორიო ყურის სამი ნავთობის დაღვრით დაბინძურებაში სცნეს დამნაშავედ.[[2009]] წელს შელი ავსტრალიას ყურეში და ხმელეთზე ნავთობის გაჟონვის გამო კვლავ დააჯარიმეს. [[2014]] წელს ნავთობგადამამუშავებელ ზღვისპირა ქარხანაში კომპანია Viva Energy-ს მიერ ნავთობის გადამუშავებაში გამოყენებული ამიაკის წარმოებული ქიმიკატის (დიიზოპროპილამინის) 3500 ლიტრისა და 6300 ლიტრის ოდენობით დაღვრა მოხდა.[13] [[2016]] წელს კომპანია ორჯერ დააჯარიმეს კორიო ყურეში დაახლოებით 1.7 მილიონი ლიტრი დამუშავებული ჩამდინარე წყლისა და დაუმუშავებელი სანიაღვრე წყლის უკანონო ჩაშვების გამო.[14] [[2015]] წელს ზემოქმედების სასუქები დაბინძურებული სითხის ორი უკანონო ჩაშვებისთვის დააჯარიმეს. გარემოს დაცვის სააგენტოს (EPA) გამოძიების დროს გაირკვა, რომ მეორე ჩაშვებაც მომხდარიყო. სავარაუდოა, რომ ეს მეორე ინციდენტიც კორიო ყურემდე მიაღწევდა.[15] [[2017]] წელს Midway Limited დააჯარიმეს იმის გამო, რომ კომპანიამ თავისი ტერიტორიიდან მნიშვნელოვანი რაოდენობით დაბინძურებული წყლის გადადინება და კორიო ყურეში მოხვედრა დაუშვა (ეს ბოლო 12 თვის განმავლობაში კომპანიის მესამე მსგავსი ინციდენტი იყო).[16] [[2019]] წელს Incitec Pivot Limited 120 000 დოლარით დააჯარიმეს და ბრალი დასდეს მას შემდეგ, რაც ტოქსიკური და ძლიერ კოროზიული ნალექი გამოუყენებელი მილების გავლით კორიო ყურეში გადაიღვარა.[17] [[2021]] წელს გარემოს დაცვის სააგენტომ (EPA) Viva Energy 8261 დოლარით დააჯარიმა მას შემდეგ, რაც დაადგინა, რომ ქარხნის ოპერატორმა ლიცენზია დაარღვია — გაჟონვის შედეგად გამაგრილებელ წყალსა და კორიო ყურეში BTEX (რომელიც შეიცავს ბენზოლს, ტოლუოლს, ეთილბენზოლს და ქსილოლს) ლიმიტს სამჯერ გადაჭარბებული რაოდენობით ჩაეშვა.[18] ane56fn7h2hg8vojbaflxyonai2qhbd 5564480 5564479 2026-10-24T09:57:38Z Tekle shonia55 188916 5564480 wikitext text/x-wiki {{Infobox body of water | name = Corio Bay | native_name = {{ubl|{{native name|wth|Corayo}}|{{native name|wth|Jillong}}}} | other_name = | image = Corio bay 1927.jpg | image_size = 250 | alt = | caption = Corio Bay, overlooking [[Geelong West, Victoria|Geelong West]], [[Drumcondra, Victoria|Drumcondra]] and [[North Geelong, Victoria|North Geelong]] in 1927 | image_bathymetry = greater Geelong.png | alt_bathymetry = | caption_bathymetry = [[Landsat 7]] imagery of the greater [[Geelong]] area, showing Corio Bay | location = [[Port Phillip]], [[Victoria (Australia)|Victoria]] | pushpin_map = Australia Victoria | pushpin_relief = 1 | pushpin_label_position = | pushpin_alt = | pushpin_caption = Location of the bay in [[Victoria (Australia)|Victoria]] | image_map = Bellarine Peninsula Map.PNG | mapframe = yes | mapframe-zoom = 12 | coor_pinpoint = | coordinates_footnotes = <ref name=gazateer>{{Gazetteer of Australia|name=Corio Quay (VIC)|feature=VIC13511}}</ref> | coordinates = {{coord|38|06|26|S|144|21|38|E|type:waterbody_region:AU_region:AU-VIC|display=inline,title}} | type = [[Bay]] '''კორიოს ყურე''' ავსტრალიის პორტ-ფილიპის სამხრეთ-დასავლეთ კუთხეში მდებარე მრავალი შიდა ყურიდან ერთ-ერთია და წარმოადგენს იმ ყურეს, რომელსაც ქალაქი [[ჯილონგი]] ეკვრის. იქვე მდებარე კორიოს გარეუბანმა სახელი სწორედ კორიო ყურისგან მიიღო. ==ემითოლოგია== როდესაც [[ამილტონ ჰიუმი]] და [[უილიამ ჰოველი]] [[1824]] წელს ყურეს მიადგნენ, ისინი ადგილობრივ [[უოთარონგი|უოთარონგის]] ხალხს შეხვდნენ. ადგილობრივები ყურეს „[[ჯილონგი]]“ უწოდებდნენ, ხოლო მის გარშემო მდებარე მიწებს — „კორაიოს“. თუმცა, [[1830-იანები|1830-იანი]] წლების ბოლოს, როდესაც ტერიტორიის აგეგმვა განხორციელდა, ეს აბორიგენული სახელწოდებები უკვე ადგილებიფრიად გაცვლილიყო. მას შემდეგ სახელები „კორაიო“ და „ჯილონგი“ ინგლისურყაიდურად გარდაიქმნა, როგორც „კორიო“ და „ჯილონგი“. ==მიწოდება== ჯილონგის პორტი კორიო ყურის სანაპიროზე მდებარეობს და ტონაჟის მიხედვით ავსტრალიაში მეექვსე უმსხვილესი პორტია. ჯილონგის პირველად დასახლებამდე, პოინტ-ლილიასიდან პოინტ-ჰენრის მიმართულებით ყურის გადაღმა მდებარე ქვიშის ცოცხი (ცელა) გემებს შიდა ნავსადგურში შესვლაში უშლიდა ხელს. გემები ვალდებულნი იყვნენ, ყურეში ღუზა ჩაეშვათ, ხოლო ტვირთი ჯილონგში პატარა ბარჟებით შემოჰქონდათ. ზოგჯერ, მიქცევის დროს, ქვიშის ცოცხზე ფეხით გადასვლაც კი შესაძლებელი იყო. ქვიშის ცოცხზე პირველი არხის გათხრა [[1853]] წელს დაიწყო, რაც გემებისთვის 4 მეტრზე ნაკლები წყალმცენარეობის (წყალში გემის ჩაძირვის სიღრმის) საშუალებას იძლეოდა. [[1860-იანები|1860-იან]] წლებში ეს არხი გაასწორეს და 6 მეტრის სიღრმემდე გააღრმავეს. [[1881]] წელს ახალი არხის მშენებლობა დაიწყო, რომლის დასრულებასაც 12 წელი დასჭირდა. მას ჰოპტოუნის არხი (ჰოუპტაუნის არხი) ეწოდა ლორდ ჰოპტოუნის პატივსცემად, რომელმაც ის [[1893]] წლის [[20 დეკემბერი|20 დეკემბერ]]ს გახსნა. არხებისა და პორტის მართვა ჯილონგის ნავსადგურის ტრასტის (ჯილონგის ნავსადგურის სამმართველო) პასუხისმგებლობა იყო, რომელიც [[1905 |1905 წლის]] დეკემბერში შეიქმნა. [[1981]] წელს ტრასა ჯილონგის პორტის ადმინისტრაციამ (ჯილონგის პორტის ადმინისტრაცია) ჩაიბარა. 1996 წლის შუა პერიოდში ეს ადმინისტრაცია შტატის მთავრობამ გაასაჯაროვა (პრივატიზება მოახდინა) და 49.6 მილიონ დოლარად TNT Logistics-ს მიჰყიდა. მოგვიანებით მას სახელი გადაარქვეს და „ჯილონგპორტი“ უწოდეს ==დასვენება== კორიოს ყურის სანაპირო ჯილონგის მცხოვრებლებისთვის ყოველთვის საყვარელი დასასვენებელი და გასართობი ადგილი იყო. [[1930-იანები|1930-იანი]] წლებიდან მოყოლებული, „ისთერნ ბიჩი“(აღმოსავლეთ სანაპირო) პოპულარულ საცურაო ლოკაციას წარმოადგენს. ასევე დიდი პოპულარობით სარგებლობს ნაოსნობა, რისთვისაც მოწყობილია მრავალი საზოგადოებრივი ნავმისადგომი (ბოუტ რამპი) და პიერსი. ყურეში მდებარეობს „ჯილონგის სამეფო იახტ-კლუბი“ (როიალ ჯილონგ იახტ-კლუბი), რომელიც [[1859]] წელს დაარსდა, და მის მეზობლად არსებული „ბეი სიტი მარინა“ (ბეი-სიტი მარინა), რომელიც [[1980-იანები|1980-იან]] წლებში აშენდა. ხანდახან ყურეში ვეშაპებისა და დელფინების ნახვაც კი არის შესაძლებელი. ==კომერციული თევზჭერა== კორიო ყურეში კომერციული თევზჭერა (ბადით თევზაობა) [[2018]] წელს დასრულდა, რაც სამოყვარულო თევზაობის ჯგუფების აქტიური კამპანიისა და ძალისხმევის შედეგი იყო. ==დაბინძურება== [[1974]] წელს დაფიქსირდა კორიო ყურის მიდიების კადმიუმით მძიმე დაბინძურება. აღმოჩენილი იყო ისეთი მაღალი მაჩვენებლები, როგორიცაა 41.5 მკგ/გ. კორიო ყურის დაბინძურება სამ სამრეწველო ჩამდინარე წყლებს უკავშირდებოდა, რომელიც მოგვიანებით შეწყდა. ამის შემდეგ კორიო ყურის მიდიებში კადმიუმის დონემ იკლო და ავსტრალიის ეროვნული ჯანმრთელობისა და სამედიცინო კვლევების საბჭოს ზღვრულ ნორმებზე დაბალ ნიშნულამდე ჩამოვიდა.[10] 1977-1978 წლებში კორიო ყურის მიდიებში ტყვიის შემცველობა შესამჩნევად მაღალი იყო და [[1992]] წლამდე განხორციელებულ ბოლო გაზომვებამდეც კი აჭარბებდა მაქსიმალურ დასაშვებ კონცენტრაციას — 2.5 მკგ/გ.[10] [[2002]] წელს კომპანია Shell Australia კორიო ყურეში ნავთობის სამი ცალკეული დაღვრისტვის გამო დააჯარიმეს.[11] [[2003]] წელს, იმავე წლის [[8 სექტემბერი|8 სექტემბრამდე]], Shell-ის ნავთობგადამამუშავებელ ქარხანას ყურეში ნავთობის დაღვრის 63 შემთხვევა ჰქონდა.[12] [[2004]] წელს Shell Australia-ს დაევალა 75 000 აშშ დოლარის გადახდა. ჯილონგის გადამამუშავებელ ქარხანასთან ახლოს მდებარე გარემოსდაცვითი პროექტისთვის მას შემდეგ, რაც იგი [[2003]] წელს კორიო ყურის სამი ნავთობის დაღვრით დაბინძურებაში სცნეს დამნაშავედ.[[2009]] წელს შელი ავსტრალიას ყურეში და ხმელეთზე ნავთობის გაჟონვის გამო კვლავ დააჯარიმეს. [[2014]] წელს ნავთობგადამამუშავებელ ზღვისპირა ქარხანაში კომპანია Viva Energy-ს მიერ ნავთობის გადამუშავებაში გამოყენებული ამიაკის წარმოებული ქიმიკატის (დიიზოპროპილამინის) 3500 ლიტრისა და 6300 ლიტრის ოდენობით დაღვრა მოხდა.[13] [[2016]] წელს კომპანია ორჯერ დააჯარიმეს კორიო ყურეში დაახლოებით 1.7 მილიონი ლიტრი დამუშავებული ჩამდინარე წყლისა და დაუმუშავებელი სანიაღვრე წყლის უკანონო ჩაშვების გამო.[14] [[2015]] წელს ზემოქმედების სასუქები დაბინძურებული სითხის ორი უკანონო ჩაშვებისთვის დააჯარიმეს. გარემოს დაცვის სააგენტოს (EPA) გამოძიების დროს გაირკვა, რომ მეორე ჩაშვებაც მომხდარიყო. სავარაუდოა, რომ ეს მეორე ინციდენტიც კორიო ყურემდე მიაღწევდა.[15] [[2017]] წელს Midway Limited დააჯარიმეს იმის გამო, რომ კომპანიამ თავისი ტერიტორიიდან მნიშვნელოვანი რაოდენობით დაბინძურებული წყლის გადადინება და კორიო ყურეში მოხვედრა დაუშვა (ეს ბოლო 12 თვის განმავლობაში კომპანიის მესამე მსგავსი ინციდენტი იყო).[16] [[2019]] წელს Incitec Pivot Limited 120 000 დოლარით დააჯარიმეს და ბრალი დასდეს მას შემდეგ, რაც ტოქსიკური და ძლიერ კოროზიული ნალექი გამოუყენებელი მილების გავლით კორიო ყურეში გადაიღვარა.[17] [[2021]] წელს გარემოს დაცვის სააგენტომ (EPA) Viva Energy 8261 დოლარით დააჯარიმა მას შემდეგ, რაც დაადგინა, რომ ქარხნის ოპერატორმა ლიცენზია დაარღვია — გაჟონვის შედეგად გამაგრილებელ წყალსა და კორიო ყურეში BTEX (რომელიც შეიცავს ბენზოლს, ტოლუოლს, ეთილბენზოლს და ქსილოლს) ლიმიტს სამჯერ გადაჭარბებული რაოდენობით ჩაეშვა.[18] 1kkjxaofo1bignu886za05yllhazwms 5564481 5564480 2026-10-24T09:58:01Z Tekle shonia55 188916 5564481 wikitext text/x-wiki '''კორიოს ყურე''' ავსტრალიის პორტ-ფილიპის სამხრეთ-დასავლეთ კუთხეში მდებარე მრავალი შიდა ყურიდან ერთ-ერთია და წარმოადგენს იმ ყურეს, რომელსაც ქალაქი [[ჯილონგი]] ეკვრის. იქვე მდებარე კორიოს გარეუბანმა სახელი სწორედ კორიო ყურისგან მიიღო. ==ემითოლოგია== როდესაც [[ამილტონ ჰიუმი]] და [[უილიამ ჰოველი]] [[1824]] წელს ყურეს მიადგნენ, ისინი ადგილობრივ [[უოთარონგი|უოთარონგის]] ხალხს შეხვდნენ. ადგილობრივები ყურეს „[[ჯილონგი]]“ უწოდებდნენ, ხოლო მის გარშემო მდებარე მიწებს — „კორაიოს“. თუმცა, [[1830-იანები|1830-იანი]] წლების ბოლოს, როდესაც ტერიტორიის აგეგმვა განხორციელდა, ეს აბორიგენული სახელწოდებები უკვე ადგილებიფრიად გაცვლილიყო. მას შემდეგ სახელები „კორაიო“ და „ჯილონგი“ ინგლისურყაიდურად გარდაიქმნა, როგორც „კორიო“ და „ჯილონგი“. ==მიწოდება== ჯილონგის პორტი კორიო ყურის სანაპიროზე მდებარეობს და ტონაჟის მიხედვით ავსტრალიაში მეექვსე უმსხვილესი პორტია. ჯილონგის პირველად დასახლებამდე, პოინტ-ლილიასიდან პოინტ-ჰენრის მიმართულებით ყურის გადაღმა მდებარე ქვიშის ცოცხი (ცელა) გემებს შიდა ნავსადგურში შესვლაში უშლიდა ხელს. გემები ვალდებულნი იყვნენ, ყურეში ღუზა ჩაეშვათ, ხოლო ტვირთი ჯილონგში პატარა ბარჟებით შემოჰქონდათ. ზოგჯერ, მიქცევის დროს, ქვიშის ცოცხზე ფეხით გადასვლაც კი შესაძლებელი იყო. ქვიშის ცოცხზე პირველი არხის გათხრა [[1853]] წელს დაიწყო, რაც გემებისთვის 4 მეტრზე ნაკლები წყალმცენარეობის (წყალში გემის ჩაძირვის სიღრმის) საშუალებას იძლეოდა. [[1860-იანები|1860-იან]] წლებში ეს არხი გაასწორეს და 6 მეტრის სიღრმემდე გააღრმავეს. [[1881]] წელს ახალი არხის მშენებლობა დაიწყო, რომლის დასრულებასაც 12 წელი დასჭირდა. მას ჰოპტოუნის არხი (ჰოუპტაუნის არხი) ეწოდა ლორდ ჰოპტოუნის პატივსცემად, რომელმაც ის [[1893]] წლის [[20 დეკემბერი|20 დეკემბერ]]ს გახსნა. არხებისა და პორტის მართვა ჯილონგის ნავსადგურის ტრასტის (ჯილონგის ნავსადგურის სამმართველო) პასუხისმგებლობა იყო, რომელიც [[1905 |1905 წლის]] დეკემბერში შეიქმნა. [[1981]] წელს ტრასა ჯილონგის პორტის ადმინისტრაციამ (ჯილონგის პორტის ადმინისტრაცია) ჩაიბარა. 1996 წლის შუა პერიოდში ეს ადმინისტრაცია შტატის მთავრობამ გაასაჯაროვა (პრივატიზება მოახდინა) და 49.6 მილიონ დოლარად TNT Logistics-ს მიჰყიდა. მოგვიანებით მას სახელი გადაარქვეს და „ჯილონგპორტი“ უწოდეს ==დასვენება== კორიოს ყურის სანაპირო ჯილონგის მცხოვრებლებისთვის ყოველთვის საყვარელი დასასვენებელი და გასართობი ადგილი იყო. [[1930-იანები|1930-იანი]] წლებიდან მოყოლებული, „ისთერნ ბიჩი“(აღმოსავლეთ სანაპირო) პოპულარულ საცურაო ლოკაციას წარმოადგენს. ასევე დიდი პოპულარობით სარგებლობს ნაოსნობა, რისთვისაც მოწყობილია მრავალი საზოგადოებრივი ნავმისადგომი (ბოუტ რამპი) და პიერსი. ყურეში მდებარეობს „ჯილონგის სამეფო იახტ-კლუბი“ (როიალ ჯილონგ იახტ-კლუბი), რომელიც [[1859]] წელს დაარსდა, და მის მეზობლად არსებული „ბეი სიტი მარინა“ (ბეი-სიტი მარინა), რომელიც [[1980-იანები|1980-იან]] წლებში აშენდა. ხანდახან ყურეში ვეშაპებისა და დელფინების ნახვაც კი არის შესაძლებელი. ==კომერციული თევზჭერა== კორიო ყურეში კომერციული თევზჭერა (ბადით თევზაობა) [[2018]] წელს დასრულდა, რაც სამოყვარულო თევზაობის ჯგუფების აქტიური კამპანიისა და ძალისხმევის შედეგი იყო. ==დაბინძურება== [[1974]] წელს დაფიქსირდა კორიო ყურის მიდიების კადმიუმით მძიმე დაბინძურება. აღმოჩენილი იყო ისეთი მაღალი მაჩვენებლები, როგორიცაა 41.5 მკგ/გ. კორიო ყურის დაბინძურება სამ სამრეწველო ჩამდინარე წყლებს უკავშირდებოდა, რომელიც მოგვიანებით შეწყდა. ამის შემდეგ კორიო ყურის მიდიებში კადმიუმის დონემ იკლო და ავსტრალიის ეროვნული ჯანმრთელობისა და სამედიცინო კვლევების საბჭოს ზღვრულ ნორმებზე დაბალ ნიშნულამდე ჩამოვიდა.[10] 1977-1978 წლებში კორიო ყურის მიდიებში ტყვიის შემცველობა შესამჩნევად მაღალი იყო და [[1992]] წლამდე განხორციელებულ ბოლო გაზომვებამდეც კი აჭარბებდა მაქსიმალურ დასაშვებ კონცენტრაციას — 2.5 მკგ/გ.[10] [[2002]] წელს კომპანია Shell Australia კორიო ყურეში ნავთობის სამი ცალკეული დაღვრისტვის გამო დააჯარიმეს.[11] [[2003]] წელს, იმავე წლის [[8 სექტემბერი|8 სექტემბრამდე]], Shell-ის ნავთობგადამამუშავებელ ქარხანას ყურეში ნავთობის დაღვრის 63 შემთხვევა ჰქონდა.[12] [[2004]] წელს Shell Australia-ს დაევალა 75 000 აშშ დოლარის გადახდა. ჯილონგის გადამამუშავებელ ქარხანასთან ახლოს მდებარე გარემოსდაცვითი პროექტისთვის მას შემდეგ, რაც იგი [[2003]] წელს კორიო ყურის სამი ნავთობის დაღვრით დაბინძურებაში სცნეს დამნაშავედ.[[2009]] წელს შელი ავსტრალიას ყურეში და ხმელეთზე ნავთობის გაჟონვის გამო კვლავ დააჯარიმეს. [[2014]] წელს ნავთობგადამამუშავებელ ზღვისპირა ქარხანაში კომპანია Viva Energy-ს მიერ ნავთობის გადამუშავებაში გამოყენებული ამიაკის წარმოებული ქიმიკატის (დიიზოპროპილამინის) 3500 ლიტრისა და 6300 ლიტრის ოდენობით დაღვრა მოხდა.[13] [[2016]] წელს კომპანია ორჯერ დააჯარიმეს კორიო ყურეში დაახლოებით 1.7 მილიონი ლიტრი დამუშავებული ჩამდინარე წყლისა და დაუმუშავებელი სანიაღვრე წყლის უკანონო ჩაშვების გამო.[14] [[2015]] წელს ზემოქმედების სასუქები დაბინძურებული სითხის ორი უკანონო ჩაშვებისთვის დააჯარიმეს. გარემოს დაცვის სააგენტოს (EPA) გამოძიების დროს გაირკვა, რომ მეორე ჩაშვებაც მომხდარიყო. სავარაუდოა, რომ ეს მეორე ინციდენტიც კორიო ყურემდე მიაღწევდა.[15] [[2017]] წელს Midway Limited დააჯარიმეს იმის გამო, რომ კომპანიამ თავისი ტერიტორიიდან მნიშვნელოვანი რაოდენობით დაბინძურებული წყლის გადადინება და კორიო ყურეში მოხვედრა დაუშვა (ეს ბოლო 12 თვის განმავლობაში კომპანიის მესამე მსგავსი ინციდენტი იყო).[16] [[2019]] წელს Incitec Pivot Limited 120 000 დოლარით დააჯარიმეს და ბრალი დასდეს მას შემდეგ, რაც ტოქსიკური და ძლიერ კოროზიული ნალექი გამოუყენებელი მილების გავლით კორიო ყურეში გადაიღვარა.[17] [[2021]] წელს გარემოს დაცვის სააგენტომ (EPA) Viva Energy 8261 დოლარით დააჯარიმა მას შემდეგ, რაც დაადგინა, რომ ქარხნის ოპერატორმა ლიცენზია დაარღვია — გაჟონვის შედეგად გამაგრილებელ წყალსა და კორიო ყურეში BTEX (რომელიც შეიცავს ბენზოლს, ტოლუოლს, ეთილბენზოლს და ქსილოლს) ლიმიტს სამჯერ გადაჭარბებული რაოდენობით ჩაეშვა.[18] r5psrhd9crg6yx0z7hvp0btmq9g5x1a 5564515 5564481 2026-10-24T11:31:05Z Tekle shonia55 188916 5564515 wikitext text/x-wiki '''კორიოს ყურე''' —ავსტრალიის პორტ-ფილიპის სამხრეთ-დასავლეთ კუთხეში მდებარე მრავალი შიდა ყურიდან ერთ-ერთია და წარმოადგენს იმ ყურეს, რომელსაც ქალაქი [[ჯილონგი]] ეკვრის. იქვე მდებარე კორიოს გარეუბანმა სახელი სწორედ კორიო ყურისგან მიიღო. ==ემითოლოგია== როდესაც [[ამილტონ ჰიუმი]] და [[უილიამ ჰოველი]] [[1824]] წელს ყურეს მიადგნენ, ისინი ადგილობრივ [[უოთარონგი|უოთარონგის]] ხალხს შეხვდნენ. ადგილობრივები ყურეს „[[ჯილონგი]]“ უწოდებდნენ, ხოლო მის გარშემო მდებარე მიწებს — „კორაიოს“. თუმცა, [[1830-იანები|1830-იანი]] წლების ბოლოს, როდესაც ტერიტორიის აგეგმვა განხორციელდა, ეს აბორიგენული სახელწოდებები უკვე ადგილებიფრიად გაცვლილიყო. მას შემდეგ სახელები „კორაიო“ და „ჯილონგი“ ინგლისურყაიდურად გარდაიქმნა, როგორც „კორიო“ და „ჯილონგი“. ==მიწოდება== ჯილონგის პორტი კორიო ყურის სანაპიროზე მდებარეობს და ტონაჟის მიხედვით ავსტრალიაში მეექვსე უმსხვილესი პორტია. ჯილონგის პირველად დასახლებამდე, პოინტ-ლილიასიდან პოინტ-ჰენრის მიმართულებით ყურის გადაღმა მდებარე ქვიშის ცოცხი (ცელა) გემებს შიდა ნავსადგურში შესვლაში უშლიდა ხელს. გემები ვალდებულნი იყვნენ, ყურეში ღუზა ჩაეშვათ, ხოლო ტვირთი ჯილონგში პატარა ბარჟებით შემოჰქონდათ. ზოგჯერ, მიქცევის დროს, ქვიშის ცოცხზე ფეხით გადასვლაც კი შესაძლებელი იყო. ქვიშის ცოცხზე პირველი არხის გათხრა [[1853]] წელს დაიწყო, რაც გემებისთვის 4 მეტრზე ნაკლები წყალმცენარეობის (წყალში გემის ჩაძირვის სიღრმის) საშუალებას იძლეოდა. [[1860-იანები|1860-იან]] წლებში ეს არხი გაასწორეს და 6 მეტრის სიღრმემდე გააღრმავეს. [[1881]] წელს ახალი არხის მშენებლობა დაიწყო, რომლის დასრულებასაც 12 წელი დასჭირდა. მას ჰოპტოუნის არხი (ჰოუპტაუნის არხი) ეწოდა ლორდ ჰოპტოუნის პატივსცემად, რომელმაც ის [[1893]] წლის [[20 დეკემბერი|20 დეკემბერ]]ს გახსნა. არხებისა და პორტის მართვა ჯილონგის ნავსადგურის ტრასტის (ჯილონგის ნავსადგურის სამმართველო) პასუხისმგებლობა იყო, რომელიც [[1905 |1905 წლის]] დეკემბერში შეიქმნა. [[1981]] წელს ტრასა ჯილონგის პორტის ადმინისტრაციამ (ჯილონგის პორტის ადმინისტრაცია) ჩაიბარა. 1996 წლის შუა პერიოდში ეს ადმინისტრაცია შტატის მთავრობამ გაასაჯაროვა (პრივატიზება მოახდინა) და 49.6 მილიონ დოლარად TNT Logistics-ს მიჰყიდა. მოგვიანებით მას სახელი გადაარქვეს და „ჯილონგპორტი“ უწოდეს ==დასვენება== კორიოს ყურის სანაპირო ჯილონგის მცხოვრებლებისთვის ყოველთვის საყვარელი დასასვენებელი და გასართობი ადგილი იყო. [[1930-იანები|1930-იანი]] წლებიდან მოყოლებული, „ისთერნ ბიჩი“(აღმოსავლეთ სანაპირო) პოპულარულ საცურაო ლოკაციას წარმოადგენს. ასევე დიდი პოპულარობით სარგებლობს ნაოსნობა, რისთვისაც მოწყობილია მრავალი საზოგადოებრივი ნავმისადგომი (ბოუტ რამპი) და პიერსი. ყურეში მდებარეობს „ჯილონგის სამეფო იახტ-კლუბი“ (როიალ ჯილონგ იახტ-კლუბი), რომელიც [[1859]] წელს დაარსდა, და მის მეზობლად არსებული „ბეი სიტი მარინა“ (ბეი-სიტი მარინა), რომელიც [[1980-იანები|1980-იან]] წლებში აშენდა. ხანდახან ყურეში ვეშაპებისა და დელფინების ნახვაც კი არის შესაძლებელი. ==კომერციული თევზჭერა== კორიო ყურეში კომერციული თევზჭერა (ბადით თევზაობა) [[2018]] წელს დასრულდა, რაც სამოყვარულო თევზაობის ჯგუფების აქტიური კამპანიისა და ძალისხმევის შედეგი იყო. ==დაბინძურება== [[1974]] წელს დაფიქსირდა კორიო ყურის მიდიების კადმიუმით მძიმე დაბინძურება. აღმოჩენილი იყო ისეთი მაღალი მაჩვენებლები, როგორიცაა 41.5 მკგ/გ. კორიო ყურის დაბინძურება სამ სამრეწველო ჩამდინარე წყლებს უკავშირდებოდა, რომელიც მოგვიანებით შეწყდა. ამის შემდეგ კორიო ყურის მიდიებში კადმიუმის დონემ იკლო და ავსტრალიის ეროვნული ჯანმრთელობისა და სამედიცინო კვლევების საბჭოს ზღვრულ ნორმებზე დაბალ ნიშნულამდე ჩამოვიდა.[10] 1977-1978 წლებში კორიო ყურის მიდიებში ტყვიის შემცველობა შესამჩნევად მაღალი იყო და [[1992]] წლამდე განხორციელებულ ბოლო გაზომვებამდეც კი აჭარბებდა მაქსიმალურ დასაშვებ კონცენტრაციას — 2.5 მკგ/გ.[10] [[2002]] წელს კომპანია Shell Australia კორიო ყურეში ნავთობის სამი ცალკეული დაღვრისტვის გამო დააჯარიმეს.[11] [[2003]] წელს, იმავე წლის [[8 სექტემბერი|8 სექტემბრამდე]], Shell-ის ნავთობგადამამუშავებელ ქარხანას ყურეში ნავთობის დაღვრის 63 შემთხვევა ჰქონდა.[12] [[2004]] წელს Shell Australia-ს დაევალა 75 000 აშშ დოლარის გადახდა. ჯილონგის გადამამუშავებელ ქარხანასთან ახლოს მდებარე გარემოსდაცვითი პროექტისთვის მას შემდეგ, რაც იგი [[2003]] წელს კორიო ყურის სამი ნავთობის დაღვრით დაბინძურებაში სცნეს დამნაშავედ.[[2009]] წელს შელი ავსტრალიას ყურეში და ხმელეთზე ნავთობის გაჟონვის გამო კვლავ დააჯარიმეს. [[2014]] წელს ნავთობგადამამუშავებელ ზღვისპირა ქარხანაში კომპანია Viva Energy-ს მიერ ნავთობის გადამუშავებაში გამოყენებული ამიაკის წარმოებული ქიმიკატის (დიიზოპროპილამინის) 3500 ლიტრისა და 6300 ლიტრის ოდენობით დაღვრა მოხდა.[13] [[2016]] წელს კომპანია ორჯერ დააჯარიმეს კორიო ყურეში დაახლოებით 1.7 მილიონი ლიტრი დამუშავებული ჩამდინარე წყლისა და დაუმუშავებელი სანიაღვრე წყლის უკანონო ჩაშვების გამო.[14] [[2015]] წელს ზემოქმედების სასუქები დაბინძურებული სითხის ორი უკანონო ჩაშვებისთვის დააჯარიმეს. გარემოს დაცვის სააგენტოს (EPA) გამოძიების დროს გაირკვა, რომ მეორე ჩაშვებაც მომხდარიყო. სავარაუდოა, რომ ეს მეორე ინციდენტიც კორიო ყურემდე მიაღწევდა.[15] [[2017]] წელს Midway Limited დააჯარიმეს იმის გამო, რომ კომპანიამ თავისი ტერიტორიიდან მნიშვნელოვანი რაოდენობით დაბინძურებული წყლის გადადინება და კორიო ყურეში მოხვედრა დაუშვა (ეს ბოლო 12 თვის განმავლობაში კომპანიის მესამე მსგავსი ინციდენტი იყო).[16] [[2019]] წელს Incitec Pivot Limited 120 000 დოლარით დააჯარიმეს და ბრალი დასდეს მას შემდეგ, რაც ტოქსიკური და ძლიერ კოროზიული ნალექი გამოუყენებელი მილების გავლით კორიო ყურეში გადაიღვარა.[17] [[2021]] წელს გარემოს დაცვის სააგენტომ (EPA) Viva Energy 8261 დოლარით დააჯარიმა მას შემდეგ, რაც დაადგინა, რომ ქარხნის ოპერატორმა ლიცენზია დაარღვია — გაჟონვის შედეგად გამაგრილებელ წყალსა და კორიო ყურეში BTEX (რომელიც შეიცავს ბენზოლს, ტოლუოლს, ეთილბენზოლს და ქსილოლს) ლიმიტს სამჯერ გადაჭარბებული რაოდენობით ჩაეშვა.[18] etwtpppu1uodwlr47qzv7c3mikj7vc5 5564516 5564515 2026-10-24T11:38:22Z Tekle shonia55 188916 5564516 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Tekle shonia55|Tekle shonia55]].|24|10|2026}} '''კორიოს ყურე''' —ავსტრალიის პორტ-ფილიპის სამხრეთ-დასავლეთ კუთხეში მდებარე მრავალი შიდა ყურიდან ერთ-ერთია და წარმოადგენს იმ ყურეს, რომელსაც ქალაქი [[ჯილონგი]] ეკვრის. იქვე მდებარე კორიოს გარეუბანმა სახელი სწორედ კორიო ყურისგან მიიღო. ==ემითოლოგია== როდესაც [[ამილტონ ჰიუმი]] და [[უილიამ ჰოველი]] [[1824]] წელს ყურეს მიადგნენ, ისინი ადგილობრივ [[უოთარონგი|უოთარონგის]] ხალხს შეხვდნენ. ადგილობრივები ყურეს „[[ჯილონგი]]“ უწოდებდნენ, ხოლო მის გარშემო მდებარე მიწებს — „კორაიოს“. თუმცა, [[1830-იანები|1830-იანი]] წლების ბოლოს, როდესაც ტერიტორიის აგეგმვა განხორციელდა, ეს აბორიგენული სახელწოდებები უკვე ადგილებიფრიად გაცვლილიყო. მას შემდეგ სახელები „კორაიო“ და „ჯილონგი“ ინგლისურყაიდურად გარდაიქმნა, როგორც „კორიო“ და „ჯილონგი“. ==მიწოდება== ჯილონგის პორტი კორიო ყურის სანაპიროზე მდებარეობს და ტონაჟის მიხედვით ავსტრალიაში მეექვსე უმსხვილესი პორტია. ჯილონგის პირველად დასახლებამდე, პოინტ-ლილიასიდან პოინტ-ჰენრის მიმართულებით ყურის გადაღმა მდებარე ქვიშის ცოცხი (ცელა) გემებს შიდა ნავსადგურში შესვლაში უშლიდა ხელს. გემები ვალდებულნი იყვნენ, ყურეში ღუზა ჩაეშვათ, ხოლო ტვირთი ჯილონგში პატარა ბარჟებით შემოჰქონდათ. ზოგჯერ, მიქცევის დროს, ქვიშის ცოცხზე ფეხით გადასვლაც კი შესაძლებელი იყო. ქვიშის ცოცხზე პირველი არხის გათხრა [[1853]] წელს დაიწყო, რაც გემებისთვის 4 მეტრზე ნაკლები წყალმცენარეობის (წყალში გემის ჩაძირვის სიღრმის) საშუალებას იძლეოდა. [[1860-იანები|1860-იან]] წლებში ეს არხი გაასწორეს და 6 მეტრის სიღრმემდე გააღრმავეს. [[1881]] წელს ახალი არხის მშენებლობა დაიწყო, რომლის დასრულებასაც 12 წელი დასჭირდა. მას ჰოპტოუნის არხი (ჰოუპტაუნის არხი) ეწოდა ლორდ ჰოპტოუნის პატივსცემად, რომელმაც ის [[1893]] წლის [[20 დეკემბერი|20 დეკემბერ]]ს გახსნა. არხებისა და პორტის მართვა ჯილონგის ნავსადგურის ტრასტის (ჯილონგის ნავსადგურის სამმართველო) პასუხისმგებლობა იყო, რომელიც [[1905 |1905 წლის]] დეკემბერში შეიქმნა. [[1981]] წელს ტრასა ჯილონგის პორტის ადმინისტრაციამ (ჯილონგის პორტის ადმინისტრაცია) ჩაიბარა. 1996 წლის შუა პერიოდში ეს ადმინისტრაცია შტატის მთავრობამ გაასაჯაროვა (პრივატიზება მოახდინა) და 49.6 მილიონ დოლარად TNT Logistics-ს მიჰყიდა. მოგვიანებით მას სახელი გადაარქვეს და „ჯილონგპორტი“ უწოდეს ==დასვენება== კორიოს ყურის სანაპირო ჯილონგის მცხოვრებლებისთვის ყოველთვის საყვარელი დასასვენებელი და გასართობი ადგილი იყო. [[1930-იანები|1930-იანი]] წლებიდან მოყოლებული, „ისთერნ ბიჩი“(აღმოსავლეთ სანაპირო) პოპულარულ საცურაო ლოკაციას წარმოადგენს. ასევე დიდი პოპულარობით სარგებლობს ნაოსნობა, რისთვისაც მოწყობილია მრავალი საზოგადოებრივი ნავმისადგომი (ბოუტ რამპი) და პიერსი. ყურეში მდებარეობს „ჯილონგის სამეფო იახტ-კლუბი“ (როიალ ჯილონგ იახტ-კლუბი), რომელიც [[1859]] წელს დაარსდა, და მის მეზობლად არსებული „ბეი სიტი მარინა“ (ბეი-სიტი მარინა), რომელიც [[1980-იანები|1980-იან]] წლებში აშენდა. ხანდახან ყურეში ვეშაპებისა და დელფინების ნახვაც კი არის შესაძლებელი. ==კომერციული თევზჭერა== კორიო ყურეში კომერციული თევზჭერა (ბადით თევზაობა) [[2018]] წელს დასრულდა, რაც სამოყვარულო თევზაობის ჯგუფების აქტიური კამპანიისა და ძალისხმევის შედეგი იყო. ==დაბინძურება== [[1974]] წელს დაფიქსირდა კორიო ყურის მიდიების კადმიუმით მძიმე დაბინძურება. აღმოჩენილი იყო ისეთი მაღალი მაჩვენებლები, როგორიცაა 41.5 მკგ/გ. კორიო ყურის დაბინძურება სამ სამრეწველო ჩამდინარე წყლებს უკავშირდებოდა, რომელიც მოგვიანებით შეწყდა. ამის შემდეგ კორიო ყურის მიდიებში კადმიუმის დონემ იკლო და ავსტრალიის ეროვნული ჯანმრთელობისა და სამედიცინო კვლევების საბჭოს ზღვრულ ნორმებზე დაბალ ნიშნულამდე ჩამოვიდა.[10] 1977-1978 წლებში კორიო ყურის მიდიებში ტყვიის შემცველობა შესამჩნევად მაღალი იყო და [[1992]] წლამდე განხორციელებულ ბოლო გაზომვებამდეც კი აჭარბებდა მაქსიმალურ დასაშვებ კონცენტრაციას — 2.5 მკგ/გ.[10] [[2002]] წელს კომპანია Shell Australia კორიო ყურეში ნავთობის სამი ცალკეული დაღვრისტვის გამო დააჯარიმეს.[11] [[2003]] წელს, იმავე წლის [[8 სექტემბერი|8 სექტემბრამდე]], Shell-ის ნავთობგადამამუშავებელ ქარხანას ყურეში ნავთობის დაღვრის 63 შემთხვევა ჰქონდა.[12] [[2004]] წელს Shell Australia-ს დაევალა 75 000 აშშ დოლარის გადახდა. ჯილონგის გადამამუშავებელ ქარხანასთან ახლოს მდებარე გარემოსდაცვითი პროექტისთვის მას შემდეგ, რაც იგი [[2003]] წელს კორიო ყურის სამი ნავთობის დაღვრით დაბინძურებაში სცნეს დამნაშავედ.[[2009]] წელს შელი ავსტრალიას ყურეში და ხმელეთზე ნავთობის გაჟონვის გამო კვლავ დააჯარიმეს. [[2014]] წელს ნავთობგადამამუშავებელ ზღვისპირა ქარხანაში კომპანია Viva Energy-ს მიერ ნავთობის გადამუშავებაში გამოყენებული ამიაკის წარმოებული ქიმიკატის (დიიზოპროპილამინის) 3500 ლიტრისა და 6300 ლიტრის ოდენობით დაღვრა მოხდა.[13] [[2016]] წელს კომპანია ორჯერ დააჯარიმეს კორიო ყურეში დაახლოებით 1.7 მილიონი ლიტრი დამუშავებული ჩამდინარე წყლისა და დაუმუშავებელი სანიაღვრე წყლის უკანონო ჩაშვების გამო.[14] [[2015]] წელს ზემოქმედების სასუქები დაბინძურებული სითხის ორი უკანონო ჩაშვებისთვის დააჯარიმეს. გარემოს დაცვის სააგენტოს (EPA) გამოძიების დროს გაირკვა, რომ მეორე ჩაშვებაც მომხდარიყო. სავარაუდოა, რომ ეს მეორე ინციდენტიც კორიო ყურემდე მიაღწევდა.[15] [[2017]] წელს Midway Limited დააჯარიმეს იმის გამო, რომ კომპანიამ თავისი ტერიტორიიდან მნიშვნელოვანი რაოდენობით დაბინძურებული წყლის გადადინება და კორიო ყურეში მოხვედრა დაუშვა (ეს ბოლო 12 თვის განმავლობაში კომპანიის მესამე მსგავსი ინციდენტი იყო).[16] [[2019]] წელს Incitec Pivot Limited 120 000 დოლარით დააჯარიმეს და ბრალი დასდეს მას შემდეგ, რაც ტოქსიკური და ძლიერ კოროზიული ნალექი გამოუყენებელი მილების გავლით კორიო ყურეში გადაიღვარა.[17] [[2021]] წელს გარემოს დაცვის სააგენტომ (EPA) Viva Energy 8261 დოლარით დააჯარიმა მას შემდეგ, რაც დაადგინა, რომ ქარხნის ოპერატორმა ლიცენზია დაარღვია — გაჟონვის შედეგად გამაგრილებელ წყალსა და კორიო ყურეში BTEX (რომელიც შეიცავს ბენზოლს, ტოლუოლს, ეთილბენზოლს და ქსილოლს) ლიმიტს სამჯერ გადაჭარბებული რაოდენობით ჩაეშვა.[18] h5s93uyexptivml2z9r5gc40g55e7ce 5564517 5564516 2026-10-24T11:38:57Z Tekle shonia55 188916 5564517 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Tekle shonia55|Tekle shonia55]].|24|10|2026}} {{ინფოდაფა ყურე | სახელი = | მშობლიური სახელი = | სურათი = | ფოტოს სიგანე = | წარწერა = | lat_dir = |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = | lon_dir = |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = | აუზი = | ქვეყნები = | ტიპი = | ფართობი = | მოცულობა = | მაქს სიღრმე = | საშ სიღრმე = | სიგრძე = | სიგანე = | მარილიანობა = | მდინარეები = | პოზრუკა = | ალტერნატიული რუკა = | ვიკისაწყობი = }} '''კორიოს ყურე''' —ავსტრალიის პორტ-ფილიპის სამხრეთ-დასავლეთ კუთხეში მდებარე მრავალი შიდა ყურიდან ერთ-ერთია და წარმოადგენს იმ ყურეს, რომელსაც ქალაქი [[ჯილონგი]] ეკვრის. იქვე მდებარე კორიოს გარეუბანმა სახელი სწორედ კორიო ყურისგან მიიღო. ==ემითოლოგია== როდესაც [[ამილტონ ჰიუმი]] და [[უილიამ ჰოველი]] [[1824]] წელს ყურეს მიადგნენ, ისინი ადგილობრივ [[უოთარონგი|უოთარონგის]] ხალხს შეხვდნენ. ადგილობრივები ყურეს „[[ჯილონგი]]“ უწოდებდნენ, ხოლო მის გარშემო მდებარე მიწებს — „კორაიოს“. თუმცა, [[1830-იანები|1830-იანი]] წლების ბოლოს, როდესაც ტერიტორიის აგეგმვა განხორციელდა, ეს აბორიგენული სახელწოდებები უკვე ადგილებიფრიად გაცვლილიყო. მას შემდეგ სახელები „კორაიო“ და „ჯილონგი“ ინგლისურყაიდურად გარდაიქმნა, როგორც „კორიო“ და „ჯილონგი“. ==მიწოდება== ჯილონგის პორტი კორიო ყურის სანაპიროზე მდებარეობს და ტონაჟის მიხედვით ავსტრალიაში მეექვსე უმსხვილესი პორტია. ჯილონგის პირველად დასახლებამდე, პოინტ-ლილიასიდან პოინტ-ჰენრის მიმართულებით ყურის გადაღმა მდებარე ქვიშის ცოცხი (ცელა) გემებს შიდა ნავსადგურში შესვლაში უშლიდა ხელს. გემები ვალდებულნი იყვნენ, ყურეში ღუზა ჩაეშვათ, ხოლო ტვირთი ჯილონგში პატარა ბარჟებით შემოჰქონდათ. ზოგჯერ, მიქცევის დროს, ქვიშის ცოცხზე ფეხით გადასვლაც კი შესაძლებელი იყო. ქვიშის ცოცხზე პირველი არხის გათხრა [[1853]] წელს დაიწყო, რაც გემებისთვის 4 მეტრზე ნაკლები წყალმცენარეობის (წყალში გემის ჩაძირვის სიღრმის) საშუალებას იძლეოდა. [[1860-იანები|1860-იან]] წლებში ეს არხი გაასწორეს და 6 მეტრის სიღრმემდე გააღრმავეს. [[1881]] წელს ახალი არხის მშენებლობა დაიწყო, რომლის დასრულებასაც 12 წელი დასჭირდა. მას ჰოპტოუნის არხი (ჰოუპტაუნის არხი) ეწოდა ლორდ ჰოპტოუნის პატივსცემად, რომელმაც ის [[1893]] წლის [[20 დეკემბერი|20 დეკემბერ]]ს გახსნა. არხებისა და პორტის მართვა ჯილონგის ნავსადგურის ტრასტის (ჯილონგის ნავსადგურის სამმართველო) პასუხისმგებლობა იყო, რომელიც [[1905 |1905 წლის]] დეკემბერში შეიქმნა. [[1981]] წელს ტრასა ჯილონგის პორტის ადმინისტრაციამ (ჯილონგის პორტის ადმინისტრაცია) ჩაიბარა. 1996 წლის შუა პერიოდში ეს ადმინისტრაცია შტატის მთავრობამ გაასაჯაროვა (პრივატიზება მოახდინა) და 49.6 მილიონ დოლარად TNT Logistics-ს მიჰყიდა. მოგვიანებით მას სახელი გადაარქვეს და „ჯილონგპორტი“ უწოდეს ==დასვენება== კორიოს ყურის სანაპირო ჯილონგის მცხოვრებლებისთვის ყოველთვის საყვარელი დასასვენებელი და გასართობი ადგილი იყო. [[1930-იანები|1930-იანი]] წლებიდან მოყოლებული, „ისთერნ ბიჩი“(აღმოსავლეთ სანაპირო) პოპულარულ საცურაო ლოკაციას წარმოადგენს. ასევე დიდი პოპულარობით სარგებლობს ნაოსნობა, რისთვისაც მოწყობილია მრავალი საზოგადოებრივი ნავმისადგომი (ბოუტ რამპი) და პიერსი. ყურეში მდებარეობს „ჯილონგის სამეფო იახტ-კლუბი“ (როიალ ჯილონგ იახტ-კლუბი), რომელიც [[1859]] წელს დაარსდა, და მის მეზობლად არსებული „ბეი სიტი მარინა“ (ბეი-სიტი მარინა), რომელიც [[1980-იანები|1980-იან]] წლებში აშენდა. ხანდახან ყურეში ვეშაპებისა და დელფინების ნახვაც კი არის შესაძლებელი. ==კომერციული თევზჭერა== კორიო ყურეში კომერციული თევზჭერა (ბადით თევზაობა) [[2018]] წელს დასრულდა, რაც სამოყვარულო თევზაობის ჯგუფების აქტიური კამპანიისა და ძალისხმევის შედეგი იყო. ==დაბინძურება== [[1974]] წელს დაფიქსირდა კორიო ყურის მიდიების კადმიუმით მძიმე დაბინძურება. აღმოჩენილი იყო ისეთი მაღალი მაჩვენებლები, როგორიცაა 41.5 მკგ/გ. კორიო ყურის დაბინძურება სამ სამრეწველო ჩამდინარე წყლებს უკავშირდებოდა, რომელიც მოგვიანებით შეწყდა. ამის შემდეგ კორიო ყურის მიდიებში კადმიუმის დონემ იკლო და ავსტრალიის ეროვნული ჯანმრთელობისა და სამედიცინო კვლევების საბჭოს ზღვრულ ნორმებზე დაბალ ნიშნულამდე ჩამოვიდა.[10] 1977-1978 წლებში კორიო ყურის მიდიებში ტყვიის შემცველობა შესამჩნევად მაღალი იყო და [[1992]] წლამდე განხორციელებულ ბოლო გაზომვებამდეც კი აჭარბებდა მაქსიმალურ დასაშვებ კონცენტრაციას — 2.5 მკგ/გ.[10] [[2002]] წელს კომპანია Shell Australia კორიო ყურეში ნავთობის სამი ცალკეული დაღვრისტვის გამო დააჯარიმეს.[11] [[2003]] წელს, იმავე წლის [[8 სექტემბერი|8 სექტემბრამდე]], Shell-ის ნავთობგადამამუშავებელ ქარხანას ყურეში ნავთობის დაღვრის 63 შემთხვევა ჰქონდა.[12] [[2004]] წელს Shell Australia-ს დაევალა 75 000 აშშ დოლარის გადახდა. ჯილონგის გადამამუშავებელ ქარხანასთან ახლოს მდებარე გარემოსდაცვითი პროექტისთვის მას შემდეგ, რაც იგი [[2003]] წელს კორიო ყურის სამი ნავთობის დაღვრით დაბინძურებაში სცნეს დამნაშავედ.[[2009]] წელს შელი ავსტრალიას ყურეში და ხმელეთზე ნავთობის გაჟონვის გამო კვლავ დააჯარიმეს. [[2014]] წელს ნავთობგადამამუშავებელ ზღვისპირა ქარხანაში კომპანია Viva Energy-ს მიერ ნავთობის გადამუშავებაში გამოყენებული ამიაკის წარმოებული ქიმიკატის (დიიზოპროპილამინის) 3500 ლიტრისა და 6300 ლიტრის ოდენობით დაღვრა მოხდა.[13] [[2016]] წელს კომპანია ორჯერ დააჯარიმეს კორიო ყურეში დაახლოებით 1.7 მილიონი ლიტრი დამუშავებული ჩამდინარე წყლისა და დაუმუშავებელი სანიაღვრე წყლის უკანონო ჩაშვების გამო.[14] [[2015]] წელს ზემოქმედების სასუქები დაბინძურებული სითხის ორი უკანონო ჩაშვებისთვის დააჯარიმეს. გარემოს დაცვის სააგენტოს (EPA) გამოძიების დროს გაირკვა, რომ მეორე ჩაშვებაც მომხდარიყო. სავარაუდოა, რომ ეს მეორე ინციდენტიც კორიო ყურემდე მიაღწევდა.[15] [[2017]] წელს Midway Limited დააჯარიმეს იმის გამო, რომ კომპანიამ თავისი ტერიტორიიდან მნიშვნელოვანი რაოდენობით დაბინძურებული წყლის გადადინება და კორიო ყურეში მოხვედრა დაუშვა (ეს ბოლო 12 თვის განმავლობაში კომპანიის მესამე მსგავსი ინციდენტი იყო).[16] [[2019]] წელს Incitec Pivot Limited 120 000 დოლარით დააჯარიმეს და ბრალი დასდეს მას შემდეგ, რაც ტოქსიკური და ძლიერ კოროზიული ნალექი გამოუყენებელი მილების გავლით კორიო ყურეში გადაიღვარა.[17] [[2021]] წელს გარემოს დაცვის სააგენტომ (EPA) Viva Energy 8261 დოლარით დააჯარიმა მას შემდეგ, რაც დაადგინა, რომ ქარხნის ოპერატორმა ლიცენზია დაარღვია — გაჟონვის შედეგად გამაგრილებელ წყალსა და კორიო ყურეში BTEX (რომელიც შეიცავს ბენზოლს, ტოლუოლს, ეთილბენზოლს და ქსილოლს) ლიმიტს სამჯერ გადაჭარბებული რაოდენობით ჩაეშვა.[18] hiq6ecdhi5zvp57cm60kchuc4d9s2lw 5564522 5564517 2026-10-24T11:45:54Z Tekle shonia55 188916 5564522 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Tekle shonia55|Tekle shonia55]].|24|10|2026}} {{ინფოდაფა ყურე | სახელი =კორიოს ყურე | მშობლიური სახელი = | სურათი = | ფოტოს სიგანე = | წარწერა = | lat_dir = |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = | lon_dir = |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = | აუზი = | ქვეყნები = | ტიპი = | ფართობი =1 610 კმ² | მოცულობა= | მაქს სიღრმე =7 | საშ სიღრმე =3.7მ | სიგრძე = | სიგანე = | მარილიანობა = | მდინარეები = | პოზრუკა = | ალტერნატიული რუკა = | ვიკისაწყობი = }} '''კორიოს ყურე''' —ავსტრალიის პორტ-ფილიპის სამხრეთ-დასავლეთ კუთხეში მდებარე მრავალი შიდა ყურიდან ერთ-ერთია და წარმოადგენს იმ ყურეს, რომელსაც ქალაქი [[ჯილონგი]] ეკვრის. იქვე მდებარე კორიოს გარეუბანმა სახელი სწორედ კორიო ყურისგან მიიღო. ==ემითოლოგია== როდესაც [[ამილტონ ჰიუმი]] და [[უილიამ ჰოველი]] [[1824]] წელს ყურეს მიადგნენ, ისინი ადგილობრივ [[უოთარონგი|უოთარონგის]] ხალხს შეხვდნენ. ადგილობრივები ყურეს „[[ჯილონგი]]“ უწოდებდნენ, ხოლო მის გარშემო მდებარე მიწებს — „კორაიოს“. თუმცა, [[1830-იანები|1830-იანი]] წლების ბოლოს, როდესაც ტერიტორიის აგეგმვა განხორციელდა, ეს აბორიგენული სახელწოდებები უკვე ადგილებიფრიად გაცვლილიყო. მას შემდეგ სახელები „კორაიო“ და „ჯილონგი“ ინგლისურყაიდურად გარდაიქმნა, როგორც „კორიო“ და „ჯილონგი“. ==მიწოდება== ჯილონგის პორტი კორიო ყურის სანაპიროზე მდებარეობს და ტონაჟის მიხედვით ავსტრალიაში მეექვსე უმსხვილესი პორტია. ჯილონგის პირველად დასახლებამდე, პოინტ-ლილიასიდან პოინტ-ჰენრის მიმართულებით ყურის გადაღმა მდებარე ქვიშის ცოცხი (ცელა) გემებს შიდა ნავსადგურში შესვლაში უშლიდა ხელს. გემები ვალდებულნი იყვნენ, ყურეში ღუზა ჩაეშვათ, ხოლო ტვირთი ჯილონგში პატარა ბარჟებით შემოჰქონდათ. ზოგჯერ, მიქცევის დროს, ქვიშის ცოცხზე ფეხით გადასვლაც კი შესაძლებელი იყო. ქვიშის ცოცხზე პირველი არხის გათხრა [[1853]] წელს დაიწყო, რაც გემებისთვის 4 მეტრზე ნაკლები წყალმცენარეობის (წყალში გემის ჩაძირვის სიღრმის) საშუალებას იძლეოდა. [[1860-იანები|1860-იან]] წლებში ეს არხი გაასწორეს და 6 მეტრის სიღრმემდე გააღრმავეს. [[1881]] წელს ახალი არხის მშენებლობა დაიწყო, რომლის დასრულებასაც 12 წელი დასჭირდა. მას ჰოპტოუნის არხი (ჰოუპტაუნის არხი) ეწოდა ლორდ ჰოპტოუნის პატივსცემად, რომელმაც ის [[1893]] წლის [[20 დეკემბერი|20 დეკემბერ]]ს გახსნა. არხებისა და პორტის მართვა ჯილონგის ნავსადგურის ტრასტის (ჯილონგის ნავსადგურის სამმართველო) პასუხისმგებლობა იყო, რომელიც [[1905 |1905 წლის]] დეკემბერში შეიქმნა. [[1981]] წელს ტრასა ჯილონგის პორტის ადმინისტრაციამ (ჯილონგის პორტის ადმინისტრაცია) ჩაიბარა. 1996 წლის შუა პერიოდში ეს ადმინისტრაცია შტატის მთავრობამ გაასაჯაროვა (პრივატიზება მოახდინა) და 49.6 მილიონ დოლარად TNT Logistics-ს მიჰყიდა. მოგვიანებით მას სახელი გადაარქვეს და „ჯილონგპორტი“ უწოდეს ==დასვენება== კორიოს ყურის სანაპირო ჯილონგის მცხოვრებლებისთვის ყოველთვის საყვარელი დასასვენებელი და გასართობი ადგილი იყო. [[1930-იანები|1930-იანი]] წლებიდან მოყოლებული, „ისთერნ ბიჩი“(აღმოსავლეთ სანაპირო) პოპულარულ საცურაო ლოკაციას წარმოადგენს. ასევე დიდი პოპულარობით სარგებლობს ნაოსნობა, რისთვისაც მოწყობილია მრავალი საზოგადოებრივი ნავმისადგომი (ბოუტ რამპი) და პიერსი. ყურეში მდებარეობს „ჯილონგის სამეფო იახტ-კლუბი“ (როიალ ჯილონგ იახტ-კლუბი), რომელიც [[1859]] წელს დაარსდა, და მის მეზობლად არსებული „ბეი სიტი მარინა“ (ბეი-სიტი მარინა), რომელიც [[1980-იანები|1980-იან]] წლებში აშენდა. ხანდახან ყურეში ვეშაპებისა და დელფინების ნახვაც კი არის შესაძლებელი. ==კომერციული თევზჭერა== კორიო ყურეში კომერციული თევზჭერა (ბადით თევზაობა) [[2018]] წელს დასრულდა, რაც სამოყვარულო თევზაობის ჯგუფების აქტიური კამპანიისა და ძალისხმევის შედეგი იყო. ==დაბინძურება== [[1974]] წელს დაფიქსირდა კორიო ყურის მიდიების კადმიუმით მძიმე დაბინძურება. აღმოჩენილი იყო ისეთი მაღალი მაჩვენებლები, როგორიცაა 41.5 მკგ/გ. კორიო ყურის დაბინძურება სამ სამრეწველო ჩამდინარე წყლებს უკავშირდებოდა, რომელიც მოგვიანებით შეწყდა. ამის შემდეგ კორიო ყურის მიდიებში კადმიუმის დონემ იკლო და ავსტრალიის ეროვნული ჯანმრთელობისა და სამედიცინო კვლევების საბჭოს ზღვრულ ნორმებზე დაბალ ნიშნულამდე ჩამოვიდა.[10] 1977-1978 წლებში კორიო ყურის მიდიებში ტყვიის შემცველობა შესამჩნევად მაღალი იყო და [[1992]] წლამდე განხორციელებულ ბოლო გაზომვებამდეც კი აჭარბებდა მაქსიმალურ დასაშვებ კონცენტრაციას — 2.5 მკგ/გ.[10] [[2002]] წელს კომპანია Shell Australia კორიო ყურეში ნავთობის სამი ცალკეული დაღვრისტვის გამო დააჯარიმეს.[11] [[2003]] წელს, იმავე წლის [[8 სექტემბერი|8 სექტემბრამდე]], Shell-ის ნავთობგადამამუშავებელ ქარხანას ყურეში ნავთობის დაღვრის 63 შემთხვევა ჰქონდა.[12] [[2004]] წელს Shell Australia-ს დაევალა 75 000 აშშ დოლარის გადახდა. ჯილონგის გადამამუშავებელ ქარხანასთან ახლოს მდებარე გარემოსდაცვითი პროექტისთვის მას შემდეგ, რაც იგი [[2003]] წელს კორიო ყურის სამი ნავთობის დაღვრით დაბინძურებაში სცნეს დამნაშავედ.[[2009]] წელს შელი ავსტრალიას ყურეში და ხმელეთზე ნავთობის გაჟონვის გამო კვლავ დააჯარიმეს. [[2014]] წელს ნავთობგადამამუშავებელ ზღვისპირა ქარხანაში კომპანია Viva Energy-ს მიერ ნავთობის გადამუშავებაში გამოყენებული ამიაკის წარმოებული ქიმიკატის (დიიზოპროპილამინის) 3500 ლიტრისა და 6300 ლიტრის ოდენობით დაღვრა მოხდა.[13] [[2016]] წელს კომპანია ორჯერ დააჯარიმეს კორიო ყურეში დაახლოებით 1.7 მილიონი ლიტრი დამუშავებული ჩამდინარე წყლისა და დაუმუშავებელი სანიაღვრე წყლის უკანონო ჩაშვების გამო.[14] [[2015]] წელს ზემოქმედების სასუქები დაბინძურებული სითხის ორი უკანონო ჩაშვებისთვის დააჯარიმეს. გარემოს დაცვის სააგენტოს (EPA) გამოძიების დროს გაირკვა, რომ მეორე ჩაშვებაც მომხდარიყო. სავარაუდოა, რომ ეს მეორე ინციდენტიც კორიო ყურემდე მიაღწევდა.[15] [[2017]] წელს Midway Limited დააჯარიმეს იმის გამო, რომ კომპანიამ თავისი ტერიტორიიდან მნიშვნელოვანი რაოდენობით დაბინძურებული წყლის გადადინება და კორიო ყურეში მოხვედრა დაუშვა (ეს ბოლო 12 თვის განმავლობაში კომპანიის მესამე მსგავსი ინციდენტი იყო).[16] [[2019]] წელს Incitec Pivot Limited 120 000 დოლარით დააჯარიმეს და ბრალი დასდეს მას შემდეგ, რაც ტოქსიკური და ძლიერ კოროზიული ნალექი გამოუყენებელი მილების გავლით კორიო ყურეში გადაიღვარა.[17] [[2021]] წელს გარემოს დაცვის სააგენტომ (EPA) Viva Energy 8261 დოლარით დააჯარიმა მას შემდეგ, რაც დაადგინა, რომ ქარხნის ოპერატორმა ლიცენზია დაარღვია — გაჟონვის შედეგად გამაგრილებელ წყალსა და კორიო ყურეში BTEX (რომელიც შეიცავს ბენზოლს, ტოლუოლს, ეთილბენზოლს და ქსილოლს) ლიმიტს სამჯერ გადაჭარბებული რაოდენობით ჩაეშვა.[18] qlvc32o38r60hka0xuxcmnqi68b72wr 5564523 5564522 2026-10-24T11:51:23Z Tekle shonia55 188916 5564523 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Tekle shonia55|Tekle shonia55]].|24|10|2026}} {{ინფოდაფა ყურე | სახელი =კორიოს ყურე | მშობლიური სახელი = | სურათი = | ფოტოს სიგანე = | წარწერა = | lat_dir =N |lat_deg =38 |lat_min =06 |lat_sec =26 | lon_dir =E |lon_deg =144 |lon_min =21 |lon_sec =38 | აუზი = | ქვეყნები = | ტიპი = | ფართობი =1 610 კმ² | მოცულობა= | მაქს სიღრმე =7 | საშ სიღრმე =3.7მ | სიგრძე = | სიგანე = | მარილიანობა = | მდინარეები = | პოზრუკა = | ალტერნატიული რუკა = | ვიკისაწყობი = }} '''კორიოს ყურე''' —ავსტრალიის პორტ-ფილიპის სამხრეთ-დასავლეთ კუთხეში მდებარე მრავალი შიდა ყურიდან ერთ-ერთია და წარმოადგენს იმ ყურეს, რომელსაც ქალაქი [[ჯილონგი]] ეკვრის. იქვე მდებარე კორიოს გარეუბანმა სახელი სწორედ კორიო ყურისგან მიიღო. ==ემითოლოგია== როდესაც [[ამილტონ ჰიუმი]] და [[უილიამ ჰოველი]] [[1824]] წელს ყურეს მიადგნენ, ისინი ადგილობრივ [[უოთარონგი|უოთარონგის]] ხალხს შეხვდნენ. ადგილობრივები ყურეს „[[ჯილონგი]]“ უწოდებდნენ, ხოლო მის გარშემო მდებარე მიწებს — „კორაიოს“. თუმცა, [[1830-იანები|1830-იანი]] წლების ბოლოს, როდესაც ტერიტორიის აგეგმვა განხორციელდა, ეს აბორიგენული სახელწოდებები უკვე ადგილებიფრიად გაცვლილიყო. მას შემდეგ სახელები „კორაიო“ და „ჯილონგი“ ინგლისურყაიდურად გარდაიქმნა, როგორც „კორიო“ და „ჯილონგი“. ==მიწოდება== ჯილონგის პორტი კორიო ყურის სანაპიროზე მდებარეობს და ტონაჟის მიხედვით ავსტრალიაში მეექვსე უმსხვილესი პორტია. ჯილონგის პირველად დასახლებამდე, პოინტ-ლილიასიდან პოინტ-ჰენრის მიმართულებით ყურის გადაღმა მდებარე ქვიშის ცოცხი (ცელა) გემებს შიდა ნავსადგურში შესვლაში უშლიდა ხელს. გემები ვალდებულნი იყვნენ, ყურეში ღუზა ჩაეშვათ, ხოლო ტვირთი ჯილონგში პატარა ბარჟებით შემოჰქონდათ. ზოგჯერ, მიქცევის დროს, ქვიშის ცოცხზე ფეხით გადასვლაც კი შესაძლებელი იყო. ქვიშის ცოცხზე პირველი არხის გათხრა [[1853]] წელს დაიწყო, რაც გემებისთვის 4 მეტრზე ნაკლები წყალმცენარეობის (წყალში გემის ჩაძირვის სიღრმის) საშუალებას იძლეოდა. [[1860-იანები|1860-იან]] წლებში ეს არხი გაასწორეს და 6 მეტრის სიღრმემდე გააღრმავეს. [[1881]] წელს ახალი არხის მშენებლობა დაიწყო, რომლის დასრულებასაც 12 წელი დასჭირდა. მას ჰოპტოუნის არხი (ჰოუპტაუნის არხი) ეწოდა ლორდ ჰოპტოუნის პატივსცემად, რომელმაც ის [[1893]] წლის [[20 დეკემბერი|20 დეკემბერ]]ს გახსნა. არხებისა და პორტის მართვა ჯილონგის ნავსადგურის ტრასტის (ჯილონგის ნავსადგურის სამმართველო) პასუხისმგებლობა იყო, რომელიც [[1905 |1905 წლის]] დეკემბერში შეიქმნა. [[1981]] წელს ტრასა ჯილონგის პორტის ადმინისტრაციამ (ჯილონგის პორტის ადმინისტრაცია) ჩაიბარა. 1996 წლის შუა პერიოდში ეს ადმინისტრაცია შტატის მთავრობამ გაასაჯაროვა (პრივატიზება მოახდინა) და 49.6 მილიონ დოლარად TNT Logistics-ს მიჰყიდა. მოგვიანებით მას სახელი გადაარქვეს და „ჯილონგპორტი“ უწოდეს ==დასვენება== კორიოს ყურის სანაპირო ჯილონგის მცხოვრებლებისთვის ყოველთვის საყვარელი დასასვენებელი და გასართობი ადგილი იყო. [[1930-იანები|1930-იანი]] წლებიდან მოყოლებული, „ისთერნ ბიჩი“(აღმოსავლეთ სანაპირო) პოპულარულ საცურაო ლოკაციას წარმოადგენს. ასევე დიდი პოპულარობით სარგებლობს ნაოსნობა, რისთვისაც მოწყობილია მრავალი საზოგადოებრივი ნავმისადგომი (ბოუტ რამპი) და პიერსი. ყურეში მდებარეობს „ჯილონგის სამეფო იახტ-კლუბი“ (როიალ ჯილონგ იახტ-კლუბი), რომელიც [[1859]] წელს დაარსდა, და მის მეზობლად არსებული „ბეი სიტი მარინა“ (ბეი-სიტი მარინა), რომელიც [[1980-იანები|1980-იან]] წლებში აშენდა. ხანდახან ყურეში ვეშაპებისა და დელფინების ნახვაც კი არის შესაძლებელი. ==კომერციული თევზჭერა== კორიო ყურეში კომერციული თევზჭერა (ბადით თევზაობა) [[2018]] წელს დასრულდა, რაც სამოყვარულო თევზაობის ჯგუფების აქტიური კამპანიისა და ძალისხმევის შედეგი იყო. ==დაბინძურება== [[1974]] წელს დაფიქსირდა კორიო ყურის მიდიების კადმიუმით მძიმე დაბინძურება. აღმოჩენილი იყო ისეთი მაღალი მაჩვენებლები, როგორიცაა 41.5 მკგ/გ. კორიო ყურის დაბინძურება სამ სამრეწველო ჩამდინარე წყლებს უკავშირდებოდა, რომელიც მოგვიანებით შეწყდა. ამის შემდეგ კორიო ყურის მიდიებში კადმიუმის დონემ იკლო და ავსტრალიის ეროვნული ჯანმრთელობისა და სამედიცინო კვლევების საბჭოს ზღვრულ ნორმებზე დაბალ ნიშნულამდე ჩამოვიდა.[10] 1977-1978 წლებში კორიო ყურის მიდიებში ტყვიის შემცველობა შესამჩნევად მაღალი იყო და [[1992]] წლამდე განხორციელებულ ბოლო გაზომვებამდეც კი აჭარბებდა მაქსიმალურ დასაშვებ კონცენტრაციას — 2.5 მკგ/გ.[10] [[2002]] წელს კომპანია Shell Australia კორიო ყურეში ნავთობის სამი ცალკეული დაღვრისტვის გამო დააჯარიმეს.[11] [[2003]] წელს, იმავე წლის [[8 სექტემბერი|8 სექტემბრამდე]], Shell-ის ნავთობგადამამუშავებელ ქარხანას ყურეში ნავთობის დაღვრის 63 შემთხვევა ჰქონდა.[12] [[2004]] წელს Shell Australia-ს დაევალა 75 000 აშშ დოლარის გადახდა. ჯილონგის გადამამუშავებელ ქარხანასთან ახლოს მდებარე გარემოსდაცვითი პროექტისთვის მას შემდეგ, რაც იგი [[2003]] წელს კორიო ყურის სამი ნავთობის დაღვრით დაბინძურებაში სცნეს დამნაშავედ.[[2009]] წელს შელი ავსტრალიას ყურეში და ხმელეთზე ნავთობის გაჟონვის გამო კვლავ დააჯარიმეს. [[2014]] წელს ნავთობგადამამუშავებელ ზღვისპირა ქარხანაში კომპანია Viva Energy-ს მიერ ნავთობის გადამუშავებაში გამოყენებული ამიაკის წარმოებული ქიმიკატის (დიიზოპროპილამინის) 3500 ლიტრისა და 6300 ლიტრის ოდენობით დაღვრა მოხდა.[13] [[2016]] წელს კომპანია ორჯერ დააჯარიმეს კორიო ყურეში დაახლოებით 1.7 მილიონი ლიტრი დამუშავებული ჩამდინარე წყლისა და დაუმუშავებელი სანიაღვრე წყლის უკანონო ჩაშვების გამო.[14] [[2015]] წელს ზემოქმედების სასუქები დაბინძურებული სითხის ორი უკანონო ჩაშვებისთვის დააჯარიმეს. გარემოს დაცვის სააგენტოს (EPA) გამოძიების დროს გაირკვა, რომ მეორე ჩაშვებაც მომხდარიყო. სავარაუდოა, რომ ეს მეორე ინციდენტიც კორიო ყურემდე მიაღწევდა.[15] [[2017]] წელს Midway Limited დააჯარიმეს იმის გამო, რომ კომპანიამ თავისი ტერიტორიიდან მნიშვნელოვანი რაოდენობით დაბინძურებული წყლის გადადინება და კორიო ყურეში მოხვედრა დაუშვა (ეს ბოლო 12 თვის განმავლობაში კომპანიის მესამე მსგავსი ინციდენტი იყო).[16] [[2019]] წელს Incitec Pivot Limited 120 000 დოლარით დააჯარიმეს და ბრალი დასდეს მას შემდეგ, რაც ტოქსიკური და ძლიერ კოროზიული ნალექი გამოუყენებელი მილების გავლით კორიო ყურეში გადაიღვარა.[17] [[2021]] წელს გარემოს დაცვის სააგენტომ (EPA) Viva Energy 8261 დოლარით დააჯარიმა მას შემდეგ, რაც დაადგინა, რომ ქარხნის ოპერატორმა ლიცენზია დაარღვია — გაჟონვის შედეგად გამაგრილებელ წყალსა და კორიო ყურეში BTEX (რომელიც შეიცავს ბენზოლს, ტოლუოლს, ეთილბენზოლს და ქსილოლს) ლიმიტს სამჯერ გადაჭარბებული რაოდენობით ჩაეშვა.[18] 45wijpvsywghjgde1tldtxz0xshvolw 5564524 5564523 2026-10-24T11:51:59Z Tekle shonia55 188916 5564524 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Tekle shonia55|Tekle shonia55]].|24|10|2026}} {{ინფოდაფა ყურე | სახელი =კორიოს ყურე | მშობლიური სახელი = | სურათი = | ფოტოს სიგანე = | წარწერა = | lat_dir =N |lat_deg =38 |lat_min =06 |lat_sec =26 | lon_dir =E |lon_deg =144 |lon_min =21 |lon_sec =38 | აუზი = | ქვეყნები = | ტიპი = | ფართობი =1 610 | მოცულობა= | მაქს სიღრმე =7 | საშ სიღრმე =3.7 | სიგრძე = | სიგანე = | მარილიანობა = | მდინარეები = | პოზრუკა = | ალტერნატიული რუკა = | ვიკისაწყობი = }} '''კორიოს ყურე''' —ავსტრალიის პორტ-ფილიპის სამხრეთ-დასავლეთ კუთხეში მდებარე მრავალი შიდა ყურიდან ერთ-ერთია და წარმოადგენს იმ ყურეს, რომელსაც ქალაქი [[ჯილონგი]] ეკვრის. იქვე მდებარე კორიოს გარეუბანმა სახელი სწორედ კორიო ყურისგან მიიღო. ==ემითოლოგია== როდესაც [[ამილტონ ჰიუმი]] და [[უილიამ ჰოველი]] [[1824]] წელს ყურეს მიადგნენ, ისინი ადგილობრივ [[უოთარონგი|უოთარონგის]] ხალხს შეხვდნენ. ადგილობრივები ყურეს „[[ჯილონგი]]“ უწოდებდნენ, ხოლო მის გარშემო მდებარე მიწებს — „კორაიოს“. თუმცა, [[1830-იანები|1830-იანი]] წლების ბოლოს, როდესაც ტერიტორიის აგეგმვა განხორციელდა, ეს აბორიგენული სახელწოდებები უკვე ადგილებიფრიად გაცვლილიყო. მას შემდეგ სახელები „კორაიო“ და „ჯილონგი“ ინგლისურყაიდურად გარდაიქმნა, როგორც „კორიო“ და „ჯილონგი“. ==მიწოდება== ჯილონგის პორტი კორიო ყურის სანაპიროზე მდებარეობს და ტონაჟის მიხედვით ავსტრალიაში მეექვსე უმსხვილესი პორტია. ჯილონგის პირველად დასახლებამდე, პოინტ-ლილიასიდან პოინტ-ჰენრის მიმართულებით ყურის გადაღმა მდებარე ქვიშის ცოცხი (ცელა) გემებს შიდა ნავსადგურში შესვლაში უშლიდა ხელს. გემები ვალდებულნი იყვნენ, ყურეში ღუზა ჩაეშვათ, ხოლო ტვირთი ჯილონგში პატარა ბარჟებით შემოჰქონდათ. ზოგჯერ, მიქცევის დროს, ქვიშის ცოცხზე ფეხით გადასვლაც კი შესაძლებელი იყო. ქვიშის ცოცხზე პირველი არხის გათხრა [[1853]] წელს დაიწყო, რაც გემებისთვის 4 მეტრზე ნაკლები წყალმცენარეობის (წყალში გემის ჩაძირვის სიღრმის) საშუალებას იძლეოდა. [[1860-იანები|1860-იან]] წლებში ეს არხი გაასწორეს და 6 მეტრის სიღრმემდე გააღრმავეს. [[1881]] წელს ახალი არხის მშენებლობა დაიწყო, რომლის დასრულებასაც 12 წელი დასჭირდა. მას ჰოპტოუნის არხი (ჰოუპტაუნის არხი) ეწოდა ლორდ ჰოპტოუნის პატივსცემად, რომელმაც ის [[1893]] წლის [[20 დეკემბერი|20 დეკემბერ]]ს გახსნა. არხებისა და პორტის მართვა ჯილონგის ნავსადგურის ტრასტის (ჯილონგის ნავსადგურის სამმართველო) პასუხისმგებლობა იყო, რომელიც [[1905 |1905 წლის]] დეკემბერში შეიქმნა. [[1981]] წელს ტრასა ჯილონგის პორტის ადმინისტრაციამ (ჯილონგის პორტის ადმინისტრაცია) ჩაიბარა. 1996 წლის შუა პერიოდში ეს ადმინისტრაცია შტატის მთავრობამ გაასაჯაროვა (პრივატიზება მოახდინა) და 49.6 მილიონ დოლარად TNT Logistics-ს მიჰყიდა. მოგვიანებით მას სახელი გადაარქვეს და „ჯილონგპორტი“ უწოდეს ==დასვენება== კორიოს ყურის სანაპირო ჯილონგის მცხოვრებლებისთვის ყოველთვის საყვარელი დასასვენებელი და გასართობი ადგილი იყო. [[1930-იანები|1930-იანი]] წლებიდან მოყოლებული, „ისთერნ ბიჩი“(აღმოსავლეთ სანაპირო) პოპულარულ საცურაო ლოკაციას წარმოადგენს. ასევე დიდი პოპულარობით სარგებლობს ნაოსნობა, რისთვისაც მოწყობილია მრავალი საზოგადოებრივი ნავმისადგომი (ბოუტ რამპი) და პიერსი. ყურეში მდებარეობს „ჯილონგის სამეფო იახტ-კლუბი“ (როიალ ჯილონგ იახტ-კლუბი), რომელიც [[1859]] წელს დაარსდა, და მის მეზობლად არსებული „ბეი სიტი მარინა“ (ბეი-სიტი მარინა), რომელიც [[1980-იანები|1980-იან]] წლებში აშენდა. ხანდახან ყურეში ვეშაპებისა და დელფინების ნახვაც კი არის შესაძლებელი. ==კომერციული თევზჭერა== კორიო ყურეში კომერციული თევზჭერა (ბადით თევზაობა) [[2018]] წელს დასრულდა, რაც სამოყვარულო თევზაობის ჯგუფების აქტიური კამპანიისა და ძალისხმევის შედეგი იყო. ==დაბინძურება== [[1974]] წელს დაფიქსირდა კორიო ყურის მიდიების კადმიუმით მძიმე დაბინძურება. აღმოჩენილი იყო ისეთი მაღალი მაჩვენებლები, როგორიცაა 41.5 მკგ/გ. კორიო ყურის დაბინძურება სამ სამრეწველო ჩამდინარე წყლებს უკავშირდებოდა, რომელიც მოგვიანებით შეწყდა. ამის შემდეგ კორიო ყურის მიდიებში კადმიუმის დონემ იკლო და ავსტრალიის ეროვნული ჯანმრთელობისა და სამედიცინო კვლევების საბჭოს ზღვრულ ნორმებზე დაბალ ნიშნულამდე ჩამოვიდა.[10] 1977-1978 წლებში კორიო ყურის მიდიებში ტყვიის შემცველობა შესამჩნევად მაღალი იყო და [[1992]] წლამდე განხორციელებულ ბოლო გაზომვებამდეც კი აჭარბებდა მაქსიმალურ დასაშვებ კონცენტრაციას — 2.5 მკგ/გ.[10] [[2002]] წელს კომპანია Shell Australia კორიო ყურეში ნავთობის სამი ცალკეული დაღვრისტვის გამო დააჯარიმეს.[11] [[2003]] წელს, იმავე წლის [[8 სექტემბერი|8 სექტემბრამდე]], Shell-ის ნავთობგადამამუშავებელ ქარხანას ყურეში ნავთობის დაღვრის 63 შემთხვევა ჰქონდა.[12] [[2004]] წელს Shell Australia-ს დაევალა 75 000 აშშ დოლარის გადახდა. ჯილონგის გადამამუშავებელ ქარხანასთან ახლოს მდებარე გარემოსდაცვითი პროექტისთვის მას შემდეგ, რაც იგი [[2003]] წელს კორიო ყურის სამი ნავთობის დაღვრით დაბინძურებაში სცნეს დამნაშავედ.[[2009]] წელს შელი ავსტრალიას ყურეში და ხმელეთზე ნავთობის გაჟონვის გამო კვლავ დააჯარიმეს. [[2014]] წელს ნავთობგადამამუშავებელ ზღვისპირა ქარხანაში კომპანია Viva Energy-ს მიერ ნავთობის გადამუშავებაში გამოყენებული ამიაკის წარმოებული ქიმიკატის (დიიზოპროპილამინის) 3500 ლიტრისა და 6300 ლიტრის ოდენობით დაღვრა მოხდა.[13] [[2016]] წელს კომპანია ორჯერ დააჯარიმეს კორიო ყურეში დაახლოებით 1.7 მილიონი ლიტრი დამუშავებული ჩამდინარე წყლისა და დაუმუშავებელი სანიაღვრე წყლის უკანონო ჩაშვების გამო.[14] [[2015]] წელს ზემოქმედების სასუქები დაბინძურებული სითხის ორი უკანონო ჩაშვებისთვის დააჯარიმეს. გარემოს დაცვის სააგენტოს (EPA) გამოძიების დროს გაირკვა, რომ მეორე ჩაშვებაც მომხდარიყო. სავარაუდოა, რომ ეს მეორე ინციდენტიც კორიო ყურემდე მიაღწევდა.[15] [[2017]] წელს Midway Limited დააჯარიმეს იმის გამო, რომ კომპანიამ თავისი ტერიტორიიდან მნიშვნელოვანი რაოდენობით დაბინძურებული წყლის გადადინება და კორიო ყურეში მოხვედრა დაუშვა (ეს ბოლო 12 თვის განმავლობაში კომპანიის მესამე მსგავსი ინციდენტი იყო).[16] [[2019]] წელს Incitec Pivot Limited 120 000 დოლარით დააჯარიმეს და ბრალი დასდეს მას შემდეგ, რაც ტოქსიკური და ძლიერ კოროზიული ნალექი გამოუყენებელი მილების გავლით კორიო ყურეში გადაიღვარა.[17] [[2021]] წელს გარემოს დაცვის სააგენტომ (EPA) Viva Energy 8261 დოლარით დააჯარიმა მას შემდეგ, რაც დაადგინა, რომ ქარხნის ოპერატორმა ლიცენზია დაარღვია — გაჟონვის შედეგად გამაგრილებელ წყალსა და კორიო ყურეში BTEX (რომელიც შეიცავს ბენზოლს, ტოლუოლს, ეთილბენზოლს და ქსილოლს) ლიმიტს სამჯერ გადაჭარბებული რაოდენობით ჩაეშვა.[18] pa16e8pdj6addcmnl7czzh5a7cuh346 5564526 5564524 2026-10-24T11:54:01Z Tekle shonia55 188916 5564526 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Tekle shonia55|Tekle shonia55]].|24|10|2026}} {{ინფოდაფა ყურე | სახელი =კორიოს ყურე | მშობლიური სახელი = | სურათი = | ფოტოს სიგანე = | წარწერა = | lat_dir =N |lat_deg =38 |lat_min =06 |lat_sec =26 | lon_dir =E |lon_deg =144 |lon_min =21 |lon_sec =38 | აუზი = | ქვეყნები = | ტიპი =ყურე | ფართობი =1 610 | მოცულობა= | მაქს სიღრმე =7 | საშ სიღრმე =3.7 | სიგრძე = | სიგანე = | მარილიანობა = | მდინარეები = | პოზრუკა = | ალტერნატიული რუკა = | ვიკისაწყობი = }} '''კორიოს ყურე''' —ავსტრალიის პორტ-ფილიპის სამხრეთ-დასავლეთ კუთხეში მდებარე მრავალი შიდა ყურიდან ერთ-ერთია და წარმოადგენს იმ ყურეს, რომელსაც ქალაქი [[ჯილონგი]] ეკვრის. იქვე მდებარე კორიოს გარეუბანმა სახელი სწორედ კორიო ყურისგან მიიღო. ==ემითოლოგია== როდესაც [[ამილტონ ჰიუმი]] და [[უილიამ ჰოველი]] [[1824]] წელს ყურეს მიადგნენ, ისინი ადგილობრივ [[უოთარონგი|უოთარონგის]] ხალხს შეხვდნენ. ადგილობრივები ყურეს „[[ჯილონგი]]“ უწოდებდნენ, ხოლო მის გარშემო მდებარე მიწებს — „კორაიოს“. თუმცა, [[1830-იანები|1830-იანი]] წლების ბოლოს, როდესაც ტერიტორიის აგეგმვა განხორციელდა, ეს აბორიგენული სახელწოდებები უკვე ადგილებიფრიად გაცვლილიყო. მას შემდეგ სახელები „კორაიო“ და „ჯილონგი“ ინგლისურყაიდურად გარდაიქმნა, როგორც „კორიო“ და „ჯილონგი“. ==მიწოდება== ჯილონგის პორტი კორიო ყურის სანაპიროზე მდებარეობს და ტონაჟის მიხედვით ავსტრალიაში მეექვსე უმსხვილესი პორტია. ჯილონგის პირველად დასახლებამდე, პოინტ-ლილიასიდან პოინტ-ჰენრის მიმართულებით ყურის გადაღმა მდებარე ქვიშის ცოცხი (ცელა) გემებს შიდა ნავსადგურში შესვლაში უშლიდა ხელს. გემები ვალდებულნი იყვნენ, ყურეში ღუზა ჩაეშვათ, ხოლო ტვირთი ჯილონგში პატარა ბარჟებით შემოჰქონდათ. ზოგჯერ, მიქცევის დროს, ქვიშის ცოცხზე ფეხით გადასვლაც კი შესაძლებელი იყო. ქვიშის ცოცხზე პირველი არხის გათხრა [[1853]] წელს დაიწყო, რაც გემებისთვის 4 მეტრზე ნაკლები წყალმცენარეობის (წყალში გემის ჩაძირვის სიღრმის) საშუალებას იძლეოდა. [[1860-იანები|1860-იან]] წლებში ეს არხი გაასწორეს და 6 მეტრის სიღრმემდე გააღრმავეს. [[1881]] წელს ახალი არხის მშენებლობა დაიწყო, რომლის დასრულებასაც 12 წელი დასჭირდა. მას ჰოპტოუნის არხი (ჰოუპტაუნის არხი) ეწოდა ლორდ ჰოპტოუნის პატივსცემად, რომელმაც ის [[1893]] წლის [[20 დეკემბერი|20 დეკემბერ]]ს გახსნა. არხებისა და პორტის მართვა ჯილონგის ნავსადგურის ტრასტის (ჯილონგის ნავსადგურის სამმართველო) პასუხისმგებლობა იყო, რომელიც [[1905 |1905 წლის]] დეკემბერში შეიქმნა. [[1981]] წელს ტრასა ჯილონგის პორტის ადმინისტრაციამ (ჯილონგის პორტის ადმინისტრაცია) ჩაიბარა. 1996 წლის შუა პერიოდში ეს ადმინისტრაცია შტატის მთავრობამ გაასაჯაროვა (პრივატიზება მოახდინა) და 49.6 მილიონ დოლარად TNT Logistics-ს მიჰყიდა. მოგვიანებით მას სახელი გადაარქვეს და „ჯილონგპორტი“ უწოდეს ==დასვენება== კორიოს ყურის სანაპირო ჯილონგის მცხოვრებლებისთვის ყოველთვის საყვარელი დასასვენებელი და გასართობი ადგილი იყო. [[1930-იანები|1930-იანი]] წლებიდან მოყოლებული, „ისთერნ ბიჩი“(აღმოსავლეთ სანაპირო) პოპულარულ საცურაო ლოკაციას წარმოადგენს. ასევე დიდი პოპულარობით სარგებლობს ნაოსნობა, რისთვისაც მოწყობილია მრავალი საზოგადოებრივი ნავმისადგომი (ბოუტ რამპი) და პიერსი. ყურეში მდებარეობს „ჯილონგის სამეფო იახტ-კლუბი“ (როიალ ჯილონგ იახტ-კლუბი), რომელიც [[1859]] წელს დაარსდა, და მის მეზობლად არსებული „ბეი სიტი მარინა“ (ბეი-სიტი მარინა), რომელიც [[1980-იანები|1980-იან]] წლებში აშენდა. ხანდახან ყურეში ვეშაპებისა და დელფინების ნახვაც კი არის შესაძლებელი. ==კომერციული თევზჭერა== კორიო ყურეში კომერციული თევზჭერა (ბადით თევზაობა) [[2018]] წელს დასრულდა, რაც სამოყვარულო თევზაობის ჯგუფების აქტიური კამპანიისა და ძალისხმევის შედეგი იყო. ==დაბინძურება== [[1974]] წელს დაფიქსირდა კორიო ყურის მიდიების კადმიუმით მძიმე დაბინძურება. აღმოჩენილი იყო ისეთი მაღალი მაჩვენებლები, როგორიცაა 41.5 მკგ/გ. კორიო ყურის დაბინძურება სამ სამრეწველო ჩამდინარე წყლებს უკავშირდებოდა, რომელიც მოგვიანებით შეწყდა. ამის შემდეგ კორიო ყურის მიდიებში კადმიუმის დონემ იკლო და ავსტრალიის ეროვნული ჯანმრთელობისა და სამედიცინო კვლევების საბჭოს ზღვრულ ნორმებზე დაბალ ნიშნულამდე ჩამოვიდა.[10] 1977-1978 წლებში კორიო ყურის მიდიებში ტყვიის შემცველობა შესამჩნევად მაღალი იყო და [[1992]] წლამდე განხორციელებულ ბოლო გაზომვებამდეც კი აჭარბებდა მაქსიმალურ დასაშვებ კონცენტრაციას — 2.5 მკგ/გ.[10] [[2002]] წელს კომპანია Shell Australia კორიო ყურეში ნავთობის სამი ცალკეული დაღვრისტვის გამო დააჯარიმეს.[11] [[2003]] წელს, იმავე წლის [[8 სექტემბერი|8 სექტემბრამდე]], Shell-ის ნავთობგადამამუშავებელ ქარხანას ყურეში ნავთობის დაღვრის 63 შემთხვევა ჰქონდა.[12] [[2004]] წელს Shell Australia-ს დაევალა 75 000 აშშ დოლარის გადახდა. ჯილონგის გადამამუშავებელ ქარხანასთან ახლოს მდებარე გარემოსდაცვითი პროექტისთვის მას შემდეგ, რაც იგი [[2003]] წელს კორიო ყურის სამი ნავთობის დაღვრით დაბინძურებაში სცნეს დამნაშავედ.[[2009]] წელს შელი ავსტრალიას ყურეში და ხმელეთზე ნავთობის გაჟონვის გამო კვლავ დააჯარიმეს. [[2014]] წელს ნავთობგადამამუშავებელ ზღვისპირა ქარხანაში კომპანია Viva Energy-ს მიერ ნავთობის გადამუშავებაში გამოყენებული ამიაკის წარმოებული ქიმიკატის (დიიზოპროპილამინის) 3500 ლიტრისა და 6300 ლიტრის ოდენობით დაღვრა მოხდა.[13] [[2016]] წელს კომპანია ორჯერ დააჯარიმეს კორიო ყურეში დაახლოებით 1.7 მილიონი ლიტრი დამუშავებული ჩამდინარე წყლისა და დაუმუშავებელი სანიაღვრე წყლის უკანონო ჩაშვების გამო.[14] [[2015]] წელს ზემოქმედების სასუქები დაბინძურებული სითხის ორი უკანონო ჩაშვებისთვის დააჯარიმეს. გარემოს დაცვის სააგენტოს (EPA) გამოძიების დროს გაირკვა, რომ მეორე ჩაშვებაც მომხდარიყო. სავარაუდოა, რომ ეს მეორე ინციდენტიც კორიო ყურემდე მიაღწევდა.[15] [[2017]] წელს Midway Limited დააჯარიმეს იმის გამო, რომ კომპანიამ თავისი ტერიტორიიდან მნიშვნელოვანი რაოდენობით დაბინძურებული წყლის გადადინება და კორიო ყურეში მოხვედრა დაუშვა (ეს ბოლო 12 თვის განმავლობაში კომპანიის მესამე მსგავსი ინციდენტი იყო).[16] [[2019]] წელს Incitec Pivot Limited 120 000 დოლარით დააჯარიმეს და ბრალი დასდეს მას შემდეგ, რაც ტოქსიკური და ძლიერ კოროზიული ნალექი გამოუყენებელი მილების გავლით კორიო ყურეში გადაიღვარა.[17] [[2021]] წელს გარემოს დაცვის სააგენტომ (EPA) Viva Energy 8261 დოლარით დააჯარიმა მას შემდეგ, რაც დაადგინა, რომ ქარხნის ოპერატორმა ლიცენზია დაარღვია — გაჟონვის შედეგად გამაგრილებელ წყალსა და კორიო ყურეში BTEX (რომელიც შეიცავს ბენზოლს, ტოლუოლს, ეთილბენზოლს და ქსილოლს) ლიმიტს სამჯერ გადაჭარბებული რაოდენობით ჩაეშვა.[18] or4nznnlkxhaueggjlryfd0zjxh601u 5564528 5564526 2026-10-24T11:56:49Z Tekle shonia55 188916 5564528 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Tekle shonia55|Tekle shonia55]].|24|10|2026}} {{ინფოდაფა ყურე | სახელი =კორიოს ყურე | მშობლიური სახელი = | სურათი = | ფოტოს სიგანე = | წარწერა = | lat_dir =N |lat_deg =38 |lat_min =06 |lat_sec =26 | lon_dir =E |lon_deg =144 |lon_min =21 |lon_sec =38 | აუზი = | ქვეყნები = | ტიპი =ყურე | ფართობი =1 610 | მოცულობა= | მაქს სიღრმე =7 | საშ სიღრმე =3.7 | სიგრძე = | სიგანე = | მარილიანობა = | მდინარეები = | პოზრუკა = | ალტერნატიული რუკა = | ვიკისაწყობი = }} '''კორიოს ყურე''' —[[ავსტრალია|ავსტრალიის]] პორტ-ფილიპის სამხრეთ-დასავლეთ კუთხეში მდებარე მრავალი შიდა ყურიდან ერთ-ერთია და წარმოადგენს იმ ყურეს, რომელსაც ქალაქი [[ჯილონგი]] ეკვრის. იქვე მდებარე კორიოს გარეუბანმა სახელი სწორედ კორიო ყურისგან მიიღო. ==ემითოლოგია== როდესაც [[ამილტონ ჰიუმი]] და [[უილიამ ჰოველი]] [[1824]] წელს ყურეს მიადგნენ, ისინი ადგილობრივ [[უოთარონგი|უოთარონგის]] ხალხს შეხვდნენ. ადგილობრივები ყურეს „ჯილონგს“ უწოდებდნენ, ხოლო მის გარშემო მდებარე მიწებს — „კორაიოს“. თუმცა, [[1830-იანები|1830-იანი]] წლების ბოლოს, როდესაც ტერიტორიის აგეგმვა განხორციელდა, ეს აბორიგენული სახელწოდებები უკვე ადგილებიფრიად გაცვლილიყო. მას შემდეგ სახელები „კორაიო“ და „ჯილონგი“ ინგლისურყაიდურად გარდაიქმნა, როგორც „კორიო“ და „ჯილონგი“. ==მიწოდება== ჯილონგის პორტი კორიო ყურის სანაპიროზე მდებარეობს და ტონაჟის მიხედვით ავსტრალიაში მეექვსე უმსხვილესი პორტია. ჯილონგის პირველად დასახლებამდე, პოინტ-ლილიასიდან პოინტ-ჰენრის მიმართულებით ყურის გადაღმა მდებარე ქვიშის ცოცხი (ცელა) გემებს შიდა ნავსადგურში შესვლაში უშლიდა ხელს. გემები ვალდებულნი იყვნენ, ყურეში ღუზა ჩაეშვათ, ხოლო ტვირთი ჯილონგში პატარა ბარჟებით შემოჰქონდათ. ზოგჯერ, მიქცევის დროს, ქვიშის ცოცხზე ფეხით გადასვლაც კი შესაძლებელი იყო. ქვიშის ცოცხზე პირველი არხის გათხრა [[1853]] წელს დაიწყო, რაც გემებისთვის 4 მეტრზე ნაკლები წყალმცენარეობის (წყალში გემის ჩაძირვის სიღრმის) საშუალებას იძლეოდა. [[1860-იანები|1860-იან]] წლებში ეს არხი გაასწორეს და 6 მეტრის სიღრმემდე გააღრმავეს. [[1881]] წელს ახალი არხის მშენებლობა დაიწყო, რომლის დასრულებასაც 12 წელი დასჭირდა. მას ჰოპტოუნის არხი (ჰოუპტაუნის არხი) ეწოდა ლორდ ჰოპტოუნის პატივსცემად, რომელმაც ის [[1893]] წლის [[20 დეკემბერი|20 დეკემბერ]]ს გახსნა. არხებისა და პორტის მართვა ჯილონგის ნავსადგურის ტრასტის (ჯილონგის ნავსადგურის სამმართველო) პასუხისმგებლობა იყო, რომელიც [[1905 |1905 წლის]] დეკემბერში შეიქმნა. [[1981]] წელს ტრასა ჯილონგის პორტის ადმინისტრაციამ (ჯილონგის პორტის ადმინისტრაცია) ჩაიბარა. 1996 წლის შუა პერიოდში ეს ადმინისტრაცია შტატის მთავრობამ გაასაჯაროვა (პრივატიზება მოახდინა) და 49.6 მილიონ დოლარად TNT Logistics-ს მიჰყიდა. მოგვიანებით მას სახელი გადაარქვეს და „ჯილონგპორტი“ უწოდეს ==დასვენება== კორიოს ყურის სანაპირო ჯილონგის მცხოვრებლებისთვის ყოველთვის საყვარელი დასასვენებელი და გასართობი ადგილი იყო. [[1930-იანები|1930-იანი]] წლებიდან მოყოლებული, „ისთერნ ბიჩი“(აღმოსავლეთ სანაპირო) პოპულარულ საცურაო ლოკაციას წარმოადგენს. ასევე დიდი პოპულარობით სარგებლობს ნაოსნობა, რისთვისაც მოწყობილია მრავალი საზოგადოებრივი ნავმისადგომი (ბოუტ რამპი) და პიერსი. ყურეში მდებარეობს „ჯილონგის სამეფო იახტ-კლუბი“ (როიალ ჯილონგ იახტ-კლუბი), რომელიც [[1859]] წელს დაარსდა, და მის მეზობლად არსებული „ბეი სიტი მარინა“ (ბეი-სიტი მარინა), რომელიც [[1980-იანები|1980-იან]] წლებში აშენდა. ხანდახან ყურეში ვეშაპებისა და დელფინების ნახვაც კი არის შესაძლებელი. ==კომერციული თევზჭერა== კორიო ყურეში კომერციული თევზჭერა (ბადით თევზაობა) [[2018]] წელს დასრულდა, რაც სამოყვარულო თევზაობის ჯგუფების აქტიური კამპანიისა და ძალისხმევის შედეგი იყო. ==დაბინძურება== [[1974]] წელს დაფიქსირდა კორიო ყურის მიდიების კადმიუმით მძიმე დაბინძურება. აღმოჩენილი იყო ისეთი მაღალი მაჩვენებლები, როგორიცაა 41.5 მკგ/გ. კორიო ყურის დაბინძურება სამ სამრეწველო ჩამდინარე წყლებს უკავშირდებოდა, რომელიც მოგვიანებით შეწყდა. ამის შემდეგ კორიო ყურის მიდიებში კადმიუმის დონემ იკლო და ავსტრალიის ეროვნული ჯანმრთელობისა და სამედიცინო კვლევების საბჭოს ზღვრულ ნორმებზე დაბალ ნიშნულამდე ჩამოვიდა.[10] 1977-1978 წლებში კორიო ყურის მიდიებში ტყვიის შემცველობა შესამჩნევად მაღალი იყო და [[1992]] წლამდე განხორციელებულ ბოლო გაზომვებამდეც კი აჭარბებდა მაქსიმალურ დასაშვებ კონცენტრაციას — 2.5 მკგ/გ.[10] [[2002]] წელს კომპანია Shell Australia კორიო ყურეში ნავთობის სამი ცალკეული დაღვრისტვის გამო დააჯარიმეს.[11] [[2003]] წელს, იმავე წლის [[8 სექტემბერი|8 სექტემბრამდე]], Shell-ის ნავთობგადამამუშავებელ ქარხანას ყურეში ნავთობის დაღვრის 63 შემთხვევა ჰქონდა.[12] [[2004]] წელს Shell Australia-ს დაევალა 75 000 აშშ დოლარის გადახდა. ჯილონგის გადამამუშავებელ ქარხანასთან ახლოს მდებარე გარემოსდაცვითი პროექტისთვის მას შემდეგ, რაც იგი [[2003]] წელს კორიო ყურის სამი ნავთობის დაღვრით დაბინძურებაში სცნეს დამნაშავედ.[[2009]] წელს შელი ავსტრალიას ყურეში და ხმელეთზე ნავთობის გაჟონვის გამო კვლავ დააჯარიმეს. [[2014]] წელს ნავთობგადამამუშავებელ ზღვისპირა ქარხანაში კომპანია Viva Energy-ს მიერ ნავთობის გადამუშავებაში გამოყენებული ამიაკის წარმოებული ქიმიკატის (დიიზოპროპილამინის) 3500 ლიტრისა და 6300 ლიტრის ოდენობით დაღვრა მოხდა.[13] [[2016]] წელს კომპანია ორჯერ დააჯარიმეს კორიო ყურეში დაახლოებით 1.7 მილიონი ლიტრი დამუშავებული ჩამდინარე წყლისა და დაუმუშავებელი სანიაღვრე წყლის უკანონო ჩაშვების გამო.[14] [[2015]] წელს ზემოქმედების სასუქები დაბინძურებული სითხის ორი უკანონო ჩაშვებისთვის დააჯარიმეს. გარემოს დაცვის სააგენტოს (EPA) გამოძიების დროს გაირკვა, რომ მეორე ჩაშვებაც მომხდარიყო. სავარაუდოა, რომ ეს მეორე ინციდენტიც კორიო ყურემდე მიაღწევდა.[15] [[2017]] წელს Midway Limited დააჯარიმეს იმის გამო, რომ კომპანიამ თავისი ტერიტორიიდან მნიშვნელოვანი რაოდენობით დაბინძურებული წყლის გადადინება და კორიო ყურეში მოხვედრა დაუშვა (ეს ბოლო 12 თვის განმავლობაში კომპანიის მესამე მსგავსი ინციდენტი იყო).[16] [[2019]] წელს Incitec Pivot Limited 120 000 დოლარით დააჯარიმეს და ბრალი დასდეს მას შემდეგ, რაც ტოქსიკური და ძლიერ კოროზიული ნალექი გამოუყენებელი მილების გავლით კორიო ყურეში გადაიღვარა.[17] [[2021]] წელს გარემოს დაცვის სააგენტომ (EPA) Viva Energy 8261 დოლარით დააჯარიმა მას შემდეგ, რაც დაადგინა, რომ ქარხნის ოპერატორმა ლიცენზია დაარღვია — გაჟონვის შედეგად გამაგრილებელ წყალსა და კორიო ყურეში BTEX (რომელიც შეიცავს ბენზოლს, ტოლუოლს, ეთილბენზოლს და ქსილოლს) ლიმიტს სამჯერ გადაჭარბებული რაოდენობით ჩაეშვა.[18] 4b57tkg5ymeylflwbwc0gglm5xedzcv 5564530 5564528 2026-10-24T11:58:36Z Tekle shonia55 188916 5564530 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/Tekle shonia55|Tekle shonia55]].|24|10|2026}} {{ინფოდაფა ყურე | სახელი =კორიოს ყურე | მშობლიური სახელი = | სურათი = | ფოტოს სიგანე = | წარწერა = | lat_dir =N |lat_deg =38 |lat_min =06 |lat_sec =26 | lon_dir =E |lon_deg =144 |lon_min =21 |lon_sec =38 | აუზი = | ქვეყნები = | ტიპი =ყურე | ფართობი =1 610 | მოცულობა= | მაქს სიღრმე =7 | საშ სიღრმე =3.7 | სიგრძე = | სიგანე = | მარილიანობა = | მდინარეები = | პოზრუკა = | ალტერნატიული რუკა = | ვიკისაწყობი = }} '''კორიოს ყურე''' —[[ავსტრალია|ავსტრალიის]] პორტ-ფილიპის სამხრეთ-დასავლეთ კუთხეში მდებარე მრავალი შიდა ყურიდან ერთ-ერთია და წარმოადგენს იმ ყურეს, რომელსაც ქალაქი [[ჯილონგი]] ეკვრის. იქვე მდებარე კორიოს გარეუბანმა სახელი სწორედ კორიო ყურისგან მიიღო. ==ემითოლოგია== როდესაც [[ამილტონ ჰიუმი]] და [[უილიამ ჰოველი]] [[1824]] წელს ყურეს მიადგნენ, ისინი ადგილობრივ [[უოთარონგი|უოთარონგის]] ხალხს შეხვდნენ. ადგილობრივები ყურეს „ჯილონგს“ უწოდებდნენ, ხოლო მის გარშემო მდებარე მიწებს — „კორაიოს“. თუმცა, [[1830-იანები|1830-იანი]] წლების ბოლოს, როდესაც ტერიტორიის აგეგმვა განხორციელდა, სახელები „კორაიო“ და „ჯილონგი“ ინგლისურყაიდურად გარდაიქმნა, როგორც „კორიო“ და „ჯილონგი“. ==მიწოდება== ჯილონგის პორტი კორიო ყურის სანაპიროზე მდებარეობს და ტონაჟის მიხედვით ავსტრალიაში მეექვსე უმსხვილესი პორტია. ჯილონგის პირველად დასახლებამდე, პოინტ-ლილიასიდან პოინტ-ჰენრის მიმართულებით ყურის გადაღმა მდებარე ქვიშის ცოცხი (ცელა) გემებს შიდა ნავსადგურში შესვლაში უშლიდა ხელს. გემები ვალდებულნი იყვნენ, ყურეში ღუზა ჩაეშვათ, ხოლო ტვირთი ჯილონგში პატარა ბარჟებით შემოჰქონდათ. ზოგჯერ, მიქცევის დროს, ქვიშის ცოცხზე ფეხით გადასვლაც კი შესაძლებელი იყო. ქვიშის ცოცხზე პირველი არხის გათხრა [[1853]] წელს დაიწყო, რაც გემებისთვის 4 მეტრზე ნაკლები წყალმცენარეობის (წყალში გემის ჩაძირვის სიღრმის) საშუალებას იძლეოდა. [[1860-იანები|1860-იან]] წლებში ეს არხი გაასწორეს და 6 მეტრის სიღრმემდე გააღრმავეს. [[1881]] წელს ახალი არხის მშენებლობა დაიწყო, რომლის დასრულებასაც 12 წელი დასჭირდა. მას ჰოპტოუნის არხი (ჰოუპტაუნის არხი) ეწოდა ლორდ ჰოპტოუნის პატივსცემად, რომელმაც ის [[1893]] წლის [[20 დეკემბერი|20 დეკემბერ]]ს გახსნა. არხებისა და პორტის მართვა ჯილონგის ნავსადგურის ტრასტის (ჯილონგის ნავსადგურის სამმართველო) პასუხისმგებლობა იყო, რომელიც [[1905 |1905 წლის]] დეკემბერში შეიქმნა. [[1981]] წელს ტრასა ჯილონგის პორტის ადმინისტრაციამ (ჯილონგის პორტის ადმინისტრაცია) ჩაიბარა. 1996 წლის შუა პერიოდში ეს ადმინისტრაცია შტატის მთავრობამ გაასაჯაროვა (პრივატიზება მოახდინა) და 49.6 მილიონ დოლარად TNT Logistics-ს მიჰყიდა. მოგვიანებით მას სახელი გადაარქვეს და „ჯილონგპორტი“ უწოდეს ==დასვენება== კორიოს ყურის სანაპირო ჯილონგის მცხოვრებლებისთვის ყოველთვის საყვარელი დასასვენებელი და გასართობი ადგილი იყო. [[1930-იანები|1930-იანი]] წლებიდან მოყოლებული, „ისთერნ ბიჩი“(აღმოსავლეთ სანაპირო) პოპულარულ საცურაო ლოკაციას წარმოადგენს. ასევე დიდი პოპულარობით სარგებლობს ნაოსნობა, რისთვისაც მოწყობილია მრავალი საზოგადოებრივი ნავმისადგომი (ბოუტ რამპი) და პიერსი. ყურეში მდებარეობს „ჯილონგის სამეფო იახტ-კლუბი“ (როიალ ჯილონგ იახტ-კლუბი), რომელიც [[1859]] წელს დაარსდა, და მის მეზობლად არსებული „ბეი სიტი მარინა“ (ბეი-სიტი მარინა), რომელიც [[1980-იანები|1980-იან]] წლებში აშენდა. ხანდახან ყურეში ვეშაპებისა და დელფინების ნახვაც კი არის შესაძლებელი. ==კომერციული თევზჭერა== კორიო ყურეში კომერციული თევზჭერა (ბადით თევზაობა) [[2018]] წელს დასრულდა, რაც სამოყვარულო თევზაობის ჯგუფების აქტიური კამპანიისა და ძალისხმევის შედეგი იყო. ==დაბინძურება== [[1974]] წელს დაფიქსირდა კორიო ყურის მიდიების კადმიუმით მძიმე დაბინძურება. აღმოჩენილი იყო ისეთი მაღალი მაჩვენებლები, როგორიცაა 41.5 მკგ/გ. კორიო ყურის დაბინძურება სამ სამრეწველო ჩამდინარე წყლებს უკავშირდებოდა, რომელიც მოგვიანებით შეწყდა. ამის შემდეგ კორიო ყურის მიდიებში კადმიუმის დონემ იკლო და ავსტრალიის ეროვნული ჯანმრთელობისა და სამედიცინო კვლევების საბჭოს ზღვრულ ნორმებზე დაბალ ნიშნულამდე ჩამოვიდა.[10] 1977-1978 წლებში კორიო ყურის მიდიებში ტყვიის შემცველობა შესამჩნევად მაღალი იყო და [[1992]] წლამდე განხორციელებულ ბოლო გაზომვებამდეც კი აჭარბებდა მაქსიმალურ დასაშვებ კონცენტრაციას — 2.5 მკგ/გ.[10] [[2002]] წელს კომპანია Shell Australia კორიო ყურეში ნავთობის სამი ცალკეული დაღვრისტვის გამო დააჯარიმეს.[11] [[2003]] წელს, იმავე წლის [[8 სექტემბერი|8 სექტემბრამდე]], Shell-ის ნავთობგადამამუშავებელ ქარხანას ყურეში ნავთობის დაღვრის 63 შემთხვევა ჰქონდა.[12] [[2004]] წელს Shell Australia-ს დაევალა 75 000 აშშ დოლარის გადახდა. ჯილონგის გადამამუშავებელ ქარხანასთან ახლოს მდებარე გარემოსდაცვითი პროექტისთვის მას შემდეგ, რაც იგი [[2003]] წელს კორიო ყურის სამი ნავთობის დაღვრით დაბინძურებაში სცნეს დამნაშავედ.[[2009]] წელს შელი ავსტრალიას ყურეში და ხმელეთზე ნავთობის გაჟონვის გამო კვლავ დააჯარიმეს. [[2014]] წელს ნავთობგადამამუშავებელ ზღვისპირა ქარხანაში კომპანია Viva Energy-ს მიერ ნავთობის გადამუშავებაში გამოყენებული ამიაკის წარმოებული ქიმიკატის (დიიზოპროპილამინის) 3500 ლიტრისა და 6300 ლიტრის ოდენობით დაღვრა მოხდა.[13] [[2016]] წელს კომპანია ორჯერ დააჯარიმეს კორიო ყურეში დაახლოებით 1.7 მილიონი ლიტრი დამუშავებული ჩამდინარე წყლისა და დაუმუშავებელი სანიაღვრე წყლის უკანონო ჩაშვების გამო.[14] [[2015]] წელს ზემოქმედების სასუქები დაბინძურებული სითხის ორი უკანონო ჩაშვებისთვის დააჯარიმეს. გარემოს დაცვის სააგენტოს (EPA) გამოძიების დროს გაირკვა, რომ მეორე ჩაშვებაც მომხდარიყო. სავარაუდოა, რომ ეს მეორე ინციდენტიც კორიო ყურემდე მიაღწევდა.[15] [[2017]] წელს Midway Limited დააჯარიმეს იმის გამო, რომ კომპანიამ თავისი ტერიტორიიდან მნიშვნელოვანი რაოდენობით დაბინძურებული წყლის გადადინება და კორიო ყურეში მოხვედრა დაუშვა (ეს ბოლო 12 თვის განმავლობაში კომპანიის მესამე მსგავსი ინციდენტი იყო).[16] [[2019]] წელს Incitec Pivot Limited 120 000 დოლარით დააჯარიმეს და ბრალი დასდეს მას შემდეგ, რაც ტოქსიკური და ძლიერ კოროზიული ნალექი გამოუყენებელი მილების გავლით კორიო ყურეში გადაიღვარა.[17] [[2021]] წელს გარემოს დაცვის სააგენტომ (EPA) Viva Energy 8261 დოლარით დააჯარიმა მას შემდეგ, რაც დაადგინა, რომ ქარხნის ოპერატორმა ლიცენზია დაარღვია — გაჟონვის შედეგად გამაგრილებელ წყალსა და კორიო ყურეში BTEX (რომელიც შეიცავს ბენზოლს, ტოლუოლს, ეთილბენზოლს და ქსილოლს) ლიმიტს სამჯერ გადაჭარბებული რაოდენობით ჩაეშვა.[18] f9go1sz7fmpl4tlkol3qkmkn6drne6v 0 921678 5564470 2026-10-24T09:39:52Z ANANO2024 165814 ახალი გვერდი: {{subst:მუშავდება}} '''ქისირი''' ({{lang-tr|Kısır}}) — ბულგურზე დაფუძნებული სალათი, რომელიც [[თურქული სამზარეულო|თურქულ სამზარეულოში]] გვხვდება. ძირითადი ინგრედიენტებია: წმინდად დაფქული ბულგუ... 5564470 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/ANANO2024|ANANO2024]].|24|10|2026}} '''ქისირი''' ({{lang-tr|Kısır}}) — ბულგურზე დაფუძნებული სალათი, რომელიც [[თურქული სამზარეულო|თურქულ სამზარეულოში]] გვხვდება. ძირითადი ინგრედიენტებია: წმინდად დაფქული ბულგური, ოხრახუში და ტომატის პასტა. გავრცელებულ დამატებით ინგრედიენტებს შორისაა: ხახვი, ნიორი (ზოგიერთ რეგიონში), მჟავე ბროწეულის ბლანტი წვენი (მელასა), ზეითუნის ზეთი და ლიმონის წვენი, კიტრი, პატარა მწნილი კიტრი (კორნიშონი) და სანელებლები. მისი მირთმევა შესაძლებელია სალათის ფოთლებთან ერთად. ტომატის პასტის შერევის გამო მას მოწითალო ფერი აქვს. იგი მიირთმევა ოთახის ტემპერატურაზე, როგორც გარნირი. 5jfnece0prhky9qt2h5f1dswlgquay2 5564472 5564470 2026-10-24T09:40:45Z ANANO2024 165814 5564472 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/ANANO2024|ANANO2024]].|24|10|2026}} '''ქისირი''' ({{lang-tr|Kısır}}) — ბულგურზე დაფუძნებული სალათი, რომელიც [[თურქული სამზარეულო|თურქულ სამზარეულოში]] გვხვდება. ძირითადი ინგრედიენტებია: წმინდად დაფქული ბულგური, ოხრახუში და ტომატის პასტა. გავრცელებულ დამატებით ინგრედიენტებს შორისაა: ხახვი, ნიორი (ზოგიერთ რეგიონში), მჟავე ბროწეულის ბლანტი წვენი (მელასა), ზეითუნის ზეთი და ლიმონის წვენი, კიტრი, პატარა მწნილი კიტრი (კორნიშონი) და სანელებლები. მისი მირთმევა შესაძლებელია სალათის ფოთლებთან ერთად. ტომატის პასტის შერევის გამო მას მოწითალო ფერი აქვს. იგი მიირთმევა ოთახის ტემპერატურაზე, როგორც გარნირი. ==იხილეთ აგრეთვე== *[[ტაბულე]] fjv5abmzmak8vmxzreywiqeydawjus7 5564473 5564472 2026-10-24T09:41:16Z ANANO2024 165814 5564473 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/ANANO2024|ANANO2024]].|24|10|2026}} '''ქისირი''' ({{lang-tr|Kısır}}) — ბულგურზე დაფუძნებული სალათი, რომელიც [[თურქული სამზარეულო|თურქულ სამზარეულოში]] გვხვდება. ძირითადი ინგრედიენტებია: წმინდად დაფქული ბულგური, ოხრახუში და ტომატის პასტა. გავრცელებულ დამატებით ინგრედიენტებს შორისაა: ხახვი, ნიორი (ზოგიერთ რეგიონში), მჟავე ბროწეულის ბლანტი წვენი (მელასა), ზეითუნის ზეთი და ლიმონის წვენი, კიტრი, პატარა მწნილი კიტრი (კორნიშონი) და სანელებლები. მისი მირთმევა შესაძლებელია სალათის ფოთლებთან ერთად. ტომატის პასტის შერევის გამო მას მოწითალო ფერი აქვს. იგი მიირთმევა ოთახის ტემპერატურაზე, როგორც გარნირი. ==იხილეთ აგრეთვე== *[[ტაბულე]] ==რესურსები ინტერნეტში== * [https://books.google.com/books?id=dOnoBQAAQBAJ&dq=k%C4%B1s%C4%B1r+cuisine&pg=PT18 A recipe] * [https://www.telegraph.co.uk/foodanddrink/recipes/9220969/Kisir-recipe.html Another recipe] 5nb2wppdz3uwsjvi9qt02kwt3rkv0gp 5564474 5564473 2026-10-24T09:41:59Z ANANO2024 165814 5564474 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/ANANO2024|ANANO2024]].|24|10|2026}} '''ქისირი''' ({{lang-tr|Kısır}}) — ბულგურზე დაფუძნებული სალათი, რომელიც [[თურქული სამზარეულო|თურქულ სამზარეულოში]] გვხვდება.<ref name="TurkishCookery">{{cite book|author=Ghillie Basan|author-link=Ghillie Basan|author2=Jonathan Basan |title=Classic Turkish Cookery|publisher=[[I.B. Tauris]] Publishers|year=1995|isbn=978-1-86064-011-7 | url=https://books.google.com/books?id=Xb62ZJMNVBwC&pg=PA51|pages=51|access-date=2008-04-24}}</ref><ref name="WorldCookbook">{{cite book|author=Jeanne Jacob|author-link=Jeanne Jacob|author2=Michael Ashkenazi |title=The World Cookbook|publisher=[[ABC-CLIO]] |year=2014|isbn=9781610694698 | url=https://books.google.com/books?id=GmqEAwAAQBAJ&pg=PA726|pages=726|access-date=2018-06-23}}</ref> ძირითადი ინგრედიენტებია: წმინდად დაფქული ბულგური, ოხრახუში და ტომატის პასტა. გავრცელებულ დამატებით ინგრედიენტებს შორისაა: ხახვი, ნიორი (ზოგიერთ რეგიონში), მჟავე ბროწეულის ბლანტი წვენი (მელასა), ზეითუნის ზეთი და ლიმონის წვენი, კიტრი, პატარა მწნილი კიტრი (კორნიშონი) და სანელებლები. მისი მირთმევა შესაძლებელია სალათის ფოთლებთან ერთად. ტომატის პასტის შერევის გამო მას მოწითალო ფერი აქვს. იგი მიირთმევა ოთახის ტემპერატურაზე, როგორც გარნირი.<ref>{{cite web|url=https://www.bbcgoodfood.com/recipes/kisir|title=Kisir recipe{{!}}BBC Good Food|work=BBC Good Food|access-date=2020-04-16}}</ref> ==იხილეთ აგრეთვე== *[[ტაბულე]] ==რესურსები ინტერნეტში== * [https://books.google.com/books?id=dOnoBQAAQBAJ&dq=k%C4%B1s%C4%B1r+cuisine&pg=PT18 A recipe] * [https://www.telegraph.co.uk/foodanddrink/recipes/9220969/Kisir-recipe.html Another recipe] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} aqjxwmfvp6wi2wnzzq815tyayj9hpi7 5564475 5564474 2026-10-24T09:44:03Z ANANO2024 165814 5564475 wikitext text/x-wiki [[ფაილი:Kisir.jpg|მინი|ქისირის თეფში, რომელიც მორთულია მწვანე ზეთისხილითა და კიტრის ნაჭრებით]] '''ქისირი''' ({{lang-tr|Kısır}}) — ბულგურზე დაფუძნებული სალათი, რომელიც [[თურქული სამზარეულო|თურქულ სამზარეულოში]] გვხვდება.<ref name="TurkishCookery">{{cite book|author=Ghillie Basan|author-link=Ghillie Basan|author2=Jonathan Basan |title=Classic Turkish Cookery|publisher=[[I.B. Tauris]] Publishers|year=1995|isbn=978-1-86064-011-7 | url=https://books.google.com/books?id=Xb62ZJMNVBwC&pg=PA51|pages=51|access-date=2008-04-24}}</ref><ref name="WorldCookbook">{{cite book|author=Jeanne Jacob|author-link=Jeanne Jacob|author2=Michael Ashkenazi |title=The World Cookbook|publisher=[[ABC-CLIO]] |year=2014|isbn=9781610694698 | url=https://books.google.com/books?id=GmqEAwAAQBAJ&pg=PA726|pages=726|access-date=2018-06-23}}</ref> ძირითადი ინგრედიენტებია: წმინდად დაფქული ბულგური, ოხრახუში და ტომატის პასტა. გავრცელებულ დამატებით ინგრედიენტებს შორისაა: ხახვი, ნიორი (ზოგიერთ რეგიონში), მჟავე ბროწეულის ბლანტი წვენი (მელასა), ზეითუნის ზეთი და ლიმონის წვენი, კიტრი, პატარა მწნილი კიტრი (კორნიშონი) და სანელებლები. მისი მირთმევა შესაძლებელია სალათის ფოთლებთან ერთად. ტომატის პასტის შერევის გამო მას მოწითალო ფერი აქვს. იგი მიირთმევა ოთახის ტემპერატურაზე, როგორც გარნირი.<ref>{{cite web|url=https://www.bbcgoodfood.com/recipes/kisir|title=Kisir recipe{{!}}BBC Good Food|work=BBC Good Food|access-date=2020-04-16}}</ref> ==იხილეთ აგრეთვე== *[[ტაბულე]] ==რესურსები ინტერნეტში== * [https://books.google.com/books?id=dOnoBQAAQBAJ&dq=k%C4%B1s%C4%B1r+cuisine&pg=PT18 A recipe] * [https://www.telegraph.co.uk/foodanddrink/recipes/9220969/Kisir-recipe.html Another recipe] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} anwi9ifjrh7r79vlk57pp4dr9d1bk4r 5564477 5564475 2026-10-24T09:44:43Z ANANO2024 165814 დაემატა [[კატეგორია:თურქული სიტყვები და ფრაზები]] გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით 5564477 wikitext text/x-wiki [[ფაილი:Kisir.jpg|მინი|ქისირის თეფში, რომელიც მორთულია მწვანე ზეთისხილითა და კიტრის ნაჭრებით]] '''ქისირი''' ({{lang-tr|Kısır}}) — ბულგურზე დაფუძნებული სალათი, რომელიც [[თურქული სამზარეულო|თურქულ სამზარეულოში]] გვხვდება.<ref name="TurkishCookery">{{cite book|author=Ghillie Basan|author-link=Ghillie Basan|author2=Jonathan Basan |title=Classic Turkish Cookery|publisher=[[I.B. Tauris]] Publishers|year=1995|isbn=978-1-86064-011-7 | url=https://books.google.com/books?id=Xb62ZJMNVBwC&pg=PA51|pages=51|access-date=2008-04-24}}</ref><ref name="WorldCookbook">{{cite book|author=Jeanne Jacob|author-link=Jeanne Jacob|author2=Michael Ashkenazi |title=The World Cookbook|publisher=[[ABC-CLIO]] |year=2014|isbn=9781610694698 | url=https://books.google.com/books?id=GmqEAwAAQBAJ&pg=PA726|pages=726|access-date=2018-06-23}}</ref> ძირითადი ინგრედიენტებია: წმინდად დაფქული ბულგური, ოხრახუში და ტომატის პასტა. გავრცელებულ დამატებით ინგრედიენტებს შორისაა: ხახვი, ნიორი (ზოგიერთ რეგიონში), მჟავე ბროწეულის ბლანტი წვენი (მელასა), ზეითუნის ზეთი და ლიმონის წვენი, კიტრი, პატარა მწნილი კიტრი (კორნიშონი) და სანელებლები. მისი მირთმევა შესაძლებელია სალათის ფოთლებთან ერთად. ტომატის პასტის შერევის გამო მას მოწითალო ფერი აქვს. იგი მიირთმევა ოთახის ტემპერატურაზე, როგორც გარნირი.<ref>{{cite web|url=https://www.bbcgoodfood.com/recipes/kisir|title=Kisir recipe{{!}}BBC Good Food|work=BBC Good Food|access-date=2020-04-16}}</ref> ==იხილეთ აგრეთვე== *[[ტაბულე]] ==რესურსები ინტერნეტში== * [https://books.google.com/books?id=dOnoBQAAQBAJ&dq=k%C4%B1s%C4%B1r+cuisine&pg=PT18 A recipe] * [https://www.telegraph.co.uk/foodanddrink/recipes/9220969/Kisir-recipe.html Another recipe] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:თურქული სიტყვები და ფრაზები]] sk8hpotwlql7c1olomeqvwbals6ysx3 1 921679 5564476 2026-10-24T09:44:21Z ANANO2024 165814 ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}} 5564476 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf 0 921680 5564490 2026-10-24T10:54:01Z ANANO2024 165814 ახალი გვერდი: {{subst:მუშავდება}} '''ფიაზი''' ({{lang-tr|Piyaz}}) — ლობიოს სალათი [[თურქული სამზარეულო|თურქულ]] და სპარსულ სამზარეულოში, რომელიც მზადდება ნებისმიერი სახის მოხარშული ლობიოსგან, უმი ხახვით, ოხრა... 5564490 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/ANANO2024|ANANO2024]].|24|10|2026}} '''ფიაზი''' ({{lang-tr|Piyaz}}) — ლობიოს სალათი [[თურქული სამზარეულო|თურქულ]] და სპარსულ სამზარეულოში, რომელიც მზადდება ნებისმიერი სახის მოხარშული ლობიოსგან, უმი ხახვით, ოხრახუშითა და სუმახით. სურვილისამებრ, ამ კერძს შეიძლება დაემატოს მოხარშული კვერცხი. bz7ionxw3tj1u1k7buhkeo1tggvlmey 5564491 5564490 2026-10-24T10:55:48Z ANANO2024 165814 5564491 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/ANANO2024|ANANO2024]].|24|10|2026}} '''ფიაზი''' ({{lang-tr|Piyaz}}) — ლობიოს სალათი [[თურქული სამზარეულო|თურქულ]] და სპარსულ სამზარეულოში, რომელიც მზადდება ნებისმიერი სახის მოხარშული ლობიოსგან, უმი ხახვით, ოხრახუშითა და სუმახით. სურვილისამებრ, ამ კერძს შეიძლება დაემატოს მოხარშული კვერცხი. სახელწოდება „ფიაზი“ მომდინარეობს ძველი ირანული სიტყვიდან „პიდაზ“, რაც ხახვს ნიშნავს. მოგვიანებით ეს სახელი დაერქვა ხახვით მომზადებულ სალათებსა და მეზეებს. თურქეთის [[ანთალიის პროვინცია]]ში ის სხვა რეგიონებისგან განსხვავებულად მზადდება — სხვა ინგრედიენტებთან ერთად იყენებენ ტარატორის სოუსს, რომელიც ტაჰინის (დაფქული სეზამის მარცვლების) ბაზაზეა დამზადებული. ანთალიაში ფიაზი სალათად არ ითვლება და ის ძირითადი კერძია. h1t5n87cyt51kc17tfr6hgnnc765uve 5564492 5564491 2026-10-24T10:58:42Z ANANO2024 165814 5564492 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/ANANO2024|ANANO2024]].|24|10|2026}} '''ფიაზი''' ({{lang-tr|Piyaz}}) — ლობიოს სალათი [[თურქული სამზარეულო|თურქულ]] და სპარსულ სამზარეულოში, რომელიც მზადდება ნებისმიერი სახის მოხარშული ლობიოსგან, უმი ხახვით, ოხრახუშითა და სუმახით. სურვილისამებრ, ამ კერძს შეიძლება დაემატოს მოხარშული კვერცხი. სახელწოდება „ფიაზი“ მომდინარეობს ძველი ირანული სიტყვიდან „პიდაზ“, რაც ხახვს ნიშნავს. მოგვიანებით ეს სახელი დაერქვა ხახვით მომზადებულ სალათებსა და მეზეებს. თურქეთის [[ანთალიის პროვინცია]]ში ის სხვა რეგიონებისგან განსხვავებულად მზადდება — სხვა ინგრედიენტებთან ერთად იყენებენ ტარატორის სოუსს, რომელიც ტაჰინის (დაფქული სეზამის მარცვლების) ბაზაზეა დამზადებული. ანთალიაში ფიაზი სალათად არ ითვლება და ის ძირითადი კერძია. ასევე არსებობს ფიაზის ვერსიები, რომლებიც სხვა მარცვლეულისგან მზადდება. მაშ-ფიაზი (მუნგის ლობიოს ფიაზი) ცნობილია გაზიანთეფში და, ანთალიის ფიაზის მსგავსად, რეგისტრირებულია თურქეთის პატენტებისა და სავაჭრო ნიშნების უწყების მიერ. ის მზადდება მოხარშული მუნგის ლობიოს შერევით ხახვთან, ოხრახუშითან, წითელი წიწაკის ფანტელებთან, ზეითუნის ზეთთან, მარილთან და ბროწეულის სიროფთან, ზემოდან კი ნიგვზით არის მორთული. მისი მორთვათა შესაძლებელია წითელი წიწაკის ფანტელებითა და ბროწეულის მარცვლებით. ბროწეულის სიროფის ნაცვლად შეიძლება ყურძნის სიროფის ან ლიმონის წვენის გამოყენება. ფიაზი ასევე შეიძლება მომზადდეს მუხუდოსგან (ნოჰუთ ფიაზი) და მწვანე ოდსისგან (მერჯიმექ ფიაზი). სამხრეთ პროვინციებში, როგორიცაა [[ადანა]], სიტყვა „ფიაზი“ გამოიყენება ხახვისა და სუმახის სალათის აღსანიშნავად. ოსმალეთის პერიოდში ფიაზს ასევე ამზადებდნენ არტიშოკისგან, ბარდისგან, მუხუდოსგან, ცერცვისა და კარტოფილისგან, რომლებიც თურქეთში მე-19 საუკუნის ბოლო მეოთხედში შემოვიდა. owhiwr4m7cfyuiukcxsvir8kx2zzj44 5564493 5564492 2026-10-24T11:00:27Z ANANO2024 165814 5564493 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/ANANO2024|ANANO2024]].|24|10|2026}} '''ფიაზი''' ({{lang-tr|Piyaz}}) — ლობიოს სალათი [[თურქული სამზარეულო|თურქულ]] და სპარსულ სამზარეულოში, რომელიც მზადდება ნებისმიერი სახის მოხარშული ლობიოსგან, უმი ხახვით, ოხრახუშითა და სუმახით. სურვილისამებრ, ამ კერძს შეიძლება დაემატოს მოხარშული კვერცხი. სახელწოდება „ფიაზი“ მომდინარეობს ძველი ირანული სიტყვიდან „პიდაზ“, რაც ხახვს ნიშნავს. მოგვიანებით ეს სახელი დაერქვა ხახვით მომზადებულ სალათებსა და მეზეებს. თურქეთის [[ანთალიის პროვინცია]]ში ის სხვა რეგიონებისგან განსხვავებულად მზადდება — სხვა ინგრედიენტებთან ერთად იყენებენ ტარატორის სოუსს, რომელიც ტაჰინის (დაფქული სეზამის მარცვლების) ბაზაზეა დამზადებული. ანთალიაში ფიაზი სალათად არ ითვლება და ის ძირითადი კერძია. ასევე არსებობს ფიაზის ვერსიები, რომლებიც სხვა მარცვლეულისგან მზადდება. მაშ-ფიაზი (მუნგის ლობიოს ფიაზი) ცნობილია გაზიანთეფში და, ანთალიის ფიაზის მსგავსად, რეგისტრირებულია თურქეთის პატენტებისა და სავაჭრო ნიშნების უწყების მიერ. ის მზადდება მოხარშული მუნგის ლობიოს შერევით ხახვთან, ოხრახუშითან, წითელი წიწაკის ფანტელებთან, ზეითუნის ზეთთან, მარილთან და ბროწეულის სიროფთან, ზემოდან კი ნიგვზით არის მორთული. მისი მორთვათა შესაძლებელია წითელი წიწაკის ფანტელებითა და ბროწეულის მარცვლებით. ბროწეულის სიროფის ნაცვლად შეიძლება ყურძნის სიროფის ან ლიმონის წვენის გამოყენება. ფიაზი ასევე შეიძლება მომზადდეს მუხუდოსგან (ნოჰუთ ფიაზი) და მწვანე ოდსისგან (მერჯიმექ ფიაზი). სამხრეთ პროვინციებში, როგორიცაა [[ადანა]], სიტყვა „ფიაზი“ გამოიყენება ხახვისა და სუმახის სალათის აღსანიშნავად. ოსმალეთის პერიოდში ფიაზს ასევე ამზადებდნენ არტიშოკისგან, ბარდისგან, მუხუდოსგან, ცერცვისა და კარტოფილისგან, რომლებიც თურქეთში მე-19 საუკუნის ბოლო მეოთხედში შემოვიდა. ==იხილეთ აგრეთვე== *[[ფილაქი]] *[[ქურთული სამზარეულო]] *[[თურქული სამზარეულო]] 1y7vgh6jgvdlgg2u5r4ftyzgdi68dqe 5564495 5564493 2026-10-24T11:01:07Z ANANO2024 165814 5564495 wikitext text/x-wiki {{მუშავდება/ძირი|[[სპეციალური:Contributions/ANANO2024|ANANO2024]].|24|10|2026}} '''ფიაზი''' ({{lang-tr|Piyaz}}) — ლობიოს სალათი [[თურქული სამზარეულო|თურქულ]] და სპარსულ სამზარეულოში, რომელიც მზადდება ნებისმიერი სახის მოხარშული ლობიოსგან, უმი ხახვით, ოხრახუშითა და სუმახით. სურვილისამებრ, ამ კერძს შეიძლება დაემატოს მოხარშული კვერცხი. სახელწოდება „ფიაზი“ მომდინარეობს ძველი ირანული სიტყვიდან „პიდაზ“, რაც ხახვს ნიშნავს. მოგვიანებით ეს სახელი დაერქვა ხახვით მომზადებულ სალათებსა და მეზეებს. თურქეთის [[ანთალიის პროვინცია]]ში ის სხვა რეგიონებისგან განსხვავებულად მზადდება — სხვა ინგრედიენტებთან ერთად იყენებენ ტარატორის სოუსს, რომელიც ტაჰინის (დაფქული სეზამის მარცვლების) ბაზაზეა დამზადებული. ანთალიაში ფიაზი სალათად არ ითვლება და ის ძირითადი კერძია. ასევე არსებობს ფიაზის ვერსიები, რომლებიც სხვა მარცვლეულისგან მზადდება. მაშ-ფიაზი (მუნგის ლობიოს ფიაზი) ცნობილია გაზიანთეფში და, ანთალიის ფიაზის მსგავსად, რეგისტრირებულია თურქეთის პატენტებისა და სავაჭრო ნიშნების უწყების მიერ. ის მზადდება მოხარშული მუნგის ლობიოს შერევით ხახვთან, ოხრახუშითან, წითელი წიწაკის ფანტელებთან, ზეითუნის ზეთთან, მარილთან და ბროწეულის სიროფთან, ზემოდან კი ნიგვზით არის მორთული. მისი მორთვათა შესაძლებელია წითელი წიწაკის ფანტელებითა და ბროწეულის მარცვლებით. ბროწეულის სიროფის ნაცვლად შეიძლება ყურძნის სიროფის ან ლიმონის წვენის გამოყენება. ფიაზი ასევე შეიძლება მომზადდეს მუხუდოსგან (ნოჰუთ ფიაზი) და მწვანე ოდსისგან (მერჯიმექ ფიაზი). სამხრეთ პროვინციებში, როგორიცაა [[ადანა]], სიტყვა „ფიაზი“ გამოიყენება ხახვისა და სუმახის სალათის აღსანიშნავად. ოსმალეთის პერიოდში ფიაზს ასევე ამზადებდნენ არტიშოკისგან, ბარდისგან, მუხუდოსგან, ცერცვისა და კარტოფილისგან, რომლებიც თურქეთში მე-19 საუკუნის ბოლო მეოთხედში შემოვიდა. ==იხილეთ აგრეთვე== *[[ფილაქი]] *[[ქურთული სამზარეულო]] *[[თურქული სამზარეულო]] ==რესურსები ინტერნეტში== *{{cite news |title=Piyaz article |work=The Jerusalem Post |date=August 8, 2003 |url=http://www.highbeam.com/doc/1P1-77838250.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20110516144557/http://www.highbeam.com/doc/1P1-77838250.html |archive-date=May 16, 2011 |url-access=subscription |url-status=usurped}} a8juis6t6t4njqfvi9rxbhj2sk0ynvo 5564496 5564495 2026-10-24T11:02:40Z ANANO2024 165814 5564496 wikitext text/x-wiki [[ფაილი:Piyaz 01.jpg|მინი|ფიაზი]] '''ფიაზი''' ({{lang-tr|Piyaz}}) — ლობიოს სალათი [[თურქული სამზარეულო|თურქულ]] და სპარსულ სამზარეულოში, რომელიც მზადდება ნებისმიერი სახის მოხარშული ლობიოსგან, უმი ხახვით, ოხრახუშითა და სუმახით.<ref>{{cite web | url=https://books.google.com/books?id=caCRDwAAQBAJ | title=Kurdish Phrasebook | accessdate=28 July 2021 | author=Foreign Language Study| date=8 April 2019 }}</ref> სურვილისამებრ, ამ კერძს შეიძლება დაემატოს მოხარშული კვერცხი. სახელწოდება „ფიაზი“ მომდინარეობს ძველი ირანული სიტყვიდან „პიდაზ“, რაც ხახვს ნიშნავს. მოგვიანებით ეს სახელი დაერქვა ხახვით მომზადებულ სალათებსა და მეზეებს.<ref>{{cite web | url=https://www.nisanyansozluk.com/?k=piyaz | title=piyaz - Nişanyan Sözlük | accessdate=28 July 2021 | author=Nişanyan, Sevan}}</ref> თურქეთის [[ანთალიის პროვინცია]]ში ის სხვა რეგიონებისგან განსხვავებულად მზადდება — სხვა ინგრედიენტებთან ერთად იყენებენ ტარატორის სოუსს, რომელიც ტაჰინის (დაფქული სეზამის მარცვლების) ბაზაზეა დამზადებული. ანთალიაში ფიაზი სალათად არ ითვლება და ის ძირითადი კერძია.<ref>{{cite web |title=Antalya Piyazı |url=https://ci.turkpatent.gov.tr/cografi-isaretler/detay/38277 |website=Turkish Patent and Trademark Office}}</ref> ასევე არსებობს ფიაზის ვერსიები, რომლებიც სხვა მარცვლეულისგან მზადდება. მაშ-ფიაზი (მუნგის ლობიოს ფიაზი) ცნობილია გაზიანთეფში და, ანთალიის ფიაზის მსგავსად, რეგისტრირებულია თურქეთის პატენტებისა და სავაჭრო ნიშნების უწყების მიერ. ის მზადდება მოხარშული მუნგის ლობიოს შერევით ხახვთან, ოხრახუშითან, წითელი წიწაკის ფანტელებთან, ზეითუნის ზეთთან, მარილთან და ბროწეულის სიროფთან, ზემოდან კი ნიგვზით არის მორთული. მისი მორთვათა შესაძლებელია წითელი წიწაკის ფანტელებითა და ბროწეულის მარცვლებით. ბროწეულის სიროფის ნაცვლად შეიძლება ყურძნის სიროფის ან ლიმონის წვენის გამოყენება.<ref>{{cite web |title=Gaziantep/Antep Maş Piyazı |url=https://ci.turkpatent.gov.tr/cografi-isaretler/detay/4262 |website=Turkish Patent and Trademark Office}}</ref> ფიაზი ასევე შეიძლება მომზადდეს მუხუდოსგან (ნოჰუთ ფიაზი) და მწვანე ოდსისგან (მერჯიმექ ფიაზი).<ref>{{cite book |last1=Ozan |first1=Özcan |title=The sultan's kitchen: A Turkish cookbook |date=1998 |publisher=Boston : Periplus Editions |isbn=9625932232 |page=133 |url=https://archive.org/details/sultanskitchentu0000ozan/page/132/mode/2up}}</ref> სამხრეთ პროვინციებში, როგორიცაა [[ადანა]], სიტყვა „ფიაზი“ გამოიყენება ხახვისა და სუმახის სალათის აღსანიშნავად. ოსმალეთის პერიოდში ფიაზს ასევე ამზადებდნენ არტიშოკისგან, ბარდისგან, მუხუდოსგან, ცერცვისა და კარტოფილისგან, რომლებიც თურქეთში მე-19 საუკუნის ბოლო მეოთხედში შემოვიდა. ==იხილეთ აგრეთვე== *[[ფილაქი]] *[[ქურთული სამზარეულო]] *[[თურქული სამზარეულო]] ==რესურსები ინტერნეტში== *{{cite news |title=Piyaz article |work=The Jerusalem Post |date=August 8, 2003 |url=http://www.highbeam.com/doc/1P1-77838250.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20110516144557/http://www.highbeam.com/doc/1P1-77838250.html |archive-date=May 16, 2011 |url-access=subscription |url-status=usurped}} ==სქოლიო== {{სქოლიო}} m4drwjs58rsj6a1eb40m2wn84oqfkpg 5564498 5564496 2026-10-24T11:03:25Z ANANO2024 165814 დაემატა [[კატეგორია:თურქული სიტყვები და ფრაზები]] გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით 5564498 wikitext text/x-wiki [[ფაილი:Piyaz 01.jpg|მინი|ფიაზი]] '''ფიაზი''' ({{lang-tr|Piyaz}}) — ლობიოს სალათი [[თურქული სამზარეულო|თურქულ]] და სპარსულ სამზარეულოში, რომელიც მზადდება ნებისმიერი სახის მოხარშული ლობიოსგან, უმი ხახვით, ოხრახუშითა და სუმახით.<ref>{{cite web | url=https://books.google.com/books?id=caCRDwAAQBAJ | title=Kurdish Phrasebook | accessdate=28 July 2021 | author=Foreign Language Study| date=8 April 2019 }}</ref> სურვილისამებრ, ამ კერძს შეიძლება დაემატოს მოხარშული კვერცხი. სახელწოდება „ფიაზი“ მომდინარეობს ძველი ირანული სიტყვიდან „პიდაზ“, რაც ხახვს ნიშნავს. მოგვიანებით ეს სახელი დაერქვა ხახვით მომზადებულ სალათებსა და მეზეებს.<ref>{{cite web | url=https://www.nisanyansozluk.com/?k=piyaz | title=piyaz - Nişanyan Sözlük | accessdate=28 July 2021 | author=Nişanyan, Sevan}}</ref> თურქეთის [[ანთალიის პროვინცია]]ში ის სხვა რეგიონებისგან განსხვავებულად მზადდება — სხვა ინგრედიენტებთან ერთად იყენებენ ტარატორის სოუსს, რომელიც ტაჰინის (დაფქული სეზამის მარცვლების) ბაზაზეა დამზადებული. ანთალიაში ფიაზი სალათად არ ითვლება და ის ძირითადი კერძია.<ref>{{cite web |title=Antalya Piyazı |url=https://ci.turkpatent.gov.tr/cografi-isaretler/detay/38277 |website=Turkish Patent and Trademark Office}}</ref> ასევე არსებობს ფიაზის ვერსიები, რომლებიც სხვა მარცვლეულისგან მზადდება. მაშ-ფიაზი (მუნგის ლობიოს ფიაზი) ცნობილია გაზიანთეფში და, ანთალიის ფიაზის მსგავსად, რეგისტრირებულია თურქეთის პატენტებისა და სავაჭრო ნიშნების უწყების მიერ. ის მზადდება მოხარშული მუნგის ლობიოს შერევით ხახვთან, ოხრახუშითან, წითელი წიწაკის ფანტელებთან, ზეითუნის ზეთთან, მარილთან და ბროწეულის სიროფთან, ზემოდან კი ნიგვზით არის მორთული. მისი მორთვათა შესაძლებელია წითელი წიწაკის ფანტელებითა და ბროწეულის მარცვლებით. ბროწეულის სიროფის ნაცვლად შეიძლება ყურძნის სიროფის ან ლიმონის წვენის გამოყენება.<ref>{{cite web |title=Gaziantep/Antep Maş Piyazı |url=https://ci.turkpatent.gov.tr/cografi-isaretler/detay/4262 |website=Turkish Patent and Trademark Office}}</ref> ფიაზი ასევე შეიძლება მომზადდეს მუხუდოსგან (ნოჰუთ ფიაზი) და მწვანე ოდსისგან (მერჯიმექ ფიაზი).<ref>{{cite book |last1=Ozan |first1=Özcan |title=The sultan's kitchen: A Turkish cookbook |date=1998 |publisher=Boston : Periplus Editions |isbn=9625932232 |page=133 |url=https://archive.org/details/sultanskitchentu0000ozan/page/132/mode/2up}}</ref> სამხრეთ პროვინციებში, როგორიცაა [[ადანა]], სიტყვა „ფიაზი“ გამოიყენება ხახვისა და სუმახის სალათის აღსანიშნავად. ოსმალეთის პერიოდში ფიაზს ასევე ამზადებდნენ არტიშოკისგან, ბარდისგან, მუხუდოსგან, ცერცვისა და კარტოფილისგან, რომლებიც თურქეთში მე-19 საუკუნის ბოლო მეოთხედში შემოვიდა. ==იხილეთ აგრეთვე== *[[ფილაქი]] *[[ქურთული სამზარეულო]] *[[თურქული სამზარეულო]] ==რესურსები ინტერნეტში== *{{cite news |title=Piyaz article |work=The Jerusalem Post |date=August 8, 2003 |url=http://www.highbeam.com/doc/1P1-77838250.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20110516144557/http://www.highbeam.com/doc/1P1-77838250.html |archive-date=May 16, 2011 |url-access=subscription |url-status=usurped}} ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:თურქული სიტყვები და ფრაზები]] 1u8fdksbnmn80n80mjbl85me41tzch9 0 921681 5564494 2026-10-24T11:00:56Z მიმოზა 158661 ახალი გვერდი: '''მასაჩუსეტსის საერთო პროფილის საავადმყოფო''' ({{lang-en| Massachusetts General Hospital, MGH}}) — აშშ-ის ერთ-ერთი უდიდესი კლინიკური საავადმყოფო, რომელიც მდებარეობს ქალაქ ბოსტონში (მასაჩუსეტსის შტატი). ის... 5564494 wikitext text/x-wiki '''მასაჩუსეტსის საერთო პროფილის საავადმყოფო''' ({{lang-en| Massachusetts General Hospital, MGH}}) — აშშ-ის ერთ-ერთი უდიდესი კლინიკური საავადმყოფო, რომელიც მდებარეობს ქალაქ ბოსტონში (მასაჩუსეტსის შტატი). ის წარმოადგენს ჰარვარდის სამედიცინო სკოლის უდიდეს საუნივერსიტეტო კლინიკასა და ამერიკის ერთ-ერთ უძველეს სამედიცინო დაწესებულებას[1]. დაარსდა 1811 წელს, როგორც სიღარიბეში მცხოვრებთა სამკურნალო დაწესებულება. გამოცემა U.S. News & World Report-ის გამოკითხვის თანახმად, ბოსტონში მდებარე მასაჩუსეტსის საერთო პროფილის საავადმყოფო ბოლო წლებში სტაბილურად იკავებს ადგილს აშშ-ის სამედიცინო დაწესებულებების რეიტინგის საუკეთესო სამეულში[2]. 1 034 საწოლზე გათვლილ საავადმყოფოში 14 000-ზე მეტი თანამშრომელი მუშაობს[2]. სხვადასხვა დროს MGH-ში მომუშავე პერსონალს შორის ნობელის პრემიის თერთმეტი ლაურეატია, მათ შორის — რალფ სტაინმანი, ენდრიუ ფაიერი და სხვები. საავადმყოფო წარმოადგენს მსხვილ კვლევით ცენტრს, სადაც მრავალფეროვანი კლინიკური ძიებები ტარდება ადამიანის გენეტიკის, რეპროდუქციული ბიოლოგიის, აივ-ინფექციის, კარდიოლოგიის, ორგანოების ტრანსპლანტაციისა და აღდგენითი მედიცინის მიმართულებით. დაწესებულებას მჭიდრო თანამშრომლობა აქვს ჩამოყალიბებული ბოსტონის დანა-ფარბერის კიბოს ინსტიტუტთან. ==რესურსები ინტერნეტში== * [http://www.massgeneral.org/ Massachusetts General Hospital, официальный сайт] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} 6744ol7o8lsc9dnw90r5l2ww3kekszt 5564499 5564494 2026-10-24T11:04:30Z მიმოზა 158661 5564499 wikitext text/x-wiki [[ფაილი:MGH Main Entrance.jpg|300px|მინი|მასაჩუსეტსის საერთო პროფილის საავადმყოფო]] '''მასაჩუსეტსის საერთო პროფილის საავადმყოფო''' ({{lang-en| Massachusetts General Hospital, MGH}}) — აშშ-ის ერთ-ერთი უდიდესი კლინიკური საავადმყოფო, რომელიც მდებარეობს ქალაქ ბოსტონში (მასაჩუსეტსის შტატი). ის წარმოადგენს ჰარვარდის სამედიცინო სკოლის უდიდეს საუნივერსიტეტო კლინიკასა და ამერიკის ერთ-ერთ უძველეს სამედიცინო დაწესებულებას[1]. დაარსდა 1811 წელს, როგორც სიღარიბეში მცხოვრებთა სამკურნალო დაწესებულება. გამოცემა U.S. News & World Report-ის გამოკითხვის თანახმად, ბოსტონში მდებარე მასაჩუსეტსის საერთო პროფილის საავადმყოფო ბოლო წლებში სტაბილურად იკავებს ადგილს აშშ-ის სამედიცინო დაწესებულებების რეიტინგის საუკეთესო სამეულში[2]. 1 034 საწოლზე გათვლილ საავადმყოფოში 14 000-ზე მეტი თანამშრომელი მუშაობს[2]. სხვადასხვა დროს MGH-ში მომუშავე პერსონალს შორის ნობელის პრემიის თერთმეტი ლაურეატია, მათ შორის — რალფ სტაინმანი, ენდრიუ ფაიერი და სხვები. საავადმყოფო წარმოადგენს მსხვილ კვლევით ცენტრს, სადაც მრავალფეროვანი კლინიკური ძიებები ტარდება ადამიანის გენეტიკის, რეპროდუქციული ბიოლოგიის, აივ-ინფექციის, კარდიოლოგიის, ორგანოების ტრანსპლანტაციისა და აღდგენითი მედიცინის მიმართულებით. დაწესებულებას მჭიდრო თანამშრომლობა აქვს ჩამოყალიბებული ბოსტონის დანა-ფარბერის კიბოს ინსტიტუტთან. ==საავადმყოფოს სპეციალიზაცია== საავადმყოფოს ძირითად სპეციალიზაციებს შორის არის: ალერგოლოგია და იმუნოლოგია, ჰემატოლოგია, ორთოპედია, აგრეთვე ონკოლოგიური დაავადებების მკურნალობა. ==საინტერესო ფაქტები== მასაჩუსეტსის საერთო პროფილის საავადმყოფოს ტერიტორიაზე მდებარეობს ისტორიულად მნიშვნელოვანი ობიექტი — ე. წ. „ეთერის გუმბათი“ (ინგლ. Ether Dome). ეს საოპერაციო ამფითეატრი 1821 წელს აშენდა და საოპერაციო დარბაზად 1867 წლამდე გამოიყენებოდა. ამ ადგილს მსოფლიო აღიარება მოუტანა 1846 წლის 16 ოქტომბერს მომხდარმა მოვლენამ: ამ დღეს ამერიკელმა ქირურგმა უილიამ თომას გრინ მორტონმა პირველად საჯაროდ სადემონსტრაციოდ გამოიყენა ეთერი, როგორც ქირურგიული ანესთეტიკი. ეს თარიღი ცნობილი გახდა „ეთერის დღის“ სახელით და მან სათავე დაუდო ახალ ეპოქას სამედიცინო ანესთეზიოლოგიაში. მას შემდეგ „ეთერის გუმბათი“ ისტორიული და სამედიცინო ინტერესის ობიექტად იქცა და მას მრავალი დამთვალიერებელი სტუმრობს[3]. *ყოველწლიურად მასაჩუსეტსის საერთო პროფილის საავადმყოფოში: *სტაციონარულ მკურნალობას გადის დაახლოებით 47 000 პაციენტი[2]; *ტარდება 35 000-ზე მეტი ოპერაცია[1]; *ფიქსირდება 3 500-ზე მეტი მშობიარობა[4]. ==რესურსები ინტერნეტში== * [http://www.massgeneral.org/ Massachusetts General Hospital, официальный сайт] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} 0hsw8izi65vkrua43c7p1ngz9g9cc0n 5564501 5564499 2026-10-24T11:07:57Z მიმოზა 158661 5564501 wikitext text/x-wiki [[ფაილი:MGH Main Entrance.jpg|200px|მინი|მასაჩუსეტსის საერთო პროფილის საავადმყოფო]] '''მასაჩუსეტსის საერთო პროფილის საავადმყოფო''' ({{lang-en| Massachusetts General Hospital, MGH}}) — აშშ-ის ერთ-ერთი უდიდესი კლინიკური საავადმყოფო, რომელიც მდებარეობს ქალაქ ბოსტონში (მასაჩუსეტსის შტატი). ის წარმოადგენს ჰარვარდის სამედიცინო სკოლის უდიდეს საუნივერსიტეტო კლინიკასა და ამერიკის ერთ-ერთ უძველეს სამედიცინო დაწესებულებას.<ref name=":1">[http://www.massgeneral.org/about/overview.aspx "Hospital Overview"] {{Wayback|url=http://www.massgeneral.org/about/overview.aspx |date=20190807080320 }}. Massachusetts General Hospital. Retrieved 25 January 2014.</ref> დაარსდა 1811 წელს, როგორც სიღარიბეში მცხოვრებთა სამკურნალო დაწესებულება. გამოცემა U.S. News & World Report-ის გამოკითხვის თანახმად, ბოსტონში მდებარე მასაჩუსეტსის საერთო პროფილის საავადმყოფო ბოლო წლებში სტაბილურად იკავებს ადგილს აშშ-ის სამედიცინო დაწესებულებების რეიტინგის საუკეთესო სამეულში.<ref name=":0">[https://www.usnews.com/info/blogs/press-room/articles/2016-08-02/us-news-announces-the-201617-best-hospitals "U.S. News & World Report Announces the 2016-2017 Best Hospitals"] {{Wayback|url=https://www.usnews.com/info/blogs/press-room/articles/2016-08-02/us-news-announces-the-201617-best-hospitals |date=20170816150141 }}. US News & World Report. Retrieved 5 August 2016.</ref> 1 034 საწოლზე გათვლილ საავადმყოფოში 14 000-ზე მეტი თანამშრომელი მუშაობს.<ref name=":0" /> სხვადასხვა დროს MGH-ში მომუშავე პერსონალს შორის ნობელის პრემიის თერთმეტი ლაურეატია, მათ შორის — რალფ სტაინმანი, ენდრიუ ფაიერი და სხვები. საავადმყოფო წარმოადგენს მსხვილ კვლევით ცენტრს, სადაც მრავალფეროვანი კლინიკური ძიებები ტარდება ადამიანის გენეტიკის, რეპროდუქციული ბიოლოგიის, აივ-ინფექციის, კარდიოლოგიის, ორგანოების ტრანსპლანტაციისა და აღდგენითი მედიცინის მიმართულებით. დაწესებულებას მჭიდრო თანამშრომლობა აქვს ჩამოყალიბებული ბოსტონის დანა-ფარბერის კიბოს ინსტიტუტთან. ==საავადმყოფოს სპეციალიზაცია== საავადმყოფოს ძირითად სპეციალიზაციებს შორის არის: ალერგოლოგია და იმუნოლოგია, ჰემატოლოგია, ორთოპედია, აგრეთვე ონკოლოგიური დაავადებების მკურნალობა. ==საინტერესო ფაქტები== მასაჩუსეტსის საერთო პროფილის საავადმყოფოს ტერიტორიაზე მდებარეობს ისტორიულად მნიშვნელოვანი ობიექტი — ე. წ. „ეთერის გუმბათი“ (ინგლ. Ether Dome). ეს საოპერაციო ამფითეატრი 1821 წელს აშენდა და საოპერაციო დარბაზად 1867 წლამდე გამოიყენებოდა. ამ ადგილს მსოფლიო აღიარება მოუტანა 1846 წლის 16 ოქტომბერს მომხდარმა მოვლენამ: ამ დღეს ამერიკელმა ქირურგმა უილიამ თომას გრინ მორტონმა პირველად საჯაროდ სადემონსტრაციოდ გამოიყენა ეთერი, როგორც ქირურგიული ანესთეტიკი. ეს თარიღი ცნობილი გახდა „ეთერის დღის“ სახელით და მან სათავე დაუდო ახალ ეპოქას სამედიცინო ანესთეზიოლოგიაში. მას შემდეგ „ეთერის გუმბათი“ ისტორიული და სამედიცინო ინტერესის ობიექტად იქცა და მას მრავალი დამთვალიერებელი სტუმრობს.<ref>{{Cite web|url=https://www.massgeneral.org/museum/exhibits/ether-dome|title=The Ether Dome at Mass General|lang=en|website=Massachusetts General Hospital|access-date=2024-03-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20240314105222/https://www.massgeneral.org/museum/exhibits/ether-dome|archive-date=2024-03-14}}</ref> *ყოველწლიურად მასაჩუსეტსის საერთო პროფილის საავადმყოფოში: *სტაციონარულ მკურნალობას გადის დაახლოებით 47 000 პაციენტი;<ref name=":0" /> *ტარდება 35 000-ზე მეტი ოპერაცია;<ref name=":1" /> *ფიქსირდება 3 500-ზე მეტი მშობიარობა.<ref>[http://www.massgeneral.org/obgyn/services/treatmentprograms.aspx?id=1379 "Obstetrics Program"] {{Wayback|url=http://www.massgeneral.org/obgyn/services/treatmentprograms.aspx?id=1379 |date=20190220122530 }}. Massachusetts General Hospital. Retrieved 9 March 2013.</ref> ==რესურსები ინტერნეტში== * [http://www.massgeneral.org/ Massachusetts General Hospital, официальный сайт] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} 30vtl3oxbicc159uww0zt533aqsfm33 5564502 5564501 2026-10-24T11:08:58Z მიმოზა 158661 დაემატა [[კატეგორია:საავადმყოფოები ანბანის მიხედვით]] გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით 5564502 wikitext text/x-wiki [[ფაილი:MGH Main Entrance.jpg|200px|მინი|მასაჩუსეტსის საერთო პროფილის საავადმყოფო]] '''მასაჩუსეტსის საერთო პროფილის საავადმყოფო''' ({{lang-en| Massachusetts General Hospital, MGH}}) — აშშ-ის ერთ-ერთი უდიდესი კლინიკური საავადმყოფო, რომელიც მდებარეობს ქალაქ ბოსტონში (მასაჩუსეტსის შტატი). ის წარმოადგენს ჰარვარდის სამედიცინო სკოლის უდიდეს საუნივერსიტეტო კლინიკასა და ამერიკის ერთ-ერთ უძველეს სამედიცინო დაწესებულებას.<ref name=":1">[http://www.massgeneral.org/about/overview.aspx "Hospital Overview"] {{Wayback|url=http://www.massgeneral.org/about/overview.aspx |date=20190807080320 }}. Massachusetts General Hospital. Retrieved 25 January 2014.</ref> დაარსდა 1811 წელს, როგორც სიღარიბეში მცხოვრებთა სამკურნალო დაწესებულება. გამოცემა U.S. News & World Report-ის გამოკითხვის თანახმად, ბოსტონში მდებარე მასაჩუსეტსის საერთო პროფილის საავადმყოფო ბოლო წლებში სტაბილურად იკავებს ადგილს აშშ-ის სამედიცინო დაწესებულებების რეიტინგის საუკეთესო სამეულში.<ref name=":0">[https://www.usnews.com/info/blogs/press-room/articles/2016-08-02/us-news-announces-the-201617-best-hospitals "U.S. News & World Report Announces the 2016-2017 Best Hospitals"] {{Wayback|url=https://www.usnews.com/info/blogs/press-room/articles/2016-08-02/us-news-announces-the-201617-best-hospitals |date=20170816150141 }}. US News & World Report. Retrieved 5 August 2016.</ref> 1 034 საწოლზე გათვლილ საავადმყოფოში 14 000-ზე მეტი თანამშრომელი მუშაობს.<ref name=":0" /> სხვადასხვა დროს MGH-ში მომუშავე პერსონალს შორის ნობელის პრემიის თერთმეტი ლაურეატია, მათ შორის — რალფ სტაინმანი, ენდრიუ ფაიერი და სხვები. საავადმყოფო წარმოადგენს მსხვილ კვლევით ცენტრს, სადაც მრავალფეროვანი კლინიკური ძიებები ტარდება ადამიანის გენეტიკის, რეპროდუქციული ბიოლოგიის, აივ-ინფექციის, კარდიოლოგიის, ორგანოების ტრანსპლანტაციისა და აღდგენითი მედიცინის მიმართულებით. დაწესებულებას მჭიდრო თანამშრომლობა აქვს ჩამოყალიბებული ბოსტონის დანა-ფარბერის კიბოს ინსტიტუტთან. ==საავადმყოფოს სპეციალიზაცია== საავადმყოფოს ძირითად სპეციალიზაციებს შორის არის: ალერგოლოგია და იმუნოლოგია, ჰემატოლოგია, ორთოპედია, აგრეთვე ონკოლოგიური დაავადებების მკურნალობა. ==საინტერესო ფაქტები== მასაჩუსეტსის საერთო პროფილის საავადმყოფოს ტერიტორიაზე მდებარეობს ისტორიულად მნიშვნელოვანი ობიექტი — ე. წ. „ეთერის გუმბათი“ (ინგლ. Ether Dome). ეს საოპერაციო ამფითეატრი 1821 წელს აშენდა და საოპერაციო დარბაზად 1867 წლამდე გამოიყენებოდა. ამ ადგილს მსოფლიო აღიარება მოუტანა 1846 წლის 16 ოქტომბერს მომხდარმა მოვლენამ: ამ დღეს ამერიკელმა ქირურგმა უილიამ თომას გრინ მორტონმა პირველად საჯაროდ სადემონსტრაციოდ გამოიყენა ეთერი, როგორც ქირურგიული ანესთეტიკი. ეს თარიღი ცნობილი გახდა „ეთერის დღის“ სახელით და მან სათავე დაუდო ახალ ეპოქას სამედიცინო ანესთეზიოლოგიაში. მას შემდეგ „ეთერის გუმბათი“ ისტორიული და სამედიცინო ინტერესის ობიექტად იქცა და მას მრავალი დამთვალიერებელი სტუმრობს.<ref>{{Cite web|url=https://www.massgeneral.org/museum/exhibits/ether-dome|title=The Ether Dome at Mass General|lang=en|website=Massachusetts General Hospital|access-date=2024-03-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20240314105222/https://www.massgeneral.org/museum/exhibits/ether-dome|archive-date=2024-03-14}}</ref> *ყოველწლიურად მასაჩუსეტსის საერთო პროფილის საავადმყოფოში: *სტაციონარულ მკურნალობას გადის დაახლოებით 47 000 პაციენტი;<ref name=":0" /> *ტარდება 35 000-ზე მეტი ოპერაცია;<ref name=":1" /> *ფიქსირდება 3 500-ზე მეტი მშობიარობა.<ref>[http://www.massgeneral.org/obgyn/services/treatmentprograms.aspx?id=1379 "Obstetrics Program"] {{Wayback|url=http://www.massgeneral.org/obgyn/services/treatmentprograms.aspx?id=1379 |date=20190220122530 }}. Massachusetts General Hospital. Retrieved 9 March 2013.</ref> ==რესურსები ინტერნეტში== * [http://www.massgeneral.org/ Massachusetts General Hospital, официальный сайт] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:საავადმყოფოები ანბანის მიხედვით]] ntyvox154t2ok432s0bqoxr2l1p6y6r 5564503 5564502 2026-10-24T11:09:58Z მიმოზა 158661 დაემატა [[კატეგორია:საავადმყოფოები ქვეყნების მიხედვით]] გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით 5564503 wikitext text/x-wiki [[ფაილი:MGH Main Entrance.jpg|200px|მინი|მასაჩუსეტსის საერთო პროფილის საავადმყოფო]] '''მასაჩუსეტსის საერთო პროფილის საავადმყოფო''' ({{lang-en| Massachusetts General Hospital, MGH}}) — აშშ-ის ერთ-ერთი უდიდესი კლინიკური საავადმყოფო, რომელიც მდებარეობს ქალაქ ბოსტონში (მასაჩუსეტსის შტატი). ის წარმოადგენს ჰარვარდის სამედიცინო სკოლის უდიდეს საუნივერსიტეტო კლინიკასა და ამერიკის ერთ-ერთ უძველეს სამედიცინო დაწესებულებას.<ref name=":1">[http://www.massgeneral.org/about/overview.aspx "Hospital Overview"] {{Wayback|url=http://www.massgeneral.org/about/overview.aspx |date=20190807080320 }}. Massachusetts General Hospital. Retrieved 25 January 2014.</ref> დაარსდა 1811 წელს, როგორც სიღარიბეში მცხოვრებთა სამკურნალო დაწესებულება. გამოცემა U.S. News & World Report-ის გამოკითხვის თანახმად, ბოსტონში მდებარე მასაჩუსეტსის საერთო პროფილის საავადმყოფო ბოლო წლებში სტაბილურად იკავებს ადგილს აშშ-ის სამედიცინო დაწესებულებების რეიტინგის საუკეთესო სამეულში.<ref name=":0">[https://www.usnews.com/info/blogs/press-room/articles/2016-08-02/us-news-announces-the-201617-best-hospitals "U.S. News & World Report Announces the 2016-2017 Best Hospitals"] {{Wayback|url=https://www.usnews.com/info/blogs/press-room/articles/2016-08-02/us-news-announces-the-201617-best-hospitals |date=20170816150141 }}. US News & World Report. Retrieved 5 August 2016.</ref> 1 034 საწოლზე გათვლილ საავადმყოფოში 14 000-ზე მეტი თანამშრომელი მუშაობს.<ref name=":0" /> სხვადასხვა დროს MGH-ში მომუშავე პერსონალს შორის ნობელის პრემიის თერთმეტი ლაურეატია, მათ შორის — რალფ სტაინმანი, ენდრიუ ფაიერი და სხვები. საავადმყოფო წარმოადგენს მსხვილ კვლევით ცენტრს, სადაც მრავალფეროვანი კლინიკური ძიებები ტარდება ადამიანის გენეტიკის, რეპროდუქციული ბიოლოგიის, აივ-ინფექციის, კარდიოლოგიის, ორგანოების ტრანსპლანტაციისა და აღდგენითი მედიცინის მიმართულებით. დაწესებულებას მჭიდრო თანამშრომლობა აქვს ჩამოყალიბებული ბოსტონის დანა-ფარბერის კიბოს ინსტიტუტთან. ==საავადმყოფოს სპეციალიზაცია== საავადმყოფოს ძირითად სპეციალიზაციებს შორის არის: ალერგოლოგია და იმუნოლოგია, ჰემატოლოგია, ორთოპედია, აგრეთვე ონკოლოგიური დაავადებების მკურნალობა. ==საინტერესო ფაქტები== მასაჩუსეტსის საერთო პროფილის საავადმყოფოს ტერიტორიაზე მდებარეობს ისტორიულად მნიშვნელოვანი ობიექტი — ე. წ. „ეთერის გუმბათი“ (ინგლ. Ether Dome). ეს საოპერაციო ამფითეატრი 1821 წელს აშენდა და საოპერაციო დარბაზად 1867 წლამდე გამოიყენებოდა. ამ ადგილს მსოფლიო აღიარება მოუტანა 1846 წლის 16 ოქტომბერს მომხდარმა მოვლენამ: ამ დღეს ამერიკელმა ქირურგმა უილიამ თომას გრინ მორტონმა პირველად საჯაროდ სადემონსტრაციოდ გამოიყენა ეთერი, როგორც ქირურგიული ანესთეტიკი. ეს თარიღი ცნობილი გახდა „ეთერის დღის“ სახელით და მან სათავე დაუდო ახალ ეპოქას სამედიცინო ანესთეზიოლოგიაში. მას შემდეგ „ეთერის გუმბათი“ ისტორიული და სამედიცინო ინტერესის ობიექტად იქცა და მას მრავალი დამთვალიერებელი სტუმრობს.<ref>{{Cite web|url=https://www.massgeneral.org/museum/exhibits/ether-dome|title=The Ether Dome at Mass General|lang=en|website=Massachusetts General Hospital|access-date=2024-03-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20240314105222/https://www.massgeneral.org/museum/exhibits/ether-dome|archive-date=2024-03-14}}</ref> *ყოველწლიურად მასაჩუსეტსის საერთო პროფილის საავადმყოფოში: *სტაციონარულ მკურნალობას გადის დაახლოებით 47 000 პაციენტი;<ref name=":0" /> *ტარდება 35 000-ზე მეტი ოპერაცია;<ref name=":1" /> *ფიქსირდება 3 500-ზე მეტი მშობიარობა.<ref>[http://www.massgeneral.org/obgyn/services/treatmentprograms.aspx?id=1379 "Obstetrics Program"] {{Wayback|url=http://www.massgeneral.org/obgyn/services/treatmentprograms.aspx?id=1379 |date=20190220122530 }}. Massachusetts General Hospital. Retrieved 9 March 2013.</ref> ==რესურსები ინტერნეტში== * [http://www.massgeneral.org/ Massachusetts General Hospital, официальный сайт] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:საავადმყოფოები ანბანის მიხედვით]] [[კატეგორია:საავადმყოფოები ქვეყნების მიხედვით]] clmh41gv28w3n4wxs2pqlqfu7maj66e 5564504 5564503 2026-10-24T11:15:39Z მიმოზა 158661 5564504 wikitext text/x-wiki [[ფაილი:MGH Main Entrance.jpg|200px|მინი|მასაჩუსეტსის საერთო პროფილის საავადმყოფო]] '''მასაჩუსეტსის საერთო პროფილის საავადმყოფო''' ({{lang-en| Massachusetts General Hospital, MGH}}) — [[აშშ]]-ის ერთ-ერთი უდიდესი კლინიკური საავადმყოფო, რომელიც მდებარეობს ქალაქ [[ბოსტონი|ბოსტონში]] ([[მასაჩუსეტსის შტატი]]). ის წარმოადგენს ჰარვარდის სამედიცინო სკოლის უდიდეს საუნივერსიტეტო კლინიკასა და ამერიკის ერთ-ერთ უძველეს სამედიცინო დაწესებულებას.<ref name=":1">[http://www.massgeneral.org/about/overview.aspx "Hospital Overview"] {{Wayback|url=http://www.massgeneral.org/about/overview.aspx |date=20190807080320 }}. Massachusetts General Hospital. Retrieved 25 January 2014.</ref> დაარსდა [[1811]] წელს, როგორც სიღარიბეში მცხოვრებთა სამკურნალო დაწესებულება. გამოცემა U.S. News & World Report-ის გამოკითხვის თანახმად, ბოსტონში მდებარე მასაჩუსეტსის საერთო პროფილის საავადმყოფო ბოლო წლებში სტაბილურად იკავებს ადგილს აშშ-ის სამედიცინო დაწესებულებების რეიტინგის საუკეთესო სამეულში.<ref name=":0">[https://www.usnews.com/info/blogs/press-room/articles/2016-08-02/us-news-announces-the-201617-best-hospitals "U.S. News & World Report Announces the 2016-2017 Best Hospitals"] {{Wayback|url=https://www.usnews.com/info/blogs/press-room/articles/2016-08-02/us-news-announces-the-201617-best-hospitals |date=20170816150141 }}. US News & World Report. Retrieved 5 August 2016.</ref> 1 034 საწოლზე გათვლილ საავადმყოფოში 14 000-ზე მეტი თანამშრომელი მუშაობს.<ref name=":0" /> სხვადასხვა დროს MGH-ში მომუშავე პერსონალს შორის [[ნობელის პრემია|ნობელის პრემიის]] თერთმეტი ლაურეატია, მათ შორის — [[რალფ სტაინმანი]], [[ენდრიუ ფაიერი]] და სხვები. საავადმყოფო წარმოადგენს მსხვილ კვლევით ცენტრს, სადაც მრავალფეროვანი კლინიკური ძიებები ტარდება ადამიანის [[გენეტიკა|გენეტიკის]], რეპროდუქციული ბიოლოგიის, [[აივ ინფექცია|აივ-ინფექციის]], [[კარდიოლოგია|კარდიოლოგიის]], ორგანოების [[ტრანსპლანტაცია|ტრანსპლანტაციისა]] და აღდგენითი მედიცინის მიმართულებით. დაწესებულებას მჭიდრო თანამშრომლობა აქვს ჩამოყალიბებული ბოსტონის დანა-ფარბერის კიბოს ინსტიტუტთან. ==საავადმყოფოს სპეციალიზაცია== საავადმყოფოს ძირითად სპეციალიზაციებს შორის არის: [[ალერგოლოგია]] და [[იმუნოლოგია]], [[ჰემატოლოგია]], [[ორთოპედია]], აგრეთვე [[ონკოლოგია|ონკოლოგიური]] დაავადებების მკურნალობა. ==საინტერესო ფაქტები== მასაჩუსეტსის საერთო პროფილის საავადმყოფოს ტერიტორიაზე მდებარეობს ისტორიულად მნიშვნელოვანი ობიექტი — ე. წ. „ეთერის გუმბათი“ (Ether Dome). ეს საოპერაციო ამფითეატრი [[1821]] წელს აშენდა და საოპერაციო დარბაზად [[1867]] წლამდე გამოიყენებოდა. ამ ადგილს მსოფლიო აღიარება მოუტანა [[1846]] წლის [[16 ოქტომბერი|16 ოქტომბერს]] მომხდარმა მოვლენამ: ამ დღეს [[ამერიკელები|ამერიკელმა]] ქირურგმა [[უილიამ თომას გრინ მორტონი|უილიამ თომას გრინ მორტონმა]] პირველად საჯაროდ სადემონსტრაციოდ გამოიყენა ეთერი, როგორც ქირურგიული ანესთეტიკი. ეს თარიღი ცნობილი გახდა „ეთერის დღის“ სახელით და მან სათავე დაუდო ახალ ეპოქას სამედიცინო [[ანესთეზიოლოგია|ანესთეზიოლოგიაში]]. მას შემდეგ „ეთერის გუმბათი“ ისტორიული და სამედიცინო ინტერესის ობიექტად იქცა და მას მრავალი დამთვალიერებელი სტუმრობს.<ref>{{Cite web|url=https://www.massgeneral.org/museum/exhibits/ether-dome|title=The Ether Dome at Mass General|lang=en|website=Massachusetts General Hospital|access-date=2024-03-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20240314105222/https://www.massgeneral.org/museum/exhibits/ether-dome|archive-date=2024-03-14}}</ref> *ყოველწლიურად მასაჩუსეტსის საერთო პროფილის საავადმყოფოში: *სტაციონარულ მკურნალობას გადის დაახლოებით 47 000 პაციენტი;<ref name=":0" /> *ტარდება 35 000-ზე მეტი ოპერაცია;<ref name=":1" /> *ფიქსირდება 3 500-ზე მეტი მშობიარობა.<ref>[http://www.massgeneral.org/obgyn/services/treatmentprograms.aspx?id=1379 "Obstetrics Program"] {{Wayback|url=http://www.massgeneral.org/obgyn/services/treatmentprograms.aspx?id=1379 |date=20190220122530 }}. Massachusetts General Hospital. Retrieved 9 March 2013.</ref> ==რესურსები ინტერნეტში== * [http://www.massgeneral.org/ Massachusetts General Hospital, официальный сайт] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} [[კატეგორია:საავადმყოფოები ანბანის მიხედვით]] [[კატეგორია:საავადმყოფოები ქვეყნების მიხედვით]] 00tsjpxgzslp6rydn7orimni6zwlu6m 1 921682 5564497 2026-10-24T11:03:11Z ANANO2024 165814 ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}} 5564497 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf 3 921683 5564500 2026-10-24T11:04:55Z ქართული ვიკიპედია 174425 დაემატა [[თარგი:გამარჯობა|მისალმების შეტყობინება]] ახალი მომხმარებლის განხილვის გვერდზე 5564500 wikitext text/x-wiki {{გამარჯობა}} -- [[მომხმარებელი:ქართული ვიკიპედია|ქართული ვიკიპედია]] ([[მომხმარებლის განხილვა:ქართული ვიკიპედია|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/ქართული ვიკიპედია|წვლილი]]) 11:04, 24 ოქტომბერი 2026 (UTC) edq8e7wg9vedihlurq4azh2n63hhieu 1 921684 5564505 2026-10-24T11:15:50Z მიმოზა 158661 ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}} 5564505 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf 0 921685 5564506 2026-10-24T11:17:37Z მიმოზა 158661 ახალი გვერდი: '''უილიამ თომას გრინ მორტონი''' ({{lang-en|William Thomas Green Morton}}; დ. 9 აგვისტო, 1819 — გ. 15 ივლისი, 1868) — ამერიკელი სტომატოლოგი და ქირურგი, რომელმაც 1846 წელს პირველმა წარმოადგინა ინჰალაციური ეთერის წარმა... 5564506 wikitext text/x-wiki '''უილიამ თომას გრინ მორტონი''' ({{lang-en|William Thomas Green Morton}}; დ. 9 აგვისტო, 1819 — გ. 15 ივლისი, 1868) — ამერიკელი სტომატოლოგი და ქირურგი, რომელმაც 1846 წელს პირველმა წარმოადგინა ინჰალაციური ეთერის წარმატებული გამოყენება აპარატურული ანესთეზიის (ნარკოზის) შესაქმნელად. იგი ითვლება ზოგადი ანესთეზიის, ანუ ნარკოზის აღმომჩენად d600vlkc5rh3pitrmbikktw0sjq9etd 5564507 5564506 2026-10-24T11:20:23Z მიმოზა 158661 5564507 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა მეცნიერი}} '''უილიამ თომას გრინ მორტონი''' ({{lang-en|William Thomas Green Morton}}; დ. 9 აგვისტო, 1819 — გ. 15 ივლისი, 1868) — ამერიკელი სტომატოლოგი და ქირურგი, რომელმაც 1846 წელს პირველმა წარმოადგინა ინჰალაციური ეთერის წარმატებული გამოყენება აპარატურული ანესთეზიის (ნარკოზის) შესაქმნელად. იგი ითვლება ზოგადი ანესთეზიის, ანუ ნარკოზის აღმომჩენად. ==ბიოგრაფია== უილიამ მორტონი დაიბადა 1819 წლის 9 აგვისტოს ქალაქ ჩარლტონში (მასაჩუსეტსის შტატი, აშშ), ფერმერების — ჯეიმს მორტონისა და რებეკა ნიდჰემის ოჯახში[4]. ახალგაზრდობაში სწავლობდა ბალტიმორი სტომატოლოგიური ქირურგიის კოლეჯში და 1842 წელს პრაქტიკა დაიწყო. 1842-1843 წლებში მორტონი პარტნიორობდა ჰორას უელლსთან. ეს დანტისტო მორტონის თანატოლი იყო და ანესთეზიით ინტერესდებოდა. თუმცა, მათი პარტნიორობა წამგებიანი აღმოჩნდა და 1843 წლის ბოლოს დასრულდა. ==იხილეთ აგრეთვე== * [[Кёльш, Адольф|Адольф Кёльш]] * [[Эфирный купол]] * [[Великий момент]] — экранизация биографии Мортона ==რესურსები ინტერნეტში== * {{ВТ-ЭСБЕ|Мортон, В.}} * [https://cyberleninka.ru/article/n/ob-istorii-pervogo-narkoza Е. В. Никитина, И. М. Самсонова, А. Н. Кизименко. Об истории первого наркоза] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} 7zxyxo5x7dyzx54wdixov4ivzed2yuu 5564510 5564507 2026-10-24T11:22:14Z მიმოზა 158661 5564510 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა მეცნიერი}} '''უილიამ თომას გრინ მორტონი''' ({{lang-en|William Thomas Green Morton}}; დ. 9 აგვისტო, 1819 — გ. 15 ივლისი, 1868) — ამერიკელი სტომატოლოგი და ქირურგი, რომელმაც 1846 წელს პირველმა წარმოადგინა ინჰალაციური ეთერის წარმატებული გამოყენება აპარატურული ანესთეზიის (ნარკოზის) შესაქმნელად. იგი ითვლება ზოგადი ანესთეზიის, ანუ ნარკოზის აღმომჩენად. ==ბიოგრაფია== უილიამ მორტონი დაიბადა 1819 წლის 9 აგვისტოს ქალაქ ჩარლტონში (მასაჩუსეტსის შტატი, აშშ), ფერმერების — ჯეიმს მორტონისა და რებეკა ნიდჰემის ოჯახში[4]. ახალგაზრდობაში სწავლობდა ბალტიმორი სტომატოლოგიური ქირურგიის კოლეჯში და 1842 წელს პრაქტიკა დაიწყო. 1842-1843 წლებში მორტონი პარტნიორობდა ჰორას უელლსთან. ეს დანტისტო მორტონის თანატოლი იყო და ანესთეზიით ინტერესდებოდა. თუმცა, მათი პარტნიორობა წამგებიანი აღმოჩნდა და 1843 წლის ბოლოს დასრულდა. ერთი წლის შემდეგ უელლსმა დაიწყო ექსპერიმენტები აზოტის ქვეჟანგით („მხიარულების გაზით“), როგორც ანესთეტიკით. მან შეძლო მისი ეფექტურად გამოყენება თავის სამედიცინო პრაქტიკაში ჰარტფორდში (კონექტიკუტი). სამწუხაროდ, ანესთეზიის გამოყენების საჯარო დემონსტრაცია, რომელიც უელლსმა ბოსტონში ჩაატარა, წარუმატებლად დასრულდა, რის შემდეგაც მან სიცოცხლე თვითმკვლელობით დაასრულა. 1844 წელს უილიამმა ცოლად შეირთო თექვსმეტი წლის მის ელისაბედ უიტმენი, თავისი კრედიტორის დისშვილი. ერთი წლის შემდეგ მათ პირველი ვაჟი შეეძინათ[4]. მორტონს თავისი აღმოჩენიდან მატერიალური სარგებელი არ მიუღია. პრიორიტეტულობის გამო ცილობისა და კონკურენტების დევნის ფონზე, მან სიცოცხლის უკანასკნელი წლები სიღარიბეში გაატარა[5]. 1868 წლის ივლისში უილიამ მორტონი ნიუ-იორკში იმყოფებოდა. ძალიან ცხელოდა და იგი ცენტრალურ პარკში გაემართა სიცხისგან თავის დასაღწევად, თუმცა სეირნობისას გონება დაკარგა და მალევე გარდაიცვალა. დაკრძალულია მაუნტ-ობერნის სასაფლაოზე უოტერტაუნსა და კემბრიჯში (მასაჩუსეტსის შტატი). ==მედიცინა== მსოფლიოში პირველი ნარკოზი დიეთილის ეთერის გამოყენებით მორტონმა 1846 წლის 30 სექტემბერს, საკუთარ სტომატოლოგიურ კაბინეტში ჩაატარა; ეს იყო კბილის ექსტრაქცია (ამოღება). ცნობები ამ წარმატებული ოპერაციის შესახებ სწრაფად გავრცელდა და 1846 წლის 16 ოქტომბერს — დღეს, რომელიც აღინიშნება, როგორც ანესთეზიოლოგის მსოფლიო დღე — იგი მიიწვიეს ეთერის გამოყენებით პირველ საჯარო ოპერაციაზე მასაჩუსეტსის საავადმყოფოში. მან ამ ოპერაციაზე თავისი პირველი პაციენტიც კი მიიყვანა, რათა დაემშვიდებინა ის პაციენტი, რომელიც ოპერაციას ელოდებოდა; ეს იყო ქვედა ყბისქვეშა სიმსივნის ამოკვეთა[6]. მასვე ეკუთვნის მეტატარზალური ნევრალგიის აღწერა, რომელმაც „მორტონის ნევრალგიის“ სახელწოდება მიიღო[7]. ==რესურსები ინტერნეტში== * {{ВТ-ЭСБЕ|Мортон, В.}} * [https://cyberleninka.ru/article/n/ob-istorii-pervogo-narkoza Е. В. Никитина, И. М. Самсонова, А. Н. Кизименко. Об истории первого наркоза] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{DEFAULTSORT:მორტონი, უილიამი}} ivimrxzgaiclq62glvec7wmpmuhwpvd 5564511 5564510 2026-10-24T11:22:33Z მიმოზა 158661 დაემატა [[კატეგორია:ექიმები სპეციალობისა და ქვეყნების მიხედვით]] გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით 5564511 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა მეცნიერი}} '''უილიამ თომას გრინ მორტონი''' ({{lang-en|William Thomas Green Morton}}; დ. 9 აგვისტო, 1819 — გ. 15 ივლისი, 1868) — ამერიკელი სტომატოლოგი და ქირურგი, რომელმაც 1846 წელს პირველმა წარმოადგინა ინჰალაციური ეთერის წარმატებული გამოყენება აპარატურული ანესთეზიის (ნარკოზის) შესაქმნელად. იგი ითვლება ზოგადი ანესთეზიის, ანუ ნარკოზის აღმომჩენად. ==ბიოგრაფია== უილიამ მორტონი დაიბადა 1819 წლის 9 აგვისტოს ქალაქ ჩარლტონში (მასაჩუსეტსის შტატი, აშშ), ფერმერების — ჯეიმს მორტონისა და რებეკა ნიდჰემის ოჯახში[4]. ახალგაზრდობაში სწავლობდა ბალტიმორი სტომატოლოგიური ქირურგიის კოლეჯში და 1842 წელს პრაქტიკა დაიწყო. 1842-1843 წლებში მორტონი პარტნიორობდა ჰორას უელლსთან. ეს დანტისტო მორტონის თანატოლი იყო და ანესთეზიით ინტერესდებოდა. თუმცა, მათი პარტნიორობა წამგებიანი აღმოჩნდა და 1843 წლის ბოლოს დასრულდა. ერთი წლის შემდეგ უელლსმა დაიწყო ექსპერიმენტები აზოტის ქვეჟანგით („მხიარულების გაზით“), როგორც ანესთეტიკით. მან შეძლო მისი ეფექტურად გამოყენება თავის სამედიცინო პრაქტიკაში ჰარტფორდში (კონექტიკუტი). სამწუხაროდ, ანესთეზიის გამოყენების საჯარო დემონსტრაცია, რომელიც უელლსმა ბოსტონში ჩაატარა, წარუმატებლად დასრულდა, რის შემდეგაც მან სიცოცხლე თვითმკვლელობით დაასრულა. 1844 წელს უილიამმა ცოლად შეირთო თექვსმეტი წლის მის ელისაბედ უიტმენი, თავისი კრედიტორის დისშვილი. ერთი წლის შემდეგ მათ პირველი ვაჟი შეეძინათ[4]. მორტონს თავისი აღმოჩენიდან მატერიალური სარგებელი არ მიუღია. პრიორიტეტულობის გამო ცილობისა და კონკურენტების დევნის ფონზე, მან სიცოცხლის უკანასკნელი წლები სიღარიბეში გაატარა[5]. 1868 წლის ივლისში უილიამ მორტონი ნიუ-იორკში იმყოფებოდა. ძალიან ცხელოდა და იგი ცენტრალურ პარკში გაემართა სიცხისგან თავის დასაღწევად, თუმცა სეირნობისას გონება დაკარგა და მალევე გარდაიცვალა. დაკრძალულია მაუნტ-ობერნის სასაფლაოზე უოტერტაუნსა და კემბრიჯში (მასაჩუსეტსის შტატი). ==მედიცინა== მსოფლიოში პირველი ნარკოზი დიეთილის ეთერის გამოყენებით მორტონმა 1846 წლის 30 სექტემბერს, საკუთარ სტომატოლოგიურ კაბინეტში ჩაატარა; ეს იყო კბილის ექსტრაქცია (ამოღება). ცნობები ამ წარმატებული ოპერაციის შესახებ სწრაფად გავრცელდა და 1846 წლის 16 ოქტომბერს — დღეს, რომელიც აღინიშნება, როგორც ანესთეზიოლოგის მსოფლიო დღე — იგი მიიწვიეს ეთერის გამოყენებით პირველ საჯარო ოპერაციაზე მასაჩუსეტსის საავადმყოფოში. მან ამ ოპერაციაზე თავისი პირველი პაციენტიც კი მიიყვანა, რათა დაემშვიდებინა ის პაციენტი, რომელიც ოპერაციას ელოდებოდა; ეს იყო ქვედა ყბისქვეშა სიმსივნის ამოკვეთა[6]. მასვე ეკუთვნის მეტატარზალური ნევრალგიის აღწერა, რომელმაც „მორტონის ნევრალგიის“ სახელწოდება მიიღო[7]. ==რესურსები ინტერნეტში== * {{ВТ-ЭСБЕ|Мортон, В.}} * [https://cyberleninka.ru/article/n/ob-istorii-pervogo-narkoza Е. В. Никитина, И. М. Самсонова, А. Н. Кизименко. Об истории первого наркоза] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{DEFAULTSORT:მორტონი, უილიამი}} [[კატეგორია:ექიმები სპეციალობისა და ქვეყნების მიხედვით]] qla2fb46ld27ynbqnhzawepr9sv7g2z 5564512 5564511 2026-10-24T11:23:50Z მიმოზა 158661 დაემატა [[კატეგორია:XIX საუკუნის მეცნიერები]] გაჯეტ [[ვპ:HC|HotCat]]-ით 5564512 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა მეცნიერი}} '''უილიამ თომას გრინ მორტონი''' ({{lang-en|William Thomas Green Morton}}; დ. 9 აგვისტო, 1819 — გ. 15 ივლისი, 1868) — ამერიკელი სტომატოლოგი და ქირურგი, რომელმაც 1846 წელს პირველმა წარმოადგინა ინჰალაციური ეთერის წარმატებული გამოყენება აპარატურული ანესთეზიის (ნარკოზის) შესაქმნელად. იგი ითვლება ზოგადი ანესთეზიის, ანუ ნარკოზის აღმომჩენად. ==ბიოგრაფია== უილიამ მორტონი დაიბადა 1819 წლის 9 აგვისტოს ქალაქ ჩარლტონში (მასაჩუსეტსის შტატი, აშშ), ფერმერების — ჯეიმს მორტონისა და რებეკა ნიდჰემის ოჯახში[4]. ახალგაზრდობაში სწავლობდა ბალტიმორი სტომატოლოგიური ქირურგიის კოლეჯში და 1842 წელს პრაქტიკა დაიწყო. 1842-1843 წლებში მორტონი პარტნიორობდა ჰორას უელლსთან. ეს დანტისტო მორტონის თანატოლი იყო და ანესთეზიით ინტერესდებოდა. თუმცა, მათი პარტნიორობა წამგებიანი აღმოჩნდა და 1843 წლის ბოლოს დასრულდა. ერთი წლის შემდეგ უელლსმა დაიწყო ექსპერიმენტები აზოტის ქვეჟანგით („მხიარულების გაზით“), როგორც ანესთეტიკით. მან შეძლო მისი ეფექტურად გამოყენება თავის სამედიცინო პრაქტიკაში ჰარტფორდში (კონექტიკუტი). სამწუხაროდ, ანესთეზიის გამოყენების საჯარო დემონსტრაცია, რომელიც უელლსმა ბოსტონში ჩაატარა, წარუმატებლად დასრულდა, რის შემდეგაც მან სიცოცხლე თვითმკვლელობით დაასრულა. 1844 წელს უილიამმა ცოლად შეირთო თექვსმეტი წლის მის ელისაბედ უიტმენი, თავისი კრედიტორის დისშვილი. ერთი წლის შემდეგ მათ პირველი ვაჟი შეეძინათ[4]. მორტონს თავისი აღმოჩენიდან მატერიალური სარგებელი არ მიუღია. პრიორიტეტულობის გამო ცილობისა და კონკურენტების დევნის ფონზე, მან სიცოცხლის უკანასკნელი წლები სიღარიბეში გაატარა[5]. 1868 წლის ივლისში უილიამ მორტონი ნიუ-იორკში იმყოფებოდა. ძალიან ცხელოდა და იგი ცენტრალურ პარკში გაემართა სიცხისგან თავის დასაღწევად, თუმცა სეირნობისას გონება დაკარგა და მალევე გარდაიცვალა. დაკრძალულია მაუნტ-ობერნის სასაფლაოზე უოტერტაუნსა და კემბრიჯში (მასაჩუსეტსის შტატი). ==მედიცინა== მსოფლიოში პირველი ნარკოზი დიეთილის ეთერის გამოყენებით მორტონმა 1846 წლის 30 სექტემბერს, საკუთარ სტომატოლოგიურ კაბინეტში ჩაატარა; ეს იყო კბილის ექსტრაქცია (ამოღება). ცნობები ამ წარმატებული ოპერაციის შესახებ სწრაფად გავრცელდა და 1846 წლის 16 ოქტომბერს — დღეს, რომელიც აღინიშნება, როგორც ანესთეზიოლოგის მსოფლიო დღე — იგი მიიწვიეს ეთერის გამოყენებით პირველ საჯარო ოპერაციაზე მასაჩუსეტსის საავადმყოფოში. მან ამ ოპერაციაზე თავისი პირველი პაციენტიც კი მიიყვანა, რათა დაემშვიდებინა ის პაციენტი, რომელიც ოპერაციას ელოდებოდა; ეს იყო ქვედა ყბისქვეშა სიმსივნის ამოკვეთა[6]. მასვე ეკუთვნის მეტატარზალური ნევრალგიის აღწერა, რომელმაც „მორტონის ნევრალგიის“ სახელწოდება მიიღო[7]. ==რესურსები ინტერნეტში== * {{ВТ-ЭСБЕ|Мортон, В.}} * [https://cyberleninka.ru/article/n/ob-istorii-pervogo-narkoza Е. В. Никитина, И. М. Самсонова, А. Н. Кизименко. Об истории первого наркоза] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{DEFAULTSORT:მორტონი, უილიამი}} [[კატეგორია:ექიმები სპეციალობისა და ქვეყნების მიხედვით]] [[კატეგორია:XIX საუკუნის მეცნიერები]] lg13p9niqdvq0tvq59086lbyh8b3qj6 5564514 5564512 2026-10-24T11:28:26Z მიმოზა 158661 5564514 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა მეცნიერი}} '''უილიამ თომას გრინ მორტონი''' ({{lang-en|William Thomas Green Morton}}; დ. 9 აგვისტო, 1819 — გ. 15 ივლისი, 1868) — ამერიკელი სტომატოლოგი და ქირურგი, რომელმაც 1846 წელს პირველმა წარმოადგინა ინჰალაციური ეთერის წარმატებული გამოყენება აპარატურული ანესთეზიის (ნარკოზის) შესაქმნელად. იგი ითვლება ზოგადი ანესთეზიის, ანუ ნარკოზის აღმომჩენად. ==ბიოგრაფია== უილიამ მორტონი დაიბადა 1819 წლის 9 აგვისტოს ქალაქ ჩარლტონში (მასაჩუსეტსის შტატი, აშშ), ფერმერების — ჯეიმს მორტონისა და რებეკა ნიდჰემის ოჯახში.<ref name="автоссылка1">{{Cite web |url=http://www.critical.ru/calendar/0908morton.htm |title=Уильям Томас Грин Мортон |access-date=2017-06-12 |archive-date=2017-05-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170523090824/http://www.critical.ru/calendar/0908morton.htm |url-status=live }}</ref> ახალგაზრდობაში სწავლობდა ბალტიმორი სტომატოლოგიური ქირურგიის კოლეჯში და 1842 წელს პრაქტიკა დაიწყო. 1842-1843 წლებში მორტონი პარტნიორობდა ჰორას უელლსთან. ეს დანტისტო მორტონის თანატოლი იყო და ანესთეზიით ინტერესდებოდა. თუმცა, მათი პარტნიორობა წამგებიანი აღმოჩნდა და 1843 წლის ბოლოს დასრულდა. ერთი წლის შემდეგ უელლსმა დაიწყო ექსპერიმენტები აზოტის ქვეჟანგით („მხიარულების გაზით“), როგორც ანესთეტიკით. მან შეძლო მისი ეფექტურად გამოყენება თავის სამედიცინო პრაქტიკაში ჰარტფორდში (კონექტიკუტი). სამწუხაროდ, ანესთეზიის გამოყენების საჯარო დემონსტრაცია, რომელიც უელლსმა ბოსტონში ჩაატარა, წარუმატებლად დასრულდა, რის შემდეგაც მან სიცოცხლე თვითმკვლელობით დაასრულა. 1844 წელს უილიამმა ცოლად შეირთო თექვსმეტი წლის მის ელისაბედ უიტმენი, თავისი კრედიტორის დისშვილი. ერთი წლის შემდეგ მათ პირველი ვაჟი შეეძინათ.<ref name="автоссылка1" /> მორტონს თავისი აღმოჩენიდან მატერიალური სარგებელი არ მიუღია. პრიორიტეტულობის გამო ცილობისა და კონკურენტების დევნის ფონზე, მან სიცოცხლის უკანასკნელი წლები სიღარიბეში გაატარა. 1868 წლის ივლისში უილიამ მორტონი ნიუ-იორკში იმყოფებოდა. ძალიან ცხელოდა და იგი ცენტრალურ პარკში გაემართა სიცხისგან თავის დასაღწევად, თუმცა სეირნობისას გონება დაკარგა და მალევე გარდაიცვალა. დაკრძალულია მაუნტ-ობერნის სასაფლაოზე უოტერტაუნსა და კემბრიჯში (მასაჩუსეტსის შტატი). ==მედიცინა== მსოფლიოში პირველი ნარკოზი დიეთილის ეთერის გამოყენებით მორტონმა 1846 წლის 30 სექტემბერს, საკუთარ სტომატოლოგიურ კაბინეტში ჩაატარა; ეს იყო კბილის ექსტრაქცია (ამოღება). ცნობები ამ წარმატებული ოპერაციის შესახებ სწრაფად გავრცელდა და 1846 წლის 16 ოქტომბერს — დღეს, რომელიც აღინიშნება, როგორც ანესთეზიოლოგის მსოფლიო დღე — იგი მიიწვიეს ეთერის გამოყენებით პირველ საჯარო ოპერაციაზე მასაჩუსეტსის საავადმყოფოში. მან ამ ოპერაციაზე თავისი პირველი პაციენტიც კი მიიყვანა, რათა დაემშვიდებინა ის პაციენტი, რომელიც ოპერაციას ელოდებოდა; ეს იყო ქვედა ყბისქვეშა სიმსივნის ამოკვეთა.<ref>{{სტატია|წელი=2012|ავტორი=LeVasseur, Ryan M.D.; Desai, Sukumar P. M.D.|სათაური=Ebenezer Hopkins Frost (1824–1866): William T.G. Morton's First Identified Patient and Why He Was Invited to the Ether Demonstration of October 16, 1846.|ენა=en|გამომცემლობა=Anesthesiology|ტომი=117|ნომერი=2|გვერდები=238—242| doi=10.1097/ALN.0b013e31825f01b7|ბმული=https://journals.lww.com/anesthesiology/fulltext/2012/08000/ebenezer_hopkins_frost__1824_1866___william_t_g_.8.aspx}}</ref> მასვე ეკუთვნის მეტატარზალური ნევრალგიის აღწერა, რომელმაც „მორტონის ნევრალგიის“ სახელწოდება მიიღო.<ref>[http://www.nedug.ru/library/doc.aspx?item=58892 Мортоновская метатарзальная невралгия]</ref> ==რესურსები ინტერნეტში== * [https://cyberleninka.ru/article/n/ob-istorii-pervogo-narkoza Е. В. Никитина, И. М. Самсонова, А. Н. Кизименко. Об истории первого наркоза] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{DEFAULTSORT:მორტონი, უილიამი}} [[კატეგორია:ექიმები სპეციალობისა და ქვეყნების მიხედვით]] [[კატეგორია:XIX საუკუნის მეცნიერები]] sqozb8p56717759kx4ovqhfk460w2d8 5564518 5564514 2026-10-24T11:41:32Z მიმოზა 158661 5564518 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა მეცნიერი}} '''უილიამ თომას გრინ მორტონი''' ({{lang-en|William Thomas Green Morton}}; დ. [[9 აგვისტო]], [[1819]] — გ. [[15 ივლისი]], [[1868]]) — [[ამერიკელი]] სტომატოლოგი და ქირურგი, რომელმაც [[1846]] წელს პირველმა წარმოადგინა ინჰალაციური ეთერის წარმატებული გამოყენება აპარატურული ანესთეზიის ([[ნარკოზი|ნარკოზის]]) შესაქმნელად. იგი ითვლება ზოგადი ანესთეზიის, ანუ ნარკოზის აღმომჩენად. ==ბიოგრაფია== უილიამ მორტონი დაიბადა 1819 წლის 9 აგვისტოს ქალაქ [[ჩარლსტონი (დასავლეთი ვირჯინია)|ჩარლსტონში]] (მასაჩუსეტსის შტატი, აშშ), ფერმერების — ჯეიმს მორტონისა და რებეკა ნიდჰემის ოჯახში.<ref name="автоссылка1">{{Cite web |url=http://www.critical.ru/calendar/0908morton.htm |title=Уильям Томас Грин Мортон |access-date=2017-06-12 |archive-date=2017-05-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170523090824/http://www.critical.ru/calendar/0908morton.htm |url-status=live }}</ref> ახალგაზრდობაში სწავლობდა ბალტიმორის სტომატოლოგიური ქირურგიის კოლეჯში და [[1842]] წელს პრაქტიკა დაიწყო. 1842-[[1843]] წლებში მორტონი პარტნიორობდა ჰორას უელლსთან. ეს დანტისტო მორტონის თანატოლი იყო და ანესთეზიით ინტერესდებოდა. თუმცა, მათი პარტნიორობა წამგებიანი აღმოჩნდა და 1843 წლის ბოლოს დასრულდა. ერთი წლის შემდეგ უელსმა დაიწყო ექსპერიმენტები აზოტის ქვეჟანგით („მხიარულების გაზით“), როგორც ანესთეტიკით. მან შეძლო მისი ეფექტურად გამოყენება თავის სამედიცინო პრაქტიკაში ჰარტფორდში (კონექტიკუტი). სამწუხაროდ, ანესთეზიის გამოყენების საჯარო დემონსტრაცია, რომელიც უელსმა [[ბოსტონი|ბოსტონში]] ჩაატარა, წარუმატებლად დასრულდა, რის შემდეგაც მან სიცოცხლე თვითმკვლელობით დაასრულა. [[1844]] წელს უილიამმა ცოლად შეირთო თექვსმეტი წლის მის ელისაბედ უიტმენი, თავისი კრედიტორის დისშვილი. ერთი წლის შემდეგ მათ პირველი ვაჟი შეეძინათ.<ref name="автоссылка1" /> მორტონს თავისი აღმოჩენიდან მატერიალური სარგებელი არ მიუღია. პრიორიტეტულობის გამო კონკურენტების დევნის ფონზე, მან სიცოცხლის უკანასკნელი წლები სიღარიბეში გაატარა. [[1868]] წლის ივლისში უილიამ მორტონი [[ნიუ-იორკი|ნიუ-იორკში]] იმყოფებოდა. ძალიან ცხელოდა და იგი ცენტრალურ პარკში გაემართა სიცხისგან თავის დასაღწევად, თუმცა სეირნობისას გონება დაკარგა და მალევე გარდაიცვალა. დაკრძალულია მაუნტ-ობერნის სასაფლაოზე უოტერტაუნსა და კემბრიჯში ([[მასაჩუსეტსის შტატი]]). ==მედიცინა== მსოფლიოში პირველი ნარკოზი დიეთილის ეთერის გამოყენებით მორტონმა 1846 წლის 30 სექტემბერს, საკუთარ სტომატოლოგიურ კაბინეტში ჩაატარა; ეს იყო კბილის ექსტრაქცია (ამოღება). ცნობები ამ წარმატებული ოპერაციის შესახებ სწრაფად გავრცელდა და 1846 წლის 16 ოქტომბერს — დღეს, რომელიც აღინიშნება, როგორც ანესთეზიოლოგის მსოფლიო დღე — იგი მიიწვიეს ეთერის გამოყენებით პირველ საჯარო ოპერაციაზე მასაჩუსეტსის საავადმყოფოში. მან ამ ოპერაციაზე თავისი პირველი პაციენტიც კი მიიყვანა, რათა დაემშვიდებინა ის პაციენტი, რომელიც ოპერაციას ელოდებოდა; ეს იყო ქვედა ყბისქვეშა სიმსივნის ამოკვეთა.<ref>{{სტატია|წელი=2012|ავტორი=LeVasseur, Ryan M.D.; Desai, Sukumar P. M.D.|სათაური=Ebenezer Hopkins Frost (1824–1866): William T.G. Morton's First Identified Patient and Why He Was Invited to the Ether Demonstration of October 16, 1846.|ენა=en|გამომცემლობა=Anesthesiology|ტომი=117|ნომერი=2|გვერდები=238—242| doi=10.1097/ALN.0b013e31825f01b7|ბმული=https://journals.lww.com/anesthesiology/fulltext/2012/08000/ebenezer_hopkins_frost__1824_1866___william_t_g_.8.aspx}}</ref> მასვე ეკუთვნის მეტატარზალური ნევრალგიის აღწერა, რომელმაც „მორტონის ნევრალგიის“ სახელწოდება მიიღო.<ref>[http://www.nedug.ru/library/doc.aspx?item=58892 Мортоновская метатарзальная невралгия]</ref> ==რესურსები ინტერნეტში== * [https://cyberleninka.ru/article/n/ob-istorii-pervogo-narkoza Е. В. Никитина, И. М. Самсонова, А. Н. Кизименко. Об истории первого наркоза] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{DEFAULTSORT:მორტონი, უილიამი}} [[კატეგორია:ექიმები სპეციალობისა და ქვეყნების მიხედვით]] [[კატეგორია:XIX საუკუნის მეცნიერები]] la61yb2hzyysn0gpc9kheut39r5l112 5564520 5564518 2026-10-24T11:43:04Z მიმოზა 158661 5564520 wikitext text/x-wiki {{ინფოდაფა მეცნიერი}} '''უილიამ თომას გრინ მორტონი''' ({{lang-en|William Thomas Green Morton}}; დ. [[9 აგვისტო]], [[1819]] — გ. [[15 ივლისი]], [[1868]]) — [[ამერიკელი]] სტომატოლოგი და ქირურგი, რომელმაც [[1846]] წელს პირველმა წარმოადგინა ინჰალაციური ეთერის წარმატებული გამოყენება აპარატურული ანესთეზიის ([[ნარკოზი|ნარკოზის]]) შესაქმნელად. იგი ითვლება ზოგადი ანესთეზიის, ანუ ნარკოზის აღმომჩენად. ==ბიოგრაფია== უილიამ მორტონი დაიბადა 1819 წლის 9 აგვისტოს ქალაქ [[ჩარლსტონი (დასავლეთი ვირჯინია)|ჩარლსტონში]] (მასაჩუსეტსის შტატი, აშშ), ფერმერების — ჯეიმს მორტონისა და რებეკა ნიდჰემის ოჯახში.<ref name="автоссылка1">{{Cite web |url=http://www.critical.ru/calendar/0908morton.htm |title=Уильям Томас Грин Мортон |access-date=2017-06-12 |archive-date=2017-05-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170523090824/http://www.critical.ru/calendar/0908morton.htm |url-status=live }}</ref> ახალგაზრდობაში სწავლობდა ბალტიმორის სტომატოლოგიური ქირურგიის კოლეჯში და [[1842]] წელს პრაქტიკა დაიწყო. 1842-[[1843]] წლებში მორტონი პარტნიორობდა ჰორას უელლსთან. ეს დანტისტო მორტონის თანატოლი იყო და ანესთეზიით ინტერესდებოდა. თუმცა, მათი პარტნიორობა წამგებიანი აღმოჩნდა და 1843 წლის ბოლოს დასრულდა. ერთი წლის შემდეგ უელსმა დაიწყო ექსპერიმენტები აზოტის ქვეჟანგით („მხიარულების გაზით“), როგორც ანესთეტიკით. მან შეძლო მისი ეფექტურად გამოყენება თავის სამედიცინო პრაქტიკაში ჰარტფორდში (კონექტიკუტი). სამწუხაროდ, ანესთეზიის გამოყენების საჯარო დემონსტრაცია, რომელიც უელსმა [[ბოსტონი|ბოსტონში]] ჩაატარა, წარუმატებლად დასრულდა, რის შემდეგაც მან სიცოცხლე თვითმკვლელობით დაასრულა. [[1844]] წელს უილიამმა ცოლად შეირთო თექვსმეტი წლის მის ელისაბედ უიტმენი, თავისი კრედიტორის დისშვილი. ერთი წლის შემდეგ მათ პირველი ვაჟი შეეძინათ.<ref name="автоссылка1" /> მორტონს თავისი აღმოჩენიდან მატერიალური სარგებელი არ მიუღია. პრიორიტეტულობის გამო კონკურენტების დევნის ფონზე, მან სიცოცხლის უკანასკნელი წლები სიღარიბეში გაატარა. [[1868]] წლის ივლისში უილიამ მორტონი [[ნიუ-იორკი|ნიუ-იორკში]] იმყოფებოდა. ძალიან ცხელოდა და იგი [[ცენტრალ-პარკი (ნიუ-იორკი)|ცენტრალურ პარკში]] გაემართა სიცხისგან თავის დასაღწევად, თუმცა სეირნობისას გონება დაკარგა და მალევე გარდაიცვალა. დაკრძალულია მაუნტ-ობერნის სასაფლაოზე უოტერტაუნსა და კემბრიჯში ([[მასაჩუსეტსის შტატი]]). ==მედიცინა== მსოფლიოში პირველი ნარკოზი დიეთილის ეთერის გამოყენებით მორტონმა 1846 წლის 30 სექტემბერს, საკუთარ სტომატოლოგიურ კაბინეტში ჩაატარა; ეს იყო კბილის ექსტრაქცია (ამოღება). ცნობები ამ წარმატებული ოპერაციის შესახებ სწრაფად გავრცელდა და 1846 წლის 16 ოქტომბერს — დღეს, რომელიც აღინიშნება, როგორც ანესთეზიოლოგის მსოფლიო დღე — იგი მიიწვიეს ეთერის გამოყენებით პირველ საჯარო ოპერაციაზე მასაჩუსეტსის საავადმყოფოში. მან ამ ოპერაციაზე თავისი პირველი პაციენტიც კი მიიყვანა, რათა დაემშვიდებინა ის პაციენტი, რომელიც ოპერაციას ელოდებოდა; ეს იყო ქვედა ყბისქვეშა სიმსივნის ამოკვეთა.<ref>{{სტატია|წელი=2012|ავტორი=LeVasseur, Ryan M.D.; Desai, Sukumar P. M.D.|სათაური=Ebenezer Hopkins Frost (1824–1866): William T.G. Morton's First Identified Patient and Why He Was Invited to the Ether Demonstration of October 16, 1846.|ენა=en|გამომცემლობა=Anesthesiology|ტომი=117|ნომერი=2|გვერდები=238—242| doi=10.1097/ALN.0b013e31825f01b7|ბმული=https://journals.lww.com/anesthesiology/fulltext/2012/08000/ebenezer_hopkins_frost__1824_1866___william_t_g_.8.aspx}}</ref> მასვე ეკუთვნის მეტატარზალური ნევრალგიის აღწერა, რომელმაც „მორტონის ნევრალგიის“ სახელწოდება მიიღო.<ref>[http://www.nedug.ru/library/doc.aspx?item=58892 Мортоновская метатарзальная невралгия]</ref> ==რესურსები ინტერნეტში== * [https://cyberleninka.ru/article/n/ob-istorii-pervogo-narkoza Е. В. Никитина, И. М. Самсонова, А. Н. Кизименко. Об истории первого наркоза] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} {{DEFAULTSORT:მორტონი, უილიამი}} [[კატეგორია:ექიმები სპეციალობისა და ქვეყნების მიხედვით]] [[კატეგორია:XIX საუკუნის მეცნიერები]] aeye0yoiyn8ss0gj7z3bx9zs8epuxdp 3 921686 5564509 2026-10-24T11:20:49Z ქართული ვიკიპედია 174425 დაემატა [[თარგი:გამარჯობა|მისალმების შეტყობინება]] ახალი მომხმარებლის განხილვის გვერდზე 5564509 wikitext text/x-wiki {{გამარჯობა}} -- [[მომხმარებელი:ქართული ვიკიპედია|ქართული ვიკიპედია]] ([[მომხმარებლის განხილვა:ქართული ვიკიპედია|განხილვა]]/[[სპეციალური:Contributions/ქართული ვიკიპედია|წვლილი]]) 11:20, 24 ოქტომბერი 2026 (UTC) 1fxq4cho7xwn3orx7ws6fywovj2e40n 1 921687 5564519 2026-10-24T11:42:08Z მიმოზა 158661 ახალი გვერდი: {{განხილვის სათაური}} 5564519 wikitext text/x-wiki {{განხილვის სათაური}} as9n4ooneqapt6amivwj5b32p50aghf 0 921688 5564525 2026-10-24T11:53:36Z მიმოზა 158661 ახალი გვერდი: '''ანესთეზიოლოგის მსოფლიო დღე''' ({{lang-en|World Anaesthesia Day}}) 16 ოქტომბერს აღინიშნება. 1846 წლის ამ დღეს სტომატოლოგმა უილიამ მორტონმა მასაჩუსეტსის საავადმყოფოში (რომელიც ჰარვარდის სამედიცინო... 5564525 wikitext text/x-wiki '''ანესთეზიოლოგის მსოფლიო დღე''' ({{lang-en|World Anaesthesia Day}}) 16 ოქტომბერს აღინიშნება. 1846 წლის ამ დღეს სტომატოლოგმა უილიამ მორტონმა მასაჩუსეტსის საავადმყოფოში (რომელიც ჰარვარდის სამედიცინო სკოლის კლინიკური ბაზაა) პაციენტ ედვარდ გილბერტ აბოტზე ქვედა ყბისქვეშა სიმსივნის ამოკვეთის ოპერაციის დროს პირველად წარმატებით წარმოადგინა ეთერის, როგორც ანესთეტიკის გამოყენება. ოპერაცია ქირურგმა ჯონ კოლინზ უორენმა ჩაატარა[1][2][3][4]. ეს დღე აღინიშნება ანესთეზიოლოგთა საზოგადოებების მსოფლიო ფედერაციის (World Federation of Societies of Anaesthesiologists) ეგიდით, რომელიც აერთიანებს აზიაში, ევროპასა და მსოფლიოს 150-ზე მეტ ქვეყანაში მომუშავე ანესთეზიოლოგებს[5]. ==რესურსები ინტერნეტში== * [https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4920664 Ether day: an intriguing history] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} sse6avryz3hrffl5okotd6q6q16t4ls 5564529 5564525 2026-10-24T11:58:26Z მიმოზა 158661 5564529 wikitext text/x-wiki [[ფაილი:Southworth & Hawes - First etherized operation (re-enactment).jpg|300px|მინი|მორტონი ატარებს პირველ ნარკოზს]] '''ანესთეზიოლოგის მსოფლიო დღე''' ({{lang-en|World Anaesthesia Day}}) [[16 ოქტომბერი|16 ოქტომბერს]] აღინიშნება. [[1846]] წლის ამ დღეს სტომატოლოგმა [[უილიამ მორტონი|უილიამ მორტონმა]] მასაჩუსეტსის საავადმყოფოში (რომელიც ჰარვარდის სამედიცინო სკოლის კლინიკური ბაზაა) პაციენტ ედვარდ გილბერტ აბოტზე ქვედა ყბისქვეშა სიმსივნის ამოკვეთის ოპერაციის დროს პირველად წარმატებით წარმოადგინა [[ეთერი|ეთერის]], როგორც ანესთეტიკის გამოყენება. ოპერაცია ქირურგმა ჯონ კოლინზ უორენმა ჩაატარა.<ref>{{Cite web|url=https://anest-rean.ru/history-anesthesiology/|title=История анестезиологии {{!}} Первый в мире наркоз 1846г, Уильям Мортон|lang=ru-RU|website=ANEST-REAN.ru|access-date=2024-03-12|archive-date=2024-03-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20240312204019/https://anest-rean.ru/history-anesthesiology/|url-status=live}}</ref><ref>{{cite journal|author=Boote F.|year=1847|title=Surgical operations performed during insensibility produced by the inhalation of sulphuric ether|journal=Lancet|volume=49|issue=1218|pages=5–8|doi=10.1016/S0140-6736(02)88271-X}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://wfsahq.org/about/history/history-of-anaesthesia/|title=History of Anaesthesia|lang=en-GB|website=WFSA|access-date=2025-11-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20251101011134/https://wfsahq.org/about/history/history-of-anaesthesia/|archive-date=2025-11-01}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.woodlibrarymuseum.org/history-of-anesthesia/|title=History of Anesthesia|lang=en-US|website=Wood Library-Museum of Anesthesiology|access-date=2025-11-08}}</ref> ეს დღე აღინიშნება ანესთეზიოლოგთა საზოგადოებების მსოფლიო ფედერაციის (World Federation of Societies of Anaesthesiologists) ეგიდით, რომელიც აერთიანებს [[აზია|აზიაში]][[ევროპა|, ევროპასა]] და [[მსოფლიო|მსოფლიოს]] 150-ზე მეტ ქვეყანაში მომუშავე ანესთეზიოლოგებს.<ref>{{Cite web|url=https://wfsahq.org/search/World+Anaesthesia+Day/|title=Search Results for “World Anaesthesia Day”|lang=en-GB|website=WFSA|access-date=2024-03-12|archive-date=2024-03-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20240312204706/https://wfsahq.org/search/World+Anaesthesia+Day/|url-status=live}}</ref> ==რესურსები ინტერნეტში== * [https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4920664 Ether day: an intriguing history] ==სქოლიო== {{სქოლიო}} 8osm9vycjzqil28ie1rb1nyuftocjoa