и

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="kbd">
  <siteinfo>
    <sitename>Википсалъалъэ</sitename>
    <dbname>kbdwiktionary</dbname>
    <base>https://kbd.wiktionary.org/wiki/%D0%9D%D0%B0%D0%BF%D1%8D%D0%BA%D3%80%D1%83%D1%8D%D1%86%D3%80_%D0%BD%D1%8D%D1%85%D1%8A%D1%8B%D1%89%D1%85%D1%8C%D1%8D</base>
    <generator>MediaWiki 1.47.0-wmf.24</generator>
    <case>case-sensitive</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="case-sensitive">Медиа</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">Служебная</namespace>
      <namespace key="0" case="case-sensitive" />
      <namespace key="1" case="case-sensitive">Тепсэлъэхьыгъуэ</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">ЦӀыхухэт</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">ЦӀыхухэт тепсэлъэхьыгъуэ</namespace>
      <namespace key="4" case="case-sensitive">Википсалъалъэ</namespace>
      <namespace key="5" case="case-sensitive">Википсалъалъэм тепсэлъыхьын</namespace>
      <namespace key="6" case="case-sensitive">Файл</namespace>
      <namespace key="7" case="case-sensitive">Файл тепсэлъэхьыгъуэ</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">MediaWiki</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">MediaWiki тепсэлъэхьыгъуэ</namespace>
      <namespace key="10" case="case-sensitive">Шаблон</namespace>
      <namespace key="11" case="case-sensitive">Шаблон тепсэлъэхьыгъуэ</namespace>
      <namespace key="12" case="case-sensitive">ДэӀэпыкъуэгъуэ</namespace>
      <namespace key="13" case="case-sensitive">ДэӀэпыкъуэгъуэ тепсэлъэхьыгъуэ</namespace>
      <namespace key="14" case="case-sensitive">Категориэ</namespace>
      <namespace key="15" case="case-sensitive">Категориэ тепсэлъэхьыгъуэ</namespace>
      <namespace key="100" case="case-sensitive">Гуэлъхьэ</namespace>
      <namespace key="101" case="case-sensitive">Гуэлъхьэм тепсэлъыхьын</namespace>
      <namespace key="102" case="case-sensitive">Индекс</namespace>
      <namespace key="103" case="case-sensitive">Индексым тепсэлъыхьын</namespace>
      <namespace key="710" case="case-sensitive">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="case-sensitive">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="case-sensitive">Module</namespace>
      <namespace key="829" case="case-sensitive">Module talk</namespace>
      <namespace key="1728" case="case-sensitive">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="case-sensitive">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>и</title>
    <ns>0</ns>
    <id>6789</id>
    <revision>
      <id>130094</id>
      <parentid>129858</parentid>
      <timestamp>2026-10-26T14:38:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rhdkabardian</username>
        <id>5</id>
      </contributor>
      <origin>130094</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14829" sha1="mkj6wvxpc05jlci7w1iam3m8m3pg2jm" xml:space="preserve">{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ХЬЭРФ}}
{{этимологие}}
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=jǝ}}
*хьэрфым и цӀэр: [jǝ]
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[и]}}
{{склоненэ}}
{{скл-хьэрф|kbd|псалъэпкъ=и}}
{{мыхьэнэ}}
#Адыгэ алфавитым и епщыкӀубланэ хьэрф.
{{щапхъэхэр}}
{{зэпхахэр}}
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*и: seventeenth letter of the Kabardino-Cherkess (Circassian) alphabet
{{урысыбзэ}}
*и: семнадцатая буква кабардино-черкесского алфавита
{{библиографие}}
{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ЩЫӀЭЦӀЭ}}
{{этимологие}}
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=jǝ}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[и]}}
{{склоненэ}}
{{скл-ур|kbd|псалъэпкъ=и}}
{{мыхьэнэ}}
#ГъущӀ, пхъэ, къупщхьэ сыт хуэдэхэр ирахъуэу, ирагъэджафэу, ирагъэжану къагъэсэбэпу жырым къыхэщӀыкӀа Ӏэмэпсымэ.
{{щапхъэхэр}}
{{зэпхахэр}}
*ИмкӀэ гъущӀ тхьэгъур зэпахащ.
*ЛӀыжьым имкӀэ фӀанэр игъэжанащ.
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*и: file (tool)
*ИмкӀэ гъущӀ тхьэгъур зэпахащ: cut an iron ring with a file.
*ЛӀыжьым имкӀэ фӀанэр игъэжанащ: the old man sharpened the hoe with a file.
{{урысыбзэ}}
*и: напильник
*ИмкӀэ гъущӀ тхьэгъур зэпахащ: напильником распилить железное кольцо
*ЛӀыжьым имкӀэ фӀанэр игъэжанащ: старик наточил мотыгу напильником.
{{библиографие}}
{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=БЖЫГЪЭЦӀЭ}}
{{этимологие}}
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=jǝ}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[и]}}
{{склоненэ}}
{{скл-ур|kbd|псалъэпкъ=и}}
{{мыхьэнэ}}
#Бжыгъэ 8; 8 хъу.
{{щапхъэхэр}}
{{зэпхахэр}}
*МыӀэрысэу и.
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*и: eight (8)
*МыӀэрысэу и: eight apples.
{{урысыбзэ}}
*и: восемь (8)
*МыӀэрысэу и: восемь яблок
{{библиографие}}
{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ЕИГЪЭ ПРЕФИКС}}
{{этимологие}}
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=jǝ}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[и]}}
{{мыхьэнэ}}
#Еиныгъэ къэзыгъэлъагъуэ префикс.
{{щапхъэхэр}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэреджэ тхылъхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Адыгэбзэ''', Гугъуэт Л. Т., Зэхъуэхъу Л. Хь, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1984''' !! нап. 25
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| Мыр нанэ &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; жьауэщ. || Это зонт бабушки. || This is grandmother&lt;b&gt;’s &lt;/b&gt; umbrella.
|-
| Мыри нанэ &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; нэгъуджэщ. || А это очки бабушки. || And these are grandmother&lt;b&gt;’s&lt;/b&gt; glasses.
|-
! !! !! нап. 27
|-
| Нану &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; шыр шэщым ишащ.|| Малыш повёл &lt;b&gt;свою&lt;/b&gt; лошадь в конюшню. || Little One (has) led &lt;b&gt;his&lt;/b&gt; horse to the stable.
|-
! !! !! нап. 30
|-
| Уэсмэн &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; сэр жанщ. || Нож Уасмана острая. || Wasman&lt;b&gt;’s&lt;/b&gt; knife is sharp.
|-
! !! !! нап. 41
|-
| Бабыщ анэм &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; шырхэр псым ишащ.|| Мать-утка повела &lt;b&gt;своих&lt;/b&gt; утят на реку.|| The mother duck has taken &lt;b&gt;her&lt;/b&gt; ducklings to the river.
|-
! !! !! нап. 45
|-
| Мыр Санэ &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; пшынэщ.|| Это гармонь Саны.|| This is Sana&lt;b&gt;’s&lt;/b&gt; accordion.
|-
| Пшынэм &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; бзэр зэпэщщ.|| Звук гармони отличный.|| The sound &lt;b&gt;of&lt;/b&gt; the accordion is excellent.
|-
! !! !! нап. 46
|-
| Мыр Жамбот &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; топщ.|| Это мяч Жамбота.|| This is Zhambot&lt;b&gt;’s&lt;/b&gt; ball.
|-
! !! !! нап. 48
|-
| Абы &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; шыр мажэ.|| &lt;b&gt;Его&lt;/b&gt; лошадь бежит.|| &lt;b&gt;His&lt;/b&gt; horse is running.
|-
| Елдар &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; шыр бом ешэж.|| Елдар ведет &lt;b&gt;свою&lt;/b&gt; лошадь обратно в конюшню.|| Eldar is leading &lt;b&gt;his&lt;/b&gt; horse back to the stable.
|-
! !! !! нап. 52
|-
| Псыр жыгым &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; сэбэпщ.|| Вода деревьям &lt;b&gt;полезная&lt;/b&gt;.|| The water &lt;b&gt;is good for&lt;/b&gt; the trees.
|-
! !! !! нап. 53
|-
| Гыныхум &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; мэр дахэщ.|| &lt;b&gt;У&lt;/b&gt; пастернака красивый запах.|| Parsnip &lt;b&gt;has&lt;/b&gt; a pleasant aroma.
|-
! !! !! нап. 54
|-
| Гуэгуш анэм &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; шырхэр хадэм ешэ.|| Мать-индейка ведет &lt;b&gt;своих&lt;/b&gt; индюшат в сад.|| The mother-turkey takes (leads) &lt;b&gt;her&lt;/b&gt; babies to the garden.
|-
! !! !! нап. 55
|-
| Мыр Гуащэнэ &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; гуащэщ.|| Это кукла Гуащаны.|| This is Gwashana&lt;b&gt;’s &lt;/b&gt; doll.
|-
! !! !! нап. 58
|-
| Ӏунат &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; анэм Ӏуданэ ирет. || Уна дает &lt;b&gt;своей&lt;/b&gt; маме иголку.|| Unat is giving &lt;b&gt;her&lt;/b&gt; mother a needle.
|-
| Ӏунат &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; анэр мадэ. || Мама Унат шьёт.|| Unat&lt;b&gt;’s &lt;/b&gt; mother is sewing.
|-
! !! !! нап. 71
|-
|| &lt;b&gt;И&lt;/b&gt; адэ-анэхэм жаӀэм Сэтэней йодаӀуэ.|| Сатаней слушает то, что говорят &lt;b&gt;свои&lt;/b&gt; родители.|| Sataney listens to (obeys) what &lt;b&gt;her&lt;/b&gt; parents say.
|-
! !! !! нап. 72
|-
|| Зэреджэ &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; хьэпшыпхэр абы тэмэму зэрехьэ.|| Она хорошо заботится о &lt;b&gt;своих&lt;/b&gt; школьных вещах.|| She takes good care of &lt;b&gt;her&lt;/b&gt; study materials.
|-
! !! !! нап. 74
|-
|| Мэрят &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; гуащэр Самия иритащ.|| Марят дала &lt;b&gt;свою&lt;/b&gt; куклу Самии.|| Maryat has given &lt;b&gt;her&lt;/b&gt; doll to Samiya.
|-
|| Самия &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; пэгунымрэ &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; белымрэ Мэрят иритащ.|| Самия дала Марят &lt;b&gt;свои&lt;/b&gt; ведро и лопату.|| Samiya has given &lt;b&gt;her&lt;/b&gt; pail and spade to Maryat.
|-
|| Алий &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; топым псори ириджэгуащ.|| Мячом Алия все поиграли.|| Everyone has played with Aliy&lt;b&gt;’s &lt;/b&gt; ball.
|-
! !! !! нап. 75
|-
|| Яжьэр хадэм &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; сэбэпщ.|| Зола &lt;b&gt;полезна&lt;/b&gt; для огорода. || The ash &lt;b&gt;is good (useful) for&lt;/b&gt; the garden.
|-
! !! !! нап. 77
|-
|| Абы &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; уэрамхэр захуэщ.|| &lt;b&gt;Его&lt;/b&gt; улицы прямые.|| &lt;b&gt;Its&lt;/b&gt; streets are straight.
|-
! !! !! нап. 79
|-
|| Абы &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; къуэпсыр жыжьэ жэркъым.|| &lt;b&gt;Его&lt;/b&gt; побеги далеко не бегут.|| &lt;b&gt;Their&lt;/b&gt; vines don’t run far.
|-
! !! !! нап. 83
|-
| А псори ди узыншагъэм &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; сэбэпщ. || Все это &lt;b&gt;полезно&lt;/b&gt; для нашего здоровья. || All of this is &lt;b&gt;good (useful) for&lt;/b&gt; our health.
|-
! !! !! нап. 89
|-
|| Мэрян &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; анэ Нащхъуэ сымаджэ хъуат.|| Мать Мерян, Нащхо, заболела.|| Meryan&lt;b&gt;’s&lt;/b&gt; mother Nashkhwa had fallen ill.
|-
|| Абы &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; ныбжьэгъухэр къыдэӀэпыкъуащ.|| &lt;b&gt;Ее&lt;/b&gt; друзья ей помогали.|| &lt;b&gt;Her&lt;/b&gt; friends helped her.
|-
! !! !! нап. 90
|-
|| Бадзэм &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; нэр жанщ.|| &lt;b&gt;У&lt;/b&gt; мухи острые глаза.|| Flies &lt;b&gt;have got&lt;/b&gt; sharp eyes.
|-
! !! !! нап. 97
|-
|| Нэмэт &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; анэм Зейнаб фӀыщӀэ къыхуещӀ.|| Мать Намат благодарит Зейнаб.|| Namat&lt;b&gt;’s &lt;/b&gt; mother is grateful to Zeynab.
|-
! !! !! нап. 99
|-
|| ТхьэкӀумэкӀыхьым &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; шырхэр шэкӀэ егъашхэ.|| Заяц кормит &lt;b&gt;своих&lt;/b&gt; зайчат молоком.|| The hare feeds &lt;b&gt;its&lt;/b&gt; babies on milk.
|-
! !! !! нап. 101
|-
|| ГъуэлъыпӀэм къоувэхри абы &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; Ӏэпкълъэпкъыр зэрегъакӀуэ.|| Он встает с кровати и делает зарядку.|| He gets out of bed and does &lt;b&gt;his&lt;/b&gt; exercises.
|-
|| &lt;b&gt;И&lt;/b&gt; пӀэр екӀуу зэлъыӀуехри къабзэу зетхьэщӀ.|| Он убирает постель и моется дочиста.|| He makes &lt;b&gt;his&lt;/b&gt; bed as he should and washes himself clean.
|-
|| Зыхуеину псори &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; тхылъылъэм делъхьэри еджапӀэм макӀуэ.|| Он кладет все необходимое в ранец и идет в школу.|| He puts everything he needs in &lt;b&gt;his&lt;/b&gt; bookbag and goes to school.
|-
|| Кэлэмэт &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; пӀэр зэлъыӀуех.|| Каламат убирает постель.|| Kalamat makes &lt;b&gt;his&lt;/b&gt; bed.
|-
! !! !! нап. 103
|-
|| Цацэ &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; щхьэцыр къабзэу зэрехьэ.|| Цаца держит &lt;b&gt;свои&lt;/b&gt; волосы чистыми.|| Tsatsa keeps &lt;b&gt;her&lt;/b&gt; hair clean.
|-
|| Абы &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; щхьэцыр ин хъуащ.|| &lt;b&gt;Ее&lt;/b&gt; волосы стали длинными.|| &lt;b&gt;Her&lt;/b&gt; hair has grown long.
|-
|| Гъуджэм иплъэурэ Цацэ &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; щхьэцыр егугъуу ежь, еухуэн.|| Смотря в зеркало, Цаца старательно &lt;b&gt;свои&lt;/b&gt; волосы причёсывает и заплетает.|| 
Tsatsa carefully combs and braids &lt;b&gt;her&lt;/b&gt; hair while looking in the mirror.
|-
|| Цацэ &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; щыгъынхэм езым ету тредзэж.|| Цаца сама гладит &lt;b&gt;свою&lt;/b&gt; одежду.|| Tsatsa irons &lt;b&gt;her&lt;/b&gt; clothes herself.
|-
|| Дауэ зэрихьэрэ Цацэ &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; щхьэцыр? || Какими держит Цаца &lt;b&gt;свои&lt;/b&gt; волосы?|| How does Tsatsa keep &lt;b&gt;her&lt;/b&gt; hair?
|-
|| Цацэ &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; щхьэцыр еухуэн.|| Цаца заплетает &lt;b&gt;свои&lt;/b&gt; волосы.|| Tsatsa is brading &lt;b&gt;her&lt;/b&gt; hair.
|-
! !! !! нап. 106
|-
|| ЧыцӀ цӀыкӀум &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; бжьэр иджыри къыхэкӀакъым.|| &lt;b&gt;У&lt;/b&gt; маленького козлёнка рога еще не выросли.|| The baby goat&lt;b&gt;’s&lt;/b&gt; horns haven’t grown out yet.
|-
|| Абы &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; тхьэкӀумэ цӀыкӀухэр мэпӀий.|| &lt;b&gt;Его&lt;/b&gt; маленькие уши торчат.|| &lt;b&gt;Its&lt;/b&gt; little ears stick out.
|-
! !! !! нап. 110
|-
|| Абы еджакӀуэ цӀыкӀухэм къахуиӀуэтэжащ лӀыхъужьыгъэм &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; хъыбар. || Он снова рассказал маленьким ученикам &lt;b&gt;свою&lt;/b&gt; историю о героизме.  || He once again told &lt;b&gt;his&lt;/b&gt; story of bravery to the young students.
|-
|| ЛӀы мышынэу ар бий бзаджэм езэуащ, &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; Хэкури ихъумэжащ. || Как бесстрашный мужчина, он воевал против лютого врага, &lt;b&gt;свою&lt;/b&gt; Родину защитил.  || He fought as a fearless man (fearlessly) against the fierce enemy and protected &lt;b&gt;his&lt;/b&gt; homeland.
|-
! !! !! нап. 116
|-
|| Унэ блыныр &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; чэзум бъин хуейщ. || Необходимо &lt;b&gt;своевременно&lt;/b&gt; стены дома белить. || You should whitewash the walls of your house &lt;b&gt;in&lt;/b&gt; a timely fashion.
|-
|| Сэ а махуэм зы блын &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; лъабжьэ зящ. || В тот день, я побелил низ одной стены. || That day I whitewashed the bottom &lt;b&gt;of&lt;/b&gt; one wall.
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 177
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| Абы &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; уӀэгъэр хуупха? || Ты (вы) сделали &lt;b&gt;ему&lt;/b&gt; перевязку? || Did you (have you) dressed &lt;b&gt;his&lt;/b&gt; wound?
|-
! !! !! нап. 181
|-
| Уи нэ кӀуэцӀым &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; давленэр къэдгъэпщ. || Давай(-те) проверим у тебя (вас) &lt;b&gt;глазное&lt;/b&gt; давление. || Let's check your (the) &lt;b&gt;eye&lt;/b&gt; pressure.
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{зэпхахэр}}
*И жэм.
*И деж.
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*и: possessive indicator, functionally corresponds to English his, her, hers, its
*И жэм: his/her cow
*И деж: at his/her (place, house, location)
{{урысыбзэ}}
*и: показатель принадлежности, функционально соответствует русскому «его», «ее»
*И жэм: его/ее корова
*И деж: у него/нее
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''псалъафэ зэпыщӀахэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
====И щхьэкӀэ====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} himself, herself, itself
         И щхьэкӀэ къакӀуэри сыкъилъагъуащ. I saw him himself (her herself) come
{{псалъафэ-урысыбзэ}} сам лично.
         И щхьэкӀэ къакӀуэри сыкъилъагъуащ. Я видел как он сам пришел (она сама пришла).
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
      И щхьэкӀэ къакӀуэри сыкъилъагъуащ.
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{библиографие}}</text>
      <sha1>mkj6wvxpc05jlci7w1iam3m8m3pg2jm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>кӏуэцӏ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>8488</id>
    <revision>
      <id>130093</id>
      <parentid>129752</parentid>
      <timestamp>2026-10-26T14:36:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rhdkabardian</username>
        <id>5</id>
      </contributor>
      <origin>130093</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7800" sha1="ires302eocfoj2m7dgn2zkzrvg4luwe" xml:space="preserve">{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ЩЫӀЭЦӀЭ}}
{{этимологие}}
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=kʹʷɐtʹs}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=кӀуэцӀ}}
{{склоненэ}}
{{скл-ыр|kbd|псалъэпкъ=кӀуэцӀ}}
{{мыхьэнэ}}
#Псэущхьэхэм я кӀуэцӀым илъ псори.
{{щапхъэхэр}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 181
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| Уи нэ &lt;b&gt;кӀуэцӀым&lt;/b&gt; и давленэр къэдгъэпщ. || Давай(-те) проверим у тебя (вас) &lt;b&gt;глазное&lt;/b&gt; давление. || Let's check your (the) &lt;b&gt;eye&lt;/b&gt; pressure.
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{зэпхахэр}}
*Ӏэщ кӀуэцӀыр къидзын.
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*кӏуэцӏ: innards, entrails, viscera
*Ӏэщ кӀуэцӀыр къидзын: throw out the cattle innards
{{урысыбзэ}}
*кӏуэцӏ: внутренности
*Ӏэщ кӀуэцӀыр къидзын: выбросить внутренности скота.
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''псалъафэ зэпыщӀахэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
====КӀуэцӀ псом зегъазэ====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} my insides are turning over
{{псалъафэ-урысыбзэ}} все нутро переворачивается.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====КӀуэцӀ уз====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} internal diseases
{{псалъафэ-урысыбзэ}} внутренние болезни.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 175
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| &lt;b&gt;КӀуэцӀ&lt;/b&gt; узхэм еӀэзэ дохутырым (тэмакъ, дзэ узым еӀэзэ дохутырым, хирургым) деж сыщӀыхьэн хуейщ. || Мне нужно записаться к &lt;b&gt;врачу-терапевту&lt;/b&gt; (лору, зубному, хирургу). || I need to make an appointment with a &lt;b&gt;general practitioner&lt;/b&gt; (ENT, dentist, surgeon).
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
====КӀуэцӀкӀэ ныкъуэкъуэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} protest internally
{{псалъафэ-урысыбзэ}} внутренне протестовать.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====КӀуэцӀыр къихын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} kill sb
{{псалъафэ-урысыбзэ}} убить кого-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====КӀуэцӀыр кърисыкӀын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} burn inside (about a person)
{{псалъафэ-урысыбзэ}} жечь внутри (о человеке).
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====КӀуэцӀыр къриӀуэнтӀыкӀын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} turn inside out – about one’s innards
{{псалъафэ-урысыбзэ}} выворачиваться — о внутренностях.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{библиографие}}
{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ЩЫӀЭЦӀЭ}}
{{этимологие}}
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=kʹʷɐtʹs}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=кӀуэцӀ}}
{{склоненэ}}
{{скл-ыр|kbd|псалъэпкъ=кӀуэцӀ}}
{{мыхьэнэ}}
#Зыгуэрым ику.
{{щапхъэхэр}}
*Абы хуэдизкӀэ пщӀантӀэр лъагэу мывэ сэрейкӀэ къэщӀыхьати, махъшэ утесми удэплъыфынутэкъым пщӀантӀэ кӀуэцӀым.  {{автор|kbd|имяавтора=Щ. Ам.}}
* МафӀэр къэлыдащ, пщыӀэ кӀуэцӀыр нэху хъуащ.  {{автор|kbd|имяавтора=Щ. Т.}}
{{зэпхахэр}}
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*кӏуэцӏ: the inner or inside part of sth (for example, a courtyard)
{{урысыбзэ}}
*кӏуэцӏ: внутренняя часть чего-л. (напр. двора)
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''псалъафэ зэпыщӀахэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
====[И] кӀуэцӀым изэрыхьын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} find yourself or be swh inside of sth
{{псалъафэ-урысыбзэ}} очутиться, оказаться где-л. внутри чего-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{библиографие}}
{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ЩЫӀЭЦӀЭ}}
{{этимологие}}
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=kʹʷɐtʹs}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=кӀуэцӀ}}
{{склоненэ}}
{{скл-ыр|kbd|псалъэпкъ=кӀуэцӀ}}
{{мыхьэнэ}}
#Еплъ &quot;псалъафэ зэпыщӀахэр&quot;.
{{щапхъэхэр}}
{{зэпхахэр}}
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*кӏуэцӏ: See &quot;псалъафэ зэпыщӀахэр&quot;
{{урысыбзэ}}
*кӏуэцӏ: См. &quot;псалъафэ зэпыщӀахэр&quot;
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''псалъафэ зэпыщӀахэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
====и кӀуэцӀкӀэ (и кӀуэцӀым)====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} Къриубыдэу (зэманым хужаӀэ).
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} during, for the duration of, throughout
{{псалъафэ-урысыбзэ}} в течение
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      Илъэсищэ блэкӀам и кӀуэцӀкӀэ Къэбэрдейм псэукӀэ иӀар ПащӀэм и творчествэм къыхощ.  {{автор|kbd|имяавтора=Т. Хь.}}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{библиографие}}</text>
      <sha1>ires302eocfoj2m7dgn2zkzrvg4luwe</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>нэ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>10831</id>
    <revision>
      <id>130092</id>
      <parentid>130044</parentid>
      <timestamp>2026-10-26T14:34:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rhdkabardian</username>
        <id>5</id>
      </contributor>
      <origin>130092</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="58703" sha1="0n6fk0sg2el587km1fzblk2yda8ht71" xml:space="preserve">{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
Menschliches_auge.jpg|нэ
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ЩЫӀЭЦӀЭ}}
{{этимологие}}
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=nɐ}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[н] + -э}}
{{склоненэ}}
{{скл-эр2|kbd|псалъэпкъ=н}}
{{мыхьэнэ}}
#Зэрыплъэу, зэрилъагъуу цӀыхум, псэущхьэм иӀэр.
#Шыбзэ, чымчыр сыт хуэдэхэм я гъуанэ цӀыкӀухэр, безым иӀэ кумбыгъэ цӀыкӀухэр.
{{щапхъэхэр}}
*Гур мыплъэмэ, нэм илъагъукъым.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Псжь.}}
* Нэм илъагъур щхьэм и уасэщ.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Псжь.}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэреджэ тхылъхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class =&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Адыгэбзэ''', Гугъуэт Л. Т., Зэхъуэхъу Л. Хь, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1984''' !! нап. 90
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
|| Бадзэм и &lt;b&gt;нэр&lt;/b&gt; жанщ.|| У мухи острые &lt;b&gt;глаза&lt;/b&gt;.|| Flies have got sharp &lt;b&gt;eyes&lt;/b&gt;.
|-
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 175
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| Сэ си &lt;b&gt;нэр&lt;/b&gt; мэуз. || У меня болят &lt;b&gt;глаза&lt;/b&gt;. || My &lt;b&gt;eyes&lt;/b&gt; hurt.
|-
! !! !! нап. 178
|-
| Сэ зэзгъэплъынут &lt;b&gt;нэм&lt;/b&gt; еӀэзэ дохутырыр. || Я бы хотел показаться &lt;b&gt;окулисту&lt;/b&gt;. || I would like to see an &lt;b&gt;eye&lt;/b&gt; doctor.
|-
! !! !! нап. 180
|-
| Уэ &lt;b&gt;нэм&lt;/b&gt; еплъ дохутырым деж укӀуэн хуейщ, пхуэхъун нэгъуджэ къыпхухихын щхьэкӀэ. || Тебе (вам) надо к &lt;b&gt;окулисту&lt;/b&gt;, чтобы подобрать себе очки. || You need to see an &lt;b&gt;eye&lt;/b&gt; doctor to choose your glasses.
|-
| КхъыӀэ, си &lt;b&gt;нэм&lt;/b&gt; къысхуеплъ. || Проверь(-те), пожалуйста, мое &lt;b&gt;зрение&lt;/b&gt;. || Please check my &lt;b&gt;vision&lt;/b&gt;.
|-
! !! !! нап. 181
|-
| Уи &lt;b&gt;нэ&lt;/b&gt; кӀуэцӀым и давленэр къэдгъэпщ. || Давай(-те) проверим у тебя (вас) &lt;b&gt;глазное&lt;/b&gt; давление. || Let's check your (the) &lt;b&gt;eye&lt;/b&gt; pressure.
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
|}
{{зэпхахэр}}
*Шыбзэм и нэ.
*Бжьэм хьэкӀуэм иӀэ нэ цӀыкӀухэм фо иракӀэри и щхьэр безкӀэ яуэжыр.
*Мастэм и нэ.
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*нэ: 1. eye 2. opening, hole, eye, cell in sth
*Шыбзэм и нэ: the openings of a sieve
*Бжьэм хьэкӀуэм иӀэ нэ цӀыкӀухэм фо иракӀэри и щхьэр безкӀэ яуэжыр: bees put the honey in the comb cells and seal them with wax.
*Мастэм и нэ: the eye of a needle
{{урысыбзэ}}
*нэ: 1. глаз 2. отверстие, ячейка, ушко в чём-л.
*Шыбзэм и нэ: отверстия сита
*Бжьэм хьэкӀуэм иӀэ нэ цӀыкӀухэм фо иракӀэри и щхьэр безкӀэ яуэжыр: пчелы кладут мед в ячейках сот и заделывают воском.
*Мастэм и нэ: ушко иголки
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''псалъафэ зэпыщӀахэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
====Нэ гъэцӀуун====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} begin shining or sparkling - about eyes
{{псалъафэ-урысыбзэ}} засиять, заблестеть - о глазах.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Нэ дазэкӀэ темыгъэплъэн (емыгъэлъагъун)====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} like one’s ears, not to see sb or sth
{{псалъафэ-урысыбзэ}} не видать как своих ушей кого-чего-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Нэ джабэкӀэ еплъын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} look sideways, crosswise at sb
{{псалъафэ-урысыбзэ}} коситься на кого-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Нэ жан====
1.
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} good eyesight
{{псалъафэ-урысыбзэ}} хорошее зрение.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      [Анэм:] - Уэ уи нэ цӀыкӀухэр нэ жанщи Зыгуэрхэр плъагъумэ къызжыӀэ.  {{автор|kbd|имяавтора=Акъ. З.}}
2.
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} sharp, penetrating look
{{псалъафэ-урысыбзэ}} острый, проницательный взгляд.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====[И] нэ жей къекӀуэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} one’s eyes keep closing; be falling to sleep
{{псалъафэ-урысыбзэ}} глаза слипаются у кого-л.; клонит ко сну.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====[И] нэ ирегъэщӀыжын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} make sb envy sth
{{псалъафэ-урысыбзэ}} вызвать зависть у кого-л. чем-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      Мэремкъаныр нысашэ жиӀэу хэмытыххэнкӀи хъунт и жэгъуэгъум я нэр ирыригъэщӀыжыну имымурадатэмэ.  {{автор|kbd|имяавтора=КӀ. А.}}
====Нэ ищын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} spot, take a liking to sb or sth
{{псалъафэ-урысыбзэ}} заприметить, облюбовать кого-что-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
      Бостейм нэ ищын.
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Нэ ищӀын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} to poke or gauge out sb’s eye
{{псалъафэ-урысыбзэ}} выколоть глаз.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      Пэжым нэ ирещӀ.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Псжь.}}
====[И] нэ къикӀын (къыхуикӀын)====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} passionately desire or want sth, long for sth
{{псалъафэ-урысыбзэ}} страстно желать, хотеть что-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      Псоми я нэ къикӀырт Матхъэнхэ я щӀапӀэжьыр къаплъыхьыну.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Ӏуащхь.}}
====[И] нэ къимыхьын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} displease sb, incur sb’s dislike
{{псалъафэ-урысыбзэ}} не понравиться кому-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====[И] нэ къитӀэтӀу====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} with bulging eyes
{{псалъафэ-урысыбзэ}} вылупив глаза, выпятив глаза.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Нэ лейкӀэ еплъын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} treat sb with special care, attention or respect
{{псалъафэ-урысыбзэ}} с особым вниманием, уважением относиться к кому-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      Музыкауэ цӀыкӀухэм а фызыжьыр Инал и анэу къыщащӀэм, нэхь нэ лейкӀэ еплъ хъуащ.  {{автор|kbd|имяавтора=КӀ. А.}}
====И нэ и псэу илъагъун====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} sincerely love, with all one’s heart and soul
{{псалъафэ-урысыбзэ}} любить искренне, от всей души.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      Фаризэти и нэ и псэу илъагъуу щытащ Хъаничэ тхьэмыщкӀэр.  {{автор|kbd|имяавтора=Щ. Ам.}}
====Нэ техуэн (къытехуэн)====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} put a jinx on sb or sth
{{псалъафэ-урысыбзэ}} сглазили.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
      Сабийм нэ техуащ.
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Нэ утхъуа====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} cloudy eyes
{{псалъафэ-урысыбзэ}} мутные глаза.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      Бэрокъуэр къыдэплъейри и нэ утхъуар абы триубыдащ.  {{автор|kbd|имяавтора=Т. Хь.}}
====Нэ фыгъуэ зытрамыгъаплъэм хуэдэщ====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} very beautiful, gorgeous, magnificent
{{псалъафэ-урысыбзэ}} очень красивый, великолепный.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Нэ ӀейкӀэ еплъын====
1.
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}}
         ЛӀыр абы нэ ӀейкӀэ еплъащ. give sb a stern look
{{псалъафэ-урысыбзэ}} сурово, злобно посмотреть на кого-л.
         ЛӀыр абы нэ ӀейкӀэ еплъащ.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
      ЛӀыр абы нэ ӀейкӀэ еплъащ.
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
2.
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} dislike sb
{{псалъафэ-урысыбзэ}} неприязненно относиться к кому-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      Нобэ цӀыхубз къытхыхьэри.. нэхъыжьыр игъэпэжу, нэхъыщӀэм нэ ӀейкӀэ емыплъу.. хъун нысэ тхьэм тхуищӀ.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=ӀуэрыӀу.}}
====НэкӀэ зегъэкӀуэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} watch, keep a close eye on sb
{{псалъафэ-урысыбзэ}} наблюдать, пристально следить за кем-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====НэкӀэ пыджэн (епыджын)====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} give sb a spiteful, angry look
{{псалъафэ-урысыбзэ}} злобно, гневно смотреть на кого-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====НэкӀэ уэн (еуэн)====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} give sb a spiteful, angry look
{{псалъафэ-урысыбзэ}} злобно, гневно смотреть на кого-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      ЛӀыгъэм зезгъэхьу Унэм ныщесхулӀэкӀэ НэкӀэ укъызоуэ.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Къэб. п. и ант.}}
====НэкӀэ шхын====
1.
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} eat, devour sb with your eyes
{{псалъафэ-урысыбзэ}} есть, пожирать взглядом, глазами кого-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
2.
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} look at sb angrily
{{псалъафэ-урысыбзэ}} со злостью смотреть на кого-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}&lt;big&gt;Big text&lt;/big&gt;
====НэкӀэ щӀэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} determine sth approximately, by eye
{{псалъафэ-урысыбзэ}} определить на глаз что-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====[И] нэм бжэгъуу (бжэгъукӀэ) щӀэуэн (къыщӀэуэн)====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} be a bone in sb's throat; be like an eyesore.
{{псалъафэ-урысыбзэ}} стать поперёк горла кому-л.; быть как бельмо на глазу.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      ХьэтӀэкъущокъуэр лӀакъуэлӀэшхэм я нэм бжэгъуу щӀэуэрт, ауэ тхьэмыщкӀэхэр иригушхуэрт.  {{автор|kbd|имяавтора=Къэр. Хь.}}
====Нэм къегъэжыхьын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} (his) eyes keep running around
{{псалъафэ-урысыбзэ}} глазки бегают.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      Тыкъыр гужьеяуэ и нитӀым адэкӀэмыдэкӀэ кърегъэжыхь.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Ӏуащхь.}}
====Нэм къиубыдым нэс====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} as far as you can see
{{псалъафэ-урысыбзэ}} насколько хватает глаз.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Нэм къиубыдын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} gaze at sth
{{псалъафэ-урысыбзэ}} охватывать взглядом, взором.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Нэм къищтэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}}
{{псалъафэ-урысыбзэ}} gaze at sth
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      ЗыхуэмышыӀэр Ӏэбжьанэм доплъэ, И лъэр щыувыр и нэм къимыщтэ, Ӏуэхуу къытехьуэм гъунэ имыӀэ.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Къэб. п. и ант.}}
====Нэм къищтэр (къиубыдыр, къиплъысыр, къиплъыхьыр)====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} everything around; everything the eye can see
{{псалъафэ-урысыбзэ}} всё вокруг; всё, что охватывает глаз.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====[И] нэм къыфӀэнэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} please, catch sb’s eye 
{{псалъафэ-урысыбзэ}} приглянуться, понравиться кому-л. (букв. зацепиться за глаза).
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      Зэрылэ нэм къыфӀэнэу хъуар дурэшплӀэрэшым дигъапщкӀуэу щӀидзащ.  {{автор|kbd|имяавтора=Къ. Хь.}}
====[И] нэм къыфӀэщӀын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} seem, appear to sb
{{псалъафэ-урысыбзэ}} показаться, померещиться кому-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====[И] нэм къыщипхъуэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} not see anything in front of you (for example, out of anger)
{{псалъафэ-урысыбзэ}} ничего не видеть перед собой (напр. от гнева).
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      И занщӀэр и гъуэгуу шур мажэ, мажэ и нэм къыщипхъуауэ.  {{автор|kbd|имяавтора=Щ. Ӏ.}}
====Нэм къыщхьэрипхъуэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} not see anything in front of you (for example, out of anger)
{{псалъафэ-урысыбзэ}} ничего не видеть перед собой (напр. от гнева).
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Нэм къыщӀэуэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} be obvious, apparent (literally: gauge out your eyes)
{{псалъафэ-урысыбзэ}} быть очевидным (букв. колоть глаза).
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Нэм щӀэӀэбэр (къыщӀэӀэбэр) мылъагъун====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} even if you gouge out your eyes, you can't see anything.
{{псалъафэ-урысыбзэ}} хоть глаза выколи, ни зги не видать.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
      Нэм къыщӀэӀэбэр умылъагъуу жэщыр кӀыфӀт.
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Нэм къыӀуидзэн====
1.
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} be visible, open up (about a view)
{{псалъафэ-урысыбзэ}} открываться взору
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
2.
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} be obvious, strike the eye
{{псалъафэ-урысыбзэ}} бросаться в глаза.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      Тафэщ, тафэщ нэм къыӀуидзэр.  {{автор|kbd|имяавтора=Е. К.}}
====Нэм къыӀуимыхьэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} displease sb, incur sb’s dislike
{{псалъафэ-урысыбзэ}} не понравиться кому-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Нэм лыбод трищӀэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} get bored, fed up, be like an eyesore.
{{псалъафэ-урысыбзэ}} надоесть, осточертеть, быть как бельмо на глазу.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====[И] нэм лъы къытелъэдэн (телъэдэн)====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} (his) eyes became bloodshot.
{{псалъафэ-урысыбзэ}} глаза кровью налились.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
      ЩӀалэм и нэм лъыр къытелъэдауэ зешхыж.
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====[И] нэм лъы щӀэгъэупӀэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} beat sb up hard, cruelly
{{псалъафэ-урысыбзэ}} сильно, жестоко избить кого-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Нэм пшагъуэ къытрихьэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} everything blurred in sb's eyes
{{псалъафэ-урысыбзэ}} помутилось в глазах у кого-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      Сэры си нэм пшагъуэр къытрихьащи, щӀыӀэ техьэгъуэм сызэщӀиубыда хуэдэщ.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Лъэб.}}
====Нэм пшагъуэ къыщӀихьэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} frown, grow angry
{{псалъафэ-урысыбзэ}} хмуриться, сердиться.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Нэм пшатхъуэ къытрихуэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} frown, grow angry
{{псалъафэ-урысыбзэ}} хмуриться, сердиться.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Нэм хуэдэ====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} desired, beloved, dear (literally: similar to one’s eyes).
{{псалъафэ-урысыбзэ}} желанный, любимый, дорогой (букв.: подобный своим глазам).
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      - Ди нэм ухуэдэщ, ди псэм ухуэдэщ! - жаӀэри Гъудэберд жьантӀэм дагъэтӀысхьащ.  {{автор|kbd|имяавтора=Къэр. Хь.}}
====Нэм хуэмылъагъун====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} harbour dislike for sb
{{псалъафэ-урысыбзэ}} питать неприязнь к кому-чему-л..
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Нэм хуэхьын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} treat sb with sweetness or tenderness
{{псалъафэ-урысыбзэ}} нежно, ласково относиться к кому-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====[И] нэм хъуаскӀэ къыщӀихын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} cast thunder and lightning.
{{псалъафэ-урысыбзэ}} метать громы и молнии.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====[И] нэм цӀу-цӀу къыщӀегъэхын, къыхущӀегъэхын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} scold sb, give sb a talking to
{{псалъафэ-урысыбзэ}} устроить кому-л. взбучку, нагоняй.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====[И] нэм цӀу-цӀу щӀэгъэӀукӀын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} scold sb, tell sb off
{{псалъафэ-урысыбзэ}} устроить кому-л. взбучку, нагоняй.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Нэм щызу лъагъун====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} see, get enough of smb.
{{псалъафэ-урысыбзэ}} насмотреться вдоволь на кого-что-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Нэм щыщӀэн (кӀэричын)====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} get worse – about one’s eyesight
{{псалъафэ-урысыбзэ}} ухудшиться - о зрении.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Нэм щӀэбзеен====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} remove sth from sb’s eye with the tongue (a speck)
{{псалъафэ-урысыбзэ}} удалить языком из чьего-л. глаза (соринку).
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====[И] нэм щӀэгъуэнлыхьын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} scold sb, tell sb off
{{псалъафэ-урысыбзэ}} сделать нагоняй кому-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Нэм щӀэджэгуэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} be immediately noticeable, conspicuous (about sth bright, colourful)
{{псалъафэ-урысыбзэ}} бросаться в глаза (о чём-л. ярком, пёстром).
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      Хъыджэбзым дыщэкӀэ дауэ къэдабэ бостей дахэ щыгъти нэм щӀэджагуэрт. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Черк. ӀуэрыӀу.}}
====Нэм щӀэлыдэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} be immediately noticeable, conspicuous (about sth bright, colourful)
{{псалъафэ-урысыбзэ}} бросаться в глаза (о чём-л. ярком, пёстром).
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Нэм щӀэӀэбэу====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} right in the eye; candidly, frankly, bluntly
{{псалъафэ-урысыбзэ}} прямо в глаза, откровенно.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      ПащӀэ Бэчмырзэ.. нэм щӀэӀэбэу мыхъумыщӀагъэр игъэлъагъуэу ныкъуэкъуащ.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Къэб. п. и ант.}}
====[И] нэм щӀэӀун====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} poke sb in the eye
{{псалъафэ-урысыбзэ}} тыкать в глаза кому-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====[И] нэм щӀы имылъагъу(жы)н====
1.
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} be terribly angry.
{{псалъафэ-урысыбзэ}} быть страшно разгневанным.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      Къурыкъуэ лъэбышэр Хьэмид сымэ щаубыдам, Назыч гуфӀэгъуэшхуэ иӀащ, ауэ ар псэууэ къазэрыӀэщӀэкӀыжар гухэщӀышхуэ хуэхъуауэ и нэм щӀы илъагъужтэкъым.  {{автор|kbd|имяавтора=Д. М.}}
2.
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} not feel your legs under you.
{{псалъафэ-урысыбзэ}} не чуять под собой ног.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      Апхуэдэу, си нэм щӀы имылъагъуу, сыжэурэ, хъэхэм гу къыслъатэри сяужь къихьащ.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Япэу лъ. з.}}
====Нэр гъэджэгун====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} play with one’s eyes, flirt
{{псалъафэ-урысыбзэ}} играть глазами.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Нэр гъэжанын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} gaze, look at sth intently
{{псалъафэ-урысыбзэ}} пристально смотреть, всматриваться.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Нэр гъэплъэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} open the eyes, see
{{псалъафэ-урысыбзэ}} раскрыть глаза, посмотреть.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Нэр гъэупӀэрэпӀэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} blink
{{псалъафэ-урысыбзэ}} моргать.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====[И] нэр зэӀыхьэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} get worse – about eyesight
{{псалъафэ-урысыбзэ}} ухудшиться - о зрении.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====И нэр ису и псэр хэгъуэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} to get extremely thin, only skin and bones left.
{{псалъафэ-урысыбзэ}} страшно исхудать, остались кожа да кости.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====[И] нэр къэлыдын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} (his) eyes lit up
{{псалъафэ-урысыбзэ}} глаза загорелись.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====[И] нэр къэплъэжын====
1.
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} come to one's senses, come round, regain consciousness
{{псалъафэ-урысыбзэ}} прийти в себя
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
2.
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} breath more freely
{{псалъафэ-урысыбзэ}} вздохнуть свободнее.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      Абы [жылэм] я псыр благъуэм къиутӀыпщыжащ, цӀыхухэм я нэри къэплъэжащ.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Нарт.}}
====[И] нэр къэпщӀын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} open up - about the eyes (for example, in a puppy).
{{псалъафэ-урысыбзэ}} открыться, раскрыться - о глазах (напр. у щенка).
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====[И] нэр къижын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} gawk, stare, gape
{{псалъафэ-урысыбзэ}} вытаращить глаза.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      Бажэм и нитӀыр къижу зиплъыхьащ.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Дыщэ кӀ.}}
====[И] нэр къилэлын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} to become dull or numb - about one’s eyes, one’s look.
{{псалъафэ-урысыбзэ}} осоловеть - о глазах, взгляде.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Нэр къилыдыкӀын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} shine, gleam, sparkle – about the eyes
{{псалъафэ-урысыбзэ}} сверкать, сиять - о глазах.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====[И] нэр къитӀэтӀын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} bulge out – about the eyes
{{псалъафэ-урысыбзэ}} выпучиться - о глазах.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====[И] нэр къихун====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} knock out an eye.
{{псалъафэ-урысыбзэ}} выбить глаз.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      Джэгу пэтрэ нэ къраху.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Псжь.}}
====[И] нэр къипхуу====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} candidly, frankly, bluntly, straight in the eye
{{псалъафэ-урысыбзэ}} честно, прямо, в глаза.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====[И] нэр къицӀуукӀын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} sparkle, shine, gleam – about the eyes
{{псалъафэ-урысыбзэ}} блестеть сверкать - о глазах.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====[И] нэр къицӀыщхъукӀын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} sparkle, shine, gleam – about the eyes
{{псалъафэ-урысыбзэ}} блестеть сверкать - о глазах.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====[И] нэр къыщипхъуэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} panic, become panicky
{{псалъафэ-урысыбзэ}} впасть в панику.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====[И] нэр къыщихун====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} (his) eyes bulged out of their sockets (for example, from laughter, pain, fright, etc.).
{{псалъафэ-урысыбзэ}} глаза вылезли из орбит (напр. от смеха, боли, испуга и т. п.).
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      Шамхъун и нэр къыщихуауэ дыхьэшхырт.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Къэб.}}
====[И] нэр къыщыпкӀын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} (his) eyes bulged out of their sockets (for example, from laughter, pain, fright, etc.).
{{псалъафэ-урысыбзэ}} глаза вылезли из орбит (напр. от смеха, боли, испуга и т. п.).
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Нэр къыщӀэгъэбырдыкӀын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} look sullenly.
{{псалъафэ-урысыбзэ}} смотреть исподлобья.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Нэр къыщӀэгъэплъын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} look sullenly.
{{псалъафэ-урысыбзэ}} смотреть исподлобья.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====[И] нэр мыупӀэрэпӀэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} not to bat an eye
{{псалъафэ-урысыбзэ}} и глазом не моргнуть.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====[И] нэр мыгъэплъэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} treat sb badly, mistreat, ill-treat, handle sb without gloves
{{псалъафэ-урысыбзэ}} держать кого-л. в чёрном теле.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====[И] нэр плъэн====
1.
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} see
{{псалъафэ-урысыбзэ}} видеть
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
2.
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} have fun, have a good time
{{псалъафэ-урысыбзэ}} развлечься, приятно провести время.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Нэр плъызын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} stare, gaze at a single point
{{псалъафэ-урысыбзэ}} уставиться, уткнуться в одну точку.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Нэр пӀэпихын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} be fascinated by sb or sth
{{псалъафэ-урысыбзэ}} очаровываться кем-чем-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      Розэ зэмыфэгъухэм я къэгъэгъэгъуэщ - узэплъыныр умыщӀэу нэр пӀэпах.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Ӏуащхь.}}
====Нэр тедиен====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} take a look at sb or sth
{{псалъафэ-урысыбзэ}} остановиться взглядом на ком-чём-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      НапэӀэлъэщӀым кӀуэцӀылъу абы [Хьэцацэ] иӀыгъым ефэндым и нэр занщӀэу тедиящ.  {{автор|kbd|имяавтора=Ж. Б.}}
====Нэр текӀылэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} dazzles in the eyes, dance before sb’s eyes.
{{псалъафэ-урысыбзэ}} рябит в глазах.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Нэр темыгъэкӀын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} not take your eyes off of sb, keep your eyes on sb
{{псалъафэ-урысыбзэ}} не спускать глаз с кого-чего-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Нэр темыпыӀэу====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} in an instant, the the blink of an eye
{{псалъафэ-урысыбзэ}} в мгновение ока.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====[И] нэр тенэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} glare at sb or sth., keep your eyes on sb or sth
{{псалъафэ-урысыбзэ}} впиться глазами в кого, во что-л., не сводить глаз с кого-чего-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      Бабыху хъыджэбзым и натӀэм телъ щхьэц топым и нэр тенащ.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Ӏуащхь.}}
====Нэр теплъызэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} stare at sb or sth
{{псалъафэ-урысыбзэ}} уставиться на кого-что-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      Мусэбий и нэр хъыджэбзым теплъызат.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Ӏуащхь.}}
====Нэр тепщӀыпщӀэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} dazzles in the eyes, dance before sb’s eyes.
{{псалъафэ-урысыбзэ}} рябит в глазах.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      Хьэсанш щауэм и джатэм нэр топщӀыпщӀэ.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Къэб. ӀуэрыӀу.}}
====Нэр теубыдэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} gaze at sb or sth, into sth
{{псалъафэ-урысыбзэ}} вперить глаза, взгляд, взор в кого, во что-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Нэр тӀууэ хуэгъэплъэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} give to sb scolding; put fear in sb
{{псалъафэ-урысыбзэ}} дать кому-л. нагоняй; навести страх на кого-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Нэр уфӀыцӀын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} close your eyes.
{{псалъафэ-урысыбзэ}} зажмурить глаза.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Нэр хуэгъэӀеин====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} look at sb evilly, hostilely
{{псалъафэ-урысыбзэ}} зло, неприязненно смотреть на кого-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Нэр хуэуфӀыцӀын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} close your eyes to sth, look through your fingers at sth
{{псалъафэ-урысыбзэ}} закрыть глаза, смотреть сквозь пальцы на что-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      Абы жиӀэр уэ лэжь, ИщӀэр умыщӀэ, Уи нэр хуэуфӀыцӀ.  {{автор|kbd|имяавтора=П. Б.}}
====Нэр хъуэпскӀын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} sparkle – about the eyes
{{псалъафэ-урысыбзэ}} сверкнуть - о глазах.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Нэр щыджылын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} ripple in the eyes (from a bright flame, from light).
{{псалъафэ-урысыбзэ}} рябить в глазах (от яркого пламени, от света).
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      Дыхьэрэну мэплъ и нэкӀур, Нэр щоджылыр уӀуплъамэ.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Къэб. п. и ант.}}
====Нэр щысыкӀын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} blind your eyes
{{псалъафэ-урысыбзэ}} слепить глаза.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====[И] нэр щыункӀыфӀыкӀын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} darkened in the eyes; became ill
{{псалъафэ-урысыбзэ}} потемнело в глазах, стало дурно.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      А напӀэзыпӀэм Таусэ Трам и нэхэр щыун кӀыфӀыкӀащ.. пхырыху къыфӀэщӀащ.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Ӏуащхь.}}
====Нэр щӀэплъызэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} stare at sb or sth
{{псалъафэ-урысыбзэ}} уставиться на кого-что-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      Хъусин и нэхэр мэз щӀагъым щӀэплъызэурэ зыкъомрэ щыта нэужьым ежьэри зиплъыхьащ.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Лъэб.}}
====Нэр щӀэукъуэнцӀэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} squint your eyes.
{{псалъафэ-урысыбзэ}} прищурить глаза.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Нэр щӀэӀуэтыкӀын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} rub your eyes
{{псалъафэ-урысыбзэ}} протереть глаза
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Нэр щӀегъэлъэфэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} turn, roll (up) your eyes.
{{псалъафэ-урысыбзэ}} закатывать глаза.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      Динэ зэхиуфа и набдзэхэм и нэ фӀыцӀэ лыдхэр щӀригъэлъафэрт.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Зы б. з.}}
====[И] нэр щӀым етауэ====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} downcast eyes, gaze
{{псалъафэ-урысыбзэ}} потупив глаза, взор.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      [КӀукӀуэ] хогупсысыхь, и нэр щӀым етами, зытеувэр имылъагъу хуэдэщ.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Ӏуащхь.}}
====Нэрэ напӀэрэ я зэхуакум (бзэхын)====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} instantly, in an instant (disappear).
{{псалъафэ-урысыбзэ}} мгновенно, в один миг (исчезнуть).
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      [Фызыжьым:] - Мастэ сӀыгъар юрэ напӀэрэ я зэхуакум кӀуэдащ.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=ӀуэрыӀу.}}
====Нэрэ налӀэрэ зэхуэмыхьын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} not sleep a wink
{{псалъафэ-урысыбзэ}} не сомкнуть глаз
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      Анусэ цӀыкӀу мыгъуэм жэщ псом нэрэ напӀэрэ зэхуихьакъым..  {{автор|kbd|имяавтора=Хь. А.}}
====Нэрэ Ӏэрэ я зэхуакум====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} instantly, in an instant (disappear).
{{псалъафэ-урысыбзэ}} мгновенно, в один миг (исчезнуть).
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Нэри пэри хьын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} demolish everything, sweep away everything in its path (about a seething stream).
{{псалъафэ-урысыбзэ}} всё сносить, сметать на своём пути (о бурном потоке).
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      Нэри пэри зыхь псышхуэм къыхыхьэну зызыгъэхъэзыр щӀалэр.. [Мыхьэмэт и фызымрэ и шыпхъумрэ] ягъэщӀагъуэу уващ.  {{автор|kbd|имяавтора=Къэр. Хь.}}
====Нэхэр зэблэгъэплъын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} squint your eyes.
{{псалъафэ-урысыбзэ}} косить глаза, взгляд.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      Хьэ банэ макъыр зэрызэхихыу, тхьэкӀумэкӀыхь анэжьым и гур къилъэтащ, и напӀэхэр тригъауэри и нэхэр зэблигъэплъащ.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Дыщэ кӀ.}}
====[И] нэхэр зэблэжын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} be dazzled; difficult to choose
{{псалъафэ-урысыбзэ}} глаза разбежались.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      Зыхуэмыубыдыжу абы [Марусхъан] и нэхэр зэблож, гуфӀэу и гур къолъэт.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Ӏуащхь.}}
====[Я] нэхэр зэтедиен====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} stare at each other
{{псалъафэ-урысыбзэ}} уставиться друг на друга.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====(И] нэхэр илэлыхьын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} to become dull - about one’s eyes, one’s look.
{{псалъафэ-урысыбзэ}} осоловеть - о глазах, взгляде.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Нэхэр къиджэгукӀын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} play with one’s eyes, flirt
{{псалъафэ-урысыбзэ}} играть глазами.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====нэ закъуэ====
1.
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} Зы нэ фӀэкӀа зимыӀэ (адыгэ таурыхъхэм хэт Иныжьым хужаӀэ)
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} one-eyed (about a giant in Adyghe tales)
{{псалъафэ-урысыбзэ}} одноглазый (о великане в адыгских сказках) 
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
      Иныжь нэ закъуэ.
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
2. 
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} Зы нэ лъэныкъуэр нэф.
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} blind in one eye
{{псалъафэ-урысыбзэ}} одноглазый
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      Ди унэшхуэр тӀошхэ-щэшхэщ, ди лэгъунэр шхэгъуэ закъуэщ, ди нэ закъуэр пӀэм къыхоплъ.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=ӀуэрыӀу.}}
====нэ зэв====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} Зи нэр зэв.
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} narrow-eyed 
{{псалъафэ-урысыбзэ}} узкоглазый
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====нэ кӀуэцӀ: нэ кӀуэцӀ нашэ====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} cross-eyed
{{псалъафэ-урысыбзэ}} косоглазый.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====нэ лъэныкъуэ====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} Зи нэ лъэныкъуэр нэф.
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} blind in one eye
{{псалъафэ-урысыбзэ}} одноглазый
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====нэ фӀыцӀэ====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} Зи нэр фӀыцӀэ.
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} black-eyed, with black eyes
{{псалъафэ-урысыбзэ}} черноглазый
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====нэ хъурей====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} Зи нэхэр хъурейуэ щыт (цӀыху).
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} round-eyed, with round eyes
{{псалъафэ-урысыбзэ}} [человек] с круглыми глазами
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{библиографие}}</text>
      <sha1>0n6fk0sg2el587km1fzblk2yda8ht71</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>уи</title>
    <ns>0</ns>
    <id>12419</id>
    <revision>
      <id>130091</id>
      <parentid>129991</parentid>
      <timestamp>2026-10-26T14:22:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rhdkabardian</username>
        <id>5</id>
      </contributor>
      <origin>130091</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5382" sha1="c705c3lsyow52z5cjx3t2tw3vm7wlcx" xml:space="preserve">{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ЕИГЪЭ ПРЕФИКС}}
{{этимологие}}
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=wi:}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=у + [и]}}
{{мыхьэнэ}}
#Еиныгъэ къэзыгъэлъагъуэ префикс.
{{щапхъэхэр}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэреджэ тхылъхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Адыгэбзэ''', Гугъуэт Л. Т., Зэхъуэхъу Л. Хь, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1984''' !! нап. 27
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| Нащ, уэри &lt;b&gt;уи&lt;/b&gt; шыр шэщым шэ!|| Нащ, и ты веди &lt;b&gt;свою&lt;/b&gt; лошадь в конюшню.|| Nash, you take &lt;b&gt;your&lt;/b&gt; horse to the stable, too!
|-
! !! !! нап. 30
|-
| &lt;b&gt;Уи&lt;/b&gt; кӀэфий. || &lt;b&gt;Твой&lt;/b&gt; свисток. || &lt;b&gt;Your&lt;/b&gt; whistle.
|-
! !! !! нап. 77
|-
|| Шордакъхэм укъихьэмэ, къалэри бгы щхьэ хужьхэри &lt;b&gt;уи&lt;/b&gt; пащхьэм къоувэ.|| Если выйдешь на балкон, перед &lt;b&gt;тобой&lt;/b&gt; встают город и белые вершины гор. || If you come out onto the balcony, the city and the white-headed mountains rise before &lt;b&gt;you&lt;/b&gt;.
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 173
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| &lt;b&gt;Уи&lt;/b&gt; рецептыр япэ щхьэгъубжэмкӀэ ет. || Подай(-те) &lt;b&gt;твой (ваш)&lt;/b&gt; рецепт в первое окно. || Submit &lt;b&gt;your&lt;/b&gt; prescription at the first window.
|-
! !! !! нап. 175
|-
| Сыт &lt;b&gt;уи&lt;/b&gt; лажьэр? || Что с &lt;b&gt;тобой (вами)&lt;/b&gt;? || What’s wrong with &lt;b&gt;you&lt;/b&gt;?
|-
| Узэрысымаджэр &lt;b&gt;уи&lt;/b&gt; фэм къегъэлъагъуэ. || У &lt;b&gt;тебя (вас)&lt;/b&gt; болезненный вид. || &lt;b&gt;You&lt;/b&gt; look ill.
|-
! !! !! нап. 176
|-
| Сыт лъандэрэ &lt;b&gt;уи&lt;/b&gt;гу къыдэмыжрэ? || Когда &lt;b&gt;ты (вы)&lt;/b&gt; почувствовал(—и) себя плохо? || When did &lt;b&gt;you&lt;/b&gt; start feeling unwell?
|-
| &lt;b&gt;Уи&lt;/b&gt; жьэр ину зэтехи &quot;а&quot; жыӀэт. || Открой(-те), пожалуйста, рот пошире и скажи(-те) &quot;а&quot;. || Please open &lt;b&gt;your&lt;/b&gt; mouth wide and say &quot;ah.&quot;
|-
| &lt;b&gt;Уи&lt;/b&gt; Ӏупсыр щебгъэхкӀэ, &lt;b&gt;уи&lt;/b&gt; тэмакъыр узрэ? || &lt;b&gt;Тебе (вам)&lt;/b&gt; больно глотать? || Does it hurt to swallow?
|-
| &lt;b&gt;Уи&lt;/b&gt; бзэгур сыгъэлъагъут. || Покажи(-те) язык. || Show me &lt;b&gt;your&lt;/b&gt; tongue.
|-
| Мыдэхьыт, &lt;b&gt;уи&lt;/b&gt; лъынтхуэр къызэреуэм сегъэплъыт. || Давайте проверим пульс. || Let’s check &lt;b&gt;your&lt;/b&gt; pulse.
|-
| Шхыным &lt;b&gt;уи&lt;/b&gt; гур дауэ хущыт? || Какой &lt;b&gt;у тебя&lt;/b&gt; аппетит? || How’s &lt;b&gt;your&lt;/b&gt; appetite?
|-
! !! !! нап. 177
|-
| &lt;b&gt;Уи&lt;/b&gt; щхьэр узрэ (кӀэрахъуэрэ)? || Голова не болит (кружится)? || Does &lt;b&gt;your&lt;/b&gt; head hurt (Do &lt;b&gt;you&lt;/b&gt; feel dizzy)?
|-
! !! !! нап. 179
|-
| Дауэ щыт &lt;b&gt;уи&lt;/b&gt; узыншагъэр? || Как &lt;b&gt;твое (ваше)&lt;/b&gt; здоровье? || How is &lt;b&gt;your&lt;/b&gt; health?
|-
| Зыхуэсакъыж, &lt;b&gt;уи&lt;/b&gt; узыншагъэр хъумэ. || Будь(-те) осторожней, береги(-те) &lt;b&gt;свое&lt;/b&gt; здоровье. || Be careful, take care of &lt;b&gt;your&lt;/b&gt; health.
|-
| &lt;b&gt;Уи&lt;/b&gt; узыншагъэмкӀэ уэ Ӏэмал имыӀэу тутыныр (фадэр) хыфӀэбдзэн хуейщ. || По состоянию здоровья ты (вы) немедленно должен (должны) перестать курить (пить). || Due to &lt;b&gt;your&lt;/b&gt; health condition, you must immediately stop smoking (drinking).
|-
! !! !! нап. 181
|-
| &lt;b&gt;Уи&lt;/b&gt; нэ кӀуэцӀым и давленэр къэдгъэпщ. || Давай(-те) проверим &lt;b&gt;у тебя (вас)&lt;/b&gt; глазное давление. || Let's check &lt;b&gt;your&lt;/b&gt; (the) eye pressure.
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{зэпхахэр}}
*Уи хэку.
*Уи деж.
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*уи: second person singular possessive indicator, functionally equivalent to English “your, yours”
*Уи хэку: your homeland, your country
*Уи деж: at your (house/flat/etc.); near you
{{урысыбзэ}}
*уи: показатель принадлежности, функционально соответствует русскому «твой»
*Уи хэку: твоя родина
*Уи деж:  у тебя
{{библиографие}}</text>
      <sha1>c705c3lsyow52z5cjx3t2tw3vm7wlcx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Индекс:Къэбэрдей-Шэрджэсыбзэ/Д</title>
    <ns>102</ns>
    <id>20015</id>
    <revision>
      <id>130095</id>
      <parentid>110715</parentid>
      <timestamp>2026-10-26T14:44:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rhdkabardian</username>
        <id>5</id>
      </contributor>
      <origin>130095</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="19727" sha1="c8qen9hhkx96yfihvi3ogjfgo8ido7k" xml:space="preserve">{{Къэбэрдей-Шэрджэсыбзэ индекс}}
*[[Index:Къэбэрдей-Шэрджэсыбзэ/д|д]]
*[[Index:Къэбэрдей-Шэрджэсыбзэ/Д|Д]]
&lt;div class=&quot;index&quot;&gt;

==д==
*[[д]]
==да==
*[[давленэ]]
*[[дагуэ]]
*[[дагъалъэ]]
*[[дагъэ]]
*[[дагъэжьахуэ]]
*[[дагъэкӏэ]]
*[[дагъэрыжьэ]]
*[[дагъэтех]]
*[[дагъэхэкӏ]]
*[[дагъэхуэвэу]]
*[[дагъэщӏэху]]
*[[дагъыстэн]]
*[[дагъыстэнхэр]]
*[[дагъуэ]]
*[[дагъуэдашэ]]
*[[дагъуэджэ]]
*[[дагъуэншэ]]
*[[дадэ]]
*[[дадэгъэгуфӏэ]]
*[[дадэжь]]
*[[дадэкъуапэ]]
*[[дадэшхуэ]]
*[[дадий]]
*[[дадийгулъ]]
*[[дадийкъэбж]]
*[[дадийщхьэплъ]]
*[[дадийщхьэху]]
*[[дазэ]]
*[[дакӏуэ]]
*[[дакӏуэ-бзакӏуэ]]
*[[дакъэ]]
*[[дакъэвауэ]]
*[[дакъэгъуазэ]]
*[[дакъэжь]]
*[[дакъэхэкӏэ]]
*[[дакъикъэ]]
*[[дакъикъэбж]]
*[[далэ]]
*[[дамагуэ]]
*[[дамащхьэ]]
*[[дамэ]]
*[[дамэгъу]]
*[[дамэдазэ]]
*[[дамэду]]
*[[дамэкъуэ]]
*[[дамэпкъ]]
*[[дамэпс]]
*[[дамэрыхь]]
*[[дамэрыщтэ]]
*[[дамэтелъ]]
*[[дамэщӏ]]
*[[дамэщӏэт]]
*[[дамбыру]]
*[[дампӏ]]
*[[дамыгъэ]]
*[[дамыгъэтедзэ]]
*[[данагъуэ]]
*[[данагъуэжьыч]]
*[[данапцӏэ]]
*[[данапӏэ]]
*[[данапӏэ-дыщапӏэ]]
*[[данэ]]
*[[данэпс]]
*[[дапхуэдэ]]
*[[дапхуэдиз]]
*[[дапхуэдизрэ]]
*[[дапхъэ]]
*[[дапщэ]]
*[[дапщэ-дапщэ]]
*[[дапщэрэ]]
*[[дапщэщ]]
*[[дапӏэ]]
*[[дар]]
*[[дара]]
*[[дарэ]]
*[[дарэгъу]]
*[[даргу]]
*[[дарииху]]
*[[дарий]]
*[[дарийбэху]]
*[[дарийгул]]
*[[дауэ]]
*[[дауэгъу]]
*[[дауэдапщэ]]
*[[дауэншэ]]
*[[дауэрэ]]
*[[дауэщхьэуэ]]
*[[дауи]]
*[[дауикӏ]]
*[[даущ]]
*[[даущыншэ]]
*[[дафэ]]
*[[дафэзехьэ]]
*[[дахагъ]]
*[[дахагъэ]]
*[[дахащэ]]
*[[дахащӏэ]]
*[[дахэ]]
*[[дахэбаринэ]]
*[[дахэгъэпс]]
*[[дахэгъуэ]]
*[[дахэ-дахэу]]
*[[дахэжыӏэ]]
*[[дахэкупсэ]]
*[[дахэкӏэ]]
*[[дахэлынэ]]
*[[дахэтхьэпэ]]
*[[дахэтхьэмпэ]]
*[[дахэу]]
*[[дахэӏуалэ]]
*[[дачэ]]
*[[дашх]]
*[[даӏим]]
*[[даӏимауэ]]
*[[даӏуэ]]
==дэ==
*[[дэ=]]
*[[дэ]]
*[[дэбэгыхьын]]
*[[дэбэгъухьын]]
*[[дэбэкъуэн]]
*[[дэбэкъуеин]]
*[[дэбэкъухын]]
*[[дэбэнэн]]
*[[дэбэнын]]
*[[дэбэскъыхьын]]
*[[дэбгъунлъэн]]
*[[дэбдзыкӏын]]
*[[дэбжьэнтхъуэн]]
*[[дэбжьыфӏэн]]
*[[дэбзэхэн]]
*[[дэбзэхыкӏын]]
*[[дэбзеикӏын]]
*[[дэбзыкӏын]]
*[[дэблеин]]
*[[дэвыкӏын]]
*[[дэгызэ]]
*[[дэгу]]
*[[дэгуа]]
*[[дэгуэн]]
*[[дэгуэшэн]]
*[[дэгуэшын]]
*[[дэгупсэн]]
*[[дэгушыӏэн]]
*[[дэгущӏыхьын]]
*[[дэгъакӏэ]]
*[[дэгъэбзэхыкӏын]]
*[[дэгъэгъуэтыхьын]]
*[[дэгъэджэрэзеин]]
*[[дэгъэж]]
*[[дэгъэжэхын]]
*[[дэгъэжеин]]
*[[дэгъэжей]]
*[[дэгъэжын]]
*[[дэгъэзэгъэн]]
*[[дэгъэзэжын]]
*[[дэгъэзэрыхьын]]
*[[дэгъэзеигъуэ]]
*[[дэгъэзеин]]
*[[дэгъэзыкӏын]]
*[[дэгъэзыхын]]
*[[дэгъэзыхьын]]
*[[дэгъэкӏыжын]]
*[[дэгъэкӏын]]
*[[дэгъэкӏуэн]]
*[[дэгъэкӏуэсыкӏын]]
*[[дэгъэкӏуэтэн]]
*[[дэгъэкӏуэтеин]]
*[[дэгъэкӏуэтын]]
*[[дэгъэкӏуеин]]
*[[дэгъэкъэбзыкӏын]]
*[[дэгъэлъэдэн]]
*[[дэгъэлъеин]]
*[[дэгъэлӏыхьын]]
*[[дэгъэпкӏеин]]
*[[дэгъэпсэн]]
*[[дэгъэпсынщӏэн]]
*[[дэгъэпщкӏуэн]]
*[[дэгъэпщӏэн]]
*[[дэгъэпӏиикӏын]]
*[[дэгъэткӏуэн]]
*[[дэгъэтын]]
*[[дэгъэтӏэтӏэн]]
*[[дэгъэтӏэтӏын]]
*[[дэгъэтӏысхьэн]]
*[[дэгъэуэхын]]
*[[дэгъэублэрэкӏеин]]
*[[дэгъэувэжын]]
*[[дэгъэувэн]]
*[[дэгъэувыкӏын]]
*[[дэгъэуеин]]
*[[дэгъэукӏын]]
*[[дэгъэукӏуриен]]
*[[дэгъэфэн]]
*[[дэгъэфэхъуэн]]
*[[дэгъэфыхьын]]
*[[дэгъэхын]]
*[[дэгъэхуэн]]
*[[дэгъэхуэхын]]
*[[дэгъэхун]]
*[[дэгъэцӏывыкӏын]]
*[[дэгъэщэтэн]]
*[[дэгъэщэтын]]
*[[дэгъэщэщэн]]
*[[дэгъэщэщын]]
*[[дэгъэщтыкӏын]]
*[[дэгъэщтын]]
*[[дэгъэщтыхьын]]
*[[дэгъэщхьэн]]
*[[дэгъэщӏэн]]
*[[дэгъэӏэпхъукӏын]]
*[[дэгъуэ]]
*[[дэгъуэгурыкӏуэн]]
*[[дэгъуэжын]]
*[[дэгъуэжь]]
*[[дэгъуэлъхьэн]]
*[[дэгъуэлъын]]
*[[дэгъуэн]]
*[[дэгъуэтэн]]
*[[дэгъуэтын]]
*[[дэгъуэтыхьын]]
*[[дэгъуэу]]
*[[дэгъуэщыхьын]]
*[[дэдэн]]
*[[дэдыдыкӏын]]
*[[дэдытэн]]
*[[дэджабгъэ]]
*[[дэджажэ]]
*[[дэджал]]
*[[дэджэгуэгъу]]
*[[дэджэгун]]
*[[дэджэдэн]]
*[[дэджэдеин]]
*[[дэджэлэн]]
*[[дэджэрэзэн]]
*[[дэджэрэзыкӏын]]
*[[дэджэрэзын]]
*[[дэджэхъу]]
*[[дэдзэжын]]
*[[дэдзэн]]
*[[дэдзеин]]
*[[дэдзын]]
*[[дэдзыха]]
*[[дэдзыхыгъэ]]
*[[дэдзыхын]]
*[[дэдзыхыпӏэ]]
*[[дэжал]]
*[[дэжэбзэн]]
*[[дэжэхын]]
*[[дэжеин]]
*[[дэжеихьын]]
*[[дэжыг]]
*[[дэжыггъалӏэ]]
*[[дэжыжын]]
*[[дэжын]]
*[[дэжьеин]]
*[[дэжьей]]
*[[дэжьейӏэрысэ]]
*[[дэжьын]]
*[[дэжьыхьын]]
*[[дэз]]
*[[дэзэгъэн]]
*[[дэзэрыгуэн]]
*[[дэзэрыхьын]]
*[[дэзэшыхьын]]
*[[дэзджызджын]]
*[[дэзын]]
*[[дэй]]
*[[дэкуэн]]
*[[дэкудэн]]
*[[дэкӏэн]]
*[[дэкӏэрэхъуэн]]
*[[дэкӏеин]]
*[[дэкӏиикӏын]]
*[[дэкӏыгъуэ]]
*[[дэкӏыжын]]
*[[дэкӏыкӏын]]
*[[дэкӏын]]
*[[дэкӏыней]]
*[[дэкӏыпӏэ]]
*[[дэкӏыпӏей]]
*[[дэкӏуатэ]]
*[[дэкӏуашэ]]
*[[дэкӏуэгъуэ]]
*[[дэкӏуэдэжэ]]
*[[дэкӏуэдэн]]
*[[дэкӏуэ-дэущу]]
*[[дэкӏуэдыкӏын]]
*[[дэкӏуэжын]]
*[[дэкӏуэн]]
*[[дэкӏуэсэн]]
*[[дэкӏуэсыкӏын]]
*[[дэкӏуэтэн]]
*[[дэкӏуэтеин]]
*[[дэкӏуэтын]]
*[[дэкӏуэщеин]]
*[[дэкӏуеигъуэ]]
*[[дэкӏуеин]]
*[[дэкӏуеипӏэ]]
*[[дэкӏутэн]]
*[[дэкъеин]]
*[[дэкъуэн]]
*[[дэкъугъеин]]
*[[дэкъуза]]
*[[дэкъузэн]]
*[[дэкъутыкӏын]]
*[[дэкъутыхьын]]
*[[дэкъухьын]]
*[[дэлэжьэн]]
*[[дэлэжьыкӏын]]
*[[дэлэжьыхьын]]
*[[дэлэл]]
*[[дэлэн]]
*[[дэлэндэлъхьэ]]
*[[дэлыдеин]]
*[[дэлыпщӏеин]]
*[[дэлъагъун]]
*[[дэлъэгъуэн]]
*[[дэлъэдапӏэ]]
*[[дэлъэдэжын]]
*[[дэлъэдэн]]
*[[дэлъэлъэн]]
*[[дэлъэлъын]]
*[[дэлъэн]]
*[[дэлъэпэрэпэн]]
*[[дэлъэсэн]]
*[[дэлъэсыкӏын]]
*[[дэлъэтэжын]]
*[[дэлъэтэн]]
*[[дэлъэтеин]]
*[[дэлъэтыжын]]
*[[дэлъэтын]]
*[[дэлъэфэн]]
*[[дэлъэфэхын]]
*[[дэлъэфеин]]
*[[дэлъэфын]]
*[[дэлъэщӏеин]]
*[[дэлъэщӏыкӏын]]
*[[дэлъэщӏыхьын]]
*[[дэлъеижын]]
*[[дэлъеин]]
*[[дэлъху]]
*[[дэлъхьэн]]
*[[дэлъын]]
*[[дэлъырхъуэж]]
*[[дэлъырхъуэпс]]
*[[дэлӏыхьын]]
*[[дэмэпкъэуэн]]
*[[дэмэхъэн]]
*[[дэмыгъэхуӏауэ]]
*[[дэмыкӏыу]]
*[[дэн]]
*[[дэнагъэ]]
*[[дэнэ]]
*[[дэнэкӏэ]]
*[[дэнэкӏи]]
*[[дэнэми]]
*[[дэнэн]]
*[[дэнэт]]
*[[дэни]]
*[[дэникӏ]]
*[[дэнлъэ]]
*[[дэнлъэч]]
*[[дэнылъэ]]
*[[дэп]]
*[[дэпэщэщыхьын]]
*[[дэпкӏэн]]
*[[дэпкӏеин]]
*[[дэпкӏыкӏын]]
*[[дэпкӏын]]
*[[дэпкъ]]
*[[дэплъэн]]
*[[дэплъеин]]
*[[дэплъын]]
*[[дэплъыпӏэ]]
*[[дэпсэлъэн]]
*[[дэпсэлъеин]]
*[[дэпсэн]]
*[[дэпсэун]]
*[[дэпсын]]
*[[дэпхеин]]
*[[дэпхъэн]]
*[[дэпхъэнкӏэн]]
*[[дэпхъэнкӏыкӏын]]
*[[дэпхъэрыкӏын]]
*[[дэпхъеин]]
*[[дэпхъуэн]]
*[[дэпхъуэтеин]]
*[[дэпхъуэтын]]
*[[дэпхъуеин]]
*[[дэпшэхъуэн]]
*[[дэпщеин]]
*[[дэпщхьэн]]
*[[дэпщын]]
*[[дэпщыпӏэ]]
*[[дэпщӏэпщӏыхьын]]
*[[дэпыӏэн]]
*[[дэпӏэжьэжьыхьын]]
*[[дэпӏэстхъеин]]
*[[дэпӏиикӏын]]
*[[дэпӏытӏэн]]
*[[дэпӏытӏыхьын]]
*[[дэрэбинэ]]
*[[дэрэжэгъуэ]]
*[[дэрэуэш]]
*[[дэрэурэ]]
*[[дэрбзэр]]
*[[дэр-дэру]]
*[[дэсэн]]
*[[дэсеин]]
*[[дэсын]]
*[[дэсыпеин]]
*[[дэсыхьын]]
*[[дэткӏуэн]]
*[[дэткӏукӏын]]
*[[дэткӏухьын]]
*[[дэтхэн]]
*[[дэтхэнэ]]
*[[дэтхэнэрей]]
*[[дэтхэнэри]]
*[[дэтхьэлыхьын]]
*[[дэтхьэщӏыкӏын]]
*[[дэтхъеин]]
*[[дэтхъыкӏын]]
*[[дэтхъыхьын]]
*[[дэтхъуэжын]]
*[[дэтхъуэн]]
*[[дэтхъуеин]]
*[[дэтхъун]]
*[[дэтхъунщӏыкӏын]]
*[[дэтын]]
*[[дэтыпӏэ]]
*[[дэтӏэтӏэн]]
*[[дэтӏэтӏын]]
*[[дэтӏыкӏын]]
*[[дэтӏысхьэжын]]
*[[дэтӏысхьэн]]
*[[дэтӏысыкӏын]]
*[[дэтӏыхьын]]
*[[дэу]]
*[[дэуэгъу]]
*[[дэуэгъуэ]]
*[[дэуэн]]
*[[дэуэршэрын]]
*[[дэуэхын]]
*[[дэуэхыпӏэ]]
*[[дэубэн]]
*[[дэубгъуэн]]
*[[дэублэрэкӏэн]]
*[[дэублэрэкӏеин]]
*[[дэубыдэн]]
*[[дэубыдеин]]
*[[дэубыдыкӏын]]
*[[дэувэн]]
*[[дэувыкӏын]]
*[[дэудэн]]
*[[дэудэфыхьын]]
*[[дэудын]]
*[[дэуеин]]
*[[дэужьгъэн]]
*[[дэузын]]
*[[дэукӏэн]]
*[[дэукӏын]]
*[[дэукӏыхьын]]
*[[дэукӏуриен]]
*[[дэукъуэдиен]]
*[[дэулъиихьын]]
*[[дэун]]
*[[дэупсыкӏын]]
*[[дэупцӏэн]]
*[[дэупцӏыкӏын]]
*[[дэупщӏэн]]
*[[дэупщӏыкӏын]]
*[[дэутхэн]]
*[[дэутхеин]]
*[[дэутхыкӏын]]
*[[дэутӏыпщхьэн]]
*[[дэутӏыпщхьеин]]
*[[дэутӏыпщыкӏын]]
*[[дэуфэрэкӏэн]]
*[[дэуфӏеихьын]]
*[[дэуцӏыныкӏын]]
*[[дэуцӏыныхьын]]
*[[дэушэн]]
*[[дэушын]]
*[[дэущэбыхьын]]
*[[дэущеин]]
*[[дэущеин-къеущэхын]]
*[[дэущын]]
*[[дэфэхъуэн]]
*[[дэфэхъун]]
*[[дэфтэр]]
*[[дэфтэрзехьэ]]
*[[дэфтын]]
*[[дэфын]]
*[[дэфыхьын]]
*[[дэфыщӏеин]]
*[[дэхащӏэ]]
*[[дэхэнал]]
*[[дэхэщӏэн]]
*[[дэхын]]
*[[дэхыпӏэ]]
*[[дэхуэн]]
*[[дэхуэрзэн]]
*[[дэхуэха]]
*[[дэхуэхын]]
*[[дэхуеин]]
*[[дэхун]]
*[[дэхухын]]
*[[дэхьэ]]
*[[дэхьэн]]
*[[дэхьэхын]]
*[[дэхьеин]]
*[[дэхьын]]
*[[дэхъукӏын]]
*[[дэхъун]]
*[[дэхъухьын]]
*[[дэцымеин]]
*[[дэцӏэлыкӏын]]
*[[дэцӏэлъын]]
*[[дэцӏэнтхъуэн]]
*[[дэцӏэнтхъун]]
*[[дэцӏэфтын]]
*[[дэчэн]]
*[[дэчыкӏын]]
*[[дэчын]]
*[[дэчыхын]]
*[[дэшэн]]
*[[дэшэсеин]]
*[[дэшэсыкӏын]]
*[[дэшэсын]]
*[[дэшэхын]]
*[[дэшэчын]]
*[[дэшеин]]
*[[дэшиен]]
*[[дэшиикӏын]]
*[[дэшхэн]]
*[[дэшхыкӏын]]
*[[дэшхын]]
*[[дэшхуэ]]
*[[дэшхуей]]
*[[дэшын]]
*[[дэшыпӏэ]]
*[[дэщэтэн]]
*[[дэщэтын]]
*[[дэщэщэн]]
*[[дэщэщын]]
*[[дэщеин]]
*[[дэщтэн]]
*[[дэщтыхьын]]
*[[дэщхьэрыуэн]]
*[[дэщӏ]]
*[[дэщӏэн]]
*[[дэщӏэрэщӏэн]]
*[[дэщӏеин]]
*[[дэщӏыгъужын]]
*[[дэщӏыгъун]]
*[[дэщӏыкӏын]]
*[[дэщӏын]]
*[[дэщӏыхьын]]
*[[дэӏэбэн]]
*[[дэӏэбэрэбыхьын]]
*[[дэӏэбеин]]
*[[дэӏэбыкӏын]]
*[[дэӏэбыхын]]
*[[дэӏэбыхьын]]
*[[дэӏэпхъуеин]]
*[[дэӏэпхъукӏын]]
*[[дэӏэпыкъуэгъу]]
*[[дэӏэпыкъуэгъуншэ]]
*[[дэӏэпыкъун]]
*[[дэӏэтеин]]
*[[дэӏэтын]]
*[[дэӏыгъын]]
*[[дэӏуашэ]]
*[[дэӏуэн]]
*[[дэӏуэнтӏэн]]
*[[дэӏуэнтӏеин]]
*[[дэӏуэнтӏыхын]]
*[[дэӏуэтыхьын]]
*[[дэӏуэщхъун]]
*[[дэӏукӏын]]
*[[дэӏулӏэн]]
*[[дэӏун]]
==дв==
*[[дворец]]
==де==
*[[дегъэкӏуэкӏын]]
*[[дегъэлъэфын]]
*[[дегъэпӏытӏэн]]
*[[дегъэубыдэн]]
*[[дегъэукӏэн]]
*[[дегъэхун]]
*[[дегъэхьэхын]]
*[[дегъэшын]]
*[[дедыркъын]]
*[[деджэгъу]]
*[[деджэн]]
*[[дедзэкъэн]]
*[[деепричастие]]
*[[деж]]
*[[дежал]]
*[[дежкӏэ]]
*[[дежурнэ]]
*[[дежурнэн]]
*[[дежьэн]]
*[[дежьуун]]
*[[дезинфекцэ]]
*[[дей]]
*[[дейкӏэ]]
*[[декабрь]]
*[[декадэ]]
*[[декан]]
*[[деканат]]
*[[декларацэ]]
*[[декорацэ]]
*[[декрет]]
*[[декӏун]]
*[[делагъэ]]
*[[делафэ]]
*[[делэ]]
*[[делэбзаджэ]]
*[[делэгъуафӏэ]]
*[[делэгъуэ]]
*[[делэ-делэу]]
*[[делэжь]]
*[[делэн]]
*[[делэщ]]
*[[делэӏуделафэ]]
*[[делегат]]
*[[делегацэ]]
*[[демобилизацэ]]
*[[демократ]]
*[[демократие]]
*[[демократическэ]]
*[[демонстрацэ]]
*[[депутат]]
*[[дермэн]]
*[[дерс]]
*[[дерсэгъу]]
*[[дерстеӏэбэ]]
*[[дерт]]
*[[дертыншэ]]
*[[десант]]
*[[дестэ]]
*[[дестынэ]]
*[[деур]]
*[[дефэн]]
*[[дефис]]
*[[дехьын]]
*[[дециметр]]
*[[деӏубын]]
==ди==
*[[ди]]
*[[диагноз]]
*[[диаграммэ]]
*[[диалект]]
*[[диалектикэ]]
*[[диалектологие]]
*[[диалог]]
*[[диаметр]]
*[[дибэ]]
*[[диван]]
*[[дивизэ]]
*[[дивизие]]
*[[дизыкъуажэ]]
*[[диижын]]
*[[диин]]
*[[диктант]]
*[[диктатурэ]]
*[[диктор]]
*[[дин]]
*[[динэгъу]]
*[[динлы]]
*[[динсыз]]
*[[динщӏэкъу]]
*[[диныншагъ]]
*[[диныншагъэ]]
*[[диныншэ]]
*[[диплом]]
*[[дипломат]]
*[[дипломатие]]
*[[дипломнэ]]
*[[директивэ]]
*[[директор]]
*[[дирижёр]]
*[[дискуссие]]
*[[диспансер]]
*[[диспетчер]]
*[[диссертацэ]]
*[[дисциплинэ]]
*[[дифын]]
*[[дищӏэн]]
==до==
*[[договор]]
*[[догуэ]]
*[[догуэт]]
*[[доклад]]
*[[докладчик]]
*[[доктор]]
*[[документ]]
*[[докъудас]]
*[[домбаз]]
*[[домбей]]
*[[домбеякъ]]
*[[домино]]
*[[дорбэ]]
*[[доска]]
*[[дот]]
*[[дотэ]]
*[[дотэнэху]]
*[[дотмэ]]
*[[дохутыр]]
*[[дохъутей]]
*[[доцент]]
==др==
*[[драматическэ]]
*[[драматург]]
*[[драматургие]]
*[[драматургическэ]]
*[[драмэ]]
*[[драп]]
*[[дрегъэхуеин]]
*[[дробь]]
==ду==
*[[ду]]
*[[дубликат]]
*[[дудакъ]]
*[[думп]]
*[[думпсэмпу]]
*[[думпу]]
*[[дунажын]]
*[[дунан]]
*[[дуней]]
*[[дунейкъутэж]]
*[[дунейкъутэжу]]
*[[дунеймахуэ]]
*[[дунейпсо]]
*[[дунеягъэ]]
*[[дунеягъэкӏэ]]
*[[дунеяплъэ]]
*[[дурэш]]
*[[дурэшплӏэрэш]]
*[[дурдыл]]
*[[дурыс]]
*[[дурысу]]
*[[ду-у]]
*[[дуфач]]
*[[духовкэ]]
*[[духьэ]]
*[[духьэшы]]
==ды==
*[[дыгъапӏэ]]
*[[дыгъафӏэ]]
*[[дыгъэ]]
*[[дыгъэвэх]]
*[[дыгъэгъазэ]]
*[[дыгъэл]]
*[[дыгъэмыхъуэ]]
*[[дыгъэнэпс]]
*[[дыгъэпс]]
*[[дыгъэрыгъазэ]]
*[[дыгъэрыгъу]]
*[[дыгъэрыжьэ]]
*[[дыгъэрыс]]
*[[дыгъэхьэв]]
*[[дыгъэщыгъэ]]
*[[дыгъу]]
*[[дыгъуакӏуэ]]
*[[дыгъуасэ]]
*[[дыгъуасэрей]]
*[[дыгъуасэризэ]]
*[[дыгъуэгъуакӏуэ]]
*[[дыгъуэн]]
*[[дыгъуэпшыхь]]
*[[дыгъуэрабз]]
*[[дыгъуэсэнэхъыпэ]]
*[[дыгъуэсжэщ]]
*[[дыгъуэспшыхь]]
*[[дыгъуэспщэдджыжь]]
*[[дыгъуэшх-дыгъуэлӏ]]
*[[дыгъугъэ]]
*[[дыгъужь]]
*[[дыгъужьгъалӏэ]]
*[[дыгъужьыгу]]
*[[дыгъужьыгъуэ]]
*[[дыгъужьыпщэ]]
*[[дыгъужьырышхэ]]
*[[дыгъумэ]]
*[[дыгъун]]
*[[дыгъурыгъуу]]
*[[дыд]]
*[[дыдэ]]
*[[дыдей]]
*[[дыдыд]]
*[[дыдын]]
*[[дыдж]]
*[[дыджагъ]]
*[[дыдж-дыджу]]
*[[дыджзэз]]
*[[дыджыгъэ]]
*[[дыджыжь]]
*[[дыжэн]]
*[[дыжын]]
*[[дыжь]]
*[[дыжьын]]
*[[дыжьынхэкӏ]]
*[[дыжьыныгъуэ]]
*[[дыжьыныжь]]
*[[дыжьыныфэ]]
*[[дыкъмыкъ]]
*[[дыкъын]]
*[[дыкъуакъуэ]]
*[[дыкъуэнагъ]]
*[[дым]]
*[[дымий]]
*[[дымпӏ]]
*[[дымсым]]
*[[дымын]]
*[[дын]]
*[[дынкӏэхэу]]
*[[дыпӏэ]]
*[[дыргу]]
*[[дыргъын]]
*[[дыриин]]
*[[дырийпсырий]]
*[[дыркъуэ]]
*[[дыта]]
*[[дытэн]]
*[[дыуэ]]
*[[дыуэ-дыуэпс]]
*[[дыуэсафэ]]
*[[дыуэщӏ]]
*[[дыфын]]
*[[дыху]]
*[[дыхьэгъ]]
*[[дыхьэдэкӏ]]
*[[дыхьэжын]]
*[[дыхьэжыпӏэ]]
*[[дыхьэн]]
*[[дыхьэпщӏэ]]
*[[дыхьэпӏэ]]
*[[дыхьэрэн]]
*[[дыхьэшх]]
*[[дыхьэшхэн]]
*[[дыхьэшх-дыхьэгъ]]
*[[дыхьэшхрей]]
*[[дыхьэшхрилэ]]
*[[дыхьэшхыкӏей]]
*[[дыхьэшхыкъуэн]]
*[[дыхьэшхын]]
*[[дыхьэшхыпцӏын]]
*[[дыщ]]
*[[дыщасэ]]
*[[дыщафэ]]
*[[дыщэ]]
*[[дыщэджэд]]
*[[дыщэзэрылэ]]
*[[дыщэидэ]]
*[[дыщэкӏ]]
*[[дыщэплъ]]
*[[дыщэпс]]
*[[дыщэхэкӏ]]
*[[дыщэху]]
*[[дыщырыкӏ]]
*[[дыщырыс]]
==дя==
*[[дяпэкӏэ]]

&lt;/div&gt;
{{Къэбэрдей-Шэрджэсыбзэ индекс}}</text>
      <sha1>c8qen9hhkx96yfihvi3ogjfgo8ido7k</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Индекс:Къэбэрдей-Шэрджэсыбзэ/С</title>
    <ns>102</ns>
    <id>20041</id>
    <revision>
      <id>130102</id>
      <parentid>108677</parentid>
      <timestamp>2026-10-27T11:46:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rhdkabardian</username>
        <id>5</id>
      </contributor>
      <origin>130102</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7008" sha1="9kp61lu34tbh1ruoidf3ai1dev76coo" xml:space="preserve">{{Къэбэрдей-Шэрджэсыбзэ индекс}}
*[[Index:Къэбэрдей-Шэрджэсыбзэ/с|с]]
*[[Index:Къэбэрдей-Шэрджэсыбзэ/С|С]]
&lt;div class=&quot;index&quot;&gt;

==с==
*[[с]]
==са==
*[[саб]]
*[[сабалъэ]]
*[[сабэ]]
*[[сабэджэдыкӏэ]]
*[[сабей]]
*[[сабиибзэ]]
*[[сабиигъэ]]
*[[сабиигъуэ]]
*[[сабий]]
*[[сабийгъэудэӏу]]
*[[сабийзехьэ]]
*[[сабын]]
*[[сабыншыку]]
*[[сабынылъэ]]
*[[сабыныпс]]
*[[сабыр]]
*[[сабырщӏэгъей]]
*[[сабырыгъэ]]
*[[сабырыжын]]
*[[сабырын]]
*[[сабырыфэ]]
*[[сагъэ]]
*[[сагъэбамэ]]
*[[сагъэбэгу]]
*[[сагъэф]]
*[[сагъро]]
*[[сагъыз]]
*[[сагъындакъ]]
*[[сагъындакъыбзэ]]
*[[сагъындакъыпс]]
*[[сагъындакъышэ]]
*[[сакъ]]
*[[сакъыгъэ]]
*[[сакъылэт]]
*[[сакъын]]
*[[сакъыныгъэ]]
*[[сакъыу]]
*[[сакъыурэ]]
*[[салат]]
*[[салют]]
*[[салъкъын]]
*[[самэ]]
*[[самэрэш]]
*[[самбыр]]
*[[сампӏэ]]
*[[сампӏэимыхбэ]]
*[[сампӏэщӏэтхъу]]
*[[самыр]]
*[[санаторэ]]
*[[санэ]]
*[[санэплъ]]
*[[санэху]]
*[[санэхуафэ]]
*[[саней]]
*[[санитар]]
*[[санитарие]]
*[[сантиметр]]
*[[сап]]
*[[сапэхэтӏэ]]
*[[сархъ]]
*[[сарыкъ]]
*[[сас]]
*[[сатин]]
*[[сатирэ]]
*[[сатирик]]
*[[сату]]
*[[сатуущӏэ]]
*[[сатхъуэ]]
*[[сатыр]]
*[[сатырэш]]
*[[саугъэт]]
*[[саулыкъу]]
*[[саур]]
*[[саут]]
*[[сахуэ]]
==сэ==
*[[сэ]]
*[[сэбэп]]
*[[сэбэпагъ]]
*[[сэбэпыгъэ]]
*[[сэбэпын]]
*[[сэбэпынагъ]]
*[[сэбэпыншагъ]]
*[[сэбэпыншагъэ]]
*[[сэбэпыншэ]]
*[[сэбэпыншэу]]
*[[сэбэпыныгъэ]]
*[[сэбэуэн]]
*[[сэбсэтӏ]]
*[[сэгъей]]
*[[сэгъуэ]]
*[[сэдэкъэ]]
*[[сэджыдз]]
*[[сэджыт]]
*[[сэдзэ]]
*[[сэжьей]]
*[[сэзан]]
*[[сэкӏ]]
*[[сэкӏын]]
*[[сэкъат]]
*[[сэкъатыншэ]]
*[[сэкъатыншэу]]
*[[сэкъауэ]]
*[[сэлам]]
*[[сэлам-чэлам]]
*[[сэлэт]]
*[[сэлэчей]]
*[[сэлъ]]
*[[сэман]]
*[[сэмэвар]]
*[[сэмэгу]]
*[[сэмэгурабгъу]]
*[[сэмэркъэу]]
*[[сэмэркъэуэн]]
*[[сэмб]]
*[[сэмпал]]
*[[сэн]]
*[[сэнджэху]]
*[[сэнжэху]]
*[[сэнтх]]
*[[сэнтхыщхьэ]]
*[[сэпэпылъ]]
*[[сэплъ]]
*[[сэрэбэгъуэ]]
*[[сэрэш]]
*[[сэрей]]
*[[сэрмахуэ]]
*[[сэрмэлыч]]
*[[сэрмыгъуэ]]
*[[сэро]]
*[[сэрсэлам]]
*[[сэр-сэру]]
*[[сэрымэ]]
*[[сэрымей]]
*[[сэтэней]]
*[[сэтей]]
*[[сэфэт]]
*[[сэх]]
*[[сэхыжын]]
*[[сэхырыгъажэ]]
*[[сэху]]
*[[сэхуран]]
*[[сэхурангъэгъу]]
*[[сэхураныщхьэ]]
*[[сэхусэплъ]]
*[[сэхъуджэн]]
*[[сэхъун]]
*[[сэшхуэ]]
==св==
*[[светофор]]
==се==
*[[сеанс]]
*[[севернэ]]
*[[сеин]]
*[[сейф]]
*[[секретарь]]
*[[секунд]]
*[[семестр]]
*[[семинар]]
*[[семышкӏэ]]
*[[сенэ]]
*[[сентябрь]]
*[[сеныч]]
*[[сенычылъэ]]
*[[сенычыпэ]]
*[[сервиз]]
*[[сержант]]
*[[серие]]
*[[серчэ]]
*[[сессие]]
==си==
*[[си]]
*[[сигнал]]
*[[сигнализацэ]]
*[[силос]]
*[[силосыпхъэ]]
*[[симфоние]]
*[[синоним]]
*[[синтаксис]]
*[[сирень]]
*[[системэ]]
==ск==
*[[сказуемэ]]
*[[сквер]]
*[[склад]]
*[[скобкэ]]
*[[скорэ]]
*[[скульптор]]
*[[скульптурэ]]
==скӏ==
*[[скӏэтэн]]
==скъ==
*[[скъыскъ]]
*[[скъыскъын]]
==сл==
*[[слесарь]]
==слӏ==
*[[слӏо]]
*[[слӏожь]]
==см==
*[[сменэ]]
==сн==
*[[снайпер]]
==со==
*[[собэ]]
*[[собранэ]]
*[[совет]]
*[[советскэ]]
*[[содэ]]
*[[созрэщ]]
*[[соку]]
*[[сокурэ]]
*[[солист]]
*[[сом]]
*[[сомфӏыцӏэ]]
*[[сонатэ]]
*[[сонэ]]
*[[сонэхэр]]
*[[сондэджэр]]
*[[сондэджэрыгъэ]]
*[[сондэджэрын]]
*[[соп]]
*[[сорт]]
*[[сос]]
*[[сохъустэ]]
*[[социализм]]
*[[социальнэ]]
*[[сочиненэ]]
*[[союз]]
==сп==
*[[спартакиадэ]]
*[[спектакль]]
*[[спирт]]
*[[спорт]]
*[[спортсмен]]
*[[справкэ]]
*[[спутник]]
==ст==
*[[стадион]]
*[[стаж]]
*[[стандарт]]
*[[станицэ]]
*[[станок]]
*[[станц]]
*[[старшина]]
*[[старшынэ]]
*[[статья]]
*[[стэкан]]
*[[степень]]
*[[стипендие]]
*[[страпил]]
*[[строй]]
*[[строка]]
*[[строфа]]
*[[студент]]
*[[студие]]
==стӏ==
*[[стӏол]]
*[[стӏолтепхъуэ]]
==су==
*[[суверенитет]]
*[[суд]]
*[[судыщӏэ]]
*[[судья]]
*[[сулътӏан]]
*[[сумэшэжьей]]
*[[сумкэ]]
*[[суннит]]
*[[сурэ]]
*[[сурэт]]
*[[сурэттех]]
*[[сурэтыджэ]]
*[[сурэтылъэ]]
*[[сурэтыншагъэ]]
*[[сурэтыншэ]]
*[[сурэтыщӏ]]
*[[суткэ]]
*[[суффикс]]
==сх==
*[[схемэ]]
*[[схъыдын]]
==сц==
*[[сценарий]]
*[[сценэ]]
==сч==
*[[счётчик]]
==сы==
*[[сыдж]]
*[[сызэрашэкӏын]]
*[[сызижэгъуэн]]
*[[сызижэгъуэну]]
*[[сыкъ]]
*[[сымаджагъэ]]
*[[сымаджаплъэ]]
*[[сымаджапӏэ]]
*[[сымаджэ]]
*[[сымаджэлъагъу]]
*[[сымаджэрей]]
*[[сымаджэрилэ]]
*[[сымаджэужьыпкъэ]]
*[[сымаджэщ]]
*[[сымэ]]
*[[сымэджэн]]
*[[сымэджэныгъэ]]
*[[сымыгъуэ]]
*[[сын]]
*[[сыпапхъэ]]
*[[сыпасэ]]
*[[сыпэн]]
*[[сыр]]
*[[сырагъ]]
*[[сырэ]]
*[[сыринапщэ]]
*[[сыринэ]]
*[[сыр-сыр]]
*[[сырымэ]]
*[[сырыху]]
*[[сырыхуфэ]]
*[[сысей]]
*[[сысын]]
*[[сыт]]
*[[сыти]]
*[[сыткӏэ]]
*[[сыткӏи]]
*[[сыткъым]]
*[[сытми]]
*[[сытри]]
*[[сыту]]
*[[сытхъу]]
*[[сытыт]]
*[[сыхь]]
*[[сыхьэн]]
*[[сыхьэт]]
*[[сыхьэткъеуэ]]
*[[сыхьэтщӏыж]]
*[[сыхьэтыбж]]
*[[сыхьэтылъэ]]
*[[сыхьэтыпс]]
*[[сыхьэтыфӏ]]
*[[сыхьэтыщӏэ]]
*[[сыхъэ]]
*[[сыхъэн]]
==съ==
*[[съезд]]
==сю==
*[[сюжет]]
&lt;/div&gt;
{{Къэбэрдей-Шэрджэсыбзэ индекс}}</text>
      <sha1>9kp61lu34tbh1ruoidf3ai1dev76coo</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>къэпщын</title>
    <ns>0</ns>
    <id>35993</id>
    <revision>
      <id>130097</id>
      <parentid>117301</parentid>
      <timestamp>2026-10-26T15:15:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rhdkabardian</username>
        <id>5</id>
      </contributor>
      <origin>130097</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4480" sha1="1ctyi7srpjyp5jhrtgfd8uut7ruwcao" xml:space="preserve">{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ГЛАГОЛ ЛЪЭМЫӀЭС}}
{{этимологие}}
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=qʹɐ'pɕǝn}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=къэ- + [пщ] + -ы + -н}}
{{спряженэ}}
[[спр-лъэмыӏ-къэпщын|Глагол лъэмыӏэс &quot;къэпщын&quot;-ым и спряженэр]]
{{мыхьэнэ}}
#Пщыуэрэ къэкӀуэтэн.
{{щапхъэхэр}}
{{зэпхахэр}}
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*къэпщын: crawl (in the direction of the speaker)
{{урысыбзэ}}
*къэпщын: ползти (сюда)
{{библиографие}}
{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ГЛАГОЛ ЛЪЭМЫӀЭС}}
{{этимологие}}
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=qʹɐ'pɕǝn}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=къэ- + [пщ] + -ы + -н}}
{{спряженэ}}
[[спр-лъэмыӏ-къэпщын1|Глагол лъэмыӏэс &quot;къэпщын&quot;-ым и спряженэр]]
{{мыхьэнэ}}
#Жьым къигъэшэрыбын.
#Къэбэгын.
#Зэхэбгъэзэрыхьурэ Ӏуэтын, зэхэпӀытӀэн, пщын.
{{щапхъэхэр}}
*МащӀэ-мащӀэурэ Ӏузизэ и нэкӀу дахэр къэпщу, и фэр пыкӀыу, Ӏэпкълъэпкъыр хьэлъэу, зигъэзэн къехьэлъэкӀыу.. хъуащ.  {{автор|kbd|имяавтора=КӀ. А.}}
{{зэпхахэр}}
*Хьэфэ топыр къэпщащ.
*НапӀэхэр къэпщын.
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*къэпщын: 1. inflate (with air) 2. swell 3. knead sth.
*Хьэфэ топыр къэпщащ: the rubber ball inflated.
*НапӀэхэр къэпщын: the eyelids became swollen.
{{урысыбзэ}}
*къэпщын: 1. надуться (воздухом) 2. распухнуть, вспухнуть 3. замесить что-л.
*Хьэфэ топыр къэпщащ: резиновый мяч надулся.
*НапӀэхэр къэпщын: веки распухли.
{{библиографие}}
{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ГЛАГОЛ ЛЪЭӀЭС}}
{{этимологие}}
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=qʹɐ'pɕǝn}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=къэ- + [пщ] + -ы + -н}}
{{спряженэ}}
[[спр-лъэӏ-къэпщын2|Глагол лъэӏэс &quot;къэпщын&quot;-ым и спряженэр]]
{{мыхьэнэ}}
#Къэпщытэн, къэхутэн (зыгуэрым и кӀыхьагъ, и бгъуагъ, и куэдагъ сыт хуэдэхэр).
{{щапхъэхэр}}
*[Темыр].. шырыкъу лъапщэм дэлъ метр зэфӀэщӀыкӀыр къыдилъэфырти пхъэхэр къипщырт.  {{автор|kbd|имяавтора=Къ. Хь.}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 181
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| Уи нэ кӀуэцӀым и  давленэр &lt;b&gt;къэдгъэпщ&lt;/b&gt;. || &lt;b&gt;Давай(-те) проверим&lt;/b&gt; у тебя (вас) глазное давление. || &lt;b&gt;Let's check&lt;/b&gt; your (the) eye pressure.
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{зэпхахэр}}
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*къэпщын: measure sth, determine the quantity.
{{урысыбзэ}}
*къэпщын: измерить что-л.
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''псалъафэ зэпыщӀахэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
====ЩӀыр бжьэкӀэ къэпщын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}}
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} be lazy, idle
{{псалъафэ-урысыбзэ}} лениться.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{библиографие}}</text>
      <sha1>1ctyi7srpjyp5jhrtgfd8uut7ruwcao</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>гъэлъагъун</title>
    <ns>0</ns>
    <id>50357</id>
    <revision>
      <id>130101</id>
      <parentid>129825</parentid>
      <timestamp>2026-10-27T05:23:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rhdkabardian</username>
        <id>5</id>
      </contributor>
      <origin>130101</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1527" sha1="8jdy4o8y3b0ic7z8tv3j7ixdbcpyfsh" xml:space="preserve">{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ГЛАГОЛ ЛЪЭӀЭС}}
{{этимологие}}
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=ʁɐɬɐ'ʁʷǝn}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=гъэ- + [лъагъу] + -ы + -н}}
{{спряженэ}}
[[спр-лъэӏ-гъэлъагъун|Глагол лъэӏэс &quot;гъэлъагъун&quot;-ым и спряженэр]]
{{мыхьэнэ}}
#[[лъагъун]] псалъэм и каузатив.
{{щапхъэхэр}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 176
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| Уи бзэгур &lt;b&gt;сыгъэлъагъут&lt;/b&gt;. || &lt;b&gt;Покажи(-те)&lt;/b&gt; язык. || &lt;b&gt;Show me&lt;/b&gt; your tongue.
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{зэпхахэр}}
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*гъэлъагъун: 1. causative for [[лъагъун]]: have, make or let see; show
{{урысыбзэ}}
*гъэлъагъун: 1. каузатив к [[лъагъун]]: заставить видеть; показать
{{библиографие}}</text>
      <sha1>8jdy4o8y3b0ic7z8tv3j7ixdbcpyfsh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>зыхегъэӏун</title>
    <ns>0</ns>
    <id>50360</id>
    <revision>
      <id>130100</id>
      <parentid>129853</parentid>
      <timestamp>2026-10-27T05:21:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rhdkabardian</username>
        <id>5</id>
      </contributor>
      <origin>130100</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2074" sha1="k40c1ibxoqih8glxygfv9jt1ms7qh3a" xml:space="preserve">{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ГЛАГОЛ ЛЪЭӀЭС}}
{{этимологие}}
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=zǝxe:ʁɐ'ʔʷǝn}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=зы- + хе- + гъэ- + [ӏу] + -ы + -н}}
{{спряженэ}}
[[спр-лъэӏ-зыхегъэӏун|Глагол лъэӏэс &quot;зыхегъэӏун&quot;-ым и спряженэр]]
{{мыхьэнэ}}
#[[зыхэӏун]] псалъэм и каузатив.
{{щапхъэхэр}}
{{зэпхахэр}}
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*зыхегъэӏун: causative for [[зыхэӏун]]: stick sb or sth (with a needle)
{{урысыбзэ}}
*зыхегъэӏун: каузатив к [[зыхэӏун]]: колоть кого-что-л. (иголкой)
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''псалъафэ зэпыщӀахэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
====Мастэ зыхегъэӀун====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} get / have a short / an injection
{{псалъафэ-урысыбзэ}} сделать комул-л. укол
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 177
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| Уэ &lt;b&gt;мастэ&lt;/b&gt; зыхебгъэӀун хуейщ. || Тебе (вам) нужно сделать &lt;b&gt;укол&lt;/b&gt;. || You need to get &lt;b&gt;an injection&lt;/b&gt;.
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{библиографие}}</text>
      <sha1>k40c1ibxoqih8glxygfv9jt1ms7qh3a</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ирилэжьэн</title>
    <ns>0</ns>
    <id>50367</id>
    <revision>
      <id>130099</id>
      <parentid>130078</parentid>
      <timestamp>2026-10-27T05:19:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rhdkabardian</username>
        <id>5</id>
      </contributor>
      <origin>130099</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1725" sha1="reonun3e1pwybs23p9851zo8jzj3rj7" xml:space="preserve">{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ГЛАГОЛ ЛЪЭМЫӀЭС}}
{{этимологие}}
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=jǝri:ɮɐ'ʑɐn}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=ири- + [лэжь] + -э + -н}}
{{спряженэ}}
[[спр-лъэмыӏ-ирилэжьэн|Глагол лъэмыӏэс &quot;ирилэжьэн&quot;-ым и спряженэр]]
{{мыхьэнэ}}
#Зыгуэрым, зыгуэрым и фӏыгъэкӏэ, зыгуэр къигъэсэбэпурэ лэжьэн
{{щапхъэхэр}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 180
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| Уэ жыжьэу плъагъун (&lt;b&gt;урилэжьэн&lt;/b&gt;) щхьэкӀэ, нэгъуджэ ухуейщ. || Тебе (вам) нужно заказать очки для дали (для &lt;b&gt;работы&lt;/b&gt;). || You need to order glasses for distance (for &lt;b&gt;work&lt;/b&gt;).
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{зэпхахэр}}
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*ирилэжьэн: work with the help or assistance of sth, using sth
{{урысыбзэ}}
*ирилэжьэн: работать чем-то, с помощью чего-то, используя что-то
{{библиографие}}</text>
      <sha1>reonun3e1pwybs23p9851zo8jzj3rj7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>давленэ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>50369</id>
    <revision>
      <id>130096</id>
      <timestamp>2026-10-26T14:58:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rhdkabardian</username>
        <id>5</id>
      </contributor>
      <comment>Created page with &quot;{{псалъащхьэ}} &lt;Gallery&gt; &lt;/Gallery&gt; {{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ЩЫӀЭЦӀЭ}} {{этимологие}} &lt;урысыбзэ: давление = давленэ {{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=dɐˈvlʲenɐ}} {{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[давлен] + -э}} {{склоненэ}} {{скл-эр|kbd|псалъэпкъ=давлен}} {{мыхьэнэ}} #щӏыпӏэ мащӏэм е контейнерым газ...&quot;</comment>
      <origin>130096</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1561" sha1="nf7m4h0rgle8ikni6wtl156lu2zgwiw" xml:space="preserve">{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ЩЫӀЭЦӀЭ}}
{{этимологие}}
&lt;урысыбзэ: давление = давленэ
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=dɐˈvlʲenɐ}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[давлен] + -э}}
{{склоненэ}}
{{скл-эр|kbd|псалъэпкъ=давлен}}
{{мыхьэнэ}}
#щӏыпӏэ мащӏэм е контейнерым газ е ткӏуаткӏуэ бжыгъэ пыухыкӏам къыщигъэщӏ къарур; абы и инагъыр.
{{щапхъэхэр}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 181
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| Уи нэ кӀуэцӀым и  &lt;b&gt;давленэр&lt;/b&gt; къэдгъэпщ. || Давай(-те) проверим у тебя (вас) глазное &lt;b&gt;давление&lt;/b&gt;. || Let's check your (the) eye &lt;b&gt;pressure&lt;/b&gt;.
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{зэпхахэр}}
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*договор: pressure
{{урысыбзэ}}
*договор: давление
{{библиографие}}</text>
      <sha1>nf7m4h0rgle8ikni6wtl156lu2zgwiw</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>130098</id>
      <parentid>130096</parentid>
      <timestamp>2026-10-27T05:17:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rhdkabardian</username>
        <id>5</id>
      </contributor>
      <origin>130098</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1561" sha1="8k0gyeyjnxha9hbae69ujbmnhm5mfty" xml:space="preserve">{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ЩЫӀЭЦӀЭ}}
{{этимологие}}
&lt;урысыбзэ: давление = давленэ
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=dɐˈvlʲenɐ}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[давлен] + -э}}
{{склоненэ}}
{{скл-эр|kbd|псалъэпкъ=давлен}}
{{мыхьэнэ}}
#щӏыпӏэ мащӏэм е контейнерым газ е ткӏуаткӏуэ бжыгъэ пыухыкӏам къыщигъэщӏ къарур; абы и инагъыр.
{{щапхъэхэр}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 181
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| Уи нэ кӀуэцӀым и  &lt;b&gt;давленэр&lt;/b&gt; къэдгъэпщ. || Давай(-те) проверим у тебя (вас) глазное &lt;b&gt;давление&lt;/b&gt;. || Let's check your (the) eye &lt;b&gt;pressure&lt;/b&gt;.
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{зэпхахэр}}
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*давленэ: pressure
{{урысыбзэ}}
*давленэ: давление
{{библиографие}}</text>
      <sha1>8k0gyeyjnxha9hbae69ujbmnhm5mfty</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>скорэ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>50370</id>
    <revision>
      <id>130103</id>
      <timestamp>2026-10-27T11:57:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rhdkabardian</username>
        <id>5</id>
      </contributor>
      <comment>Created page with &quot;{{псалъащхьэ}} &lt;Gallery&gt; Warehouse_Glenlivet.jpg|склад &lt;/Gallery&gt; {{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ПЛЪЫФЭЦӀЭ}} {{этимологие}} &lt; урысыбзэ: скорый = псынщӀэ {{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=ˈskorɐ}} {{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[скор] + -э}} {{склоненэ}} {{скл-эр|kbd|псалъэпкъ=скор}} {{мыхьэнэ}} #Еплъ псалъафэ зэпыщ...&quot;</comment>
      <origin>130103</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1816" sha1="5ewt2215yjruh4jqk1w1qglj9rvzgzz" xml:space="preserve">{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
Warehouse_Glenlivet.jpg|склад
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ПЛЪЫФЭЦӀЭ}}
{{этимологие}}
&lt; урысыбзэ: скорый = псынщӀэ
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=ˈskorɐ}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[скор] + -э}}
{{склоненэ}}
{{скл-эр|kbd|псалъэпкъ=скор}}
{{мыхьэнэ}}
#Еплъ псалъафэ зэпыщӀахэр.
{{щапхъэхэр}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 181
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| &lt;b&gt;СКОРЭ&lt;/b&gt; ПОМОЩЬ || &lt;b&gt;СКОРАЯ&lt;/b&gt; ПОМОЩЬ || &lt;b&gt;AMBULANCE&lt;/b&gt;
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{зэпхахэр}}
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*скорэ: see псалъафэ зэпыщӀахэр
{{урысыбзэ}}
*склад: см. псалъафэ зэпыщӀахэр
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''псалъафэ зэпыщӀахэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
====скорэ помощь====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} ambulance
{{псалъафэ-урысыбзэ}} склорая помощь
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{библиографие}}</text>
      <sha1>5ewt2215yjruh4jqk1w1qglj9rvzgzz</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>