бэгын

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="kbd">
  <siteinfo>
    <sitename>Википсалъалъэ</sitename>
    <dbname>kbdwiktionary</dbname>
    <base>https://kbd.wiktionary.org/wiki/%D0%9D%D0%B0%D0%BF%D1%8D%D0%BA%D3%80%D1%83%D1%8D%D1%86%D3%80_%D0%BD%D1%8D%D1%85%D1%8A%D1%8B%D1%89%D1%85%D1%8C%D1%8D</base>
    <generator>MediaWiki 1.48.0-wmf.1</generator>
    <case>case-sensitive</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="case-sensitive">Медиа</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">Служебная</namespace>
      <namespace key="0" case="case-sensitive" />
      <namespace key="1" case="case-sensitive">Тепсэлъэхьыгъуэ</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">ЦӀыхухэт</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">ЦӀыхухэт тепсэлъэхьыгъуэ</namespace>
      <namespace key="4" case="case-sensitive">Википсалъалъэ</namespace>
      <namespace key="5" case="case-sensitive">Википсалъалъэм тепсэлъыхьын</namespace>
      <namespace key="6" case="case-sensitive">Файл</namespace>
      <namespace key="7" case="case-sensitive">Файл тепсэлъэхьыгъуэ</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">MediaWiki</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">MediaWiki тепсэлъэхьыгъуэ</namespace>
      <namespace key="10" case="case-sensitive">Шаблон</namespace>
      <namespace key="11" case="case-sensitive">Шаблон тепсэлъэхьыгъуэ</namespace>
      <namespace key="12" case="case-sensitive">ДэӀэпыкъуэгъуэ</namespace>
      <namespace key="13" case="case-sensitive">ДэӀэпыкъуэгъуэ тепсэлъэхьыгъуэ</namespace>
      <namespace key="14" case="case-sensitive">Категориэ</namespace>
      <namespace key="15" case="case-sensitive">Категориэ тепсэлъэхьыгъуэ</namespace>
      <namespace key="100" case="case-sensitive">Гуэлъхьэ</namespace>
      <namespace key="101" case="case-sensitive">Гуэлъхьэм тепсэлъыхьын</namespace>
      <namespace key="102" case="case-sensitive">Индекс</namespace>
      <namespace key="103" case="case-sensitive">Индексым тепсэлъыхьын</namespace>
      <namespace key="710" case="case-sensitive">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="case-sensitive">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="case-sensitive">Module</namespace>
      <namespace key="829" case="case-sensitive">Module talk</namespace>
      <namespace key="1728" case="case-sensitive">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="case-sensitive">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>бэгын</title>
    <ns>0</ns>
    <id>2155</id>
    <revision>
      <id>130178</id>
      <parentid>100223</parentid>
      <timestamp>2026-10-28T11:03:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rhdkabardian</username>
        <id>5</id>
      </contributor>
      <origin>130178</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1690" sha1="4fuosmpiq5lelw564lhceyejtiidoef" xml:space="preserve">{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ГЛАГОЛ ЛЪЭМЫӀЭС}}
{{этимологие}}
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=bɐˈɣǝn}}: [[File:б138бэгын.ogg]]
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[бэг] + -ы + -н}}
{{спряженэ}}
[[спр-лъэмыӏ-бэгын|Глагол лъэмыӏэс &quot;бэгын&quot;-ым и спряженэр]]
{{мыхьэнэ}}
#Уз зыхэт, удын зыгъуэта щӀыфэр къэпщын.
{{щапхъэхэр}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 182
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| Си дзэлыр &lt;b&gt;бэгащ&lt;/b&gt;. || У меня &lt;b&gt;опухла&lt;/b&gt; десна. || My gum &lt;b&gt;is swollen&lt;/b&gt;.
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{зэпхахэр}}
*Ныбэр бэгын.
*Лъакъуэр бэгын.
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*бэгын: swell, become bloated
*Ныбэр бэгын: become bloated (about the stomach)
*Лъакъуэр бэгын: become swollen (about the leg)
{{урысыбзэ}}
*бэгын: опухнуть
*Ныбэр бэгын: опухнуть (о животе)
*Лъакъуэр бэгын: опухнуть (о ноге)
{{библиографие}}</text>
      <sha1>4fuosmpiq5lelw564lhceyejtiidoef</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>гъуанэ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>3066</id>
    <revision>
      <id>130166</id>
      <parentid>10038</parentid>
      <timestamp>2026-10-27T20:13:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rhdkabardian</username>
        <id>5</id>
      </contributor>
      <origin>130166</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2520" sha1="8kmokwwmcm3xdqldzl0kaosrup9apqf" xml:space="preserve">{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ЩЫӀЭЦӀЭ}}
{{этимологие}}
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ='ʁʷɑ:nɐ}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[гъу] + -а + [н] + -э}}
{{склоненэ}}
{{скл-эр|kbd|псалъэпкъ=гъуан}}
{{мыхьэнэ}}
#Пхыуда, пхыщӀыкӀа, пхытхъа, апхуэдэу щыт.
{{щапхъэхэр}}
*Сенэр гъуэмбырэщ нэст... хьэлъкъым хуащӀа гъуанэм дидзым фӀэкӀа, нэху щӀыхьэртэкъым. {{автор|kbd|имяавтора=Т. Хь.}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэреджэ тхылъхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class =&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Адыгэбзэ''', Гугъуэт Л. Т., Зэхъуэхъу Л. Хь, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1984''' !! нап. 92
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
|| Ар жыг &lt;b&gt;гъуанэм&lt;/b&gt; исщ.|| Она живёт в &lt;b&gt;дупле&lt;/b&gt;.|| It lives in a tree &lt;b&gt;hollow&lt;/b&gt;.
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 181
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| Си дзэ ку &lt;b&gt;гъуанэ&lt;/b&gt; илъар къихужащ. || У меня выпала &lt;b&gt;пломба&lt;/b&gt;. || I lost &lt;b&gt;a filling&lt;/b&gt;.
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{зэпхахэр}}
*Бжыхь гъуанэ.
*Пэгун гъуанэ.
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*гъуанэ: hole, opening, orifice, aperture, perforation, cavity, hollow (tree) || having holes, openings
*Бжыхь гъуанэ: hole in a wattle fence
*Пэгун гъуанэ: hole in a bucket, pail
{{урысыбзэ}}
*гъуанэ: дыра; отверстие || дырявый;  с отверстием
*Бжыхь гъуанэ:  дыра в плетне
*Пэгун гъуанэ: дыра в ведре
{{библиографие}}</text>
      <sha1>8kmokwwmcm3xdqldzl0kaosrup9apqf</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>130187</id>
      <parentid>130166</parentid>
      <timestamp>2026-10-28T11:24:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rhdkabardian</username>
        <id>5</id>
      </contributor>
      <origin>130187</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2951" sha1="owwwir47zdrb32v2w51ar4r7frk5osc" xml:space="preserve">{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ЩЫӀЭЦӀЭ}}
{{этимологие}}
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ='ʁʷɑ:nɐ}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[гъу] + -а + [н] + -э}}
{{склоненэ}}
{{скл-эр|kbd|псалъэпкъ=гъуан}}
{{мыхьэнэ}}
#Пхыуда, пхыщӀыкӀа, пхытхъа, апхуэдэу щыт.
{{щапхъэхэр}}
*Сенэр гъуэмбырэщ нэст... хьэлъкъым хуащӀа гъуанэм дидзым фӀэкӀа, нэху щӀыхьэртэкъым. {{автор|kbd|имяавтора=Т. Хь.}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэреджэ тхылъхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class =&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Адыгэбзэ''', Гугъуэт Л. Т., Зэхъуэхъу Л. Хь, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1984''' !! нап. 92
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
|| Ар жыг &lt;b&gt;гъуанэм&lt;/b&gt; исщ.|| Она живёт в &lt;b&gt;дупле&lt;/b&gt;.|| It lives in a tree &lt;b&gt;hollow&lt;/b&gt;.
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 181
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| Си дзэ ку &lt;b&gt;гъуанэ&lt;/b&gt; илъар къихужащ. || У меня выпала &lt;b&gt;пломба&lt;/b&gt;. || I lost &lt;b&gt;a filling&lt;/b&gt;.
|-
! !! !! нап. 182
|-
| Си дзэр Ӏучын (дзэ ку &lt;b&gt;гъуанэр&lt;/b&gt; гъэбыдэн, дзэтебзэр зэхъуэкӀын, мывэр техын) хуейщ. || Мне нужно вырвать (удалить) зуб (поставить &lt;b&gt;пломбу&lt;/b&gt;, заменить коронку, снять камни). || I need &lt;b&gt;to have&lt;/b&gt; a tooth pulled (&lt;b&gt;filled&lt;/b&gt;, get a crown, have tartar removed).
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{зэпхахэр}}
*Бжыхь гъуанэ.
*Пэгун гъуанэ.
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*гъуанэ: hole, opening, orifice, aperture, perforation, cavity, hollow (tree) || having holes, openings
*Бжыхь гъуанэ: hole in a wattle fence
*Пэгун гъуанэ: hole in a bucket, pail
{{урысыбзэ}}
*гъуанэ: дыра; отверстие || дырявый;  с отверстием
*Бжыхь гъуанэ:  дыра в плетне
*Пэгун гъуанэ: дыра в ведре
{{библиографие}}</text>
      <sha1>owwwir47zdrb32v2w51ar4r7frk5osc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>гъэбыдэн</title>
    <ns>0</ns>
    <id>3313</id>
    <revision>
      <id>130188</id>
      <parentid>65711</parentid>
      <timestamp>2026-10-28T11:27:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rhdkabardian</username>
        <id>5</id>
      </contributor>
      <origin>130188</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3760" sha1="jkkjn5jrrenmigwi3azjew8w2nevowa" xml:space="preserve">{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ГЛАГОЛ ЛЪЭӀЭС}}
{{этимологие}}
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=ʁɐbǝ'dɐn}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=гъэ- + [быд] + -э + -н}}
{{спряженэ}}
[[спр-лъэӏ-гъэбыдэн|Глагол лъэӏэс &quot;гъэбыдэн&quot;-ым и спряженэр]]
{{мыхьэнэ}}
#Быдэ щӀын.
#Быдэ щӀын.
#ӀулъхьаӀауэ гъуанэр гъэсеин.
#ХуэщӀын, ӀункӀыбзэ етын.
#Псалъэ быдэ тын.
{{щапхъэхэр}}
*АтӀэ хъунщ, хьэкӀэкхъуэкӀагъэ къыфхэмыхуэу, сэ [бажэм] зэрыжысӀэм хуэдэу, фыщытыну сывгъэбыдэ.  {{автор|kbd|имяавтора=КӀ. Т.}},  {{автор|kbd|имяавтора=Акъ. З.}}
*[Лелэ:] — Сэ нэхъ дахэ урихьэлӀэмэ, Къыумышэну сыгъэбыдэ, нэгъуэщӀ щӀалэ сыдэкӀуэнкъым, Псалъэ быдэу ар узотыр.  {{автор|kbd|имяавтора=Акъ. З.}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 182
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| Си дзэр Ӏучын (дзэ ку гъуанэр &lt;b&gt;гъэбыдэн&lt;/b&gt;, дзэтебзэр зэхъуэкӀын, мывэр техын) хуейщ. || Мне нужно вырвать (удалить) зуб (&lt;b&gt;поставить пломбу&lt;/b&gt;, заменить коронку, снять камни). || I need &lt;b&gt;to have&lt;/b&gt; a tooth pulled (&lt;b&gt;filled&lt;/b&gt;, get a crown, have tartar removed).
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{зэпхахэр}}
*Хадэр банэ бжыхькӀэ ягъэбыдащ.
*Мамырыгъэр гъэбыдэн.
*Ныбжьэгъугъэр гъэбыдэн.
*Бжыхь гъуанэр гъэбыдэн.
*Куэбжэр гъэбыдэн.
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*гъэбыдэн: 1. reinforce, fortify or strenthen sth (for example, a fence) 2. strengthen, solidify, bolster sth (for example, peace) 3. hammer or seal sth shut 4. close sth tightly, firmly 5. secure, get, obtain (sb's support)
*Хадэр банэ бжыхькӀэ ягъэбыдащ: they secured the garden with a thorned wattle fence.
*Мамырыгъэр гъэбыдэн: consolidate peace
*Ныбжьэгъугъэр гъэбыдэн: strengthen friendship
*Бжыхь гъуанэр гъэбыдэн: firmy seal the hole in the wattle fence
*Куэбжэр гъэбыдэн: close the gate tightly
{{урысыбзэ}}
*гъэбыдэн: 1. укрепить что-л. (напр. забор) 2. упрочить, укрепить что-л. (напр. мир) 3. забить, заделать что-л. 4. закрыть что-л. плотно, крепко 5. заручиться чем-л.
*Хадэр банэ бжыхькӀэ ягъэбыдащ: оградили сад колючим плетнем.
*Мамырыгъэр гъэбыдэн: упрочить мир
*Ныбжьэгъугъэр гъэбыдэн: укрепить дружбу
*Бжыхь гъуанэр гъэбыдэн: заделать дыру в плетне
*Куэбжэр гъэбыдэн: плотно закрыть ворота
{{библиографие}}</text>
      <sha1>jkkjn5jrrenmigwi3azjew8w2nevowa</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>дауэ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>3896</id>
    <revision>
      <id>130121</id>
      <parentid>129969</parentid>
      <timestamp>2026-10-27T12:52:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rhdkabardian</username>
        <id>5</id>
      </contributor>
      <origin>130121</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7125" sha1="qrwx2dc0abzxa5wek3460xg3w7hb793" xml:space="preserve">{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=НАРЕЧИЕ}}
{{этимологие}}
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ='dɑ:wɐ}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[дау] + -э}}
{{мыхьэнэ}}
#Сыт хуэдэ щӀыкӀэу.
{{щапхъэхэр}}
*Уи выр хьэм ишхауэ, дауэ къуажэм укӀуэжыну?  {{автор|kbd|имяавтора=Акъ. З.}}
* Дауэ уэ къызэроджэр?  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Ӏуащхь.}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэреджэ тхылъхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class =&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Адыгэбзэ''', Гугъуэт Л. Т., Зэхъуэхъу Л. Хь, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1984''' !! нап. 74
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
|| &lt;b&gt;Дауэ&lt;/b&gt; зэдэджэгурэ сабийхэр?|| &lt;b&gt;Как&lt;/b&gt; дети играют друг с другом?|| &lt;b&gt;How&lt;/b&gt; are the children playing with each other?
|-
! !! !! нап. 95
|-
|| Псыр &lt;b&gt;дауэ&lt;/b&gt; зехьэн хуей?|| &lt;b&gt;Как&lt;/b&gt; необходимо держать воду?|| &lt;b&gt;How&lt;/b&gt; should water be kept?
|-
! !! !! нап. 103
|-
|| &lt;b&gt;Дауэ&lt;/b&gt; зэрихьэрэ Цацэ и щхьэцыр? || &lt;b&gt;Какими&lt;/b&gt; держит Цаца свои волосы?|| &lt;b&gt;How&lt;/b&gt; does Tsatsa keep her hair?
|-
! !! !! нап. 107
|-
|| Чэсэм &lt;b&gt;дауэ&lt;/b&gt; елэжьа нащэм? || &lt;b&gt;Как&lt;/b&gt; Часам занималась огурцами?  || &lt;b&gt;How&lt;/b&gt; did Chasam tend the cucumbers?
|-
! !! !! нап. 109
|-
|| Фэ &lt;b&gt;дауэ&lt;/b&gt; фызэдэджэгурэ? || &lt;b&gt;Как&lt;/b&gt; вы играете вместе друг с другом?  || &lt;b&gt;How&lt;/b&gt; do you play together?
&lt;/b&gt;
|-
! !! !! нап. 110
|-
|| &lt;b&gt;Дауэ&lt;/b&gt; хэта Лъэпщ дадэр зауэм? || &lt;b&gt;Как&lt;/b&gt; Тлепш участвовал в войне.|| &lt;b&gt;How&lt;/b&gt; did Grandfather Tlepsh take part in the war.
|-
! !! !! нап. 118
|-
|| Ӏэюбрэ Уэзырмэсрэ &lt;b&gt;дауэ&lt;/b&gt; еджэрэ? || &lt;b&gt;Как&lt;/b&gt; учатся Аюб и Уазырмас? || &lt;b&gt;How&lt;/b&gt; do Ayub and Wazyrmas study?
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 173
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| &lt;b&gt;Дауэ&lt;/b&gt; зэпхьэлӀэну мы хущхъуэр? || &lt;b&gt;Как&lt;/b&gt; принимать это лекарство? || &lt;b&gt;How&lt;/b&gt; should I take this medicine?
|-
! !! !! нап. 176
|-
| Шхыным уи гур &lt;b&gt;дауэ&lt;/b&gt; хущыт? || &lt;b&gt;Какой&lt;/b&gt; у тебя аппетит? || &lt;b&gt;How’s&lt;/b&gt; your appetite?
|-
! !! !! нап. 179
|-
| &lt;b&gt;Дауэ&lt;/b&gt; щыт уи узыншагъэр? || &lt;b&gt;Как&lt;/b&gt; твое (ваше) здоровье? || &lt;b&gt;How&lt;/b&gt; is your health?
|-
! !! !! нап. 181
|-
| ”Скорэ помощым” &lt;b&gt;дауэ&lt;/b&gt; сыпсэлъа хъуну? || &lt;b&gt;Как&lt;/b&gt; позвонить в &quot;Скорую помощь”? || &lt;b&gt;How&lt;/b&gt; do I call an ambulance?
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{зэпхахэр}}
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*дауэ: how
{{урысыбзэ}}
*дауэ: как
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''псалъафэ зэпыщӀахэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
====Дауэ ущыт?====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} How are you doing? How is your health? How are you feeling?
{{псалъафэ-урысыбзэ}} Как здоровье?
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Дауэ хъуми====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} come what may! Sink or swim! Here goes!
{{псалъафэ-урысыбзэ}} была не была.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Дауэ хъун?====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} Indeed? Really? Is it possible?
{{псалъафэ-урысыбзэ}} Неужели?
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Дауэ шытми====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} anyhow, anyway, nevertheless, however that may be, be it as it may
{{псалъафэ-урысыбзэ}} как бы то ни было.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Дауэ ищӀыну?====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} what’s to be done? what can be done?
{{псалъафэ-урысыбзэ}} Как быть?
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{библиографие}}
{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ЩЫӀЭЦӀЭ}}
{{этимологие}}
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ='dɑ:wɐ}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[дау] + -э}}
{{склоненэ}}
{{скл-эр|kbd|псалъэпкъ=дау}}
{{мыхьэнэ}}
#Зыгуэр зэпаубыдауэ зэныкъуэкъуныгъэ, зэпсэлъэныгъэ.
#Тхьэусыхафэ.
{{щапхъэхэр}}
*Дауэм и кӀэр зауэ хъумэ, зи мыӀуэхур хокӀуадэ.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Псжь.}}
*Хъуэжэ суд пащхьэм къиувэри и дауэр жиӀащ.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=ӀуэрыӀу.}}
{{зэпхахэр}}
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*дауэ: 1. dispute, litigation 2. dissatisfaction, claim
{{урысыбзэ}}
*дауэ: 1. спор; тяжба 2. недовольство, претензия
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''псалъафэ зэпыщӀахэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
====Дауи-щхьэуи хэмылъу====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} without dispute and scandal; quietly, peacefully
{{псалъафэ-урысыбзэ}} без спора и скандала; тихо, мирно.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{библиографие}}</text>
      <sha1>qrwx2dc0abzxa5wek3460xg3w7hb793</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>деж</title>
    <ns>0</ns>
    <id>3939</id>
    <revision>
      <id>130132</id>
      <parentid>130030</parentid>
      <timestamp>2026-10-27T13:29:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rhdkabardian</username>
        <id>5</id>
      </contributor>
      <origin>130132</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5692" sha1="hr2uflwyl49ulhbs4zlvrg4z4rwjhmv" xml:space="preserve">{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ПОСЛЕЛОГ}}
{{этимологие}}
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=de:ᶎ}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[деж]}}
{{мыхьэнэ}}
#Зыгуэрым и гъунэгъуу (и Ӏэгъуэблагъэу) Ӏуэхур къыщыхъуныгъэ къегъэлъагъуэ.
{{щапхъэхэр}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэреджэ тхылъхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class =&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Адыгэбзэ''', Гугъуэт Л. Т., Зэхъуэхъу Л. Хь, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1984''' !! нап. 90
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
|| Бадзэр бжьыхьэм &lt;b&gt;деж&lt;/b&gt;  мэжейри гъатхэм къоушыж.|| Осенью мухи засыпают и просыпаются весной.|| Flies go to sleep &lt;b&gt;in&lt;/b&gt;  autumn and in spring they wake up.
|-
! !! !! нап. 102
|-
|| Мэлыр щащыр бжьыхьэм &lt;b&gt;дежщ&lt;/b&gt;.|| Время стрижки овец – осень.|| Sheep shearing time &lt;b&gt;is in&lt;/b&gt; autumn.
|-
! !! !! нап. 112
|-
|| Дунейр щыхуабэм &lt;b&gt;деж&lt;/b&gt;, махуэм Ӏэщыр мэхъуакӀуэ, жэщым бэкхъым щӀэтщ. || &lt;b&gt;Когда&lt;/b&gt; погода теплая, днём скот пасётся, а ночью находится в коровнике. || &lt;b&gt;When&lt;/b&gt; the weather is warm, during the day the cattle graze, (and) at night they are in the cowshed.
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 174
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| Нобэ сыхьэтыр пщыкӀузым &lt;b&gt;деж&lt;/b&gt; хущхъуэр хьэзыр хъунущ. || Сегодня &lt;b&gt;в&lt;/b&gt; 11 часов дня лекарство будет готово. || The medicine will be ready today &lt;b&gt;at&lt;/b&gt; 11 a.m.
|-
! !! !! нап. 175
|-
| КӀуэцӀ узхэм еӀэзэ дохутырым (тэмакъ, дзэ узым еӀэзэ дохутырым, хирургым) &lt;b&gt;деж&lt;/b&gt; сыщӀыхьэн хуейщ. || Мне нужно записаться &lt;b&gt;к&lt;/b&gt; врачу-терапевту (лору, зубному, хирургу). || I need to make an appointment &lt;b&gt;with&lt;/b&gt; a general practitioner (ENT, dentist, surgeon).
|-
! !! !! нап. 180
|-
| Уэ нэм еплъ дохутырым &lt;b&gt;деж&lt;/b&gt; укӀуэн хуейщ, пхуэхъун нэгъуджэ къыпхухихын щхьэкӀэ. || Тебе (вам) надо &lt;b&gt;к&lt;/b&gt; окулисту, чтобы подобрать себе очки. || You need &lt;b&gt;to see&lt;/b&gt; an eye doctor to choose your glasses.
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{зэпхахэр}}
*БжэӀупэм деж удз гъэгъа къыщокӀ.
*Унэм деж.
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*деж: by, near, close to, next to, beside, at
*БжэӀупэм деж удз гъэгъа къыщокӀ:  Flower grow near the entry to the house.
*Унэм деж: by or near the house
{{урысыбзэ}}
*деж: у, около, вблизи, возле кого-чего-л.
*БжэӀупэм деж удз гъэгъа къыщокӀ: у входа в дом растут цветы.
*Унэм деж: у дома, возле дома
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''псалъафэ зэпыщӀахэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
====Дэнэ деж====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}}
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} where
{{псалъафэ-урысыбзэ}} где
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 173
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| Дэнэ &lt;b&gt;деж&lt;/b&gt; (нэхъ гъунэгъу дыдэ) аптекэр? || &lt;b&gt;Где&lt;/b&gt; (ближайшая) аптека? || &lt;b&gt;Where&lt;/b&gt; is the (nearest) pharmacy?&lt;/b&gt;
|-
! !! !! нап. 178
|-
| Дэнэ &lt;b&gt;деж&lt;/b&gt; дохутырыр щыпсэур? || &lt;b&gt;Где&lt;/b&gt; живет врач? || &lt;b&gt;Where&lt;/b&gt; does the doctor live?
|-
! !! !! нап. 181
|-
| Дэнэ &lt;b&gt;деж&lt;/b&gt; мыбы &quot;Скорэ помощыр&quot;? || &lt;b&gt;Где&lt;/b&gt; здесь &quot;Скорая помощь”? || &lt;b&gt;Where is&lt;/b&gt; the emergency room?
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
====Дэнэ дежи====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} everywhere
{{псалъафэ-урысыбзэ}} всюду
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{библиографие}}</text>
      <sha1>hr2uflwyl49ulhbs4zlvrg4z4rwjhmv</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>130140</id>
      <parentid>130132</parentid>
      <timestamp>2026-10-27T13:48:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rhdkabardian</username>
        <id>5</id>
      </contributor>
      <origin>130140</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5826" sha1="6lf6gnrbejiz28cj39zs6s1xwh8fg2q" xml:space="preserve">{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ПОСЛЕЛОГ}}
{{этимологие}}
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=de:ᶎ}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[деж]}}
{{мыхьэнэ}}
#Зыгуэрым и гъунэгъуу (и Ӏэгъуэблагъэу) Ӏуэхур къыщыхъуныгъэ къегъэлъагъуэ.
{{щапхъэхэр}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэреджэ тхылъхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class =&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Адыгэбзэ''', Гугъуэт Л. Т., Зэхъуэхъу Л. Хь, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1984''' !! нап. 90
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
|| Бадзэр бжьыхьэм &lt;b&gt;деж&lt;/b&gt;  мэжейри гъатхэм къоушыж.|| Осенью мухи засыпают и просыпаются весной.|| Flies go to sleep &lt;b&gt;in&lt;/b&gt;  autumn and in spring they wake up.
|-
! !! !! нап. 102
|-
|| Мэлыр щащыр бжьыхьэм &lt;b&gt;дежщ&lt;/b&gt;.|| Время стрижки овец – осень.|| Sheep shearing time &lt;b&gt;is in&lt;/b&gt; autumn.
|-
! !! !! нап. 112
|-
|| Дунейр щыхуабэм &lt;b&gt;деж&lt;/b&gt;, махуэм Ӏэщыр мэхъуакӀуэ, жэщым бэкхъым щӀэтщ. || &lt;b&gt;Когда&lt;/b&gt; погода теплая, днём скот пасётся, а ночью находится в коровнике. || &lt;b&gt;When&lt;/b&gt; the weather is warm, during the day the cattle graze, (and) at night they are in the cowshed.
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 174
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| Нобэ сыхьэтыр пщыкӀузым &lt;b&gt;деж&lt;/b&gt; хущхъуэр хьэзыр хъунущ. || Сегодня &lt;b&gt;в&lt;/b&gt; 11 часов дня лекарство будет готово. || The medicine will be ready today &lt;b&gt;at&lt;/b&gt; 11 a.m.
|-
! !! !! нап. 175
|-
| КӀуэцӀ узхэм еӀэзэ дохутырым (тэмакъ, дзэ узым еӀэзэ дохутырым, хирургым) &lt;b&gt;деж&lt;/b&gt; сыщӀыхьэн хуейщ. || Мне нужно записаться &lt;b&gt;к&lt;/b&gt; врачу-терапевту (лору, зубному, хирургу). || I need to make an appointment &lt;b&gt;with&lt;/b&gt; a general practitioner (ENT, dentist, surgeon).
|-
! !! !! нап. 180
|-
| Уэ нэм еплъ дохутырым &lt;b&gt;деж&lt;/b&gt; укӀуэн хуейщ, пхуэхъун нэгъуджэ къыпхухихын щхьэкӀэ. || Тебе (вам) надо &lt;b&gt;к&lt;/b&gt; окулисту, чтобы подобрать себе очки. || You need &lt;b&gt;to see&lt;/b&gt; an eye doctor to choose your glasses.
|-
! !! !! нап. 181
|-
| ДЗЭ ДОХУТУРЫМ &lt;b&gt;ДЕЖ&lt;/b&gt;  || &lt;b&gt;У&lt;/b&gt; ЗУБНОГО ВРАЧА  || &lt;b&gt;AT&lt;/b&gt; THE DENTIST
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{зэпхахэр}}
*БжэӀупэм деж удз гъэгъа къыщокӀ.
*Унэм деж.
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*деж: by, near, close to, next to, beside, at
*БжэӀупэм деж удз гъэгъа къыщокӀ:  Flower grow near the entry to the house.
*Унэм деж: by or near the house
{{урысыбзэ}}
*деж: у, около, вблизи, возле кого-чего-л.
*БжэӀупэм деж удз гъэгъа къыщокӀ: у входа в дом растут цветы.
*Унэм деж: у дома, возле дома
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''псалъафэ зэпыщӀахэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
====Дэнэ деж====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}}
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} where
{{псалъафэ-урысыбзэ}} где
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 173
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| Дэнэ &lt;b&gt;деж&lt;/b&gt; (нэхъ гъунэгъу дыдэ) аптекэр? || &lt;b&gt;Где&lt;/b&gt; (ближайшая) аптека? || &lt;b&gt;Where&lt;/b&gt; is the (nearest) pharmacy?&lt;/b&gt;
|-
! !! !! нап. 178
|-
| Дэнэ &lt;b&gt;деж&lt;/b&gt; дохутырыр щыпсэур? || &lt;b&gt;Где&lt;/b&gt; живет врач? || &lt;b&gt;Where&lt;/b&gt; does the doctor live?
|-
! !! !! нап. 181
|-
| Дэнэ &lt;b&gt;деж&lt;/b&gt; мыбы &quot;Скорэ помощыр&quot;? || &lt;b&gt;Где&lt;/b&gt; здесь &quot;Скорая помощь”? || &lt;b&gt;Where is&lt;/b&gt; the emergency room?
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
====Дэнэ дежи====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} everywhere
{{псалъафэ-урысыбзэ}} всюду
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{библиографие}}</text>
      <sha1>6lf6gnrbejiz28cj39zs6s1xwh8fg2q</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>130142</id>
      <parentid>130140</parentid>
      <timestamp>2026-10-27T19:18:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rhdkabardian</username>
        <id>5</id>
      </contributor>
      <origin>130142</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6003" sha1="nyfu1u9nx5gdvbqgmmtkci5jv7ozdx3" xml:space="preserve">{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ПОСЛЕЛОГ}}
{{этимологие}}
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=de:ᶎ}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[деж]}}
{{мыхьэнэ}}
#Зыгуэрым и гъунэгъуу (и Ӏэгъуэблагъэу) Ӏуэхур къыщыхъуныгъэ къегъэлъагъуэ.
{{щапхъэхэр}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэреджэ тхылъхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class =&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Адыгэбзэ''', Гугъуэт Л. Т., Зэхъуэхъу Л. Хь, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1984''' !! нап. 90
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
|| Бадзэр бжьыхьэм &lt;b&gt;деж&lt;/b&gt;  мэжейри гъатхэм къоушыж.|| Осенью мухи засыпают и просыпаются весной.|| Flies go to sleep &lt;b&gt;in&lt;/b&gt;  autumn and in spring they wake up.
|-
! !! !! нап. 102
|-
|| Мэлыр щащыр бжьыхьэм &lt;b&gt;дежщ&lt;/b&gt;.|| Время стрижки овец – осень.|| Sheep shearing time &lt;b&gt;is in&lt;/b&gt; autumn.
|-
! !! !! нап. 112
|-
|| Дунейр щыхуабэм &lt;b&gt;деж&lt;/b&gt;, махуэм Ӏэщыр мэхъуакӀуэ, жэщым бэкхъым щӀэтщ. || &lt;b&gt;Когда&lt;/b&gt; погода теплая, днём скот пасётся, а ночью находится в коровнике. || &lt;b&gt;When&lt;/b&gt; the weather is warm, during the day the cattle graze, (and) at night they are in the cowshed.
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 174
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| Нобэ сыхьэтыр пщыкӀузым &lt;b&gt;деж&lt;/b&gt; хущхъуэр хьэзыр хъунущ. || Сегодня &lt;b&gt;в&lt;/b&gt; 11 часов дня лекарство будет готово. || The medicine will be ready today &lt;b&gt;at&lt;/b&gt; 11 a.m.
|-
! !! !! нап. 175
|-
| КӀуэцӀ узхэм еӀэзэ дохутырым (тэмакъ, дзэ узым еӀэзэ дохутырым, хирургым) &lt;b&gt;деж&lt;/b&gt; сыщӀыхьэн хуейщ. || Мне нужно записаться &lt;b&gt;к&lt;/b&gt; врачу-терапевту (лору, зубному, хирургу). || I need to make an appointment &lt;b&gt;with&lt;/b&gt; a general practitioner (ENT, dentist, surgeon).
|-
! !! !! нап. 180
|-
| Уэ нэм еплъ дохутырым &lt;b&gt;деж&lt;/b&gt; укӀуэн хуейщ, пхуэхъун нэгъуджэ къыпхухихын щхьэкӀэ. || Тебе (вам) надо &lt;b&gt;к&lt;/b&gt; окулисту, чтобы подобрать себе очки. || You need &lt;b&gt;to see&lt;/b&gt; an eye doctor to choose your glasses.
|-
! !! !! нап. 181
|-
| ДЗЭ ДОХУТУРЫМ &lt;b&gt;ДЕЖ&lt;/b&gt;  || &lt;b&gt;У&lt;/b&gt; ЗУБНОГО ВРАЧА  || &lt;b&gt;AT&lt;/b&gt; THE DENTIST
|-
| Дэнэ &lt;b&gt;деж&lt;/b&gt; дзэ дохутырым и кабинетыр? || &lt;b&gt;Где&lt;/b&gt; кабинет зубного врача? || &lt;b&gt;Where is&lt;/b&gt; the dentist's office?
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{зэпхахэр}}
*БжэӀупэм деж удз гъэгъа къыщокӀ.
*Унэм деж.
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*деж: by, near, close to, next to, beside, at
*БжэӀупэм деж удз гъэгъа къыщокӀ:  Flower grow near the entry to the house.
*Унэм деж: by or near the house
{{урысыбзэ}}
*деж: у, около, вблизи, возле кого-чего-л.
*БжэӀупэм деж удз гъэгъа къыщокӀ: у входа в дом растут цветы.
*Унэм деж: у дома, возле дома
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''псалъафэ зэпыщӀахэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
====Дэнэ деж====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}}
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} where
{{псалъафэ-урысыбзэ}} где
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 173
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| Дэнэ &lt;b&gt;деж&lt;/b&gt; (нэхъ гъунэгъу дыдэ) аптекэр? || &lt;b&gt;Где&lt;/b&gt; (ближайшая) аптека? || &lt;b&gt;Where&lt;/b&gt; is the (nearest) pharmacy?&lt;/b&gt;
|-
! !! !! нап. 178
|-
| Дэнэ &lt;b&gt;деж&lt;/b&gt; дохутырыр щыпсэур? || &lt;b&gt;Где&lt;/b&gt; живет врач? || &lt;b&gt;Where&lt;/b&gt; does the doctor live?
|-
! !! !! нап. 181
|-
| Дэнэ &lt;b&gt;деж&lt;/b&gt; мыбы &quot;Скорэ помощыр&quot;? || &lt;b&gt;Где&lt;/b&gt; здесь &quot;Скорая помощь”? || &lt;b&gt;Where is&lt;/b&gt; the emergency room?
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
====Дэнэ дежи====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} everywhere
{{псалъафэ-урысыбзэ}} всюду
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{библиографие}}</text>
      <sha1>nyfu1u9nx5gdvbqgmmtkci5jv7ozdx3</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>130143</id>
      <parentid>130142</parentid>
      <timestamp>2026-10-27T19:19:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rhdkabardian</username>
        <id>5</id>
      </contributor>
      <origin>130143</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6003" sha1="1b6ntvar1j5qiau7hzeyg4xc62j309o" xml:space="preserve">{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ПОСЛЕЛОГ}}
{{этимологие}}
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=de:ᶎ}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[деж]}}
{{мыхьэнэ}}
#Зыгуэрым и гъунэгъуу (и Ӏэгъуэблагъэу) Ӏуэхур къыщыхъуныгъэ къегъэлъагъуэ.
{{щапхъэхэр}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэреджэ тхылъхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class =&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Адыгэбзэ''', Гугъуэт Л. Т., Зэхъуэхъу Л. Хь, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1984''' !! нап. 90
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
|| Бадзэр бжьыхьэм &lt;b&gt;деж&lt;/b&gt;  мэжейри гъатхэм къоушыж.|| Осенью мухи засыпают и просыпаются весной.|| Flies go to sleep &lt;b&gt;in&lt;/b&gt;  autumn and in spring they wake up.
|-
! !! !! нап. 102
|-
|| Мэлыр щащыр бжьыхьэм &lt;b&gt;дежщ&lt;/b&gt;.|| Время стрижки овец – осень.|| Sheep shearing time &lt;b&gt;is in&lt;/b&gt; autumn.
|-
! !! !! нап. 112
|-
|| Дунейр щыхуабэм &lt;b&gt;деж&lt;/b&gt;, махуэм Ӏэщыр мэхъуакӀуэ, жэщым бэкхъым щӀэтщ. || &lt;b&gt;Когда&lt;/b&gt; погода теплая, днём скот пасётся, а ночью находится в коровнике. || &lt;b&gt;When&lt;/b&gt; the weather is warm, during the day the cattle graze, (and) at night they are in the cowshed.
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 174
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| Нобэ сыхьэтыр пщыкӀузым &lt;b&gt;деж&lt;/b&gt; хущхъуэр хьэзыр хъунущ. || Сегодня &lt;b&gt;в&lt;/b&gt; 11 часов дня лекарство будет готово. || The medicine will be ready today &lt;b&gt;at&lt;/b&gt; 11 a.m.
|-
! !! !! нап. 175
|-
| КӀуэцӀ узхэм еӀэзэ дохутырым (тэмакъ, дзэ узым еӀэзэ дохутырым, хирургым) &lt;b&gt;деж&lt;/b&gt; сыщӀыхьэн хуейщ. || Мне нужно записаться &lt;b&gt;к&lt;/b&gt; врачу-терапевту (лору, зубному, хирургу). || I need to make an appointment &lt;b&gt;with&lt;/b&gt; a general practitioner (ENT, dentist, surgeon).
|-
! !! !! нап. 180
|-
| Уэ нэм еплъ дохутырым &lt;b&gt;деж&lt;/b&gt; укӀуэн хуейщ, пхуэхъун нэгъуджэ къыпхухихын щхьэкӀэ. || Тебе (вам) надо &lt;b&gt;к&lt;/b&gt; окулисту, чтобы подобрать себе очки. || You need &lt;b&gt;to see&lt;/b&gt; an eye doctor to choose your glasses.
|-
! !! !! нап. 181
|-
| ДЗЭ ДОХУТУРЫМ &lt;b&gt;ДЕЖ&lt;/b&gt;  || &lt;b&gt;У&lt;/b&gt; ЗУБНОГО ВРАЧА  || &lt;b&gt;AT&lt;/b&gt; THE DENTIST
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{зэпхахэр}}
*БжэӀупэм деж удз гъэгъа къыщокӀ.
*Унэм деж.
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*деж: by, near, close to, next to, beside, at
*БжэӀупэм деж удз гъэгъа къыщокӀ:  Flower grow near the entry to the house.
*Унэм деж: by or near the house
{{урысыбзэ}}
*деж: у, около, вблизи, возле кого-чего-л.
*БжэӀупэм деж удз гъэгъа къыщокӀ: у входа в дом растут цветы.
*Унэм деж: у дома, возле дома
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''псалъафэ зэпыщӀахэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
====Дэнэ деж====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}}
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} where
{{псалъафэ-урысыбзэ}} где
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 173
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| Дэнэ &lt;b&gt;деж&lt;/b&gt; (нэхъ гъунэгъу дыдэ) аптекэр? || &lt;b&gt;Где&lt;/b&gt; (ближайшая) аптека? || &lt;b&gt;Where&lt;/b&gt; is the (nearest) pharmacy?&lt;/b&gt;
|-
! !! !! нап. 178
|-
| Дэнэ &lt;b&gt;деж&lt;/b&gt; дохутырыр щыпсэур? || &lt;b&gt;Где&lt;/b&gt; живет врач? || &lt;b&gt;Where&lt;/b&gt; does the doctor live?
|-
! !! !! нап. 181
|-
| Дэнэ &lt;b&gt;деж&lt;/b&gt; мыбы &quot;Скорэ помощыр&quot;? || &lt;b&gt;Где&lt;/b&gt; здесь &quot;Скорая помощь”? || &lt;b&gt;Where is&lt;/b&gt; the emergency room?
|-
| Дэнэ &lt;b&gt;деж&lt;/b&gt; дзэ дохутырым и кабинетыр? || &lt;b&gt;Где&lt;/b&gt; кабинет зубного врача? || &lt;b&gt;Where is&lt;/b&gt; the dentist's office?
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
====Дэнэ дежи====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} everywhere
{{псалъафэ-урысыбзэ}} всюду
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{библиографие}}</text>
      <sha1>1b6ntvar1j5qiau7hzeyg4xc62j309o</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>дзэ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>4176</id>
    <revision>
      <id>130137</id>
      <parentid>129759</parentid>
      <timestamp>2026-10-27T13:42:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rhdkabardian</username>
        <id>5</id>
      </contributor>
      <origin>130137</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8830" sha1="2cc8gff34z8hrhdnellxus176lplece" xml:space="preserve">{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
Teeth_by_David_Shankbone.jpg|дзэ
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ЩЫӀЭЦӀЭ}}
{{этимологие}}
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=dzɐ}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[дз] + -э}}
{{склоненэ}}
{{скл-эр2|kbd|псалъэпкъ=дз}}
{{мыхьэнэ}}
#Шхыныр ирашхыу, ирагъэныщкӀуу дзэлым къыхэкӀ къупщхьэхэкӀ цӀыкӀухэр.
#Дзэ щӀыкӀэу жьэдэха, дзэм ещхьу, щӀа гуэр.
#ИрыпаупщӀӀауэ къагъэсэбэп гуэрым и жаныпӀэ.
{{щапхъэхэр}}
*ЗэкъуэшитӀрэ дзитӀ зыӀутрэ.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Псжь.}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэреджэ тхылъхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class =&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Адыгэбзэ''', Гугъуэт Л. Т., Зэхъуэхъу Л. Хь, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1984''' !! нап. 92
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
|| КӀэпхъым &lt;b&gt;дзэ&lt;/b&gt; жан Ӏутщ.|| У белки острые &lt;b&gt;зубы&lt;/b&gt;.|| The squirrel has got sharp &lt;b&gt;teeth&lt;/b&gt;.
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 175
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| Сэ си щхьэр (си гур, лъатэр, тхьэкӀумэр, тэмакъыр, &lt;b&gt;дзэр&lt;/b&gt;, тхыр) мэуз. || У меня болит голова (сердце, желудок, ухо, горло, &lt;b&gt;зуб&lt;/b&gt;, поясница). || I have a headache (heartache, stomachache, earache, sore throat, &lt;b&gt;tooth&lt;/b&gt;ache, back pain).
|-
| КӀуэцӀ узхэм еӀэзэ дохутырым (тэмакъ, &lt;b&gt;дзэ&lt;/b&gt; узым еӀэзэ дохутырым, хирургым) деж сыщӀыхьэн хуейщ. || Мне нужно записаться к врачу-терапевту (лору, &lt;b&gt;зубному&lt;/b&gt;, хирургу). || I need to make an appointment with a general practitioner (ENT, &lt;b&gt;dentist&lt;/b&gt;, surgeon).
|-
! !! !! нап. 181
|-
| &lt;b&gt;ДЗЭ&lt;/b&gt; ДОХУТУРЫМ ДЕЖ  || У &lt;b&gt;ЗУБНОГО&lt;/b&gt; ВРАЧА  || AT &lt;b&gt;THE DENTIST&lt;/b&gt;
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{зэпхахэр}}
*Дзэр къэкӀын.
*Дзэр Ӏухун.
*Пхъэхым и дзэр ӀущӀыкӀащ.
*Сэм и дзэ.
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*дзэ: 1. tooth (people and animals) 2. tooth (saw) 3. blade (knive, etc.)
*Дзэр къэкӀын: grow (a tooth)
*Дзэр Ӏухун: fall out (a tooth)
*Пхъэхым и дзэр ӀущӀыкӀащ: a saw tooth broke.
*Сэм и дзэ: knife blade
{{урысыбзэ}}
*дзэ: 1. зуб (у человека, животных) 2. зуб, зубец (напр. пилы) 3. лезвие (ножа и т. п.)
*Дзэр къэкӀын: расти (зуб)
*Дзэр Ӏухун: выпасть (зуб)
*Пхъэхым и дзэр ӀущӀыкӀащ: сломался зуб у пилы.
*Сэм и дзэ: лезвие ножа
{{нэгъуэщӀбзэхэр
|кӀх=
|азр=
|ерм=
|грз=
|ивр=‎
|къб=
|нэм=
|прс=‎
|трку=1. diş 2. ordu
|фрн=
|хьэр=
}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''псалъафэ зэпыщӀахэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;

==== - Дзэр зэрыгъэшхын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} to gnash your teeth, be very angry
{{псалъафэ-урысыбзэ}} скрежетать зубами; злиться.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      ТекӀуэныгъэм зеубгъур, бийхэм я дзэр зэрагъэшх.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Къэб.}}
      Дыгъужьыжьыр къэгузэвауэ и дзэхэр зэрегъэшх.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=ӀуэрыӀу.}}
      Трам и дзэр зэригъэшхыу къыжьэдэкӀа псалъэхэр Аслъэн и тхьэкӀумэм къиӀуащ.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Ӏуащхь.}}
====[И] дзэр зэтеуэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} chatter (teeth from the cold)
{{псалъафэ-урысыбзэ}} стучать зубами (от холода)
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      ЩӀалэ цӀыкӀур пӀыщӀати, и дзэр зэтеуэрт.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=ӀуэрыӀу.}}
====Дзэр лъын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} be angry
{{псалъафэ-урысыбзэ}} злиться.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      Мэжид къэкӀуауэ и дзэр елъри щысщ, занщӀэу узэӀуридзэнуи тхьэ щеӀуэж.  {{автор|kbd|имяавтора=Къ. Хь.}}
====Дзэр хуэлъын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} hold a grudge against sb., be out to get sb.
{{псалъафэ-урысыбзэ}} точить зубы на кого-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Дзэр шын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} be to too shy (to say or do sth), hesitate to do sth
{{псалъафэ-урысыбзэ}} стесняться (сказать, сделать что-л.), не решаться на что-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      Ӏуэхур зытетыр жесӀэнут щӀалэми, си дзэр мэш.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Къэб.}}
====И дзэр ӀулӀыкӀын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} let warm up up (about a cold liquid)
{{псалъафэ-урысыбзэ}} дать согреться (о холодной жидкости)
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      - А псыр щӀыӀэӀуэщ, и дзэр ӀумылӀыкӀыу уемыфэ, - жриӀащ Ӏэминат ипхъу цӀыкӀум.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Ӏуащхь.}}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{библиографие}}
{{псалъащхьэ}}

{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ЩЫӀЭЦӀЭ}}
{{этимологие}}
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=dzɐ}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[дз] + -э}}
{{склоненэ}}
{{скл-эр2|kbd|псалъэпкъ=дз}}
{{мыхьэнэ}}
#Зауэ хуэӀухуэщӀэм хуэгъэхьэзыра, хузэщӀэузэда и къарухэр.
{{щапхъэхэр}}
*Хъаным и дзэр унэ къэсыху цӀыху плӀырыплӀу къуажэм ятриугуэшащ.  {{автор|kbd|имяавтора=Н. Ш.}}
* Зым тӀур и дзэщ.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Псжь.}}
{{зэпхахэр}}
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*дзэ: army, troops
{{урысыбзэ}}
*дзэ: войско
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''псалъафэ зэпыщӀахэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
====Дзэм ираджэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} to draft or conscript into the army
{{псалъафэ-урысыбзэ}} призывать в армию.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Дзэ фӀыцӀэ====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} horde
{{псалъафэ-урысыбзэ}} полчище
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{библиографие}}</text>
      <sha1>2cc8gff34z8hrhdnellxus176lplece</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>130144</id>
      <parentid>130137</parentid>
      <timestamp>2026-10-27T19:20:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rhdkabardian</username>
        <id>5</id>
      </contributor>
      <origin>130144</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9007" sha1="ldergrbpll3tm2og8vj39fcz17q0h0t" xml:space="preserve">{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
Teeth_by_David_Shankbone.jpg|дзэ
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ЩЫӀЭЦӀЭ}}
{{этимологие}}
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=dzɐ}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[дз] + -э}}
{{склоненэ}}
{{скл-эр2|kbd|псалъэпкъ=дз}}
{{мыхьэнэ}}
#Шхыныр ирашхыу, ирагъэныщкӀуу дзэлым къыхэкӀ къупщхьэхэкӀ цӀыкӀухэр.
#Дзэ щӀыкӀэу жьэдэха, дзэм ещхьу, щӀа гуэр.
#ИрыпаупщӀӀауэ къагъэсэбэп гуэрым и жаныпӀэ.
{{щапхъэхэр}}
*ЗэкъуэшитӀрэ дзитӀ зыӀутрэ.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Псжь.}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэреджэ тхылъхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class =&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Адыгэбзэ''', Гугъуэт Л. Т., Зэхъуэхъу Л. Хь, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1984''' !! нап. 92
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
|| КӀэпхъым &lt;b&gt;дзэ&lt;/b&gt; жан Ӏутщ.|| У белки острые &lt;b&gt;зубы&lt;/b&gt;.|| The squirrel has got sharp &lt;b&gt;teeth&lt;/b&gt;.
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 175
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| Сэ си щхьэр (си гур, лъатэр, тхьэкӀумэр, тэмакъыр, &lt;b&gt;дзэр&lt;/b&gt;, тхыр) мэуз. || У меня болит голова (сердце, желудок, ухо, горло, &lt;b&gt;зуб&lt;/b&gt;, поясница). || I have a headache (heartache, stomachache, earache, sore throat, &lt;b&gt;tooth&lt;/b&gt;ache, back pain).
|-
| КӀуэцӀ узхэм еӀэзэ дохутырым (тэмакъ, &lt;b&gt;дзэ&lt;/b&gt; узым еӀэзэ дохутырым, хирургым) деж сыщӀыхьэн хуейщ. || Мне нужно записаться к врачу-терапевту (лору, &lt;b&gt;зубному&lt;/b&gt;, хирургу). || I need to make an appointment with a general practitioner (ENT, &lt;b&gt;dentist&lt;/b&gt;, surgeon).
|-
! !! !! нап. 181
|-
| &lt;b&gt;ДЗЭ&lt;/b&gt; ДОХУТУРЫМ ДЕЖ  || У &lt;b&gt;ЗУБНОГО&lt;/b&gt; ВРАЧА  || AT &lt;b&gt;THE DENTIST&lt;/b&gt;
|-
| Дэнэ деж &lt;b&gt;дзэ&lt;/b&gt; дохутырым и кабинетыр? || Где кабинет &lt;b&gt;зубного&lt;/b&gt; врача? || Where is the &lt;b&gt;dentist's&lt;/b&gt; office?
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{зэпхахэр}}
*Дзэр къэкӀын.
*Дзэр Ӏухун.
*Пхъэхым и дзэр ӀущӀыкӀащ.
*Сэм и дзэ.
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*дзэ: 1. tooth (people and animals) 2. tooth (saw) 3. blade (knive, etc.)
*Дзэр къэкӀын: grow (a tooth)
*Дзэр Ӏухун: fall out (a tooth)
*Пхъэхым и дзэр ӀущӀыкӀащ: a saw tooth broke.
*Сэм и дзэ: knife blade
{{урысыбзэ}}
*дзэ: 1. зуб (у человека, животных) 2. зуб, зубец (напр. пилы) 3. лезвие (ножа и т. п.)
*Дзэр къэкӀын: расти (зуб)
*Дзэр Ӏухун: выпасть (зуб)
*Пхъэхым и дзэр ӀущӀыкӀащ: сломался зуб у пилы.
*Сэм и дзэ: лезвие ножа
{{нэгъуэщӀбзэхэр
|кӀх=
|азр=
|ерм=
|грз=
|ивр=‎
|къб=
|нэм=
|прс=‎
|трку=1. diş 2. ordu
|фрн=
|хьэр=
}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''псалъафэ зэпыщӀахэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;

==== - Дзэр зэрыгъэшхын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} to gnash your teeth, be very angry
{{псалъафэ-урысыбзэ}} скрежетать зубами; злиться.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      ТекӀуэныгъэм зеубгъур, бийхэм я дзэр зэрагъэшх.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Къэб.}}
      Дыгъужьыжьыр къэгузэвауэ и дзэхэр зэрегъэшх.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=ӀуэрыӀу.}}
      Трам и дзэр зэригъэшхыу къыжьэдэкӀа псалъэхэр Аслъэн и тхьэкӀумэм къиӀуащ.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Ӏуащхь.}}
====[И] дзэр зэтеуэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} chatter (teeth from the cold)
{{псалъафэ-урысыбзэ}} стучать зубами (от холода)
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      ЩӀалэ цӀыкӀур пӀыщӀати, и дзэр зэтеуэрт.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=ӀуэрыӀу.}}
====Дзэр лъын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} be angry
{{псалъафэ-урысыбзэ}} злиться.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      Мэжид къэкӀуауэ и дзэр елъри щысщ, занщӀэу узэӀуридзэнуи тхьэ щеӀуэж.  {{автор|kbd|имяавтора=Къ. Хь.}}
====Дзэр хуэлъын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} hold a grudge against sb., be out to get sb.
{{псалъафэ-урысыбзэ}} точить зубы на кого-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Дзэр шын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} be to too shy (to say or do sth), hesitate to do sth
{{псалъафэ-урысыбзэ}} стесняться (сказать, сделать что-л.), не решаться на что-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      Ӏуэхур зытетыр жесӀэнут щӀалэми, си дзэр мэш.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Къэб.}}
====И дзэр ӀулӀыкӀын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} let warm up up (about a cold liquid)
{{псалъафэ-урысыбзэ}} дать согреться (о холодной жидкости)
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      - А псыр щӀыӀэӀуэщ, и дзэр ӀумылӀыкӀыу уемыфэ, - жриӀащ Ӏэминат ипхъу цӀыкӀум.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Ӏуащхь.}}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{библиографие}}
{{псалъащхьэ}}

{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ЩЫӀЭЦӀЭ}}
{{этимологие}}
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=dzɐ}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[дз] + -э}}
{{склоненэ}}
{{скл-эр2|kbd|псалъэпкъ=дз}}
{{мыхьэнэ}}
#Зауэ хуэӀухуэщӀэм хуэгъэхьэзыра, хузэщӀэузэда и къарухэр.
{{щапхъэхэр}}
*Хъаным и дзэр унэ къэсыху цӀыху плӀырыплӀу къуажэм ятриугуэшащ.  {{автор|kbd|имяавтора=Н. Ш.}}
* Зым тӀур и дзэщ.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Псжь.}}
{{зэпхахэр}}
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*дзэ: army, troops
{{урысыбзэ}}
*дзэ: войско
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''псалъафэ зэпыщӀахэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
====Дзэм ираджэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} to draft or conscript into the army
{{псалъафэ-урысыбзэ}} призывать в армию.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Дзэ фӀыцӀэ====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} horde
{{псалъафэ-урысыбзэ}} полчище
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{библиографие}}</text>
      <sha1>ldergrbpll3tm2og8vj39fcz17q0h0t</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>130147</id>
      <parentid>130144</parentid>
      <timestamp>2026-10-27T19:23:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rhdkabardian</username>
        <id>5</id>
      </contributor>
      <origin>130147</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9007" sha1="61megw5ja20o6brtrfw9owev0qe37al" xml:space="preserve">{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
Teeth_by_David_Shankbone.jpg|дзэ
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ЩЫӀЭЦӀЭ}}
{{этимологие}}
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=dzɐ}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[дз] + -э}}
{{склоненэ}}
{{скл-эр2|kbd|псалъэпкъ=дз}}
{{мыхьэнэ}}
#Шхыныр ирашхыу, ирагъэныщкӀуу дзэлым къыхэкӀ къупщхьэхэкӀ цӀыкӀухэр.
#Дзэ щӀыкӀэу жьэдэха, дзэм ещхьу, щӀа гуэр.
#ИрыпаупщӀӀауэ къагъэсэбэп гуэрым и жаныпӀэ.
{{щапхъэхэр}}
*ЗэкъуэшитӀрэ дзитӀ зыӀутрэ.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Псжь.}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэреджэ тхылъхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class =&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Адыгэбзэ''', Гугъуэт Л. Т., Зэхъуэхъу Л. Хь, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1984''' !! нап. 92
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
|| КӀэпхъым &lt;b&gt;дзэ&lt;/b&gt; жан Ӏутщ.|| У белки острые &lt;b&gt;зубы&lt;/b&gt;.|| The squirrel has got sharp &lt;b&gt;teeth&lt;/b&gt;.
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 175
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| Сэ си щхьэр (си гур, лъатэр, тхьэкӀумэр, тэмакъыр, &lt;b&gt;дзэр&lt;/b&gt;, тхыр) мэуз. || У меня болит голова (сердце, желудок, ухо, горло, &lt;b&gt;зуб&lt;/b&gt;, поясница). || I have a headache (heartache, stomachache, earache, sore throat, &lt;b&gt;tooth&lt;/b&gt;ache, back pain).
|-
| КӀуэцӀ узхэм еӀэзэ дохутырым (тэмакъ, &lt;b&gt;дзэ&lt;/b&gt; узым еӀэзэ дохутырым, хирургым) деж сыщӀыхьэн хуейщ. || Мне нужно записаться к врачу-терапевту (лору, &lt;b&gt;зубному&lt;/b&gt;, хирургу). || I need to make an appointment with a general practitioner (ENT, &lt;b&gt;dentist&lt;/b&gt;, surgeon).
|-
! !! !! нап. 181
|-
| &lt;b&gt;ДЗЭ&lt;/b&gt; ДОХУТУРЫМ ДЕЖ  || У &lt;b&gt;ЗУБНОГО&lt;/b&gt; ВРАЧА  || AT &lt;b&gt;THE DENTIST&lt;/b&gt;
|-
| Дэнэ деж &lt;b&gt;дзэ&lt;/b&gt; дохутырым и кабинетыр? || Где кабинет &lt;b&gt;зубного&lt;/b&gt; врача? || Where is &lt;b&gt;the dentist's&lt;/b&gt; office?
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{зэпхахэр}}
*Дзэр къэкӀын.
*Дзэр Ӏухун.
*Пхъэхым и дзэр ӀущӀыкӀащ.
*Сэм и дзэ.
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*дзэ: 1. tooth (people and animals) 2. tooth (saw) 3. blade (knive, etc.)
*Дзэр къэкӀын: grow (a tooth)
*Дзэр Ӏухун: fall out (a tooth)
*Пхъэхым и дзэр ӀущӀыкӀащ: a saw tooth broke.
*Сэм и дзэ: knife blade
{{урысыбзэ}}
*дзэ: 1. зуб (у человека, животных) 2. зуб, зубец (напр. пилы) 3. лезвие (ножа и т. п.)
*Дзэр къэкӀын: расти (зуб)
*Дзэр Ӏухун: выпасть (зуб)
*Пхъэхым и дзэр ӀущӀыкӀащ: сломался зуб у пилы.
*Сэм и дзэ: лезвие ножа
{{нэгъуэщӀбзэхэр
|кӀх=
|азр=
|ерм=
|грз=
|ивр=‎
|къб=
|нэм=
|прс=‎
|трку=1. diş 2. ordu
|фрн=
|хьэр=
}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''псалъафэ зэпыщӀахэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;

==== - Дзэр зэрыгъэшхын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} to gnash your teeth, be very angry
{{псалъафэ-урысыбзэ}} скрежетать зубами; злиться.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      ТекӀуэныгъэм зеубгъур, бийхэм я дзэр зэрагъэшх.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Къэб.}}
      Дыгъужьыжьыр къэгузэвауэ и дзэхэр зэрегъэшх.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=ӀуэрыӀу.}}
      Трам и дзэр зэригъэшхыу къыжьэдэкӀа псалъэхэр Аслъэн и тхьэкӀумэм къиӀуащ.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Ӏуащхь.}}
====[И] дзэр зэтеуэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} chatter (teeth from the cold)
{{псалъафэ-урысыбзэ}} стучать зубами (от холода)
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      ЩӀалэ цӀыкӀур пӀыщӀати, и дзэр зэтеуэрт.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=ӀуэрыӀу.}}
====Дзэр лъын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} be angry
{{псалъафэ-урысыбзэ}} злиться.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      Мэжид къэкӀуауэ и дзэр елъри щысщ, занщӀэу узэӀуридзэнуи тхьэ щеӀуэж.  {{автор|kbd|имяавтора=Къ. Хь.}}
====Дзэр хуэлъын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} hold a grudge against sb., be out to get sb.
{{псалъафэ-урысыбзэ}} точить зубы на кого-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Дзэр шын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} be to too shy (to say or do sth), hesitate to do sth
{{псалъафэ-урысыбзэ}} стесняться (сказать, сделать что-л.), не решаться на что-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      Ӏуэхур зытетыр жесӀэнут щӀалэми, си дзэр мэш.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Къэб.}}
====И дзэр ӀулӀыкӀын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} let warm up up (about a cold liquid)
{{псалъафэ-урысыбзэ}} дать согреться (о холодной жидкости)
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      - А псыр щӀыӀэӀуэщ, и дзэр ӀумылӀыкӀыу уемыфэ, - жриӀащ Ӏэминат ипхъу цӀыкӀум.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Ӏуащхь.}}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{библиографие}}
{{псалъащхьэ}}

{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ЩЫӀЭЦӀЭ}}
{{этимологие}}
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=dzɐ}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[дз] + -э}}
{{склоненэ}}
{{скл-эр2|kbd|псалъэпкъ=дз}}
{{мыхьэнэ}}
#Зауэ хуэӀухуэщӀэм хуэгъэхьэзыра, хузэщӀэузэда и къарухэр.
{{щапхъэхэр}}
*Хъаным и дзэр унэ къэсыху цӀыху плӀырыплӀу къуажэм ятриугуэшащ.  {{автор|kbd|имяавтора=Н. Ш.}}
* Зым тӀур и дзэщ.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Псжь.}}
{{зэпхахэр}}
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*дзэ: army, troops
{{урысыбзэ}}
*дзэ: войско
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''псалъафэ зэпыщӀахэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
====Дзэм ираджэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} to draft or conscript into the army
{{псалъафэ-урысыбзэ}} призывать в армию.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Дзэ фӀыцӀэ====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} horde
{{псалъафэ-урысыбзэ}} полчище
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{библиографие}}</text>
      <sha1>61megw5ja20o6brtrfw9owev0qe37al</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>130157</id>
      <parentid>130147</parentid>
      <timestamp>2026-10-27T19:47:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rhdkabardian</username>
        <id>5</id>
      </contributor>
      <origin>130157</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9176" sha1="sbu1pm1l1vtcviav5ylsb2bpnf0u077" xml:space="preserve">{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
Teeth_by_David_Shankbone.jpg|дзэ
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ЩЫӀЭЦӀЭ}}
{{этимологие}}
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=dzɐ}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[дз] + -э}}
{{склоненэ}}
{{скл-эр2|kbd|псалъэпкъ=дз}}
{{мыхьэнэ}}
#Шхыныр ирашхыу, ирагъэныщкӀуу дзэлым къыхэкӀ къупщхьэхэкӀ цӀыкӀухэр.
#Дзэ щӀыкӀэу жьэдэха, дзэм ещхьу, щӀа гуэр.
#ИрыпаупщӀӀауэ къагъэсэбэп гуэрым и жаныпӀэ.
{{щапхъэхэр}}
*ЗэкъуэшитӀрэ дзитӀ зыӀутрэ.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Псжь.}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэреджэ тхылъхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class =&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Адыгэбзэ''', Гугъуэт Л. Т., Зэхъуэхъу Л. Хь, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1984''' !! нап. 92
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
|| КӀэпхъым &lt;b&gt;дзэ&lt;/b&gt; жан Ӏутщ.|| У белки острые &lt;b&gt;зубы&lt;/b&gt;.|| The squirrel has got sharp &lt;b&gt;teeth&lt;/b&gt;.
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 175
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| Сэ си щхьэр (си гур, лъатэр, тхьэкӀумэр, тэмакъыр, &lt;b&gt;дзэр&lt;/b&gt;, тхыр) мэуз. || У меня болит голова (сердце, желудок, ухо, горло, &lt;b&gt;зуб&lt;/b&gt;, поясница). || I have a headache (heartache, stomachache, earache, sore throat, &lt;b&gt;tooth&lt;/b&gt;ache, back pain).
|-
| КӀуэцӀ узхэм еӀэзэ дохутырым (тэмакъ, &lt;b&gt;дзэ&lt;/b&gt; узым еӀэзэ дохутырым, хирургым) деж сыщӀыхьэн хуейщ. || Мне нужно записаться к врачу-терапевту (лору, &lt;b&gt;зубному&lt;/b&gt;, хирургу). || I need to make an appointment with a general practitioner (ENT, &lt;b&gt;dentist&lt;/b&gt;, surgeon).
|-
! !! !! нап. 181
|-
| &lt;b&gt;ДЗЭ&lt;/b&gt; ДОХУТУРЫМ ДЕЖ  || У &lt;b&gt;ЗУБНОГО&lt;/b&gt; ВРАЧА  || AT &lt;b&gt;THE DENTIST&lt;/b&gt;
|-
| Дэнэ деж &lt;b&gt;дзэ&lt;/b&gt; дохутырым и кабинетыр? || Где кабинет &lt;b&gt;зубного&lt;/b&gt; врача? || Where is &lt;b&gt;the dentist's&lt;/b&gt; office?
|-
| КхъыӀэ, си &lt;b&gt;дзэхэм&lt;/b&gt; схуеплъыт. || Проверь(-те), пожалуйста, мои &lt;b&gt;зубы&lt;/b&gt;. || Please check my &lt;b&gt;teeth&lt;/b&gt;.
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{зэпхахэр}}
*Дзэр къэкӀын.
*Дзэр Ӏухун.
*Пхъэхым и дзэр ӀущӀыкӀащ.
*Сэм и дзэ.
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*дзэ: 1. tooth (people and animals) 2. tooth (saw) 3. blade (knive, etc.)
*Дзэр къэкӀын: grow (a tooth)
*Дзэр Ӏухун: fall out (a tooth)
*Пхъэхым и дзэр ӀущӀыкӀащ: a saw tooth broke.
*Сэм и дзэ: knife blade
{{урысыбзэ}}
*дзэ: 1. зуб (у человека, животных) 2. зуб, зубец (напр. пилы) 3. лезвие (ножа и т. п.)
*Дзэр къэкӀын: расти (зуб)
*Дзэр Ӏухун: выпасть (зуб)
*Пхъэхым и дзэр ӀущӀыкӀащ: сломался зуб у пилы.
*Сэм и дзэ: лезвие ножа
{{нэгъуэщӀбзэхэр
|кӀх=
|азр=
|ерм=
|грз=
|ивр=‎
|къб=
|нэм=
|прс=‎
|трку=1. diş 2. ordu
|фрн=
|хьэр=
}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''псалъафэ зэпыщӀахэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;

==== - Дзэр зэрыгъэшхын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} to gnash your teeth, be very angry
{{псалъафэ-урысыбзэ}} скрежетать зубами; злиться.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      ТекӀуэныгъэм зеубгъур, бийхэм я дзэр зэрагъэшх.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Къэб.}}
      Дыгъужьыжьыр къэгузэвауэ и дзэхэр зэрегъэшх.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=ӀуэрыӀу.}}
      Трам и дзэр зэригъэшхыу къыжьэдэкӀа псалъэхэр Аслъэн и тхьэкӀумэм къиӀуащ.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Ӏуащхь.}}
====[И] дзэр зэтеуэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} chatter (teeth from the cold)
{{псалъафэ-урысыбзэ}} стучать зубами (от холода)
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      ЩӀалэ цӀыкӀур пӀыщӀати, и дзэр зэтеуэрт.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=ӀуэрыӀу.}}
====Дзэр лъын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} be angry
{{псалъафэ-урысыбзэ}} злиться.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      Мэжид къэкӀуауэ и дзэр елъри щысщ, занщӀэу узэӀуридзэнуи тхьэ щеӀуэж.  {{автор|kbd|имяавтора=Къ. Хь.}}
====Дзэр хуэлъын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} hold a grudge against sb., be out to get sb.
{{псалъафэ-урысыбзэ}} точить зубы на кого-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Дзэр шын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} be to too shy (to say or do sth), hesitate to do sth
{{псалъафэ-урысыбзэ}} стесняться (сказать, сделать что-л.), не решаться на что-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      Ӏуэхур зытетыр жесӀэнут щӀалэми, си дзэр мэш.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Къэб.}}
====И дзэр ӀулӀыкӀын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} let warm up up (about a cold liquid)
{{псалъафэ-урысыбзэ}} дать согреться (о холодной жидкости)
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      - А псыр щӀыӀэӀуэщ, и дзэр ӀумылӀыкӀыу уемыфэ, - жриӀащ Ӏэминат ипхъу цӀыкӀум.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Ӏуащхь.}}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{библиографие}}
{{псалъащхьэ}}

{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ЩЫӀЭЦӀЭ}}
{{этимологие}}
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=dzɐ}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[дз] + -э}}
{{склоненэ}}
{{скл-эр2|kbd|псалъэпкъ=дз}}
{{мыхьэнэ}}
#Зауэ хуэӀухуэщӀэм хуэгъэхьэзыра, хузэщӀэузэда и къарухэр.
{{щапхъэхэр}}
*Хъаным и дзэр унэ къэсыху цӀыху плӀырыплӀу къуажэм ятриугуэшащ.  {{автор|kbd|имяавтора=Н. Ш.}}
* Зым тӀур и дзэщ.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Псжь.}}
{{зэпхахэр}}
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*дзэ: army, troops
{{урысыбзэ}}
*дзэ: войско
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''псалъафэ зэпыщӀахэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
====Дзэм ираджэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} to draft or conscript into the army
{{псалъафэ-урысыбзэ}} призывать в армию.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Дзэ фӀыцӀэ====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} horde
{{псалъафэ-урысыбзэ}} полчище
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{библиографие}}</text>
      <sha1>sbu1pm1l1vtcviav5ylsb2bpnf0u077</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>130160</id>
      <parentid>130157</parentid>
      <timestamp>2026-10-27T20:00:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rhdkabardian</username>
        <id>5</id>
      </contributor>
      <origin>130160</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9283" sha1="n3wtlbmwbo1byfu0tntluf9w8s0715r" xml:space="preserve">{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
Teeth_by_David_Shankbone.jpg|дзэ
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ЩЫӀЭЦӀЭ}}
{{этимологие}}
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=dzɐ}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[дз] + -э}}
{{склоненэ}}
{{скл-эр2|kbd|псалъэпкъ=дз}}
{{мыхьэнэ}}
#Шхыныр ирашхыу, ирагъэныщкӀуу дзэлым къыхэкӀ къупщхьэхэкӀ цӀыкӀухэр.
#Дзэ щӀыкӀэу жьэдэха, дзэм ещхьу, щӀа гуэр.
#ИрыпаупщӀӀауэ къагъэсэбэп гуэрым и жаныпӀэ.
{{щапхъэхэр}}
*ЗэкъуэшитӀрэ дзитӀ зыӀутрэ.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Псжь.}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэреджэ тхылъхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class =&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Адыгэбзэ''', Гугъуэт Л. Т., Зэхъуэхъу Л. Хь, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1984''' !! нап. 92
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
|| КӀэпхъым &lt;b&gt;дзэ&lt;/b&gt; жан Ӏутщ.|| У белки острые &lt;b&gt;зубы&lt;/b&gt;.|| The squirrel has got sharp &lt;b&gt;teeth&lt;/b&gt;.
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 175
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| Сэ си щхьэр (си гур, лъатэр, тхьэкӀумэр, тэмакъыр, &lt;b&gt;дзэр&lt;/b&gt;, тхыр) мэуз. || У меня болит голова (сердце, желудок, ухо, горло, &lt;b&gt;зуб&lt;/b&gt;, поясница). || I have a headache (heartache, stomachache, earache, sore throat, &lt;b&gt;tooth&lt;/b&gt;ache, back pain).
|-
| КӀуэцӀ узхэм еӀэзэ дохутырым (тэмакъ, &lt;b&gt;дзэ&lt;/b&gt; узым еӀэзэ дохутырым, хирургым) деж сыщӀыхьэн хуейщ. || Мне нужно записаться к врачу-терапевту (лору, &lt;b&gt;зубному&lt;/b&gt;, хирургу). || I need to make an appointment with a general practitioner (ENT, &lt;b&gt;dentist&lt;/b&gt;, surgeon).
|-
! !! !! нап. 181
|-
| &lt;b&gt;ДЗЭ&lt;/b&gt; ДОХУТУРЫМ ДЕЖ  || У &lt;b&gt;ЗУБНОГО&lt;/b&gt; ВРАЧА  || AT &lt;b&gt;THE DENTIST&lt;/b&gt;
|-
| Дэнэ деж &lt;b&gt;дзэ&lt;/b&gt; дохутырым и кабинетыр? || Где кабинет &lt;b&gt;зубного&lt;/b&gt; врача? || Where is &lt;b&gt;the dentist's&lt;/b&gt; office?
|-
| КхъыӀэ, си &lt;b&gt;дзэхэм&lt;/b&gt; схуеплъыт. || Проверь(-те), пожалуйста, мои &lt;b&gt;зубы&lt;/b&gt;. || Please check my &lt;b&gt;teeth&lt;/b&gt;.
|-
| Си &lt;b&gt;дзэр&lt;/b&gt; мэуз. || У меня болит &lt;b&gt;зуб&lt;/b&gt;. || I have &lt;b&gt;a toothache&lt;/b&gt;.
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{зэпхахэр}}
*Дзэр къэкӀын.
*Дзэр Ӏухун.
*Пхъэхым и дзэр ӀущӀыкӀащ.
*Сэм и дзэ.
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*дзэ: 1. tooth (people and animals) 2. tooth (saw) 3. blade (knive, etc.)
*Дзэр къэкӀын: grow (a tooth)
*Дзэр Ӏухун: fall out (a tooth)
*Пхъэхым и дзэр ӀущӀыкӀащ: a saw tooth broke.
*Сэм и дзэ: knife blade
{{урысыбзэ}}
*дзэ: 1. зуб (у человека, животных) 2. зуб, зубец (напр. пилы) 3. лезвие (ножа и т. п.)
*Дзэр къэкӀын: расти (зуб)
*Дзэр Ӏухун: выпасть (зуб)
*Пхъэхым и дзэр ӀущӀыкӀащ: сломался зуб у пилы.
*Сэм и дзэ: лезвие ножа
{{нэгъуэщӀбзэхэр
|кӀх=
|азр=
|ерм=
|грз=
|ивр=‎
|къб=
|нэм=
|прс=‎
|трку=1. diş 2. ordu
|фрн=
|хьэр=
}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''псалъафэ зэпыщӀахэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;

==== - Дзэр зэрыгъэшхын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} to gnash your teeth, be very angry
{{псалъафэ-урысыбзэ}} скрежетать зубами; злиться.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      ТекӀуэныгъэм зеубгъур, бийхэм я дзэр зэрагъэшх.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Къэб.}}
      Дыгъужьыжьыр къэгузэвауэ и дзэхэр зэрегъэшх.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=ӀуэрыӀу.}}
      Трам и дзэр зэригъэшхыу къыжьэдэкӀа псалъэхэр Аслъэн и тхьэкӀумэм къиӀуащ.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Ӏуащхь.}}
====[И] дзэр зэтеуэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} chatter (teeth from the cold)
{{псалъафэ-урысыбзэ}} стучать зубами (от холода)
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      ЩӀалэ цӀыкӀур пӀыщӀати, и дзэр зэтеуэрт.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=ӀуэрыӀу.}}
====Дзэр лъын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} be angry
{{псалъафэ-урысыбзэ}} злиться.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      Мэжид къэкӀуауэ и дзэр елъри щысщ, занщӀэу узэӀуридзэнуи тхьэ щеӀуэж.  {{автор|kbd|имяавтора=Къ. Хь.}}
====Дзэр хуэлъын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} hold a grudge against sb., be out to get sb.
{{псалъафэ-урысыбзэ}} точить зубы на кого-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Дзэр шын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} be to too shy (to say or do sth), hesitate to do sth
{{псалъафэ-урысыбзэ}} стесняться (сказать, сделать что-л.), не решаться на что-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      Ӏуэхур зытетыр жесӀэнут щӀалэми, си дзэр мэш.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Къэб.}}
====И дзэр ӀулӀыкӀын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} let warm up up (about a cold liquid)
{{псалъафэ-урысыбзэ}} дать согреться (о холодной жидкости)
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      - А псыр щӀыӀэӀуэщ, и дзэр ӀумылӀыкӀыу уемыфэ, - жриӀащ Ӏэминат ипхъу цӀыкӀум.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Ӏуащхь.}}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{библиографие}}
{{псалъащхьэ}}

{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ЩЫӀЭЦӀЭ}}
{{этимологие}}
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=dzɐ}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[дз] + -э}}
{{склоненэ}}
{{скл-эр2|kbd|псалъэпкъ=дз}}
{{мыхьэнэ}}
#Зауэ хуэӀухуэщӀэм хуэгъэхьэзыра, хузэщӀэузэда и къарухэр.
{{щапхъэхэр}}
*Хъаным и дзэр унэ къэсыху цӀыху плӀырыплӀу къуажэм ятриугуэшащ.  {{автор|kbd|имяавтора=Н. Ш.}}
* Зым тӀур и дзэщ.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Псжь.}}
{{зэпхахэр}}
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*дзэ: army, troops
{{урысыбзэ}}
*дзэ: войско
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''псалъафэ зэпыщӀахэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
====Дзэм ираджэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} to draft or conscript into the army
{{псалъафэ-урысыбзэ}} призывать в армию.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Дзэ фӀыцӀэ====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} horde
{{псалъафэ-урысыбзэ}} полчище
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{библиографие}}</text>
      <sha1>n3wtlbmwbo1byfu0tntluf9w8s0715r</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>130163</id>
      <parentid>130160</parentid>
      <timestamp>2026-10-27T20:08:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rhdkabardian</username>
        <id>5</id>
      </contributor>
      <origin>130163</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9431" sha1="ma37qvskte6og26ojxlr3m0meh1otxt" xml:space="preserve">{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
Teeth_by_David_Shankbone.jpg|дзэ
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ЩЫӀЭЦӀЭ}}
{{этимологие}}
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=dzɐ}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[дз] + -э}}
{{склоненэ}}
{{скл-эр2|kbd|псалъэпкъ=дз}}
{{мыхьэнэ}}
#Шхыныр ирашхыу, ирагъэныщкӀуу дзэлым къыхэкӀ къупщхьэхэкӀ цӀыкӀухэр.
#Дзэ щӀыкӀэу жьэдэха, дзэм ещхьу, щӀа гуэр.
#ИрыпаупщӀӀауэ къагъэсэбэп гуэрым и жаныпӀэ.
{{щапхъэхэр}}
*ЗэкъуэшитӀрэ дзитӀ зыӀутрэ.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Псжь.}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэреджэ тхылъхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class =&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Адыгэбзэ''', Гугъуэт Л. Т., Зэхъуэхъу Л. Хь, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1984''' !! нап. 92
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
|| КӀэпхъым &lt;b&gt;дзэ&lt;/b&gt; жан Ӏутщ.|| У белки острые &lt;b&gt;зубы&lt;/b&gt;.|| The squirrel has got sharp &lt;b&gt;teeth&lt;/b&gt;.
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 175
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| Сэ си щхьэр (си гур, лъатэр, тхьэкӀумэр, тэмакъыр, &lt;b&gt;дзэр&lt;/b&gt;, тхыр) мэуз. || У меня болит голова (сердце, желудок, ухо, горло, &lt;b&gt;зуб&lt;/b&gt;, поясница). || I have a headache (heartache, stomachache, earache, sore throat, &lt;b&gt;tooth&lt;/b&gt;ache, back pain).
|-
| КӀуэцӀ узхэм еӀэзэ дохутырым (тэмакъ, &lt;b&gt;дзэ&lt;/b&gt; узым еӀэзэ дохутырым, хирургым) деж сыщӀыхьэн хуейщ. || Мне нужно записаться к врачу-терапевту (лору, &lt;b&gt;зубному&lt;/b&gt;, хирургу). || I need to make an appointment with a general practitioner (ENT, &lt;b&gt;dentist&lt;/b&gt;, surgeon).
|-
! !! !! нап. 181
|-
| &lt;b&gt;ДЗЭ&lt;/b&gt; ДОХУТУРЫМ ДЕЖ  || У &lt;b&gt;ЗУБНОГО&lt;/b&gt; ВРАЧА  || AT &lt;b&gt;THE DENTIST&lt;/b&gt;
|-
| Дэнэ деж &lt;b&gt;дзэ&lt;/b&gt; дохутырым и кабинетыр? || Где кабинет &lt;b&gt;зубного&lt;/b&gt; врача? || Where is &lt;b&gt;the dentist's&lt;/b&gt; office?
|-
| КхъыӀэ, си &lt;b&gt;дзэхэм&lt;/b&gt; схуеплъыт. || Проверь(-те), пожалуйста, мои &lt;b&gt;зубы&lt;/b&gt;. || Please check my &lt;b&gt;teeth&lt;/b&gt;.
|-
| Си &lt;b&gt;дзэр&lt;/b&gt; мэуз. || У меня болит &lt;b&gt;зуб&lt;/b&gt;. || I have &lt;b&gt;a toothache&lt;/b&gt;.
|-
| Си &lt;b&gt;дзэ&lt;/b&gt; ку гъуанэ илъар къихужащ. || У меня выпала &lt;b&gt;пломба&lt;/b&gt;. || I lost &lt;b&gt;a filling&lt;/b&gt;.
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{зэпхахэр}}
*Дзэр къэкӀын.
*Дзэр Ӏухун.
*Пхъэхым и дзэр ӀущӀыкӀащ.
*Сэм и дзэ.
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*дзэ: 1. tooth (people and animals) 2. tooth (saw) 3. blade (knive, etc.)
*Дзэр къэкӀын: grow (a tooth)
*Дзэр Ӏухун: fall out (a tooth)
*Пхъэхым и дзэр ӀущӀыкӀащ: a saw tooth broke.
*Сэм и дзэ: knife blade
{{урысыбзэ}}
*дзэ: 1. зуб (у человека, животных) 2. зуб, зубец (напр. пилы) 3. лезвие (ножа и т. п.)
*Дзэр къэкӀын: расти (зуб)
*Дзэр Ӏухун: выпасть (зуб)
*Пхъэхым и дзэр ӀущӀыкӀащ: сломался зуб у пилы.
*Сэм и дзэ: лезвие ножа
{{нэгъуэщӀбзэхэр
|кӀх=
|азр=
|ерм=
|грз=
|ивр=‎
|къб=
|нэм=
|прс=‎
|трку=1. diş 2. ordu
|фрн=
|хьэр=
}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''псалъафэ зэпыщӀахэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;

==== - Дзэр зэрыгъэшхын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} to gnash your teeth, be very angry
{{псалъафэ-урысыбзэ}} скрежетать зубами; злиться.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      ТекӀуэныгъэм зеубгъур, бийхэм я дзэр зэрагъэшх.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Къэб.}}
      Дыгъужьыжьыр къэгузэвауэ и дзэхэр зэрегъэшх.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=ӀуэрыӀу.}}
      Трам и дзэр зэригъэшхыу къыжьэдэкӀа псалъэхэр Аслъэн и тхьэкӀумэм къиӀуащ.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Ӏуащхь.}}
====[И] дзэр зэтеуэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} chatter (teeth from the cold)
{{псалъафэ-урысыбзэ}} стучать зубами (от холода)
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      ЩӀалэ цӀыкӀур пӀыщӀати, и дзэр зэтеуэрт.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=ӀуэрыӀу.}}
====Дзэр лъын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} be angry
{{псалъафэ-урысыбзэ}} злиться.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      Мэжид къэкӀуауэ и дзэр елъри щысщ, занщӀэу узэӀуридзэнуи тхьэ щеӀуэж.  {{автор|kbd|имяавтора=Къ. Хь.}}
====Дзэр хуэлъын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} hold a grudge against sb., be out to get sb.
{{псалъафэ-урысыбзэ}} точить зубы на кого-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Дзэр шын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} be to too shy (to say or do sth), hesitate to do sth
{{псалъафэ-урысыбзэ}} стесняться (сказать, сделать что-л.), не решаться на что-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      Ӏуэхур зытетыр жесӀэнут щӀалэми, си дзэр мэш.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Къэб.}}
====И дзэр ӀулӀыкӀын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} let warm up up (about a cold liquid)
{{псалъафэ-урысыбзэ}} дать согреться (о холодной жидкости)
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      - А псыр щӀыӀэӀуэщ, и дзэр ӀумылӀыкӀыу уемыфэ, - жриӀащ Ӏэминат ипхъу цӀыкӀум.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Ӏуащхь.}}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{библиографие}}
{{псалъащхьэ}}

{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ЩЫӀЭЦӀЭ}}
{{этимологие}}
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=dzɐ}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[дз] + -э}}
{{склоненэ}}
{{скл-эр2|kbd|псалъэпкъ=дз}}
{{мыхьэнэ}}
#Зауэ хуэӀухуэщӀэм хуэгъэхьэзыра, хузэщӀэузэда и къарухэр.
{{щапхъэхэр}}
*Хъаным и дзэр унэ къэсыху цӀыху плӀырыплӀу къуажэм ятриугуэшащ.  {{автор|kbd|имяавтора=Н. Ш.}}
* Зым тӀур и дзэщ.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Псжь.}}
{{зэпхахэр}}
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*дзэ: army, troops
{{урысыбзэ}}
*дзэ: войско
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''псалъафэ зэпыщӀахэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
====Дзэм ираджэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} to draft or conscript into the army
{{псалъафэ-урысыбзэ}} призывать в армию.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Дзэ фӀыцӀэ====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} horde
{{псалъафэ-урысыбзэ}} полчище
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{библиографие}}</text>
      <sha1>ma37qvskte6og26ojxlr3m0meh1otxt</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>130180</id>
      <parentid>130163</parentid>
      <timestamp>2026-10-28T11:12:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rhdkabardian</username>
        <id>5</id>
      </contributor>
      <origin>130180</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9869" sha1="gx078jc3jz3smuwaxzqmmguk15lb4oj" xml:space="preserve">{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
Teeth_by_David_Shankbone.jpg|дзэ
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ЩЫӀЭЦӀЭ}}
{{этимологие}}
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=dzɐ}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[дз] + -э}}
{{склоненэ}}
{{скл-эр2|kbd|псалъэпкъ=дз}}
{{мыхьэнэ}}
#Шхыныр ирашхыу, ирагъэныщкӀуу дзэлым къыхэкӀ къупщхьэхэкӀ цӀыкӀухэр.
#Дзэ щӀыкӀэу жьэдэха, дзэм ещхьу, щӀа гуэр.
#ИрыпаупщӀӀауэ къагъэсэбэп гуэрым и жаныпӀэ.
{{щапхъэхэр}}
*ЗэкъуэшитӀрэ дзитӀ зыӀутрэ.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Псжь.}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэреджэ тхылъхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class =&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Адыгэбзэ''', Гугъуэт Л. Т., Зэхъуэхъу Л. Хь, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1984''' !! нап. 92
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
|| КӀэпхъым &lt;b&gt;дзэ&lt;/b&gt; жан Ӏутщ.|| У белки острые &lt;b&gt;зубы&lt;/b&gt;.|| The squirrel has got sharp &lt;b&gt;teeth&lt;/b&gt;.
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 175
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| Сэ си щхьэр (си гур, лъатэр, тхьэкӀумэр, тэмакъыр, &lt;b&gt;дзэр&lt;/b&gt;, тхыр) мэуз. || У меня болит голова (сердце, желудок, ухо, горло, &lt;b&gt;зуб&lt;/b&gt;, поясница). || I have a headache (heartache, stomachache, earache, sore throat, &lt;b&gt;tooth&lt;/b&gt;ache, back pain).
|-
| КӀуэцӀ узхэм еӀэзэ дохутырым (тэмакъ, &lt;b&gt;дзэ&lt;/b&gt; узым еӀэзэ дохутырым, хирургым) деж сыщӀыхьэн хуейщ. || Мне нужно записаться к врачу-терапевту (лору, &lt;b&gt;зубному&lt;/b&gt;, хирургу). || I need to make an appointment with a general practitioner (ENT, &lt;b&gt;dentist&lt;/b&gt;, surgeon).
|-
! !! !! нап. 181
|-
| &lt;b&gt;ДЗЭ&lt;/b&gt; ДОХУТУРЫМ ДЕЖ  || У &lt;b&gt;ЗУБНОГО&lt;/b&gt; ВРАЧА  || AT &lt;b&gt;THE DENTIST&lt;/b&gt;
|-
| Дэнэ деж &lt;b&gt;дзэ&lt;/b&gt; дохутырым и кабинетыр? || Где кабинет &lt;b&gt;зубного&lt;/b&gt; врача? || Where is &lt;b&gt;the dentist's&lt;/b&gt; office?
|-
| КхъыӀэ, си &lt;b&gt;дзэхэм&lt;/b&gt; схуеплъыт. || Проверь(-те), пожалуйста, мои &lt;b&gt;зубы&lt;/b&gt;. || Please check my &lt;b&gt;teeth&lt;/b&gt;.
|-
| Си &lt;b&gt;дзэр&lt;/b&gt; мэуз. || У меня болит &lt;b&gt;зуб&lt;/b&gt;. || I have &lt;b&gt;a toothache&lt;/b&gt;.
|-
| Си &lt;b&gt;дзэ&lt;/b&gt; ку гъуанэ илъар къихужащ. || У меня выпала &lt;b&gt;пломба&lt;/b&gt;. || I lost &lt;b&gt;a filling&lt;/b&gt;.
|-
! !! !! нап. 182
|-
| Си &lt;b&gt;дзэр&lt;/b&gt; Ӏучын (дзэ ку гъуанэр гъэбыдэн, дзэтебзэр зэхъуэкӀын, мывэр техын) хуейщ. || &lt;b&gt;Мне&lt;/b&gt; нужно вырвать (удалить) &lt;b&gt;зуб&lt;/b&gt; (поставить пломбу, заменить коронку, снять камни). || &lt;b&gt;I&lt;/b&gt; need to have &lt;b&gt;a tooth&lt;/b&gt; pulled (filled, get a crown, have tartar removed).
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{зэпхахэр}}
*Дзэр къэкӀын.
*Дзэр Ӏухун.
*Пхъэхым и дзэр ӀущӀыкӀащ.
*Сэм и дзэ.
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*дзэ: 1. tooth (people and animals) 2. tooth (saw) 3. blade (knive, etc.)
*Дзэр къэкӀын: grow (a tooth)
*Дзэр Ӏухун: fall out (a tooth)
*Пхъэхым и дзэр ӀущӀыкӀащ: a saw tooth broke.
*Сэм и дзэ: knife blade
{{урысыбзэ}}
*дзэ: 1. зуб (у человека, животных) 2. зуб, зубец (напр. пилы) 3. лезвие (ножа и т. п.)
*Дзэр къэкӀын: расти (зуб)
*Дзэр Ӏухун: выпасть (зуб)
*Пхъэхым и дзэр ӀущӀыкӀащ: сломался зуб у пилы.
*Сэм и дзэ: лезвие ножа
{{нэгъуэщӀбзэхэр
|кӀх=
|азр=
|ерм=
|грз=
|ивр=‎
|къб=
|нэм=
|прс=‎
|трку=1. diş 2. ordu
|фрн=
|хьэр=
}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''псалъафэ зэпыщӀахэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;

==== - Дзэр зэрыгъэшхын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} to gnash your teeth, be very angry
{{псалъафэ-урысыбзэ}} скрежетать зубами; злиться.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      ТекӀуэныгъэм зеубгъур, бийхэм я дзэр зэрагъэшх.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Къэб.}}
      Дыгъужьыжьыр къэгузэвауэ и дзэхэр зэрегъэшх.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=ӀуэрыӀу.}}
      Трам и дзэр зэригъэшхыу къыжьэдэкӀа псалъэхэр Аслъэн и тхьэкӀумэм къиӀуащ.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Ӏуащхь.}}
====[И] дзэр зэтеуэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} chatter (teeth from the cold)
{{псалъафэ-урысыбзэ}} стучать зубами (от холода)
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      ЩӀалэ цӀыкӀур пӀыщӀати, и дзэр зэтеуэрт.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=ӀуэрыӀу.}}
====Дзэр лъын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} be angry
{{псалъафэ-урысыбзэ}} злиться.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      Мэжид къэкӀуауэ и дзэр елъри щысщ, занщӀэу узэӀуридзэнуи тхьэ щеӀуэж.  {{автор|kbd|имяавтора=Къ. Хь.}}
====Дзэр хуэлъын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} hold a grudge against sb., be out to get sb.
{{псалъафэ-урысыбзэ}} точить зубы на кого-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Дзэр шын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} be to too shy (to say or do sth), hesitate to do sth
{{псалъафэ-урысыбзэ}} стесняться (сказать, сделать что-л.), не решаться на что-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      Ӏуэхур зытетыр жесӀэнут щӀалэми, си дзэр мэш.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Къэб.}}
====И дзэр ӀулӀыкӀын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} let warm up up (about a cold liquid)
{{псалъафэ-урысыбзэ}} дать согреться (о холодной жидкости)
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      - А псыр щӀыӀэӀуэщ, и дзэр ӀумылӀыкӀыу уемыфэ, - жриӀащ Ӏэминат ипхъу цӀыкӀум.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Ӏуащхь.}}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{библиографие}}
{{псалъащхьэ}}

{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ЩЫӀЭЦӀЭ}}
{{этимологие}}
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=dzɐ}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[дз] + -э}}
{{склоненэ}}
{{скл-эр2|kbd|псалъэпкъ=дз}}
{{мыхьэнэ}}
#Зауэ хуэӀухуэщӀэм хуэгъэхьэзыра, хузэщӀэузэда и къарухэр.
{{щапхъэхэр}}
*Хъаным и дзэр унэ къэсыху цӀыху плӀырыплӀу къуажэм ятриугуэшащ.  {{автор|kbd|имяавтора=Н. Ш.}}
* Зым тӀур и дзэщ.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Псжь.}}
{{зэпхахэр}}
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*дзэ: army, troops
{{урысыбзэ}}
*дзэ: войско
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''псалъафэ зэпыщӀахэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
====Дзэм ираджэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} to draft or conscript into the army
{{псалъафэ-урысыбзэ}} призывать в армию.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Дзэ фӀыцӀэ====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} horde
{{псалъафэ-урысыбзэ}} полчище
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{библиографие}}</text>
      <sha1>gx078jc3jz3smuwaxzqmmguk15lb4oj</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>130181</id>
      <parentid>130180</parentid>
      <timestamp>2026-10-28T11:14:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rhdkabardian</username>
        <id>5</id>
      </contributor>
      <origin>130181</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9862" sha1="01su99h5uyd01w71nsfaxxdfyqm6qxu" xml:space="preserve">{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
Teeth_by_David_Shankbone.jpg|дзэ
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ЩЫӀЭЦӀЭ}}
{{этимологие}}
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=dzɐ}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[дз] + -э}}
{{склоненэ}}
{{скл-эр2|kbd|псалъэпкъ=дз}}
{{мыхьэнэ}}
#Шхыныр ирашхыу, ирагъэныщкӀуу дзэлым къыхэкӀ къупщхьэхэкӀ цӀыкӀухэр.
#Дзэ щӀыкӀэу жьэдэха, дзэм ещхьу, щӀа гуэр.
#ИрыпаупщӀӀауэ къагъэсэбэп гуэрым и жаныпӀэ.
{{щапхъэхэр}}
*ЗэкъуэшитӀрэ дзитӀ зыӀутрэ.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Псжь.}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэреджэ тхылъхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class =&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Адыгэбзэ''', Гугъуэт Л. Т., Зэхъуэхъу Л. Хь, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1984''' !! нап. 92
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
|| КӀэпхъым &lt;b&gt;дзэ&lt;/b&gt; жан Ӏутщ.|| У белки острые &lt;b&gt;зубы&lt;/b&gt;.|| The squirrel has got sharp &lt;b&gt;teeth&lt;/b&gt;.
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 175
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| Сэ си щхьэр (си гур, лъатэр, тхьэкӀумэр, тэмакъыр, &lt;b&gt;дзэр&lt;/b&gt;, тхыр) мэуз. || У меня болит голова (сердце, желудок, ухо, горло, &lt;b&gt;зуб&lt;/b&gt;, поясница). || I have a headache (heartache, stomachache, earache, sore throat, &lt;b&gt;tooth&lt;/b&gt;ache, back pain).
|-
| КӀуэцӀ узхэм еӀэзэ дохутырым (тэмакъ, &lt;b&gt;дзэ&lt;/b&gt; узым еӀэзэ дохутырым, хирургым) деж сыщӀыхьэн хуейщ. || Мне нужно записаться к врачу-терапевту (лору, &lt;b&gt;зубному&lt;/b&gt;, хирургу). || I need to make an appointment with a general practitioner (ENT, &lt;b&gt;dentist&lt;/b&gt;, surgeon).
|-
! !! !! нап. 181
|-
| &lt;b&gt;ДЗЭ&lt;/b&gt; ДОХУТУРЫМ ДЕЖ  || У &lt;b&gt;ЗУБНОГО&lt;/b&gt; ВРАЧА  || AT &lt;b&gt;THE DENTIST&lt;/b&gt;
|-
| Дэнэ деж &lt;b&gt;дзэ&lt;/b&gt; дохутырым и кабинетыр? || Где кабинет &lt;b&gt;зубного&lt;/b&gt; врача? || Where is &lt;b&gt;the dentist's&lt;/b&gt; office?
|-
| КхъыӀэ, си &lt;b&gt;дзэхэм&lt;/b&gt; схуеплъыт. || Проверь(-те), пожалуйста, мои &lt;b&gt;зубы&lt;/b&gt;. || Please check my &lt;b&gt;teeth&lt;/b&gt;.
|-
| Си &lt;b&gt;дзэр&lt;/b&gt; мэуз. || У меня болит &lt;b&gt;зуб&lt;/b&gt;. || I have &lt;b&gt;a toothache&lt;/b&gt;.
|-
| Си &lt;b&gt;дзэ&lt;/b&gt; ку гъуанэ илъар къихужащ. || У меня выпала &lt;b&gt;пломба&lt;/b&gt;. || I lost &lt;b&gt;a filling&lt;/b&gt;.
|-
! !! !! нап. 182
|-
| Си &lt;b&gt;дзэр&lt;/b&gt; Ӏучын (дзэ ку гъуанэр гъэбыдэн, дзэтебзэр зэхъуэкӀын, мывэр техын) хуейщ. || Мне нужно вырвать (удалить) &lt;b&gt;зуб&lt;/b&gt; (поставить пломбу, заменить коронку, снять камни). || &lt;b&gt;I&lt;/b&gt; need to have &lt;b&gt;a tooth&lt;/b&gt; pulled (filled, get a crown, have tartar removed).
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{зэпхахэр}}
*Дзэр къэкӀын.
*Дзэр Ӏухун.
*Пхъэхым и дзэр ӀущӀыкӀащ.
*Сэм и дзэ.
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*дзэ: 1. tooth (people and animals) 2. tooth (saw) 3. blade (knive, etc.)
*Дзэр къэкӀын: grow (a tooth)
*Дзэр Ӏухун: fall out (a tooth)
*Пхъэхым и дзэр ӀущӀыкӀащ: a saw tooth broke.
*Сэм и дзэ: knife blade
{{урысыбзэ}}
*дзэ: 1. зуб (у человека, животных) 2. зуб, зубец (напр. пилы) 3. лезвие (ножа и т. п.)
*Дзэр къэкӀын: расти (зуб)
*Дзэр Ӏухун: выпасть (зуб)
*Пхъэхым и дзэр ӀущӀыкӀащ: сломался зуб у пилы.
*Сэм и дзэ: лезвие ножа
{{нэгъуэщӀбзэхэр
|кӀх=
|азр=
|ерм=
|грз=
|ивр=‎
|къб=
|нэм=
|прс=‎
|трку=1. diş 2. ordu
|фрн=
|хьэр=
}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''псалъафэ зэпыщӀахэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;

==== - Дзэр зэрыгъэшхын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} to gnash your teeth, be very angry
{{псалъафэ-урысыбзэ}} скрежетать зубами; злиться.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      ТекӀуэныгъэм зеубгъур, бийхэм я дзэр зэрагъэшх.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Къэб.}}
      Дыгъужьыжьыр къэгузэвауэ и дзэхэр зэрегъэшх.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=ӀуэрыӀу.}}
      Трам и дзэр зэригъэшхыу къыжьэдэкӀа псалъэхэр Аслъэн и тхьэкӀумэм къиӀуащ.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Ӏуащхь.}}
====[И] дзэр зэтеуэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} chatter (teeth from the cold)
{{псалъафэ-урысыбзэ}} стучать зубами (от холода)
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      ЩӀалэ цӀыкӀур пӀыщӀати, и дзэр зэтеуэрт.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=ӀуэрыӀу.}}
====Дзэр лъын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} be angry
{{псалъафэ-урысыбзэ}} злиться.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      Мэжид къэкӀуауэ и дзэр елъри щысщ, занщӀэу узэӀуридзэнуи тхьэ щеӀуэж.  {{автор|kbd|имяавтора=Къ. Хь.}}
====Дзэр хуэлъын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} hold a grudge against sb., be out to get sb.
{{псалъафэ-урысыбзэ}} точить зубы на кого-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Дзэр шын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} be to too shy (to say or do sth), hesitate to do sth
{{псалъафэ-урысыбзэ}} стесняться (сказать, сделать что-л.), не решаться на что-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      Ӏуэхур зытетыр жесӀэнут щӀалэми, си дзэр мэш.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Къэб.}}
====И дзэр ӀулӀыкӀын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} let warm up up (about a cold liquid)
{{псалъафэ-урысыбзэ}} дать согреться (о холодной жидкости)
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      - А псыр щӀыӀэӀуэщ, и дзэр ӀумылӀыкӀыу уемыфэ, - жриӀащ Ӏэминат ипхъу цӀыкӀум.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Ӏуащхь.}}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{библиографие}}
{{псалъащхьэ}}

{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ЩЫӀЭЦӀЭ}}
{{этимологие}}
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=dzɐ}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[дз] + -э}}
{{склоненэ}}
{{скл-эр2|kbd|псалъэпкъ=дз}}
{{мыхьэнэ}}
#Зауэ хуэӀухуэщӀэм хуэгъэхьэзыра, хузэщӀэузэда и къарухэр.
{{щапхъэхэр}}
*Хъаным и дзэр унэ къэсыху цӀыху плӀырыплӀу къуажэм ятриугуэшащ.  {{автор|kbd|имяавтора=Н. Ш.}}
* Зым тӀур и дзэщ.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Псжь.}}
{{зэпхахэр}}
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*дзэ: army, troops
{{урысыбзэ}}
*дзэ: войско
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''псалъафэ зэпыщӀахэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
====Дзэм ираджэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} to draft or conscript into the army
{{псалъафэ-урысыбзэ}} призывать в армию.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Дзэ фӀыцӀэ====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} horde
{{псалъафэ-урысыбзэ}} полчище
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{библиографие}}</text>
      <sha1>01su99h5uyd01w71nsfaxxdfyqm6qxu</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>130182</id>
      <parentid>130181</parentid>
      <timestamp>2026-10-28T11:16:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rhdkabardian</username>
        <id>5</id>
      </contributor>
      <origin>130182</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9855" sha1="edx3a44awgnhx475lvbow6skvgwqjo0" xml:space="preserve">{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
Teeth_by_David_Shankbone.jpg|дзэ
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ЩЫӀЭЦӀЭ}}
{{этимологие}}
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=dzɐ}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[дз] + -э}}
{{склоненэ}}
{{скл-эр2|kbd|псалъэпкъ=дз}}
{{мыхьэнэ}}
#Шхыныр ирашхыу, ирагъэныщкӀуу дзэлым къыхэкӀ къупщхьэхэкӀ цӀыкӀухэр.
#Дзэ щӀыкӀэу жьэдэха, дзэм ещхьу, щӀа гуэр.
#ИрыпаупщӀӀауэ къагъэсэбэп гуэрым и жаныпӀэ.
{{щапхъэхэр}}
*ЗэкъуэшитӀрэ дзитӀ зыӀутрэ.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Псжь.}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэреджэ тхылъхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class =&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Адыгэбзэ''', Гугъуэт Л. Т., Зэхъуэхъу Л. Хь, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1984''' !! нап. 92
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
|| КӀэпхъым &lt;b&gt;дзэ&lt;/b&gt; жан Ӏутщ.|| У белки острые &lt;b&gt;зубы&lt;/b&gt;.|| The squirrel has got sharp &lt;b&gt;teeth&lt;/b&gt;.
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 175
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| Сэ си щхьэр (си гур, лъатэр, тхьэкӀумэр, тэмакъыр, &lt;b&gt;дзэр&lt;/b&gt;, тхыр) мэуз. || У меня болит голова (сердце, желудок, ухо, горло, &lt;b&gt;зуб&lt;/b&gt;, поясница). || I have a headache (heartache, stomachache, earache, sore throat, &lt;b&gt;tooth&lt;/b&gt;ache, back pain).
|-
| КӀуэцӀ узхэм еӀэзэ дохутырым (тэмакъ, &lt;b&gt;дзэ&lt;/b&gt; узым еӀэзэ дохутырым, хирургым) деж сыщӀыхьэн хуейщ. || Мне нужно записаться к врачу-терапевту (лору, &lt;b&gt;зубному&lt;/b&gt;, хирургу). || I need to make an appointment with a general practitioner (ENT, &lt;b&gt;dentist&lt;/b&gt;, surgeon).
|-
! !! !! нап. 181
|-
| &lt;b&gt;ДЗЭ&lt;/b&gt; ДОХУТУРЫМ ДЕЖ  || У &lt;b&gt;ЗУБНОГО&lt;/b&gt; ВРАЧА  || AT &lt;b&gt;THE DENTIST&lt;/b&gt;
|-
| Дэнэ деж &lt;b&gt;дзэ&lt;/b&gt; дохутырым и кабинетыр? || Где кабинет &lt;b&gt;зубного&lt;/b&gt; врача? || Where is &lt;b&gt;the dentist's&lt;/b&gt; office?
|-
| КхъыӀэ, си &lt;b&gt;дзэхэм&lt;/b&gt; схуеплъыт. || Проверь(-те), пожалуйста, мои &lt;b&gt;зубы&lt;/b&gt;. || Please check my &lt;b&gt;teeth&lt;/b&gt;.
|-
| Си &lt;b&gt;дзэр&lt;/b&gt; мэуз. || У меня болит &lt;b&gt;зуб&lt;/b&gt;. || I have &lt;b&gt;a toothache&lt;/b&gt;.
|-
| Си &lt;b&gt;дзэ&lt;/b&gt; ку гъуанэ илъар къихужащ. || У меня выпала &lt;b&gt;пломба&lt;/b&gt;. || I lost &lt;b&gt;a filling&lt;/b&gt;.
|-
! !! !! нап. 182
|-
| Си &lt;b&gt;дзэр&lt;/b&gt; Ӏучын (дзэ ку гъуанэр гъэбыдэн, дзэтебзэр зэхъуэкӀын, мывэр техын) хуейщ. || Мне нужно вырвать (удалить) &lt;b&gt;зуб&lt;/b&gt; (поставить пломбу, заменить коронку, снять камни). || I need to have &lt;b&gt;a tooth&lt;/b&gt; pulled (filled, get a crown, have tartar removed).
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{зэпхахэр}}
*Дзэр къэкӀын.
*Дзэр Ӏухун.
*Пхъэхым и дзэр ӀущӀыкӀащ.
*Сэм и дзэ.
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*дзэ: 1. tooth (people and animals) 2. tooth (saw) 3. blade (knive, etc.)
*Дзэр къэкӀын: grow (a tooth)
*Дзэр Ӏухун: fall out (a tooth)
*Пхъэхым и дзэр ӀущӀыкӀащ: a saw tooth broke.
*Сэм и дзэ: knife blade
{{урысыбзэ}}
*дзэ: 1. зуб (у человека, животных) 2. зуб, зубец (напр. пилы) 3. лезвие (ножа и т. п.)
*Дзэр къэкӀын: расти (зуб)
*Дзэр Ӏухун: выпасть (зуб)
*Пхъэхым и дзэр ӀущӀыкӀащ: сломался зуб у пилы.
*Сэм и дзэ: лезвие ножа
{{нэгъуэщӀбзэхэр
|кӀх=
|азр=
|ерм=
|грз=
|ивр=‎
|къб=
|нэм=
|прс=‎
|трку=1. diş 2. ordu
|фрн=
|хьэр=
}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''псалъафэ зэпыщӀахэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;

==== - Дзэр зэрыгъэшхын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} to gnash your teeth, be very angry
{{псалъафэ-урысыбзэ}} скрежетать зубами; злиться.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      ТекӀуэныгъэм зеубгъур, бийхэм я дзэр зэрагъэшх.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Къэб.}}
      Дыгъужьыжьыр къэгузэвауэ и дзэхэр зэрегъэшх.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=ӀуэрыӀу.}}
      Трам и дзэр зэригъэшхыу къыжьэдэкӀа псалъэхэр Аслъэн и тхьэкӀумэм къиӀуащ.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Ӏуащхь.}}
====[И] дзэр зэтеуэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} chatter (teeth from the cold)
{{псалъафэ-урысыбзэ}} стучать зубами (от холода)
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      ЩӀалэ цӀыкӀур пӀыщӀати, и дзэр зэтеуэрт.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=ӀуэрыӀу.}}
====Дзэр лъын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} be angry
{{псалъафэ-урысыбзэ}} злиться.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      Мэжид къэкӀуауэ и дзэр елъри щысщ, занщӀэу узэӀуридзэнуи тхьэ щеӀуэж.  {{автор|kbd|имяавтора=Къ. Хь.}}
====Дзэр хуэлъын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} hold a grudge against sb., be out to get sb.
{{псалъафэ-урысыбзэ}} точить зубы на кого-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Дзэр шын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} be to too shy (to say or do sth), hesitate to do sth
{{псалъафэ-урысыбзэ}} стесняться (сказать, сделать что-л.), не решаться на что-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      Ӏуэхур зытетыр жесӀэнут щӀалэми, си дзэр мэш.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Къэб.}}
====И дзэр ӀулӀыкӀын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} let warm up up (about a cold liquid)
{{псалъафэ-урысыбзэ}} дать согреться (о холодной жидкости)
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      - А псыр щӀыӀэӀуэщ, и дзэр ӀумылӀыкӀыу уемыфэ, - жриӀащ Ӏэминат ипхъу цӀыкӀум.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Ӏуащхь.}}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{библиографие}}
{{псалъащхьэ}}

{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ЩЫӀЭЦӀЭ}}
{{этимологие}}
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=dzɐ}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[дз] + -э}}
{{склоненэ}}
{{скл-эр2|kbd|псалъэпкъ=дз}}
{{мыхьэнэ}}
#Зауэ хуэӀухуэщӀэм хуэгъэхьэзыра, хузэщӀэузэда и къарухэр.
{{щапхъэхэр}}
*Хъаным и дзэр унэ къэсыху цӀыху плӀырыплӀу къуажэм ятриугуэшащ.  {{автор|kbd|имяавтора=Н. Ш.}}
* Зым тӀур и дзэщ.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Псжь.}}
{{зэпхахэр}}
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*дзэ: army, troops
{{урысыбзэ}}
*дзэ: войско
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''псалъафэ зэпыщӀахэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
====Дзэм ираджэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} to draft or conscript into the army
{{псалъафэ-урысыбзэ}} призывать в армию.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Дзэ фӀыцӀэ====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} horde
{{псалъафэ-урысыбзэ}} полчище
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{библиографие}}</text>
      <sha1>edx3a44awgnhx475lvbow6skvgwqjo0</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>130185</id>
      <parentid>130182</parentid>
      <timestamp>2026-10-28T11:19:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rhdkabardian</username>
        <id>5</id>
      </contributor>
      <origin>130185</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9869" sha1="l0npj242lijonzjnlu4rpm7fqn0kcfz" xml:space="preserve">{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
Teeth_by_David_Shankbone.jpg|дзэ
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ЩЫӀЭЦӀЭ}}
{{этимологие}}
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=dzɐ}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[дз] + -э}}
{{склоненэ}}
{{скл-эр2|kbd|псалъэпкъ=дз}}
{{мыхьэнэ}}
#Шхыныр ирашхыу, ирагъэныщкӀуу дзэлым къыхэкӀ къупщхьэхэкӀ цӀыкӀухэр.
#Дзэ щӀыкӀэу жьэдэха, дзэм ещхьу, щӀа гуэр.
#ИрыпаупщӀӀауэ къагъэсэбэп гуэрым и жаныпӀэ.
{{щапхъэхэр}}
*ЗэкъуэшитӀрэ дзитӀ зыӀутрэ.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Псжь.}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэреджэ тхылъхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class =&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Адыгэбзэ''', Гугъуэт Л. Т., Зэхъуэхъу Л. Хь, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1984''' !! нап. 92
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
|| КӀэпхъым &lt;b&gt;дзэ&lt;/b&gt; жан Ӏутщ.|| У белки острые &lt;b&gt;зубы&lt;/b&gt;.|| The squirrel has got sharp &lt;b&gt;teeth&lt;/b&gt;.
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 175
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| Сэ си щхьэр (си гур, лъатэр, тхьэкӀумэр, тэмакъыр, &lt;b&gt;дзэр&lt;/b&gt;, тхыр) мэуз. || У меня болит голова (сердце, желудок, ухо, горло, &lt;b&gt;зуб&lt;/b&gt;, поясница). || I have a headache (heartache, stomachache, earache, sore throat, &lt;b&gt;tooth&lt;/b&gt;ache, back pain).
|-
| КӀуэцӀ узхэм еӀэзэ дохутырым (тэмакъ, &lt;b&gt;дзэ&lt;/b&gt; узым еӀэзэ дохутырым, хирургым) деж сыщӀыхьэн хуейщ. || Мне нужно записаться к врачу-терапевту (лору, &lt;b&gt;зубному&lt;/b&gt;, хирургу). || I need to make an appointment with a general practitioner (ENT, &lt;b&gt;dentist&lt;/b&gt;, surgeon).
|-
! !! !! нап. 181
|-
| &lt;b&gt;ДЗЭ&lt;/b&gt; ДОХУТУРЫМ ДЕЖ  || У &lt;b&gt;ЗУБНОГО&lt;/b&gt; ВРАЧА  || AT &lt;b&gt;THE DENTIST&lt;/b&gt;
|-
| Дэнэ деж &lt;b&gt;дзэ&lt;/b&gt; дохутырым и кабинетыр? || Где кабинет &lt;b&gt;зубного&lt;/b&gt; врача? || Where is &lt;b&gt;the dentist's&lt;/b&gt; office?
|-
| КхъыӀэ, си &lt;b&gt;дзэхэм&lt;/b&gt; схуеплъыт. || Проверь(-те), пожалуйста, мои &lt;b&gt;зубы&lt;/b&gt;. || Please check my &lt;b&gt;teeth&lt;/b&gt;.
|-
| Си &lt;b&gt;дзэр&lt;/b&gt; мэуз. || У меня болит &lt;b&gt;зуб&lt;/b&gt;. || I have &lt;b&gt;a toothache&lt;/b&gt;.
|-
| Си &lt;b&gt;дзэ&lt;/b&gt; ку гъуанэ илъар къихужащ. || У меня выпала &lt;b&gt;пломба&lt;/b&gt;. || I lost &lt;b&gt;a filling&lt;/b&gt;.
|-
! !! !! нап. 182
|-
| Си &lt;b&gt;дзэр&lt;/b&gt; Ӏучын (&lt;b&gt;дзэ&lt;/b&gt; ку гъуанэр гъэбыдэн, дзэтебзэр зэхъуэкӀын, мывэр техын) хуейщ. || Мне нужно вырвать (удалить) &lt;b&gt;зуб&lt;/b&gt; (поставить &lt;b&gt;пломбу&lt;/b&gt;, заменить коронку, снять камни). || I need to have &lt;b&gt;a tooth&lt;/b&gt; pulled (filled, get a crown, have tartar removed).
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{зэпхахэр}}
*Дзэр къэкӀын.
*Дзэр Ӏухун.
*Пхъэхым и дзэр ӀущӀыкӀащ.
*Сэм и дзэ.
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*дзэ: 1. tooth (people and animals) 2. tooth (saw) 3. blade (knive, etc.)
*Дзэр къэкӀын: grow (a tooth)
*Дзэр Ӏухун: fall out (a tooth)
*Пхъэхым и дзэр ӀущӀыкӀащ: a saw tooth broke.
*Сэм и дзэ: knife blade
{{урысыбзэ}}
*дзэ: 1. зуб (у человека, животных) 2. зуб, зубец (напр. пилы) 3. лезвие (ножа и т. п.)
*Дзэр къэкӀын: расти (зуб)
*Дзэр Ӏухун: выпасть (зуб)
*Пхъэхым и дзэр ӀущӀыкӀащ: сломался зуб у пилы.
*Сэм и дзэ: лезвие ножа
{{нэгъуэщӀбзэхэр
|кӀх=
|азр=
|ерм=
|грз=
|ивр=‎
|къб=
|нэм=
|прс=‎
|трку=1. diş 2. ordu
|фрн=
|хьэр=
}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''псалъафэ зэпыщӀахэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;

==== - Дзэр зэрыгъэшхын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} to gnash your teeth, be very angry
{{псалъафэ-урысыбзэ}} скрежетать зубами; злиться.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      ТекӀуэныгъэм зеубгъур, бийхэм я дзэр зэрагъэшх.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Къэб.}}
      Дыгъужьыжьыр къэгузэвауэ и дзэхэр зэрегъэшх.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=ӀуэрыӀу.}}
      Трам и дзэр зэригъэшхыу къыжьэдэкӀа псалъэхэр Аслъэн и тхьэкӀумэм къиӀуащ.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Ӏуащхь.}}
====[И] дзэр зэтеуэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} chatter (teeth from the cold)
{{псалъафэ-урысыбзэ}} стучать зубами (от холода)
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      ЩӀалэ цӀыкӀур пӀыщӀати, и дзэр зэтеуэрт.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=ӀуэрыӀу.}}
====Дзэр лъын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} be angry
{{псалъафэ-урысыбзэ}} злиться.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      Мэжид къэкӀуауэ и дзэр елъри щысщ, занщӀэу узэӀуридзэнуи тхьэ щеӀуэж.  {{автор|kbd|имяавтора=Къ. Хь.}}
====Дзэр хуэлъын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} hold a grudge against sb., be out to get sb.
{{псалъафэ-урысыбзэ}} точить зубы на кого-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Дзэр шын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} be to too shy (to say or do sth), hesitate to do sth
{{псалъафэ-урысыбзэ}} стесняться (сказать, сделать что-л.), не решаться на что-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      Ӏуэхур зытетыр жесӀэнут щӀалэми, си дзэр мэш.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Къэб.}}
====И дзэр ӀулӀыкӀын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} let warm up up (about a cold liquid)
{{псалъафэ-урысыбзэ}} дать согреться (о холодной жидкости)
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      - А псыр щӀыӀэӀуэщ, и дзэр ӀумылӀыкӀыу уемыфэ, - жриӀащ Ӏэминат ипхъу цӀыкӀум.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Ӏуащхь.}}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{библиографие}}
{{псалъащхьэ}}

{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ЩЫӀЭЦӀЭ}}
{{этимологие}}
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=dzɐ}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[дз] + -э}}
{{склоненэ}}
{{скл-эр2|kbd|псалъэпкъ=дз}}
{{мыхьэнэ}}
#Зауэ хуэӀухуэщӀэм хуэгъэхьэзыра, хузэщӀэузэда и къарухэр.
{{щапхъэхэр}}
*Хъаным и дзэр унэ къэсыху цӀыху плӀырыплӀу къуажэм ятриугуэшащ.  {{автор|kbd|имяавтора=Н. Ш.}}
* Зым тӀур и дзэщ.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Псжь.}}
{{зэпхахэр}}
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*дзэ: army, troops
{{урысыбзэ}}
*дзэ: войско
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''псалъафэ зэпыщӀахэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
====Дзэм ираджэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} to draft or conscript into the army
{{псалъафэ-урысыбзэ}} призывать в армию.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Дзэ фӀыцӀэ====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} horde
{{псалъафэ-урысыбзэ}} полчище
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{библиографие}}</text>
      <sha1>l0npj242lijonzjnlu4rpm7fqn0kcfz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>дзэл</title>
    <ns>0</ns>
    <id>4185</id>
    <revision>
      <id>130177</id>
      <parentid>106096</parentid>
      <timestamp>2026-10-28T11:01:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rhdkabardian</username>
        <id>5</id>
      </contributor>
      <origin>130177</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2271" sha1="9z8lhlfuxssze1mtkhx3otc2tsnk510" xml:space="preserve">{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
Healthy_gingiva.jpg|дзэл
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ЩЫӀЭЦӀЭ}}
{{этимологие}}
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=dzɐɮ}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[дз] + -э + [л]}}
{{склоненэ}}
{{скл-ыр|kbd|псалъэпкъ=дзэл}}
{{мыхьэнэ}}
#Дзэ лъабжьэр зыхэт, абы ирищӀэкӀа лы.
{{щапхъэхэр}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 182
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| Си &lt;b&gt;дзэлыр&lt;/b&gt; бэгащ. || У меня опухла &lt;b&gt;десна&lt;/b&gt;. || My &lt;b&gt;gum&lt;/b&gt; is swollen.
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{зэпхахэр}}
*Дзэлыр бэгын, узын.
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*дзэл: gums (teeth)
*Дзэлыр бэгын, узын: swollen gums; painful gums
{{урысыбзэ}}
*дзэл: десна
*Дзэлыр бэгын, узын: десна (опухнуть, болеть)
{{библиографие}}
{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
Salix_alba_020.jpg|дзэл
Thom%C3%A9_Salix_alba_clean.jpg|дзэл
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ЩЫӀЭЦӀЭ}}
{{этимологие}}
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=dzɐɮ}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[дзэл]}}
{{склоненэ}}
{{скл-ыр|kbd|псалъэпкъ=дзэл}}
{{мыхьэнэ}}
#И пкъыр лантӀэу, тхьэмпэ псыгъуэ кӀыхь зыпыт жыг лъэпкъ  (Salix).
{{щапхъэхэр}}
{{зэпхахэр}}
*Дзэл баш.
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*дзэл: willow
*Дзэл баш: a willow stick
{{урысыбзэ}}
*дзэл: ива
*Дзэл баш: ивовая палка
{{библиографие}}</text>
      <sha1>9z8lhlfuxssze1mtkhx3otc2tsnk510</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>дзэтебзэ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>4203</id>
    <revision>
      <id>130174</id>
      <parentid>13304</parentid>
      <timestamp>2026-10-28T10:54:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rhdkabardian</username>
        <id>5</id>
      </contributor>
      <origin>130174</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1533" sha1="4h1xviciogni9e1hev01we3rx9x0nme" xml:space="preserve">{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
Blausen_0863_ToothAnatomy_02.png|дзэтебзэ (Crown)
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ЩЫӀЭЦӀЭ}}
{{этимологие}}
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=dzɐ'te:bzɐ}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[дз] + -э + те- + [бз] + -э}}
{{склоненэ}}
{{скл-эр|kbd|псалъэпкъ=дзэтебз}}
{{мыхьэнэ}}
#Сэкъат зиӀэ дзэм и щӀыӀукӀэ тралъхьэр.
{{щапхъэхэр}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 182
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| Си &lt;b&gt;дзэтебзэр&lt;/b&gt; къутащ. || У меня сломалась &lt;b&gt;коронка&lt;/b&gt;. || My &lt;b&gt;crown&lt;/b&gt; broke.
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{зэпхахэр}}
*Дыщэ дзэтебзэ.
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*дзэтебзэ: crown (of a tooth)
*Дыщэ дзэтебзэ: gold crowns
{{урысыбзэ}}
*дзэтебзэ: коронка (зуба)
*Дыщэ дзэтебзэ: золотые коронки
{{библиографие}}</text>
      <sha1>4h1xviciogni9e1hev01we3rx9x0nme</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>130189</id>
      <parentid>130174</parentid>
      <timestamp>2026-10-28T11:30:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rhdkabardian</username>
        <id>5</id>
      </contributor>
      <origin>130189</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1933" sha1="5h1ig2cjcsl2gk7f4pz5xze0v6eub9q" xml:space="preserve">{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
Blausen_0863_ToothAnatomy_02.png|дзэтебзэ (Crown)
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ЩЫӀЭЦӀЭ}}
{{этимологие}}
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=dzɐ'te:bzɐ}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[дз] + -э + те- + [бз] + -э}}
{{склоненэ}}
{{скл-эр|kbd|псалъэпкъ=дзэтебз}}
{{мыхьэнэ}}
#Сэкъат зиӀэ дзэм и щӀыӀукӀэ тралъхьэр.
{{щапхъэхэр}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 182
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| Си &lt;b&gt;дзэтебзэр&lt;/b&gt; къутащ. || У меня сломалась &lt;b&gt;коронка&lt;/b&gt;. || My &lt;b&gt;crown&lt;/b&gt; broke.
|-
| Си дзэр Ӏучын (дзэ ку гъуанэр гъэбыдэн, &lt;b&gt;дзэтебзэр&lt;/b&gt; зэхъуэкӀын, мывэр техын) хуейщ. || Мне нужно вырвать (удалить) зуб (поставить пломбу, заменить &lt;b&gt;коронку&lt;/b&gt;, снять камни). || I need to have a tooth pulled (filled, get &lt;b&gt;a crown&lt;b&gt;, have tartar removed).
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{зэпхахэр}}
*Дыщэ дзэтебзэ.
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*дзэтебзэ: crown (of a tooth)
*Дыщэ дзэтебзэ: gold crowns
{{урысыбзэ}}
*дзэтебзэ: коронка (зуба)
*Дыщэ дзэтебзэ: золотые коронки
{{библиографие}}</text>
      <sha1>5h1ig2cjcsl2gk7f4pz5xze0v6eub9q</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>дохутыр</title>
    <ns>0</ns>
    <id>4273</id>
    <revision>
      <id>130138</id>
      <parentid>130028</parentid>
      <timestamp>2026-10-27T13:45:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rhdkabardian</username>
        <id>5</id>
      </contributor>
      <origin>130138</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3820" sha1="s6bp90zo1w3uqmxwawofbo2t6turvug" xml:space="preserve">{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
Virginia_Apgar.jpg|дохутыр
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ЩЫӀЭЦӀЭ}}
{{этимологие}}
&lt; урысыбзэ: доктор &lt; латиныбзэ doctor = егъэджакӀуэ
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=do:xʷǝ'tǝr}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[дохутыр]}}
{{склоненэ}}
{{скл-ыр|kbd|псалъэпкъ=дохутыр}}
{{мыхьэнэ}}
#Сымаджэм еплъыныр, еӀэзэныр зи ӀэщӀагъэ цӀыху.
{{щапхъэхэр}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 175
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| Уэ Ӏэмал имыӀэу &lt;b&gt;дохутыр&lt;/b&gt; зэбгъэплъын хуейщ. || Тебе (вам) необходимо обратиться к &lt;b&gt;врачу&lt;/b&gt;. || You need to see &lt;b&gt;a doctor&lt;/b&gt;.
|-
| КӀуэцӀ узхэм еӀэзэ &lt;b&gt;дохутырым&lt;/b&gt; (тэмакъ, дзэ узым еӀэзэ &lt;b&gt;дохутырым&lt;/b&gt;, хирургым) деж сыщӀыхьэн хуейщ. || Мне нужно записаться к врачу-&lt;b&gt;терапевту&lt;/b&gt; (лору, зубному, хирургу). || I need to make an appointment with a &lt;b&gt;general practitioner&lt;/b&gt; (ENT, dentist, surgeon).
|-
! !! !! нап. 178
|-
| КхъыӀэ, &lt;b&gt;дохутыр&lt;/b&gt; къысхуеджэ. || Вызови(-те), пожалуйста, &lt;b&gt;врача&lt;/b&gt;. || Please call &lt;b&gt;a doctor&lt;/b&gt;.
|-
| Дэнэ деж &lt;b&gt;дохутырыр&lt;/b&gt; щыпсэур? || Где живет &lt;b&gt;врач&lt;/b&gt;? || Where does &lt;b&gt;the doctor&lt;/b&gt; live?
|-
| Сыт хуэдэ сыхьэт бжыгъэхэра &lt;b&gt;дохутырыр&lt;/b&gt; щылажьэр? || В какие часы принимает &lt;b&gt;врач&lt;/b&gt;? || 
What hours does &lt;b&gt;the doctor&lt;/b&gt; see patients?
|-
| Сэ зэзгъэплъынут нэм еӀэзэ &lt;b&gt;дохутырыр&lt;/b&gt;. || Я бы хотел показаться &lt;b&gt;окулисту&lt;/b&gt;. || I would like to see an eye &lt;b&gt;doctor&lt;/b&gt;.
|-
| Сыт хуэдэ узыфэ къофыкӀыу жиӀа &lt;b&gt;дохутырым&lt;/b&gt;? || Какой диагноз тебе (вам) поставил &lt;b&gt;врач&lt;/b&gt;? || What diagnosis did &lt;b&gt;the doctor&lt;/b&gt; give you?
|-
! !! !! нап. 179
|-
| Сыт зэпхьэлӀэну къыбжиӀа &lt;b&gt;дохутырым&lt;/b&gt;? || Что посоветовал &lt;b&gt;врач&lt;/b&gt;? || What did &lt;b&gt;the doctor&lt;/b&gt; advise?
|-
! !! !! нап. 180
|-
| Уэ нэм еплъ &lt;b&gt;дохутырым&lt;/b&gt; деж укӀуэн хуейщ, пхуэхъун нэгъуджэ къыпхухихын щхьэкӀэ. || Тебе (вам) надо к &lt;b&gt;окулисту&lt;/b&gt;, чтобы подобрать себе очки. || You need to see an eye &lt;b&gt;doctor&lt;/b&gt; to choose your glasses.
|-
! !! !! нап. 181
|-
| &lt;b&gt;ДЗЭ&lt;/b&gt; ДОХУТУРЫМ ДЕЖ  || У &lt;b&gt;ЗУБНОГО&lt;/b&gt; ВРАЧА  || AT &lt;b&gt;THE DENTIST&lt;/b&gt;
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{зэпхахэр}}
*Сымаджэм дохутыр егъэплъын.
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*дохутыр: medical doctor, physician
*Сымаджэм дохутыр егъэплъын: have the doctor look at a patient
{{урысыбзэ}}
*дохутыр: врач, доктор
*Сымаджэм дохутыр егъэплъын: показать врачу пациента
{{библиографие}}</text>
      <sha1>s6bp90zo1w3uqmxwawofbo2t6turvug</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>130139</id>
      <parentid>130138</parentid>
      <timestamp>2026-10-27T13:46:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rhdkabardian</username>
        <id>5</id>
      </contributor>
      <origin>130139</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3820" sha1="dspd6by6lofcpjyuaqwsn47wr4i6mvk" xml:space="preserve">{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
Virginia_Apgar.jpg|дохутыр
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ЩЫӀЭЦӀЭ}}
{{этимологие}}
&lt; урысыбзэ: доктор &lt; латиныбзэ doctor = егъэджакӀуэ
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=do:xʷǝ'tǝr}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[дохутыр]}}
{{склоненэ}}
{{скл-ыр|kbd|псалъэпкъ=дохутыр}}
{{мыхьэнэ}}
#Сымаджэм еплъыныр, еӀэзэныр зи ӀэщӀагъэ цӀыху.
{{щапхъэхэр}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 175
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| Уэ Ӏэмал имыӀэу &lt;b&gt;дохутыр&lt;/b&gt; зэбгъэплъын хуейщ. || Тебе (вам) необходимо обратиться к &lt;b&gt;врачу&lt;/b&gt;. || You need to see &lt;b&gt;a doctor&lt;/b&gt;.
|-
| КӀуэцӀ узхэм еӀэзэ &lt;b&gt;дохутырым&lt;/b&gt; (тэмакъ, дзэ узым еӀэзэ &lt;b&gt;дохутырым&lt;/b&gt;, хирургым) деж сыщӀыхьэн хуейщ. || Мне нужно записаться к врачу-&lt;b&gt;терапевту&lt;/b&gt; (лору, зубному, хирургу). || I need to make an appointment with a &lt;b&gt;general practitioner&lt;/b&gt; (ENT, dentist, surgeon).
|-
! !! !! нап. 178
|-
| КхъыӀэ, &lt;b&gt;дохутыр&lt;/b&gt; къысхуеджэ. || Вызови(-те), пожалуйста, &lt;b&gt;врача&lt;/b&gt;. || Please call &lt;b&gt;a doctor&lt;/b&gt;.
|-
| Дэнэ деж &lt;b&gt;дохутырыр&lt;/b&gt; щыпсэур? || Где живет &lt;b&gt;врач&lt;/b&gt;? || Where does &lt;b&gt;the doctor&lt;/b&gt; live?
|-
| Сыт хуэдэ сыхьэт бжыгъэхэра &lt;b&gt;дохутырыр&lt;/b&gt; щылажьэр? || В какие часы принимает &lt;b&gt;врач&lt;/b&gt;? || 
What hours does &lt;b&gt;the doctor&lt;/b&gt; see patients?
|-
| Сэ зэзгъэплъынут нэм еӀэзэ &lt;b&gt;дохутырыр&lt;/b&gt;. || Я бы хотел показаться &lt;b&gt;окулисту&lt;/b&gt;. || I would like to see an eye &lt;b&gt;doctor&lt;/b&gt;.
|-
| Сыт хуэдэ узыфэ къофыкӀыу жиӀа &lt;b&gt;дохутырым&lt;/b&gt;? || Какой диагноз тебе (вам) поставил &lt;b&gt;врач&lt;/b&gt;? || What diagnosis did &lt;b&gt;the doctor&lt;/b&gt; give you?
|-
! !! !! нап. 179
|-
| Сыт зэпхьэлӀэну къыбжиӀа &lt;b&gt;дохутырым&lt;/b&gt;? || Что посоветовал &lt;b&gt;врач&lt;/b&gt;? || What did &lt;b&gt;the doctor&lt;/b&gt; advise?
|-
! !! !! нап. 180
|-
| Уэ нэм еплъ &lt;b&gt;дохутырым&lt;/b&gt; деж укӀуэн хуейщ, пхуэхъун нэгъуджэ къыпхухихын щхьэкӀэ. || Тебе (вам) надо к &lt;b&gt;окулисту&lt;/b&gt;, чтобы подобрать себе очки. || You need to see an eye &lt;b&gt;doctor&lt;/b&gt; to choose your glasses.
|-
! !! !! нап. 181
|-
| ДЗЭ &lt;b&gt;ДОХУТУРЫМ&lt;/b&gt; ДЕЖ  || У ЗУБНОГО &lt;b&gt;ВРАЧА&lt;/b&gt;  || AT &lt;b&gt;THE DENTIST&lt;/b&gt;
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{зэпхахэр}}
*Сымаджэм дохутыр егъэплъын.
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*дохутыр: medical doctor, physician
*Сымаджэм дохутыр егъэплъын: have the doctor look at a patient
{{урысыбзэ}}
*дохутыр: врач, доктор
*Сымаджэм дохутыр егъэплъын: показать врачу пациента
{{библиографие}}</text>
      <sha1>dspd6by6lofcpjyuaqwsn47wr4i6mvk</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>130145</id>
      <parentid>130139</parentid>
      <timestamp>2026-10-27T19:22:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rhdkabardian</username>
        <id>5</id>
      </contributor>
      <origin>130145</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3993" sha1="auc94dzhawglgh3a6sk54znsgx161yg" xml:space="preserve">{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
Virginia_Apgar.jpg|дохутыр
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ЩЫӀЭЦӀЭ}}
{{этимологие}}
&lt; урысыбзэ: доктор &lt; латиныбзэ doctor = егъэджакӀуэ
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=do:xʷǝ'tǝr}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[дохутыр]}}
{{склоненэ}}
{{скл-ыр|kbd|псалъэпкъ=дохутыр}}
{{мыхьэнэ}}
#Сымаджэм еплъыныр, еӀэзэныр зи ӀэщӀагъэ цӀыху.
{{щапхъэхэр}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 175
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| Уэ Ӏэмал имыӀэу &lt;b&gt;дохутыр&lt;/b&gt; зэбгъэплъын хуейщ. || Тебе (вам) необходимо обратиться к &lt;b&gt;врачу&lt;/b&gt;. || You need to see &lt;b&gt;a doctor&lt;/b&gt;.
|-
| КӀуэцӀ узхэм еӀэзэ &lt;b&gt;дохутырым&lt;/b&gt; (тэмакъ, дзэ узым еӀэзэ &lt;b&gt;дохутырым&lt;/b&gt;, хирургым) деж сыщӀыхьэн хуейщ. || Мне нужно записаться к врачу-&lt;b&gt;терапевту&lt;/b&gt; (лору, зубному, хирургу). || I need to make an appointment with a &lt;b&gt;general practitioner&lt;/b&gt; (ENT, dentist, surgeon).
|-
! !! !! нап. 178
|-
| КхъыӀэ, &lt;b&gt;дохутыр&lt;/b&gt; къысхуеджэ. || Вызови(-те), пожалуйста, &lt;b&gt;врача&lt;/b&gt;. || Please call &lt;b&gt;a doctor&lt;/b&gt;.
|-
| Дэнэ деж &lt;b&gt;дохутырыр&lt;/b&gt; щыпсэур? || Где живет &lt;b&gt;врач&lt;/b&gt;? || Where does &lt;b&gt;the doctor&lt;/b&gt; live?
|-
| Сыт хуэдэ сыхьэт бжыгъэхэра &lt;b&gt;дохутырыр&lt;/b&gt; щылажьэр? || В какие часы принимает &lt;b&gt;врач&lt;/b&gt;? || 
What hours does &lt;b&gt;the doctor&lt;/b&gt; see patients?
|-
| Сэ зэзгъэплъынут нэм еӀэзэ &lt;b&gt;дохутырыр&lt;/b&gt;. || Я бы хотел показаться &lt;b&gt;окулисту&lt;/b&gt;. || I would like to see an eye &lt;b&gt;doctor&lt;/b&gt;.
|-
| Сыт хуэдэ узыфэ къофыкӀыу жиӀа &lt;b&gt;дохутырым&lt;/b&gt;? || Какой диагноз тебе (вам) поставил &lt;b&gt;врач&lt;/b&gt;? || What diagnosis did &lt;b&gt;the doctor&lt;/b&gt; give you?
|-
! !! !! нап. 179
|-
| Сыт зэпхьэлӀэну къыбжиӀа &lt;b&gt;дохутырым&lt;/b&gt;? || Что посоветовал &lt;b&gt;врач&lt;/b&gt;? || What did &lt;b&gt;the doctor&lt;/b&gt; advise?
|-
! !! !! нап. 180
|-
| Уэ нэм еплъ &lt;b&gt;дохутырым&lt;/b&gt; деж укӀуэн хуейщ, пхуэхъун нэгъуджэ къыпхухихын щхьэкӀэ. || Тебе (вам) надо к &lt;b&gt;окулисту&lt;/b&gt;, чтобы подобрать себе очки. || You need to see an eye &lt;b&gt;doctor&lt;/b&gt; to choose your glasses.
|-
! !! !! нап. 181
|-
| ДЗЭ &lt;b&gt;ДОХУТУРЫМ&lt;/b&gt; ДЕЖ  || У ЗУБНОГО &lt;b&gt;ВРАЧА&lt;/b&gt;  || AT &lt;b&gt;THE DENTIST&lt;/b&gt;
|-
| Дэнэ деж дзэ &lt;b&gt;дохутырым&lt;/b&gt; и кабинетыр? || Где кабинет зубного &lt;b&gt;врача? || Where is the &lt;b&gt;dentist's&lt;/b&gt; office?
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{зэпхахэр}}
*Сымаджэм дохутыр егъэплъын.
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*дохутыр: medical doctor, physician
*Сымаджэм дохутыр егъэплъын: have the doctor look at a patient
{{урысыбзэ}}
*дохутыр: врач, доктор
*Сымаджэм дохутыр егъэплъын: показать врачу пациента
{{библиографие}}</text>
      <sha1>auc94dzhawglgh3a6sk54znsgx161yg</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>130146</id>
      <parentid>130145</parentid>
      <timestamp>2026-10-27T19:23:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rhdkabardian</username>
        <id>5</id>
      </contributor>
      <origin>130146</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3993" sha1="74crfmvix957vobc5g1aj451klcs8cz" xml:space="preserve">{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
Virginia_Apgar.jpg|дохутыр
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ЩЫӀЭЦӀЭ}}
{{этимологие}}
&lt; урысыбзэ: доктор &lt; латиныбзэ doctor = егъэджакӀуэ
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=do:xʷǝ'tǝr}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[дохутыр]}}
{{склоненэ}}
{{скл-ыр|kbd|псалъэпкъ=дохутыр}}
{{мыхьэнэ}}
#Сымаджэм еплъыныр, еӀэзэныр зи ӀэщӀагъэ цӀыху.
{{щапхъэхэр}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 175
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| Уэ Ӏэмал имыӀэу &lt;b&gt;дохутыр&lt;/b&gt; зэбгъэплъын хуейщ. || Тебе (вам) необходимо обратиться к &lt;b&gt;врачу&lt;/b&gt;. || You need to see &lt;b&gt;a doctor&lt;/b&gt;.
|-
| КӀуэцӀ узхэм еӀэзэ &lt;b&gt;дохутырым&lt;/b&gt; (тэмакъ, дзэ узым еӀэзэ &lt;b&gt;дохутырым&lt;/b&gt;, хирургым) деж сыщӀыхьэн хуейщ. || Мне нужно записаться к врачу-&lt;b&gt;терапевту&lt;/b&gt; (лору, зубному, хирургу). || I need to make an appointment with a &lt;b&gt;general practitioner&lt;/b&gt; (ENT, dentist, surgeon).
|-
! !! !! нап. 178
|-
| КхъыӀэ, &lt;b&gt;дохутыр&lt;/b&gt; къысхуеджэ. || Вызови(-те), пожалуйста, &lt;b&gt;врача&lt;/b&gt;. || Please call &lt;b&gt;a doctor&lt;/b&gt;.
|-
| Дэнэ деж &lt;b&gt;дохутырыр&lt;/b&gt; щыпсэур? || Где живет &lt;b&gt;врач&lt;/b&gt;? || Where does &lt;b&gt;the doctor&lt;/b&gt; live?
|-
| Сыт хуэдэ сыхьэт бжыгъэхэра &lt;b&gt;дохутырыр&lt;/b&gt; щылажьэр? || В какие часы принимает &lt;b&gt;врач&lt;/b&gt;? || 
What hours does &lt;b&gt;the doctor&lt;/b&gt; see patients?
|-
| Сэ зэзгъэплъынут нэм еӀэзэ &lt;b&gt;дохутырыр&lt;/b&gt;. || Я бы хотел показаться &lt;b&gt;окулисту&lt;/b&gt;. || I would like to see an eye &lt;b&gt;doctor&lt;/b&gt;.
|-
| Сыт хуэдэ узыфэ къофыкӀыу жиӀа &lt;b&gt;дохутырым&lt;/b&gt;? || Какой диагноз тебе (вам) поставил &lt;b&gt;врач&lt;/b&gt;? || What diagnosis did &lt;b&gt;the doctor&lt;/b&gt; give you?
|-
! !! !! нап. 179
|-
| Сыт зэпхьэлӀэну къыбжиӀа &lt;b&gt;дохутырым&lt;/b&gt;? || Что посоветовал &lt;b&gt;врач&lt;/b&gt;? || What did &lt;b&gt;the doctor&lt;/b&gt; advise?
|-
! !! !! нап. 180
|-
| Уэ нэм еплъ &lt;b&gt;дохутырым&lt;/b&gt; деж укӀуэн хуейщ, пхуэхъун нэгъуджэ къыпхухихын щхьэкӀэ. || Тебе (вам) надо к &lt;b&gt;окулисту&lt;/b&gt;, чтобы подобрать себе очки. || You need to see an eye &lt;b&gt;doctor&lt;/b&gt; to choose your glasses.
|-
! !! !! нап. 181
|-
| ДЗЭ &lt;b&gt;ДОХУТУРЫМ&lt;/b&gt; ДЕЖ  || У ЗУБНОГО &lt;b&gt;ВРАЧА&lt;/b&gt;  || AT &lt;b&gt;THE DENTIST&lt;/b&gt;
|-
| Дэнэ деж дзэ &lt;b&gt;дохутырым&lt;/b&gt; и кабинетыр? || Где кабинет зубного &lt;b&gt;врача? || Where is &lt;b&gt;the dentist's&lt;/b&gt; office?
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{зэпхахэр}}
*Сымаджэм дохутыр егъэплъын.
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*дохутыр: medical doctor, physician
*Сымаджэм дохутыр егъэплъын: have the doctor look at a patient
{{урысыбзэ}}
*дохутыр: врач, доктор
*Сымаджэм дохутыр егъэплъын: показать врачу пациента
{{библиографие}}</text>
      <sha1>74crfmvix957vobc5g1aj451klcs8cz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>дэнэ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>4665</id>
    <revision>
      <id>130131</id>
      <parentid>129930</parentid>
      <timestamp>2026-10-27T13:27:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rhdkabardian</username>
        <id>5</id>
      </contributor>
      <origin>130131</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6119" sha1="tm2h1v6pwjvu0df638bth9q0fo7z4fn" xml:space="preserve">{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=НАРЕЧИЕ}}
{{этимологие}}
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ='dɐnɐ}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[дэн] + -э}}
{{мыхьэнэ}}
#Сыт хуэдэ щӀыпӀэ.
{{щапхъэхэр}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэреджэ тхылъхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class =&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Адыгэбзэ''', Гугъуэт Л. Т., Зэхъуэхъу Л. Хь, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1984''' !! нап. 78
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
|| &lt;b&gt;Дэнэ&lt;/b&gt; къыщежьэрэ Налшыкыпс?|| &lt;b&gt;Где&lt;/b&gt; начинается река Нальчик?|| &lt;b&gt;Where&lt;/b&gt; does the Nalchik River begin?
|-
! !! !! нап. 91
|-
|| &lt;b&gt;Дэнэ&lt;/b&gt; щыпсэурэ бдзэжьейр?|| &lt;b&gt;Где&lt;/b&gt; живёт рыба?|| &lt;b&gt;Where&lt;/b&gt; do fish live?
|-
! !! !! нап. 92
|-
|| &lt;b&gt;Дэнэ&lt;/b&gt; щыпсэурэ кӀэпхъыр?|| &lt;b&gt;Где&lt;/b&gt; живёт белка?|| &lt;b&gt;Where&lt;/b&gt; does the squirrel live?
|-
! !! !! нап. 96
|-
|| &lt;b&gt;Дэнэ&lt;/b&gt; фӀамыщӀыр здэщыӀэр?|| &lt;b&gt;Где&lt;/b&gt; залегает уголь?|| &lt;b&gt;Where&lt;/b&gt; is coal found (located)?
|-
! !! !! нап. 99
|-
|| &lt;b&gt;Дэнэ&lt;/b&gt; щыпсэурэ тхьэкӀумэкӀыхьыр?|| &lt;b&gt;Где&lt;/b&gt; живёт заяц?||  &lt;b&gt;Where&lt;/b&gt; does the hare live?
|-
! !! !! нап. 105
|-
|| &lt;b&gt;Дэнэ&lt;/b&gt; щыпсэурэ цӀывхэр?|| &lt;b&gt;Где&lt;/b&gt; живут жуки?|| &lt;b&gt;Where&lt;/b&gt; do beetles live?
|-
! !! !! нап. 112
|-
|| Дунейр щыхуабэм Ӏэщыр &lt;b&gt;дэнэ&lt;/b&gt; щӀэт? || &lt;b&gt;Где&lt;/b&gt; находится скот когда погода теплая? || &lt;b&gt;Where&lt;/b&gt; is the cattle kept when the weather is warm?
|-
! !! !! нап. 113
|-
|| ЩӀымахуэм Ӏэщыр &lt;b&gt;дэнэ&lt;/b&gt; щаӀыгъ? || Зимой &lt;b&gt;где&lt;/b&gt; держат скот? || &lt;b&gt;Where&lt;/b&gt; do they keep cattle
|}
{{зэпхахэр}}
*Дэнэ къыщыбгъэна уи гъусэхэр?
*Дэнэ укӀуэрэ?
*Дэнэ къикӀа хьэщӀэр?
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*дэнэ: where at, where to, where from
*Дэнэ къыщыбгъэна уи гъусэхэр? Where have your companions gone?
*Дэнэ укӀуэрэ? Where are you going?
*Дэнэ къикӀа хьэщӀэр?: Where is the guest from?
{{урысыбзэ}}
*дэнэ: куда, где, откуда
*Дэнэ къыщыбгъэна уи гъусэхэр? Куда пропали ваши спутники?
*Дэнэ укӀуэрэ? Куда идешь?
*Дэнэ къикӀа хьэщӀэр?: Откуда приехал гость?
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''псалъафэ зэпыщӀахэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
====Дэнэ деж====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} where at
{{псалъафэ-урысыбзэ}} где.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 173
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| &lt;b&gt;Дэнэ&lt;/b&gt; деж (нэхъ гъунэгъу дыдэ) аптекэр? || &lt;b&gt;Где&lt;/b&gt; (ближайшая) аптека? || &lt;b&gt;Where&lt;/b&gt; is the (nearest) pharmacy?&lt;/b&gt;
|-
! !! !! нап. 178
|-
| &lt;b&gt;Дэнэ&lt;/b&gt; деж дохутырыр щыпсэур? || &lt;b&gt;Где&lt;/b&gt; живет врач? || &lt;b&gt;Where&lt;/b&gt; does the doctor live?
|-
! !! !! нап. 181
|-
| &lt;b&gt;Дэнэ&lt;/b&gt; деж мыбы &quot;Скорэ помощыр&quot;? || &lt;b&gt;Где здесь&lt;/b&gt; &quot;Скорая помощь”? || &lt;b&gt;Where is&lt;/b&gt; the emergency room?
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
====Дэнэ дежи====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} everywhere
{{псалъафэ-урысыбзэ}} всюду.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Дэнэ кӀуэжын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} (he)’s got nowhere to go
{{псалъафэ-урысыбзэ}} куда [он] денется.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      Нэчыхъыр дэнэ кӀуэжын?  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Ӏуащхь.}}
====Дэнэ къэна====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} not only… but…
{{псалъафэ-урысыбзэ}} не только..., но и ...
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      Шех-Алий-хъан къуажэ уэрамым къыщрикӀуэкӀэ, абы и пащхьэм хьеуан блахун дэнэ къэна, хьэ къебэну идэртэкъым.  {{автор|kbd|имяавтора=Ш. А.}}
====ДэнэлъэныкъуэкӀэ (лъэныкъуэкӀи)====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} in all directions, from all sides, everywhere
{{псалъафэ-урысыбзэ}} во все стороны, со всех сторон; всюду, отовсюду.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{библиографие}}</text>
      <sha1>tm2h1v6pwjvu0df638bth9q0fo7z4fn</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>130133</id>
      <parentid>130131</parentid>
      <timestamp>2026-10-27T13:30:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rhdkabardian</username>
        <id>5</id>
      </contributor>
      <origin>130133</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6119" sha1="2hvcnu2wgomb9yyvus7wludqi8te7b3" xml:space="preserve">{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=НАРЕЧИЕ}}
{{этимологие}}
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ='dɐnɐ}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[дэн] + -э}}
{{мыхьэнэ}}
#Сыт хуэдэ щӀыпӀэ.
{{щапхъэхэр}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэреджэ тхылъхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class =&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Адыгэбзэ''', Гугъуэт Л. Т., Зэхъуэхъу Л. Хь, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1984''' !! нап. 78
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
|| &lt;b&gt;Дэнэ&lt;/b&gt; къыщежьэрэ Налшыкыпс?|| &lt;b&gt;Где&lt;/b&gt; начинается река Нальчик?|| &lt;b&gt;Where&lt;/b&gt; does the Nalchik River begin?
|-
! !! !! нап. 91
|-
|| &lt;b&gt;Дэнэ&lt;/b&gt; щыпсэурэ бдзэжьейр?|| &lt;b&gt;Где&lt;/b&gt; живёт рыба?|| &lt;b&gt;Where&lt;/b&gt; do fish live?
|-
! !! !! нап. 92
|-
|| &lt;b&gt;Дэнэ&lt;/b&gt; щыпсэурэ кӀэпхъыр?|| &lt;b&gt;Где&lt;/b&gt; живёт белка?|| &lt;b&gt;Where&lt;/b&gt; does the squirrel live?
|-
! !! !! нап. 96
|-
|| &lt;b&gt;Дэнэ&lt;/b&gt; фӀамыщӀыр здэщыӀэр?|| &lt;b&gt;Где&lt;/b&gt; залегает уголь?|| &lt;b&gt;Where&lt;/b&gt; is coal found (located)?
|-
! !! !! нап. 99
|-
|| &lt;b&gt;Дэнэ&lt;/b&gt; щыпсэурэ тхьэкӀумэкӀыхьыр?|| &lt;b&gt;Где&lt;/b&gt; живёт заяц?||  &lt;b&gt;Where&lt;/b&gt; does the hare live?
|-
! !! !! нап. 105
|-
|| &lt;b&gt;Дэнэ&lt;/b&gt; щыпсэурэ цӀывхэр?|| &lt;b&gt;Где&lt;/b&gt; живут жуки?|| &lt;b&gt;Where&lt;/b&gt; do beetles live?
|-
! !! !! нап. 112
|-
|| Дунейр щыхуабэм Ӏэщыр &lt;b&gt;дэнэ&lt;/b&gt; щӀэт? || &lt;b&gt;Где&lt;/b&gt; находится скот когда погода теплая? || &lt;b&gt;Where&lt;/b&gt; is the cattle kept when the weather is warm?
|-
! !! !! нап. 113
|-
|| ЩӀымахуэм Ӏэщыр &lt;b&gt;дэнэ&lt;/b&gt; щаӀыгъ? || Зимой &lt;b&gt;где&lt;/b&gt; держат скот? || &lt;b&gt;Where&lt;/b&gt; do they keep cattle
|}
{{зэпхахэр}}
*Дэнэ къыщыбгъэна уи гъусэхэр?
*Дэнэ укӀуэрэ?
*Дэнэ къикӀа хьэщӀэр?
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*дэнэ: where at, where to, where from
*Дэнэ къыщыбгъэна уи гъусэхэр? Where have your companions gone?
*Дэнэ укӀуэрэ? Where are you going?
*Дэнэ къикӀа хьэщӀэр?: Where is the guest from?
{{урысыбзэ}}
*дэнэ: куда, где, откуда
*Дэнэ къыщыбгъэна уи гъусэхэр? Куда пропали ваши спутники?
*Дэнэ укӀуэрэ? Куда идешь?
*Дэнэ къикӀа хьэщӀэр?: Откуда приехал гость?
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''псалъафэ зэпыщӀахэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
====Дэнэ деж====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} where at
{{псалъафэ-урысыбзэ}} где.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 173
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| &lt;b&gt;Дэнэ&lt;/b&gt; деж (нэхъ гъунэгъу дыдэ) аптекэр? || &lt;b&gt;Где&lt;/b&gt; (ближайшая) аптека? || &lt;b&gt;Where&lt;/b&gt; is the (nearest) pharmacy?&lt;/b&gt;
|-
! !! !! нап. 178
|-
| &lt;b&gt;Дэнэ&lt;/b&gt; деж дохутырыр щыпсэур? || &lt;b&gt;Где&lt;/b&gt; живет врач? || &lt;b&gt;Where&lt;/b&gt; does the doctor live?
|-
! !! !! нап. 181
|-
| &lt;b&gt;Дэнэ&lt;/b&gt; деж мыбы &quot;Скорэ помощыр&quot;? || &lt;b&gt;Где&lt;/b&gt; здесь &quot;Скорая помощь”? || &lt;b&gt;Where is&lt;/b&gt; the emergency room?
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
====Дэнэ дежи====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} everywhere
{{псалъафэ-урысыбзэ}} всюду.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Дэнэ кӀуэжын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} (he)’s got nowhere to go
{{псалъафэ-урысыбзэ}} куда [он] денется.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      Нэчыхъыр дэнэ кӀуэжын?  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Ӏуащхь.}}
====Дэнэ къэна====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} not only… but…
{{псалъафэ-урысыбзэ}} не только..., но и ...
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      Шех-Алий-хъан къуажэ уэрамым къыщрикӀуэкӀэ, абы и пащхьэм хьеуан блахун дэнэ къэна, хьэ къебэну идэртэкъым.  {{автор|kbd|имяавтора=Ш. А.}}
====ДэнэлъэныкъуэкӀэ (лъэныкъуэкӀи)====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} in all directions, from all sides, everywhere
{{псалъафэ-урысыбзэ}} во все стороны, со всех сторон; всюду, отовсюду.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{библиографие}}</text>
      <sha1>2hvcnu2wgomb9yyvus7wludqi8te7b3</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>130141</id>
      <parentid>130133</parentid>
      <timestamp>2026-10-27T19:17:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rhdkabardian</username>
        <id>5</id>
      </contributor>
      <origin>130141</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6296" sha1="ewblq6estkgls4oxf9ipsq59c9kko1c" xml:space="preserve">{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=НАРЕЧИЕ}}
{{этимологие}}
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ='dɐnɐ}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[дэн] + -э}}
{{мыхьэнэ}}
#Сыт хуэдэ щӀыпӀэ.
{{щапхъэхэр}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэреджэ тхылъхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class =&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Адыгэбзэ''', Гугъуэт Л. Т., Зэхъуэхъу Л. Хь, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1984''' !! нап. 78
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
|| &lt;b&gt;Дэнэ&lt;/b&gt; къыщежьэрэ Налшыкыпс?|| &lt;b&gt;Где&lt;/b&gt; начинается река Нальчик?|| &lt;b&gt;Where&lt;/b&gt; does the Nalchik River begin?
|-
! !! !! нап. 91
|-
|| &lt;b&gt;Дэнэ&lt;/b&gt; щыпсэурэ бдзэжьейр?|| &lt;b&gt;Где&lt;/b&gt; живёт рыба?|| &lt;b&gt;Where&lt;/b&gt; do fish live?
|-
! !! !! нап. 92
|-
|| &lt;b&gt;Дэнэ&lt;/b&gt; щыпсэурэ кӀэпхъыр?|| &lt;b&gt;Где&lt;/b&gt; живёт белка?|| &lt;b&gt;Where&lt;/b&gt; does the squirrel live?
|-
! !! !! нап. 96
|-
|| &lt;b&gt;Дэнэ&lt;/b&gt; фӀамыщӀыр здэщыӀэр?|| &lt;b&gt;Где&lt;/b&gt; залегает уголь?|| &lt;b&gt;Where&lt;/b&gt; is coal found (located)?
|-
! !! !! нап. 99
|-
|| &lt;b&gt;Дэнэ&lt;/b&gt; щыпсэурэ тхьэкӀумэкӀыхьыр?|| &lt;b&gt;Где&lt;/b&gt; живёт заяц?||  &lt;b&gt;Where&lt;/b&gt; does the hare live?
|-
! !! !! нап. 105
|-
|| &lt;b&gt;Дэнэ&lt;/b&gt; щыпсэурэ цӀывхэр?|| &lt;b&gt;Где&lt;/b&gt; живут жуки?|| &lt;b&gt;Where&lt;/b&gt; do beetles live?
|-
! !! !! нап. 112
|-
|| Дунейр щыхуабэм Ӏэщыр &lt;b&gt;дэнэ&lt;/b&gt; щӀэт? || &lt;b&gt;Где&lt;/b&gt; находится скот когда погода теплая? || &lt;b&gt;Where&lt;/b&gt; is the cattle kept when the weather is warm?
|-
! !! !! нап. 113
|-
|| ЩӀымахуэм Ӏэщыр &lt;b&gt;дэнэ&lt;/b&gt; щаӀыгъ? || Зимой &lt;b&gt;где&lt;/b&gt; держат скот? || &lt;b&gt;Where&lt;/b&gt; do they keep cattle
|}
{{зэпхахэр}}
*Дэнэ къыщыбгъэна уи гъусэхэр?
*Дэнэ укӀуэрэ?
*Дэнэ къикӀа хьэщӀэр?
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*дэнэ: where at, where to, where from
*Дэнэ къыщыбгъэна уи гъусэхэр? Where have your companions gone?
*Дэнэ укӀуэрэ? Where are you going?
*Дэнэ къикӀа хьэщӀэр?: Where is the guest from?
{{урысыбзэ}}
*дэнэ: куда, где, откуда
*Дэнэ къыщыбгъэна уи гъусэхэр? Куда пропали ваши спутники?
*Дэнэ укӀуэрэ? Куда идешь?
*Дэнэ къикӀа хьэщӀэр?: Откуда приехал гость?
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''псалъафэ зэпыщӀахэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
====Дэнэ деж====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} where at
{{псалъафэ-урысыбзэ}} где.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 173
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| &lt;b&gt;Дэнэ&lt;/b&gt; деж (нэхъ гъунэгъу дыдэ) аптекэр? || &lt;b&gt;Где&lt;/b&gt; (ближайшая) аптека? || &lt;b&gt;Where&lt;/b&gt; is the (nearest) pharmacy?&lt;/b&gt;
|-
! !! !! нап. 178
|-
| &lt;b&gt;Дэнэ&lt;/b&gt; деж дохутырыр щыпсэур? || &lt;b&gt;Где&lt;/b&gt; живет врач? || &lt;b&gt;Where&lt;/b&gt; does the doctor live?
|-
! !! !! нап. 181
|-
| &lt;b&gt;Дэнэ&lt;/b&gt; деж мыбы &quot;Скорэ помощыр&quot;? || &lt;b&gt;Где&lt;/b&gt; здесь &quot;Скорая помощь”? || &lt;b&gt;Where is&lt;/b&gt; the emergency room?
|-
| &lt;b&gt;Дэнэ&lt;/b&gt; деж дзэ дохутырым и кабинетыр? || &lt;b&gt;Где&lt;/b&gt; кабинет зубного врача? || &lt;b&gt;Where is&lt;/b&gt; the dentist's office?
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
====Дэнэ дежи====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} everywhere
{{псалъафэ-урысыбзэ}} всюду.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Дэнэ кӀуэжын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} (he)’s got nowhere to go
{{псалъафэ-урысыбзэ}} куда [он] денется.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      Нэчыхъыр дэнэ кӀуэжын?  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Ӏуащхь.}}
====Дэнэ къэна====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} not only… but…
{{псалъафэ-урысыбзэ}} не только..., но и ...
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      Шех-Алий-хъан къуажэ уэрамым къыщрикӀуэкӀэ, абы и пащхьэм хьеуан блахун дэнэ къэна, хьэ къебэну идэртэкъым.  {{автор|kbd|имяавтора=Ш. А.}}
====ДэнэлъэныкъуэкӀэ (лъэныкъуэкӀи)====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} in all directions, from all sides, everywhere
{{псалъафэ-урысыбзэ}} во все стороны, со всех сторон; всюду, отовсюду.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{библиографие}}</text>
      <sha1>ewblq6estkgls4oxf9ipsq59c9kko1c</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>епсэлъэн</title>
    <ns>0</ns>
    <id>5444</id>
    <revision>
      <id>130122</id>
      <parentid>103374</parentid>
      <timestamp>2026-10-27T12:54:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rhdkabardian</username>
        <id>5</id>
      </contributor>
      <origin>130122</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2283" sha1="77duglpqda11r8n689wzgfq4ma0vfto" xml:space="preserve">{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ГЛАГОЛ ЛЪЭМЫӀЭС}}
{{этимологие}}
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=je:psɐ'ɬɐn}}: [[File:е0561епсэлъэн.ogg]]
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=е- + [псэлъ] + -э + -н}}
{{спряженэ}}
[[спр-лъэмыӏ-епсэлъэн|Глагол лъэмыӏэс &quot;епсэлъэн&quot;-ым и спряженэр]]
{{мыхьэнэ}}
#Зыгуэрым зыгуэр еӀуэтылӀэн, жеӀэн.
#Зыгуэрым гурыӀуэн.
#Пылъын, зыгуэрым дэгушыӀэн.
#Зыгуэрым пхъашэу, шхыдэу зыгуэр жеӀэн.
{{щапхъэхэр}}
*Абы [Хьэжы-Исмел] и щхьэ ирипэсыркъым.. Ермоловым епсэлъэн.  {{автор|kbd|имяавтора=Ш. А.}}
*Хьэсэнбий абы епсалъэу щытащ, езым епщӀанэ классыр, Ӏэминат еянэр къыщаухам.  {{автор|kbd|имяавтора=Къу. С.}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 181
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| ”Скорэ помощым” &lt;b&gt;дауэ&lt;/b&gt; сыпсэлъа хъуну? || &lt;b&gt;Как&lt;/b&gt; позвонить в &quot;Скорую помощь”? || &lt;b&gt;How&lt;/b&gt; do I call an ambulance?
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{зэпхахэр}}
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*епсэлъэн: 1. talk to sb 2. agree with sb about sth, make a deal with sb about sth 3. declare your love 4. talk strictly, seriously
{{урысыбзэ}}
*епсэлъэн: 1. поговорить с кем-л. 2. договориться с кем-л. о чём-л. 3. объясниться в любви 4. поговорить строго, серьёзно
{{библиографие}}</text>
      <sha1>77duglpqda11r8n689wzgfq4ma0vfto</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>130123</id>
      <parentid>130122</parentid>
      <timestamp>2026-10-27T12:56:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rhdkabardian</username>
        <id>5</id>
      </contributor>
      <origin>130123</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1554" sha1="they5sicxv2j0m40o852s5k9a60yb01" xml:space="preserve">{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ГЛАГОЛ ЛЪЭМЫӀЭС}}
{{этимологие}}
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=je:psɐ'ɬɐn}}: [[File:е0561епсэлъэн.ogg]]
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=е- + [псэлъ] + -э + -н}}
{{спряженэ}}
[[спр-лъэмыӏ-епсэлъэн|Глагол лъэмыӏэс &quot;епсэлъэн&quot;-ым и спряженэр]]
{{мыхьэнэ}}
#Зыгуэрым зыгуэр еӀуэтылӀэн, жеӀэн.
#Зыгуэрым гурыӀуэн.
#Пылъын, зыгуэрым дэгушыӀэн.
#Зыгуэрым пхъашэу, шхыдэу зыгуэр жеӀэн.
{{щапхъэхэр}}
*Абы [Хьэжы-Исмел] и щхьэ ирипэсыркъым.. Ермоловым епсэлъэн.  {{автор|kbd|имяавтора=Ш. А.}}
*Хьэсэнбий абы епсалъэу щытащ, езым епщӀанэ классыр, Ӏэминат еянэр къыщаухам.  {{автор|kbd|имяавтора=Къу. С.}}
{{зэпхахэр}}
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*епсэлъэн: 1. talk to sb 2. agree with sb about sth, make a deal with sb about sth 3. declare your love 4. talk strictly, seriously
{{урысыбзэ}}
*епсэлъэн: 1. поговорить с кем-л. 2. договориться с кем-л. о чём-л. 3. объясниться в любви 4. поговорить строго, серьёзно
{{библиографие}}</text>
      <sha1>they5sicxv2j0m40o852s5k9a60yb01</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>жьэ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>6186</id>
    <revision>
      <id>130195</id>
      <parentid>129801</parentid>
      <timestamp>2026-10-28T11:50:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rhdkabardian</username>
        <id>5</id>
      </contributor>
      <origin>130195</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="21681" sha1="dogstxgi0jhikeuu52wkkuwdm5bn17e" xml:space="preserve">{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
Amigdalas.jpg|жьэ
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ЩЫӀЭЦӀЭ}}
{{этимологие}}
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=ʑɐ}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[жь] + -э}}
{{склоненэ}}
{{скл-эр2|kbd|псалъэпкъ=жь}}
{{мыхьэнэ}}
#Ӏупэхэм, дзэхэм я зэтехьэпӀэм къыщыщӀэдзауэ къурмакъеищхьэм нэс зэхуакур.
#Бзэ.
{{щапхъэхэр}}
*Зэтрехыр пщащэм и жьэр, жьыр а цӀыкӀум имыгъуэту.  {{автор|kbd|имяавтора=КӀ. А.}}
*Жьэр насыпым и щӀэлъэныкъуэщ.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Псжь.}}
* Щхьэм жьэр и лӀыкӀуэщ.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Псжь.}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 176
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| Уи &lt;b&gt;жьэр&lt;/b&gt; ину зэтехи &quot;а&quot; жыӀэт. || Открой(-те), пожалуйста, &lt;b&gt;рот&lt;/b&gt; пошире и скажи(-те) &quot;а&quot;. || Please open your &lt;b&gt;mouth&lt;/b&gt; wide and say &quot;ah.&quot;
|-
! !! !! нап. 182
|-
| Уи &lt;b&gt;жьэр&lt;/b&gt; зэтех. || Открой &lt;b&gt;рот&lt;/b&gt;. || Open your &lt;b&gt;mouth&lt;/b&gt;.
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{зэпхахэр}}
*Жьэм жьэдэлъхьэн.
*Жьэр ущӀын.
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*жьэ: 1. mouth 2. language (as a means of communcation)
*Жьэм жьэдэлъхьэн: put sth in the mouth
*Жьэр ущӀын: open the mouth wide
{{урысыбзэ}}
*жьэ: 1. рот 2. язык (как средство общения)
*Жьэм жьэдэлъхьэн: положить что-л. в рот
*Жьэр ущӀын: широко раскрыть рот
{{нэгъуэщӀбзэхэр
|кӀх=
|азр=
|ерм=
|грз=
|ивр=‎
|къб=
|нэм=
|прс=‎
|трку=ağız
|фрн=
|хьэр=
}}

&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''псалъафэ зэпыщӀахэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;

====Жьэ бзаджэ зэщӀэхын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} speak rudely, coarsely, crudely
{{псалъафэ-урысыбзэ}} говорить грубо, грубить.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Жьэ зэщӀэхын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} start speaking or taking (literally: open one’s mouth)
{{псалъафэ-урысыбзэ}} заговорить (букв, раскрыть рот).
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      Абы жиӀэр нэгъуэщӀым жегъэӀи, зым и жьэ зэщӀихынкъым.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Ӏуащхь.}}
====[Я] жьэ зэсэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} get used to rudeness from each other.
{{псалъафэ-урысыбзэ}} привыкнуть к грубостям со стороны друг друга.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Жьэ мардэу жыӀэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} ask for a specific price
{{псалъафэ-урысыбзэ}} запросить определённую цену.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Жьэ махуэ ипсэлъыкӀын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} say sth fortunate or positive
{{псалъафэ-урысыбзэ}} сказать что-л. к счастью.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Жьэ мэхъаджэ====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} sb who uses foul language
{{псалъафэ-урысыбзэ}} сквернослов.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      Зи жьэр мэхъаджэм и Ӏэр сымаджэщ.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Псжь.}}
====Жьэ мыгъуэ ипсэлъыкӀын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} say sth unfortunate
{{псалъафэ-урысыбзэ}} сказать что-л. к несчастью.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Жьэ мыгъуэ ишхыдыкӀын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} say sth unfortunate
{{псалъафэ-урысыбзэ}} сказать что-л. к несчастью.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====ЖьэкӀэ плъэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} be an idle bystander
{{псалъафэ-урысыбзэ}} быть ротозеем.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====ЖьэкӀэ хэшхыхьын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} to make sb's life a misery by nagging
{{псалъафэ-урысыбзэ}} есть поедом кого-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====ЖьэкӀэ шхын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} to make sb's life a misery by nagging
{{псалъафэ-урысыбзэ}} есть поедом кого-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Жьэм жьэдэмыкӀын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} be forever on sb’s tongue
{{псалъафэ-урысыбзэ}} не сходить с языка.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Жьэм жьэдэхуэн (жьэдыхьэн)====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} fall victim to sb’s tongue
{{псалъафэ-урысыбзэ}} попасть на язык.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====[И] жьэм къекӀуэ къимыгъанэу====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} scold, defame, defile or revile sb
{{псалъафэ-урысыбзэ}} ругать, поносить кого-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====[И) жьэм къемыкӀуэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} not have the heart to say sth
{{псалъафэ-урысыбзэ}} язык не поворачивается.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Жьэм къихь къэмыгъэнэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} scold, defame, defile or revile sb
{{псалъафэ-урысыбзэ}} ругать, поносить кого-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====[И] жьэм пэшот тегъэуащ====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} not say a word, keep mum
{{псалъафэ-урысыбзэ}} молчать словно воды в рот набрал.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====[И] жьэм тхъурымбэ къищӀауэ====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} foaming at the mouth
{{псалъафэ-урысыбзэ}} с пеной у рта.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      - Былымыр нэхъ Ӏущщ фэ нэхърэ, цӀапӀэ гуп! - мэкӀий СулътӀан, и жьэм тхъурымбэ къищӀауэ.  {{автор|kbd|имяавтора=Щ. Ам.}}
====Жьэм тхъурымбэ къищӀыху псэлъэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} speak incessantly, nonstop (literally: until foaming at the mouth)
{{псалъафэ-урысыбзэ}} говорить без умолку (букв. до появления пены у рта).
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Жьэм хуэхьын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} eat
{{псалъафэ-урысыбзэ}} есть, кушать.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Жьэм хьэкъурт жьэдэлъын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} not say a word, keep mum
{{псалъафэ-урысыбзэ}} молчать словно воды в рот набрал.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====[И| жьэр егъэубыдын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} make sb keep their mouth shut, keep silent
{{псалъафэ-урысыбзэ}} заставить кого-л. держать язык за зубами.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====[И] жьэр зэтеда хуэдэ====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} not say a word, keep mum
{{псалъафэ-урысыбзэ}} молчать словно воды в рот набрал.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      Сэры, си жьэ зэтеда хуэдэ, сыщысынкъым.  {{автор|kbd|имяавтора=Къу. Къ.}}
====[Я] жьэр зэтемызэгъэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} not get on with one another, constantly quarrel
{{псалъафэ-урысыбзэ}} не уживаться, постоянно ссориться друг с другом.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Жьэр зэтенэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} be speechless, lose one’s power of speech
{{псалъафэ-урысыбзэ}} потерять дар речи.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      - Фи жьэр зэтена, щхьэ зыгуэр жывмыӀэрэ? - жиӀэри старшынэр къэгубжьащ.  {{автор|kbd|имяавтора=КӀ. А.}}
====Жьэр зэтепӀэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} remain silent, keep one’s mouth shut
{{псалъафэ-урысыбзэ}} держать язык за зубами.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Жьэр зэтехын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} start speaking or talking
{{псалъафэ-урысыбзэ}} заговорить
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      - Уэсмэн фӀэкӀа зи жьэ зэтезыхыфын фхэмыту ара? - жиӀащ абы.  {{автор|kbd|имяавтора=КӀ. А.}}
====Жьэр зэщӀэкъуэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} hold one’s tongue, stop speaking or talking
{{псалъафэ-урысыбзэ}} придержать язык, умолкнуть.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Жьэр зэщӀэнэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} lose one’s gift of speech, be speechless
{{псалъафэ-урысыбзэ}} потерять дар речи.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      Ахэр фӀыкӀэ къызэрыхуэмыкӀуар фызабэ тхьэмыщкӀэм зэуэ къищӀэри жимыӀэжыфӀауэ и жьэр зэщӀэнащ.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Аб.}}
====Жьэр тетӀэщӀэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} scold or curse sb, say everything that has built up in your soul
{{псалъафэ-урысыбзэ}} обругать кого-л., выговорить кому-л. всё, что накипело на душе.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Жьэр убыдын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} keep your mouth closed, remain silent
{{псалъафэ-урысыбзэ}} держать язык за зубами.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Жьэр утӀыпщын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} loosen the tongue
{{псалъафэ-урысыбзэ}} развязать [свой] язык.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Жьэр ущӀауэ====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} with gaping mouth, with wide-open mouth, agape
{{псалъафэ-урысыбзэ}} с разинутым ртом.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Жьэр ущӀын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} open your mouth wide
{{псалъафэ-урысыбзэ}} разинуть рот.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====[И] жьэр хуэмыубыдын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} not know how to keep your mouth shut or remain silent
{{псалъафэ-урысыбзэ}} не уметь держать язык за зубами.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====[И| жьэр Ӏурыхун====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} be agape from astonishment, surprise of amazement
{{псалъафэ-урысыбзэ}} разинуть рот от удивления.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      Мэдж къащтэри и жьэр Ӏурыхуащ.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Ӏуащхь.}}
       Мэтхыныр зыщӀэс пэшым Лу щыщӀыхьэм, занщӀэу и жьэр Ӏурыхуащ.  {{автор|kbd|имяавтора=КӀ. А.}}
====ЖьэфӀ зэщӀэхын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} speak loudly, coarsely our roughly
{{псалъафэ-урысыбзэ}} говорить громко, грубо.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====жьэ бзаджэ====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} Дыджу, гурыуэу псалъэ.
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} maledictory, evil-tongued
{{псалъафэ-урысыбзэ}} злоязычный
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
      ЦӀыху жьэ бзаджэ.
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====жьэ кӀуэцӀ====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} Ӏупэхэм, дзэхэм я зэтехьэпӀэм къыщыщӀэдзауэ къурмэкъеищхьэм нэс зэхуакур.
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} oral or buccal cavity
{{псалъафэ-урысыбзэ}} полость рта
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====жьэ къупщхьэ====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} Дзэхэр зыхэт нэкӀум хэлъ къупщхьэ.
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} jaw, jawbone, maxilla
{{псалъафэ-урысыбзэ}} челюсть
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      Бзу цӀыкӀум и жьэ къупщхьэр щӀэпкӀащ.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Дыщэ кӀ.}}
====жьэ мафӀэ====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} maledictory, evil-tongued
{{псалъафэ-урысыбзэ}} злоязычный
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
      1.
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====жьэ мыгъуэ====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} maledictory, evil-tongued
{{псалъафэ-урысыбзэ}} злоязычный
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
      1.
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====жьэ нахуагъэ====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} Жьэ нахуэ псалъэм къытекӀа щыӀэцӀэ.
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} candour, sincerity, frankness, outspokenness
{{псалъафэ-урысыбзэ}} откровенность
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====жьэ нахуэ====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} Игу илъыр имыбзыщӀу жызыӀэ.
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} candid, sincere, frank, outspoken
{{псалъафэ-урысыбзэ}} откровенный
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
      ЦӀыху жьэ нахуэ.
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====жьэ пӀащӀэ====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} Псэлъэн зыфӀэфӀ, псэлъэрей.
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} chatty, talkative, garrulous, loquacious
{{псалъафэ-урысыбзэ}} болтливый, говорливый
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====жьэ цӀапӀагъэ====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} Жьэ цӀапӀэ псалъэм къытекӀа щыӀэцӀэ.
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} foul language, 
{{псалъафэ-урысыбзэ}} сквернословие
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====жьэ цӀапӀэ====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} ГуемыӀуу псалъэ.
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} ribald, foul-mouthed man
{{псалъафэ-урысыбзэ}} сквернослов
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====жьэ Ӏушэ====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} Зи жьэр, Ӏупэр ешэкӀауэ щыт.
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} with a crooked or slanting mouth
{{псалъафэ-урысыбзэ}} косоротый
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{библиографие}}</text>
      <sha1>dogstxgi0jhikeuu52wkkuwdm5bn17e</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>зэтехын</title>
    <ns>0</ns>
    <id>6720</id>
    <revision>
      <id>130196</id>
      <parentid>129803</parentid>
      <timestamp>2026-10-28T11:52:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rhdkabardian</username>
        <id>5</id>
      </contributor>
      <origin>130196</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2898" sha1="liefusayjrtavih2lb75xin7yvj2ehl" xml:space="preserve">{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ГЛАГОЛ ЛЪЭӀЭС}}
{{этимологие}}
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=zɐte:'xǝn}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=зэ- + те- + [х] + -ы + -н}}
{{спряженэ}}
[[спр-лъэӏ-зэтехын|Глагол лъэӏэс &quot;зэтехын&quot;-ым и спряженэр]]
{{мыхьэнэ}}
#И щӀыӀу телъыр и щӀагъ щӀэлъым техыурэ зэтегъэщхьэхукӀын, зэпкърыхын.
#И тепӀэр, и щхьэр техын, зэтеппӀэ хъу зыгуэр зэкӀэщӀэгъэкӀын.
{{щапхъэхэр}}
*Жыбэ пэртэбакъыр зэтрех, тутын къыдехри ишыхьу щӀедзэ.  {{автор|kbd|имяавтора=Щ. Т.}}
* ЩӀалэм сызэреӀусэу ерагъыу и нэр къызэтрехри къызоплъ.  {{автор|kbd|имяавтора=Хь. Хь.}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 176
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| Уи жьэр ину &lt;b&gt;зэтехи&lt;/b&gt; &quot;а&quot; жыӀэт. || &lt;b&gt;Открой(-те)&lt;/b&gt;, пожалуйста, рот пошире &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; скажи(-те) &quot;а&quot;. || &lt;b&gt;Please open&lt;/b&gt; your mouth wide &lt;b&gt;and&lt;/b&gt; say &quot;ah.&quot;
|-
! !! !! нап. 182
|-
| Уи жьэр &lt;b&gt;зэтех&lt;/b&gt;. || &lt;b&gt;Открой&lt;/b&gt; рот. || &lt;b&gt;Open&lt;/b&gt; your mouth.
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{зэпхахэр}}
*Мэкъу пыпхъуэр зэтрах.
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*зэтехын: 1. Take apart, tear down, disassemble, dismantle sth. (for example, a wall) 2. open sth
*Мэкъу пыпхъуэр зэтрах: they are dismantling a stack of hay
{{урысыбзэ}}
*зэтехын: 1. разобрать что-л. (напр. стену) 2. раскрыть что-л.
*Мэкъу пыпхъуэр зэтрах: разбирают скирду сена
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''псалъафэ зэпыщӀахэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
====Жьэр зэтехын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} speak loudly, coarsely
{{псалъафэ-урысыбзэ}} говорить громко, грубо
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{библиографие}}</text>
      <sha1>liefusayjrtavih2lb75xin7yvj2ehl</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>зэхъуэкӏын</title>
    <ns>0</ns>
    <id>6741</id>
    <revision>
      <id>130190</id>
      <parentid>108296</parentid>
      <timestamp>2026-10-28T11:33:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rhdkabardian</username>
        <id>5</id>
      </contributor>
      <origin>130190</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1972" sha1="tt3xuo3h85o8sb9pkvu05jnbfwohaur" xml:space="preserve">{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ГЛАГОЛ ЛЪЭӀЭС}}
{{этимологие}}
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=zɐχʷɐ'tʹʂǝn}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=зэ- + [хъуэкӀ] + -ы + -н}}
{{спряженэ}}
[[спр-лъэӏ-зэхъуэкӏын|Глагол лъэӏэс &quot;зэхъуэкӏын&quot;-ым и спряженэр]]
{{мыхьэнэ}}
#Зыр адреймкӀэ хъуэжын, зыгуэрыр нэгъуэщӀ щӀын.
{{щапхъэхэр}}
*Хэт пщыӀапхъэ хех, хэти набжэ еху, гуфэхэр зэрахъуэкӀ, губжьэхэр хаукӀэж.  {{автор|kbd|имяавтора=Къ. Хь.}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 182
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| Си дзэр Ӏучын (дзэ ку гъуанэр гъэбыдэн, дзэтебзэр &lt;b&gt;зэхъуэкӀын&lt;/b&gt;, мывэр техын) хуейщ. || Мне нужно вырвать (удалить) зуб (поставить пломбу, &lt;b&gt;заменить&lt;/b&gt; коронку, снять камни). || I need to have a tooth pulled (filled, &lt;b&gt;replace&lt;/b&gt; a crown, have tartar removed).
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{зэпхахэр}}
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*зэхъуэкӏын: change sth for sth, exchange, trade, replace sb or sth
{{урысыбзэ}}
*зэхъуэкӏын: сменить, заменить кого-что-л.
{{библиографие}}</text>
      <sha1>tt3xuo3h85o8sb9pkvu05jnbfwohaur</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>и</title>
    <ns>0</ns>
    <id>6789</id>
    <revision>
      <id>130148</id>
      <parentid>130094</parentid>
      <timestamp>2026-10-27T19:25:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rhdkabardian</username>
        <id>5</id>
      </contributor>
      <origin>130148</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15541" sha1="6y547hs089og9kuzfdzddob54e9x21d" xml:space="preserve">{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ХЬЭРФ}}
{{этимологие}}
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=jǝ}}
*хьэрфым и цӀэр: [jǝ]
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[и]}}
{{склоненэ}}
{{скл-хьэрф|kbd|псалъэпкъ=и}}
{{мыхьэнэ}}
#Адыгэ алфавитым и епщыкӀубланэ хьэрф.
{{щапхъэхэр}}
{{зэпхахэр}}
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*и: seventeenth letter of the Kabardino-Cherkess (Circassian) alphabet
{{урысыбзэ}}
*и: семнадцатая буква кабардино-черкесского алфавита
{{библиографие}}
{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ЩЫӀЭЦӀЭ}}
{{этимологие}}
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=jǝ}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[и]}}
{{склоненэ}}
{{скл-ур|kbd|псалъэпкъ=и}}
{{мыхьэнэ}}
#ГъущӀ, пхъэ, къупщхьэ сыт хуэдэхэр ирахъуэу, ирагъэджафэу, ирагъэжану къагъэсэбэпу жырым къыхэщӀыкӀа Ӏэмэпсымэ.
{{щапхъэхэр}}
{{зэпхахэр}}
*ИмкӀэ гъущӀ тхьэгъур зэпахащ.
*ЛӀыжьым имкӀэ фӀанэр игъэжанащ.
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*и: file (tool)
*ИмкӀэ гъущӀ тхьэгъур зэпахащ: cut an iron ring with a file.
*ЛӀыжьым имкӀэ фӀанэр игъэжанащ: the old man sharpened the hoe with a file.
{{урысыбзэ}}
*и: напильник
*ИмкӀэ гъущӀ тхьэгъур зэпахащ: напильником распилить железное кольцо
*ЛӀыжьым имкӀэ фӀанэр игъэжанащ: старик наточил мотыгу напильником.
{{библиографие}}
{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=БЖЫГЪЭЦӀЭ}}
{{этимологие}}
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=jǝ}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[и]}}
{{склоненэ}}
{{скл-ур|kbd|псалъэпкъ=и}}
{{мыхьэнэ}}
#Бжыгъэ 8; 8 хъу.
{{щапхъэхэр}}
{{зэпхахэр}}
*МыӀэрысэу и.
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*и: eight (8)
*МыӀэрысэу и: eight apples.
{{урысыбзэ}}
*и: восемь (8)
*МыӀэрысэу и: восемь яблок
{{библиографие}}
{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ЕИГЪЭ ПРЕФИКС}}
{{этимологие}}
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=jǝ}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[и]}}
{{мыхьэнэ}}
#Еиныгъэ къэзыгъэлъагъуэ префикс.
{{щапхъэхэр}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэреджэ тхылъхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Адыгэбзэ''', Гугъуэт Л. Т., Зэхъуэхъу Л. Хь, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1984''' !! нап. 25
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| Мыр нанэ &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; жьауэщ. || Это зонт бабушки. || This is grandmother&lt;b&gt;’s &lt;/b&gt; umbrella.
|-
| Мыри нанэ &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; нэгъуджэщ. || А это очки бабушки. || And these are grandmother&lt;b&gt;’s&lt;/b&gt; glasses.
|-
! !! !! нап. 27
|-
| Нану &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; шыр шэщым ишащ.|| Малыш повёл &lt;b&gt;свою&lt;/b&gt; лошадь в конюшню. || Little One (has) led &lt;b&gt;his&lt;/b&gt; horse to the stable.
|-
! !! !! нап. 30
|-
| Уэсмэн &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; сэр жанщ. || Нож Уасмана острая. || Wasman&lt;b&gt;’s&lt;/b&gt; knife is sharp.
|-
! !! !! нап. 41
|-
| Бабыщ анэм &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; шырхэр псым ишащ.|| Мать-утка повела &lt;b&gt;своих&lt;/b&gt; утят на реку.|| The mother duck has taken &lt;b&gt;her&lt;/b&gt; ducklings to the river.
|-
! !! !! нап. 45
|-
| Мыр Санэ &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; пшынэщ.|| Это гармонь Саны.|| This is Sana&lt;b&gt;’s&lt;/b&gt; accordion.
|-
| Пшынэм &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; бзэр зэпэщщ.|| Звук гармони отличный.|| The sound &lt;b&gt;of&lt;/b&gt; the accordion is excellent.
|-
! !! !! нап. 46
|-
| Мыр Жамбот &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; топщ.|| Это мяч Жамбота.|| This is Zhambot&lt;b&gt;’s&lt;/b&gt; ball.
|-
! !! !! нап. 48
|-
| Абы &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; шыр мажэ.|| &lt;b&gt;Его&lt;/b&gt; лошадь бежит.|| &lt;b&gt;His&lt;/b&gt; horse is running.
|-
| Елдар &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; шыр бом ешэж.|| Елдар ведет &lt;b&gt;свою&lt;/b&gt; лошадь обратно в конюшню.|| Eldar is leading &lt;b&gt;his&lt;/b&gt; horse back to the stable.
|-
! !! !! нап. 52
|-
| Псыр жыгым &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; сэбэпщ.|| Вода деревьям &lt;b&gt;полезная&lt;/b&gt;.|| The water &lt;b&gt;is good for&lt;/b&gt; the trees.
|-
! !! !! нап. 53
|-
| Гыныхум &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; мэр дахэщ.|| &lt;b&gt;У&lt;/b&gt; пастернака красивый запах.|| Parsnip &lt;b&gt;has&lt;/b&gt; a pleasant aroma.
|-
! !! !! нап. 54
|-
| Гуэгуш анэм &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; шырхэр хадэм ешэ.|| Мать-индейка ведет &lt;b&gt;своих&lt;/b&gt; индюшат в сад.|| The mother-turkey takes (leads) &lt;b&gt;her&lt;/b&gt; babies to the garden.
|-
! !! !! нап. 55
|-
| Мыр Гуащэнэ &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; гуащэщ.|| Это кукла Гуащаны.|| This is Gwashana&lt;b&gt;’s &lt;/b&gt; doll.
|-
! !! !! нап. 58
|-
| Ӏунат &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; анэм Ӏуданэ ирет. || Уна дает &lt;b&gt;своей&lt;/b&gt; маме иголку.|| Unat is giving &lt;b&gt;her&lt;/b&gt; mother a needle.
|-
| Ӏунат &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; анэр мадэ. || Мама Унат шьёт.|| Unat&lt;b&gt;’s &lt;/b&gt; mother is sewing.
|-
! !! !! нап. 71
|-
|| &lt;b&gt;И&lt;/b&gt; адэ-анэхэм жаӀэм Сэтэней йодаӀуэ.|| Сатаней слушает то, что говорят &lt;b&gt;свои&lt;/b&gt; родители.|| Sataney listens to (obeys) what &lt;b&gt;her&lt;/b&gt; parents say.
|-
! !! !! нап. 72
|-
|| Зэреджэ &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; хьэпшыпхэр абы тэмэму зэрехьэ.|| Она хорошо заботится о &lt;b&gt;своих&lt;/b&gt; школьных вещах.|| She takes good care of &lt;b&gt;her&lt;/b&gt; study materials.
|-
! !! !! нап. 74
|-
|| Мэрят &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; гуащэр Самия иритащ.|| Марят дала &lt;b&gt;свою&lt;/b&gt; куклу Самии.|| Maryat has given &lt;b&gt;her&lt;/b&gt; doll to Samiya.
|-
|| Самия &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; пэгунымрэ &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; белымрэ Мэрят иритащ.|| Самия дала Марят &lt;b&gt;свои&lt;/b&gt; ведро и лопату.|| Samiya has given &lt;b&gt;her&lt;/b&gt; pail and spade to Maryat.
|-
|| Алий &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; топым псори ириджэгуащ.|| Мячом Алия все поиграли.|| Everyone has played with Aliy&lt;b&gt;’s &lt;/b&gt; ball.
|-
! !! !! нап. 75
|-
|| Яжьэр хадэм &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; сэбэпщ.|| Зола &lt;b&gt;полезна&lt;/b&gt; для огорода. || The ash &lt;b&gt;is good (useful) for&lt;/b&gt; the garden.
|-
! !! !! нап. 77
|-
|| Абы &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; уэрамхэр захуэщ.|| &lt;b&gt;Его&lt;/b&gt; улицы прямые.|| &lt;b&gt;Its&lt;/b&gt; streets are straight.
|-
! !! !! нап. 79
|-
|| Абы &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; къуэпсыр жыжьэ жэркъым.|| &lt;b&gt;Его&lt;/b&gt; побеги далеко не бегут.|| &lt;b&gt;Their&lt;/b&gt; vines don’t run far.
|-
! !! !! нап. 83
|-
| А псори ди узыншагъэм &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; сэбэпщ. || Все это &lt;b&gt;полезно&lt;/b&gt; для нашего здоровья. || All of this is &lt;b&gt;good (useful) for&lt;/b&gt; our health.
|-
! !! !! нап. 89
|-
|| Мэрян &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; анэ Нащхъуэ сымаджэ хъуат.|| Мать Мерян, Нащхо, заболела.|| Meryan&lt;b&gt;’s&lt;/b&gt; mother Nashkhwa had fallen ill.
|-
|| Абы &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; ныбжьэгъухэр къыдэӀэпыкъуащ.|| &lt;b&gt;Ее&lt;/b&gt; друзья ей помогали.|| &lt;b&gt;Her&lt;/b&gt; friends helped her.
|-
! !! !! нап. 90
|-
|| Бадзэм &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; нэр жанщ.|| &lt;b&gt;У&lt;/b&gt; мухи острые глаза.|| Flies &lt;b&gt;have got&lt;/b&gt; sharp eyes.
|-
! !! !! нап. 97
|-
|| Нэмэт &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; анэм Зейнаб фӀыщӀэ къыхуещӀ.|| Мать Намат благодарит Зейнаб.|| Namat&lt;b&gt;’s &lt;/b&gt; mother is grateful to Zeynab.
|-
! !! !! нап. 99
|-
|| ТхьэкӀумэкӀыхьым &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; шырхэр шэкӀэ егъашхэ.|| Заяц кормит &lt;b&gt;своих&lt;/b&gt; зайчат молоком.|| The hare feeds &lt;b&gt;its&lt;/b&gt; babies on milk.
|-
! !! !! нап. 101
|-
|| ГъуэлъыпӀэм къоувэхри абы &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; Ӏэпкълъэпкъыр зэрегъакӀуэ.|| Он встает с кровати и делает зарядку.|| He gets out of bed and does &lt;b&gt;his&lt;/b&gt; exercises.
|-
|| &lt;b&gt;И&lt;/b&gt; пӀэр екӀуу зэлъыӀуехри къабзэу зетхьэщӀ.|| Он убирает постель и моется дочиста.|| He makes &lt;b&gt;his&lt;/b&gt; bed as he should and washes himself clean.
|-
|| Зыхуеину псори &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; тхылъылъэм делъхьэри еджапӀэм макӀуэ.|| Он кладет все необходимое в ранец и идет в школу.|| He puts everything he needs in &lt;b&gt;his&lt;/b&gt; bookbag and goes to school.
|-
|| Кэлэмэт &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; пӀэр зэлъыӀуех.|| Каламат убирает постель.|| Kalamat makes &lt;b&gt;his&lt;/b&gt; bed.
|-
! !! !! нап. 103
|-
|| Цацэ &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; щхьэцыр къабзэу зэрехьэ.|| Цаца держит &lt;b&gt;свои&lt;/b&gt; волосы чистыми.|| Tsatsa keeps &lt;b&gt;her&lt;/b&gt; hair clean.
|-
|| Абы &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; щхьэцыр ин хъуащ.|| &lt;b&gt;Ее&lt;/b&gt; волосы стали длинными.|| &lt;b&gt;Her&lt;/b&gt; hair has grown long.
|-
|| Гъуджэм иплъэурэ Цацэ &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; щхьэцыр егугъуу ежь, еухуэн.|| Смотря в зеркало, Цаца старательно &lt;b&gt;свои&lt;/b&gt; волосы причёсывает и заплетает.|| 
Tsatsa carefully combs and braids &lt;b&gt;her&lt;/b&gt; hair while looking in the mirror.
|-
|| Цацэ &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; щыгъынхэм езым ету тредзэж.|| Цаца сама гладит &lt;b&gt;свою&lt;/b&gt; одежду.|| Tsatsa irons &lt;b&gt;her&lt;/b&gt; clothes herself.
|-
|| Дауэ зэрихьэрэ Цацэ &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; щхьэцыр? || Какими держит Цаца &lt;b&gt;свои&lt;/b&gt; волосы?|| How does Tsatsa keep &lt;b&gt;her&lt;/b&gt; hair?
|-
|| Цацэ &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; щхьэцыр еухуэн.|| Цаца заплетает &lt;b&gt;свои&lt;/b&gt; волосы.|| Tsatsa is brading &lt;b&gt;her&lt;/b&gt; hair.
|-
! !! !! нап. 106
|-
|| ЧыцӀ цӀыкӀум &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; бжьэр иджыри къыхэкӀакъым.|| &lt;b&gt;У&lt;/b&gt; маленького козлёнка рога еще не выросли.|| The baby goat&lt;b&gt;’s&lt;/b&gt; horns haven’t grown out yet.
|-
|| Абы &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; тхьэкӀумэ цӀыкӀухэр мэпӀий.|| &lt;b&gt;Его&lt;/b&gt; маленькие уши торчат.|| &lt;b&gt;Its&lt;/b&gt; little ears stick out.
|-
! !! !! нап. 110
|-
|| Абы еджакӀуэ цӀыкӀухэм къахуиӀуэтэжащ лӀыхъужьыгъэм &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; хъыбар. || Он снова рассказал маленьким ученикам &lt;b&gt;свою&lt;/b&gt; историю о героизме.  || He once again told &lt;b&gt;his&lt;/b&gt; story of bravery to the young students.
|-
|| ЛӀы мышынэу ар бий бзаджэм езэуащ, &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; Хэкури ихъумэжащ. || Как бесстрашный мужчина, он воевал против лютого врага, &lt;b&gt;свою&lt;/b&gt; Родину защитил.  || He fought as a fearless man (fearlessly) against the fierce enemy and protected &lt;b&gt;his&lt;/b&gt; homeland.
|-
! !! !! нап. 116
|-
|| Унэ блыныр &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; чэзум бъин хуейщ. || Необходимо &lt;b&gt;своевременно&lt;/b&gt; стены дома белить. || You should whitewash the walls of your house &lt;b&gt;in&lt;/b&gt; a timely fashion.
|-
|| Сэ а махуэм зы блын &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; лъабжьэ зящ. || В тот день, я побелил низ одной стены. || That day I whitewashed the bottom &lt;b&gt;of&lt;/b&gt; one wall.
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 177
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| Абы &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; уӀэгъэр хуупха? || Ты (вы) сделали &lt;b&gt;ему&lt;/b&gt; перевязку? || Did you (have you) dressed &lt;b&gt;his&lt;/b&gt; wound?
|-
! !! !! нап. 181
|-
| Уи нэ кӀуэцӀым &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; давленэр къэдгъэпщ. || Давай(-те) проверим у тебя (вас) &lt;b&gt;глазное&lt;/b&gt; давление. || Let's check your (the) &lt;b&gt;eye&lt;/b&gt; pressure.
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 181
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| Дэнэ деж дзэ дохутырым &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; кабинетыр? || Где кабинет зубного &lt;b&gt;врача? || Where is &lt;b&gt;the dentist's&lt;/b&gt; office?
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{зэпхахэр}}
*И жэм.
*И деж.
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*и: possessive indicator, functionally corresponds to English his, her, hers, its
*И жэм: his/her cow
*И деж: at his/her (place, house, location)
{{урысыбзэ}}
*и: показатель принадлежности, функционально соответствует русскому «его», «ее»
*И жэм: его/ее корова
*И деж: у него/нее
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''псалъафэ зэпыщӀахэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
====И щхьэкӀэ====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} himself, herself, itself
         И щхьэкӀэ къакӀуэри сыкъилъагъуащ. I saw him himself (her herself) come
{{псалъафэ-урысыбзэ}} сам лично.
         И щхьэкӀэ къакӀуэри сыкъилъагъуащ. Я видел как он сам пришел (она сама пришла).
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
      И щхьэкӀэ къакӀуэри сыкъилъагъуащ.
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{библиографие}}</text>
      <sha1>6y547hs089og9kuzfdzddob54e9x21d</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>130149</id>
      <parentid>130148</parentid>
      <timestamp>2026-10-27T19:27:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rhdkabardian</username>
        <id>5</id>
      </contributor>
      <origin>130149</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14794" sha1="jvoq30vmk3tto7n6yu4bdzu2ix2hz7a" xml:space="preserve">{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ХЬЭРФ}}
{{этимологие}}
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=jǝ}}
*хьэрфым и цӀэр: [jǝ]
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[и]}}
{{склоненэ}}
{{скл-хьэрф|kbd|псалъэпкъ=и}}
{{мыхьэнэ}}
#Адыгэ алфавитым и епщыкӀубланэ хьэрф.
{{щапхъэхэр}}
{{зэпхахэр}}
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*и: seventeenth letter of the Kabardino-Cherkess (Circassian) alphabet
{{урысыбзэ}}
*и: семнадцатая буква кабардино-черкесского алфавита
{{библиографие}}
{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ЩЫӀЭЦӀЭ}}
{{этимологие}}
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=jǝ}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[и]}}
{{склоненэ}}
{{скл-ур|kbd|псалъэпкъ=и}}
{{мыхьэнэ}}
#ГъущӀ, пхъэ, къупщхьэ сыт хуэдэхэр ирахъуэу, ирагъэджафэу, ирагъэжану къагъэсэбэпу жырым къыхэщӀыкӀа Ӏэмэпсымэ.
{{щапхъэхэр}}
{{зэпхахэр}}
*ИмкӀэ гъущӀ тхьэгъур зэпахащ.
*ЛӀыжьым имкӀэ фӀанэр игъэжанащ.
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*и: file (tool)
*ИмкӀэ гъущӀ тхьэгъур зэпахащ: cut an iron ring with a file.
*ЛӀыжьым имкӀэ фӀанэр игъэжанащ: the old man sharpened the hoe with a file.
{{урысыбзэ}}
*и: напильник
*ИмкӀэ гъущӀ тхьэгъур зэпахащ: напильником распилить железное кольцо
*ЛӀыжьым имкӀэ фӀанэр игъэжанащ: старик наточил мотыгу напильником.
{{библиографие}}
{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=БЖЫГЪЭЦӀЭ}}
{{этимологие}}
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=jǝ}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[и]}}
{{склоненэ}}
{{скл-ур|kbd|псалъэпкъ=и}}
{{мыхьэнэ}}
#Бжыгъэ 8; 8 хъу.
{{щапхъэхэр}}
{{зэпхахэр}}
*МыӀэрысэу и.
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*и: eight (8)
*МыӀэрысэу и: eight apples.
{{урысыбзэ}}
*и: восемь (8)
*МыӀэрысэу и: восемь яблок
{{библиографие}}
{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ЕИГЪЭ ПРЕФИКС}}
{{этимологие}}
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=jǝ}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[и]}}
{{мыхьэнэ}}
#Еиныгъэ къэзыгъэлъагъуэ префикс.
{{щапхъэхэр}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэреджэ тхылъхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Адыгэбзэ''', Гугъуэт Л. Т., Зэхъуэхъу Л. Хь, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1984''' !! нап. 25
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| Мыр нанэ &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; жьауэщ. || Это зонт бабушки. || This is grandmother&lt;b&gt;’s &lt;/b&gt; umbrella.
|-
| Мыри нанэ &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; нэгъуджэщ. || А это очки бабушки. || And these are grandmother&lt;b&gt;’s&lt;/b&gt; glasses.
|-
! !! !! нап. 27
|-
| Нану &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; шыр шэщым ишащ.|| Малыш повёл &lt;b&gt;свою&lt;/b&gt; лошадь в конюшню. || Little One (has) led &lt;b&gt;his&lt;/b&gt; horse to the stable.
|-
! !! !! нап. 30
|-
| Уэсмэн &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; сэр жанщ. || Нож Уасмана острая. || Wasman&lt;b&gt;’s&lt;/b&gt; knife is sharp.
|-
! !! !! нап. 41
|-
| Бабыщ анэм &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; шырхэр псым ишащ.|| Мать-утка повела &lt;b&gt;своих&lt;/b&gt; утят на реку.|| The mother duck has taken &lt;b&gt;her&lt;/b&gt; ducklings to the river.
|-
! !! !! нап. 45
|-
| Мыр Санэ &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; пшынэщ.|| Это гармонь Саны.|| This is Sana&lt;b&gt;’s&lt;/b&gt; accordion.
|-
| Пшынэм &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; бзэр зэпэщщ.|| Звук гармони отличный.|| The sound &lt;b&gt;of&lt;/b&gt; the accordion is excellent.
|-
! !! !! нап. 46
|-
| Мыр Жамбот &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; топщ.|| Это мяч Жамбота.|| This is Zhambot&lt;b&gt;’s&lt;/b&gt; ball.
|-
! !! !! нап. 48
|-
| Абы &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; шыр мажэ.|| &lt;b&gt;Его&lt;/b&gt; лошадь бежит.|| &lt;b&gt;His&lt;/b&gt; horse is running.
|-
| Елдар &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; шыр бом ешэж.|| Елдар ведет &lt;b&gt;свою&lt;/b&gt; лошадь обратно в конюшню.|| Eldar is leading &lt;b&gt;his&lt;/b&gt; horse back to the stable.
|-
! !! !! нап. 52
|-
| Псыр жыгым &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; сэбэпщ.|| Вода деревьям &lt;b&gt;полезная&lt;/b&gt;.|| The water &lt;b&gt;is good for&lt;/b&gt; the trees.
|-
! !! !! нап. 53
|-
| Гыныхум &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; мэр дахэщ.|| &lt;b&gt;У&lt;/b&gt; пастернака красивый запах.|| Parsnip &lt;b&gt;has&lt;/b&gt; a pleasant aroma.
|-
! !! !! нап. 54
|-
| Гуэгуш анэм &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; шырхэр хадэм ешэ.|| Мать-индейка ведет &lt;b&gt;своих&lt;/b&gt; индюшат в сад.|| The mother-turkey takes (leads) &lt;b&gt;her&lt;/b&gt; babies to the garden.
|-
! !! !! нап. 55
|-
| Мыр Гуащэнэ &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; гуащэщ.|| Это кукла Гуащаны.|| This is Gwashana&lt;b&gt;’s &lt;/b&gt; doll.
|-
! !! !! нап. 58
|-
| Ӏунат &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; анэм Ӏуданэ ирет. || Уна дает &lt;b&gt;своей&lt;/b&gt; маме иголку.|| Unat is giving &lt;b&gt;her&lt;/b&gt; mother a needle.
|-
| Ӏунат &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; анэр мадэ. || Мама Унат шьёт.|| Unat&lt;b&gt;’s &lt;/b&gt; mother is sewing.
|-
! !! !! нап. 71
|-
|| &lt;b&gt;И&lt;/b&gt; адэ-анэхэм жаӀэм Сэтэней йодаӀуэ.|| Сатаней слушает то, что говорят &lt;b&gt;свои&lt;/b&gt; родители.|| Sataney listens to (obeys) what &lt;b&gt;her&lt;/b&gt; parents say.
|-
! !! !! нап. 72
|-
|| Зэреджэ &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; хьэпшыпхэр абы тэмэму зэрехьэ.|| Она хорошо заботится о &lt;b&gt;своих&lt;/b&gt; школьных вещах.|| She takes good care of &lt;b&gt;her&lt;/b&gt; study materials.
|-
! !! !! нап. 74
|-
|| Мэрят &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; гуащэр Самия иритащ.|| Марят дала &lt;b&gt;свою&lt;/b&gt; куклу Самии.|| Maryat has given &lt;b&gt;her&lt;/b&gt; doll to Samiya.
|-
|| Самия &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; пэгунымрэ &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; белымрэ Мэрят иритащ.|| Самия дала Марят &lt;b&gt;свои&lt;/b&gt; ведро и лопату.|| Samiya has given &lt;b&gt;her&lt;/b&gt; pail and spade to Maryat.
|-
|| Алий &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; топым псори ириджэгуащ.|| Мячом Алия все поиграли.|| Everyone has played with Aliy&lt;b&gt;’s &lt;/b&gt; ball.
|-
! !! !! нап. 75
|-
|| Яжьэр хадэм &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; сэбэпщ.|| Зола &lt;b&gt;полезна&lt;/b&gt; для огорода. || The ash &lt;b&gt;is good (useful) for&lt;/b&gt; the garden.
|-
! !! !! нап. 77
|-
|| Абы &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; уэрамхэр захуэщ.|| &lt;b&gt;Его&lt;/b&gt; улицы прямые.|| &lt;b&gt;Its&lt;/b&gt; streets are straight.
|-
! !! !! нап. 79
|-
|| Абы &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; къуэпсыр жыжьэ жэркъым.|| &lt;b&gt;Его&lt;/b&gt; побеги далеко не бегут.|| &lt;b&gt;Their&lt;/b&gt; vines don’t run far.
|-
! !! !! нап. 83
|-
| А псори ди узыншагъэм &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; сэбэпщ. || Все это &lt;b&gt;полезно&lt;/b&gt; для нашего здоровья. || All of this is &lt;b&gt;good (useful) for&lt;/b&gt; our health.
|-
! !! !! нап. 89
|-
|| Мэрян &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; анэ Нащхъуэ сымаджэ хъуат.|| Мать Мерян, Нащхо, заболела.|| Meryan&lt;b&gt;’s&lt;/b&gt; mother Nashkhwa had fallen ill.
|-
|| Абы &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; ныбжьэгъухэр къыдэӀэпыкъуащ.|| &lt;b&gt;Ее&lt;/b&gt; друзья ей помогали.|| &lt;b&gt;Her&lt;/b&gt; friends helped her.
|-
! !! !! нап. 90
|-
|| Бадзэм &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; нэр жанщ.|| &lt;b&gt;У&lt;/b&gt; мухи острые глаза.|| Flies &lt;b&gt;have got&lt;/b&gt; sharp eyes.
|-
! !! !! нап. 97
|-
|| Нэмэт &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; анэм Зейнаб фӀыщӀэ къыхуещӀ.|| Мать Намат благодарит Зейнаб.|| Namat&lt;b&gt;’s &lt;/b&gt; mother is grateful to Zeynab.
|-
! !! !! нап. 99
|-
|| ТхьэкӀумэкӀыхьым &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; шырхэр шэкӀэ егъашхэ.|| Заяц кормит &lt;b&gt;своих&lt;/b&gt; зайчат молоком.|| The hare feeds &lt;b&gt;its&lt;/b&gt; babies on milk.
|-
! !! !! нап. 101
|-
|| ГъуэлъыпӀэм къоувэхри абы &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; Ӏэпкълъэпкъыр зэрегъакӀуэ.|| Он встает с кровати и делает зарядку.|| He gets out of bed and does &lt;b&gt;his&lt;/b&gt; exercises.
|-
|| &lt;b&gt;И&lt;/b&gt; пӀэр екӀуу зэлъыӀуехри къабзэу зетхьэщӀ.|| Он убирает постель и моется дочиста.|| He makes &lt;b&gt;his&lt;/b&gt; bed as he should and washes himself clean.
|-
|| Зыхуеину псори &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; тхылъылъэм делъхьэри еджапӀэм макӀуэ.|| Он кладет все необходимое в ранец и идет в школу.|| He puts everything he needs in &lt;b&gt;his&lt;/b&gt; bookbag and goes to school.
|-
|| Кэлэмэт &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; пӀэр зэлъыӀуех.|| Каламат убирает постель.|| Kalamat makes &lt;b&gt;his&lt;/b&gt; bed.
|-
! !! !! нап. 103
|-
|| Цацэ &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; щхьэцыр къабзэу зэрехьэ.|| Цаца держит &lt;b&gt;свои&lt;/b&gt; волосы чистыми.|| Tsatsa keeps &lt;b&gt;her&lt;/b&gt; hair clean.
|-
|| Абы &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; щхьэцыр ин хъуащ.|| &lt;b&gt;Ее&lt;/b&gt; волосы стали длинными.|| &lt;b&gt;Her&lt;/b&gt; hair has grown long.
|-
|| Гъуджэм иплъэурэ Цацэ &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; щхьэцыр егугъуу ежь, еухуэн.|| Смотря в зеркало, Цаца старательно &lt;b&gt;свои&lt;/b&gt; волосы причёсывает и заплетает.|| 
Tsatsa carefully combs and braids &lt;b&gt;her&lt;/b&gt; hair while looking in the mirror.
|-
|| Цацэ &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; щыгъынхэм езым ету тредзэж.|| Цаца сама гладит &lt;b&gt;свою&lt;/b&gt; одежду.|| Tsatsa irons &lt;b&gt;her&lt;/b&gt; clothes herself.
|-
|| Дауэ зэрихьэрэ Цацэ &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; щхьэцыр? || Какими держит Цаца &lt;b&gt;свои&lt;/b&gt; волосы?|| How does Tsatsa keep &lt;b&gt;her&lt;/b&gt; hair?
|-
|| Цацэ &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; щхьэцыр еухуэн.|| Цаца заплетает &lt;b&gt;свои&lt;/b&gt; волосы.|| Tsatsa is brading &lt;b&gt;her&lt;/b&gt; hair.
|-
! !! !! нап. 106
|-
|| ЧыцӀ цӀыкӀум &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; бжьэр иджыри къыхэкӀакъым.|| &lt;b&gt;У&lt;/b&gt; маленького козлёнка рога еще не выросли.|| The baby goat&lt;b&gt;’s&lt;/b&gt; horns haven’t grown out yet.
|-
|| Абы &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; тхьэкӀумэ цӀыкӀухэр мэпӀий.|| &lt;b&gt;Его&lt;/b&gt; маленькие уши торчат.|| &lt;b&gt;Its&lt;/b&gt; little ears stick out.
|-
! !! !! нап. 110
|-
|| Абы еджакӀуэ цӀыкӀухэм къахуиӀуэтэжащ лӀыхъужьыгъэм &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; хъыбар. || Он снова рассказал маленьким ученикам &lt;b&gt;свою&lt;/b&gt; историю о героизме.  || He once again told &lt;b&gt;his&lt;/b&gt; story of bravery to the young students.
|-
|| ЛӀы мышынэу ар бий бзаджэм езэуащ, &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; Хэкури ихъумэжащ. || Как бесстрашный мужчина, он воевал против лютого врага, &lt;b&gt;свою&lt;/b&gt; Родину защитил.  || He fought as a fearless man (fearlessly) against the fierce enemy and protected &lt;b&gt;his&lt;/b&gt; homeland.
|-
! !! !! нап. 116
|-
|| Унэ блыныр &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; чэзум бъин хуейщ. || Необходимо &lt;b&gt;своевременно&lt;/b&gt; стены дома белить. || You should whitewash the walls of your house &lt;b&gt;in&lt;/b&gt; a timely fashion.
|-
|| Сэ а махуэм зы блын &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; лъабжьэ зящ. || В тот день, я побелил низ одной стены. || That day I whitewashed the bottom &lt;b&gt;of&lt;/b&gt; one wall.
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 177
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| Абы &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; уӀэгъэр хуупха? || Ты (вы) сделали &lt;b&gt;ему&lt;/b&gt; перевязку? || Did you (have you) dressed &lt;b&gt;his&lt;/b&gt; wound?
|-
! !! !! нап. 181
|-
| Дэнэ деж дзэ дохутырым &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; кабинетыр? || Где кабинет зубного &lt;b&gt;врача? || Where is &lt;b&gt;the dentist's&lt;/b&gt; office?
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{зэпхахэр}}
*И жэм.
*И деж.
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*и: possessive indicator, functionally corresponds to English his, her, hers, its
*И жэм: his/her cow
*И деж: at his/her (place, house, location)
{{урысыбзэ}}
*и: показатель принадлежности, функционально соответствует русскому «его», «ее»
*И жэм: его/ее корова
*И деж: у него/нее
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''псалъафэ зэпыщӀахэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
====И щхьэкӀэ====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} himself, herself, itself
         И щхьэкӀэ къакӀуэри сыкъилъагъуащ. I saw him himself (her herself) come
{{псалъафэ-урысыбзэ}} сам лично.
         И щхьэкӀэ къакӀуэри сыкъилъагъуащ. Я видел как он сам пришел (она сама пришла).
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
      И щхьэкӀэ къакӀуэри сыкъилъагъуащ.
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{библиографие}}</text>
      <sha1>jvoq30vmk3tto7n6yu4bdzu2ix2hz7a</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>130150</id>
      <parentid>130149</parentid>
      <timestamp>2026-10-27T19:28:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rhdkabardian</username>
        <id>5</id>
      </contributor>
      <origin>130150</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14791" sha1="2seu7mr3lctcz19soee81utcy43yoin" xml:space="preserve">{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ХЬЭРФ}}
{{этимологие}}
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=jǝ}}
*хьэрфым и цӀэр: [jǝ]
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[и]}}
{{склоненэ}}
{{скл-хьэрф|kbd|псалъэпкъ=и}}
{{мыхьэнэ}}
#Адыгэ алфавитым и епщыкӀубланэ хьэрф.
{{щапхъэхэр}}
{{зэпхахэр}}
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*и: seventeenth letter of the Kabardino-Cherkess (Circassian) alphabet
{{урысыбзэ}}
*и: семнадцатая буква кабардино-черкесского алфавита
{{библиографие}}
{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ЩЫӀЭЦӀЭ}}
{{этимологие}}
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=jǝ}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[и]}}
{{склоненэ}}
{{скл-ур|kbd|псалъэпкъ=и}}
{{мыхьэнэ}}
#ГъущӀ, пхъэ, къупщхьэ сыт хуэдэхэр ирахъуэу, ирагъэджафэу, ирагъэжану къагъэсэбэпу жырым къыхэщӀыкӀа Ӏэмэпсымэ.
{{щапхъэхэр}}
{{зэпхахэр}}
*ИмкӀэ гъущӀ тхьэгъур зэпахащ.
*ЛӀыжьым имкӀэ фӀанэр игъэжанащ.
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*и: file (tool)
*ИмкӀэ гъущӀ тхьэгъур зэпахащ: cut an iron ring with a file.
*ЛӀыжьым имкӀэ фӀанэр игъэжанащ: the old man sharpened the hoe with a file.
{{урысыбзэ}}
*и: напильник
*ИмкӀэ гъущӀ тхьэгъур зэпахащ: напильником распилить железное кольцо
*ЛӀыжьым имкӀэ фӀанэр игъэжанащ: старик наточил мотыгу напильником.
{{библиографие}}
{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=БЖЫГЪЭЦӀЭ}}
{{этимологие}}
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=jǝ}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[и]}}
{{склоненэ}}
{{скл-ур|kbd|псалъэпкъ=и}}
{{мыхьэнэ}}
#Бжыгъэ 8; 8 хъу.
{{щапхъэхэр}}
{{зэпхахэр}}
*МыӀэрысэу и.
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*и: eight (8)
*МыӀэрысэу и: eight apples.
{{урысыбзэ}}
*и: восемь (8)
*МыӀэрысэу и: восемь яблок
{{библиографие}}
{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ЕИГЪЭ ПРЕФИКС}}
{{этимологие}}
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=jǝ}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[и]}}
{{мыхьэнэ}}
#Еиныгъэ къэзыгъэлъагъуэ префикс.
{{щапхъэхэр}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэреджэ тхылъхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Адыгэбзэ''', Гугъуэт Л. Т., Зэхъуэхъу Л. Хь, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1984''' !! нап. 25
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| Мыр нанэ &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; жьауэщ. || Это зонт бабушки. || This is grandmother&lt;b&gt;’s &lt;/b&gt; umbrella.
|-
| Мыри нанэ &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; нэгъуджэщ. || А это очки бабушки. || And these are grandmother&lt;b&gt;’s&lt;/b&gt; glasses.
|-
! !! !! нап. 27
|-
| Нану &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; шыр шэщым ишащ.|| Малыш повёл &lt;b&gt;свою&lt;/b&gt; лошадь в конюшню. || Little One (has) led &lt;b&gt;his&lt;/b&gt; horse to the stable.
|-
! !! !! нап. 30
|-
| Уэсмэн &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; сэр жанщ. || Нож Уасмана острая. || Wasman&lt;b&gt;’s&lt;/b&gt; knife is sharp.
|-
! !! !! нап. 41
|-
| Бабыщ анэм &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; шырхэр псым ишащ.|| Мать-утка повела &lt;b&gt;своих&lt;/b&gt; утят на реку.|| The mother duck has taken &lt;b&gt;her&lt;/b&gt; ducklings to the river.
|-
! !! !! нап. 45
|-
| Мыр Санэ &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; пшынэщ.|| Это гармонь Саны.|| This is Sana&lt;b&gt;’s&lt;/b&gt; accordion.
|-
| Пшынэм &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; бзэр зэпэщщ.|| Звук гармони отличный.|| The sound &lt;b&gt;of&lt;/b&gt; the accordion is excellent.
|-
! !! !! нап. 46
|-
| Мыр Жамбот &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; топщ.|| Это мяч Жамбота.|| This is Zhambot&lt;b&gt;’s&lt;/b&gt; ball.
|-
! !! !! нап. 48
|-
| Абы &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; шыр мажэ.|| &lt;b&gt;Его&lt;/b&gt; лошадь бежит.|| &lt;b&gt;His&lt;/b&gt; horse is running.
|-
| Елдар &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; шыр бом ешэж.|| Елдар ведет &lt;b&gt;свою&lt;/b&gt; лошадь обратно в конюшню.|| Eldar is leading &lt;b&gt;his&lt;/b&gt; horse back to the stable.
|-
! !! !! нап. 52
|-
| Псыр жыгым &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; сэбэпщ.|| Вода деревьям &lt;b&gt;полезная&lt;/b&gt;.|| The water &lt;b&gt;is good for&lt;/b&gt; the trees.
|-
! !! !! нап. 53
|-
| Гыныхум &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; мэр дахэщ.|| &lt;b&gt;У&lt;/b&gt; пастернака красивый запах.|| Parsnip &lt;b&gt;has&lt;/b&gt; a pleasant aroma.
|-
! !! !! нап. 54
|-
| Гуэгуш анэм &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; шырхэр хадэм ешэ.|| Мать-индейка ведет &lt;b&gt;своих&lt;/b&gt; индюшат в сад.|| The mother-turkey takes (leads) &lt;b&gt;her&lt;/b&gt; babies to the garden.
|-
! !! !! нап. 55
|-
| Мыр Гуащэнэ &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; гуащэщ.|| Это кукла Гуащаны.|| This is Gwashana&lt;b&gt;’s &lt;/b&gt; doll.
|-
! !! !! нап. 58
|-
| Ӏунат &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; анэм Ӏуданэ ирет. || Уна дает &lt;b&gt;своей&lt;/b&gt; маме иголку.|| Unat is giving &lt;b&gt;her&lt;/b&gt; mother a needle.
|-
| Ӏунат &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; анэр мадэ. || Мама Унат шьёт.|| Unat&lt;b&gt;’s &lt;/b&gt; mother is sewing.
|-
! !! !! нап. 71
|-
|| &lt;b&gt;И&lt;/b&gt; адэ-анэхэм жаӀэм Сэтэней йодаӀуэ.|| Сатаней слушает то, что говорят &lt;b&gt;свои&lt;/b&gt; родители.|| Sataney listens to (obeys) what &lt;b&gt;her&lt;/b&gt; parents say.
|-
! !! !! нап. 72
|-
|| Зэреджэ &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; хьэпшыпхэр абы тэмэму зэрехьэ.|| Она хорошо заботится о &lt;b&gt;своих&lt;/b&gt; школьных вещах.|| She takes good care of &lt;b&gt;her&lt;/b&gt; study materials.
|-
! !! !! нап. 74
|-
|| Мэрят &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; гуащэр Самия иритащ.|| Марят дала &lt;b&gt;свою&lt;/b&gt; куклу Самии.|| Maryat has given &lt;b&gt;her&lt;/b&gt; doll to Samiya.
|-
|| Самия &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; пэгунымрэ &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; белымрэ Мэрят иритащ.|| Самия дала Марят &lt;b&gt;свои&lt;/b&gt; ведро и лопату.|| Samiya has given &lt;b&gt;her&lt;/b&gt; pail and spade to Maryat.
|-
|| Алий &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; топым псори ириджэгуащ.|| Мячом Алия все поиграли.|| Everyone has played with Aliy&lt;b&gt;’s &lt;/b&gt; ball.
|-
! !! !! нап. 75
|-
|| Яжьэр хадэм &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; сэбэпщ.|| Зола &lt;b&gt;полезна&lt;/b&gt; для огорода. || The ash &lt;b&gt;is good (useful) for&lt;/b&gt; the garden.
|-
! !! !! нап. 77
|-
|| Абы &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; уэрамхэр захуэщ.|| &lt;b&gt;Его&lt;/b&gt; улицы прямые.|| &lt;b&gt;Its&lt;/b&gt; streets are straight.
|-
! !! !! нап. 79
|-
|| Абы &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; къуэпсыр жыжьэ жэркъым.|| &lt;b&gt;Его&lt;/b&gt; побеги далеко не бегут.|| &lt;b&gt;Their&lt;/b&gt; vines don’t run far.
|-
! !! !! нап. 83
|-
| А псори ди узыншагъэм &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; сэбэпщ. || Все это &lt;b&gt;полезно&lt;/b&gt; для нашего здоровья. || All of this is &lt;b&gt;good (useful) for&lt;/b&gt; our health.
|-
! !! !! нап. 89
|-
|| Мэрян &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; анэ Нащхъуэ сымаджэ хъуат.|| Мать Мерян, Нащхо, заболела.|| Meryan&lt;b&gt;’s&lt;/b&gt; mother Nashkhwa had fallen ill.
|-
|| Абы &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; ныбжьэгъухэр къыдэӀэпыкъуащ.|| &lt;b&gt;Ее&lt;/b&gt; друзья ей помогали.|| &lt;b&gt;Her&lt;/b&gt; friends helped her.
|-
! !! !! нап. 90
|-
|| Бадзэм &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; нэр жанщ.|| &lt;b&gt;У&lt;/b&gt; мухи острые глаза.|| Flies &lt;b&gt;have got&lt;/b&gt; sharp eyes.
|-
! !! !! нап. 97
|-
|| Нэмэт &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; анэм Зейнаб фӀыщӀэ къыхуещӀ.|| Мать Намат благодарит Зейнаб.|| Namat&lt;b&gt;’s &lt;/b&gt; mother is grateful to Zeynab.
|-
! !! !! нап. 99
|-
|| ТхьэкӀумэкӀыхьым &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; шырхэр шэкӀэ егъашхэ.|| Заяц кормит &lt;b&gt;своих&lt;/b&gt; зайчат молоком.|| The hare feeds &lt;b&gt;its&lt;/b&gt; babies on milk.
|-
! !! !! нап. 101
|-
|| ГъуэлъыпӀэм къоувэхри абы &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; Ӏэпкълъэпкъыр зэрегъакӀуэ.|| Он встает с кровати и делает зарядку.|| He gets out of bed and does &lt;b&gt;his&lt;/b&gt; exercises.
|-
|| &lt;b&gt;И&lt;/b&gt; пӀэр екӀуу зэлъыӀуехри къабзэу зетхьэщӀ.|| Он убирает постель и моется дочиста.|| He makes &lt;b&gt;his&lt;/b&gt; bed as he should and washes himself clean.
|-
|| Зыхуеину псори &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; тхылъылъэм делъхьэри еджапӀэм макӀуэ.|| Он кладет все необходимое в ранец и идет в школу.|| He puts everything he needs in &lt;b&gt;his&lt;/b&gt; bookbag and goes to school.
|-
|| Кэлэмэт &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; пӀэр зэлъыӀуех.|| Каламат убирает постель.|| Kalamat makes &lt;b&gt;his&lt;/b&gt; bed.
|-
! !! !! нап. 103
|-
|| Цацэ &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; щхьэцыр къабзэу зэрехьэ.|| Цаца держит &lt;b&gt;свои&lt;/b&gt; волосы чистыми.|| Tsatsa keeps &lt;b&gt;her&lt;/b&gt; hair clean.
|-
|| Абы &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; щхьэцыр ин хъуащ.|| &lt;b&gt;Ее&lt;/b&gt; волосы стали длинными.|| &lt;b&gt;Her&lt;/b&gt; hair has grown long.
|-
|| Гъуджэм иплъэурэ Цацэ &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; щхьэцыр егугъуу ежь, еухуэн.|| Смотря в зеркало, Цаца старательно &lt;b&gt;свои&lt;/b&gt; волосы причёсывает и заплетает.|| 
Tsatsa carefully combs and braids &lt;b&gt;her&lt;/b&gt; hair while looking in the mirror.
|-
|| Цацэ &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; щыгъынхэм езым ету тредзэж.|| Цаца сама гладит &lt;b&gt;свою&lt;/b&gt; одежду.|| Tsatsa irons &lt;b&gt;her&lt;/b&gt; clothes herself.
|-
|| Дауэ зэрихьэрэ Цацэ &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; щхьэцыр? || Какими держит Цаца &lt;b&gt;свои&lt;/b&gt; волосы?|| How does Tsatsa keep &lt;b&gt;her&lt;/b&gt; hair?
|-
|| Цацэ &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; щхьэцыр еухуэн.|| Цаца заплетает &lt;b&gt;свои&lt;/b&gt; волосы.|| Tsatsa is brading &lt;b&gt;her&lt;/b&gt; hair.
|-
! !! !! нап. 106
|-
|| ЧыцӀ цӀыкӀум &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; бжьэр иджыри къыхэкӀакъым.|| &lt;b&gt;У&lt;/b&gt; маленького козлёнка рога еще не выросли.|| The baby goat&lt;b&gt;’s&lt;/b&gt; horns haven’t grown out yet.
|-
|| Абы &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; тхьэкӀумэ цӀыкӀухэр мэпӀий.|| &lt;b&gt;Его&lt;/b&gt; маленькие уши торчат.|| &lt;b&gt;Its&lt;/b&gt; little ears stick out.
|-
! !! !! нап. 110
|-
|| Абы еджакӀуэ цӀыкӀухэм къахуиӀуэтэжащ лӀыхъужьыгъэм &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; хъыбар. || Он снова рассказал маленьким ученикам &lt;b&gt;свою&lt;/b&gt; историю о героизме.  || He once again told &lt;b&gt;his&lt;/b&gt; story of bravery to the young students.
|-
|| ЛӀы мышынэу ар бий бзаджэм езэуащ, &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; Хэкури ихъумэжащ. || Как бесстрашный мужчина, он воевал против лютого врага, &lt;b&gt;свою&lt;/b&gt; Родину защитил.  || He fought as a fearless man (fearlessly) against the fierce enemy and protected &lt;b&gt;his&lt;/b&gt; homeland.
|-
! !! !! нап. 116
|-
|| Унэ блыныр &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; чэзум бъин хуейщ. || Необходимо &lt;b&gt;своевременно&lt;/b&gt; стены дома белить. || You should whitewash the walls of your house &lt;b&gt;in&lt;/b&gt; a timely fashion.
|-
|| Сэ а махуэм зы блын &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; лъабжьэ зящ. || В тот день, я побелил низ одной стены. || That day I whitewashed the bottom &lt;b&gt;of&lt;/b&gt; one wall.
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 177
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| Абы &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; уӀэгъэр хуупха? || Ты (вы) сделали &lt;b&gt;ему&lt;/b&gt; перевязку? || Did you (have you) dressed &lt;b&gt;his&lt;/b&gt; wound?
|-
! !! !! нап. 181
|-
| Дэнэ деж дзэ дохутырым &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; кабинетыр? || Где кабинет зубного &lt;b&gt;врача? || Where is &lt;b&gt;the dentist's&lt;/b&gt; office?
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{зэпхахэр}}
*И жэм.
*И деж.
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*и: possessive indicator, functionally corresponds to English his, her, hers, its
*И жэм: his/her cow
*И деж: at his/her (place, house, location)
{{урысыбзэ}}
*и: показатель принадлежности, функционально соответствует русскому «его», «ее»
*И жэм: его/ее корова
*И деж: у него/нее
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''псалъафэ зэпыщӀахэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
====И щхьэкӀэ====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} himself, herself, itself
         И щхьэкӀэ къакӀуэри сыкъилъагъуащ. I saw him himself (her herself) come
{{псалъафэ-урысыбзэ}} сам лично.
         И щхьэкӀэ къакӀуэри сыкъилъагъуащ. Я видел как он сам пришел (она сама пришла).
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
      И щхьэкӀэ къакӀуэри сыкъилъагъуащ.
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{библиографие}}</text>
      <sha1>2seu7mr3lctcz19soee81utcy43yoin</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>130151</id>
      <parentid>130150</parentid>
      <timestamp>2026-10-27T19:30:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rhdkabardian</username>
        <id>5</id>
      </contributor>
      <comment>Гъэтэрэзыгъуэ хэхыжыныр [[Special:Diff/130149|130149]] цӀыхухэт [[Special:Contributions/Rhdkabardian|Rhdkabardian]] ([[User talk:Rhdkabardian|тепсэлъыхьыгъуэ]])</comment>
      <origin>130151</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15538" sha1="41nrhc5bc65fz5gtwj4cr6y9wsa3y1s" xml:space="preserve">{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ХЬЭРФ}}
{{этимологие}}
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=jǝ}}
*хьэрфым и цӀэр: [jǝ]
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[и]}}
{{склоненэ}}
{{скл-хьэрф|kbd|псалъэпкъ=и}}
{{мыхьэнэ}}
#Адыгэ алфавитым и епщыкӀубланэ хьэрф.
{{щапхъэхэр}}
{{зэпхахэр}}
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*и: seventeenth letter of the Kabardino-Cherkess (Circassian) alphabet
{{урысыбзэ}}
*и: семнадцатая буква кабардино-черкесского алфавита
{{библиографие}}
{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ЩЫӀЭЦӀЭ}}
{{этимологие}}
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=jǝ}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[и]}}
{{склоненэ}}
{{скл-ур|kbd|псалъэпкъ=и}}
{{мыхьэнэ}}
#ГъущӀ, пхъэ, къупщхьэ сыт хуэдэхэр ирахъуэу, ирагъэджафэу, ирагъэжану къагъэсэбэпу жырым къыхэщӀыкӀа Ӏэмэпсымэ.
{{щапхъэхэр}}
{{зэпхахэр}}
*ИмкӀэ гъущӀ тхьэгъур зэпахащ.
*ЛӀыжьым имкӀэ фӀанэр игъэжанащ.
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*и: file (tool)
*ИмкӀэ гъущӀ тхьэгъур зэпахащ: cut an iron ring with a file.
*ЛӀыжьым имкӀэ фӀанэр игъэжанащ: the old man sharpened the hoe with a file.
{{урысыбзэ}}
*и: напильник
*ИмкӀэ гъущӀ тхьэгъур зэпахащ: напильником распилить железное кольцо
*ЛӀыжьым имкӀэ фӀанэр игъэжанащ: старик наточил мотыгу напильником.
{{библиографие}}
{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=БЖЫГЪЭЦӀЭ}}
{{этимологие}}
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=jǝ}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[и]}}
{{склоненэ}}
{{скл-ур|kbd|псалъэпкъ=и}}
{{мыхьэнэ}}
#Бжыгъэ 8; 8 хъу.
{{щапхъэхэр}}
{{зэпхахэр}}
*МыӀэрысэу и.
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*и: eight (8)
*МыӀэрысэу и: eight apples.
{{урысыбзэ}}
*и: восемь (8)
*МыӀэрысэу и: восемь яблок
{{библиографие}}
{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ЕИГЪЭ ПРЕФИКС}}
{{этимологие}}
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=jǝ}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[и]}}
{{мыхьэнэ}}
#Еиныгъэ къэзыгъэлъагъуэ префикс.
{{щапхъэхэр}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэреджэ тхылъхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Адыгэбзэ''', Гугъуэт Л. Т., Зэхъуэхъу Л. Хь, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1984''' !! нап. 25
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| Мыр нанэ &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; жьауэщ. || Это зонт бабушки. || This is grandmother&lt;b&gt;’s &lt;/b&gt; umbrella.
|-
| Мыри нанэ &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; нэгъуджэщ. || А это очки бабушки. || And these are grandmother&lt;b&gt;’s&lt;/b&gt; glasses.
|-
! !! !! нап. 27
|-
| Нану &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; шыр шэщым ишащ.|| Малыш повёл &lt;b&gt;свою&lt;/b&gt; лошадь в конюшню. || Little One (has) led &lt;b&gt;his&lt;/b&gt; horse to the stable.
|-
! !! !! нап. 30
|-
| Уэсмэн &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; сэр жанщ. || Нож Уасмана острая. || Wasman&lt;b&gt;’s&lt;/b&gt; knife is sharp.
|-
! !! !! нап. 41
|-
| Бабыщ анэм &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; шырхэр псым ишащ.|| Мать-утка повела &lt;b&gt;своих&lt;/b&gt; утят на реку.|| The mother duck has taken &lt;b&gt;her&lt;/b&gt; ducklings to the river.
|-
! !! !! нап. 45
|-
| Мыр Санэ &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; пшынэщ.|| Это гармонь Саны.|| This is Sana&lt;b&gt;’s&lt;/b&gt; accordion.
|-
| Пшынэм &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; бзэр зэпэщщ.|| Звук гармони отличный.|| The sound &lt;b&gt;of&lt;/b&gt; the accordion is excellent.
|-
! !! !! нап. 46
|-
| Мыр Жамбот &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; топщ.|| Это мяч Жамбота.|| This is Zhambot&lt;b&gt;’s&lt;/b&gt; ball.
|-
! !! !! нап. 48
|-
| Абы &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; шыр мажэ.|| &lt;b&gt;Его&lt;/b&gt; лошадь бежит.|| &lt;b&gt;His&lt;/b&gt; horse is running.
|-
| Елдар &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; шыр бом ешэж.|| Елдар ведет &lt;b&gt;свою&lt;/b&gt; лошадь обратно в конюшню.|| Eldar is leading &lt;b&gt;his&lt;/b&gt; horse back to the stable.
|-
! !! !! нап. 52
|-
| Псыр жыгым &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; сэбэпщ.|| Вода деревьям &lt;b&gt;полезная&lt;/b&gt;.|| The water &lt;b&gt;is good for&lt;/b&gt; the trees.
|-
! !! !! нап. 53
|-
| Гыныхум &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; мэр дахэщ.|| &lt;b&gt;У&lt;/b&gt; пастернака красивый запах.|| Parsnip &lt;b&gt;has&lt;/b&gt; a pleasant aroma.
|-
! !! !! нап. 54
|-
| Гуэгуш анэм &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; шырхэр хадэм ешэ.|| Мать-индейка ведет &lt;b&gt;своих&lt;/b&gt; индюшат в сад.|| The mother-turkey takes (leads) &lt;b&gt;her&lt;/b&gt; babies to the garden.
|-
! !! !! нап. 55
|-
| Мыр Гуащэнэ &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; гуащэщ.|| Это кукла Гуащаны.|| This is Gwashana&lt;b&gt;’s &lt;/b&gt; doll.
|-
! !! !! нап. 58
|-
| Ӏунат &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; анэм Ӏуданэ ирет. || Уна дает &lt;b&gt;своей&lt;/b&gt; маме иголку.|| Unat is giving &lt;b&gt;her&lt;/b&gt; mother a needle.
|-
| Ӏунат &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; анэр мадэ. || Мама Унат шьёт.|| Unat&lt;b&gt;’s &lt;/b&gt; mother is sewing.
|-
! !! !! нап. 71
|-
|| &lt;b&gt;И&lt;/b&gt; адэ-анэхэм жаӀэм Сэтэней йодаӀуэ.|| Сатаней слушает то, что говорят &lt;b&gt;свои&lt;/b&gt; родители.|| Sataney listens to (obeys) what &lt;b&gt;her&lt;/b&gt; parents say.
|-
! !! !! нап. 72
|-
|| Зэреджэ &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; хьэпшыпхэр абы тэмэму зэрехьэ.|| Она хорошо заботится о &lt;b&gt;своих&lt;/b&gt; школьных вещах.|| She takes good care of &lt;b&gt;her&lt;/b&gt; study materials.
|-
! !! !! нап. 74
|-
|| Мэрят &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; гуащэр Самия иритащ.|| Марят дала &lt;b&gt;свою&lt;/b&gt; куклу Самии.|| Maryat has given &lt;b&gt;her&lt;/b&gt; doll to Samiya.
|-
|| Самия &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; пэгунымрэ &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; белымрэ Мэрят иритащ.|| Самия дала Марят &lt;b&gt;свои&lt;/b&gt; ведро и лопату.|| Samiya has given &lt;b&gt;her&lt;/b&gt; pail and spade to Maryat.
|-
|| Алий &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; топым псори ириджэгуащ.|| Мячом Алия все поиграли.|| Everyone has played with Aliy&lt;b&gt;’s &lt;/b&gt; ball.
|-
! !! !! нап. 75
|-
|| Яжьэр хадэм &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; сэбэпщ.|| Зола &lt;b&gt;полезна&lt;/b&gt; для огорода. || The ash &lt;b&gt;is good (useful) for&lt;/b&gt; the garden.
|-
! !! !! нап. 77
|-
|| Абы &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; уэрамхэр захуэщ.|| &lt;b&gt;Его&lt;/b&gt; улицы прямые.|| &lt;b&gt;Its&lt;/b&gt; streets are straight.
|-
! !! !! нап. 79
|-
|| Абы &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; къуэпсыр жыжьэ жэркъым.|| &lt;b&gt;Его&lt;/b&gt; побеги далеко не бегут.|| &lt;b&gt;Their&lt;/b&gt; vines don’t run far.
|-
! !! !! нап. 83
|-
| А псори ди узыншагъэм &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; сэбэпщ. || Все это &lt;b&gt;полезно&lt;/b&gt; для нашего здоровья. || All of this is &lt;b&gt;good (useful) for&lt;/b&gt; our health.
|-
! !! !! нап. 89
|-
|| Мэрян &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; анэ Нащхъуэ сымаджэ хъуат.|| Мать Мерян, Нащхо, заболела.|| Meryan&lt;b&gt;’s&lt;/b&gt; mother Nashkhwa had fallen ill.
|-
|| Абы &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; ныбжьэгъухэр къыдэӀэпыкъуащ.|| &lt;b&gt;Ее&lt;/b&gt; друзья ей помогали.|| &lt;b&gt;Her&lt;/b&gt; friends helped her.
|-
! !! !! нап. 90
|-
|| Бадзэм &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; нэр жанщ.|| &lt;b&gt;У&lt;/b&gt; мухи острые глаза.|| Flies &lt;b&gt;have got&lt;/b&gt; sharp eyes.
|-
! !! !! нап. 97
|-
|| Нэмэт &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; анэм Зейнаб фӀыщӀэ къыхуещӀ.|| Мать Намат благодарит Зейнаб.|| Namat&lt;b&gt;’s &lt;/b&gt; mother is grateful to Zeynab.
|-
! !! !! нап. 99
|-
|| ТхьэкӀумэкӀыхьым &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; шырхэр шэкӀэ егъашхэ.|| Заяц кормит &lt;b&gt;своих&lt;/b&gt; зайчат молоком.|| The hare feeds &lt;b&gt;its&lt;/b&gt; babies on milk.
|-
! !! !! нап. 101
|-
|| ГъуэлъыпӀэм къоувэхри абы &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; Ӏэпкълъэпкъыр зэрегъакӀуэ.|| Он встает с кровати и делает зарядку.|| He gets out of bed and does &lt;b&gt;his&lt;/b&gt; exercises.
|-
|| &lt;b&gt;И&lt;/b&gt; пӀэр екӀуу зэлъыӀуехри къабзэу зетхьэщӀ.|| Он убирает постель и моется дочиста.|| He makes &lt;b&gt;his&lt;/b&gt; bed as he should and washes himself clean.
|-
|| Зыхуеину псори &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; тхылъылъэм делъхьэри еджапӀэм макӀуэ.|| Он кладет все необходимое в ранец и идет в школу.|| He puts everything he needs in &lt;b&gt;his&lt;/b&gt; bookbag and goes to school.
|-
|| Кэлэмэт &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; пӀэр зэлъыӀуех.|| Каламат убирает постель.|| Kalamat makes &lt;b&gt;his&lt;/b&gt; bed.
|-
! !! !! нап. 103
|-
|| Цацэ &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; щхьэцыр къабзэу зэрехьэ.|| Цаца держит &lt;b&gt;свои&lt;/b&gt; волосы чистыми.|| Tsatsa keeps &lt;b&gt;her&lt;/b&gt; hair clean.
|-
|| Абы &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; щхьэцыр ин хъуащ.|| &lt;b&gt;Ее&lt;/b&gt; волосы стали длинными.|| &lt;b&gt;Her&lt;/b&gt; hair has grown long.
|-
|| Гъуджэм иплъэурэ Цацэ &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; щхьэцыр егугъуу ежь, еухуэн.|| Смотря в зеркало, Цаца старательно &lt;b&gt;свои&lt;/b&gt; волосы причёсывает и заплетает.|| 
Tsatsa carefully combs and braids &lt;b&gt;her&lt;/b&gt; hair while looking in the mirror.
|-
|| Цацэ &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; щыгъынхэм езым ету тредзэж.|| Цаца сама гладит &lt;b&gt;свою&lt;/b&gt; одежду.|| Tsatsa irons &lt;b&gt;her&lt;/b&gt; clothes herself.
|-
|| Дауэ зэрихьэрэ Цацэ &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; щхьэцыр? || Какими держит Цаца &lt;b&gt;свои&lt;/b&gt; волосы?|| How does Tsatsa keep &lt;b&gt;her&lt;/b&gt; hair?
|-
|| Цацэ &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; щхьэцыр еухуэн.|| Цаца заплетает &lt;b&gt;свои&lt;/b&gt; волосы.|| Tsatsa is brading &lt;b&gt;her&lt;/b&gt; hair.
|-
! !! !! нап. 106
|-
|| ЧыцӀ цӀыкӀум &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; бжьэр иджыри къыхэкӀакъым.|| &lt;b&gt;У&lt;/b&gt; маленького козлёнка рога еще не выросли.|| The baby goat&lt;b&gt;’s&lt;/b&gt; horns haven’t grown out yet.
|-
|| Абы &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; тхьэкӀумэ цӀыкӀухэр мэпӀий.|| &lt;b&gt;Его&lt;/b&gt; маленькие уши торчат.|| &lt;b&gt;Its&lt;/b&gt; little ears stick out.
|-
! !! !! нап. 110
|-
|| Абы еджакӀуэ цӀыкӀухэм къахуиӀуэтэжащ лӀыхъужьыгъэм &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; хъыбар. || Он снова рассказал маленьким ученикам &lt;b&gt;свою&lt;/b&gt; историю о героизме.  || He once again told &lt;b&gt;his&lt;/b&gt; story of bravery to the young students.
|-
|| ЛӀы мышынэу ар бий бзаджэм езэуащ, &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; Хэкури ихъумэжащ. || Как бесстрашный мужчина, он воевал против лютого врага, &lt;b&gt;свою&lt;/b&gt; Родину защитил.  || He fought as a fearless man (fearlessly) against the fierce enemy and protected &lt;b&gt;his&lt;/b&gt; homeland.
|-
! !! !! нап. 116
|-
|| Унэ блыныр &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; чэзум бъин хуейщ. || Необходимо &lt;b&gt;своевременно&lt;/b&gt; стены дома белить. || You should whitewash the walls of your house &lt;b&gt;in&lt;/b&gt; a timely fashion.
|-
|| Сэ а махуэм зы блын &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; лъабжьэ зящ. || В тот день, я побелил низ одной стены. || That day I whitewashed the bottom &lt;b&gt;of&lt;/b&gt; one wall.
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 177
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| Абы &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; уӀэгъэр хуупха? || Ты (вы) сделали &lt;b&gt;ему&lt;/b&gt; перевязку? || Did you (have you) dressed &lt;b&gt;his&lt;/b&gt; wound?
|-
! !! !! нап. 181
|-
| Уи нэ кӀуэцӀым &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; давленэр къэдгъэпщ. || Давай(-те) проверим у тебя (вас) &lt;b&gt;глазное&lt;/b&gt; давление. || Let's check your (the) &lt;b&gt;eye&lt;/b&gt; pressure.
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 181
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| Дэнэ деж дзэ дохутырым &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; кабинетыр? || Где кабинет зубного &lt;b&gt;врача? || Where is &lt;b&gt;the dentist's&lt;/b&gt; office?
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{зэпхахэр}}
*И жэм.
*И деж.
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*и: possessive indicator, functionally corresponds to English his, her, hers, its
*И жэм: his/her cow
*И деж: at his/her (place, house, location)
{{урысыбзэ}}
*и: показатель принадлежности, функционально соответствует русскому «его», «ее»
*И жэм: его/ее корова
*И деж: у него/нее
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''псалъафэ зэпыщӀахэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
====И щхьэкӀэ====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} himself, herself, itself
         И щхьэкӀэ къакӀуэри сыкъилъагъуащ. I saw him himself (her herself) come
{{псалъафэ-урысыбзэ}} сам лично.
         И щхьэкӀэ къакӀуэри сыкъилъагъуащ. Я видел как он сам пришел (она сама пришла).
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
      И щхьэкӀэ къакӀуэри сыкъилъагъуащ.
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{библиографие}}</text>
      <sha1>41nrhc5bc65fz5gtwj4cr6y9wsa3y1s</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>130152</id>
      <parentid>130151</parentid>
      <timestamp>2026-10-27T19:33:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rhdkabardian</username>
        <id>5</id>
      </contributor>
      <origin>130152</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15016" sha1="8ypeuhahzkalvspkdx0wie0fi5bhrwd" xml:space="preserve">{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ХЬЭРФ}}
{{этимологие}}
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=jǝ}}
*хьэрфым и цӀэр: [jǝ]
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[и]}}
{{склоненэ}}
{{скл-хьэрф|kbd|псалъэпкъ=и}}
{{мыхьэнэ}}
#Адыгэ алфавитым и епщыкӀубланэ хьэрф.
{{щапхъэхэр}}
{{зэпхахэр}}
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*и: seventeenth letter of the Kabardino-Cherkess (Circassian) alphabet
{{урысыбзэ}}
*и: семнадцатая буква кабардино-черкесского алфавита
{{библиографие}}
{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ЩЫӀЭЦӀЭ}}
{{этимологие}}
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=jǝ}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[и]}}
{{склоненэ}}
{{скл-ур|kbd|псалъэпкъ=и}}
{{мыхьэнэ}}
#ГъущӀ, пхъэ, къупщхьэ сыт хуэдэхэр ирахъуэу, ирагъэджафэу, ирагъэжану къагъэсэбэпу жырым къыхэщӀыкӀа Ӏэмэпсымэ.
{{щапхъэхэр}}
{{зэпхахэр}}
*ИмкӀэ гъущӀ тхьэгъур зэпахащ.
*ЛӀыжьым имкӀэ фӀанэр игъэжанащ.
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*и: file (tool)
*ИмкӀэ гъущӀ тхьэгъур зэпахащ: cut an iron ring with a file.
*ЛӀыжьым имкӀэ фӀанэр игъэжанащ: the old man sharpened the hoe with a file.
{{урысыбзэ}}
*и: напильник
*ИмкӀэ гъущӀ тхьэгъур зэпахащ: напильником распилить железное кольцо
*ЛӀыжьым имкӀэ фӀанэр игъэжанащ: старик наточил мотыгу напильником.
{{библиографие}}
{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=БЖЫГЪЭЦӀЭ}}
{{этимологие}}
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=jǝ}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[и]}}
{{склоненэ}}
{{скл-ур|kbd|псалъэпкъ=и}}
{{мыхьэнэ}}
#Бжыгъэ 8; 8 хъу.
{{щапхъэхэр}}
{{зэпхахэр}}
*МыӀэрысэу и.
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*и: eight (8)
*МыӀэрысэу и: eight apples.
{{урысыбзэ}}
*и: восемь (8)
*МыӀэрысэу и: восемь яблок
{{библиографие}}
{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ЕИГЪЭ ПРЕФИКС}}
{{этимологие}}
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=jǝ}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[и]}}
{{мыхьэнэ}}
#Еиныгъэ къэзыгъэлъагъуэ префикс.
{{щапхъэхэр}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэреджэ тхылъхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Адыгэбзэ''', Гугъуэт Л. Т., Зэхъуэхъу Л. Хь, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1984''' !! нап. 25
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| Мыр нанэ &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; жьауэщ. || Это зонт бабушки. || This is grandmother&lt;b&gt;’s &lt;/b&gt; umbrella.
|-
| Мыри нанэ &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; нэгъуджэщ. || А это очки бабушки. || And these are grandmother&lt;b&gt;’s&lt;/b&gt; glasses.
|-
! !! !! нап. 27
|-
| Нану &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; шыр шэщым ишащ.|| Малыш повёл &lt;b&gt;свою&lt;/b&gt; лошадь в конюшню. || Little One (has) led &lt;b&gt;his&lt;/b&gt; horse to the stable.
|-
! !! !! нап. 30
|-
| Уэсмэн &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; сэр жанщ. || Нож Уасмана острая. || Wasman&lt;b&gt;’s&lt;/b&gt; knife is sharp.
|-
! !! !! нап. 41
|-
| Бабыщ анэм &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; шырхэр псым ишащ.|| Мать-утка повела &lt;b&gt;своих&lt;/b&gt; утят на реку.|| The mother duck has taken &lt;b&gt;her&lt;/b&gt; ducklings to the river.
|-
! !! !! нап. 45
|-
| Мыр Санэ &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; пшынэщ.|| Это гармонь Саны.|| This is Sana&lt;b&gt;’s&lt;/b&gt; accordion.
|-
| Пшынэм &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; бзэр зэпэщщ.|| Звук гармони отличный.|| The sound &lt;b&gt;of&lt;/b&gt; the accordion is excellent.
|-
! !! !! нап. 46
|-
| Мыр Жамбот &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; топщ.|| Это мяч Жамбота.|| This is Zhambot&lt;b&gt;’s&lt;/b&gt; ball.
|-
! !! !! нап. 48
|-
| Абы &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; шыр мажэ.|| &lt;b&gt;Его&lt;/b&gt; лошадь бежит.|| &lt;b&gt;His&lt;/b&gt; horse is running.
|-
| Елдар &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; шыр бом ешэж.|| Елдар ведет &lt;b&gt;свою&lt;/b&gt; лошадь обратно в конюшню.|| Eldar is leading &lt;b&gt;his&lt;/b&gt; horse back to the stable.
|-
! !! !! нап. 52
|-
| Псыр жыгым &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; сэбэпщ.|| Вода деревьям &lt;b&gt;полезная&lt;/b&gt;.|| The water &lt;b&gt;is good for&lt;/b&gt; the trees.
|-
! !! !! нап. 53
|-
| Гыныхум &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; мэр дахэщ.|| &lt;b&gt;У&lt;/b&gt; пастернака красивый запах.|| Parsnip &lt;b&gt;has&lt;/b&gt; a pleasant aroma.
|-
! !! !! нап. 54
|-
| Гуэгуш анэм &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; шырхэр хадэм ешэ.|| Мать-индейка ведет &lt;b&gt;своих&lt;/b&gt; индюшат в сад.|| The mother-turkey takes (leads) &lt;b&gt;her&lt;/b&gt; babies to the garden.
|-
! !! !! нап. 55
|-
| Мыр Гуащэнэ &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; гуащэщ.|| Это кукла Гуащаны.|| This is Gwashana&lt;b&gt;’s &lt;/b&gt; doll.
|-
! !! !! нап. 58
|-
| Ӏунат &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; анэм Ӏуданэ ирет. || Уна дает &lt;b&gt;своей&lt;/b&gt; маме иголку.|| Unat is giving &lt;b&gt;her&lt;/b&gt; mother a needle.
|-
| Ӏунат &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; анэр мадэ. || Мама Унат шьёт.|| Unat&lt;b&gt;’s &lt;/b&gt; mother is sewing.
|-
! !! !! нап. 71
|-
|| &lt;b&gt;И&lt;/b&gt; адэ-анэхэм жаӀэм Сэтэней йодаӀуэ.|| Сатаней слушает то, что говорят &lt;b&gt;свои&lt;/b&gt; родители.|| Sataney listens to (obeys) what &lt;b&gt;her&lt;/b&gt; parents say.
|-
! !! !! нап. 72
|-
|| Зэреджэ &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; хьэпшыпхэр абы тэмэму зэрехьэ.|| Она хорошо заботится о &lt;b&gt;своих&lt;/b&gt; школьных вещах.|| She takes good care of &lt;b&gt;her&lt;/b&gt; study materials.
|-
! !! !! нап. 74
|-
|| Мэрят &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; гуащэр Самия иритащ.|| Марят дала &lt;b&gt;свою&lt;/b&gt; куклу Самии.|| Maryat has given &lt;b&gt;her&lt;/b&gt; doll to Samiya.
|-
|| Самия &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; пэгунымрэ &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; белымрэ Мэрят иритащ.|| Самия дала Марят &lt;b&gt;свои&lt;/b&gt; ведро и лопату.|| Samiya has given &lt;b&gt;her&lt;/b&gt; pail and spade to Maryat.
|-
|| Алий &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; топым псори ириджэгуащ.|| Мячом Алия все поиграли.|| Everyone has played with Aliy&lt;b&gt;’s &lt;/b&gt; ball.
|-
! !! !! нап. 75
|-
|| Яжьэр хадэм &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; сэбэпщ.|| Зола &lt;b&gt;полезна&lt;/b&gt; для огорода. || The ash &lt;b&gt;is good (useful) for&lt;/b&gt; the garden.
|-
! !! !! нап. 77
|-
|| Абы &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; уэрамхэр захуэщ.|| &lt;b&gt;Его&lt;/b&gt; улицы прямые.|| &lt;b&gt;Its&lt;/b&gt; streets are straight.
|-
! !! !! нап. 79
|-
|| Абы &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; къуэпсыр жыжьэ жэркъым.|| &lt;b&gt;Его&lt;/b&gt; побеги далеко не бегут.|| &lt;b&gt;Their&lt;/b&gt; vines don’t run far.
|-
! !! !! нап. 83
|-
| А псори ди узыншагъэм &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; сэбэпщ. || Все это &lt;b&gt;полезно&lt;/b&gt; для нашего здоровья. || All of this is &lt;b&gt;good (useful) for&lt;/b&gt; our health.
|-
! !! !! нап. 89
|-
|| Мэрян &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; анэ Нащхъуэ сымаджэ хъуат.|| Мать Мерян, Нащхо, заболела.|| Meryan&lt;b&gt;’s&lt;/b&gt; mother Nashkhwa had fallen ill.
|-
|| Абы &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; ныбжьэгъухэр къыдэӀэпыкъуащ.|| &lt;b&gt;Ее&lt;/b&gt; друзья ей помогали.|| &lt;b&gt;Her&lt;/b&gt; friends helped her.
|-
! !! !! нап. 90
|-
|| Бадзэм &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; нэр жанщ.|| &lt;b&gt;У&lt;/b&gt; мухи острые глаза.|| Flies &lt;b&gt;have got&lt;/b&gt; sharp eyes.
|-
! !! !! нап. 97
|-
|| Нэмэт &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; анэм Зейнаб фӀыщӀэ къыхуещӀ.|| Мать Намат благодарит Зейнаб.|| Namat&lt;b&gt;’s &lt;/b&gt; mother is grateful to Zeynab.
|-
! !! !! нап. 99
|-
|| ТхьэкӀумэкӀыхьым &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; шырхэр шэкӀэ егъашхэ.|| Заяц кормит &lt;b&gt;своих&lt;/b&gt; зайчат молоком.|| The hare feeds &lt;b&gt;its&lt;/b&gt; babies on milk.
|-
! !! !! нап. 101
|-
|| ГъуэлъыпӀэм къоувэхри абы &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; Ӏэпкълъэпкъыр зэрегъакӀуэ.|| Он встает с кровати и делает зарядку.|| He gets out of bed and does &lt;b&gt;his&lt;/b&gt; exercises.
|-
|| &lt;b&gt;И&lt;/b&gt; пӀэр екӀуу зэлъыӀуехри къабзэу зетхьэщӀ.|| Он убирает постель и моется дочиста.|| He makes &lt;b&gt;his&lt;/b&gt; bed as he should and washes himself clean.
|-
|| Зыхуеину псори &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; тхылъылъэм делъхьэри еджапӀэм макӀуэ.|| Он кладет все необходимое в ранец и идет в школу.|| He puts everything he needs in &lt;b&gt;his&lt;/b&gt; bookbag and goes to school.
|-
|| Кэлэмэт &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; пӀэр зэлъыӀуех.|| Каламат убирает постель.|| Kalamat makes &lt;b&gt;his&lt;/b&gt; bed.
|-
! !! !! нап. 103
|-
|| Цацэ &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; щхьэцыр къабзэу зэрехьэ.|| Цаца держит &lt;b&gt;свои&lt;/b&gt; волосы чистыми.|| Tsatsa keeps &lt;b&gt;her&lt;/b&gt; hair clean.
|-
|| Абы &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; щхьэцыр ин хъуащ.|| &lt;b&gt;Ее&lt;/b&gt; волосы стали длинными.|| &lt;b&gt;Her&lt;/b&gt; hair has grown long.
|-
|| Гъуджэм иплъэурэ Цацэ &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; щхьэцыр егугъуу ежь, еухуэн.|| Смотря в зеркало, Цаца старательно &lt;b&gt;свои&lt;/b&gt; волосы причёсывает и заплетает.|| 
Tsatsa carefully combs and braids &lt;b&gt;her&lt;/b&gt; hair while looking in the mirror.
|-
|| Цацэ &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; щыгъынхэм езым ету тредзэж.|| Цаца сама гладит &lt;b&gt;свою&lt;/b&gt; одежду.|| Tsatsa irons &lt;b&gt;her&lt;/b&gt; clothes herself.
|-
|| Дауэ зэрихьэрэ Цацэ &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; щхьэцыр? || Какими держит Цаца &lt;b&gt;свои&lt;/b&gt; волосы?|| How does Tsatsa keep &lt;b&gt;her&lt;/b&gt; hair?
|-
|| Цацэ &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; щхьэцыр еухуэн.|| Цаца заплетает &lt;b&gt;свои&lt;/b&gt; волосы.|| Tsatsa is brading &lt;b&gt;her&lt;/b&gt; hair.
|-
! !! !! нап. 106
|-
|| ЧыцӀ цӀыкӀум &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; бжьэр иджыри къыхэкӀакъым.|| &lt;b&gt;У&lt;/b&gt; маленького козлёнка рога еще не выросли.|| The baby goat&lt;b&gt;’s&lt;/b&gt; horns haven’t grown out yet.
|-
|| Абы &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; тхьэкӀумэ цӀыкӀухэр мэпӀий.|| &lt;b&gt;Его&lt;/b&gt; маленькие уши торчат.|| &lt;b&gt;Its&lt;/b&gt; little ears stick out.
|-
! !! !! нап. 110
|-
|| Абы еджакӀуэ цӀыкӀухэм къахуиӀуэтэжащ лӀыхъужьыгъэм &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; хъыбар. || Он снова рассказал маленьким ученикам &lt;b&gt;свою&lt;/b&gt; историю о героизме.  || He once again told &lt;b&gt;his&lt;/b&gt; story of bravery to the young students.
|-
|| ЛӀы мышынэу ар бий бзаджэм езэуащ, &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; Хэкури ихъумэжащ. || Как бесстрашный мужчина, он воевал против лютого врага, &lt;b&gt;свою&lt;/b&gt; Родину защитил.  || He fought as a fearless man (fearlessly) against the fierce enemy and protected &lt;b&gt;his&lt;/b&gt; homeland.
|-
! !! !! нап. 116
|-
|| Унэ блыныр &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; чэзум бъин хуейщ. || Необходимо &lt;b&gt;своевременно&lt;/b&gt; стены дома белить. || You should whitewash the walls of your house &lt;b&gt;in&lt;/b&gt; a timely fashion.
|-
|| Сэ а махуэм зы блын &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; лъабжьэ зящ. || В тот день, я побелил низ одной стены. || That day I whitewashed the bottom &lt;b&gt;of&lt;/b&gt; one wall.
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 177
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| Абы &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; уӀэгъэр хуупха? || Ты (вы) сделали &lt;b&gt;ему&lt;/b&gt; перевязку? || Did you (have you) dressed &lt;b&gt;his&lt;/b&gt; wound?
|-
! !! !! нап. 181
|-
| Уи нэ кӀуэцӀым &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; давленэр къэдгъэпщ. || Давай(-те) проверим у тебя (вас) &lt;b&gt;глазное&lt;/b&gt; давление. || Let's check your (the) &lt;b&gt;eye&lt;/b&gt; pressure.
|-
| Дэнэ деж дзэ дохутырым &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; кабинетыр? || Где кабинет зубного &lt;b&gt;врача? || Where is &lt;b&gt;the dentist's&lt;/b&gt; office?
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{зэпхахэр}}
*И жэм.
*И деж.
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*и: possessive indicator, functionally corresponds to English his, her, hers, its
*И жэм: his/her cow
*И деж: at his/her (place, house, location)
{{урысыбзэ}}
*и: показатель принадлежности, функционально соответствует русскому «его», «ее»
*И жэм: его/ее корова
*И деж: у него/нее
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''псалъафэ зэпыщӀахэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
====И щхьэкӀэ====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} himself, herself, itself
         И щхьэкӀэ къакӀуэри сыкъилъагъуащ. I saw him himself (her herself) come
{{псалъафэ-урысыбзэ}} сам лично.
         И щхьэкӀэ къакӀуэри сыкъилъагъуащ. Я видел как он сам пришел (она сама пришла).
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
      И щхьэкӀэ къакӀуэри сыкъилъагъуащ.
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{библиографие}}</text>
      <sha1>8ypeuhahzkalvspkdx0wie0fi5bhrwd</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>130153</id>
      <parentid>130152</parentid>
      <timestamp>2026-10-27T19:35:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rhdkabardian</username>
        <id>5</id>
      </contributor>
      <origin>130153</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15002" sha1="rsautxr1m9a7yl3m3v8x6fvh1wz4owz" xml:space="preserve">{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ХЬЭРФ}}
{{этимологие}}
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=jǝ}}
*хьэрфым и цӀэр: [jǝ]
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[и]}}
{{склоненэ}}
{{скл-хьэрф|kbd|псалъэпкъ=и}}
{{мыхьэнэ}}
#Адыгэ алфавитым и епщыкӀубланэ хьэрф.
{{щапхъэхэр}}
{{зэпхахэр}}
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*и: seventeenth letter of the Kabardino-Cherkess (Circassian) alphabet
{{урысыбзэ}}
*и: семнадцатая буква кабардино-черкесского алфавита
{{библиографие}}
{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ЩЫӀЭЦӀЭ}}
{{этимологие}}
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=jǝ}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[и]}}
{{склоненэ}}
{{скл-ур|kbd|псалъэпкъ=и}}
{{мыхьэнэ}}
#ГъущӀ, пхъэ, къупщхьэ сыт хуэдэхэр ирахъуэу, ирагъэджафэу, ирагъэжану къагъэсэбэпу жырым къыхэщӀыкӀа Ӏэмэпсымэ.
{{щапхъэхэр}}
{{зэпхахэр}}
*ИмкӀэ гъущӀ тхьэгъур зэпахащ.
*ЛӀыжьым имкӀэ фӀанэр игъэжанащ.
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*и: file (tool)
*ИмкӀэ гъущӀ тхьэгъур зэпахащ: cut an iron ring with a file.
*ЛӀыжьым имкӀэ фӀанэр игъэжанащ: the old man sharpened the hoe with a file.
{{урысыбзэ}}
*и: напильник
*ИмкӀэ гъущӀ тхьэгъур зэпахащ: напильником распилить железное кольцо
*ЛӀыжьым имкӀэ фӀанэр игъэжанащ: старик наточил мотыгу напильником.
{{библиографие}}
{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=БЖЫГЪЭЦӀЭ}}
{{этимологие}}
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=jǝ}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[и]}}
{{склоненэ}}
{{скл-ур|kbd|псалъэпкъ=и}}
{{мыхьэнэ}}
#Бжыгъэ 8; 8 хъу.
{{щапхъэхэр}}
{{зэпхахэр}}
*МыӀэрысэу и.
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*и: eight (8)
*МыӀэрысэу и: eight apples.
{{урысыбзэ}}
*и: восемь (8)
*МыӀэрысэу и: восемь яблок
{{библиографие}}
{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ЕИГЪЭ ПРЕФИКС}}
{{этимологие}}
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=jǝ}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[и]}}
{{мыхьэнэ}}
#Еиныгъэ къэзыгъэлъагъуэ префикс.
{{щапхъэхэр}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэреджэ тхылъхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Адыгэбзэ''', Гугъуэт Л. Т., Зэхъуэхъу Л. Хь, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1984''' !! нап. 25
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| Мыр нанэ &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; жьауэщ. || Это зонт бабушки. || This is grandmother&lt;b&gt;’s &lt;/b&gt; umbrella.
|-
| Мыри нанэ &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; нэгъуджэщ. || А это очки бабушки. || And these are grandmother&lt;b&gt;’s&lt;/b&gt; glasses.
|-
! !! !! нап. 27
|-
| Нану &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; шыр шэщым ишащ.|| Малыш повёл &lt;b&gt;свою&lt;/b&gt; лошадь в конюшню. || Little One (has) led &lt;b&gt;his&lt;/b&gt; horse to the stable.
|-
! !! !! нап. 30
|-
| Уэсмэн &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; сэр жанщ. || Нож Уасмана острая. || Wasman&lt;b&gt;’s&lt;/b&gt; knife is sharp.
|-
! !! !! нап. 41
|-
| Бабыщ анэм &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; шырхэр псым ишащ.|| Мать-утка повела &lt;b&gt;своих&lt;/b&gt; утят на реку.|| The mother duck has taken &lt;b&gt;her&lt;/b&gt; ducklings to the river.
|-
! !! !! нап. 45
|-
| Мыр Санэ &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; пшынэщ.|| Это гармонь Саны.|| This is Sana&lt;b&gt;’s&lt;/b&gt; accordion.
|-
| Пшынэм &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; бзэр зэпэщщ.|| Звук гармони отличный.|| The sound &lt;b&gt;of&lt;/b&gt; the accordion is excellent.
|-
! !! !! нап. 46
|-
| Мыр Жамбот &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; топщ.|| Это мяч Жамбота.|| This is Zhambot&lt;b&gt;’s&lt;/b&gt; ball.
|-
! !! !! нап. 48
|-
| Абы &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; шыр мажэ.|| &lt;b&gt;Его&lt;/b&gt; лошадь бежит.|| &lt;b&gt;His&lt;/b&gt; horse is running.
|-
| Елдар &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; шыр бом ешэж.|| Елдар ведет &lt;b&gt;свою&lt;/b&gt; лошадь обратно в конюшню.|| Eldar is leading &lt;b&gt;his&lt;/b&gt; horse back to the stable.
|-
! !! !! нап. 52
|-
| Псыр жыгым &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; сэбэпщ.|| Вода деревьям &lt;b&gt;полезная&lt;/b&gt;.|| The water &lt;b&gt;is good for&lt;/b&gt; the trees.
|-
! !! !! нап. 53
|-
| Гыныхум &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; мэр дахэщ.|| &lt;b&gt;У&lt;/b&gt; пастернака красивый запах.|| Parsnip &lt;b&gt;has&lt;/b&gt; a pleasant aroma.
|-
! !! !! нап. 54
|-
| Гуэгуш анэм &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; шырхэр хадэм ешэ.|| Мать-индейка ведет &lt;b&gt;своих&lt;/b&gt; индюшат в сад.|| The mother-turkey takes (leads) &lt;b&gt;her&lt;/b&gt; babies to the garden.
|-
! !! !! нап. 55
|-
| Мыр Гуащэнэ &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; гуащэщ.|| Это кукла Гуащаны.|| This is Gwashana&lt;b&gt;’s &lt;/b&gt; doll.
|-
! !! !! нап. 58
|-
| Ӏунат &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; анэм Ӏуданэ ирет. || Уна дает &lt;b&gt;своей&lt;/b&gt; маме иголку.|| Unat is giving &lt;b&gt;her&lt;/b&gt; mother a needle.
|-
| Ӏунат &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; анэр мадэ. || Мама Унат шьёт.|| Unat&lt;b&gt;’s &lt;/b&gt; mother is sewing.
|-
! !! !! нап. 71
|-
|| &lt;b&gt;И&lt;/b&gt; адэ-анэхэм жаӀэм Сэтэней йодаӀуэ.|| Сатаней слушает то, что говорят &lt;b&gt;свои&lt;/b&gt; родители.|| Sataney listens to (obeys) what &lt;b&gt;her&lt;/b&gt; parents say.
|-
! !! !! нап. 72
|-
|| Зэреджэ &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; хьэпшыпхэр абы тэмэму зэрехьэ.|| Она хорошо заботится о &lt;b&gt;своих&lt;/b&gt; школьных вещах.|| She takes good care of &lt;b&gt;her&lt;/b&gt; study materials.
|-
! !! !! нап. 74
|-
|| Мэрят &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; гуащэр Самия иритащ.|| Марят дала &lt;b&gt;свою&lt;/b&gt; куклу Самии.|| Maryat has given &lt;b&gt;her&lt;/b&gt; doll to Samiya.
|-
|| Самия &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; пэгунымрэ &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; белымрэ Мэрят иритащ.|| Самия дала Марят &lt;b&gt;свои&lt;/b&gt; ведро и лопату.|| Samiya has given &lt;b&gt;her&lt;/b&gt; pail and spade to Maryat.
|-
|| Алий &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; топым псори ириджэгуащ.|| Мячом Алия все поиграли.|| Everyone has played with Aliy&lt;b&gt;’s &lt;/b&gt; ball.
|-
! !! !! нап. 75
|-
|| Яжьэр хадэм &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; сэбэпщ.|| Зола &lt;b&gt;полезна&lt;/b&gt; для огорода. || The ash &lt;b&gt;is good (useful) for&lt;/b&gt; the garden.
|-
! !! !! нап. 77
|-
|| Абы &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; уэрамхэр захуэщ.|| &lt;b&gt;Его&lt;/b&gt; улицы прямые.|| &lt;b&gt;Its&lt;/b&gt; streets are straight.
|-
! !! !! нап. 79
|-
|| Абы &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; къуэпсыр жыжьэ жэркъым.|| &lt;b&gt;Его&lt;/b&gt; побеги далеко не бегут.|| &lt;b&gt;Their&lt;/b&gt; vines don’t run far.
|-
! !! !! нап. 83
|-
| А псори ди узыншагъэм &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; сэбэпщ. || Все это &lt;b&gt;полезно&lt;/b&gt; для нашего здоровья. || All of this is &lt;b&gt;good (useful) for&lt;/b&gt; our health.
|-
! !! !! нап. 89
|-
|| Мэрян &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; анэ Нащхъуэ сымаджэ хъуат.|| Мать Мерян, Нащхо, заболела.|| Meryan&lt;b&gt;’s&lt;/b&gt; mother Nashkhwa had fallen ill.
|-
|| Абы &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; ныбжьэгъухэр къыдэӀэпыкъуащ.|| &lt;b&gt;Ее&lt;/b&gt; друзья ей помогали.|| &lt;b&gt;Her&lt;/b&gt; friends helped her.
|-
! !! !! нап. 90
|-
|| Бадзэм &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; нэр жанщ.|| &lt;b&gt;У&lt;/b&gt; мухи острые глаза.|| Flies &lt;b&gt;have got&lt;/b&gt; sharp eyes.
|-
! !! !! нап. 97
|-
|| Нэмэт &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; анэм Зейнаб фӀыщӀэ къыхуещӀ.|| Мать Намат благодарит Зейнаб.|| Namat&lt;b&gt;’s &lt;/b&gt; mother is grateful to Zeynab.
|-
! !! !! нап. 99
|-
|| ТхьэкӀумэкӀыхьым &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; шырхэр шэкӀэ егъашхэ.|| Заяц кормит &lt;b&gt;своих&lt;/b&gt; зайчат молоком.|| The hare feeds &lt;b&gt;its&lt;/b&gt; babies on milk.
|-
! !! !! нап. 101
|-
|| ГъуэлъыпӀэм къоувэхри абы &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; Ӏэпкълъэпкъыр зэрегъакӀуэ.|| Он встает с кровати и делает зарядку.|| He gets out of bed and does &lt;b&gt;his&lt;/b&gt; exercises.
|-
|| &lt;b&gt;И&lt;/b&gt; пӀэр екӀуу зэлъыӀуехри къабзэу зетхьэщӀ.|| Он убирает постель и моется дочиста.|| He makes &lt;b&gt;his&lt;/b&gt; bed as he should and washes himself clean.
|-
|| Зыхуеину псори &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; тхылъылъэм делъхьэри еджапӀэм макӀуэ.|| Он кладет все необходимое в ранец и идет в школу.|| He puts everything he needs in &lt;b&gt;his&lt;/b&gt; bookbag and goes to school.
|-
|| Кэлэмэт &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; пӀэр зэлъыӀуех.|| Каламат убирает постель.|| Kalamat makes &lt;b&gt;his&lt;/b&gt; bed.
|-
! !! !! нап. 103
|-
|| Цацэ &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; щхьэцыр къабзэу зэрехьэ.|| Цаца держит &lt;b&gt;свои&lt;/b&gt; волосы чистыми.|| Tsatsa keeps &lt;b&gt;her&lt;/b&gt; hair clean.
|-
|| Абы &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; щхьэцыр ин хъуащ.|| &lt;b&gt;Ее&lt;/b&gt; волосы стали длинными.|| &lt;b&gt;Her&lt;/b&gt; hair has grown long.
|-
|| Гъуджэм иплъэурэ Цацэ &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; щхьэцыр егугъуу ежь, еухуэн.|| Смотря в зеркало, Цаца старательно &lt;b&gt;свои&lt;/b&gt; волосы причёсывает и заплетает.|| 
Tsatsa carefully combs and braids &lt;b&gt;her&lt;/b&gt; hair while looking in the mirror.
|-
|| Цацэ &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; щыгъынхэм езым ету тредзэж.|| Цаца сама гладит &lt;b&gt;свою&lt;/b&gt; одежду.|| Tsatsa irons &lt;b&gt;her&lt;/b&gt; clothes herself.
|-
|| Дауэ зэрихьэрэ Цацэ &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; щхьэцыр? || Какими держит Цаца &lt;b&gt;свои&lt;/b&gt; волосы?|| How does Tsatsa keep &lt;b&gt;her&lt;/b&gt; hair?
|-
|| Цацэ &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; щхьэцыр еухуэн.|| Цаца заплетает &lt;b&gt;свои&lt;/b&gt; волосы.|| Tsatsa is brading &lt;b&gt;her&lt;/b&gt; hair.
|-
! !! !! нап. 106
|-
|| ЧыцӀ цӀыкӀум &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; бжьэр иджыри къыхэкӀакъым.|| &lt;b&gt;У&lt;/b&gt; маленького козлёнка рога еще не выросли.|| The baby goat&lt;b&gt;’s&lt;/b&gt; horns haven’t grown out yet.
|-
|| Абы &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; тхьэкӀумэ цӀыкӀухэр мэпӀий.|| &lt;b&gt;Его&lt;/b&gt; маленькие уши торчат.|| &lt;b&gt;Its&lt;/b&gt; little ears stick out.
|-
! !! !! нап. 110
|-
|| Абы еджакӀуэ цӀыкӀухэм къахуиӀуэтэжащ лӀыхъужьыгъэм &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; хъыбар. || Он снова рассказал маленьким ученикам &lt;b&gt;свою&lt;/b&gt; историю о героизме.  || He once again told &lt;b&gt;his&lt;/b&gt; story of bravery to the young students.
|-
|| ЛӀы мышынэу ар бий бзаджэм езэуащ, &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; Хэкури ихъумэжащ. || Как бесстрашный мужчина, он воевал против лютого врага, &lt;b&gt;свою&lt;/b&gt; Родину защитил.  || He fought as a fearless man (fearlessly) against the fierce enemy and protected &lt;b&gt;his&lt;/b&gt; homeland.
|-
! !! !! нап. 116
|-
|| Унэ блыныр &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; чэзум бъин хуейщ. || Необходимо &lt;b&gt;своевременно&lt;/b&gt; стены дома белить. || You should whitewash the walls of your house &lt;b&gt;in&lt;/b&gt; a timely fashion.
|-
|| Сэ а махуэм зы блын &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; лъабжьэ зящ. || В тот день, я побелил низ одной стены. || That day I whitewashed the bottom &lt;b&gt;of&lt;/b&gt; one wall.
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 177
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| Абы &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; уӀэгъэр хуупха? || Ты (вы) сделали &lt;b&gt;ему&lt;/b&gt; перевязку? || Did you (have you) dressed &lt;b&gt;his&lt;/b&gt; wound?
|-
! !! !! нап. 181
|-
| Уи нэ кӀуэцӀым &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; давленэр къэдгъэпщ. || Давай(-те) проверим у тебя (вас) &lt;b&gt;глазное&lt;/b&gt; давление. || Let's check your (the) &lt;b&gt;eye&lt;/b&gt; pressure.
|-
| Дэнэ деж дзэ дохутырым &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; кабинетыр? || Где кабинет зубного &lt;b&gt;врача? || Where is &lt;b&gt;the dentist's&lt;/b&gt; office?
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{зэпхахэр}}
*И жэм.
*И деж.
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*и: possessive indicator, functionally corresponds to English his, her, hers, its
*И жэм: his/her cow
*И деж: at his/her (place, house, location)
{{урысыбзэ}}
*и: показатель принадлежности, функционально соответствует русскому «его», «ее»
*И жэм: его/ее корова
*И деж: у него/нее
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''псалъафэ зэпыщӀахэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
====И щхьэкӀэ====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} himself, herself, itself
         И щхьэкӀэ къакӀуэри сыкъилъагъуащ. I saw him himself (her herself) come
{{псалъафэ-урысыбзэ}} сам лично.
         И щхьэкӀэ къакӀуэри сыкъилъагъуащ. Я видел как он сам пришел (она сама пришла).
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
      И щхьэкӀэ къакӀуэри сыкъилъагъуащ.
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{библиографие}}</text>
      <sha1>rsautxr1m9a7yl3m3v8x6fvh1wz4owz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>икӏэщӏыпӏэкӏэ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>6988</id>
    <revision>
      <id>130109</id>
      <parentid>129879</parentid>
      <timestamp>2026-10-27T12:22:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rhdkabardian</username>
        <id>5</id>
      </contributor>
      <origin>130109</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1998" sha1="sh4okjodgofitbc3ygk89bqxj47tnmh" xml:space="preserve">{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=НАРЕЧИЕ}}
{{этимологие}}
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=jǝtʹʂɐɕʹǝ'pʹɐtʹʂɐ}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=и- + [кӀэщӀ] + и- [пӀ] + -э + кӀэ}}
{{мыхьэнэ}}
#ЩӀэхыу, псынщӀэу.
{{щапхъэхэр}}
*Абыхэм я пщэ иралъхьат бийм и бжыгъэмрэ здэкӀуэ лъэныкъуэмрэ зрагъащӀэу икӀэщӀыпӀэкӀэ хъыбар къыӀэрагъэхьэн хуейуэ.  {{автор|kbd|имяавтора=Н. Ш.}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 177
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| &lt;b&gt;ИкӀэщӀыпӀэкӀэ&lt;/b&gt; уэ сымаджэщым ущӀэгъуэлъхьэн хуейщ. || Тебя (вас) надо &lt;b&gt;срочно&lt;/b&gt; положить в больницу. || You need to be &lt;b&gt;urgently&lt;/b&gt; admitted to hospital.
|-
! !! !! нап. 181
|-
| &lt;b&gt;ИкӀэщӀыпӀэкӀэ&lt;/b&gt; &quot;скорэ помощыр” къеджэн хуейщ. || Надо &lt;b&gt;срочно&lt;/b&gt; вызвать &quot;Скорую помощь”. || We need to call an ambulance &lt;b&gt;immediately&lt;/b&gt;.
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{зэпхахэр}}
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*икӏэщӏыпӏэкӏэ: urgently, immediately, right away, straight away
{{урысыбзэ}}
*икӏэщӏыпӏэкӏэ: срочно, незамедлительно, немедленно, тут же
{{библиографие}}</text>
      <sha1>sh4okjodgofitbc3ygk89bqxj47tnmh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>илъын</title>
    <ns>0</ns>
    <id>6993</id>
    <revision>
      <id>130167</id>
      <parentid>69703</parentid>
      <timestamp>2026-10-27T20:14:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rhdkabardian</username>
        <id>5</id>
      </contributor>
      <origin>130167</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4708" sha1="ezvd0btl76jman2kpsg5k54fi0p8fsb" xml:space="preserve">{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ГЛАГОЛ ЛЪЭМЫӀЭС}}
{{этимологие}}
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=jǝ'ɬǝn}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=и- + [лъ] + -ы + -н}}
{{спряженэ}}
[[спр-стат-илъын|Глагол лъэмыӏэс &quot;илъын&quot;-ым и спряженэр]]
{{мыхьэнэ}}
#Зыгуэрым и кӀуэцӀым, и кум щыӀэн.
#ЗыщӀыпӀэ гъуэлъауэ щыӀэн.
{{щапхъэхэр}}
*МафӀэгум ису къэкӀуэжахэм я къэпхэр я щӀыбым илъщ...  {{автор|kbd|имяавтора=КӀ. А.}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэреджэ тхылъхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class =&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Адыгэбзэ''', Гугъуэт Л. Т., Зэхъуэхъу Л. Хь, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1984''' !! нап. 114
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
|| Кхъухьым хъышхуэ &lt;b&gt;илъщ&lt;/b&gt;. || &lt;b&gt;В&lt;/b&gt; корабле &lt;b&gt;лежит&lt;/b&gt; большая сеть. || &lt;b&gt;On&lt;/b&gt; the ships &lt;b&gt;there are&lt;/b&gt; huge nets.
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 181
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| Си дзэ ку гъуанэ &lt;b&gt;илъар&lt;/b&gt; къихужащ. || У меня выпала &lt;b&gt;пломба&lt;/b&gt;. || I lost &lt;b&gt;a filling&lt;/b&gt;.
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{зэпхахэр}}
*Тхылъыр сумкэм илъщ.
*ГъуэлъыпӀэм хъыджэбз цӀыкӀур илъщ.
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*илъын: 1. be located or situated, be, lie inside sth 2. lie swh (about people and certain animals)
*Тхылъыр сумкэм илъщ: the book is lying in the bag.
*ГъуэлъыпӀэм хъыджэбз цӀыкӀур илъщ: the little girl is lying on the bed.
{{урысыбзэ}}
*илъын: 1. быть, находиться, лежать где-л., внутри чего-л. 2. лежать где-л. (о людях и некоторых животных)
*Тхылъыр сумкэм илъщ: книга лежит в сумке.
*ГъуэлъыпӀэм хъыджэбз цӀыкӀур илъщ: маленькая девочка лежит на кровати.
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''псалъафэ зэпыщӀахэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
====Гум илъын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} remember sb or sth
{{псалъафэ-урысыбзэ}} помнить о ком-чём-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====[И] къару илъын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} be in force or effect, valid, apply
{{псалъафэ-урысыбзэ}} быть в силе
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{библиографие}}
{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ГЛАГОЛ ЛЪЭМЫӀЭС}}
{{этимологие}}
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=jǝ'ɬǝn}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=и- + [лъ] + -ы + -н}}
{{спряженэ}}
[[спр-лъэмыӏ-илъын1|Глагол лъэмыӏэс &quot;илъын&quot;-ым и спряженэр]]
{{мыхьэнэ}}
#Узэрыт щӀыпӀэм зичын, ипкӀын.
{{щапхъэхэр}}
*Илъын хьэзыру и къамэ Ӏэпщэр быдэу икъузауэ Мыхьэмэт зы лъэныкъуэкӀэ къыщытщ.  {{автор|kbd|имяавтора=КӀ. Т.}}
{{зэпхахэр}}
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*илъын: dash, dart, rush swh; fall, plunge, swoop down, throw yourself swh
{{урысыбзэ}}
*илъын: рвануться, броситься, устремиться куда-л.
{{библиографие}}</text>
      <sha1>ezvd0btl76jman2kpsg5k54fi0p8fsb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>кабинет</title>
    <ns>0</ns>
    <id>7320</id>
    <revision>
      <id>130154</id>
      <parentid>22309</parentid>
      <timestamp>2026-10-27T19:38:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rhdkabardian</username>
        <id>5</id>
      </contributor>
      <origin>130154</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2057" sha1="29mcsil4dyykx00nwo7puvu7c19yow7" xml:space="preserve">{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ЩЫӀЭЦӀЭ}}
{{этимологие}}
&lt; урысыбзэ: кабинет &lt; французыбзэ: cabinet = пэш цӀыкӀу
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=kəbʲɪˈnʲet}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[кабинет]}}
{{склоненэ}}
{{скл-ыр|kbd|псалъэпкъ=кабинет}}
{{мыхьэнэ}}
#ӀуэхущӀапӀэм щылажьэ къулыкъущӀэр здыщӀэс пэш щхьэхуэ.
#Еджэныгъэ щхьэхуэхэр щрагъэкӀуэкӀ пэш.
{{щапхъэхэр}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 181
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| Дэнэ деж дзэ дохутырым и &lt;b&gt;кабинетыр&lt;/b&gt;? || Где &lt;b&gt;кабинет&lt;/b&gt; зубного врача? || Where is the dentist's &lt;b&gt;office&lt;/b&gt;?
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{зэпхахэр}}
*Директорым и кабинет.
*Химическэ кабинет.
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*кабинет: 1. office (for example, the director’s) 2. room (for study)
*Директорым и кабинет: director’s office
*Химическэ кабинет: chemistry room, chemistry laboratory (at school)
{{урысыбзэ}}
*кабинет: 1. кабинет (напр. директора) 2. кабинет (учебный)
*Директорым и кабинет: кабинет директора
*Химическэ кабинет: химический кабинет (в школе)
{{библиографие}}</text>
      <sha1>29mcsil4dyykx00nwo7puvu7c19yow7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ку</title>
    <ns>0</ns>
    <id>7489</id>
    <revision>
      <id>130164</id>
      <parentid>22916</parentid>
      <timestamp>2026-10-27T20:09:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rhdkabardian</username>
        <id>5</id>
      </contributor>
      <origin>130164</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3600" sha1="k8lh3yjn0wbvj8pmfncpoys8rlhehgp" xml:space="preserve">{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ХЬЭРФ}}
{{этимологие}}
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=kʷ}}
*хьэрфым и цӀэр: [kʷǝ]
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[ку]}}
{{склоненэ}}
{{скл-хьэрф|kbd|псалъэпкъ=ку}}
{{мыхьэнэ}}
#Адыгэ алфавитым и етӀощӀанэ хьэрф.
{{щапхъэхэр}}
{{зэпхахэр}}
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*ку: twentieth letter of the Kabardino-Cherkess (Circassian) alphabet
{{урысыбзэ}}
*ку: двадцатая буква кабардино-черкесского алфавита
{{библиографие}}
{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ЩЫӀЭЦӀЭ}}
{{этимологие}}
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=kʷǝ}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[ку]}}
{{склоненэ}}
{{скл-ур|kbd|псалъэпкъ=ку}}
{{мыхьэнэ}}
#КӀуэцӀ.
#ЗэхуэдитӀым деж, зыгуэрым ику, утыку.
#Зыгуэрхэм я зэхуаку.
{{щапхъэхэр}}
*Къербэч къуажэм и кумкӀэ дэкӀ уэрамышхуэмкӀэ еунэтӀ.  {{автор|kbd|имяавтора=Хь. Хь.}}
* Хъуэжэ пщӀантӀэм и кум къызэрысу къыщӀэпхъуэжащ.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=ӀуэрыӀу.}}
*Мес модэ мо Ӏуащхьэ жыжьэу плъагъумрэ мы Ӏуащхьэмрэ я кур ди къыздэжапӀэщ.  {{автор|kbd|имяавтора=КӀ. Т.}}, {{автор|kbd|имяавтора=Акъ. З.}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 181
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| Си &lt;b&gt;дзэ &lt;b&gt;ку&lt;/b&gt; гъуанэ илъар къихужащ. || У меня выпала &lt;b&gt;пломба&lt;/b&gt;. || I lost &lt;b&gt;a filling&lt;/b&gt;.
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{зэпхахэр}}
*Дэм и кур нэщӀщ.
*Пхъэм и кур щащ.
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*ку: 1. centre, core, nucleus 2. centre, middle 3. the space between two people or things
*Дэм и кур нэщӀщ: the centre of the nut is empty
*Пхъэм и кур щащ: the centre of the wood has rotted.
{{урысыбзэ}}
*ку: 1. сердцевина 2. середина, центр 3. пространство между кем-чем-л.
*Дэм и кур нэщӀщ: ядро ореха пустое.
*Пхъэм и кур щащ: центр дерева сгнил
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''псалъафэ зэпыщӀахэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
====ХьитӀым я кум къыдэкӀа====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} son of a bitch, SOB
{{псалъафэ-урысыбзэ}} грубое: собачье отродье (оскорбление)
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{библиографие}}</text>
      <sha1>k8lh3yjn0wbvj8pmfncpoys8rlhehgp</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>130165</id>
      <parentid>130164</parentid>
      <timestamp>2026-10-27T20:10:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rhdkabardian</username>
        <id>5</id>
      </contributor>
      <origin>130165</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3597" sha1="7yzvebzso1lwnzzg76uxh9a5wv12938" xml:space="preserve">{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ХЬЭРФ}}
{{этимологие}}
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=kʷ}}
*хьэрфым и цӀэр: [kʷǝ]
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[ку]}}
{{склоненэ}}
{{скл-хьэрф|kbd|псалъэпкъ=ку}}
{{мыхьэнэ}}
#Адыгэ алфавитым и етӀощӀанэ хьэрф.
{{щапхъэхэр}}
{{зэпхахэр}}
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*ку: twentieth letter of the Kabardino-Cherkess (Circassian) alphabet
{{урысыбзэ}}
*ку: двадцатая буква кабардино-черкесского алфавита
{{библиографие}}
{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ЩЫӀЭЦӀЭ}}
{{этимологие}}
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=kʷǝ}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[ку]}}
{{склоненэ}}
{{скл-ур|kbd|псалъэпкъ=ку}}
{{мыхьэнэ}}
#КӀуэцӀ.
#ЗэхуэдитӀым деж, зыгуэрым ику, утыку.
#Зыгуэрхэм я зэхуаку.
{{щапхъэхэр}}
*Къербэч къуажэм и кумкӀэ дэкӀ уэрамышхуэмкӀэ еунэтӀ.  {{автор|kbd|имяавтора=Хь. Хь.}}
* Хъуэжэ пщӀантӀэм и кум къызэрысу къыщӀэпхъуэжащ.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=ӀуэрыӀу.}}
*Мес модэ мо Ӏуащхьэ жыжьэу плъагъумрэ мы Ӏуащхьэмрэ я кур ди къыздэжапӀэщ.  {{автор|kbd|имяавтора=КӀ. Т.}}, {{автор|kbd|имяавтора=Акъ. З.}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 181
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| Си дзэ &lt;b&gt;ку&lt;/b&gt; гъуанэ илъар къихужащ. || У меня выпала &lt;b&gt;пломба&lt;/b&gt;. || I lost &lt;b&gt;a filling&lt;/b&gt;.
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{зэпхахэр}}
*Дэм и кур нэщӀщ.
*Пхъэм и кур щащ.
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*ку: 1. centre, core, nucleus 2. centre, middle 3. the space between two people or things
*Дэм и кур нэщӀщ: the centre of the nut is empty
*Пхъэм и кур щащ: the centre of the wood has rotted.
{{урысыбзэ}}
*ку: 1. сердцевина 2. середина, центр 3. пространство между кем-чем-л.
*Дэм и кур нэщӀщ: ядро ореха пустое.
*Пхъэм и кур щащ: центр дерева сгнил
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''псалъафэ зэпыщӀахэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
====ХьитӀым я кум къыдэкӀа====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} son of a bitch, SOB
{{псалъафэ-урысыбзэ}} грубое: собачье отродье (оскорбление)
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{библиографие}}</text>
      <sha1>7yzvebzso1lwnzzg76uxh9a5wv12938</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>130186</id>
      <parentid>130165</parentid>
      <timestamp>2026-10-28T11:22:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rhdkabardian</username>
        <id>5</id>
      </contributor>
      <origin>130186</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4028" sha1="pcybj5l6nnc2ibdz4luul1zcf352bl1" xml:space="preserve">{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ХЬЭРФ}}
{{этимологие}}
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=kʷ}}
*хьэрфым и цӀэр: [kʷǝ]
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[ку]}}
{{склоненэ}}
{{скл-хьэрф|kbd|псалъэпкъ=ку}}
{{мыхьэнэ}}
#Адыгэ алфавитым и етӀощӀанэ хьэрф.
{{щапхъэхэр}}
{{зэпхахэр}}
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*ку: twentieth letter of the Kabardino-Cherkess (Circassian) alphabet
{{урысыбзэ}}
*ку: двадцатая буква кабардино-черкесского алфавита
{{библиографие}}
{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ЩЫӀЭЦӀЭ}}
{{этимологие}}
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=kʷǝ}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[ку]}}
{{склоненэ}}
{{скл-ур|kbd|псалъэпкъ=ку}}
{{мыхьэнэ}}
#КӀуэцӀ.
#ЗэхуэдитӀым деж, зыгуэрым ику, утыку.
#Зыгуэрхэм я зэхуаку.
{{щапхъэхэр}}
*Къербэч къуажэм и кумкӀэ дэкӀ уэрамышхуэмкӀэ еунэтӀ.  {{автор|kbd|имяавтора=Хь. Хь.}}
* Хъуэжэ пщӀантӀэм и кум къызэрысу къыщӀэпхъуэжащ.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=ӀуэрыӀу.}}
*Мес модэ мо Ӏуащхьэ жыжьэу плъагъумрэ мы Ӏуащхьэмрэ я кур ди къыздэжапӀэщ.  {{автор|kbd|имяавтора=КӀ. Т.}}, {{автор|kbd|имяавтора=Акъ. З.}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 181
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| Си дзэ &lt;b&gt;ку&lt;/b&gt; гъуанэ илъар къихужащ. || У меня выпала &lt;b&gt;пломба&lt;/b&gt;. || I lost &lt;b&gt;a filling&lt;/b&gt;.
|-
! !! !! нап. 182
|-
| Си дзэр Ӏучын (дзэ &lt;b&gt;ку&lt;/b&gt; гъуанэр гъэбыдэн, дзэтебзэр зэхъуэкӀын, мывэр техын) хуейщ. || Мне нужно вырвать (удалить) зуб (поставить &lt;b&gt;пломбу&lt;/b&gt;, заменить коронку, снять камни). || I need &lt;b&gt;to have&lt;/b&gt; a tooth pulled (&lt;b&gt;filled&lt;/b&gt;, get a crown, have tartar removed).
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{зэпхахэр}}
*Дэм и кур нэщӀщ.
*Пхъэм и кур щащ.
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*ку: 1. centre, core, nucleus 2. centre, middle 3. the space between two people or things
*Дэм и кур нэщӀщ: the centre of the nut is empty
*Пхъэм и кур щащ: the centre of the wood has rotted.
{{урысыбзэ}}
*ку: 1. сердцевина 2. середина, центр 3. пространство между кем-чем-л.
*Дэм и кур нэщӀщ: ядро ореха пустое.
*Пхъэм и кур щащ: центр дерева сгнил
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''псалъафэ зэпыщӀахэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
====ХьитӀым я кум къыдэкӀа====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} son of a bitch, SOB
{{псалъафэ-урысыбзэ}} грубое: собачье отродье (оскорбление)
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{библиографие}}</text>
      <sha1>pcybj5l6nnc2ibdz4luul1zcf352bl1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>кхъыӏэ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>7636</id>
    <revision>
      <id>130155</id>
      <parentid>130041</parentid>
      <timestamp>2026-10-27T19:43:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rhdkabardian</username>
        <id>5</id>
      </contributor>
      <origin>130155</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2817" sha1="psgutz7pxorcrvu2h3oq0626engee0r" xml:space="preserve">{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ЧАСТИЦЭ}}
{{этимологие}}
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ='qʹχǝʔɐ}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[кхъыӀэ]}}
{{мыхьэнэ}}
#ЛъэӀу къикӀыу зыгуэрым зыщыхуагъазэкӀэ жаӀэ псалъэ.
{{щапхъэхэр}}
*КхъыӀэ, апхуэдэу сызэропсалъэр уи жагъуэ умыщӀ.  {{автор|kbd|имяавтора=Хь. Хь.}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 173
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| &lt;b&gt;КхъыӀэ&lt;/b&gt;, къызэт псчэ (щхьэ уз, лъатэ уз) хущхъуэ. || Дай(-те) мне, &lt;b&gt;пожалуйста&lt;/b&gt;, средство от кашля (головной боли, желудочной боли). || &lt;b&gt;Please&lt;/b&gt; give me something for a cough (headache, stomachache).
|-
! !! !! нап. 174
|-
| &lt;b&gt;КхъыӀэ&lt;/b&gt;, къызэтыт гум зэреӀэзэ каплъэ (плъыржьэрыр зыгъэупщӀыӀу) хущхъуэ. || Дай(-те) мне, &lt;b&gt;пожалуйста&lt;/b&gt;, сердечные капли (жаропонижающее). || &lt;b&gt;Please&lt;/b&gt; give me heart drops (fever reducer).
|-
! !! !! нап. 178
|-
| &lt;b&gt;КхъыӀэ&lt;/b&gt;, дохутыр къысхуеджэ. || Вызови(-те), &lt;b&gt;пожалуйста&lt;/b&gt;, врача. || &lt;b&gt;Please&lt;/b&gt; call a doctor.
|-
! !! !! нап. 180
|-
| &lt;b&gt;КхъыӀэ&lt;/b&gt;, си нэм къысхуеплъ. || Проверь(-те), &lt;b&gt;пожалуйста&lt;/b&gt;, мое зрение. || &lt;b&gt;Please&lt;/b&gt; check my vision.
|-
! !! !! нап. 181
|-
| &lt;b&gt;КхъыӀэ&lt;/b&gt;, си дзэхэм схуеплъыт. || Проверь(-те), &lt;b&gt;пожалуйста&lt;/b&gt;, мои зубы. || &lt;b&gt;Please&lt;/b&gt; check my teeth.
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{зэпхахэр}}
*КхъыӀэ, къызэт.
*КхъыӀэ, умыгузавэ.
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*кхъыӏэ: please!
*КхъыӀэ, къызэт: please, give it to me.
*КхъыӀэ, умыгузавэ: please don’t worry!
{{урысыбзэ}}
*кхъыӏэ: пожалуйста
*КхъыӀэ, къызэт: пожалуйста, дай (это) мне.
*КхъыӀэ, умыгузавэ: пожалуйста, не беспокойся.
{{библиографие}}</text>
      <sha1>psgutz7pxorcrvu2h3oq0626engee0r</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>къеджэн</title>
    <ns>0</ns>
    <id>7696</id>
    <revision>
      <id>130116</id>
      <parentid>127271</parentid>
      <timestamp>2026-10-27T12:33:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rhdkabardian</username>
        <id>5</id>
      </contributor>
      <origin>130116</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3170" sha1="q1phxnezacxnwabj79c4iv5kjdnunfg" xml:space="preserve">{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ГЛАГОЛ ЛЪЭӀЭС}}
{{этимологие}}
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=qʹe:'dᶎɐn}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=къы- + е- [дж] + -э + -н}}
{{спряженэ}}
[[спр-лъэӏ-къеджэн|Глагол лъэӏэс &quot;къеджэн&quot;-ым и спряженэр]]
{{мыхьэнэ}}
#МакъкӀэ зыхуэбгъазэу, уи Ӏэр е уи щхьэр хуэпщӀу зыгуэр зыбгъэдэшэн, гу зылъегъэтэн, уи дежкӀэ зыкъегъэгъэзэн.
#Зыгуэр егъэблэгъэн (п. п. хьэщӀэу).
#Зыгуэрым цӀэ гуэр фӀэщын, зыгуэрым цӀэ гуэркӀэ зыхуэгъэзэн.
{{щапхъэхэр}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 181
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| ИкӀэщӀыпӀэкӀэ &quot;скорэ помощыр” &lt;b&gt;къеджэн&lt;/b&gt; хуейщ. || Надо срочно &lt;b&gt;вызвать&lt;/b&gt; &quot;Скорую помощь”. || We need to &lt;b&gt;call&lt;/b&gt; an ambulance immediately.
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{зэпхахэр}}
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*къеджэн: 1. call out to sb, summon, invoke sb 2. invite sb (for example, as a guest) 3. give sb or sth a name, call, give a name, christen
{{урысыбзэ}}
*къеджэн: 1. позвать, окликнуть кого-л. 2. пригласить, позвать кого-л. (напр. в гости) 3. именовать кого-что-л. каким-л. или чьим-л. именем
{{библиографие}}
{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ГЛАГОЛ ЛЪЭМЫӀЭС}}
{{этимологие}}
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=qʹe:'dᶎɐn}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=къы- + е- [дж] + -э + -н}}
{{спряженэ}}
[[спр-лъэмыӏ-къеджэн1|Глагол лъэмыӏэс &quot;къеджэн&quot;-ым и спряженэр]]
{{мыхьэнэ}}
Тхауэ тхылъым итыр е нэгъуэщӀ зыгуэрым тетхахэр къихын.
{{щапхъэхэр}}
{{зэпхахэр}}
*Тхылъым къеджэн.
*къеджэфын (къоджэф)
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*къеджэн: read sth
*Тхылъым къеджэн: read a book
*къеджэфын (къоджэф): be able to read
{{урысыбзэ}}
*къеджэн: прочитать что-л.
*Тхылъым къеджэн: прочитать книгу
*къеджэфын (къоджэф): уметь читать
{{библиографие}}</text>
      <sha1>q1phxnezacxnwabj79c4iv5kjdnunfg</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>130117</id>
      <parentid>130116</parentid>
      <timestamp>2026-10-27T12:34:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rhdkabardian</username>
        <id>5</id>
      </contributor>
      <origin>130117</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3170" sha1="eioeyjuc5cvixaulns1bp4fn9s97rfg" xml:space="preserve">{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ГЛАГОЛ ЛЪЭӀЭС}}
{{этимологие}}
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=qʹe:'dᶎɐn}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=къы- + е- [дж] + -э + -н}}
{{спряженэ}}
[[спр-лъэӏ-къеджэн|Глагол лъэӏэс &quot;къеджэн&quot;-ым и спряженэр]]
{{мыхьэнэ}}
#МакъкӀэ зыхуэбгъазэу, уи Ӏэр е уи щхьэр хуэпщӀу зыгуэр зыбгъэдэшэн, гу зылъегъэтэн, уи дежкӀэ зыкъегъэгъэзэн.
#Зыгуэр егъэблэгъэн (п. п. хьэщӀэу).
#Зыгуэрым цӀэ гуэр фӀэщын, зыгуэрым цӀэ гуэркӀэ зыхуэгъэзэн.
{{щапхъэхэр}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 181
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| ИкӀэщӀыпӀэкӀэ &quot;скорэ помощыр” &lt;b&gt;къеджэн&lt;/b&gt; хуейщ. || Надо срочно &lt;b&gt;вызвать&lt;/b&gt; &quot;Скорую помощь”. || We need &lt;b&gt;to call&lt;/b&gt; an ambulance immediately.
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{зэпхахэр}}
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*къеджэн: 1. call out to sb, summon, invoke sb 2. invite sb (for example, as a guest) 3. give sb or sth a name, call, give a name, christen
{{урысыбзэ}}
*къеджэн: 1. позвать, окликнуть кого-л. 2. пригласить, позвать кого-л. (напр. в гости) 3. именовать кого-что-л. каким-л. или чьим-л. именем
{{библиографие}}
{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ГЛАГОЛ ЛЪЭМЫӀЭС}}
{{этимологие}}
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=qʹe:'dᶎɐn}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=къы- + е- [дж] + -э + -н}}
{{спряженэ}}
[[спр-лъэмыӏ-къеджэн1|Глагол лъэмыӏэс &quot;къеджэн&quot;-ым и спряженэр]]
{{мыхьэнэ}}
Тхауэ тхылъым итыр е нэгъуэщӀ зыгуэрым тетхахэр къихын.
{{щапхъэхэр}}
{{зэпхахэр}}
*Тхылъым къеджэн.
*къеджэфын (къоджэф)
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*къеджэн: read sth
*Тхылъым къеджэн: read a book
*къеджэфын (къоджэф): be able to read
{{урысыбзэ}}
*къеджэн: прочитать что-л.
*Тхылъым къеджэн: прочитать книгу
*къеджэфын (къоджэф): уметь читать
{{библиографие}}</text>
      <sha1>eioeyjuc5cvixaulns1bp4fn9s97rfg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>къутэн</title>
    <ns>0</ns>
    <id>7914</id>
    <revision>
      <id>130175</id>
      <parentid>70985</parentid>
      <timestamp>2026-10-28T10:56:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rhdkabardian</username>
        <id>5</id>
      </contributor>
      <origin>130175</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5101" sha1="8gi4qavn842l1sylda5a2y36mr4llzb" xml:space="preserve">{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ГЛАГОЛ ЛЪЭӀЭС}}
{{этимологие}}
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=qʹʷǝ'tɐn}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[къут] + -э + -н}}
{{спряженэ}}
[[спр-лъэӏ-къутэн|Глагол лъэӏэс &quot;къутэн&quot;-ым и спряженэр]]
{{мыхьэнэ}}
#Къару ехьэлӀауэ зыгуэр Ӏыхьэ-Ӏыхьэу зэгуэудын, зэпкърыудын (зэпэщхьэхуэ щӀын).
#Пхъэр хьэкум зэриплъхьэнум хуэдэу зэпыупщӀын, зэгуэудын.
{{щапхъэхэр}}
*Ар щызэхихым, нанэм и тэбакъитӀыр икъутэри къэкӀуэжащ.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Къэб. ӀуэрыӀу.}}
*Пхъэ мащӀэ пкъутэм, анэр шхыдэу, Куэд бгъэсми адэм имыдэу.  {{автор|kbd|имяавтора=Е. К.}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэреджэ тхылъхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class =&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Адыгэбзэ''', Гугъуэт Л. Т., Зэхъуэхъу Л. Хь, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1984''' !! нап. 89
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
|| Елдар пхъэ &lt;b&gt;икъутащ&lt;/b&gt;.|| Елдар &lt;b&gt;рубил&lt;/b&gt; дрова.|| Yeldar &lt;b&gt;chopped&lt;/b&gt; wood.
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 182
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| Си дзэтебзэр &lt;b&gt;къутащ&lt;/b&gt;. || У меня &lt;b&gt;сломалась&lt;/b&gt; коронка. || My&lt;/b&gt; crown broke&lt;/b&gt;.
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{зэпхахэр}}
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*къутэн: 1. break, destroy sth 2. chop (wood)
{{урысыбзэ}}
*къутэн: 1. сломать, разбить, разрушить что-л. 2. колоть (дрова) 
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''псалъафэ зэпыщӀахэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
====Ахъшэ къутэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} make change
{{псалъафэ-урысыбзэ}} разменять деньги
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Унафэр къутэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} cancel or rescind a decision
{{псалъафэ-урысыбзэ}} отменить решение
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Хабзэр къутэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} to violate, go against traditions
{{псалъафэ-урысыбзэ}} нарушить обычаи
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{библиографие}}
{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ГЛАГОЛ ЛЪЭМЫӀЭС}}
{{этимологие}}
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=qʹʷǝ'tɐn}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[къут] + -э + -н}}
{{спряженэ}}
[[спр-лъэмыӏ-къутэн1|Глагол лъэмыӏэс &quot;къутэн&quot;-ым и спряженэр]]
{{мыхьэнэ}}
#Зыгуэрым и щытыкӀэр фӀэкӀуэдын, Ӏыхьэ-Ӏыхьэу (Ӏыхьэ зыбжанэу) зэгуэудын; зэтеуэн.
{{щапхъэхэр}}
*Ар щыщӀалэм шууэ зэтеджалэри и лъакъуэ къутауэ щытащ. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Черк. ӀуэрыӀу.}}
* Бгъэр куэдрэ уэмэ, и дамэр мэкъутэ.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Псжь.}}
{{зэпхахэр}}
*Хьэкъущыкъур къутащ.
*Унэр къутащ.
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*къутэн: break, be destroyed, be knocked or torn down
*Хьэкъущыкъур къутащ: the dish broke
*Унэр къутащ: the house was knocked down
{{урысыбзэ}}
*къутэн: сломаться, разбиться, разрушиться
*Хьэкъущыкъур къутащ: разбилась посуда
*Унэр къутащ: дом был разрушен
{{библиографие}}</text>
      <sha1>8gi4qavn842l1sylda5a2y36mr4llzb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>мы</title>
    <ns>0</ns>
    <id>10192</id>
    <revision>
      <id>130134</id>
      <parentid>130067</parentid>
      <timestamp>2026-10-27T13:32:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rhdkabardian</username>
        <id>5</id>
      </contributor>
      <origin>130134</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5213" sha1="k3egijo1kqogncmq6ip1x2r6iz07rep" xml:space="preserve">{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
Malus_sylvestris.jpg|мы
Malus_sylvestris_005.JPG|мы
Malus_sylvestris_%28Southeast_Michigan%29.JPG|мы
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ЩЫӀЭЦӀЭ}}
{{этимологие}}
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=mǝ}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[м] + -ы}}
{{склоненэ}}
{{скл-ыр2|kbd|псалъэпкъ=м}}
{{мыхьэнэ}}
#Мей жыгым къыпыкӀэ пхъэщхьэмыщхьэ.
{{щапхъэхэр}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэреджэ тхылъхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class =&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Адыгэбзэ''', Гугъуэт Л. Т., Зэхъуэхъу Л. Хь, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1984''' !! нап. 70
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
|| Мейм &lt;b&gt;мы&lt;/b&gt; пытщ.|| На дикой яблоне растут &lt;b&gt;дикие яблоки&lt;/b&gt;.|| There are &lt;b&gt;wild apples&lt;/b&gt; on the wild apple tree.
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{зэпхахэр}}
*Мы къэщыпын.
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*мы: crab apple, wild apple (fruit)
*Мы къэщыпын: pick crab apples
{{урысыбзэ}}
*мы: плод дикой яблони
*Мы къэщыпын: 
{{библиографие}}
{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ЗЫГЪЭЛЪАГЪУЭ ЦӀЭПАПЩӀЭ}}
{{этимологие}}
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=mǝ}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[м] + -ы}}
{{склоненэ}}
{{цӀэп-зыгъ|kbd|псалъэпкъ=мы}}
{{мыхьэнэ}}
#Гъунэгъуу щыӀэр ирагъэлъагъуэ.
{{щапхъэхэр}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэреджэ тхылъхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Адыгэбзэ''', Гугъуэт Л. Т., Зэхъуэхъу Л. Хь, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1984''' !! нап. 25
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| Маш, &lt;b&gt;мы&lt;/b&gt; шыр шэ! || Маш, веди &lt;b&gt;эту&lt;/b&gt; лошадь. || Mash, lead &lt;b&gt;this&lt;/b&gt; horse!
|-
! !! !! нап. 64
|-
|| &lt;b&gt;Мы&lt;/b&gt; фабрикэр Налшык дэтщ.|| &lt;b&gt;Эта&lt;/b&gt; фабрика находится в Нальчике. || &lt;b&gt;This&lt;/b&gt; factory is located in Nalchik.
|-
! !! !! нап. 115
|-
|| ЦӀыхухэм абы жраӀэ: — Сыт &lt;b&gt;мы&lt;/b&gt; кхъужьейхэр зэрыпщӀынур? || Люди ему говорят: что ты будешь делать с &lt;b&gt;этими&lt;/b&gt; грушевыми деревьями? || People say to him: What are you going to do with &lt;b&gt;these&lt;/b&gt; pear trees?
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 173
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| &lt;b&gt;Мы&lt;/b&gt; уэрамым аптекэ тетщ, нэхъ уехыӀуэмэ. || Аптека на &lt;b&gt;этой же&lt;/b&gt; улице, ниже. || There is a pharmacy on &lt;b&gt;this same&lt;/b&gt; street, further down.
|-
| Дауэ зэпхьэлӀэну &lt;b&gt;мы&lt;/b&gt; хущхъуэр? || Как принимать &lt;b&gt;это&lt;/b&gt; лекарство? || How should I take &lt;b&gt;this&lt;/b&gt; medicine?
|-
! !! !! нап. 174
|-
| &lt;b&gt;Мы&lt;/b&gt; рецептым ипкъ иткӀэ, заказ сӀыхыт. || Прими(-те) заказ по &lt;b&gt;этому&lt;/b&gt; рецепту. || Fill &lt;b&gt;this&lt;/b&gt; prescription order.
|-
! !! !! нап. 178
|-
| &lt;b&gt;Мы&lt;/b&gt; уэрамымкӀэ укӀуэурэ ипщэкӀэ. || По &lt;b&gt;этой&lt;/b&gt; улице вверх. || Up &lt;b&gt;this&lt;/b&gt; street.
|-
! !! !! нап. 180
|-
| &lt;b&gt;Мы&lt;/b&gt; таблицэм уеплъурэ хьэрфхэр къыжыӀэ. || Смотри(-те) на &lt;b&gt;эту&lt;/b&gt; таблицу и называй(-те) буквы. || Look at &lt;b&gt;this&lt;/b&gt; chart and name the letters.
|-
! !! !! нап. 181
|-
| Дэнэ деж &lt;b&gt;мыбы&lt;/b&gt; &quot;Скорэ помощыр&quot;? || Где &lt;b&gt;здесь&lt;/b&gt; &quot;Скорая помощь”? || &lt;b&gt;Where is&lt;/b&gt; the emergency room?
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{зэпхахэр}}
*Мы унэр.
*Мы тхылъыр.
*Мы жэмыр.
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*мы: this, these
*Мы унэр: this house
*Мы тхылъыр: this book
*Мы жэмыр: this cow
{{урысыбзэ}}
*мы: этот, эта, это, эти
*Мы унэр: этот дом
*Мы тхылъыр: эта книга
*Мы жэмыр: эта корова
{{библиографие}}</text>
      <sha1>k3egijo1kqogncmq6ip1x2r6iz07rep</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>мывэ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>10204</id>
    <revision>
      <id>130191</id>
      <parentid>30750</parentid>
      <timestamp>2026-10-28T11:35:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rhdkabardian</username>
        <id>5</id>
      </contributor>
      <origin>130191</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9531" sha1="2gb3x8b6er3aj5dlj2u609q1oy0p4wi" xml:space="preserve">{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
DirkvdM_rocks.jpg|мывэ
Hochbeet_aus_Naturstein.jpg|мывэ
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ЩЫӀЭЦӀЭ}}
{{этимологие}}
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ='mǝvɐ}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[мыв] + -э}}
{{склоненэ}}
{{скл-эр|kbd|псалъэпкъ=мыв}}
{{мыхьэнэ}}
#Зи инагъкӀэ, зи теплъэкӀэ зэхуэмыдэу бгы къырхэкӀ Ӏыхьэхэр.
{{щапхъэхэр}}
*Мывэр куэдрэ щылъмэ, жыглыц къытокӀэ.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Псжь.}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэреджэ тхылъхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class =&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Адыгэбзэ''', Гугъуэт Л. Т., Зэхъуэхъу Л. Хь, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1984''' !! нап. 68
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
|| Нарт вэн иухмэ, абыхэм &lt;b&gt;мывэр&lt;/b&gt; хашынущ, жыли трасэнущ. || Когда Нарт закончит пахать, они вытащат &lt;b&gt;камни&lt;/b&gt; и посадят семена. || When Nart finishes, they will haul away &lt;b&gt;the rocks&lt;/b&gt; and plant seeds.
|-
! !! !! нап. 78
|-
|| Псым &lt;b&gt;мывэ&lt;/b&gt; куэд кърехьэх.|| Река приносит вниз много &lt;b&gt;камней&lt;/b&gt;. || The river brings down with it a lot of &lt;b&gt;stones&lt;/b&gt;.
|-
|| Къубатий сымэ &lt;b&gt;мывэ&lt;/b&gt; къуэлэнхэр псым къыхах.|| Кубатий и другие достают разноцветные &lt;b&gt;камни&lt;/b&gt; из реки. || Kwubati and other remove &lt;b&gt;the&lt;/b&gt; colourful &lt;b&gt;stones&lt;/b&gt; from the river.
|-
! !! !! нап. 96
|-
|| &lt;b&gt;Мывэ&lt;/b&gt; фӀамыщӀ.|| &lt;b&gt;Каменный&lt;/b&gt; уголь.|| &lt;b&gt;Сoal&lt;/b&gt;.
|-
|| &lt;b&gt;Мывэ&lt;/b&gt; фӀамыщӀыр щӀым къыщӀах.|| &lt;b&gt;Каменный&lt;/b&gt; уголь добывается из земли.|| &lt;b&gt;Coal&lt;/b&gt; is extracted from under the ground.
|-
|| Япэм &lt;b&gt;мывэ&lt;/b&gt; фӀамыщӀыр гугъу ехьу ӀэкӀэ къыщӀахырт.|| Раньше &lt;b&gt;каменный&lt;/b&gt; уголь с большим трудом руками добывали.|| Before &lt;b&gt;coal&lt;/b&gt; was extracted by hand with great difficulty.
|-
|| Иджы &lt;b&gt;мывэ&lt;/b&gt; фӀамыщӀыр тыншу къыщӀах.|| Теперь &lt;b&gt;каменный&lt;/b&gt; уголь добывается легко.|| Now &lt;b&gt;coal&lt;/b&gt; is easy to extract.
|-
|| &lt;b&gt;Мывэ&lt;/b&gt; фӀамыщӀкӀэ хьэкур ягъэплъ.|| &lt;b&gt;Каменным&lt;/b&gt; углём топят печку.|| &lt;b&gt;Coal&lt;/b&gt; is used to heat the stove.
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 182
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| Си дзэр Ӏучын (дзэ ку гъуанэр гъэбыдэн, дзэтебзэр зэхъуэкӀын, &lt;b&gt;мывэр&lt;/b&gt; техын) хуейщ. || Мне нужно вырвать (удалить) зуб (поставить пломбу, заменить коронку, снять &lt;b&gt;камни&lt;/b&gt;). || I need to have a tooth pulled (filled, replace a crown, have &lt;b&gt;tartar&lt;/b&gt; removed).
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{зэпхахэр}}
*Мывэ быдэ.
*Мывэ къэщтэн.
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*мывэ: rock, stone
*Мывэ быдэ: hard rock
*Мывэ къэщтэн: take a stone
{{урысыбзэ}}
*мывэ: камень
*Мывэ быдэ: твердый камень
*Мывэ къэщтэн: взять камень
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''псалъафэ зэпыщӀахэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
====Мывэ зэпыхын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} do a hard job, perform hard work (saw rocks)
{{псалъафэ-урысыбзэ}} выполнять очень трудную работу. (букв. распиливать камни).
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Мывэ уэшх къешхами====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} whatever happens; come rain or snow
{{псалъафэ-урысыбзэ}} что бы ни случилось.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      Мывэ уэшх къешхами, къызэмыхьэлъэкӀыу губгъуэм сыбдисынщ, сэ си псэ. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Сов. Къэб. и ӀуэрыӀу.}}
====мывэ джей====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} Мывэ хъурей джафэ.
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} cobblestone
{{псалъафэ-урысыбзэ}} булыжник
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      Испыхэм я унэхэр мывэ джей зэупсеят.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Нарт.}}
      ЦӀыкӀухэм къыщӀахьэри къыщӀэнауэ мывэ джей хъуреижь щӀэлът хьэщӀэщым.  {{автор|kbd|имяавтора=Н. З.}}
====мывэ къалэ====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} Мывэм къыхэщӀыкӀа быдапӀэ.
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} fortress, fort
         Мывэ къалэ ухуэн: build a fortress
         Мывэ къалэм дэсын: be in a fortress
{{псалъафэ-урысыбзэ}} крепость
         Мывэ къалэ ухуэн: строить крепость
         Мывэ къалэм дэсын: сидеть в крепости
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
      Мывэ къалэ ухуэн.
      Мывэ къалэм дэсын.
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====мывэ къурш====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} a rocky place
{{псалъафэ-урысыбзэ}} каменистая местность
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      Мывэ къуршым хэту Къущхьэхъу доху Ӏэщхэм я лъэгур щӀихырт.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Ӏуащхь.}}
      Мывэ къуршым мэш трасэркъым.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Псжь.}}
====мывэ сэрей====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} Хадэ, пщӀантӀэ, щӀыхьэпӀэ сыт хуэдэхэр къызэрыхухьа мывэ блын.
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} a stone wall (around a garden or courtyard)
{{псалъафэ-урысыбзэ}} каменная ограда
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      ТӀэкӀу зебэу ар куэбжэм дэкӀри мывэ сэрей къуапэм къухьащ.  {{автор|kbd|имяавтора=Къу. С.}}
====мывэ фамыщӀ====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} КӀанэурэ, мывэ такъыр теплъэ иӀэу щӀым къыщӀах гъэсыныпхъэ.
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} coal
         Мывэ фӀамыщӀ къыщӀэхын: mine, extract coal
         Мывэ фӀамыщӀ гъэсын: burn coal
{{псалъафэ-урысыбзэ}} каменный уголь
         Мывэ фӀамыщӀ къыщӀэхын: добывать уголь
         Мывэ фӀамыщӀ гъэсын: жечь уголь
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
      Мывэ фӀамыщӀ къыщӀэхын.
      Мывэ фӀамыщӀ гъэсын.
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====мывэ хэхыпӀэ====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} Ухуэныгъэм е нэгъуэщӀ щӀыпӀэ къыщагъэсэбэп хъун мывэ къыздыдах щӀыпӀэ.
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} a stone quarry
         Мывэ хэхыпӀэм лъэрмывэпхъэ (щхьэл мывэ) къыхэхын. To extract material for whetstones (millstones) from a quarry
{{псалъафэ-урысыбзэ}} каменный карьер
         Мывэ хэхыпӀэм лъэрмывэпхъэ (щхьэл мывэ) къыхэхын. добыть материал для точильных камней (жерновов) из каменного карьера.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
      Мывэ хэхыпӀэм лъэрмывэпхъэ (щхьэл мывэ) къыхэхын.
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{библиографие}}</text>
      <sha1>2gb3x8b6er3aj5dlj2u609q1oy0p4wi</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>псэлъэн</title>
    <ns>0</ns>
    <id>11305</id>
    <revision>
      <id>130124</id>
      <parentid>96276</parentid>
      <timestamp>2026-10-27T12:56:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rhdkabardian</username>
        <id>5</id>
      </contributor>
      <origin>130124</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3031" sha1="jdv2araf96c8b4n95tiqijqhvpsc4l5" xml:space="preserve">{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ГЛАГОЛ ЛЪЭМЫӀЭС}}
{{этимологие}}
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=psɐ'ɬɐn}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[псэлъ] + -э + -н}}
{{спряженэ}}
[[спр-лъэмыӏ-псэлъэн|Глагол лъэмыӏэс &quot;псэлъэн&quot;-ым и спряженэр]]
{{мыхьэнэ}}
#ЖьэкӀэ гупсысэ гуэрхэр къэӀуэтэн, гурыӀуэгъуэ щӀын, жыӀэн. уэршэрын, Ӏущэщэн.
#ТелефонкӀэ зыгуэрым зыгуэр жеӀэн.
{{щапхъэхэр}}
*Гупсыси псалъэ, зыплъыхьи тӀыс.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Псжь.}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 181
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| ”Скорэ помощым” &lt;b&gt;дауэ&lt;/b&gt; сыпсэлъа хъуну? || &lt;b&gt;Как&lt;/b&gt; позвонить в &quot;Скорую помощь”? || &lt;b&gt;How&lt;/b&gt; do I call an ambulance?
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{зэпхахэр}}
*Губжьауэ псэлъэн.
*УнафэщӀым деж псэлъэн.
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*псэлъэн: 1. talk, speak, give a speech (at a meeting) 2. call swh on the telephone
*Губжьауэ псэлъэн: speak angrily
{{урысыбзэ}}
*псэлъэн: 1. говорить, выступать (на собрании) 2. позвонить по телефону куда-л.
*Губжьауэ псэлъэн: говорить сердито
*УнафэщӀым деж псэлъэн: 
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''псалъафэ зэпыщӀахэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
====Жьэм тхъурымбэ къищӀыху псэлъэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} speak incessantly (literally: until foaming at the mouth)
{{псалъафэ-урысыбзэ}} говорить без умолку (буквально: до появления пены у рта)
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====[И] псэлъэн къикӀын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} get to talking, get into a conversation
{{псалъафэ-урысыбзэ}} разговориться.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{библиографие}}</text>
      <sha1>jdv2araf96c8b4n95tiqijqhvpsc4l5</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>130125</id>
      <parentid>130124</parentid>
      <timestamp>2026-10-27T12:57:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rhdkabardian</username>
        <id>5</id>
      </contributor>
      <origin>130125</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3031" sha1="pf8boybmbyafti65gzp4orujfynxrn1" xml:space="preserve">{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ГЛАГОЛ ЛЪЭМЫӀЭС}}
{{этимологие}}
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=psɐ'ɬɐn}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[псэлъ] + -э + -н}}
{{спряженэ}}
[[спр-лъэмыӏ-псэлъэн|Глагол лъэмыӏэс &quot;псэлъэн&quot;-ым и спряженэр]]
{{мыхьэнэ}}
#ЖьэкӀэ гупсысэ гуэрхэр къэӀуэтэн, гурыӀуэгъуэ щӀын, жыӀэн. уэршэрын, Ӏущэщэн.
#ТелефонкӀэ зыгуэрым зыгуэр жеӀэн.
{{щапхъэхэр}}
*Гупсыси псалъэ, зыплъыхьи тӀыс.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Псжь.}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 181
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| ”Скорэ помощым” дауэ &lt;b&gt;сыпсэлъа&lt;/b&gt; хъуну? || Как &lt;b&gt;позвонить в&lt;/b&gt; &quot;Скорую помощь”? || How &lt;b&gt;do I call&lt;/b&gt; an ambulance?
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{зэпхахэр}}
*Губжьауэ псэлъэн.
*УнафэщӀым деж псэлъэн.
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*псэлъэн: 1. talk, speak, give a speech (at a meeting) 2. call swh on the telephone
*Губжьауэ псэлъэн: speak angrily
{{урысыбзэ}}
*псэлъэн: 1. говорить, выступать (на собрании) 2. позвонить по телефону куда-л.
*Губжьауэ псэлъэн: говорить сердито
*УнафэщӀым деж псэлъэн: 
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''псалъафэ зэпыщӀахэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
====Жьэм тхъурымбэ къищӀыху псэлъэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} speak incessantly (literally: until foaming at the mouth)
{{псалъафэ-урысыбзэ}} говорить без умолку (буквально: до появления пены у рта)
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====[И] псэлъэн къикӀын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} get to talking, get into a conversation
{{псалъафэ-урысыбзэ}} разговориться.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{библиографие}}</text>
      <sha1>pf8boybmbyafti65gzp4orujfynxrn1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>си</title>
    <ns>0</ns>
    <id>11713</id>
    <revision>
      <id>130156</id>
      <parentid>130042</parentid>
      <timestamp>2026-10-27T19:44:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rhdkabardian</username>
        <id>5</id>
      </contributor>
      <origin>130156</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4959" sha1="mgbm1a0aex5rks8w0csb1w0nckczsj8" xml:space="preserve">{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ЕИГЪЭ ПРЕФИКС}}
{{этимологие}}
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=si:}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=с + [и]}}
{{мыхьэнэ}}
#Сысеиныгъэ къэзыгъэлъагъуэ префикс.
{{щапхъэхэр}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэреджэ тхылъхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Адыгэбзэ''', Гугъуэт Л. Т., Зэхъуэхъу Л. Хь, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1984''' !! нап. 81
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
|Тхылъылъэр &lt;b&gt;си&lt;/b&gt;гу ирихьащ. || Ранец &lt;b&gt;мне&lt;/b&gt; понравился. || &lt;b&gt;I&lt;/b&gt; liked the book bag.
|-
! !! !! нап. 30
|-
| &lt;b&gt;Си&lt;/b&gt; сэ. || &lt;b&gt;Мой&lt;/b&gt; нож. || &lt;b&gt;My&lt;/b&gt; knife.
|-
! !! !! нап. 84
|-
|| &lt;b&gt;Си&lt;/b&gt; ныбжьэгъу Дахэнагъуэрэ сэрэ дадэ губгъуэм дишащ.|| Дедушка повёл меня с &lt;b&gt;моей&lt;/b&gt; подругой Даханагуой в поле. || Grandfather has taken &lt;b&gt;my&lt;/b&gt; friend Dakhenaghwa and me to the fields.
|-
|| Губгъуэм &lt;b&gt;си&lt;/b&gt; дэлъхур щолажьэ.|| &lt;b&gt;Мой&lt;/b&gt; брат работает в поле.|| &lt;b&gt;My&lt;/b&gt; brother is working in the field.
|-
! !! !! нап. 89
|-
|| &lt;b&gt;Си&lt;/b&gt; анэм хущхъуэ изот.|| Я даю &lt;b&gt;моей&lt;/b&gt; маме лекарство.|| I have given &lt;b&gt;my&lt;/b&gt; mother some medicine.
|-
! !! !! нап. 109
|-
|| ХьэматӀ жеӀэ: — Мыр &lt;b&gt;си&lt;/b&gt;шщ. УемыӀусэ! || Хамат говорит: --Это &lt;b&gt;моя&lt;/b&gt; лошадь. Не трогай! || Hamat says: “This is &lt;b&gt;my&lt;/b&gt; horse. Don’t touch it!”
|-
|| Мадинэ жеӀэ: — Мыр &lt;b&gt;си&lt;/b&gt; мафӀэгущ. УемыӀусэ!|| Мадина говорит:  --Это &lt;b&gt;мой&lt;/b&gt; поезд. Не трогай! || Madina says: “This is &lt;b&gt;my&lt;/b&gt; train. Don’t touch it!”
|-
! !! !! нап. 116
|-
|| &lt;b&gt;Си&lt;/b&gt; шыпхъу нэхъыжь Хьэлиярэ ди анэмрэ блыныр яй, Фаридон ятӀэ кърехьэлӀэ. || &lt;b&gt;Моя&lt;/b&gt; старшая сестра Халия и наша мама белят стену. Фаридон глину подносит. || &lt;b&gt;My&lt;/b&gt; elder sister Haliya and our mother are whitewashing the walls, and Faridon is bringing the whitewash.
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 175
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| &lt;b&gt;Си&lt;/b&gt;гу къыдэжыркъым. || &lt;b&gt;Мне&lt;/b&gt; нездоровится. || &lt;b&gt;I&lt;/b&gt;’m not feeling well.
|-
| Сэ &lt;b&gt;си&lt;/b&gt; щхьэр (&lt;b&gt;си&lt;/b&gt; гур, лъатэр, тхьэкӀумэр, тэмакъыр, дзэр, тхыр) мэуз. || &lt;b&gt;У меня&lt;/b&gt; болит голова (сердце, желудок, ухо, горло, зуб, поясница). || &lt;b&gt;I have&lt;/b&gt; a headache (heartache, stomachache, earache, sore throat, toothache, back pain).
|-
| Сэ &lt;b&gt;си&lt;/b&gt; нэр мэуз. || &lt;b&gt;У меня&lt;/b&gt; болят глаза. || &lt;b&gt;My&lt;/b&gt; eyes hurt.
|-
| &lt;b&gt;Си&lt;/b&gt; къэжьын къокӀуэ. || &lt;b&gt;Меня&lt;/b&gt; тошнит. || &lt;b&gt;I&lt;/b&gt; feel nauseous.
|-
! !! !! нап. 176
|-
| Сэ сопсчэ, &lt;b&gt;си&lt;/b&gt; тэмакъыр мэуз. || У меня кашель, болит горло. || I have a cough, &lt;b&gt;my&lt;/b&gt; throat hurts.
|-
! !! !! нап. 180
|-
| КхъыӀэ, &lt;b&gt;си&lt;/b&gt; нэм къысхуеплъ. || Проверь(-те), пожалуйста, &lt;b&gt;мое&lt;/b&gt; зрение. || Please check &lt;b&gt;my&lt;/b&gt; vision.
|-
! !! !! нап. 181
|-
| КхъыӀэ, &lt;b&gt;си&lt;/b&gt; дзэхэм схуеплъыт. || Проверь(-те), пожалуйста, &lt;b&gt;мои&lt;/b&gt; зубы. || Please check &lt;b&gt;my&lt;/b&gt; teeth.
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{зэпхахэр}}
*Си унэ.
*Си къэрал.
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*си: possessive prefix functionally equivalent to English my, mine
*Cи унэ: My house
*Cи къэрал: My state (country)
{{урысыбзэ}}
*cи: префикс принадлежности, функционально соответствует русскому «мой»
*Си унэ: Мой дом.
*Си къэрал: Мое государство (страна)
{{библиографие}}</text>
      <sha1>mgbm1a0aex5rks8w0csb1w0nckczsj8</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>130159</id>
      <parentid>130156</parentid>
      <timestamp>2026-10-27T19:59:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rhdkabardian</username>
        <id>5</id>
      </contributor>
      <origin>130159</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5066" sha1="tg4pjeye46uj1fd2jrxwlehoy5gx4u8" xml:space="preserve">{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ЕИГЪЭ ПРЕФИКС}}
{{этимологие}}
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=si:}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=с + [и]}}
{{мыхьэнэ}}
#Сысеиныгъэ къэзыгъэлъагъуэ префикс.
{{щапхъэхэр}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэреджэ тхылъхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Адыгэбзэ''', Гугъуэт Л. Т., Зэхъуэхъу Л. Хь, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1984''' !! нап. 81
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
|Тхылъылъэр &lt;b&gt;си&lt;/b&gt;гу ирихьащ. || Ранец &lt;b&gt;мне&lt;/b&gt; понравился. || &lt;b&gt;I&lt;/b&gt; liked the book bag.
|-
! !! !! нап. 30
|-
| &lt;b&gt;Си&lt;/b&gt; сэ. || &lt;b&gt;Мой&lt;/b&gt; нож. || &lt;b&gt;My&lt;/b&gt; knife.
|-
! !! !! нап. 84
|-
|| &lt;b&gt;Си&lt;/b&gt; ныбжьэгъу Дахэнагъуэрэ сэрэ дадэ губгъуэм дишащ.|| Дедушка повёл меня с &lt;b&gt;моей&lt;/b&gt; подругой Даханагуой в поле. || Grandfather has taken &lt;b&gt;my&lt;/b&gt; friend Dakhenaghwa and me to the fields.
|-
|| Губгъуэм &lt;b&gt;си&lt;/b&gt; дэлъхур щолажьэ.|| &lt;b&gt;Мой&lt;/b&gt; брат работает в поле.|| &lt;b&gt;My&lt;/b&gt; brother is working in the field.
|-
! !! !! нап. 89
|-
|| &lt;b&gt;Си&lt;/b&gt; анэм хущхъуэ изот.|| Я даю &lt;b&gt;моей&lt;/b&gt; маме лекарство.|| I have given &lt;b&gt;my&lt;/b&gt; mother some medicine.
|-
! !! !! нап. 109
|-
|| ХьэматӀ жеӀэ: — Мыр &lt;b&gt;си&lt;/b&gt;шщ. УемыӀусэ! || Хамат говорит: --Это &lt;b&gt;моя&lt;/b&gt; лошадь. Не трогай! || Hamat says: “This is &lt;b&gt;my&lt;/b&gt; horse. Don’t touch it!”
|-
|| Мадинэ жеӀэ: — Мыр &lt;b&gt;си&lt;/b&gt; мафӀэгущ. УемыӀусэ!|| Мадина говорит:  --Это &lt;b&gt;мой&lt;/b&gt; поезд. Не трогай! || Madina says: “This is &lt;b&gt;my&lt;/b&gt; train. Don’t touch it!”
|-
! !! !! нап. 116
|-
|| &lt;b&gt;Си&lt;/b&gt; шыпхъу нэхъыжь Хьэлиярэ ди анэмрэ блыныр яй, Фаридон ятӀэ кърехьэлӀэ. || &lt;b&gt;Моя&lt;/b&gt; старшая сестра Халия и наша мама белят стену. Фаридон глину подносит. || &lt;b&gt;My&lt;/b&gt; elder sister Haliya and our mother are whitewashing the walls, and Faridon is bringing the whitewash.
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 175
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| &lt;b&gt;Си&lt;/b&gt;гу къыдэжыркъым. || &lt;b&gt;Мне&lt;/b&gt; нездоровится. || &lt;b&gt;I&lt;/b&gt;’m not feeling well.
|-
| Сэ &lt;b&gt;си&lt;/b&gt; щхьэр (&lt;b&gt;си&lt;/b&gt; гур, лъатэр, тхьэкӀумэр, тэмакъыр, дзэр, тхыр) мэуз. || &lt;b&gt;У меня&lt;/b&gt; болит голова (сердце, желудок, ухо, горло, зуб, поясница). || &lt;b&gt;I have&lt;/b&gt; a headache (heartache, stomachache, earache, sore throat, toothache, back pain).
|-
| Сэ &lt;b&gt;си&lt;/b&gt; нэр мэуз. || &lt;b&gt;У меня&lt;/b&gt; болят глаза. || &lt;b&gt;My&lt;/b&gt; eyes hurt.
|-
| &lt;b&gt;Си&lt;/b&gt; къэжьын къокӀуэ. || &lt;b&gt;Меня&lt;/b&gt; тошнит. || &lt;b&gt;I&lt;/b&gt; feel nauseous.
|-
! !! !! нап. 176
|-
| Сэ сопсчэ, &lt;b&gt;си&lt;/b&gt; тэмакъыр мэуз. || У меня кашель, болит горло. || I have a cough, &lt;b&gt;my&lt;/b&gt; throat hurts.
|-
! !! !! нап. 180
|-
| КхъыӀэ, &lt;b&gt;си&lt;/b&gt; нэм къысхуеплъ. || Проверь(-те), пожалуйста, &lt;b&gt;мое&lt;/b&gt; зрение. || Please check &lt;b&gt;my&lt;/b&gt; vision.
|-
! !! !! нап. 181
|-
| КхъыӀэ, &lt;b&gt;си&lt;/b&gt; дзэхэм схуеплъыт. || Проверь(-те), пожалуйста, &lt;b&gt;мои&lt;/b&gt; зубы. || Please check &lt;b&gt;my&lt;/b&gt; teeth.
|-
| &lt;b&gt;Си&lt;/b&gt; дзэр мэуз. || &lt;b&gt;У меня&lt;/b&gt; болит зуб. || &lt;b&gt;I have&lt;/b&gt; a toothache.
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{зэпхахэр}}
*Си унэ.
*Си къэрал.
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*си: possessive prefix functionally equivalent to English my, mine
*Cи унэ: My house
*Cи къэрал: My state (country)
{{урысыбзэ}}
*cи: префикс принадлежности, функционально соответствует русскому «мой»
*Си унэ: Мой дом.
*Си къэрал: Мое государство (страна)
{{библиографие}}</text>
      <sha1>tg4pjeye46uj1fd2jrxwlehoy5gx4u8</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>130162</id>
      <parentid>130159</parentid>
      <timestamp>2026-10-27T20:06:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rhdkabardian</username>
        <id>5</id>
      </contributor>
      <origin>130162</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5214" sha1="hf83fd3otco8rfnmtipt8rc31obwmtv" xml:space="preserve">{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ЕИГЪЭ ПРЕФИКС}}
{{этимологие}}
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=si:}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=с + [и]}}
{{мыхьэнэ}}
#Сысеиныгъэ къэзыгъэлъагъуэ префикс.
{{щапхъэхэр}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэреджэ тхылъхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Адыгэбзэ''', Гугъуэт Л. Т., Зэхъуэхъу Л. Хь, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1984''' !! нап. 81
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
|Тхылъылъэр &lt;b&gt;си&lt;/b&gt;гу ирихьащ. || Ранец &lt;b&gt;мне&lt;/b&gt; понравился. || &lt;b&gt;I&lt;/b&gt; liked the book bag.
|-
! !! !! нап. 30
|-
| &lt;b&gt;Си&lt;/b&gt; сэ. || &lt;b&gt;Мой&lt;/b&gt; нож. || &lt;b&gt;My&lt;/b&gt; knife.
|-
! !! !! нап. 84
|-
|| &lt;b&gt;Си&lt;/b&gt; ныбжьэгъу Дахэнагъуэрэ сэрэ дадэ губгъуэм дишащ.|| Дедушка повёл меня с &lt;b&gt;моей&lt;/b&gt; подругой Даханагуой в поле. || Grandfather has taken &lt;b&gt;my&lt;/b&gt; friend Dakhenaghwa and me to the fields.
|-
|| Губгъуэм &lt;b&gt;си&lt;/b&gt; дэлъхур щолажьэ.|| &lt;b&gt;Мой&lt;/b&gt; брат работает в поле.|| &lt;b&gt;My&lt;/b&gt; brother is working in the field.
|-
! !! !! нап. 89
|-
|| &lt;b&gt;Си&lt;/b&gt; анэм хущхъуэ изот.|| Я даю &lt;b&gt;моей&lt;/b&gt; маме лекарство.|| I have given &lt;b&gt;my&lt;/b&gt; mother some medicine.
|-
! !! !! нап. 109
|-
|| ХьэматӀ жеӀэ: — Мыр &lt;b&gt;си&lt;/b&gt;шщ. УемыӀусэ! || Хамат говорит: --Это &lt;b&gt;моя&lt;/b&gt; лошадь. Не трогай! || Hamat says: “This is &lt;b&gt;my&lt;/b&gt; horse. Don’t touch it!”
|-
|| Мадинэ жеӀэ: — Мыр &lt;b&gt;си&lt;/b&gt; мафӀэгущ. УемыӀусэ!|| Мадина говорит:  --Это &lt;b&gt;мой&lt;/b&gt; поезд. Не трогай! || Madina says: “This is &lt;b&gt;my&lt;/b&gt; train. Don’t touch it!”
|-
! !! !! нап. 116
|-
|| &lt;b&gt;Си&lt;/b&gt; шыпхъу нэхъыжь Хьэлиярэ ди анэмрэ блыныр яй, Фаридон ятӀэ кърехьэлӀэ. || &lt;b&gt;Моя&lt;/b&gt; старшая сестра Халия и наша мама белят стену. Фаридон глину подносит. || &lt;b&gt;My&lt;/b&gt; elder sister Haliya and our mother are whitewashing the walls, and Faridon is bringing the whitewash.
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 175
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| &lt;b&gt;Си&lt;/b&gt;гу къыдэжыркъым. || &lt;b&gt;Мне&lt;/b&gt; нездоровится. || &lt;b&gt;I&lt;/b&gt;’m not feeling well.
|-
| Сэ &lt;b&gt;си&lt;/b&gt; щхьэр (&lt;b&gt;си&lt;/b&gt; гур, лъатэр, тхьэкӀумэр, тэмакъыр, дзэр, тхыр) мэуз. || &lt;b&gt;У меня&lt;/b&gt; болит голова (сердце, желудок, ухо, горло, зуб, поясница). || &lt;b&gt;I have&lt;/b&gt; a headache (heartache, stomachache, earache, sore throat, toothache, back pain).
|-
| Сэ &lt;b&gt;си&lt;/b&gt; нэр мэуз. || &lt;b&gt;У меня&lt;/b&gt; болят глаза. || &lt;b&gt;My&lt;/b&gt; eyes hurt.
|-
| &lt;b&gt;Си&lt;/b&gt; къэжьын къокӀуэ. || &lt;b&gt;Меня&lt;/b&gt; тошнит. || &lt;b&gt;I&lt;/b&gt; feel nauseous.
|-
! !! !! нап. 176
|-
| Сэ сопсчэ, &lt;b&gt;си&lt;/b&gt; тэмакъыр мэуз. || У меня кашель, болит горло. || I have a cough, &lt;b&gt;my&lt;/b&gt; throat hurts.
|-
! !! !! нап. 180
|-
| КхъыӀэ, &lt;b&gt;си&lt;/b&gt; нэм къысхуеплъ. || Проверь(-те), пожалуйста, &lt;b&gt;мое&lt;/b&gt; зрение. || Please check &lt;b&gt;my&lt;/b&gt; vision.
|-
! !! !! нап. 181
|-
| КхъыӀэ, &lt;b&gt;си&lt;/b&gt; дзэхэм схуеплъыт. || Проверь(-те), пожалуйста, &lt;b&gt;мои&lt;/b&gt; зубы. || Please check &lt;b&gt;my&lt;/b&gt; teeth.
|-
| &lt;b&gt;Си&lt;/b&gt; дзэр мэуз. || &lt;b&gt;У меня&lt;/b&gt; болит зуб. || &lt;b&gt;I have&lt;/b&gt; a toothache.
|-
| &lt;b&gt;Си&lt;/b&gt; дзэ ку гъуанэ илъар къихужащ. || &lt;b&gt;У меня&lt;/b&gt; выпала пломба. || &lt;b&gt;I&lt;/b&gt; lost a filling.
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{зэпхахэр}}
*Си унэ.
*Си къэрал.
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*си: possessive prefix functionally equivalent to English my, mine
*Cи унэ: My house
*Cи къэрал: My state (country)
{{урысыбзэ}}
*cи: префикс принадлежности, функционально соответствует русскому «мой»
*Си унэ: Мой дом.
*Си къэрал: Мое государство (страна)
{{библиографие}}</text>
      <sha1>hf83fd3otco8rfnmtipt8rc31obwmtv</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>130173</id>
      <parentid>130162</parentid>
      <timestamp>2026-10-28T10:52:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rhdkabardian</username>
        <id>5</id>
      </contributor>
      <origin>130173</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5370" sha1="7inrd8ptiqy0n097znhilt4wq07unnk" xml:space="preserve">{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ЕИГЪЭ ПРЕФИКС}}
{{этимологие}}
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=si:}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=с + [и]}}
{{мыхьэнэ}}
#Сысеиныгъэ къэзыгъэлъагъуэ префикс.
{{щапхъэхэр}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэреджэ тхылъхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Адыгэбзэ''', Гугъуэт Л. Т., Зэхъуэхъу Л. Хь, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1984''' !! нап. 81
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
|Тхылъылъэр &lt;b&gt;си&lt;/b&gt;гу ирихьащ. || Ранец &lt;b&gt;мне&lt;/b&gt; понравился. || &lt;b&gt;I&lt;/b&gt; liked the book bag.
|-
! !! !! нап. 30
|-
| &lt;b&gt;Си&lt;/b&gt; сэ. || &lt;b&gt;Мой&lt;/b&gt; нож. || &lt;b&gt;My&lt;/b&gt; knife.
|-
! !! !! нап. 84
|-
|| &lt;b&gt;Си&lt;/b&gt; ныбжьэгъу Дахэнагъуэрэ сэрэ дадэ губгъуэм дишащ.|| Дедушка повёл меня с &lt;b&gt;моей&lt;/b&gt; подругой Даханагуой в поле. || Grandfather has taken &lt;b&gt;my&lt;/b&gt; friend Dakhenaghwa and me to the fields.
|-
|| Губгъуэм &lt;b&gt;си&lt;/b&gt; дэлъхур щолажьэ.|| &lt;b&gt;Мой&lt;/b&gt; брат работает в поле.|| &lt;b&gt;My&lt;/b&gt; brother is working in the field.
|-
! !! !! нап. 89
|-
|| &lt;b&gt;Си&lt;/b&gt; анэм хущхъуэ изот.|| Я даю &lt;b&gt;моей&lt;/b&gt; маме лекарство.|| I have given &lt;b&gt;my&lt;/b&gt; mother some medicine.
|-
! !! !! нап. 109
|-
|| ХьэматӀ жеӀэ: — Мыр &lt;b&gt;си&lt;/b&gt;шщ. УемыӀусэ! || Хамат говорит: --Это &lt;b&gt;моя&lt;/b&gt; лошадь. Не трогай! || Hamat says: “This is &lt;b&gt;my&lt;/b&gt; horse. Don’t touch it!”
|-
|| Мадинэ жеӀэ: — Мыр &lt;b&gt;си&lt;/b&gt; мафӀэгущ. УемыӀусэ!|| Мадина говорит:  --Это &lt;b&gt;мой&lt;/b&gt; поезд. Не трогай! || Madina says: “This is &lt;b&gt;my&lt;/b&gt; train. Don’t touch it!”
|-
! !! !! нап. 116
|-
|| &lt;b&gt;Си&lt;/b&gt; шыпхъу нэхъыжь Хьэлиярэ ди анэмрэ блыныр яй, Фаридон ятӀэ кърехьэлӀэ. || &lt;b&gt;Моя&lt;/b&gt; старшая сестра Халия и наша мама белят стену. Фаридон глину подносит. || &lt;b&gt;My&lt;/b&gt; elder sister Haliya and our mother are whitewashing the walls, and Faridon is bringing the whitewash.
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 175
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| &lt;b&gt;Си&lt;/b&gt;гу къыдэжыркъым. || &lt;b&gt;Мне&lt;/b&gt; нездоровится. || &lt;b&gt;I&lt;/b&gt;’m not feeling well.
|-
| Сэ &lt;b&gt;си&lt;/b&gt; щхьэр (&lt;b&gt;си&lt;/b&gt; гур, лъатэр, тхьэкӀумэр, тэмакъыр, дзэр, тхыр) мэуз. || &lt;b&gt;У меня&lt;/b&gt; болит голова (сердце, желудок, ухо, горло, зуб, поясница). || &lt;b&gt;I have&lt;/b&gt; a headache (heartache, stomachache, earache, sore throat, toothache, back pain).
|-
| Сэ &lt;b&gt;си&lt;/b&gt; нэр мэуз. || &lt;b&gt;У меня&lt;/b&gt; болят глаза. || &lt;b&gt;My&lt;/b&gt; eyes hurt.
|-
| &lt;b&gt;Си&lt;/b&gt; къэжьын къокӀуэ. || &lt;b&gt;Меня&lt;/b&gt; тошнит. || &lt;b&gt;I&lt;/b&gt; feel nauseous.
|-
! !! !! нап. 176
|-
| Сэ сопсчэ, &lt;b&gt;си&lt;/b&gt; тэмакъыр мэуз. || У меня кашель, болит горло. || I have a cough, &lt;b&gt;my&lt;/b&gt; throat hurts.
|-
! !! !! нап. 180
|-
| КхъыӀэ, &lt;b&gt;си&lt;/b&gt; нэм къысхуеплъ. || Проверь(-те), пожалуйста, &lt;b&gt;мое&lt;/b&gt; зрение. || Please check &lt;b&gt;my&lt;/b&gt; vision.
|-
! !! !! нап. 181
|-
| КхъыӀэ, &lt;b&gt;си&lt;/b&gt; дзэхэм схуеплъыт. || Проверь(-те), пожалуйста, &lt;b&gt;мои&lt;/b&gt; зубы. || Please check &lt;b&gt;my&lt;/b&gt; teeth.
|-
| &lt;b&gt;Си&lt;/b&gt; дзэр мэуз. || &lt;b&gt;У меня&lt;/b&gt; болит зуб. || &lt;b&gt;I have&lt;/b&gt; a toothache.
|-
| &lt;b&gt;Си&lt;/b&gt; дзэ ку гъуанэ илъар къихужащ. || &lt;b&gt;У меня&lt;/b&gt; выпала пломба. || &lt;b&gt;I&lt;/b&gt; lost a filling.
|-
! !! !! нап. 182
|-
| &lt;b&gt;Си&lt;/b&gt; дзэтебзэр къутащ. || &lt;b&gt;У меня&lt;/b&gt; сломалась коронка. || &lt;b&gt;My&lt;/b&gt; crown broke.
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{зэпхахэр}}
*Си унэ.
*Си къэрал.
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*си: possessive prefix functionally equivalent to English my, mine
*Cи унэ: My house
*Cи къэрал: My state (country)
{{урысыбзэ}}
*cи: префикс принадлежности, функционально соответствует русскому «мой»
*Си унэ: Мой дом.
*Си къэрал: Мое государство (страна)
{{библиографие}}</text>
      <sha1>7inrd8ptiqy0n097znhilt4wq07unnk</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>130176</id>
      <parentid>130173</parentid>
      <timestamp>2026-10-28T10:59:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rhdkabardian</username>
        <id>5</id>
      </contributor>
      <origin>130176</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5488" sha1="qvbyt3uppdemlsxwfic45z1dci9hzzx" xml:space="preserve">{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ЕИГЪЭ ПРЕФИКС}}
{{этимологие}}
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=si:}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=с + [и]}}
{{мыхьэнэ}}
#Сысеиныгъэ къэзыгъэлъагъуэ префикс.
{{щапхъэхэр}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэреджэ тхылъхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Адыгэбзэ''', Гугъуэт Л. Т., Зэхъуэхъу Л. Хь, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1984''' !! нап. 81
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
|Тхылъылъэр &lt;b&gt;си&lt;/b&gt;гу ирихьащ. || Ранец &lt;b&gt;мне&lt;/b&gt; понравился. || &lt;b&gt;I&lt;/b&gt; liked the book bag.
|-
! !! !! нап. 30
|-
| &lt;b&gt;Си&lt;/b&gt; сэ. || &lt;b&gt;Мой&lt;/b&gt; нож. || &lt;b&gt;My&lt;/b&gt; knife.
|-
! !! !! нап. 84
|-
|| &lt;b&gt;Си&lt;/b&gt; ныбжьэгъу Дахэнагъуэрэ сэрэ дадэ губгъуэм дишащ.|| Дедушка повёл меня с &lt;b&gt;моей&lt;/b&gt; подругой Даханагуой в поле. || Grandfather has taken &lt;b&gt;my&lt;/b&gt; friend Dakhenaghwa and me to the fields.
|-
|| Губгъуэм &lt;b&gt;си&lt;/b&gt; дэлъхур щолажьэ.|| &lt;b&gt;Мой&lt;/b&gt; брат работает в поле.|| &lt;b&gt;My&lt;/b&gt; brother is working in the field.
|-
! !! !! нап. 89
|-
|| &lt;b&gt;Си&lt;/b&gt; анэм хущхъуэ изот.|| Я даю &lt;b&gt;моей&lt;/b&gt; маме лекарство.|| I have given &lt;b&gt;my&lt;/b&gt; mother some medicine.
|-
! !! !! нап. 109
|-
|| ХьэматӀ жеӀэ: — Мыр &lt;b&gt;си&lt;/b&gt;шщ. УемыӀусэ! || Хамат говорит: --Это &lt;b&gt;моя&lt;/b&gt; лошадь. Не трогай! || Hamat says: “This is &lt;b&gt;my&lt;/b&gt; horse. Don’t touch it!”
|-
|| Мадинэ жеӀэ: — Мыр &lt;b&gt;си&lt;/b&gt; мафӀэгущ. УемыӀусэ!|| Мадина говорит:  --Это &lt;b&gt;мой&lt;/b&gt; поезд. Не трогай! || Madina says: “This is &lt;b&gt;my&lt;/b&gt; train. Don’t touch it!”
|-
! !! !! нап. 116
|-
|| &lt;b&gt;Си&lt;/b&gt; шыпхъу нэхъыжь Хьэлиярэ ди анэмрэ блыныр яй, Фаридон ятӀэ кърехьэлӀэ. || &lt;b&gt;Моя&lt;/b&gt; старшая сестра Халия и наша мама белят стену. Фаридон глину подносит. || &lt;b&gt;My&lt;/b&gt; elder sister Haliya and our mother are whitewashing the walls, and Faridon is bringing the whitewash.
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 175
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| &lt;b&gt;Си&lt;/b&gt;гу къыдэжыркъым. || &lt;b&gt;Мне&lt;/b&gt; нездоровится. || &lt;b&gt;I&lt;/b&gt;’m not feeling well.
|-
| Сэ &lt;b&gt;си&lt;/b&gt; щхьэр (&lt;b&gt;си&lt;/b&gt; гур, лъатэр, тхьэкӀумэр, тэмакъыр, дзэр, тхыр) мэуз. || &lt;b&gt;У меня&lt;/b&gt; болит голова (сердце, желудок, ухо, горло, зуб, поясница). || &lt;b&gt;I have&lt;/b&gt; a headache (heartache, stomachache, earache, sore throat, toothache, back pain).
|-
| Сэ &lt;b&gt;си&lt;/b&gt; нэр мэуз. || &lt;b&gt;У меня&lt;/b&gt; болят глаза. || &lt;b&gt;My&lt;/b&gt; eyes hurt.
|-
| &lt;b&gt;Си&lt;/b&gt; къэжьын къокӀуэ. || &lt;b&gt;Меня&lt;/b&gt; тошнит. || &lt;b&gt;I&lt;/b&gt; feel nauseous.
|-
! !! !! нап. 176
|-
| Сэ сопсчэ, &lt;b&gt;си&lt;/b&gt; тэмакъыр мэуз. || У меня кашель, болит горло. || I have a cough, &lt;b&gt;my&lt;/b&gt; throat hurts.
|-
! !! !! нап. 180
|-
| КхъыӀэ, &lt;b&gt;си&lt;/b&gt; нэм къысхуеплъ. || Проверь(-те), пожалуйста, &lt;b&gt;мое&lt;/b&gt; зрение. || Please check &lt;b&gt;my&lt;/b&gt; vision.
|-
! !! !! нап. 181
|-
| КхъыӀэ, &lt;b&gt;си&lt;/b&gt; дзэхэм схуеплъыт. || Проверь(-те), пожалуйста, &lt;b&gt;мои&lt;/b&gt; зубы. || Please check &lt;b&gt;my&lt;/b&gt; teeth.
|-
| &lt;b&gt;Си&lt;/b&gt; дзэр мэуз. || &lt;b&gt;У меня&lt;/b&gt; болит зуб. || &lt;b&gt;I have&lt;/b&gt; a toothache.
|-
| &lt;b&gt;Си&lt;/b&gt; дзэ ку гъуанэ илъар къихужащ. || &lt;b&gt;У меня&lt;/b&gt; выпала пломба. || &lt;b&gt;I&lt;/b&gt; lost a filling.
|-
! !! !! нап. 182
|-
| &lt;b&gt;Си&lt;/b&gt; дзэтебзэр къутащ. || &lt;b&gt;У меня&lt;/b&gt; сломалась коронка. || &lt;b&gt;My&lt;/b&gt; crown broke.
|-
| &lt;b&gt;Си&lt;/b&gt; дзэлыр бэгащ. || &lt;b&gt;У меня&lt;/b&gt; опухла десна. || &lt;b&gt;My&lt;/b&gt; gum is swollen.
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{зэпхахэр}}
*Си унэ.
*Си къэрал.
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*си: possessive prefix functionally equivalent to English my, mine
*Cи унэ: My house
*Cи къэрал: My state (country)
{{урысыбзэ}}
*cи: префикс принадлежности, функционально соответствует русскому «мой»
*Си унэ: Мой дом.
*Си къэрал: Мое государство (страна)
{{библиографие}}</text>
      <sha1>qvbyt3uppdemlsxwfic45z1dci9hzzx</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>130179</id>
      <parentid>130176</parentid>
      <timestamp>2026-10-28T11:10:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rhdkabardian</username>
        <id>5</id>
      </contributor>
      <origin>130179</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5889" sha1="3s2dkxj8qkywca9g81e7heqfs3edl8u" xml:space="preserve">{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ЕИГЪЭ ПРЕФИКС}}
{{этимологие}}
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=si:}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=с + [и]}}
{{мыхьэнэ}}
#Сысеиныгъэ къэзыгъэлъагъуэ префикс.
{{щапхъэхэр}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэреджэ тхылъхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Адыгэбзэ''', Гугъуэт Л. Т., Зэхъуэхъу Л. Хь, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1984''' !! нап. 81
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
|Тхылъылъэр &lt;b&gt;си&lt;/b&gt;гу ирихьащ. || Ранец &lt;b&gt;мне&lt;/b&gt; понравился. || &lt;b&gt;I&lt;/b&gt; liked the book bag.
|-
! !! !! нап. 30
|-
| &lt;b&gt;Си&lt;/b&gt; сэ. || &lt;b&gt;Мой&lt;/b&gt; нож. || &lt;b&gt;My&lt;/b&gt; knife.
|-
! !! !! нап. 84
|-
|| &lt;b&gt;Си&lt;/b&gt; ныбжьэгъу Дахэнагъуэрэ сэрэ дадэ губгъуэм дишащ.|| Дедушка повёл меня с &lt;b&gt;моей&lt;/b&gt; подругой Даханагуой в поле. || Grandfather has taken &lt;b&gt;my&lt;/b&gt; friend Dakhenaghwa and me to the fields.
|-
|| Губгъуэм &lt;b&gt;си&lt;/b&gt; дэлъхур щолажьэ.|| &lt;b&gt;Мой&lt;/b&gt; брат работает в поле.|| &lt;b&gt;My&lt;/b&gt; brother is working in the field.
|-
! !! !! нап. 89
|-
|| &lt;b&gt;Си&lt;/b&gt; анэм хущхъуэ изот.|| Я даю &lt;b&gt;моей&lt;/b&gt; маме лекарство.|| I have given &lt;b&gt;my&lt;/b&gt; mother some medicine.
|-
! !! !! нап. 109
|-
|| ХьэматӀ жеӀэ: — Мыр &lt;b&gt;си&lt;/b&gt;шщ. УемыӀусэ! || Хамат говорит: --Это &lt;b&gt;моя&lt;/b&gt; лошадь. Не трогай! || Hamat says: “This is &lt;b&gt;my&lt;/b&gt; horse. Don’t touch it!”
|-
|| Мадинэ жеӀэ: — Мыр &lt;b&gt;си&lt;/b&gt; мафӀэгущ. УемыӀусэ!|| Мадина говорит:  --Это &lt;b&gt;мой&lt;/b&gt; поезд. Не трогай! || Madina says: “This is &lt;b&gt;my&lt;/b&gt; train. Don’t touch it!”
|-
! !! !! нап. 116
|-
|| &lt;b&gt;Си&lt;/b&gt; шыпхъу нэхъыжь Хьэлиярэ ди анэмрэ блыныр яй, Фаридон ятӀэ кърехьэлӀэ. || &lt;b&gt;Моя&lt;/b&gt; старшая сестра Халия и наша мама белят стену. Фаридон глину подносит. || &lt;b&gt;My&lt;/b&gt; elder sister Haliya and our mother are whitewashing the walls, and Faridon is bringing the whitewash.
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 175
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| &lt;b&gt;Си&lt;/b&gt;гу къыдэжыркъым. || &lt;b&gt;Мне&lt;/b&gt; нездоровится. || &lt;b&gt;I&lt;/b&gt;’m not feeling well.
|-
| Сэ &lt;b&gt;си&lt;/b&gt; щхьэр (&lt;b&gt;си&lt;/b&gt; гур, лъатэр, тхьэкӀумэр, тэмакъыр, дзэр, тхыр) мэуз. || &lt;b&gt;У меня&lt;/b&gt; болит голова (сердце, желудок, ухо, горло, зуб, поясница). || &lt;b&gt;I have&lt;/b&gt; a headache (heartache, stomachache, earache, sore throat, toothache, back pain).
|-
| Сэ &lt;b&gt;си&lt;/b&gt; нэр мэуз. || &lt;b&gt;У меня&lt;/b&gt; болят глаза. || &lt;b&gt;My&lt;/b&gt; eyes hurt.
|-
| &lt;b&gt;Си&lt;/b&gt; къэжьын къокӀуэ. || &lt;b&gt;Меня&lt;/b&gt; тошнит. || &lt;b&gt;I&lt;/b&gt; feel nauseous.
|-
! !! !! нап. 176
|-
| Сэ сопсчэ, &lt;b&gt;си&lt;/b&gt; тэмакъыр мэуз. || У меня кашель, болит горло. || I have a cough, &lt;b&gt;my&lt;/b&gt; throat hurts.
|-
! !! !! нап. 180
|-
| КхъыӀэ, &lt;b&gt;си&lt;/b&gt; нэм къысхуеплъ. || Проверь(-те), пожалуйста, &lt;b&gt;мое&lt;/b&gt; зрение. || Please check &lt;b&gt;my&lt;/b&gt; vision.
|-
! !! !! нап. 181
|-
| КхъыӀэ, &lt;b&gt;си&lt;/b&gt; дзэхэм схуеплъыт. || Проверь(-те), пожалуйста, &lt;b&gt;мои&lt;/b&gt; зубы. || Please check &lt;b&gt;my&lt;/b&gt; teeth.
|-
| &lt;b&gt;Си&lt;/b&gt; дзэр мэуз. || &lt;b&gt;У меня&lt;/b&gt; болит зуб. || &lt;b&gt;I have&lt;/b&gt; a toothache.
|-
| &lt;b&gt;Си&lt;/b&gt; дзэ ку гъуанэ илъар къихужащ. || &lt;b&gt;У меня&lt;/b&gt; выпала пломба. || &lt;b&gt;I&lt;/b&gt; lost a filling.
|-
! !! !! нап. 182
|-
| &lt;b&gt;Си&lt;/b&gt; дзэтебзэр къутащ. || &lt;b&gt;У меня&lt;/b&gt; сломалась коронка. || &lt;b&gt;My&lt;/b&gt; crown broke.
|-
| &lt;b&gt;Си&lt;/b&gt; дзэлыр бэгащ. || &lt;b&gt;У меня&lt;/b&gt; опухла десна. || &lt;b&gt;My&lt;/b&gt; gum is swollen.
|-
| &lt;b&gt;Си&lt;/b&gt; дзэр Ӏучын (дзэ ку гъуанэр гъэбыдэн, дзэтебзэр зэхъуэкӀын, мывэр техын) хуейщ. || &lt;b&gt;Мне&lt;/b&gt; нужно вырвать (удалить) зуб (поставить пломбу, заменить коронку, снять камни). || &lt;b&gt;I&lt;/b&gt; need to have a tooth pulled (filled, get a crown, have tartar removed).
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{зэпхахэр}}
*Си унэ.
*Си къэрал.
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*си: possessive prefix functionally equivalent to English my, mine
*Cи унэ: My house
*Cи къэрал: My state (country)
{{урысыбзэ}}
*cи: префикс принадлежности, функционально соответствует русскому «мой»
*Си унэ: Мой дом.
*Си къэрал: Мое государство (страна)
{{библиографие}}</text>
      <sha1>3s2dkxj8qkywca9g81e7heqfs3edl8u</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>техын</title>
    <ns>0</ns>
    <id>12045</id>
    <revision>
      <id>130192</id>
      <parentid>83239</parentid>
      <timestamp>2026-10-28T11:37:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rhdkabardian</username>
        <id>5</id>
      </contributor>
      <origin>130192</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5517" sha1="6urinxvg3eftkhk566ruow1umshwddr" xml:space="preserve">{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ГЛАГОЛ ЛЪЭӀЭС}}
{{этимологие}}
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=te:'xǝn}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=те- + [х] + -ы + -н}}
{{спряженэ}}
[[спр-лъэӏ-техын|Глагол лъэӏэс &quot;техын&quot;-ым и спряженэр]]
{{мыхьэнэ}}
#Зыгуэрым зыгуэр темылъыж щӀын, зыгуэрым телъыр тегъэкӀын.
#ЗалымыгъэкӀэ къеӀыхын, къыӀэщӀэгъэкӀын.
{{щапхъэхэр}}
*ЛӀыжь цӀыкӀур куэдрэ емылӀалӀэу бжэгъу цӀынэмкӀэ дыгъужьибгъур иукӀри я фэр джэдыгупхъэу трихащ.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Ад. таур.}}
*- Си шыр абрэджхэм страхащ, - жери нэщхъейуэ щӀалэм къегъэзэж.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Къэб. ӀуэрыӀу.}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 182
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| Си дзэр Ӏучын (дзэ ку гъуанэр гъэбыдэн, дзэтебзэр зэхъуэкӀын, мывэр &lt;b&gt;техын&lt;/b&gt;) хуейщ. || Мне нужно вырвать (удалить) зуб (поставить пломбу, заменить коронку, &lt;b&gt;снять&lt;/b&gt; камни). || I need to have a tooth pulled (filled, replace a crown, &lt;b&gt;have&lt;/b&gt; tartar &lt;b&gt;removed&lt;/b&gt;).
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{зэпхахэр}}
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*техын: 1. remove, take sth off of the surface of sth 2. take sb or sth away from sb
{{урысыбзэ}}
*техын: 1. убрать, снять что-л. с кого-чего-л. 2. отнять кого-что-л. у кого-л.
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''псалъафэ зэпыщӀахэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
====Бзыпхъэ техын====
1.
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} make a sewing pattern
{{псалъафэ-урысыбзэ}} сделать выкройку
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
2.
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} take sb as an example
{{псалъафэ-урысыбзэ}} брать пример с кого-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Гуэныхь техын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} forgive sb’s sin
{{псалъафэ-урысыбзэ}} снять грех с кого-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Емынэ техын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} experience disgust, negative feelings for sb.
{{псалъафэ-урысыбзэ}} испытывать отвращение, отрицательные чувства к кому-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Напэр техын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} disgrace, shame someone.
{{псалъафэ-урысыбзэ}} опозорить, осрамить кого-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Сурэт техын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} photograph sb, take sb’s picture
{{псалъафэ-урысыбзэ}} фотографировать кого-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====И фэр техын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} torment sb, make sb suffer.
{{псалъафэ-урысыбзэ}} замучить, заставить страдать кого-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Щапхъэ техын====
1.
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} take sb’s measurements
{{псалъафэ-урысыбзэ}} снять мерку с кого-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
2.
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} take sb as an example
{{псалъафэ-урысыбзэ}} брать пример с кого-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{библиографие}}</text>
      <sha1>6urinxvg3eftkhk566ruow1umshwddr</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>узын</title>
    <ns>0</ns>
    <id>12405</id>
    <revision>
      <id>130161</id>
      <parentid>129842</parentid>
      <timestamp>2026-10-27T20:02:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rhdkabardian</username>
        <id>5</id>
      </contributor>
      <origin>130161</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3758" sha1="30hsz3lv2eto92s791cpwwvsecx84wk" xml:space="preserve">{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ГЛАГОЛ ЛЪЭМЫӀЭС}}
{{этимологие}}
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=wǝ'zǝn}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[уз] + -ы + -н}}
{{спряженэ}}
[[спр-лъэмыӏ-узын|Глагол лъэмыӏэс &quot;узын&quot;-ым и спряженэр]]
{{мыхьэнэ}}
#Ӏэпкълъэпкъым е кӀуэцӀым щыщ Ӏыхьэ гуэрым уз хэтын.
{{щапхъэхэр}}
*Ӏэминат.. и щхьэр узырти, пщыхьэщхьэм жьыуэ гъуэлъыжащ.  {{автор|kbd|имяавтора=Къу. С.}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 175
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| Сэ си щхьэр (си гур, лъатэр, тхьэкӀумэр, тэмакъыр, дзэр, тхыр) &lt;b&gt;мэуз&lt;/b&gt;. || У меня &lt;b&gt;болит&lt;/b&gt; голова (сердце, желудок, ухо, горло, зуб, поясница). || I &lt;b&gt;have&lt;/b&gt; a head&lt;b&gt;ache&lt;/b&gt; (heart&lt;b&gt;ache&lt;/b&gt;, stomach&lt;b&gt;ache&lt;/b&gt;, ear&lt;b&gt;ache&lt;/b&gt;, &lt;b&gt;sore&lt;/b&gt; throat, tooth&lt;b&gt;ache&lt;/b&gt;, back &lt;b&gt;pain&lt;/b&gt;).
|-
| Сэ си нэр &lt;b&gt;мэуз&lt;/b&gt;. || У меня &lt;b&gt;болят&lt;/b&gt; глаза. || My eyes &lt;b&gt;hurt&lt;/b&gt;.
|-
! !! !! нап. 176
|-
| Сэ сопсчэ, си тэмакъыр &lt;b&gt;мэуз&lt;/b&gt;. || У меня кашель, &lt;b&gt;болит&lt;/b&gt; горло. || I have a cough, my throat &lt;b&gt;hurts&lt;/b&gt;.
|-
| Мыбдеж &lt;b&gt;узрэ&lt;/b&gt;? || Здесь &lt;b&gt;больно&lt;/b&gt;? || &lt;b&gt;Does it hurt&lt;/b&gt; here?
|-
| Уи Ӏупсыр щебгъэхкӀэ, уи тэмакъыр &lt;b&gt;узрэ&lt;/b&gt;? || Тебе (вам) &lt;b&gt;больно&lt;/b&gt; глотать? || &lt;b&gt;Does it hurt&lt;/b&gt; to swallow?
|-
| &lt;b&gt;Мэуз&lt;/b&gt;. || &lt;b&gt;Больно&lt;/b&gt;. || &lt;b&gt;It hurts&lt;/b&gt;.
|-
! !! !! нап. 177
|-
| Уи щхьэр &lt;b&gt;узрэ&lt;/b&gt; (кӀэрахъуэрэ)? || Голова &lt;b&gt;не болит&lt;/b&gt; (кружится)? || &lt;b&gt;Does&lt;/b&gt; your head &lt;b&gt;hurt&lt;/b&gt; (Do you feel dizzy)?
|-
! !! !! нап. 181
|-
| Си дзэр &lt;b&gt;мэуз&lt;/b&gt;. || У меня &lt;b&gt;болит&lt;/b&gt; зуб. || I have &lt;b&gt;a toothache&lt;/b&gt;.
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{зэпхахэр}}
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*узын: be sick, ill; hurt, ache, be painful, sore, have pain (about some part of the body or organism)
{{урысыбзэ}}
*узын: болеть (о какой-л. части тела, организма)
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''псалъафэ зэпыщӀахэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
====Гур узын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} have heart disease; have heart pain
{{псалъафэ-урысыбзэ}} болеть — о сердце.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Лыр узын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} worry; one’s soul aches for sb or sth
{{псалъафэ-урысыбзэ}} беспокоиться, болеть душой за кого-что-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{библиографие}}</text>
      <sha1>30hsz3lv2eto92s791cpwwvsecx84wk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>уи</title>
    <ns>0</ns>
    <id>12419</id>
    <revision>
      <id>130194</id>
      <parentid>130091</parentid>
      <timestamp>2026-10-28T11:48:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rhdkabardian</username>
        <id>5</id>
      </contributor>
      <origin>130194</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5494" sha1="8kixqzhlcjqkc4csadytu9t3msbcry2" xml:space="preserve">{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ЕИГЪЭ ПРЕФИКС}}
{{этимологие}}
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=wi:}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=у + [и]}}
{{мыхьэнэ}}
#Еиныгъэ къэзыгъэлъагъуэ префикс.
{{щапхъэхэр}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэреджэ тхылъхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Адыгэбзэ''', Гугъуэт Л. Т., Зэхъуэхъу Л. Хь, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1984''' !! нап. 27
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| Нащ, уэри &lt;b&gt;уи&lt;/b&gt; шыр шэщым шэ!|| Нащ, и ты веди &lt;b&gt;свою&lt;/b&gt; лошадь в конюшню.|| Nash, you take &lt;b&gt;your&lt;/b&gt; horse to the stable, too!
|-
! !! !! нап. 30
|-
| &lt;b&gt;Уи&lt;/b&gt; кӀэфий. || &lt;b&gt;Твой&lt;/b&gt; свисток. || &lt;b&gt;Your&lt;/b&gt; whistle.
|-
! !! !! нап. 77
|-
|| Шордакъхэм укъихьэмэ, къалэри бгы щхьэ хужьхэри &lt;b&gt;уи&lt;/b&gt; пащхьэм къоувэ.|| Если выйдешь на балкон, перед &lt;b&gt;тобой&lt;/b&gt; встают город и белые вершины гор. || If you come out onto the balcony, the city and the white-headed mountains rise before &lt;b&gt;you&lt;/b&gt;.
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 173
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| &lt;b&gt;Уи&lt;/b&gt; рецептыр япэ щхьэгъубжэмкӀэ ет. || Подай(-те) &lt;b&gt;твой (ваш)&lt;/b&gt; рецепт в первое окно. || Submit &lt;b&gt;your&lt;/b&gt; prescription at the first window.
|-
! !! !! нап. 175
|-
| Сыт &lt;b&gt;уи&lt;/b&gt; лажьэр? || Что с &lt;b&gt;тобой (вами)&lt;/b&gt;? || What’s wrong with &lt;b&gt;you&lt;/b&gt;?
|-
| Узэрысымаджэр &lt;b&gt;уи&lt;/b&gt; фэм къегъэлъагъуэ. || У &lt;b&gt;тебя (вас)&lt;/b&gt; болезненный вид. || &lt;b&gt;You&lt;/b&gt; look ill.
|-
! !! !! нап. 176
|-
| Сыт лъандэрэ &lt;b&gt;уи&lt;/b&gt;гу къыдэмыжрэ? || Когда &lt;b&gt;ты (вы)&lt;/b&gt; почувствовал(—и) себя плохо? || When did &lt;b&gt;you&lt;/b&gt; start feeling unwell?
|-
| &lt;b&gt;Уи&lt;/b&gt; жьэр ину зэтехи &quot;а&quot; жыӀэт. || Открой(-те), пожалуйста, рот пошире и скажи(-те) &quot;а&quot;. || Please open &lt;b&gt;your&lt;/b&gt; mouth wide and say &quot;ah.&quot;
|-
| &lt;b&gt;Уи&lt;/b&gt; Ӏупсыр щебгъэхкӀэ, &lt;b&gt;уи&lt;/b&gt; тэмакъыр узрэ? || &lt;b&gt;Тебе (вам)&lt;/b&gt; больно глотать? || Does it hurt to swallow?
|-
| &lt;b&gt;Уи&lt;/b&gt; бзэгур сыгъэлъагъут. || Покажи(-те) язык. || Show me &lt;b&gt;your&lt;/b&gt; tongue.
|-
| Мыдэхьыт, &lt;b&gt;уи&lt;/b&gt; лъынтхуэр къызэреуэм сегъэплъыт. || Давайте проверим пульс. || Let’s check &lt;b&gt;your&lt;/b&gt; pulse.
|-
| Шхыным &lt;b&gt;уи&lt;/b&gt; гур дауэ хущыт? || Какой &lt;b&gt;у тебя&lt;/b&gt; аппетит? || How’s &lt;b&gt;your&lt;/b&gt; appetite?
|-
! !! !! нап. 177
|-
| &lt;b&gt;Уи&lt;/b&gt; щхьэр узрэ (кӀэрахъуэрэ)? || Голова не болит (кружится)? || Does &lt;b&gt;your&lt;/b&gt; head hurt (Do &lt;b&gt;you&lt;/b&gt; feel dizzy)?
|-
! !! !! нап. 179
|-
| Дауэ щыт &lt;b&gt;уи&lt;/b&gt; узыншагъэр? || Как &lt;b&gt;твое (ваше)&lt;/b&gt; здоровье? || How is &lt;b&gt;your&lt;/b&gt; health?
|-
| Зыхуэсакъыж, &lt;b&gt;уи&lt;/b&gt; узыншагъэр хъумэ. || Будь(-те) осторожней, береги(-те) &lt;b&gt;свое&lt;/b&gt; здоровье. || Be careful, take care of &lt;b&gt;your&lt;/b&gt; health.
|-
| &lt;b&gt;Уи&lt;/b&gt; узыншагъэмкӀэ уэ Ӏэмал имыӀэу тутыныр (фадэр) хыфӀэбдзэн хуейщ. || По состоянию здоровья ты (вы) немедленно должен (должны) перестать курить (пить). || Due to &lt;b&gt;your&lt;/b&gt; health condition, you must immediately stop smoking (drinking).
|-
! !! !! нап. 181
|-
| &lt;b&gt;Уи&lt;/b&gt; нэ кӀуэцӀым и давленэр къэдгъэпщ. || Давай(-те) проверим &lt;b&gt;у тебя (вас)&lt;/b&gt; глазное давление. || Let's check &lt;b&gt;your&lt;/b&gt; (the) eye pressure.
|-
! !! !! нап. 182
|-
| &lt;b&gt;Уи&lt;/b&gt; жьэр зэтех. || Открой рот. || Open &lt;b&gt;your&lt;/b&gt; mouth.
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{зэпхахэр}}
*Уи хэку.
*Уи деж.
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*уи: second person singular possessive indicator, functionally equivalent to English “your, yours”
*Уи хэку: your homeland, your country
*Уи деж: at your (house/flat/etc.); near you
{{урысыбзэ}}
*уи: показатель принадлежности, функционально соответствует русскому «твой»
*Уи хэку: твоя родина
*Уи деж:  у тебя
{{библиографие}}</text>
      <sha1>8kixqzhlcjqkc4csadytu9t3msbcry2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>хуеин</title>
    <ns>0</ns>
    <id>13458</id>
    <revision>
      <id>130118</id>
      <parentid>130084</parentid>
      <timestamp>2026-10-27T12:37:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rhdkabardian</username>
        <id>5</id>
      </contributor>
      <origin>130118</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8009" sha1="hdiud8b2s6wjzk6541z9fywcou93o4j" xml:space="preserve">{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ГЛАГОЛ ЛЪЭМЫӀЭС}}
{{этимологие}}
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=xʷe:'jǝn}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=ху(э)- + [ей] + -ы + -н}}
{{спряженэ}}
[[спр-стат-хуеин|Глагол лъэмыӏэс &quot;хуеин&quot;-ым и спряженэр]]
{{мыхьэнэ}}
#ФӀэфӀын, хуэныкъуэн.
#Сказуемэ зэхэлъым щыщ Ӏыхьэу къагъэсэбэп.
{{щапхъэхэр}}
*[Мусэ Мэсхьуд жриӀэу:] - Абы хуэдиз щыпщӀэм писыр уащӀын хуеящ.  {{автор|kbd|имяавтора=КӀ. А.}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэреджэ тхылъхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class =&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Адыгэбзэ''', Гугъуэт Л. Т., Зэхъуэхъу Л. Хь, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1984''' !! нап. 95
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
|| Псыр къабзэу зехьэн &lt;b&gt;хуейщ&lt;/b&gt;.|| &lt;b&gt;Надо&lt;/b&gt; держать воду чистой.|| Water &lt;b&gt;should&lt;/b&gt; be kept clean.
|-
|| Псыр дауэ зехьэн &lt;b&gt;хуей&lt;/b&gt;?|| Как &lt;b&gt;необходимо&lt;/b&gt; держать воду?|| How &lt;b&gt;should&lt;/b&gt; water be kept?
|-
! !! !! нап. 101
|-
|| &lt;b&gt;Зыхуеину&lt;/b&gt; псори и тхылъылъэм делъхьэри еджапӀэм макӀуэ.|| Он кладет все &lt;b&gt;необходимое&lt;/b&gt; в ранец и идет в школу.|| He puts everything he &lt;b&gt;will need&lt;/b&gt; in his bookbag and goes to school.
|-
! !! !! нап. 111
|-
|| Сэри &lt;b&gt;сыхуейщ&lt;/b&gt;, мамэ хуэдэу, сыдэфу зезгъэсэну. || Как мама, я также &lt;b&gt;хочу&lt;/b&gt; научиться шить. || I &lt;b&gt;want&lt;/b&gt; to learn to sew like Mama.
|-
! !! !! нап. 116
|-
|| Унэ блыныр и чэзум бъин &lt;b&gt;хуейщ&lt;/b&gt;. || &lt;b&gt;Необходимо&lt;/b&gt; своевременно стены дома белить. || You &lt;b&gt;should&lt;/b&gt; whitewash the walls of your house in a timely fashion.
|-
|| Унэ блыныр дъин &lt;b&gt;хуейуэ&lt;/b&gt; ди анэм жиӀащ. || Мама сказала, что нам &lt;b&gt;необходимо&lt;/b&gt; побелить глиной стены дома. || Our mother said that the walls of our house &lt;b&gt;needed&lt;/b&gt; whitewashing.
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 173
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| Сэ &lt;b&gt;сыхуейщ&lt;/b&gt; йод (пенициллин, гу уз хущхъуэ, бжьэхуц, термометр). || Мне &lt;b&gt;нужен(-а,-ы)&lt;/b&gt; йод (пенициллин, сердечные капли, вата, термометр). || I &lt;b&gt;need&lt;/b&gt; iodine (penicillin, heart drops, cotton, a thermometer).
|-
! !! !! нап. 174
|-
| Сэ &lt;b&gt;сыхуейщ&lt;/b&gt; гриппым зэреӀэзэ хущхъуэ. || Мне &lt;b&gt;нужно&lt;/b&gt; средство от гриппа. || I &lt;b&gt;need&lt;/b&gt; something for the flu.
|-
| ЗэпхьэлӀэным япэкӀэ утхытхэн &lt;b&gt;хуейщ&lt;/b&gt;. || Перед употреблением &lt;b&gt;взбалтывать&lt;/b&gt;. || &lt;b&gt;Shake&lt;/b&gt; before use.
|-
! !! !! нап. 175
|-
| Уэ Ӏэмал имыӀэу дохутыр зэбгъэплъын &lt;b&gt;хуейщ&lt;/b&gt;. || Тебе (вам) &lt;b&gt;необходимо&lt;/b&gt; обратиться к врачу. || You &lt;b&gt;need&lt;/b&gt; to see a doctor.
|-
| КӀуэцӀ узхэм еӀэзэ дохутырым (тэмакъ, дзэ узым еӀэзэ дохутырым, хирургым) деж сыщӀыхьэн &lt;b&gt;хуейщ&lt;/b&gt;. || Мне &lt;b&gt;нужно&lt;/b&gt; записаться к врачу-терапевту (лору, зубному, хирургу). || I &lt;b&gt;need&lt;/b&gt; to make an appointment with a general practitioner (ENT, dentist, surgeon).
|-
! !! !! нап. 177
|-
| Уэ мастэ зыхебгъэӀун &lt;b&gt;хуейщ&lt;/b&gt;. || Тебе (вам) &lt;b&gt;нужно&lt;/b&gt; сделать укол. || You &lt;b&gt;need&lt;/b&gt; to get an injection.
|-
| Уэ махуэ зыбжанэкӀэ пӀэм ухэлъын &lt;b&gt;хуейщ&lt;/b&gt;. || Тебе (вам) несколько дней &lt;b&gt;нужно&lt;/b&gt; соблюдать постельный режим. || You &lt;b&gt;need&lt;/b&gt; to stay in bed for a few days.
|-
| Уэ операцэ зебгъэщӀын &lt;b&gt;хуейщ&lt;/b&gt;. || Тебе (вам) &lt;b&gt;необходима&lt;/b&gt; операция. || You &lt;b&gt;need&lt;/b&gt; surgery.
|-
| ИкӀэщӀыпӀэкӀэ уэ сымаджэщым ущӀэгъуэлъхьэн &lt;b&gt;хуейщ&lt;/b&gt;. || Тебя (вас) &lt;b&gt;надо&lt;/b&gt; срочно положить в больницу. || You &lt;b&gt;need&lt;/b&gt; to be urgently admitted to hospital.
|-
! !! !! нап. 179
|-
| Уи узыншагъэмкӀэ уэ Ӏэмал имыӀэу тутыныр (фадэр) хыфӀэбдзэн &lt;b&gt;хуейщ&lt;/b&gt;. || По состоянию здоровья ты (вы) немедленно &lt;b&gt;должен&lt;/b&gt; (должны) перестать курить (пить). || Due to your health condition, you &lt;b&gt;must&lt;/b&gt; immediately stop smoking (drinking).
|-
| Сэ нэгъуджэ &lt;b&gt;сыхуейщ&lt;/b&gt;. || Мне &lt;b&gt;нужны&lt;/b&gt; очки. || I &lt;b&gt;need&lt;/b&gt; glasses.
|-
! !! !! нап. 180
|-
| Сыт хуэдэ нэгъуджэ &lt;b&gt;узыхуейр&lt;/b&gt;? || Какие &lt;b&gt;тебе (вам) нужны&lt;/b&gt; очки? || What kind of glasses &lt;b&gt;do you need&lt;/b&gt;?
|-
| Уэ нэм еплъ дохутырым деж укӀуэн &lt;b&gt;хуейщ&lt;/b&gt;, пхуэхъун нэгъуджэ къыпхухихын щхьэкӀэ. || Тебе (вам) &lt;b&gt;надо&lt;/b&gt; к окулисту, чтобы подобрать себе очки. || You &lt;b&gt;need&lt;/b&gt; to see an eye doctor to choose your glasses.
|-
| Нэхъри нэхъ ину уэзыгъэлъагъу нэгъуджэ &lt;b&gt;сыхуейщ&lt;/b&gt;. || &lt;b&gt;Мне нужны&lt;/b&gt; более сильные очки. || &lt;b&gt;I need&lt;/b&gt; stronger glasses.
|-
| Уэ жыжьэу плъагъун (урилэжьэн) щхьэкӀэ, нэгъуджэ &lt;b&gt;ухуейщ&lt;/b&gt;. || Тебе (вам) &lt;b&gt;нужно&lt;/b&gt; заказать очки для дали (для работы). || You &lt;b&gt;need&lt;/b&gt; to order glasses for distance (for work).
|-
! !! !! нап. 181
|-
| ИкӀэщӀыпӀэкӀэ &quot;скорэ помощыр” къеджэн &lt;b&gt;хуейщ&lt;/b&gt;. || &lt;b&gt;Надо&lt;/b&gt; срочно вызвать &quot;Скорую помощь”. || &lt;b&gt;We need&lt;/b&gt; to call an ambulance immediately.
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{зэпхахэр}}
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*хуеин: 1. want, desire to do sth 2. must, have to, be necessary (used as a part of a compound predicate)
{{урысыбзэ}}
*хуеин: 1. хотеть, желать что-л. 2. должен (употребляется как часть составного сказуемого)
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''псалъафэ зэпыщӀахэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
====Зыхуей егъэгъуэтын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} provide sb with what they need
{{псалъафэ-урысыбзэ}} обеспечить необходимым кого-что-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{библиографие}}</text>
      <sha1>hdiud8b2s6wjzk6541z9fywcou93o4j</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>130193</id>
      <parentid>130118</parentid>
      <timestamp>2026-10-28T11:40:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rhdkabardian</username>
        <id>5</id>
      </contributor>
      <origin>130193</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8437" sha1="76vtv3f19qpqdqqcwv9a9m41xeujc01" xml:space="preserve">{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ГЛАГОЛ ЛЪЭМЫӀЭС}}
{{этимологие}}
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=xʷe:'jǝn}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=ху(э)- + [ей] + -ы + -н}}
{{спряженэ}}
[[спр-стат-хуеин|Глагол лъэмыӏэс &quot;хуеин&quot;-ым и спряженэр]]
{{мыхьэнэ}}
#ФӀэфӀын, хуэныкъуэн.
#Сказуемэ зэхэлъым щыщ Ӏыхьэу къагъэсэбэп.
{{щапхъэхэр}}
*[Мусэ Мэсхьуд жриӀэу:] - Абы хуэдиз щыпщӀэм писыр уащӀын хуеящ.  {{автор|kbd|имяавтора=КӀ. А.}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэреджэ тхылъхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class =&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Адыгэбзэ''', Гугъуэт Л. Т., Зэхъуэхъу Л. Хь, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1984''' !! нап. 95
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
|| Псыр къабзэу зехьэн &lt;b&gt;хуейщ&lt;/b&gt;.|| &lt;b&gt;Надо&lt;/b&gt; держать воду чистой.|| Water &lt;b&gt;should&lt;/b&gt; be kept clean.
|-
|| Псыр дауэ зехьэн &lt;b&gt;хуей&lt;/b&gt;?|| Как &lt;b&gt;необходимо&lt;/b&gt; держать воду?|| How &lt;b&gt;should&lt;/b&gt; water be kept?
|-
! !! !! нап. 101
|-
|| &lt;b&gt;Зыхуеину&lt;/b&gt; псори и тхылъылъэм делъхьэри еджапӀэм макӀуэ.|| Он кладет все &lt;b&gt;необходимое&lt;/b&gt; в ранец и идет в школу.|| He puts everything he &lt;b&gt;will need&lt;/b&gt; in his bookbag and goes to school.
|-
! !! !! нап. 111
|-
|| Сэри &lt;b&gt;сыхуейщ&lt;/b&gt;, мамэ хуэдэу, сыдэфу зезгъэсэну. || Как мама, я также &lt;b&gt;хочу&lt;/b&gt; научиться шить. || I &lt;b&gt;want&lt;/b&gt; to learn to sew like Mama.
|-
! !! !! нап. 116
|-
|| Унэ блыныр и чэзум бъин &lt;b&gt;хуейщ&lt;/b&gt;. || &lt;b&gt;Необходимо&lt;/b&gt; своевременно стены дома белить. || You &lt;b&gt;should&lt;/b&gt; whitewash the walls of your house in a timely fashion.
|-
|| Унэ блыныр дъин &lt;b&gt;хуейуэ&lt;/b&gt; ди анэм жиӀащ. || Мама сказала, что нам &lt;b&gt;необходимо&lt;/b&gt; побелить глиной стены дома. || Our mother said that the walls of our house &lt;b&gt;needed&lt;/b&gt; whitewashing.
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 173
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| Сэ &lt;b&gt;сыхуейщ&lt;/b&gt; йод (пенициллин, гу уз хущхъуэ, бжьэхуц, термометр). || Мне &lt;b&gt;нужен(-а,-ы)&lt;/b&gt; йод (пенициллин, сердечные капли, вата, термометр). || I &lt;b&gt;need&lt;/b&gt; iodine (penicillin, heart drops, cotton, a thermometer).
|-
! !! !! нап. 174
|-
| Сэ &lt;b&gt;сыхуейщ&lt;/b&gt; гриппым зэреӀэзэ хущхъуэ. || Мне &lt;b&gt;нужно&lt;/b&gt; средство от гриппа. || I &lt;b&gt;need&lt;/b&gt; something for the flu.
|-
| ЗэпхьэлӀэным япэкӀэ утхытхэн &lt;b&gt;хуейщ&lt;/b&gt;. || Перед употреблением &lt;b&gt;взбалтывать&lt;/b&gt;. || &lt;b&gt;Shake&lt;/b&gt; before use.
|-
! !! !! нап. 175
|-
| Уэ Ӏэмал имыӀэу дохутыр зэбгъэплъын &lt;b&gt;хуейщ&lt;/b&gt;. || Тебе (вам) &lt;b&gt;необходимо&lt;/b&gt; обратиться к врачу. || You &lt;b&gt;need&lt;/b&gt; to see a doctor.
|-
| КӀуэцӀ узхэм еӀэзэ дохутырым (тэмакъ, дзэ узым еӀэзэ дохутырым, хирургым) деж сыщӀыхьэн &lt;b&gt;хуейщ&lt;/b&gt;. || Мне &lt;b&gt;нужно&lt;/b&gt; записаться к врачу-терапевту (лору, зубному, хирургу). || I &lt;b&gt;need&lt;/b&gt; to make an appointment with a general practitioner (ENT, dentist, surgeon).
|-
! !! !! нап. 177
|-
| Уэ мастэ зыхебгъэӀун &lt;b&gt;хуейщ&lt;/b&gt;. || Тебе (вам) &lt;b&gt;нужно&lt;/b&gt; сделать укол. || You &lt;b&gt;need&lt;/b&gt; to get an injection.
|-
| Уэ махуэ зыбжанэкӀэ пӀэм ухэлъын &lt;b&gt;хуейщ&lt;/b&gt;. || Тебе (вам) несколько дней &lt;b&gt;нужно&lt;/b&gt; соблюдать постельный режим. || You &lt;b&gt;need&lt;/b&gt; to stay in bed for a few days.
|-
| Уэ операцэ зебгъэщӀын &lt;b&gt;хуейщ&lt;/b&gt;. || Тебе (вам) &lt;b&gt;необходима&lt;/b&gt; операция. || You &lt;b&gt;need&lt;/b&gt; surgery.
|-
| ИкӀэщӀыпӀэкӀэ уэ сымаджэщым ущӀэгъуэлъхьэн &lt;b&gt;хуейщ&lt;/b&gt;. || Тебя (вас) &lt;b&gt;надо&lt;/b&gt; срочно положить в больницу. || You &lt;b&gt;need&lt;/b&gt; to be urgently admitted to hospital.
|-
! !! !! нап. 179
|-
| Уи узыншагъэмкӀэ уэ Ӏэмал имыӀэу тутыныр (фадэр) хыфӀэбдзэн &lt;b&gt;хуейщ&lt;/b&gt;. || По состоянию здоровья ты (вы) немедленно &lt;b&gt;должен&lt;/b&gt; (должны) перестать курить (пить). || Due to your health condition, you &lt;b&gt;must&lt;/b&gt; immediately stop smoking (drinking).
|-
| Сэ нэгъуджэ &lt;b&gt;сыхуейщ&lt;/b&gt;. || Мне &lt;b&gt;нужны&lt;/b&gt; очки. || I &lt;b&gt;need&lt;/b&gt; glasses.
|-
! !! !! нап. 180
|-
| Сыт хуэдэ нэгъуджэ &lt;b&gt;узыхуейр&lt;/b&gt;? || Какие &lt;b&gt;тебе (вам) нужны&lt;/b&gt; очки? || What kind of glasses &lt;b&gt;do you need&lt;/b&gt;?
|-
| Уэ нэм еплъ дохутырым деж укӀуэн &lt;b&gt;хуейщ&lt;/b&gt;, пхуэхъун нэгъуджэ къыпхухихын щхьэкӀэ. || Тебе (вам) &lt;b&gt;надо&lt;/b&gt; к окулисту, чтобы подобрать себе очки. || You &lt;b&gt;need&lt;/b&gt; to see an eye doctor to choose your glasses.
|-
| Нэхъри нэхъ ину уэзыгъэлъагъу нэгъуджэ &lt;b&gt;сыхуейщ&lt;/b&gt;. || &lt;b&gt;Мне нужны&lt;/b&gt; более сильные очки. || &lt;b&gt;I need&lt;/b&gt; stronger glasses.
|-
| Уэ жыжьэу плъагъун (урилэжьэн) щхьэкӀэ, нэгъуджэ &lt;b&gt;ухуейщ&lt;/b&gt;. || Тебе (вам) &lt;b&gt;нужно&lt;/b&gt; заказать очки для дали (для работы). || You &lt;b&gt;need&lt;/b&gt; to order glasses for distance (for work).
|-
! !! !! нап. 181
|-
| ИкӀэщӀыпӀэкӀэ &quot;скорэ помощыр” къеджэн &lt;b&gt;хуейщ&lt;/b&gt;. || &lt;b&gt;Надо&lt;/b&gt; срочно вызвать &quot;Скорую помощь”. || &lt;b&gt;We need&lt;/b&gt; to call an ambulance immediately.
|-
! !! !! нап. 182
|-
| Си дзэр Ӏучын (дзэ ку гъуанэр гъэбыдэн, дзэтебзэр зэхъуэкӀын, мывэр техын) &lt;b&gt;хуейщ&lt;/b&gt;. || Мне &lt;b&gt;нужно&lt;/b&gt; вырвать (удалить) зуб (поставить пломбу, заменить коронку, снять камни). || I &lt;b&gt;need&lt;/b&gt; to have a tooth pulled (filled, replace a crown, have tartar removed).
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{зэпхахэр}}
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*хуеин: 1. want, desire to do sth 2. must, have to, be necessary (used as a part of a compound predicate)
{{урысыбзэ}}
*хуеин: 1. хотеть, желать что-л. 2. должен (употребляется как часть составного сказуемого)
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''псалъафэ зэпыщӀахэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
====Зыхуей егъэгъуэтын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} provide sb with what they need
{{псалъафэ-урысыбзэ}} обеспечить необходимым кого-что-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{библиографие}}</text>
      <sha1>76vtv3f19qpqdqqcwv9a9m41xeujc01</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>хъун</title>
    <ns>0</ns>
    <id>13640</id>
    <revision>
      <id>130126</id>
      <parentid>129986</parentid>
      <timestamp>2026-10-27T13:01:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rhdkabardian</username>
        <id>5</id>
      </contributor>
      <origin>130126</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10387" sha1="k3155inetgetd2i01abtszo16nc4i9a" xml:space="preserve">{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
Poa_annua.jpg|хъун
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ЩЫӀЭЦӀЭ}}
{{этимологие}}
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=χʷǝn}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[хъун]}}
{{склоненэ}}
{{скл-ыр|kbd|псалъэпкъ=хъун}}
{{мыхьэнэ}}
#ХъупӀэм къытекӀэ удз цӀынэу Ӏэщым яхъур.
{{щапхъэхэр}}
*- Сэ хъун бэгъуа здэщыӀэ сощӀэ, — жиӀэри Ажэжьым бжэн цӀыкӀуищыр иришэжьэжащ.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Дыщэ кӀ.}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэреджэ тхылъхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class =&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Адыгэбзэ''', Гугъуэт Л. Т., Зэхъуэхъу Л. Хь, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1984''' !! нап. 88
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
|| Абы &lt;b&gt;хъун&lt;/b&gt; щыкуэдщ.|| Там много &lt;b&gt;луговой травы&lt;/b&gt;.|| There is a lot of &lt;b&gt;meadow grass&lt;/b&gt; there.
|-
|| &lt;b&gt;Хъун&lt;/b&gt; щабэм Ӏэщыр пшэр щохъу.|| Скот становится толстым от мягкой &lt;b&gt;луговой травы&lt;/b&gt;.|| The livestock get fat there on the soft &lt;b&gt;meadow grass&lt;/b&gt;.
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{зэпхахэр}}
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*хъун: meadow grass
{{урысыбзэ}}
*хъун:  луговая трава
{{библиографие}}
{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
Opodiphthera_eucalypti_male.jpg|хъун
Assorted_Moths_%28Lepidoptera%29_in_the_University_of_Texas_Insect_Collection_%2822281153644%29_%28cropped%29.jpg|хъун
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ЩЫӀЭЦӀЭ}}
{{этимологие}}
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=χʷǝn}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[хъун]}}
{{склоненэ}}
{{скл-ыр|kbd|псалъэпкъ=хъун}}
{{мыхьэнэ}}
#Фэхэр, цыхэкӀ щэкӀхэр зышх хьэпӀацӀэ цӀыкӀунитӀэ.
{{щапхъэхэр}}
{{зэпхахэр}}
*ПыӀэр хъуным ишхащ.
*Хъуныр гъэкӀуэдын.
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*хъун: moth
*ПыӀэр хъуным ишхащ: the hat was eaten by moths
*Хъуныр гъэкӀуэдын: exterminate moths
{{урысыбзэ}}
*хъун: моль
*ПыӀэр хъуным ишхащ: шляпа была изъедена молью.
*Хъуныр гъэкӀуэдын: истребить молей.
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''псалъафэ зэпыщӀахэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
====Хъун еуэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} be eaten by moths
{{псалъафэ-урысыбзэ}} тронуть молью.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{библиографие}}
{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
Warp_and_weft_2.jpg|хъун
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ЩЫӀЭЦӀЭ}}
{{этимологие}}
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=χʷǝn}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[хъун]}}
{{склоненэ}}
{{скл-ыр|kbd|псалъэпкъ=хъун}}
{{мыхьэнэ}}
#ЩэкӀ зэӀущам и кӀыхьагъымкӀэ ирикӀуэ, Ӏущэхэр зыӀуащэ Ӏуданэ кӀыхьыр.
{{щапхъэхэр}}
{{зэпхахэр}}
*Цей хъун.
*ЩэкӀ хъун.
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*хъун: warp (longitudinal threads in fabric)
*Цей хъун: the warp of homespun cloth
*ЩэкӀ хъун: the warp of a piece of material
{{урысыбзэ}}
*хъун: основа (продольные нити в ткани)
*Цей хъун: основа домотканного сукна
*ЩэкӀ хъун: основа ткани
{{библиографие}}
{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ГЛАГОЛ ЛЪЭМЫӀЭС}}
{{этимологие}}
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=χʷǝn}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[хъу] + -ы + -н}}
{{спряженэ}}
[[спр-лъэмыӏ-хъун3|Глагол лъэмыӏэс &quot;хъун&quot;-ым и спряженэр]]
{{мыхьэнэ}}
#Зэрытыпхъэ щытыкӀэм иувэн, и пӀалъэр къихьэн, зэманыр къэсын.
#Игъуэ, и зэман нэсын, щичэзу щытыкӀэм ихьэн.
{{щапхъэхэр}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэреджэ тхылъхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class =&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Адыгэбзэ''', Гугъуэт Л. Т., Зэхъуэхъу Л. Хь, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1984''' !! нап. 89
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
|| Мэрян и анэ Нащхъуэ сымаджэ &lt;b&gt;хъуат&lt;/b&gt;.|| Мать Мерян, Нащхо, &lt;b&gt;заболела&lt;/b&gt;.|| Meryan’s mother Nashkhwa &lt;b&gt;had fallen&lt;/b&gt; ill.
|-
! !! !! нап. 90
|-
|| Гъэмахуэм бадзэр куэд &lt;b&gt;мэхъу&lt;/b&gt;.|| Летом мух &lt;b&gt;становиться&lt;/b&gt; много.|| &lt;b&gt;There are&lt;/b&gt; a lot of flies in summer.
|-
|| Ахэр хуабжьу зэран &lt;b&gt;мэхъу&lt;/b&gt;.|| Они &lt;b&gt;приносят&lt;/b&gt; большой вред.|| They &lt;b&gt;are&lt;/b&gt; very harmful.
|-
! !! !! нап. 94
|-
|| ЩӀымахуэр мазищ &lt;b&gt;мэхъу&lt;/b&gt;.|| Зима &lt;b&gt;длится&lt;/b&gt; три месяца.|| Winter &lt;b&gt;lasts for&lt;/b&gt; three months.
|-
! !! !! нап. 95
|-
|| Уэшх къешхмэ, къэкӀыгъэхэм заужь, гъавэр бэв &lt;b&gt;мэхъу&lt;/b&gt;.|| Когда идёт дождь, растения развиваются, зерновые культуры &lt;b&gt;становятся&lt;/b&gt; обильными.|| When it rains, plants grow, crops &lt;b&gt;become&lt;/b&gt; plentiful.
|-
! !! !! нап. 100
|-
|| Хур яужьгъри хугу &lt;b&gt;мэхъу&lt;/b&gt;.|| Просо рушат и оно &lt;b&gt;становится&lt;/b&gt; пшеном.|| People grind millet and it &lt;b&gt;becomes&lt;/b&gt; millet flour.
|-
! !! !! нап. 103
|-
|| Абы и щхьэцыр ин &lt;b&gt;хъуащ&lt;/b&gt;.|| Ее волосы &lt;b&gt;стали&lt;/b&gt; длинными.|| Her hair &lt;b&gt;has grown&lt;/b&gt; long.
|-
! !! !! нап. 105
|-
|| ЦӀывхэр куэд дыдэ &lt;b&gt;мэхъу&lt;/b&gt;.|| Жуков очень много.|| &lt;b&gt;There are&lt;/b&gt; very many beetles.
|-
! !! !! нап. 107
|-
|| Нащэр бэв &lt;b&gt;хъуащ&lt;/b&gt;. || Огурцы &lt;b&gt;стали&lt;/b&gt; обильными. || The cucumbers &lt;b&gt;have become&lt;/b&gt; luscious.
|-
! !! !! нап. 108
|-
|| Дэ хы &lt;b&gt;дохъу&lt;/b&gt;. || Нас шестеро.  || &lt;b&gt;There are&lt;/b&gt; six of us.
|-
! !! !! нап. 115
|-
|| Сэбэп &lt;b&gt;хъу&lt;/b&gt;. || &lt;b&gt;Будьте&lt;/b&gt; полезны. || &lt;b&gt;Be&lt;/b&gt; Useful.
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 174
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| Дапщэщ хьэзыр &lt;b&gt;хъуну&lt;/b&gt; хущхъуэр? || Когда &lt;b&gt;будет&lt;/b&gt; готово лекарство?  || When &lt;b&gt;will&lt;/b&gt; the medicine &lt;b&gt;be&lt;/b&gt; ready?
|-
| Нобэ сыхьэтыр пщыкӀузым деж хущхъуэр хьэзыр &lt;b&gt;хъунущ&lt;/b&gt;. || Сегодня в 11 часов дня лекарство &lt;b&gt;&lt;b&gt;будет&lt;/b&gt; готово. || The medicine &lt;b&gt;will be&lt;/b&gt; ready today at 11 a.m.
|-
! !! !! нап. 175
|-
| Сэ махуэ зыбжанэ &lt;b&gt;хъуауэ&lt;/b&gt; сыгукъыдэмыжщ (сызэщымыщхъущ).  || Я &lt;b&gt;уже&lt;/b&gt; несколько дней плохо себя чувствую.  || I’ve been feeling unwell &lt;b&gt;for&lt;/b&gt; a few days.
|-
! !! !! нап. 176
|-
| Уэ тэмакъыдзэ &lt;b&gt;ухъуащ&lt;/b&gt;. || &lt;b&gt;У&lt;/b&gt; тебя (вас) ангина. || You &lt;b&gt;have&lt;/b&gt; tonsillitis.
|-
! !! !! нап. 177
|-
| Уэ иджыри сымаджэщым ущӀатхыкӀыж &lt;b&gt;хъунукъым&lt;/b&gt;. ||  Тебя (вас) пока &lt;b&gt;нельзя&lt;/b&gt; выписать из больницы. ||  You &lt;b&gt;can't&lt;/b&gt; be discharged from the hospital yet.
|-
! !! !! нап. 179
|-
| Уэ тутын (фадэ) уефэ &lt;b&gt;хъунукъым&lt;/b&gt;. || Тебе (вам) &lt;b&gt;нельзя&lt;/b&gt; курить (пить). || You &lt;b&gt;must not&lt;/b&gt; smoke (drink).
|-
! !! !! нап. 181
|-
| ”Скорэ помощым” дауэ сыпсэлъа &lt;b&gt;хъуну&lt;/b&gt;? || &lt;b&gt;Как позвонить в&lt;/b&gt; &quot;Скорую помощь”? || &lt;b&gt;How do I call&lt;/b&gt; an ambulance?
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{зэпхахэр}}
*Жэщ хъуащ.
*Гъавэр хъун.
*Хъарбызыр хъун.
*хъуфын (мэхъуф)
*щыхъун (щохъу)
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*хъун: 1. become, be, begin, start, arrive, come 2. ripen, become ripe
*Жэщ хъуащ: night fell
*Гъавэр хъун: ripen (about a crop)
*Хъарбызыр хъун: get ripe (a watermelon)
*хъуфын (мэхъуф): be able to be or become
*щыхъун (щохъу): be, become swh
{{урысыбзэ}}
*хъун: 1. настать, начаться, наступить 2. зреть, созревать
*Жэщ хъуащ: наступил ночь
*Гъавэр хъун: зреть (об урожае)
*Хъарбызыр хъун:  зреть (об арбузе)
*хъуфын (мэхъуф): мочь становиться, быть
*щыхъун (щохъу): быть, становить где-л.
{{библиографие}}</text>
      <sha1>k3155inetgetd2i01abtszo16nc4i9a</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ӏучын</title>
    <ns>0</ns>
    <id>16767</id>
    <revision>
      <id>130183</id>
      <parentid>75199</parentid>
      <timestamp>2026-10-28T11:17:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rhdkabardian</username>
        <id>5</id>
      </contributor>
      <origin>130183</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2026" sha1="nqrypqeyawaccbpcxnua7xl5uel1c6o" xml:space="preserve">{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ГЛАГОЛ ЛЪЭӀЭС}}
{{этимологие}}
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=ʔʷǝ'tʂǝn}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=ӏу- + [ч] + -ы + -н}}
{{спряженэ}}
[[спр-лъэӏ-ӏучын|Глагол лъэӏэс &quot;ӏучын&quot;-ым и спряженэр]]
{{мыхьэнэ}}
#Зыгуэрым Ӏутыр уеӀэурэ къыӀугъэкӀын, къыӀутхъын.
#Зыгуэрым и щхьэр Ӏухын, ӀугъэпкӀын (п. п. птулъкӀэм).
{{щапхъэхэр}}
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 182
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| Си дзэр &lt;b&gt;Ӏучын&lt;/b&gt; (дзэ ку гъуанэр гъэбыдэн, дзэтебзэр зэхъуэкӀын, мывэр техын) хуейщ. || Мне нужно &lt;b&gt;вырвать (удалить)&lt;/b&gt; зуб (поставить пломбу, заменить коронку, снять камни). || I need &lt;b&gt;to have&lt;/b&gt; a tooth &lt;b&gt;pulled&lt;/b&gt; (filled, get a crown, have tartar removed).
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{зэпхахэр}}
*Дзэр Ӏучын.
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*ӏучын: 1. extract or pull out sth (for example, teeth) 2. open, uncork sth (for example, a bottle)
*Дзэр Ӏучын: extract a tooth
{{урысыбзэ}}
*ӏучын: 1. вырвать что-л (напр. зубы) 2. открыть, откупорить что-л. (напр. бутылку)
*Дзэр Ӏучын: вырвать зуб
{{библиографие}}</text>
      <sha1>nqrypqeyawaccbpcxnua7xl5uel1c6o</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>130184</id>
      <parentid>130183</parentid>
      <timestamp>2026-10-28T11:18:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rhdkabardian</username>
        <id>5</id>
      </contributor>
      <origin>130184</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2042" sha1="jygjhr4r87zxk08ehrov0vmv9y9kwjk" xml:space="preserve">{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ГЛАГОЛ ЛЪЭӀЭС}}
{{этимологие}}
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=ʔʷǝ'tʂǝn}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=ӏу- + [ч] + -ы + -н}}
{{спряженэ}}
[[спр-лъэӏ-ӏучын|Глагол лъэӏэс &quot;ӏучын&quot;-ым и спряженэр]]
{{мыхьэнэ}}
#Зыгуэрым Ӏутыр уеӀэурэ къыӀугъэкӀын, къыӀутхъын.
#Зыгуэрым и щхьэр Ӏухын, ӀугъэпкӀын (п. п. птулъкӀэм).
{{щапхъэхэр}}
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 182
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| Си дзэр &lt;b&gt;Ӏучын&lt;/b&gt; (дзэ ку гъуанэр гъэбыдэн, дзэтебзэр зэхъуэкӀын, мывэр техын) хуейщ. || Мне нужно &lt;b&gt;вырвать (удалить)&lt;/b&gt; зуб (поставить пломбу, заменить коронку, снять камни). || I need &lt;b&gt;to have&lt;/b&gt; a tooth &lt;b&gt;pulled&lt;/b&gt; (filled, get a crown, have tartar removed).
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{зэпхахэр}}
*Дзэр Ӏучын.
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*ӏучын: 1. extract or pull out sth (for example, teeth) 2. open, uncork sth (for example, a bottle)
*Дзэр Ӏучын: extract a tooth
{{урысыбзэ}}
*ӏучын: 1. удалить, вырвать что-л (напр. зубы) 2. открыть, откупорить что-л. (напр. бутылку)
*Дзэр Ӏучын: вырвать зуб
{{библиографие}}</text>
      <sha1>jygjhr4r87zxk08ehrov0vmv9y9kwjk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Индекс:Къэбэрдей-Шэрджэсыбзэ/КЪ</title>
    <ns>102</ns>
    <id>20028</id>
    <revision>
      <id>130168</id>
      <parentid>130045</parentid>
      <timestamp>2026-10-27T20:21:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rhdkabardian</username>
        <id>5</id>
      </contributor>
      <origin>130168</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="114183" sha1="lessxxssaeu8z7nblnrwg0fthfvi0r0" xml:space="preserve">{{Къэбэрдей-Шэрджэсыбзэ индекс}}
*[[Index:Къэбэрдей-Шэрджэсыбзэ/къ|къ]]
*[[Index:Къэбэрдей-Шэрджэсыбзэ/КЪ|КЪ]]
&lt;div class=&quot;index&quot;&gt;

==къ==
*[[къ]]
==къа==
*[[къабзабзэ]]
*[[къабзагъ]]
*[[къабзагъэ]]
*[[къабзэ]]
*[[къабзэлъабзагъ]]
*[[къабзэлъабзагъэ]]
*[[къабзэлъабзэ]]
*[[къабзэныгъэ]]
*[[къабзэу]]
*[[къабзий]]
*[[къаблэ]]
*[[къаблэмэ]]
*[[къабыл]]
*[[къавэ-къажьэ]]
*[[къады]]
*[[къадыр]]
*[[къаджэ-наджэ]]
*[[къадзыгъуэ]]
*[[къадзыху]]
*[[къажмыж]]
*[[къажьыкъ]]
*[[къажьыкъщхьащхъуэ]]
*[[къажьыкъщхьэфӏыцӏэ]]
*[[къаз]]
*[[къазэщ]]
*[[къазгъашхэ]]
*[[къаздамэ]]
*[[къазмакъ]]
*[[къазмакъей]]
*[[къазудз]]
*[[къазшырыдзэ]]
*[[къазшырыфэ]]
*[[къазыдзэ]]
*[[къазыкъ]]
*[[къазынэ]]
*[[къазыхъу]]
*[[къазыхъуэ]]
*[[къазыц]]
*[[къаис]]
*[[къайгъэ]]
*[[къайгъэншэ]]
*[[къайгъэншэу]]
*[[къайгъэшы]]
*[[къакӏуэ-накӏуэ]]
*[[къакъэ]]
*[[къакъэ-пщӏыпщӏу]]
*[[къакъий]]
*[[къакъырэ]]
*[[къакъыу]]
*[[къакъыш]]
*[[къакъышэ]]
*[[къалапщэ]]
*[[къалащхьэ]]
*[[къалэ]]
*[[къалэдэс]]
*[[къалэм]]
*[[къалэмыпэ]]
*[[къалэн]]
*[[къалэцӏэ]]
*[[къалэщхьэгуэжь]]
*[[къалмыкъ]]
*[[къалмыкъхэр]]
*[[къалъ]]
*[[къалъэн]]
*[[къалъгулъ]]
*[[къалъкъулъ]]
*[[къалътын]]
*[[къалътыншыкъ]]
*[[къалъхуагъащӏэ]]
*[[къалъху-и-лъхуж]]
*[[къалъхун]]
*[[къамапӏэ]]
*[[къамэ]]
*[[къамэку]]
*[[къамэкӏ]]
*[[къамэкӏэпыс]]
*[[къамэкӏэпышхэ]]
*[[къамэщӏэгъэна]]
*[[къамэщӏэлъысэ]]
*[[къамыл]]
*[[къамылапщэ]]
*[[къамылгъашэ]]
*[[къамылджокъу]]
*[[къамылжьец]]
*[[къамылфо]]
*[[къамылфопӏытӏ]]
*[[къамылширыкъ]]
*[[къамылшу]]
*[[къамылшыплъэ]]
*[[къамылыбжьэ]]
*[[къамылылъэ]]
*[[къамылыфэ]]
*[[къамылыхъу]]
*[[къамылыщхьэ]]
*[[къамышы]]
*[[къамышыкӏ]]
*[[къамышыкӏей]]
*[[къамышыкъу]]
*[[къамышыкъуей]]
*[[къамышынакӏэлъакӏэ]]
*[[къамышырабгъу]]
*[[къамышыщӏэ]]
*[[къан]]
*[[къанэ]]
*[[къангъэшхэн]]
*[[къандес]]
*[[къандыл]]
*[[къандырдзэл]]
*[[къандзэгу]]
*[[къандзэгулъэ]]
*[[къандзэлыкъу]]
*[[къанжэ]]
*[[къанжэлъахъэ]]
*[[къанжэуапӏэ]]
*[[къанзидзэ]]
*[[къанлы]]
*[[къанлыгъэ]]
*[[къантэло]]
*[[къантэлоужь]]
*[[къантхъусолыкъу]]
*[[къантхъусолыкъуей]]
*[[къанцӏол]]
*[[къанцӏу]]
*[[къанцӏууапщэ]]
*[[къаплъэ]]
*[[къаплъэн]]
*[[къапхъэн]]
*[[къапщтэмэ]]
*[[къапщыкъей]]
*[[къапщӏий]]
*[[къарапцӏэ]]
*[[къарэ]]
*[[къарэдае]]
*[[къарэжьэу]]
*[[къарэзэрэ]]
*[[къарэкъасыху]]
*[[къарэкъатинэ]]
*[[къарэкъуэлэн]]
*[[къаргъащхъуэ]]
*[[къаргъэ]]
*[[къаргъэжьэгъуху]]
*[[къаргъэжьей]]
*[[къаргъей]]
*[[къардэн]]
*[[къармыху]]
*[[къару]]
*[[къарууэгъу]]
*[[къарууншагъэ]]
*[[къарууншэ]]
*[[къарууфӏагъ]]
*[[къарууфӏагъэ]]
*[[къарууфӏэ]]
*[[къарущӏэх]]
*[[къарыкӏ]]
*[[къат]]
*[[къатинэ]]
*[[къат-къату]]
*[[къатхъэнсулыкъу]]
*[[къатхъэнсулыкъуей]]
*[[къатыр]]
*[[къаугъэ]]
*[[къаугъэзэхэшэ]]
*[[къаугъэншэ]]
*[[къаугъэшы]]
*[[къаугъэщӏ]]
*[[къауц]]
*[[къауцыпӏэ]]
*[[къафэ]]
*[[къафэудж]]
*[[къахэжыӏэн]]
*[[къахэпсэлъэн]]
*[[къахэпсэлъыхьын]]
*[[къашхэ-нашхэ]]
*[[къашыргъащхъуэ]]
*[[къашыргъэ]]
*[[къашыргъэпэ]]
*[[къащ]]
*[[къащхъуафэ]]
*[[къащхъуэ]]
*[[къащыкъ]]
*[[къащыкъжьей]]
*[[къащӏэ]]
==къэ==
*[[къэ=]]
===къэб===
*[[къэб]]
*[[къэбакъ]]
*[[къэбан]]
*[[къэбаскъ]]
*[[къэбэвытӏэн]]
*[[къэбэгын]]
*[[къэбэдзэуэжын]]
*[[къэбэкъуэн]]
*[[къэбэкхъын]]
*[[къэбэрдей]]
*[[къэбэрдейхэр]]
*[[къэбэрдын]]
*[[къэбэтэн]]
*[[къэбэтын]]
*[[къэббэгу]]
*[[къэбгынэн]]
*[[къэбгъажэ]]
*[[къэбгъуэжь]]
*[[къэбжыжын]]
*[[къэбжылафэ]]
*[[къэбжын]]
*[[къэбзэхыжын]]
*[[къэбзеижын]]
*[[къэбзеин]]
*[[къэбзеихьын]]
*[[къэбзыхьын]]
*[[къэблэгъэжын]]
*[[къэблэгъэн]]
*[[къэблэн]]
*[[къэбызджэн]]
*[[къэбырсеин]]
*[[къэбырыбын]]
*[[къэбыстащхьэ]]
*[[къэбыстэ]]
*[[къэбыстэшх]]
*[[къэбыфэ]]
*[[къэбыщхьэ]]
===къэв===
*[[къэвэбжэ]]
*[[къэвэн]]
*[[къэвэрей]]
*[[къэвыжын]]
*[[къэвын]]
*[[къэвыхьын]]
===къэгу===
*[[къэгубжьыгъуафӏэ]]
*[[къэгубжьын]]
*[[къэгубжьырей]]
*[[къэгубзыгъыжын]]
*[[къэгувэн]]
*[[къэгугъэн]]
*[[къэгузэвэн]]
*[[къэгузэвын]]
*[[къэгузэсэн]]
*[[къэгумэхэн]]
*[[къэгумэщӏэн]]
*[[къэгуоун]]
*[[къэгупсысыжын]]
*[[къэгупсысын]]
*[[къэгурымын]]
*[[къэгуфӏэжын]]
*[[къэгуфӏэн]]
*[[къэгушхуэжын]]
*[[къэгушхуэн]]
*[[къэгуӏэн]]
===къэгъ===
*[[къэгъазэ]]
*[[къэгъэбэдзэуэжын]]
*[[къэгъэбэкъуэн]]
*[[къэгъэбэкхъын]]
*[[къэгъэбэтэн]]
*[[къэгъэберычэтын]]
*[[къэгъэбжьыфӏэн]]
*[[къэгъэбыдэжын]]
*[[къэгъэбыдэн]]
*[[къэгъэбыдыхьын]]
*[[къэгъэбырсеин]]
*[[къэгъэбырыбын]]
*[[къэгъэвэжын]]
*[[къэгъэвэн]]
*[[къэгъэгугъэн]]
*[[къэгъэгузэвэн]]
*[[къэгъэгулэзын]]
*[[къэгъэгуфӏэжын]]
*[[къэгъэгуфӏэн]]
*[[къэгъэгушхуэн]]
*[[къэгъэгуӏэн]]
*[[къэгъэгъэжын]]
*[[къэгъэгъэн]]
*[[къэгъэдаущын]]
*[[къэгъэдэӏуэн]]
*[[къэгъэделэн]]
*[[къэгъэджэрэзын]]
*[[къэгъэдзыхэн]]
*[[къэгъэжанын]]
*[[къэгъэжэн]]
*[[къэгъэжэщӏыжын]]
*[[къэгъэжыхьын]]
*[[къэгъэзэжын]]
*[[къэгъэзэн]]
*[[къэгъэзджызджын]]
*[[къэгъэзуун]]
*[[къэгъэкуэшын]]
*[[къэгъэкӏэнтӏэн]]
*[[къэгъэкӏэрэхъуэн]]
*[[къэгъэкӏыжын]]
*[[къэгъэкӏын]]
*[[къэгъэкӏуэжын]]
*[[къэгъэкӏуэн]]
*[[къэгъэкӏуэсэн]]
*[[къэгъэкӏуэщӏын]]
*[[къэгъэкъэбзэн]]
*[[къэгъэкъуэлъэн]]
*[[къэгъэлэлэн]]
*[[къэгъэлэнджэн]]
*[[къэгъэлыбын]]
*[[къэгъэлыдыжын]]
*[[къэгъэлыдын]]
*[[къэгъэлъэгъуэн]]
*[[къэгъэлъеижын]]
*[[къэгъэнэжэгужэн]]
*[[къэгъэнэн]]
*[[къэгъэнэхуэн]]
*[[къэгъэнэхун]]
*[[къэгъэнэщхъеин]]
*[[къэгъэнэщхъыфӏэн]]
*[[къэгъэнэӏуэн]]
*[[къэгъэпкӏэн]]
*[[къэгъэпкӏын]]
*[[къэгъэплъэн]]
*[[къэгъэплъын]]
*[[къэгъэпсэлъэн]]
*[[къэгъэпсэужын]]
*[[къэгъэпсынщӏэн]]
*[[къэгъэпсыӏэн]]
*[[къэгъэпцӏэгъуафӏэ]]
*[[къэгъэпцӏэжын]]
*[[къэгъэпцӏэн]]
*[[къэгъэпщтын]]
*[[къэгъэпщтырыжын]]
*[[къэгъэпщтырын]]
*[[къэгъэпщын]]
*[[къэгъэпщӏын]]
*[[къэгъэпӏэщӏэн]]
*[[къэгъэпӏейтеин]]
*[[къэгъэпӏиин]]
*[[къэгъэсэбэпын]]
*[[къэгъэскӏэн]]
*[[къэгъэсын]]
*[[къэгъэсысын]]
*[[къэгъэтэджыжын]]
*[[къэгъэтэджын]]
*[[къэгъэтӏэсхъэн]]
*[[къэгъэтӏеин]]
*[[къэгъэтӏылъыхьын]]
*[[къэгъэуэвын]]
*[[къэгъэуэн]]
*[[къэгъэубэлэцын]]
*[[къэгъэувыжын]]
*[[къэгъэувын]]
*[[къэгъэувыӏэн]]
*[[къэгъэуджын]]
*[[къэгъэукӏытэн]]
*[[къэгъэукъубиин]]
*[[къэгъэунэхун]]
*[[къэгъэутхъуэн]]
*[[къэгъэуфэрэкӏын]]
*[[къэгъэушын]]
*[[къэгъэущын]]
*[[къэгъэуӏэбжьын]]
*[[къэгъэфэн]]
*[[къэгъэхуэбэн]]
*[[къэгъэхуэбэпцӏын]]
*[[къэгъэхьэрычэтын]]
*[[къэгъэхъаржэн]]
*[[къэгъэхъэрэхъэн]]
*[[къэгъэхъеин]]
*[[къэгъэхъужын]]
*[[къэгъэхъун]]
*[[къэгъэчэн]]
*[[къэгъэш-нэгъэш]]
*[[къэгъэшыгъуэ]]
*[[къэгъэшыпӏэ]]
*[[къэгъэщэбэн]]
*[[къэгъэщтэн]]
*[[къэгъэщӏэн]]
*[[къэгъэщӏэрэщӏэжын]]
*[[къэгъэщӏэрэщӏэн]]
*[[къэгъэщӏеижын]]
*[[къэгъэщӏеин]]
*[[къэгъэщӏеипӏэ]]
*[[къэгъэщӏын]]
*[[къэгъэщӏытэн]]
*[[къэгъэщӏыӏэн]]
*[[къэгъэщӏыӏэтыӏэн]]
*[[къэгъэӏэбэн]]
*[[къэгъэӏэгъуэн]]
*[[къэгъэӏэлын]]
*[[къэгъэӏэпхъуэн]]
*[[къэгъэӏэрыхуэн]]
*[[къэгъэӏэсэн]]
*[[къэгъэӏуэщхъун]]
*[[къэгъэӏулэн]]
*[[къэгъэӏун]]
*[[къэгъэӏурыщӏэн]]
*[[къэгъын]]
===къэгъу===
*[[къэгъуэгурыкӏуэн]]
*[[къэгъуэгъуэн]]
*[[къэгъуэлъыхьын]]
*[[къэгъуэтыгъуей]]
*[[къэгъуэтыжын]]
*[[къэгъуэтыжыпщӏэ]]
*[[къэгъуэтын]]
*[[къэгъуэщэн]]
*[[къэгъунэгъун]]
===къэд===
*[[къэдабэ]]
*[[къэдабэщиху]]
*[[къэдэӏуэжын]]
*[[къэдэӏуэн]]
*[[къэделэн]]
*[[къэдыгъун]]
*[[къэдымын]]
*[[къэдыхьэшхын]]
*[[къэдыхьын]]
===къэдж===
*[[къэджэдэжын]]
*[[къэджэдэн]]
*[[къэджэдыхьын]]
*[[къэджэлэн]]
*[[къэджэн]]
===къэдз===
*[[къэдзэлэшхэн]]
*[[къэдз-нэдз]]
*[[къэдзыгъуэ]]
*[[къэдзыжын]]
*[[къэдзын]]
*[[къэдзысыжын]]
*[[къэдзысын]]
*[[къэдзыхэн]]
*[[къэдзыхьын]]
===къэе===
*[[къэетэжын]]
===къэж===
*[[къэжаныжын]]
*[[къэжанын]]
*[[къэжэн]]
*[[къэжэпхъын]]
*[[къэжэр]]
*[[къэжэрхэр]]
*[[къэжеин]]
*[[къэжын]]
*[[къэжыхь]]
*[[къэжыхьын]]
===къэжь===
*[[къэжьыгъуэ]]
*[[къэжьыжын]]
*[[къэжьыкхъун]]
*[[къэжьын]]
===къэз===
*[[къэзакъ]]
*[[къэзан]]
*[[къэзэр]]
*[[къэзэуакӏуэ]]
*[[къэзэуат]]
*[[къэзэужын]]
*[[къэзэун]]
*[[къэзэуныгъэ]]
*[[къэзджэн]]
*[[къэзмакъбанэ]]
*[[къэзмакънэпцӏ]]
*[[къэзуун]]
*[[къэзыгъэзэж]]
*[[къэзышагъащӏэ]]
===къэи===
*[[къэихьын]]
===къэкӏ===
*[[къэкӏэзызын]]
*[[къэкӏэнтӏэн]]
*[[къэкӏэрэхъухьын]]
*[[къэкӏэцӏын]]
*[[къэкӏиин]]
*[[къэкӏыгъэ]]
*[[къэкӏыжын]]
*[[къэкӏын]]
===къэкӏу===
*[[къэкӏуэгъуэ]]
*[[къэкӏуэжыгъуэ]]
*[[къэкӏуэжын]]
*[[къэкӏуэжыныгъэ]]
*[[къэкӏуэн]]
*[[къэкӏуэныгъэ]]
*[[къэкӏуэсэжын]]
*[[къэкӏуэтэн]]
*[[къэкӏун]]
*[[къэкӏухь]]
*[[къэкӏухьакӏуэ]]
*[[къэкӏухьлъакъуэ]]
*[[къэкӏухьрей]]
*[[къэкӏухьын]]
===къэкъ===
*[[къэкъэн]]
*[[къэкъеижын]]
*[[къэкъеин]]
===къэкъу===
*[[къэкъуэлъэн]]
*[[къэкъубеин]]
*[[къэкъугъын]]
*[[къэкъутэжын]]
*[[къэкъутэн]]
===къэл===
*[[къэлат]]
*[[къэлэжьын]]
*[[къэлэлэн]]
*[[къэлэм]]
*[[къэлэнджэн]]
*[[къэлэр]]
*[[къэлэрдэгу]]
*[[къэлэтамэ]]
*[[къэлыбын]]
*[[къэлыдыжын]]
*[[къэлыдын]]
*[[къэлыхьын]]
===къэлъ===
*[[къэлъагъун]]
*[[къэлъэбэкъуэн]]
*[[къэлъэгъуэн]]
*[[къэлъэлъэн]]
*[[къэлъэрышэн]]
*[[къэлъэсын]]
*[[къэлъэтэжын]]
*[[къэлъэтэн]]
*[[къэлъэтысын]]
*[[къэлъэтыхьын]]
*[[къэлъэфын]]
*[[къэлъэхъун]]
*[[къэлъэщын]]
*[[къэлъэщӏыжын]]
*[[къэлъэщӏын]]
*[[къэлъэщӏыхьын]]
*[[къэлъэӏуэжын]]
*[[къэлъэӏуэн]]
*[[къэлъэӏун]]
*[[къэлъэӏухуэн]]
*[[къэлъеижын]]
*[[къэлъеин]]
*[[къэлътмакъ]]
*[[къэлъхун]]
*[[къэлъшын]]
*[[къэлъытэжын]]
*[[къэлъытэн]]
*[[къэлъыхьын]]
*[[къэлъыхъуэжын]]
*[[къэлъыхъуэн]]
*[[къэлъыхъун]]
*[[къэлъыхъухьын]]
===къэлӏ===
*[[къэлӏэн]]
*[[къэлӏыщӏэн]]
===къэм===
*[[къэмэжэлӏэн]]
*[[къэмэхын]]
*[[къэмыгъазэу]]
*[[къэмыкӏыжын]]
*[[къэмылэнджэжу]]
*[[къэмылэнджэжын]]
*[[къэмынэӏауэ]]
*[[къэмыхъупс]]
===къэн===
*[[къэнэжэгужэн]]
*[[къэнэжын]]
*[[къэнэн]]
*[[къэнэхуэн]]
*[[къэнэхун]]
*[[къэнэщхъеин]]
*[[къэнэщхъыфӏэн]]
*[[къэнэӏуэжын]]
*[[къэнэӏуэн]]
*[[къэндрэдзэл]]
*[[къэнжал]]
*[[къэнтхъурей]]
===къэп===
*[[къэп]]
*[[къэпэмыхьын]]
*[[къэпэщэщыхьын]]
*[[къэпкӏэн]]
*[[къэпкӏэн]]
*[[къэпкӏын]]
*[[къэпкӏыхьын]]
*[[къэплъэжын]]
*[[къэплъэн]]
*[[къэплъэнэф]]
*[[къэплъын]]
*[[къэплъыхьын]]
*[[къэпсэлъапӏэ]]
*[[къэпсэлъэн]]
*[[къэпсэлъэныгъэ]]
*[[къэпсэлъыкӏэ]]
*[[къэпсэлъын]]
*[[къэпсэужын]]
*[[къэпсыӏэн]]
*[[къэптал]]
*[[къэпхъэнкӏын]]
*[[къэпхъэрын]]
*[[къэпхъэшэн]]
*[[къэпхъуэн]]
*[[къэпхъуэтэжын]]
*[[къэпхъуэтэн]]
*[[къэпцӏэн]]
*[[къэпшыныжын]]
*[[къэпшынын]]
*[[къэпщэпщыхьын]]
*[[къэпщтын]]
*[[къэпщтырын]]
*[[къэпщыжын]]
*[[къэпщын]]
*[[къэпщытакӏуэ]]
*[[къэпщытэжын]]
*[[къэпщытэн]]
*[[къэпщытэныгъэ]]
*[[къэпщыхьын]]
*[[къэпщӏэнтӏэн]]
*[[къэпщӏын]]
*[[къэпщӏыхьын]]
===къэпӏ===
*[[къэпӏэжьэжьэн]]
*[[къэпӏэнкӏын]]
*[[къэпӏэтӏэуэн]]
*[[къэпӏэщӏэн]]
*[[къэпӏейтеин]]
*[[къэпӏиин]]
*[[къэпӏыщӏэн]]
===къэр===
*[[къэрабэ]]
*[[къэрабгъагъ]]
*[[къэрабгъагъэ]]
*[[къэрабгъэ]]
*[[къэрал]]
*[[къэралыгъуэ]]
*[[къэралыгъуэжь]]
*[[къэралыцӏэ]]
*[[къэрар]]
*[[къэрэгъэш]]
*[[къэрэгъул]]
*[[къэрэкъэш]]
*[[къэрэкъурэ]]
*[[къэрэндащ]]
*[[къэрэндащылъэ]]
*[[къэрэщей]]
*[[къэрэщейхэр]]
*[[къэрэшей]]
*[[къэрэшейхэр]]
*[[къэрмакъ]]
*[[къэрмакъей]]
*[[къэрмэн]]
*[[къэрмэфибл]]
*[[къэруакъ]]
===къэс===
*[[къэс]]
*[[къэсэтеин]]
*[[къэсэхыжын]]
*[[къэскӏэ]]
*[[къэскӏэн]]
*[[къэсмыж]]
*[[къэсракъ]]
*[[къэсыгъуэ]]
*[[къэсыжыгъуэ]]
*[[къэсыжын]]
*[[къэсын]]
*[[къэсыху]]
*[[къэсыхьын]]
===къэт===
*[[къэтэджыжын]]
*[[къэтэджын]]
*[[къэтэмакъкӏэщӏын]]
*[[къэтэмакъын]]
*[[къэтхыжын]]
*[[къэтхын]]
*[[къэтхытхын]]
*[[къэтхьэкъун]]
*[[къэтхьэусыхэн]]
*[[къэтхъэнсолыкъу]]
*[[къэтхъыхьын]]
*[[къэтхъун]]
*[[къэтхъунщӏахуэ]]
*[[къэтхъунщӏэжын]]
*[[къэтхъунщӏыжын]]
*[[къэтхъунщӏын]]
*[[къэтыгъэншэу]]
*[[къэтын]]
===къэтӏ===
*[[къэтӏэпӏын]]
*[[къэтӏэрэзын]]
*[[къэтӏэсхъэжын]]
*[[къэтӏэсхъэн]]
*[[къэтӏэтэжын]]
*[[къэтӏэтэн]]
*[[къэтӏэтӏэн]]
*[[къэтӏэщӏын]]
*[[къэтӏеин]]
*[[къэтӏыжын]]
*[[къэтӏын]]
*[[къэтӏысыжын]]
*[[къэтӏысын]]
*[[къэтӏысыхьын]]
*[[къэтӏыхьын]]
===къэу===
*[[къэуал]]
*[[къэуат]]
*[[къэуэвын]]
*[[къэуэжын]]
*[[къэуэн]]
*[[къэубэлэцын]]
*[[къэубэрэпщын]]
*[[къэубгъун]]
*[[къэубжьытхыжын]]
*[[къэубжьытхын]]
*[[къэубзэжын]]
*[[къэубзэн]]
*[[къэублакӏуэ]]
*[[къэублэжын]]
*[[къэублэн]]
*[[къэублэрэкӏын]]
*[[къэубыдыжын]]
*[[къэубыдын]]
*[[къэувыжын]]
*[[къэувын]]
*[[къэувыхьын]]
*[[къэувыӏэгъуэ]]
*[[къэувыӏэн]]
*[[къэувыӏэпӏэ]]
*[[къэугъуеин]]
*[[къэудынын]]
*[[къэудыныхьын]]
*[[къэуджын]]
*[[къэужын]]
*[[къэукӏын]]
*[[къэукӏытэн]]
*[[къэукӏыхьын]]
*[[къэукъуэдиин]]
*[[къэукъубиин]]
*[[къэукхъуэн]]
*[[къэулъэпхъэщын]]
*[[къэумэзэхын]]
*[[къэумысын]]
*[[къэун]]
*[[къэунэтӏыжын]]
*[[къэунэтӏын]]
*[[къэунэхугъуэ]]
*[[къэунэхун]]
*[[къэунэщӏын]]
*[[къэуныкъун]]
*[[къэуплъэкӏун]]
*[[къэупсэпсэн]]
*[[къэупсыхьын]]
*[[къэупщӏэ-нэупщӏэ]]
*[[къэупщӏэтэн]]
*[[къэупщӏэтыхьын]]
*[[къэупщӏыхьын]]
*[[къэуткӏэпщӏын]]
*[[къэуткӏэрэпщын]]
*[[къэутхъуэн]]
*[[къэутыхьын]]
*[[къэутӏыпщыжын]]
*[[къэутӏыпщын]]
*[[къэуфэрэзыхьын]]
*[[къэуфэрэкӏын]]
*[[къэуфыхьын]]
*[[къэуфӏыцӏын]]
*[[къэухын]]
*[[къэухь]]
*[[къэухьын]]
*[[къэухъуэнщӏын]]
*[[къэухъуреихьын]]
*[[къэуц]]
*[[къэуцэрэфын]]
*[[къэуцӏэпӏын]]
*[[къэуцӏынын]]
*[[къэуцӏыплъын]]
*[[къэушэн]]
*[[къэушыжын]]
*[[къэушын]]
*[[къэущэкӏун]]
*[[къэущкъулын]]
*[[къэущхъуэнтӏын]]
*[[къэущын]]
*[[къэущыхьын]]
*[[къэущӏын]]
*[[къэуӏэбжьын]]
*[[къэуӏэн]]
===къэф===
*[[къэфакӏуэ]]
*[[къэфапщӏэ]]
*[[къэфапӏэ]]
*[[къэфэбжьэ]]
*[[къэфэгъу]]
*[[къэфэгъуэ]]
*[[къэфэкӏэ]]
*[[къэфэн]]
*[[къэфыхьын]]
*[[къэфыщӏын]]
===къэх===
*[[къэхэшэн]]
*[[къэхыжыгъуэ]]
*[[къэхыжын]]
*[[къэхын]]
===къэху===
*[[къэхуэбэжын]]
*[[къэхуэбэн]]
*[[къэхуэбэпцӏын]]
*[[къэхуэрэзыхьын]]
*[[къэхужын]]
*[[къэхун]]
*[[къэхусын]]
*[[къэхутакӏуэ]]
*[[къэхутэн]]
*[[къэхутэныгъэ]]
*[[къэхухьын]]
*[[къэхущхьэн]]
===къэхь===
*[[къэхьэсын]]
*[[къэхьэхужын]]
*[[къэхьэхун]]
*[[къэхьпагъэ]]
*[[къэхьпэ]]
*[[къэхьпэщ]]
*[[къэхьыжын]]
*[[къэхьын]]
===къэхъ===
*[[къэхъеижын]]
*[[къэхъеин]]
===къэхъу===
*[[къэхъуа-къэщӏа]]
*[[къэхъуа-хъужа]]
*[[къэхъуэжын]]
*[[къэхъуэпскӏын]]
*[[къэхъугъэ]]
*[[къэхъужын]]
*[[къэхъукъащӏэ]]
*[[къэхъун]]
*[[къэхъункъэщӏэн]]
*[[къэхъунщӏэн]]
*[[къэхъухьын]]
*[[къэхъуцэцын]]
===къэц===
*[[къэцыбырыбын]]
*[[къэцыджын]]
===къэцӏ===
*[[къэцӏуун]]
*[[къэцӏыхужын]]
*[[къэцӏыхун]]
===къэч===
*[[къэчэн]]
*[[къэчын]]
===къэш===
*[[къэш]]
*[[къэшэгъуэ]]
*[[къэшэжын]]
*[[къэшэн]]
*[[къэшэнашэ]]
*[[къэшэныгу]]
*[[къэшэсын]]
*[[къэшэчын]]
*[[къэшиин]]
*[[къэшхын]]
*[[къэшхыхь]]
*[[къэшхыхьын]]
*[[къэшын]]
*[[къэшынэжын]]
*[[къэшынэн]]
===къэщ===
*[[къэщэбэжын]]
*[[къэщэбэн]]
*[[къэщэкӏун]]
*[[къэщэхужын]]
*[[къэщэхун]]
*[[къэщэхурышхэ]]
*[[къэщэщэжын]]
*[[къэщтэжын]]
*[[къэщтэн]]
*[[къэщхьэлъэгъуэ]]
*[[къэщхьэлъэжын]]
*[[къэщхьэлъэн]]
*[[къэщхьэрыухьын]]
*[[къэщхъуэнтӏэн]]
*[[къэщын]]
*[[къэщыпыжын]]
*[[къэщыпын]]
*[[къэщыхьын]]
*[[къэщыщын]]
===къэщӏ===
*[[къэщӏэжын]]
*[[къэщӏэлэжын]]
*[[къэщӏэн]]
*[[къэщӏэрэщӏэжын]]
*[[къэщӏэрэщӏэжыныгъэ]]
*[[къэщӏэрэщӏэн]]
*[[къэщӏеин]]
*[[къэщӏи-нэщӏи]]
*[[къэщӏыжын]]
*[[къэщӏын]]
*[[къэщӏытэн]]
*[[къэщӏыхьын]]
*[[къэщӏыӏэн]]
*[[къэщӏыӏэтыӏэн]]
===къэӏ===
*[[къэӏэбэн]]
*[[къэӏэбэрэбыхьын]]
*[[къэӏэгъуэн]]
*[[къэӏэлын]]
*[[къэӏэнкунын]]
*[[къэӏэпхъуэн]]
*[[къэӏэсэн]]
*[[къэӏэтыжын]]
*[[къэӏэтын]]
===къэӏу===
*[[къэӏуэнтӏэжын]]
*[[къэӏуэнтӏэн]]
*[[къэӏуэтэжын]]
*[[къэӏуэтэн]]
*[[къэӏуэхун]]
*[[къэӏубыжын]]
*[[къэӏубын]]
*[[къэӏулэн]]
*[[къэӏулӏыхьын]]
*[[къэӏун]]
*[[къэӏущэщэн]]
*[[къэӏущэщын]]
*[[къэӏущӏыхьын]]
==къе==
===къеб===
*[[къебэкӏын]]
*[[къебэкъуэн]]
*[[къебэкъуэхын]]
*[[къебэн]]
*[[къебэ-небэу]]
*[[къебэн-небэн]]
*[[къебэнын]]
*[[къебгын]]
*[[къебгъэкӏын]]
*[[къебгъэн]]
*[[къебгъэрыкӏуэн]]
*[[къебгъэуэн]]
*[[къебгъуэуэн]]
*[[къебгъунлъэкӏын]]
*[[къебгъунлъэхын]]
*[[къебжэкӏ]]
*[[къебжэкӏын]]
*[[къебжыхын]]
*[[къебжьэкъуэуэн]]
*[[къебжьыфӏэкӏын]]
*[[къебзэджэкӏын]]
*[[къебзэкӏын]]
*[[къебзэрэбзэн]]
*[[къебзеин]]
*[[къебзылӏэн]]
*[[къебзыхын]]
*[[къебиин]]
*[[къеблагъэ]]
*[[къеблэблэхын]]
*[[къеблэгъэжын]]
*[[къеблэгъэн]]
*[[къеблэкӏын]]
*[[къеблыжын]]
*[[къеблын]]
*[[къеблыпкъэуэн]]
*[[къеблыхын]]
*[[къебуун]]
*[[къебыхъуэкӏын]]
===къев===
*[[къевэкӏын]]
*[[къевылӏэн]]
*[[къевыхын]]
===къег===
*[[къегиин]]
===къегу===
*[[къегуэпэкӏын]]
*[[къегуэуэн]]
*[[къегуэшэкӏын]]
*[[къегуэщӏэкӏын]]
*[[къегугъуэкӏын]]
*[[къегугъужын]]
*[[къегугъун]]
*[[къегулӏыжын]]
*[[къегулӏын]]
*[[къегуоуэхын]]
*[[къегуоун]]
*[[къегухын]]
===къегъ===
*[[къегъэбэн]]
*[[къегъэбэнын]]
*[[къегъэбгынэн]]
*[[къегъэбгъунлъэкӏын]]
*[[къегъэбжын]]
*[[къегъэблэгъэн]]
*[[къегъэблыжын]]
*[[къегъэблын]]
*[[къегъэбыдэкӏын]]
*[[къегъэбыдылӏэн]]
*[[къегъэгугъун]]
*[[къегъэгупсысыжын]]
*[[къегъэгупсысын]]
*[[къегъэгъэбыдэн]]
*[[къегъэгъэзэжын]]
*[[къегъэгъэзэн]]
*[[къегъэгъэкӏын]]
*[[къегъэгъэнэн]]
*[[къегъэгъэпцӏэн]]
*[[къегъэгъэсын]]
*[[къегъэгъэувыӏэн]]
*[[къегъэгъэушын]]
*[[къегъэгъыхын]]
*[[къегъэгъуэтын]]
*[[къегъэдэуэн]]
*[[къегъэдыгъун]]
*[[къегъэдыхьын]]
*[[къегъэджэжын]]
*[[къегъэджэн]]
*[[къегъэджэрэзэкӏын]]
*[[къегъэджэрэзэхыжын]]
*[[къегъэджэрэзэхын]]
*[[къегъэдзыжын]]
*[[къегъэдзын]]
*[[къегъэдзыхьын]]
*[[къегъэжэбзэхын]]
*[[къегъэжэжьэн]]
*[[къегъэжэкӏын]]
*[[къегъэжэлӏэн]]
*[[къегъэжэхын]]
*[[къегъэжын]]
*[[къегъэжыхьын]]
*[[къегъэжьакӏуэ]]
*[[къегъэжьапӏэ]]
*[[къегъэжьэжын]]
*[[къегъэжьэн]]
*[[къегъэзэгъын]]
*[[къегъэзэкӏыжын]]
*[[къегъэзэкӏын]]
*[[къегъэзэуэн]]
*[[къегъэзэужын]]
*[[къегъэзэун]]
*[[къегъэзыхыжын]]
*[[къегъэзыхын]]
*[[къегъэкӏэкӏын]]
*[[къегъэкӏэрэхъуэкӏын]]
*[[къегъэкӏын]]
*[[къегъэкӏуэкӏ-негъэкӏуэкӏ]]
*[[къегъэкӏуэкӏын]]
*[[къегъэкӏуэлӏэн]]
*[[къегъэкӏуэн]]
*[[къегъэкӏуэтэкӏын]]
*[[къегъэкӏуэтэлӏэн]]
*[[къегъэкӏуэтэхын]]
*[[къегъэкӏужын]]
*[[къегъэкӏун]]
*[[къегъэкӏухьын]]
*[[къегъэкъуэншэкӏын]]
*[[къегъэкъун]]
*[[къегъэкъутэжын]]
*[[къегъэкъутэн]]
*[[къегъэлэжьын]]
*[[къегъэлэлэхын]]
*[[къегъэлыжын]]
*[[къегъэлын]]
*[[къегъэлъагъун]]
*[[къегъэлъэжын]]
*[[къегъэлъэлъэхын]]
*[[къегъэлъэн]]
*[[къегъэлъэсын]]
*[[къегъэлъэтыхьын]]
*[[къегъэлъэхъшэхын]]
*[[къегъэлъэщӏыжын]]
*[[къегъэлъэщӏын]]
*[[къегъэлъэщӏыхьын]]
*[[къегъэлъэӏун]]
*[[къегъэлъэӏухуэн]]
*[[къегъэлъытэжын]]
*[[къегъэлъытэн]]
*[[къегъэлъыхыжын]]
*[[къегъэлъыхын]]
*[[къегъэлъыхъуэжын]]
*[[къегъэлъыхъуэн]]
*[[къегъэлъыхъухьын]]
*[[къегъэлӏыхын]]
*[[къегъэнтӏэӏун]]
*[[къегъэныкъуэкъун]]
*[[къегъэпэмыхьын]]
*[[къегъэпэщэщыхьын]]
*[[къегъэплъыжын]]
*[[къегъэплъын]]
*[[къегъэплъыхьын]]
*[[къегъэпсэлъэн]]
*[[къегъэпсэлъын]]
*[[къегъэпсын]]
*[[къегъэпсыхыжын]]
*[[къегъэпсыхын]]
*[[къегъэпхъэнкӏын]]
*[[къегъэпхъуэтэн]]
*[[къегъэпшыныжын]]
*[[къегъэпшынын]]
*[[къегъэпщэн]]
*[[къегъэпщын]]
*[[къегъэпӏэстхъын]]
*[[къегъэсылӏэн]]
*[[къегъэсын]]
*[[къегъэтхыжын]]
*[[къегъэтхын]]
*[[къегъэтхьэкъун]]
*[[къегъэтхъыхьын]]
*[[къегъэтхъун]]
*[[къегъэтын]]
*[[къегъэтӏэтӏэхын]]
*[[къегъэтӏылъэкӏын]]
*[[къегъэтӏылъэхын]]
*[[къегъэтӏылъылӏэн]]
*[[къегъэтӏын]]
*[[къегъэтӏыркъын]]
*[[къегъэтӏысэкӏын]]
*[[къегъэтӏысэхын]]
*[[къегъэтӏысылӏэн]]
*[[къегъэуэлӏэн]]
*[[къегъэуэн]]
*[[къегъэуэсэн]]
*[[къегъэуэхын]]
*[[къегъэубжьытхын]]
*[[къегъэублэн]]
*[[къегъэубыдын]]
*[[къегъэувэкӏын]]
*[[къегъэувэхын]]
*[[къегъэувыхьын]]
*[[къегъэудзэгун]]
*[[къегъэукӏын]]
*[[къегъэукӏыхьын]]
*[[къегъэукӏуриехын]]
*[[къегъэукъуэдиин]]
*[[къегъэун]]
*[[къегъэутӏыпщыжын]]
*[[къегъэутӏыпщын]]
*[[къегъэухын]]
*[[къегъэфыщӏын]]
*[[къегъэхын]]
*[[къегъэхуэхын]]
*[[къегъэхулын]]
*[[къегъэхун]]
*[[къегъэхутылӏэн]]
*[[къегъэхьэхун]]
*[[къегъэхьыжын]]
*[[къегъэхьын]]
*[[къегъэхъуэпсэн]]
*[[къегъэцырхъын]]
*[[къегъэцӏыхун]]
*[[къегъэшэжын]]
*[[къегъэшэн]]
*[[къегъэшэсын]]
*[[къегъэшэчын]]
*[[къегъэшхыдэн]]
*[[къегъэшхын]]
*[[къегъэшын]]
*[[къегъэщэтэхын]]
*[[къегъэщэхун]]
*[[къегъэщэщэхын]]
*[[къегъэщтэн]]
*[[къегъэщыпыжын]]
*[[къегъэщыпын]]
*[[къегъэщӏэн]]
*[[къегъэщӏылӏэн]]
*[[къегъэщӏын]]
*[[къегъэӏэбын]]
*[[къегъэӏэзэн]]
*[[къегъэӏэн]]
*[[къегъэӏэтын]]
*[[къегъэӏуэтэжын]]
*[[къегъэӏуэтэн]]
*[[къегъэӏулӏыхьын]]
*[[къегъэӏусэн]]
*[[къегъэӏущӏыхьын]]
*[[къегъыхын]]
===къегъу===
*[[къегъуэлъэкӏын]]
*[[къегъуэлъэхын]]
*[[къегъуэлъылӏэн]]
===къед===
*[[къедэкӏ]]
*[[къедэкӏын]]
*[[къедэмэпкъэуэн]]
*[[къедэмэуэн]]
*[[къедэнедэ]]
*[[къедэуэн]]
*[[къедэхэкӏын]]
*[[къедэхэщӏэн]]
*[[къедэӏуэн]]
*[[къедыгъуэн]]
*[[къедыгъун]]
*[[къедыркъын]]
===къедж===
*[[къеджэбэуэн]]
*[[къеджэдэлӏэжын]]
*[[къеджэжын]]
*[[къеджэкӏэ]]
*[[къеджэлэхын]]
*[[къеджэн]]
*[[къеджэныгъэ]]
*[[къеджэрэзэкӏын]]
*[[къеджэрэзэхын]]
===къедз===
*[[къедзэкӏын]]
*[[къедзэкъэн]]
*[[къедзылӏэжын]]
*[[къедзылӏэн]]
*[[къедзын]]
*[[къедзыхыжын]]
*[[къедзыхын]]
*[[къедзыхьэкӏын]]
===къее===
*[[къеекӏын]]
===къеж===
*[[къежэбзэхын]]
*[[къежэжьэжын]]
*[[къежэжьэн]]
*[[къежэкӏын]]
*[[къежэлӏэжын]]
*[[къежэлӏэн]]
*[[къежэн]]
*[[къежэхыжын]]
*[[къежэхын]]
*[[къежэщыкӏуэн]]
===къежь===
*[[къежьапӏэ]]
*[[къежьэжыгъуэ]]
*[[къежьэжын]]
*[[къежьэкӏэ]]
*[[къежьэн]]
*[[къежьэуэшхэн]]
*[[къежьуун]]
*[[къежьыхын]]
===къез===
*[[къезэвэкӏын]]
*[[къезэгъ]]
*[[къезэгъын]]
*[[къезэуэн]]
===къеи===
*[[къеижын]]
*[[къеихын]]
===къей===
*[[къей]]
===къеку===
*[[къекуэдэкӏын]]
*[[къекун]]
===къекӏ===
*[[къекӏэкӏын]]
*[[къекӏэпын]]
*[[къекӏэрэхъуэкӏыжын]]
*[[къекӏэрэхъуэкӏын]]
*[[къекӏэрэхъуэхын]]
*[[къекӏын]]
*[[къекӏыхын]]
===къекӏу===
*[[къекӏу]]
*[[къекӏуэкӏыжын]]
*[[къекӏуэкӏыкӏа]]
*[[къекӏуэкӏын]]
*[[къекӏуэлӏэжын]]
*[[къекӏуэлӏэн]]
*[[къекӏуэн]]
*[[къекӏуэтэкӏын]]
*[[къекӏуэтэлӏэн]]
*[[къекӏуэтэхын]]
*[[къекӏужын]]
*[[къекӏун]]
*[[къекӏутэкӏын]]
*[[къекӏутэхын]]
*[[къекӏуу]]
===къекъу===
*[[къекъуэншэкӏын]]
*[[къекъузэкӏын]]
*[[къекъузылӏэн]]
*[[къекъун]]
*[[къекъутэхын]]
*[[къекъухын]]
===къел===
*[[къелэлэхын]]
*[[къелеекӏын]]
*[[къелыжын]]
*[[къелын]]
===къелъ===
*[[къелъэдэкъэуэн]]
*[[къелъэжын]]
*[[къелъэкъуэуэн]]
*[[къелъэлъэхын]]
*[[къелъэн]]
*[[къелъэ-нелъэ]]
*[[къелъэпэуэн]]
*[[къелъэрышэн]]
*[[къелъэсэхын]]
*[[къелъэтэхын]]
*[[къелъэфэжьэн]]
*[[къелъэфэкӏын]]
*[[къелъэфэлӏэн]]
*[[къелъэфэхын]]
*[[къелъэхъшэхын]]
*[[къелъэщэкӏын]]
*[[къелъэщӏэхын]]
*[[къелъэӏун]]
*[[къелъыхыжын]]
*[[къелъыхын]]
===къелӏ===
*[[къелӏэлӏэн]]
*[[къелӏыхын]]
===къем===
*[[къемэт]]
*[[къемэтмахуэ]]
*[[къемэщӏэкӏын]]
*[[къемызэгъ]]
*[[къемыкӏу]]
===къен===
*[[къенэпэуэн]]
*[[къенэтӏэуэн]]
*[[къенэцӏын]]
*[[къеныкъуэкъун]]
===къеп===
*[[къепэбжьэуэн]]
*[[къепэгэкӏын]]
*[[къепэзэзэхын]]
*[[къепэсэуэн]]
*[[къепэсын]]
*[[къепкӏэн]]
*[[къепкӏыхын]]
*[[къеплъэкӏыжын]]
*[[къеплъэкӏын]]
*[[къеплъэкӏуэн]]
*[[къеплъыжын]]
*[[къеплъын]]
*[[къеплъыхын]]
*[[къепсэлъэн]]
*[[къепсэпсэуэн]]
*[[къепсын]]
*[[къепсыхыжын]]
*[[къепсыхын]]
*[[къепхэкӏын]]
*[[къепхъых]]
*[[къепхъыхын]]
*[[къепхъуэн]]
*[[къепхъух]]
*[[къепхъухын]]
*[[къепщэн]]
*[[къепщтырэкӏын]]
*[[къепщылӏэн]]
*[[къепщыхын]]
*[[къепщӏэкӏын]]
*[[къепщӏэпщӏэкӏын]]
*[[къепщӏыжын]]
*[[къепщӏын]]
*[[къепыджын]]
*[[къепыхьэхын]]
===къепӏ===
*[[къепӏэстхъын]]
===къес===
*[[къес]]
*[[къесэбэуэн]]
*[[къесэжын]]
*[[къесэн]]
*[[къесылӏэн]]
*[[къесын]]
*[[къесыпэхын]]
===къет===
*[[къеткӏухын]]
*[[къетхэкӏын]]
*[[къетхьэкъун]]
*[[къетхъэкӏын]]
*[[къетхъыхын]]
*[[къетхъуэкӏын]]
*[[къетхъужьэн]]
*[[къетхъулӏэн]]
*[[къетхъухын]]
*[[къетыжын]]
*[[къетын]]
===къетӏ===
*[[къетӏэкӏын]]
*[[къетӏэтӏэхын]]
*[[къетӏэхъун]]
*[[къетӏыркъын]]
*[[къетӏысэкӏын]]
*[[къетӏысэхыжын]]
*[[къетӏысэхын]]
*[[къетӏысылӏэжын]]
*[[къетӏысылӏэн]]
===къеу===
*[[къеуэжын]]
*[[къеуэкӏыжын]]
*[[къеуэкӏын]]
*[[къеуэкӏыпӏэ]]
*[[къеуэлӏэн]]
*[[къеуэн]]
*[[къеуэндэгъуэкӏын]]
*[[къеуэри]]
*[[къеуэршэрылӏэн]]
*[[къеуэсэн]]
*[[къеубэхын]]
*[[къеубгъуэкӏын]]
*[[къеубгъуэхын]]
*[[къеубгъухын]]
*[[къеубжьытхын]]
*[[къеубзэн]]
*[[къеубзэрэбзэн]]
*[[къеублэрэкӏэхын]]
*[[къеубыдэкӏын]]
*[[къеубыдэхын]]
*[[къеубыдылӏэн]]
*[[къеувэкӏын]]
*[[къеувэлӏэн]]
*[[къеувэхын]]
*[[къеудэкӏын]]
*[[къеудыхын]]
*[[къеуджэкӏ-неуджэкӏ]]
*[[къеуджэкӏын]]
*[[къеужьэрэкӏын]]
*[[къеузын]]
*[[къеукӏэкӏын]]
*[[къеукӏуриехын]]
*[[къеукӏуриилӏэн]]
*[[къеукъуэдиехын]]
*[[къеупсэкӏын]]
*[[къеупсэхын]]
*[[къеупсеекӏын]]
*[[къеупсеин]]
*[[къеупцӏэкӏын]]
*[[къеупцӏэхын]]
*[[къеупцӏын]]
*[[къеупщӏэтэкӏын]]
*[[къеупщӏэтэхын]]
*[[къеупщӏэхын]]
*[[къеупщӏын]]
*[[къеутэкӏыжын]]
*[[къеутэкӏын]]
*[[къеутӏыпщхьэкӏын]]
*[[къеутӏыпщхьэхын]]
*[[къеутӏыпщын]]
*[[къеуфэкӏын]]
*[[къеуфэрэзэкӏын]]
*[[къеуфэрэкӏэхын]]
*[[къеуфэфэкӏын]]
*[[къеуфэхыжын]]
*[[къеуфэхын]]
*[[къеухыжын]]
*[[къеухылӏэн]]
*[[къеухын]]
*[[къеухуэнэхын]]
*[[къеухъуэнщӏэхын]]
*[[къеуштын]]
*[[къеущэкӏ-неущэкӏ]]
*[[къеущэкӏыжын]]
*[[къеущэкӏын]]
*[[къеущэхын]]
*[[къеущиен]]
*[[къеуӏун]]
===къеф===
*[[къефэкӏын]]
*[[къефэхъуэкӏыжын]]
*[[къефэхъуэхын]]
*[[къефиин]]
*[[къефыгъуэжын]]
*[[къефыгъуэн]]
*[[къефыгъулӏэн]]
*[[къефыкӏын]]
*[[къефыхын]]
*[[къефыщӏэуэн]]
*[[къефыщӏэхын]]
===къефӏ===
*[[къефӏэкӏын]]
===къех===
*[[къехыгъуэ]]
*[[къехыжын]]
*[[къехын]]
*[[къехыпӏэ]]
===къеху===
*[[къехуэбэкӏын]]
*[[къехуэбылӏэн]]
*[[къехуэкӏын]]
*[[къехуэхыжын]]
*[[къехуэхын]]
*[[къехужьэжын]]
*[[къехужьэн]]
*[[къехузэкӏын]]
*[[къехулэкӏын]]
*[[къехулӏэжын]]
*[[къехулӏэн]]
*[[къехутылӏэн]]
*[[къехухыжын]]
*[[къехухын]]
===къехь===
*[[къехьэжьэжын]]
*[[къехьэжьэн]]
*[[къехьэкӏ-нехьэкӏ]]
*[[къехьэкӏыжын]]
*[[къехьэкӏын]]
*[[къехьэлъэкӏын]]
*[[къехьэлӏэжыгъуэ]]
*[[къехьэлӏэжын]]
*[[къехьэлӏэн]]
*[[къехьэрэмэкӏын]]
*[[къехьэхыжын]]
*[[къехьэхын]]
===къехъу===
*[[къехъуэнын]]
*[[къехъуэпсэжын]]
*[[къехъуэпсэн]]
*[[къехъуэхъун]]
*[[къехъулӏэн]]
*[[къехъурджэуэн]]
*[[къехъуцэцэн]]
===къец===
*[[къецырхъын]]
===къецӏ===
*[[къецӏэнлъэкӏын]]
*[[къецӏэнтхъуэкӏын]]
*[[къецӏэнтхъуэхын]]
*[[къецӏэфтэхын]]
*[[къецӏыкӏуэкӏын]]
===къеч===
*[[къечэнджэщын]]
===къеш===
*[[къешэжьэн]]
*[[къешэкӏын]]
*[[къешэлӏэн]]
*[[къешэхын]]
*[[къешхэкӏын]]
*[[къешх-къес]]
*[[къешхыдэн]]
*[[къешхын]]
*[[къешыбгъэрыкӏуэн]]
*[[къешынэуэжын]]
*[[къешынэуэн]]
*[[къешыхьэкӏын]]
===къещ===
*[[къещэбэкӏын]]
*[[къещэжын]]
*[[къещэкӏуэн]]
*[[къещэн]]
*[[къещэтэхын]]
*[[къещэтылӏэн]]
*[[къещэщэхыжын]]
*[[къещэщэхын]]
*[[къещхьэпэплъын]]
*[[къещхьэукъуэхын]]
*[[къещхьэфэуэн]]
*[[къещын]]
*[[къещыщын]]
===къещI===
*[[къещӏэжын]]
*[[къещӏэкӏын]]
*[[къещӏэн]]
*[[къещӏэ-нещӏэу]]
*[[къещӏылӏэн]]
*[[къещӏын]]
*[[къещӏыхын]]
*[[къещӏыӏэкӏын]]
===къеӏ===
*[[къеӏэбэкӏын]]
*[[къеӏэбын]]
*[[къеӏэбыхын]]
*[[къеӏэдэкъэуэн]]
*[[къеӏэжын]]
*[[къеӏэзэн]]
*[[къеӏэн]]
*[[къеӏэпщэкӏуэн]]
*[[къеӏэфӏэкӏын]]
*[[къеӏыхыжын]]
*[[къеӏыхын]]
===къеIу===
*[[къеӏуэкӏын]]
*[[къеӏуэнтӏэкӏын]]
*[[къеӏуэнтӏэхын]]
*[[къеӏуэтэлӏэн]]
*[[къеӏулӏэкӏын]]
*[[къеӏулӏыжын]]
*[[къеӏулӏын]]
*[[къеӏумылэуэн]]
*[[къеӏунщӏын]]
*[[къеӏусэн]]
*[[къеӏухын]]
*[[къеӏущэщэн]]
*[[къеӏущӏэхын]]
==къи==
*[[къибэрдын]]
*[[къибэтыкӏын]]
*[[къибэтын]]
*[[къибдзыкӏын]]
*[[къибзеикӏын]]
*[[къибзыкӏын]]
*[[къибзын]]
*[[къибыргъукӏын]]
*[[къигуэн]]
*[[къигузэвыкӏын]]
*[[къигуоукӏын]]
*[[къигуфӏыкӏын]]
*[[къигъэджэлын]]
*[[къигъэжын]]
*[[къигъэжьыкӏын]]
*[[къигъэзын]]
*[[къигъэкӏыжын]]
*[[къигъэкӏыкӏын]]
*[[къигъэкӏын]]
*[[къигъэкӏуэтын]]
*[[къигъэлыкӏын]]
*[[къигъэлъэлъыжын]]
*[[къигъэлъэлъын]]
*[[къигъэлъэтын]]
*[[къигъэлъеижын]]
*[[къигъэлъеин]]
*[[къигъэнэжын]]
*[[къигъэнэн]]
*[[къигъэплъын]]
*[[къигъэпщын]]
*[[къигъэпӏиикӏын]]
*[[къигъэсыкӏын]]
*[[къигъэувэн]]
*[[къигъэукӏуриикӏын]]
*[[къигъэун]]
*[[къигъэхун]]
*[[къигъэхъуапӏэ]]
*[[къигъэхъуэн]]
*[[къигъэцыцыкӏын]]
*[[къигъэцӏыцӏыкӏын]]
*[[къигъэщэтын]]
*[[къигъэщэщын]]
*[[къигъэщтыкӏын]]
*[[къигъэщын]]
*[[къигъэщӏын]]
*[[къигъэщӏыӏэтыӏэн]]
*[[къигъэӏукӏын]]
*[[къигъыкӏын]]
*[[къидыгъукӏын]]
*[[къидыхьэшхыкӏын]]
*[[къиджэгукӏын]]
*[[къиджэлэн]]
*[[къиджэлын]]
*[[къиджэрэзыкӏын]]
*[[къиджыкӏын]]
*[[къидзэгъукӏын]]
*[[къидзэжын]]
*[[къидзэкъыкӏын]]
*[[къидзэн]]
*[[къидзыжын]]
*[[къидзын]]
*[[къижын]]
*[[къизэрыгуэн]]
*[[къизэрыхьын]]
*[[къиикӏын]]
*[[къиин]]
*[[къикуэшыкӏын]]
*[[къикӏэжын]]
*[[къикӏэзызыкӏын]]
*[[къикӏэн]]
*[[къикӏэрэхъуэн]]
*[[къикӏэщӏыкӏын]]
*[[къикӏиикӏын]]
*[[къикӏыжын]]
*[[къикӏыжыпӏэ]]
*[[къикӏыкӏа]]
*[[къикӏыкӏын]]
*[[къикӏын]]
*[[къикӏыпӏэ]]
*[[къикӏуэсыкӏыжын]]
*[[къикӏуэсыкӏын]]
*[[къикӏуэтыжын]]
*[[къикӏуэтын]]
*[[къикӏукӏын-никӏукӏын]]
*[[къикӏутэн]]
*[[къикӏутын]]
*[[къикъыу]]
*[[къикъуэлъыкӏын]]
*[[къикъутэн]]
*[[къикъухьын]]
*[[къилэлын]]
*[[къилэн]]
*[[къилыдыкӏын]]
*[[къилыкӏын]]
*[[къилъэлъыжын]]
*[[къилъэлъын]]
*[[къилъэтыкӏыжын]]
*[[къилъэтыкӏын]]
*[[къилъэтын]]
*[[къилъэфын]]
*[[къилъэщӏыкӏын]]
*[[къилъеикӏын]]
*[[къилъхьэн]]
*[[къилъын]]
*[[къимыдэкӏэ]]
*[[къимыкӏуэтыж]]
*[[къимыкӏуэтыжу]]
*[[къинэжын]]
*[[къинэмыщӏ]]
*[[къинэмыщӏауэ]]
*[[къинэмыщӏкӏэ]]
*[[къинэн]]
*[[къипкӏ-къилъу]]
*[[къипкӏыкӏын]]
*[[къипкӏын]]
*[[къиплъын]]
*[[къиплъыпӏэ]]
*[[къипсэлъыкӏын]]
*[[къипсэн]]
*[[къипхъэнкӏыкӏын]]
*[[къипхъэпхъын]]
*[[къипхъын]]
*[[къипхъуэтыжын]]
*[[къипхъуэтын]]
*[[къипщхьэн]]
*[[къипщын]]
*[[къипщыпӏэ]]
*[[къипӏиикӏын]]
*[[къисын]]
*[[къитэджыкӏын]]
*[[къиткӏуэткӏуа]]
*[[къиткӏуэткӏун]]
*[[къитхыкӏыжын]]
*[[къитхыкӏын]]
*[[къитхьэщӏыкӏын]]
*[[къитхъ]]
*[[къитхъэн]]
*[[къитхъын]]
*[[къитхъуэн]]
*[[къитхъун]]
*[[къитхъунщӏыкӏын]]
*[[къитхъутхъукӏын]]
*[[къитыкӏын]]
*[[къитын]]
*[[къитӏэн]]
*[[къитӏэпӏыкӏын]]
*[[къитӏэсэн]]
*[[къитӏэтыкӏын]]
*[[къитӏэтӏын]]
*[[къитӏэщӏыкӏын]]
*[[къитӏыкӏын]]
*[[къитӏысхьэн]]
*[[къитӏысыкӏын]]
*[[къиуэн]]
*[[къиубруукӏын]]
*[[къиувэн]]
*[[къиувыкӏын]]
*[[къиугъуэныкӏын]]
*[[къиудын]]
*[[къиужьгъэн]]
*[[къиукӏын]]
*[[къиукӏуриикӏын]]
*[[къиун]]
*[[къиупсыкӏын]]
*[[къиупцӏыкӏын]]
*[[къиупщӏыкӏын]]
*[[къиупщӏыӏукӏын]]
*[[къиутхыпщӏыкӏын]]
*[[къиутыкӏын]]
*[[къиутӏыпщхьэн]]
*[[къиутӏыпщыжын]]
*[[къиутӏыпщыкӏын]]
*[[къиуӏукӏын]]
*[[къифыкӏын]]
*[[къифыщӏыкӏын]]
*[[къихыжын]]
*[[къихын]]
*[[къихуэн]]
*[[къихужын]]
*[[къихун]]
*[[къихутэн]]
*[[къихьэжын]]
*[[къихьэн]]
*[[къихьэ-нихьэ]]
*[[къихьын]]
*[[къихъеикӏын]]
*[[къихъуэн]]
*[[къихъукӏын]]
*[[къихъупыкӏын]]
*[[къихъухьын]]
*[[къицырхъэн]]
*[[къицыцыкӏын]]
*[[къицӏэлэн]]
*[[къицӏэлыкӏын]]
*[[къицӏэнлъын]]
*[[къицӏэфтыжын]]
*[[къицӏэфтын]]
*[[къицӏуукӏын]]
*[[къицӏывыкӏын]]
*[[къицӏыцӏыкӏын]]
*[[къицӏыщхъукӏын]]
*[[къичыжыгъуэ]]
*[[къичыжын]]
*[[къичын]]
*[[къишэн]]
*[[къишэчын]]
*[[къишиикӏын]]
*[[къишхыдыкӏын]]
*[[къишхыкӏын]]
*[[къишыжын]]
*[[къишын]]
*[[къищэтэн]]
*[[къищэтын]]
*[[къищэхэжын]]
*[[къищэхэн]]
*[[къищэщын]]
*[[къищтыкӏын]]
*[[къищхьэрыуэн]]
*[[къищын]]
*[[къищынэмыщӏ]]
*[[къищынэмыщӏауэ]]
*[[къищынэмыщӏкӏэ]]
*[[къищыпыкӏын]]
*[[къищӏыкӏын]]
*[[къищӏын]]
*[[къиякъ]]
*[[къиякъжьей]]
*[[къиӏэпхъукӏын]]
*[[къиӏэтыкӏын]]
*[[къиӏуэн]]
*[[къиӏуэнтӏыкӏын]]
*[[къиӏукӏын]]
*[[къиӏущӏыкӏын]]
==къо==
*[[къом]]
*[[къохъусыж]]
==кър==
*[[къралъхуэн]]
*[[къралъхухьын]]
*[[кърегъэкӏэн]]
*[[кърегъэкӏутэн]]
*[[кърегъэлъхьэн]]
*[[кърегъэтхыкӏыжын]]
*[[кърегъэтхыкӏын]]
*[[кърегъэтын]]
*[[кърегъэудын]]
*[[кърегъэфыщӏыкӏын]]
*[[кърегъэхыжын]]
*[[кърегъэхын]]
*[[кърегъэхун]]
*[[кърегъэхьэлӏэжын]]
*[[кърегъэхьэн]]
*[[кърегъэчын]]
*[[кърегъэшын]]
*[[кърегъэщӏэкӏын]]
*[[кърегъэщӏыкӏын]]
*[[кърегъэщӏын]]
*[[къривыкӏын]]
*[[къривын]]
*[[къригъэгъыхын]]
*[[къригъэлъэгъуэн]]
*[[къридзэн]]
*[[кърижэн]]
*[[кърижьыкӏын]]
*[[кърикӏыкӏын]]
*[[кърикӏыхын]]
*[[кърикӏуэн]]
*[[кърикӏутэхын]]
*[[кърикӏутын]]
*[[къриплъэн]]
*[[кърипхъыхын]]
*[[кърисыкӏын]]
*[[кърисыхын]]
*[[къриубыдэу]]
*[[къриупцӏэхын]]
*[[къриутхыкӏын]]
*[[кърихун]]
*[[кърихурхукӏын]]
*[[кърихьэлӏэжын]]
*[[кърихьэлӏэн]]
*[[кърицыцыкӏын]]
*[[къришэн]]
*[[къришын]]
*[[къриӏуэнтӏыкӏын]]
*[[къру]]
*[[кърухугу]]
*[[кърымпкъынэ]]
==къы==
===къыб===
*[[къыбгъэдэжыжын]]
*[[къыбгъэдэжын]]
*[[къыбгъэдэкӏыжын]]
*[[къыбгъэдэкӏын]]
*[[къыбгъэдэкӏуэтэн]]
*[[къыбгъэдэкӏуэтыжын]]
*[[къыбгъэдэкӏуэтын]]
*[[къыбгъэдэлъэдэн]]
*[[къыбгъэдэлъхьэн]]
*[[къыбгъэдэнэжын]]
*[[къыбгъэдэнэн]]
*[[къыбгъэдэсын]]
*[[къыбгъэдэтэджэн]]
*[[къыбгъэдэтэджыкӏын]]
*[[къыбгъэдэтын]]
*[[къыбгъэдэувэн]]
*[[къыбгъэдэувыӏэн]]
*[[къыбгъэдэхутэн]]
*[[къыбгъэдэхьэн]]
*[[къыбгъэдэцӏэфтэн]]
*[[къыбгъэдэцӏэфтын]]
*[[къыбгъэдэшэжын]]
*[[къыбгъэдэшэн]]
*[[къыбгъэдэшыжын]]
*[[къыбгъэдэшын]]
*[[къыбгъэдэщэкӏуэн]]
*[[къыбгъэдэщӏыхьын]]
*[[къыбгъэдыхьэжын]]
*[[къыбгъэдыхьэн]]
*[[къыбгъурыгъэжын]]
*[[къыбгъурыгъэлъэдэн]]
*[[къыбгъурылъэдэн]]
*[[къыбгъурылъэтэн]]
*[[къыбгъурылъэтыкӏын]]
*[[къыбгъурылъэтын]]
*[[къыбгъурылъхьэн]]
*[[къыбгъурынэн]]
*[[къыбгъурыпщхьэн]]
*[[къыбгъурыпщын]]
*[[къыбгъурысын]]
*[[къыбгъурытын]]
*[[къыбгъурытӏысхьэн]]
*[[къыбгъурыукӏэн]]
*[[къыбгъурыхын]]
*[[къыбгъурыхуэн]]
*[[къыбгъурыхутэн]]
*[[къыбгъурыхьэн]]
*[[къыбгъурышэн]]
*[[къыбгъурышын]]
*[[къыбгъурыщӏэн]]
*[[къыбгъурыщӏыхьын]]
*[[къыблэжын]]
*[[къыблэкӏын]]
*[[къыблэкӏыпӏэ]]
*[[къыблэтхъун]]
*[[къыблэхын]]
*[[къыблэхун]]
*[[къыблэшын]]
===къыгу===
*[[къыгуэбзыкӏын]]
*[[къыгуэблэблын]]
*[[къыгуэвыкӏын]]
*[[къыгуэгъэджэлын]]
*[[къыгуэгъэжын]]
*[[къыгуэгъэзын]]
*[[къыгуэгъэкӏын]]
*[[къыгуэгъэкӏуэтын]]
*[[къыгуэгъэлэлын]]
*[[къыгуэгъэлъэлъын]]
*[[къыгуэгъэлъэтын]]
*[[къыгуэгъэпкӏын]]
*[[къыгуэгъэукӏуриикӏын]]
*[[къыгуэгъэун]]
*[[къыгуэгъэфэхъун]]
*[[къыгуэгъэхун]]
*[[къыгуэгъэщэтын]]
*[[къыгуэгъэщэщын]]
*[[къыгуэгъэщхьэхукӏын]]
*[[къыгуэгъукӏын]]
*[[къыгуэгъукӏын]]
*[[къыгуэдэн]]
*[[къыгуэджэлын]]
*[[къыгуэдзэкъыкӏын]]
*[[къыгуэдзэн]]
*[[къыгуэжын]]
*[[къыгуэкӏэн]]
*[[къыгуэкӏыжын]]
*[[къыгуэкӏыкӏын]]
*[[къыгуэкӏын]]
*[[къыгуэкъутыкӏын]]
*[[къыгуэлэлын]]
*[[къыгуэлъэлъын]]
*[[къыгуэлъэсыкӏын]]
*[[къыгуэлъэтын]]
*[[къыгуэлъэфын]]
*[[къыгуэлъхьэн]]
*[[къыгуэлъхьэ-ныгуэлъхьэ]]
*[[къыгуэнэн]]
*[[къыгуэпкӏын]]
*[[къыгуэпӏэскӏукӏын]]
*[[къыгуэпӏиикӏын]]
*[[къыгуэпӏытӏыкӏын]]
*[[къыгуэтхыкӏын]]
*[[къыгуэтхъын]]
*[[къыгуэтхъун]]
*[[къыгуэтын]]
*[[къыгуэтӏэпӏыкӏын]]
*[[къыгуэтӏэтӏын]]
*[[къыгуэтӏыкӏын]]
*[[къыгуэтӏысхьэн]]
*[[къыгуэтӏысыкӏын]]
*[[къыгуэудын]]
*[[къыгуэун]]
*[[къыгуэупсыкӏын]]
*[[къыгуэупщӏыкӏын]]
*[[къыгуэухуэнэн]]
*[[къыгуэфэхъун]]
*[[къыгуэфтын]]
*[[къыгуэхын]]
*[[къыгуэхун]]
*[[къыгуэчын]]
*[[къыгуэшиикӏын]]
*[[къыгуэшхэн]]
*[[къыгуэшхыкӏын]]
*[[къыгуэщэтын]]
*[[къыгуэщэщын]]
*[[къыгуэщхьэхукӏын]]
*[[къыгуэщӏыкӏын]]
*[[къыгуэщӏыхьын]]
*[[къыгуэӏущӏыкӏын]]
*[[къыгурыгъэӏуэн]]
*[[къыгурыӏуэжын]]
*[[къыгурыӏуэн]]
===къыд===
*[[къыдалъхуа]]
*[[къыдалъхуэн]]
*[[къыдалъхухьын]]
*[[къыдэбэгыкӏын]]
*[[къыдэбэкъуеин]]
*[[къыдэбэкъукӏын]]
*[[къыдэбзыжын]]
*[[къыдэбзын]]
*[[къыдэбыргъуеин]]
*[[къыдэвеин]]
*[[къыдэвыжын]]
*[[къыдэвыкӏын]]
*[[къыдэвын]]
*[[къыдэгуэн]]
*[[къыдэгуоукӏын]]
*[[къыдэгушыӏэн]]
*[[къыдэгъэбзэхыкӏын]]
*[[къыдэгъэж]]
*[[къыдэгъэжеижын]]
*[[къыдэгъэжеин]]
*[[къыдэгъэжын]]
*[[къыдэгъэжын]]
*[[къыдэгъэзэжын]]
*[[къыдэгъэзэн]]
*[[къыдэгъэзеин]]
*[[къыдэгъэкӏыжын]]
*[[къыдэгъэкӏын]]
*[[къыдэгъэкӏуэн]]
*[[къыдэгъэкӏуэтеин]]
*[[къыдэгъэкӏуэтын]]
*[[къыдэгъэлэлын]]
*[[къыдэгъэлъэтын]]
*[[къыдэгъэлъын]]
*[[къыдэгъэнэн]]
*[[къыдэгъэплъеин]]
*[[къыдэгъэплъын]]
*[[къыдэгъэпщын]]
*[[къыдэгъэпӏиикӏын]]
*[[къыдэгъэукӏуриикӏын]]
*[[къыдэгъэфэн]]
*[[къыдэгъэфтын]]
*[[къыдэгъэхуэн]]
*[[къыдэгъэхуэн]]
*[[къыдэгъэхуэныгъэ]]
*[[къыдэгъэхун]]
*[[къыдэгъэхьэжын]]
*[[къыдэгъэхьэн]]
*[[къыдэгъэцӏывыкӏын]]
*[[къыдэгъэщэтын]]
*[[къыдэгъэщын]]
*[[къыдэгъуэгурыкӏуэн]]
*[[къыдэджэлын]]
*[[къыдэдзэн]]
*[[къыдэдзеин]]
*[[къыдэдзын]]
*[[къыдэжэн]]
*[[къыдэжеижын]]
*[[къыдэжеин]]
*[[къыдэжыжын]]
*[[къыдэжын]]
*[[къыдэзэрыгуэн]]
*[[къыдэзэрыхьын]]
*[[къыдэзеин]]
*[[къыдэзын]]
*[[къыдэкӏэн]]
*[[къыдэкӏэрэхъуэн]]
*[[къыдэкӏиен]]
*[[къыдэкӏиикӏын]]
*[[къыдэкӏыгъуэ]]
*[[къыдэкӏыжын]]
*[[къыдэкӏыкӏын]]
*[[къыдэкӏын]]
*[[къыдэкӏуэжын]]
*[[къыдэкӏуэн]]
*[[къыдэкӏуэсэн]]
*[[къыдэкӏуэтэн]]
*[[къыдэкӏуэтеин]]
*[[къыдэкӏуэтын]]
*[[къыдэкӏуэу]]
*[[къыдэкӏуеин]]
*[[къыдэкӏутэн]]
*[[къыдэкъуэлъыкӏын]]
*[[къыдэкъугъыкӏын]]
*[[къыдэлэжьэн]]
*[[къыдэлэжьын]]
*[[къыдэлэлын]]
*[[къыдэлыдыкӏын]]
*[[къыдэлъэдэжын]]
*[[къыдэлъэдэн]]
*[[къыдэлъэсыкӏын]]
*[[къыдэлъэтэн]]
*[[къыдэлъэтеин]]
*[[къыдэлъэтыжын]]
*[[къыдэлъэтын]]
*[[къыдэлъэфэн]]
*[[къыдэлъэфеижын]]
*[[къыдэлъэфеин]]
*[[къыдэлъэфыжын]]
*[[къыдэлъэфын]]
*[[къыдэлъэщӏыкӏын]]
*[[къыдэлъеин]]
*[[къыдэлъхьэн]]
*[[къыдэлъыжын]]
*[[къыдэлъын]]
*[[къыдэмыбзыжын]]
*[[къыдэмыгъэплъеин]]
*[[къыдэмыгъэплъын]]
*[[къыдэнэжа]]
*[[къыдэнэжын]]
*[[къыдэнэн]]
*[[къыдэпкӏеин]]
*[[къыдэплъэн]]
*[[къыдэплъеин]]
*[[къыдэплъын]]
*[[къыдэпсэлъэн]]
*[[къыдэпсэлъеин]]
*[[къыдэпсэлъыкӏын]]
*[[къыдэпсын]]
*[[къыдэпхъэнкӏыкӏын]]
*[[къыдэпхъеин]]
*[[къыдэпхъуэтеин]]
*[[къыдэпхъуэтын]]
*[[къыдэпхъуеин]]
*[[къыдэпщеин]]
*[[къыдэпщхьэн]]
*[[къыдэпщын]]
*[[къыдэпщӏыкӏын]]
*[[къыдэпӏэстхъеин]]
*[[къыдэпӏиикӏын]]
*[[къыдэсеижын]]
*[[къыдэсеин]]
*[[къыдэскӏэн]]
*[[къыдэсын]]
*[[къыдэтэджыкӏын]]
*[[къыдэтхъын]]
*[[къыдэтхъуэн]]
*[[къыдэтхъуеин]]
*[[къыдэтхъун]]
*[[къыдэтӏэпӏыкӏын]]
*[[къыдэтӏэтӏын]]
*[[къыдэтӏыкӏын]]
*[[къыдэтӏысхьэжын]]
*[[къыдэтӏысхьэн]]
*[[къыдэтӏысыкӏын]]
*[[къыдэуэн]]
*[[къыдэуэршэрын]]
*[[къыдэувэн]]
*[[къыдэудын]]
*[[къыдэуеигъуэ]]
*[[къыдэуеижын]]
*[[къыдэуеин]]
*[[къыдэужьгъэжын]]
*[[къыдэужьгъэн]]
*[[къыдэукӏын]]
*[[къыдэукӏуриикӏын]]
*[[къыдэун]]
*[[къыдэупсеин]]
*[[къыдэупщӏэн]]
*[[къыдэупщӏэтыкӏын]]
*[[къыдэупщӏыкӏын]]
*[[къыдэутхыкӏын]]
*[[къыдэутӏыпщхьэжын]]
*[[къыдэутӏыпщхьэн]]
*[[къыдэутӏыпщыкӏыжын]]
*[[къыдэутӏыпщыкӏын]]
*[[къыдэушын]]
*[[къыдэфэн]]
*[[къыдэфыщӏыкӏын]]
*[[къыдэхыжын]]
*[[къыдэхын]]
*[[къыдэхуэгъуэ]]
*[[къыдэхуэжын]]
*[[къыдэхуэн]]
*[[къыдэхуеин]]
*[[къыдэхужын]]
*[[къыдэхун]]
*[[къыдэхутэжын]]
*[[къыдэхутэн]]
*[[къыдэхьэн]]
*[[къыдэхьэхын]]
*[[къыдэхьеин]]
*[[къыдэхьын]]
*[[къыдэхъеин]]
*[[къыдэхъуэн]]
*[[къыдэхъукӏын]]
*[[къыдэхъун]]
*[[къыдэцӏэнлъын]]
*[[къыдэцӏэфтын]]
*[[къыдэчыжыгъуэ]]
*[[къыдэчыжын]]
*[[къыдэчын]]
*[[къыдэшэжын]]
*[[къыдэшэн]]
*[[къыдэшэсыкӏын]]
*[[къыдэшэхын]]
*[[къыдэшеин]]
*[[къыдэшиикӏын]]
*[[къыдэшхыкӏын]]
*[[къыдэшын]]
*[[къыдэщэтын]]
*[[къыдэщэщын]]
*[[къыдэщтэн]]
*[[къыдэщхьэрыуэн]]
*[[къыдэщын]]
*[[къыдэщыпыкӏын]]
*[[къыдэщӏэрэщӏэн]]
*[[къыдэщӏеин]]
*[[къыдэщӏыкӏын]]
*[[къыдэщӏын]]
*[[къыдэӏэбэн]]
*[[къыдэӏэбеин]]
*[[къыдэӏэбыкӏын]]
*[[къыдэӏэпхъукӏын]]
*[[къыдэӏэпыкъун]]
*[[къыдэӏукӏын]]
*[[къыдэӏун]]
*[[къыдежьэн]]
*[[къыдекӏуэкӏын]]
*[[къыдекӏун]]
*[[къыдеӏэн]]
*[[къыдивын]]
*[[къыдидзын]]
*[[къыдихын]]
*[[къыдихун]]
*[[къыдрегъэхуеин]]
*[[къыдривеижын]]
*[[къыдридзеижын]]
*[[къыдридзеин]]
*[[къыдрикӏеин]]
*[[къыдрисеин]]
*[[къыдриутхеин]]
*[[къыдрихьеин]]
*[[къыдришеин]]
*[[къыдрыгъу]]
*[[къыдыр]]
*[[къыдырдзэл]]
*[[къыдыхьэжын]]
*[[къыдыхьэн]]
===къыж===
*[[къыжегъэӏэн]]
*[[къыжеӏэжын]]
*[[къыжеӏэн]]
*[[къыжыӏэжын]]
*[[къыжыӏэн]]
===къыжь===
*[[къыжьэдэгъэжыжын]]
*[[къыжьэдэгъэжын]]
*[[къыжьэдэгъэпкӏыжын]]
*[[къыжьэдэгъэпкӏын]]
*[[къыжьэдэгъэхун]]
*[[къыжьэдэдзыжын]]
*[[къыжьэдэдзын]]
*[[къыжьэдэжыжын]]
*[[къыжьэдэжын]]
*[[къыжьэдэкӏыжын]]
*[[къыжьэдэкӏын]]
*[[къыжьэдэкъуэн]]
*[[къыжьэдэлъэлъын]]
*[[къыжьэдэлъэтын]]
*[[къыжьэдэнэн]]
*[[къыжьэдэпкӏыжын]]
*[[къыжьэдэпкӏын]]
*[[къыжьэдэпхъэпхъын]]
*[[къыжьэдэпхъын]]
*[[къыжьэдэпӏиикӏын]]
*[[къыжьэдэтхъын]]
*[[къыжьэдэуэн]]
*[[къыжьэдэудын]]
*[[къыжьэдэукӏуриикӏын]]
*[[къыжьэдэун]]
*[[къыжьэдэупцӏыкӏын]]
*[[къыжьэдэутхыкӏын]]
*[[къыжьэдэфтын]]
*[[къыжьэдэхын]]
*[[къыжьэдэхуэн]]
*[[къыжьэдэхун]]
*[[къыжьэдэцӏэфтын]]
*[[къыжьэдэшын]]
*[[къыжьэдэӏэн]]
*[[къыжьэдэӏукӏын]]
*[[къыжьэдегъэхужын]]
*[[къыжьэдыхьэн]]
*[[къыжьэхэкӏэн]]
*[[къыжьэхэлъэдэн]]
*[[къыжьэхэлъэн]]
*[[къыжьэхэплъэн]]
*[[къыжьэхэплъыхьын]]
*[[къыжьэхэпхъуэн]]
*[[къыжьэхэуэн]]
*[[къыжьэхэхуэн]]
*[[къыжьэхэхьэн]]
*[[къыжьэхэӏэн]]
*[[къыжьэхихуэн]]
*[[къыжьэхыхьэн]]
===къыз===
*[[къызэгуэгъэпын]]
*[[къызэгуэудын]]
*[[къызэгуэхын]]
*[[къызэгуэчын]]
*[[къызэгуоуэкӏын]]
*[[къызэгъэдзэкӏыжын]]
*[[къызэгъэдзэкӏын]]
*[[къызэгъэпэщакӏуэ]]
*[[къызэгъэпэщыжын]]
*[[къызэгъэпэщын]]
*[[къызэгъэпэщыныгъэ]]
*[[къызэгъэплъэкӏын]]
*[[къызэгъэувэкӏын]]
*[[къызэдэгъэгъэн]]
*[[къызэдэгъэжэн]]
*[[къызэдэгъэфэн]]
*[[къызэдэгъуэгурыкӏуэн]]
*[[къызэдэжэн]]
*[[къызэдэжыхьын]]
*[[къызэдэкӏуэн]]
*[[къызэдэкӏухьын]]
*[[къызэдэлъхун]]
*[[къызэдэсын]]
*[[къызэдэтэджын]]
*[[къызэдэуджын]]
*[[къызэдэфэн]]
*[[къызэдэхэдзэн]]
*[[къызэдэхьын]]
*[[къызэдэхъун]]
*[[къызэдэшэн]]
*[[къызэдэщтэн]]
*[[къызэдэщӏын]]
*[[къызэдэӏэтын]]
*[[къызэдекӏуэкӏын]]
*[[къызэдеӏэн]]
*[[къызэдидзэн]]
*[[къызэдилъын]]
*[[къызэдзэкӏын]]
*[[къызэдзэкъэкӏын]]
*[[къызэкӏэлъеутӏыпщхьэхын]]
*[[къызэкӏэлъыгъэпӏэщӏэн]]
*[[къызэкӏэлъыкӏуэн]]
*[[къызэкӏэлъыпӏэщӏэн]]
*[[къызэкӏэлъысын]]
*[[къызэкӏэлъыхьын]]
*[[къызэкӏэрыщӏэн]]
*[[къызэкӏуэкӏын]]
*[[къызэкӏуэцӏыгъэджэрэзыкӏын]]
*[[къызэкӏуэцӏыжын]]
*[[къызэкӏуэцӏыкӏын]]
*[[къызэкӏуэцӏыхын]]
*[[къызэкӏуэцӏыхун]]
*[[къызэкӏуэцӏычын]]
*[[къызэнэкӏын]]
*[[къызэпэгъэзэн]]
*[[къызэпэкӏухьын]]
*[[къызэпэлъэтыхьын]]
*[[къызэпэплъыхьын]]
*[[къызэпэщыжын]]
*[[къызэпэщын]]
*[[къызэпехулэкӏын]]
*[[къызэпижыхьын]]
*[[къызэплъэкӏыжын]]
*[[къызэплъэкӏын]]
*[[къызэпрыгъэсыкӏын]]
*[[къызэпрыкӏыжын]]
*[[къызэпрыкӏын]]
*[[къызэпрысыкӏыжын]]
*[[къызэпрысыкӏын]]
*[[къызэпрышын]]
*[[къызэпхивын]]
*[[къызэпхигъукӏын]]
*[[къызэпхидзын]]
*[[къызэпхихун]]
*[[къызэпхичын]]
*[[къызэпхривын]]
*[[къызэпхригъукӏын]]
*[[къызэпхрихун]]
*[[къызэпхричын]]
*[[къызэпхрыжын]]
*[[къызэпхрыкӏын]]
*[[къызэпхрыпсын]]
*[[къызэпхыгъэӏукӏын]]
*[[къызэпхыжын]]
*[[къызэпхыкӏын]]
*[[къызэпхыпсын]]
*[[къызэпхытхъын]]
*[[къызэпхыукӏын]]
*[[къызэпхыун]]
*[[къызэпхыӏукӏын]]
*[[къызэпыудын]]
*[[къызэпычын]]
*[[къызэпышхыкӏын]]
*[[къызэпыщӏыкӏын]]
*[[къызэпыӏун]]
*[[къызэрапщ]]
*[[къызэрапщытэ]]
*[[къызэрегулӏын]]
*[[къызэредзыхын]]
*[[къызэрелъэфэжьэн]]
*[[къызэрелъэфэкӏын]]
*[[къызэрелъэфэхын]]
*[[къызэрелӏыхын]]
*[[къызэрехуэкӏын]]
*[[къызэрехужьэн]]
*[[къызэрехьэжьэн]]
*[[къызэрехьэкӏын]]
*[[къызэрехьэхын]]
*[[къызэрешэжьэн]]
*[[къызэрешэкӏын]]
*[[къызэрихун]]
*[[къызэрихькӏэ]]
*[[къызэрыгуэкӏ]]
*[[къызэрыгъэбунтын]]
*[[къызэрыгъэгушхуэжын]]
*[[къызэрыгъэгушхуэн]]
*[[къызэрыгъэкӏын]]
*[[къызэрыгъуэтыжын]]
*[[къызэрыдэхын]]
*[[къызэрыдэхуэн]]
*[[къызэрыдэхун]]
*[[къызэрыдэхьеин]]
*[[къызэрыдэшэн]]
*[[къызэрыдэшын]]
*[[къызэрыжын]]
*[[къызэрыкӏын]]
*[[къызэрыкъуэхын]]
*[[къызэрылэжын]]
*[[къызэрылэн]]
*[[къызэрылъэлъын]]
*[[къызэрылъэфэсын]]
*[[къызэрылъэфын]]
*[[къызэрыхэхын]]
*[[къызэрыхын]]
*[[къызэрыхун]]
*[[къызэрыхусын]]
*[[къызэрыхьэсын]]
*[[къызэрыхьын]]
*[[къызэрыщэщын]]
*[[къызэрыщӏэгуэн]]
*[[къызэрыщӏэкӏымкӏэ]]
*[[къызэрыщӏэлъэфэн]]
*[[къызэрыщӏэлъэфын]]
*[[къызэрыщӏэхын]]
*[[къызэрыщӏэхуэн]]
*[[къызэрыщӏэхун]]
*[[къызэрыщӏэшэн]]
*[[къызэрыщӏэшын]]
*[[къызэрыӏэтын]]
*[[къызэрыӏуэтэжын]]
*[[къызэрыӏуэтэн]]
*[[къызэрыӏухын]]
*[[къызэрыӏухуэн]]
*[[къызэрыӏухун]]
*[[къызэрыӏушэн]]
*[[къызэрыӏушын]]
*[[къызэтегъэнэн]]
*[[къызэтегъэпӏэщӏэн]]
*[[къызэтегъэувыӏэн]]
*[[къызэтедзын]]
*[[къызэтежын]]
*[[къызэтекӏын]]
*[[къызэтекӏуэтын]]
*[[къызэтекӏутэн]]
*[[къызэтекъутэн]]
*[[къызэтелъэлъэн]]
*[[къызэтенэн]]
*[[къызэтепщӏыкӏын]]
*[[къызэтетхъын]]
*[[къызэтетхъуэн]]
*[[къызэтетхъун]]
*[[къызэтетӏэпӏыкӏын]]
*[[къызэтеуэн]]
*[[къызэтеувыӏэн]]
*[[къызэтеудын]]
*[[къызэтехын]]
*[[къызэтехун]]
*[[къызэтечын]]
*[[къызэтещэхэн]]
*[[къызэуэкӏын]]
*[[къызэупщӏын]]
*[[къызэфӏэгъэтӏысхьэн]]
*[[къызэфӏэгъэувэжын]]
*[[къызэфӏэгъэувэн]]
*[[къызэфӏэгъэщхьэн]]
*[[къызэфӏэгъэщӏэн]]
*[[къызэфӏэзэрыхьын]]
*[[къызэфӏэлӏэн]]
*[[къызэфӏэмэхэн]]
*[[къызэфӏэмынэн]]
*[[къызэфӏэмыщӏэу]]
*[[къызэфӏэнэн]]
*[[къызэфӏэтӏысхьэн]]
*[[къызэфӏэувэжын]]
*[[къызэфӏэувэн]]
*[[къызэфӏэщэхэн]]
*[[къызэфӏэщӏэн]]
*[[къызэфӏэщӏыкӏын]]
*[[къызэхэгъэлъэдэжын]]
*[[къызэхэгъэлъэдэн]]
*[[къызэхэгъэщӏэн]]
*[[къызэхэджэдыхьын]]
*[[къызэхэжыхьын]]
*[[къызэхэкӏухьын]]
*[[къызэхэлъэдэжын]]
*[[къызэхэлъэдэн]]
*[[къызэхэлъэтыхьын]]
*[[къызэхэлъытэн]]
*[[къызэхэлъыхъухьын]]
*[[къызэхэнэжын]]
*[[къызэхэнэн]]
*[[къызэхэплъыхьын]]
*[[къызэхэпсыхэжын]]
*[[къызэхэпщӏыпщӏэн]]
*[[къызэхэтхъуэжын]]
*[[къызэхэтхъуэн]]
*[[къызэхэтӏэтӏэн]]
*[[къызэхэуэн]]
*[[къызэхэувэн]]
*[[къызэхэувыӏэн]]
*[[къызэхэутхъуэн]]
*[[къызэхэущыхьын]]
*[[къызэхэхын]]
*[[къызэхэхун]]
*[[къызэхэхущыхьын]]
*[[къызэхуэгъэсыжын]]
*[[къызэхуэгъэсын]]
*[[къызэхуэдзысын]]
*[[къызэхуэжэсын]]
*[[къызэхуэкъусын]]
*[[къызэхуэлъэтэсын]]
*[[къызэхуэнэжын]]
*[[къызэхуэнэн]]
*[[къызэхуэсыгъуэ]]
*[[къызэхуэсыжын]]
*[[къызэхуэсын]]
*[[къызэхуэхусыжын]]
*[[къызэхуэхусын]]
*[[къызэхуэхьэсын]]
*[[къызэхуэшэсыжын]]
*[[къызэхуэшэсын]]
*[[къызэщиудын]]
*[[къызэщичын]]
*[[къызэщыгъэужын]]
*[[къызэщыгъэун]]
*[[къызэщыджэн]]
*[[къызэщыужын]]
*[[къызэщыун]]
*[[къызэщӏэбэтэн]]
*[[къызэщӏэблэн]]
*[[къызэщӏэбыбэн]]
*[[къызэщӏэвэн]]
*[[къызэщӏэгъэнэжын]]
*[[къызэщӏэгъэнэн]]
*[[къызэщӏэгъэплъэжын]]
*[[къызэщӏэгъэплъэн]]
*[[къызэщӏэгъэпсэлъэн]]
*[[къызэщӏэгъэпхъэджэн]]
*[[къызэщӏэгъэстын]]
*[[къызэщӏэгъэтэджэн]]
*[[къызэщӏэгъэушэн]]
*[[къызэщӏэгъэуӏуэн]]
*[[къызэщӏэгъэхъеен]]
*[[къызэщӏэгъэщтэн]]
*[[къызэщӏэкъуэжын]]
*[[къызэщӏэкъуэн]]
*[[къызэщӏэлыбэн]]
*[[къызэщӏэлыдэн]]
*[[къызэщӏэнэжын]]
*[[къызэщӏэнэн]]
*[[къызэщӏэплъэжын]]
*[[къызэщӏэплъэн]]
*[[къызэщӏэпсэлъэн]]
*[[къызэщӏэпхъэнкӏэн]]
*[[къызэщӏэрыуэжын]]
*[[къызэщӏэрыуэн]]
*[[къызэщӏэскъыскъэн]]
*[[къызэщӏэтэджэн]]
*[[къызэщӏэтхъын]]
*[[къызэщӏэтхъуэжын]]
*[[къызэщӏэтхъуэн]]
*[[къызэщӏэубэлэцэн]]
*[[къызэщӏэубыдэн]]
*[[къызэщӏэувэжын]]
*[[къызэщӏэувэн]]
*[[къызэщӏэувыӏыкӏын]]
*[[къызэщӏэугъуеежын]]
*[[къызэщӏэугъуеен]]
*[[къызэщӏэукъубиен]]
*[[къызэщӏэуфӏыцӏэн]]
*[[къызэщӏэуцӏыплъэн]]
*[[къызэщӏэушэжын]]
*[[къызэщӏэушэн]]
*[[къызэщӏэхун]]
*[[къызэщӏэхъеен]]
*[[къызэщӏэцӏууэн]]
*[[къызэщӏэчын]]
*[[къызэщӏэщтыхьэн]]
*[[къызэщӏэщӏэн]]
*[[къызэщӏэӏэтэн]]
*[[къызэщӏичын]]
*[[къызэӏыхьэн]]
*[[къызэӏыщӏэн]]
*[[къызэӏудзын]]
*[[къызэӏужын]]
*[[къызэӏууэн]]
*[[къызэӏуудын]]
*[[къызэӏухыжын]]
*[[къызэӏухын]]
*[[къыздэсым]]
*[[къыздэхьын]]
*[[къыздэшэн]]
*[[къыздэщтэн]]
*[[къызделъэфэкӏын]]
*[[къыздехьэкӏын]]
*[[къыздешэкӏын]]
*[[къыздыхэхын]]
*[[къызыжьэдэгъэкӏыжын]]
*[[къызыжьэдэгъэкӏын]]
*[[къызыжьэдэдзыжын]]
*[[къызыжьэдэдзын]]
*[[къызыжьэдэкъузыкӏын]]
*[[къызыжьэдэпӏытӏыкӏын]]
*[[къызыжьэдэутӏыпщыкӏыжын]]
*[[къызыжьэдэутӏыпщыкӏын]]
*[[къызыжьэдегъэхужын]]
*[[къызыжьэдегъэхун]]
*[[къызыкъуэпхъуэтын]]
*[[къызыкъуэхыжын]]
*[[къызыкъуэхын]]
*[[къызыпэридзэн]]
*[[къызыпхыпсын]]
*[[къызыпщӏэхэпхъуэтын]]
*[[къызыпщӏэхэхын]]
*[[къызытегъэнэн]]
*[[къызыфӏэгъэщӏын]]
*[[къызыфӏэхын]]
*[[къызыхах]]
*[[къызыхэгъэӏукӏын]]
*[[къызыхэхун]]
*[[къызыхуэгъэнэжын]]
*[[къызыхуэгъэнэн]]
*[[къызыхуэкӏуэн]]
*[[къызыхуэтыншэ]]
*[[къызыхуэтыншэу]]
*[[къызыщиудын]]
*[[къызыщыпщын]]
*[[къызыщӏэувыӏыкӏын]]
*[[къызыӏурегъэхын]]
*[[къызыӏурегъэхун]]
*[[къызыӏурыгъэпкӏыжын]]
===къыкӏ===
*[[къыкӏэлъэщӏыхьэн]]
*[[къыкӏэлъежьэн]]
*[[къыкӏэлъехьэкӏын]]
*[[къыкӏэлъеӏэн]]
*[[къыкӏэлъыджэн]]
*[[къыкӏэлъыжэн]]
*[[къыкӏэлъыжыхьын]]
*[[къыкӏэлъыкӏуэн]]
*[[къыкӏэлъыкӏухьын]]
*[[къыкӏэлъыплъын]]
*[[къыкӏэлъыпхъэрын]]
*[[къыкӏэлъыпхъуэн]]
*[[къыкӏэлъысын]]
*[[къыкӏэлъыуэн]]
*[[къыкӏэлъыувын]]
*[[къыкӏэлъыутӏыпщын]]
*[[къыкӏэлъыущын]]
*[[къыкӏэлъыщӏэкӏын]]
*[[къыкӏэлъыщӏэпхъуэн]]
*[[къыкӏэлъыщӏыхьэн]]
*[[къыкӏэлъыӏэбэн]]
*[[къыкӏэридзэн]]
*[[къыкӏэридзыжын]]
*[[къыкӏэрикӏэн]]
*[[къыкӏэрипхъэн]]
*[[къыкӏэрихын]]
*[[къыкӏэрихьэн]]
*[[къыкӏэрыбзеикӏын]]
*[[къыкӏэрыблэблын]]
*[[къыкӏэрыгъэжын]]
*[[къыкӏэрыгъэкӏын]]
*[[къыкӏэрыгъэкъэбзыкӏын]]
*[[къыкӏэрыгъэхун]]
*[[къыкӏэрыгъуэтэн]]
*[[къыкӏэрыдзын]]
*[[къыкӏэрыжын]]
*[[къыкӏэрыкӏэн]]
*[[къыкӏэрыкӏыжын]]
*[[къыкӏэрыкӏын]]
*[[къыкӏэрылэлын]]
*[[къыкӏэрылъэлъын]]
*[[къыкӏэрылъэщӏыкӏын]]
*[[къыкӏэрылъхьэн]]
*[[къыкӏэрынэн]]
*[[къыкӏэрыпщӏэн]]
*[[къыкӏэрыпщӏыкӏын]]
*[[къыкӏэрыпӏиикӏын]]
*[[къыкӏэрыткӏун]]
*[[къыкӏэрытхъын]]
*[[къыкӏэрытхъунщӏыкӏын]]
*[[къыкӏэрытӏэпӏыкӏын]]
*[[къыкӏэрытӏэтыкӏын]]
*[[къыкӏэрытӏэтӏын]]
*[[къыкӏэрытӏыкӏын]]
*[[къыкӏэрыубыдэн]]
*[[къыкӏэрыувэн]]
*[[къыкӏэрыудын]]
*[[къыкӏэрыупсыкӏын]]
*[[къыкӏэрыупщӏыкӏын]]
*[[къыкӏэрыхын]]
*[[къыкӏэрыхуа-ныкӏэрыхуа]]
*[[къыкӏэрыхун]]
*[[къыкӏэрыхуныгъэ]]
*[[къыкӏэрыхьэн]]
*[[къыкӏэрыхъыжьэн]]
*[[къыкӏэрыцӏуукӏын]]
*[[къыкӏэрычын]]
*[[къыкӏэрышын]]
*[[къыкӏэрыщэтын]]
*[[къыкӏэрыщэща-ныкӏэрыщэща]]
*[[къыкӏэрыщэщын]]
*[[къыкӏэрыщын]]
*[[къыкӏэрыщыпыкӏын]]
*[[къыкӏэрыщӏэн]]
*[[къыкӏэрыщӏыкӏын]]
*[[къыкӏэрыӏущӏыкӏын]]
*[[къыкӏэщӏэжын]]
*[[къыкӏэщӏэзэрыхьын]]
*[[къыкӏэщӏэкӏын]]
*[[къыкӏэщӏэкӏуэсыкӏын]]
*[[къыкӏэщӏэкъуэн]]
*[[къыкӏэщӏэкъузэн]]
*[[къыкӏэщӏэлэлын]]
*[[къыкӏэщӏэлъэдэн]]
*[[къыкӏэщӏэлъэфын]]
*[[къыкӏэщӏэлъхьэн]]
*[[къыкӏэщӏэнэн]]
*[[къыкӏэщӏэплъыхьын]]
*[[къыкӏэщӏэпхэн]]
*[[къыкӏэщӏэпхъэн]]
*[[къыкӏэщӏэпщхьэн]]
*[[къыкӏэщӏэпщын]]
*[[къыкӏэщӏэпӏиикӏын]]
*[[къыкӏэщӏэсын]]
*[[къыкӏэщӏэтын]]
*[[къыкӏэщӏэуэн]]
*[[къыкӏэщӏэудын]]
*[[къыкӏэщӏэхун]]
*[[къыкӏэщӏэшын]]
*[[къыкӏэщӏэщэтын]]
*[[къыкӏэщӏэщэщын]]
*[[къыкӏэщӏихын]]
*[[къыкӏэщӏихун]]
*[[къыкӏэщӏыхьэн]]
===къыкӏу===
*[[къыкӏуэцӏрыжын]]
*[[къыкӏуэцӏрыкӏын]]
*[[къыкӏуэцӏрыпщын]]
*[[къыкӏуэцӏрыхын]]
*[[къыкӏуэцӏрыхун]]
*[[къыкӏуэцӏрыщӏыкӏын]]
*[[къыкӏуэцӏывыкӏын]]
*[[къыкӏуэцӏыгъэджэрэзыкӏын]]
*[[къыкӏуэцӏыгъэлъэлъын]]
*[[къыкӏуэцӏыджэрэзыкӏын]]
*[[къыкӏуэцӏыжын]]
*[[къыкӏуэцӏыкӏын]]
*[[къыкӏуэцӏылъэлъын]]
*[[къыкӏуэцӏынэн]]
*[[къыкӏуэцӏыпщын]]
*[[къыкӏуэцӏыуэн]]
*[[къыкӏуэцӏыхын]]
*[[къыкӏуэцӏыхун]]
*[[къыкӏуэцӏыщэщын]]
===къыкъ===
*[[къыкъ]]
===къыкъу===
*[[къыкъуэгушхукӏын]]
*[[къыкъуэгъэджэлын]]
*[[къыкъуэгъэжын]]
*[[къыкъуэгъэкӏын]]
*[[къыкъуэгъэплъын]]
*[[къыкъуэджэдын]]
*[[къыкъуэджэлын]]
*[[къыкъуэжын]]
*[[къыкъуэкӏэн]]
*[[къыкъуэкӏыжын]]
*[[къыкъуэкӏын]]
*[[къыкъуэкӏуэтын]]
*[[къыкъуэлъэдэн]]
*[[къыкъуэлъэтын]]
*[[къыкъуэлъхьэн]]
*[[къыкъуэлъын]]
*[[къыкъуэнэн]]
*[[къыкъуэплъын]]
*[[къыкъуэпсын]]
*[[къыкъуэпщын]]
*[[къыкъуэпӏиикӏын]]
*[[къыкъуэсын]]
*[[къыкъуэтын]]
*[[къыкъуэтӏысхьэн]]
*[[къыкъуэувэн]]
*[[къыкъуэудын]]
*[[къыкъуэукӏын]]
*[[къыкъуэун]]
*[[къыкъуэутӏыпщыкӏын]]
*[[къыкъуэфтын]]
*[[къыкъуэхыжын]]
*[[къыкъуэхын]]
*[[къыкъуэхун]]
*[[къыкъуэцӏэфтын]]
*[[къыкъуэшэн]]
*[[къыкъуэшиикӏын]]
*[[къыкъуэшын]]
*[[къыкъуэщэтын]]
*[[къыкъуэщын]]
*[[къыкъуэӏэбыкӏын]]
*[[къыкъуидзын]]
*[[къыкъуихун]]
===къыл===
*[[къылыш]]
===къылъ===
*[[къылъ]]
*[[къылъэгъэӏэсын]]
*[[къылъэщӏыхьэн]]
*[[къылъэӏэсын]]
*[[къылъехьэкӏын]]
*[[къылъихьэн]]
*[[къылъыкъуэкӏын]]
*[[къылъысын]]
*[[къылъытхъын]]
*[[къылъыхун]]
*[[къылъыхъун]]
===къын===
*[[къын]]
*[[къынтӏэ-къынтӏэ]]
===къып===
*[[къып]]
*[[къыпэгъуэлъын]]
*[[къыпэджэжын]]
*[[къыпэдзыжын]]
*[[къыпэдзын]]
*[[къыпэжэн]]
*[[къыпэжыхьын]]
*[[къыпэкӏуэн]]
*[[къыпэкӏухьын]]
*[[къыпэмынэу]]
*[[къыпэнэн]]
*[[къыпэплъэн]]
*[[къыпэрикъэн]]
*[[къыпэрыдзэн]]
*[[къыпэрыдзын]]
*[[къыпэрыжын]]
*[[къыпэрыкӏын]]
*[[къыпэрыкӏуэтын]]
*[[къыпэрыкӏутэн]]
*[[къыпэрылъэфын]]
*[[къыпэрылъхьэн]]
*[[къыпэрынэн]]
*[[къыпэрыпхъуэтын]]
*[[къыпэрытэджыкӏын]]
*[[къыпэрытхъун]]
*[[къыпэрытӏысхьэн]]
*[[къыпэрыуэн]]
*[[къыпэрыувэн]]
*[[къыпэрыхын]]
*[[къыпэрыхун]]
*[[къыпэрыхутэн]]
*[[къыпэрышэн]]
*[[къыпэрышын]]
*[[къыпэтӏысын]]
*[[къыпэувын]]
*[[къыпэщылъын]]
*[[къыпэщысын]]
*[[къыпэщытын]]
*[[къыпэщӏэгъэкӏын]]
*[[къыпэщӏэгъэкӏуэтэн]]
*[[къыпэщӏэгъэкӏуэтын]]
*[[къыпэщӏэгъэкъуэн]]
*[[къыпэщӏэгъэувэн]]
*[[къыпэщӏэдзын]]
*[[къыпэщӏэкӏын]]
*[[къыпэщӏэкӏуэтэн]]
*[[къыпэщӏэкӏуэтын]]
*[[къыпэщӏэлъэдэн]]
*[[къыпэщӏэлъхьэн]]
*[[къыпэщӏэлъын]]
*[[къыпэщӏэтын]]
*[[къыпэщӏэувэн]]
*[[къыпэщӏэхын]]
*[[къыпэщӏэхуэн]]
*[[къыпэщӏэшын]]
*[[къыпэӏэтын]]
*[[къыпегъэхын]]
*[[къыпежэжьэн]]
*[[къыпежэкӏын]]
*[[къыпежьэн]]
*[[къыпекӏуэкӏыжын]]
*[[къыпекӏуэкӏын]]
*[[къыпеуэн]]
*[[къыпехьэжьэн]]
*[[къыпешэжьэн]]
*[[къыпихын]]
*[[къыпкърыкӏын]]
*[[къыпкърымынэн]]
*[[къыпкърынэн]]
*[[къыпкърыуэн]]
*[[къыпкърыхын]]
*[[къыпкърыхьэн]]
*[[къыпришкӏэ-ныпришкӏэ]]
*[[къыпхивыкӏын]]
*[[къыпхивын]]
*[[къыпхидзын]]
*[[къыпхитхъын]]
*[[къыпхихун]]
*[[къыпхривыкӏын]]
*[[къыпхривын]]
*[[къыпхридзын]]
*[[къыпхрихун]]
*[[къыпхрицӏывыкӏын]]
*[[къыпхрыгъукӏын]]
*[[къыпхрыдзэкъыкӏын]]
*[[къыпхрыжын]]
*[[къыпхрыкӏын]]
*[[къыпхрыкъутыкӏын]]
*[[къыпхрылъэлъын]]
*[[къыпхрылъэтын]]
*[[къыпхрылъэфын]]
*[[къыпхрыплъын]]
*[[къыпхрыпсын]]
*[[къыпхрыпщын]]
*[[къыпхрыпӏиикӏын]]
*[[къыпхрысыкӏын]]
*[[къыпхрыткӏун]]
*[[къыпхрытхъын]]
*[[къыпхрытхъун]]
*[[къыпхрытӏэтӏын]]
*[[къыпхрытӏыкӏын]]
*[[къыпхрыудын]]
*[[къыпхрыхын]]
*[[къыпхрыхун]]
*[[къыпхрыцӏэфтын]]
*[[къыпхрычын]]
*[[къыпхрышхыкӏын]]
*[[къыпхрышын]]
*[[къыпхрыщэтын]]
*[[къыпхрыщэщын]]
*[[къыпхрыщӏыкӏын]]
*[[къыпхрыӏукӏын]]
*[[къыпхыгъэжын]]
*[[къыпхыгъэкӏын]]
*[[къыпхыгъукӏын]]
*[[къыпхыдзэкъыкӏын]]
*[[къыпхыжэбзыкӏын]]
*[[къыпхыжын]]
*[[къыпхыкӏын]]
*[[къыпхыкъутыкӏын]]
*[[къыпхылъэлъын]]
*[[къыпхылъэтын]]
*[[къыпхылъэфын]]
*[[къыпхыплъын]]
*[[къыпхыпсын]]
*[[къыпхыпщын]]
*[[къыпхыпӏиикӏын]]
*[[къыпхысыкӏын]]
*[[къыпхыткӏун]]
*[[къыпхытхъын]]
*[[къыпхытхъун]]
*[[къыпхытӏэтӏын]]
*[[къыпхытӏыкӏын]]
*[[къыпхыудын]]
*[[къыпхыхын]]
*[[къыпхыхун]]
*[[къыпхыцӏэфтын]]
*[[къыпхычын]]
*[[къыпхышхыкӏын]]
*[[къыпхышын]]
*[[къыпхыщэтын]]
*[[къыпхыщэщын]]
*[[къыпхыщын]]
*[[къыпхыщӏыкӏын]]
*[[къыпхыӏукӏын]]
*[[къыпцӏэ]]
*[[къыпцӏей]]
*[[къыпщӏэхэлъэфын]]
*[[къыпщӏэхэлъхьэн]]
*[[къыпщӏэхэхын]]
*[[къыпщӏэхэхуэн]]
*[[къыпщӏэхэхун]]
*[[къыпыбжыкӏын]]
*[[къыпыблэблын]]
*[[къыпыгуэн]]
*[[къыпыгуфӏыкӏын]]
*[[къыпыгъэблэблын]]
*[[къыпыгъэжын]]
*[[къыпыгъэжьэн]]
*[[къыпыгъэжьыкӏын]]
*[[къыпыгъэзын]]
*[[къыпыгъэкӏын]]
*[[къыпыгъэлэлын]]
*[[къыпыгъэлъэлъын]]
*[[къыпыгъэлъэтын]]
*[[къыпыгъэнэн]]
*[[къыпыгъэныщкӏукӏын]]
*[[къыпыгъэпщӏэн]]
*[[къыпыгъэпӏиикӏын]]
*[[къыпыгъэувэн]]
*[[къыпыгъэхун]]
*[[къыпыгъэхъуэн]]
*[[къыпыгъэщэщын]]
*[[къыпыгъэщын]]
*[[къыпыдэн]]
*[[къыпыджэгукӏын]]
*[[къыпыджэн]]
*[[къыпыджэрэзыкӏын]]
*[[къыпыдзэкъыкӏын]]
*[[къыпыдзэн]]
*[[къыпыж-ныпыж]]
*[[къыпыжын]]
*[[къыпыжыпӏэ]]
*[[къыпыкӏэн]]
*[[къыпыкӏэрэхъукӏын]]
*[[къыпыкӏын]]
*[[къыпыкъэн]]
*[[къыпылэлын]]
*[[къыпылеикӏын]]
*[[къыпылыдыкӏын]]
*[[къыпылъэдэн]]
*[[къыпылъэлъыжын]]
*[[къыпылъэлъын]]
*[[къыпылъэтын]]
*[[къыпылъэщӏыкӏын]]
*[[къыпылъхьэн]]
*[[къыпылъын]]
*[[къыпынэжын]]
*[[къыпынэн]]
*[[къыпыпхъуэтын]]
*[[къыпыпхъун]]
*[[къыпыпщыкӏын]]
*[[къыпыпӏиикӏын]]
*[[къыпыткӏун]]
*[[къыпытхъахуэ]]
*[[къыпытхъын]]
*[[къыпытын]]
*[[къыпытӏэтӏын]]
*[[къыпытӏысхьэн]]
*[[къыпыувэн]]
*[[къыпыудахуэ]]
*[[къыпыудын]]
*[[къыпыукӏэн]]
*[[къыпыупсыкӏын]]
*[[къыпыупщӏыкӏын]]
*[[къыпыупщӏын]]
*[[къыпыупщӏыпӏэ]]
*[[къыпыфыщӏыкӏын]]
*[[къыпыхыжын]]
*[[къыпыхын]]
*[[къыпыхукӏын]]
*[[къыпыхун]]
*[[къыпыхьэжын]]
*[[къыпыхьэн]]
*[[къыпыхъуэн]]
*[[къыпыхъукӏын]]
*[[къыпычыгъуэ]]
*[[къыпычыжыгъуэ]]
*[[къыпычыжын]]
*[[къыпычын]]
*[[къыпышхэн]]
*[[къыпышхыкӏын]]
*[[къыпышын]]
*[[къыпыщэн]]
*[[къыпыщэщын]]
*[[къыпыщын]]
*[[къыпыщӏыкӏын]]
*[[къыпыщӏыхьын]]
*[[къыпыӏукӏын]]
===къыр===
*[[къыр]]
*[[къыргу]]
*[[къыргъ]]
*[[къыргъыз]]
*[[къыргъызхэр]]
*[[къыркуэ]]
*[[къыркъ]]
*[[къыркъыр]]
*[[къыртӏ]]
*[[къырухугу]]
*[[къырыдзэ]]
*[[къырыкъ]]
*[[къырылъэ]]
*[[къырылъ-гурылъ]]
*[[къырымщокъал]]
*[[къырыщхьэ]]
*[[къырыщхьэбзу]]
===къыт===
*[[къытебэгэн]]
*[[къытебэнэн]]
*[[къытебэтэн]]
*[[къытевэжын]]
*[[къытевэн]]
*[[къытегуэшэжын]]
*[[къытегуэшэн]]
*[[къытегуплӏэн]]
*[[къытегъэбэгэн]]
*[[къытегъэвэжын]]
*[[къытегъэвэн]]
*[[къытегъэжын]]
*[[къытегъэзэжын]]
*[[къытегъэзэн]]
*[[къытегъэкӏын]]
*[[къытегъэкъуэлъэн]]
*[[къытегъэнэн]]
*[[къытегъэпщӏыкӏын]]
*[[къытегъэсын]]
*[[къытегъэтӏысхьэн]]
*[[къытегъэуэн]]
*[[къытегъэувэн]]
*[[къытегъэхэн]]
*[[къытегъэхуэн]]
*[[къытегъэхуэрзэн]]
*[[къытегъэхун]]
*[[къытегъэхьэн]]
*[[къытегъэхъеикӏын]]
*[[къытегъэшэжын]]
*[[къытегъэшэн]]
*[[къытегъуэгъуэн]]
*[[къытегъуэлъхьэн]]
*[[къытедэн]]
*[[къытедыжэн]]
*[[къытедзэн]]
*[[къытедзын]]
*[[къытежын]]
*[[къытезэгъэн]]
*[[къытезэрыгуэн]]
*[[къытекӏэн]]
*[[къытекӏиен]]
*[[къытекӏыжын]]
*[[къытекӏын]]
*[[къытекӏуэн]]
*[[къытекӏуэтын]]
*[[къытекӏутэн]]
*[[къытекъуэлъэн]]
*[[къытекъутэжын]]
*[[къытекъухьын]]
*[[къытелэлын]]
*[[къытелыдыкӏын]]
*[[къытелъэдэн]]
*[[къытелъэлъэн]]
*[[къытелъэлъын]]
*[[къытелъэн]]
*[[къытелъэтын]]
*[[къытелъэфэн]]
*[[къытелъэфын]]
*[[къытелъэщӏыкӏын]]
*[[къытелъэщӏыхьын]]
*[[къытелъеикӏын]]
*[[къытелъхьэн]]
*[[къытелъын]]
*[[къытелӏэн]]
*[[къытемыгъэхьэн]]
*[[къытемынэжын]]
*[[къытемыхьэн]]
*[[къытемышын]]
*[[къытенэжын]]
*[[къытенэн]]
*[[къытеплъэн]]
*[[къытепсэн]]
*[[къытепсыхэн]]
*[[къытепхъэн]]
*[[къытепхъэнкӏыкӏын]]
*[[къытепхъуэтын]]
*[[къытепщхьэн]]
*[[къытепщын]]
*[[къытепщӏыкӏыжын]]
*[[къытепщӏыкӏын]]
*[[къытепыхьэн]]
*[[къытепӏэжын]]
*[[къытепӏэн]]
*[[къытепӏиикӏын]]
*[[къытепӏытӏэн]]
*[[къытесэн]]
*[[къытесын]]
*[[къытетэджыкӏын]]
*[[къытетхэн]]
*[[къытетхыкӏыжын]]
*[[къытетхыкӏын]]
*[[къытетхъыжын]]
*[[къытетхъын]]
*[[къытетхъуэн]]
*[[къытетхъун]]
*[[къытетхъунщӏыкӏын]]
*[[къытетын]]
*[[къытетӏэпӏыкӏын]]
*[[къытетӏэтӏэн]]
*[[къытетӏыкӏын]]
*[[къытетӏысхьэн]]
*[[къытеуэн]]
*[[къытеубэн]]
*[[къытеубыдэн]]
*[[къытеувэн]]
*[[къытеувыӏэн]]
*[[къытеудыжын]]
*[[къытеудын]]
*[[къытеуджыхьын]]
*[[къытеукӏэжын]]
*[[къытеукӏэн]]
*[[къытеукъуэдиен]]
*[[къытеукъуеикӏын]]
*[[къытеунэхъуэн]]
*[[къытеункӏыфӏэн]]
*[[къытеуплӏэнщӏэн]]
*[[къытеупсыкӏын]]
*[[къытеупщӏыкӏын]]
*[[къытеупщӏыкӏыпӏэ]]
*[[къытеутхэн]]
*[[къытеутӏыпщхьэн]]
*[[къытеуфэн]]
*[[къытеуфэрэкӏэн]]
*[[къытеухьын]]
*[[къытеуӏуэн]]
*[[къытефыщӏыкӏын]]
*[[къытефыщӏыхьын]]
*[[къытехэн]]
*[[къытехыжын]]
*[[къытехын]]
*[[къытехуэ]]
*[[къытехуэн]]
*[[къытехуэрзэн]]
*[[къытехун]]
*[[къытехутэн]]
*[[къытехьэ]]
*[[къытехьэжын]]
*[[къытехьэлъэн]]
*[[къытехьэн]]
*[[къытехъеикӏын]]
*[[къытехъуэн]]
*[[къытехъукӏыжын]]
*[[къытехъукӏын]]
*[[къытехъущӏыхьын]]
*[[къытечын]]
*[[къытешэн]]
*[[къытешхэн]]
*[[къытешын]]
*[[къытешынэуэжын]]
*[[къытещэтын]]
*[[къытещэщэн]]
*[[къытещэщын]]
*[[къытещхьэн]]
*[[къытещын]]
*[[къытещӏыкӏын]]
*[[къытещӏыхьын]]
*[[къытеӏэбэн]]
*[[къытеӏэзэщӏыхьын]]
*[[къытеӏэтыкӏын]]
*[[къытеӏыгъэн]]
*[[къытеӏуэнтӏэн]]
*[[къытеӏуэнтӏыкӏын]]
*[[къытеӏубэн]]
*[[къытеӏукӏын]]
*[[къытеӏулӏэн]]
*[[къытеӏущӏыкӏын]]
*[[къытрегъэдзэн]]
*[[къытридзэн]]
*[[къытрикӏэн]]
*[[къытрикӏутэн]]
*[[къытрилъхьэн]]
*[[къытрипхъэн]]
*[[къытрихуэн]]
*[[къытрихьэн]]
*[[къытричын]]
*[[къытрищӏэн]]
===къыу===
*[[къыу]]
*[[къыуц]]
===къыфӏ===
*[[къыфӏэблэблын]]
*[[къыфӏэгъэкӏын]]
*[[къыфӏэгъэлъэлъын]]
*[[къыфӏэгъэнэн]]
*[[къыфӏэгъэхун]]
*[[къыфӏэдыгъужын]]
*[[къыфӏэдыгъун]]
*[[къыфӏэкӏын]]
*[[къыфӏэлъэлъын]]
*[[къыфӏэлъэфын]]
*[[къыфӏэмыӏуэхун]]
*[[къыфӏэмыӏуэхуу]]
*[[къыфӏэнэн]]
*[[къыфӏэтхъын]]
*[[къыфӏэтӏэтӏын]]
*[[къыфӏэхын]]
*[[къыфӏэхун]]
*[[къыфӏэхьэхун]]
*[[къыфӏэхьын]]
*[[къыфӏэцӏэфтын]]
*[[къыфӏэщӏыжын]]
*[[къыфӏэщӏыкӏын]]
*[[къыфӏэщӏын]]
*[[къыфӏэӏуэнтӏэн]]
*[[къыфӏэӏуэнтӏыкӏын]]
*[[къыфӏэӏун]]
*[[къыфӏежьэн]]
*[[къыфӏехьэжьэн]]
*[[къыфӏешэжьэн]]
===къых===
*[[къыхадз]]
*[[къыхах]]
*[[къыхэбэкъукӏын]]
*[[къыхэбэтыкӏын]]
*[[къыхэбелджылыкӏын]]
*[[къыхэбжэн]]
*[[къыхэбжыкӏын]]
*[[къыхэбзыкӏын]]
*[[къыхэгуоукӏын]]
*[[къыхэгурымыкӏын]]
*[[къыхэгурыӏукӏын]]
*[[къыхэгушхукӏын]]
*[[къыхэгъэбелджылыкӏын]]
*[[къыхэгъэжыкӏын]]
*[[къыхэгъэжын]]
*[[къыхэгъэзэгъэн]]
*[[къыхэгъэкӏын]]
*[[къыхэгъэкъэбзыкӏын]]
*[[къыхэгъэлыбжьэн]]
*[[къыхэгъэпкӏэн]]
*[[къыхэгъэпкӏын]]
*[[къыхэгъэплъэн]]
*[[къыхэгъэплъын]]
*[[къыхэгъэпсэлъыхьын]]
*[[къыхэгъэпшэхъуэн]]
*[[къыхэгъэпщхьэн]]
*[[къыхэгъэпщын]]
*[[къыхэгъэпӏиикӏын]]
*[[къыхэгъэскӏыкӏын]]
*[[къыхэгъэсыкӏын]]
*[[къыхэгъэтӏысыкӏын]]
*[[къыхэгъэуэн]]
*[[къыхэгъэукӏуриен]]
*[[къыхэгъэукӏуриикӏын]]
*[[къыхэгъэфтын]]
*[[къыхэгъэхуэн]]
*[[къыхэгъэхун]]
*[[къыхэгъэхьэн]]
*[[къыхэгъэхъуэн]]
*[[къыхэгъэцӏэфтын]]
*[[къыхэгъэщтын]]
*[[къыхэгъэщхьэхукӏауэ]]
*[[къыхэгъэщхьэхукӏыжын]]
*[[къыхэгъэщхьэхукӏын]]
*[[къыхэгъэщын]]
*[[къыхэгъэӏукӏын]]
*[[къыхэгъыкӏын]]
*[[къыхэгъуэлъхьэн]]
*[[къыхэгъуэтэжын]]
*[[къыхэгъуэтэн]]
*[[къыхэгъуэщэн]]
*[[къыхэгъуэщыхьын]]
*[[къыхэгъукӏын]]
*[[къыхэдэн]]
*[[къыхэдыгъукӏын]]
*[[къыхэдыкӏын]]
*[[къыхэдыхьэшхыкӏын]]
*[[къыхэджэгукӏын]]
*[[къыхэджэлыжын]]
*[[къыхэдзэкъыкӏын]]
*[[къыхэдзэн]]
*[[къыхэдзын]]
*[[къыхэжаныкӏын]]
*[[къыхэжын]]
*[[къыхэкуэн]]
*[[къыхэкухьын]]
*[[къыхэкӏэн]]
*[[къыхэкӏиикӏын]]
*[[къыхэкӏкӏэ]]
*[[къыхэкӏыкӏэ]]
*[[къыхэкӏыкӏын]]
*[[къыхэкӏын]]
*[[къыхэкӏыпӏэ]]
*[[къыхэкӏуэсыкӏын]]
*[[къыхэкӏуэтэн]]
*[[къыхэкӏуэтын]]
*[[къыхэкӏутэн]]
*[[къыхэкъугъыкӏын]]
*[[къыхэкъузыкӏын]]
*[[къыхэлэжьыхьын]]
*[[къыхэлэлын]]
*[[къыхэлыдыкӏын]]
*[[къыхэлъагъукӏын]]
*[[къыхэлъэдэн]]
*[[къыхэлъэлъэн]]
*[[къыхэлъэлъын]]
*[[къыхэлъэн]]
*[[къыхэлъэпэрэпэн]]
*[[къыхэлъэсыкӏын]]
*[[къыхэлъэтэн]]
*[[къыхэлъэтыкӏын]]
*[[къыхэлъэтын]]
*[[къыхэлъэфэн]]
*[[къыхэлъэфын]]
*[[къыхэлъхуэн]]
*[[къыхэлъхухьын]]
*[[къыхэлъхьэн]]
*[[къыхэлъын]]
*[[къыхэлъытэн]]
*[[къыхэлӏэн]]
*[[къыхэнэжын]]
*[[къыхэнэн]]
*[[къыхэпэжыкӏын]]
*[[къыхэпкӏэн]]
*[[къыхэплъэн]]
*[[къыхэплъыжьыкӏын]]
*[[къыхэплъын]]
*[[къыхэпсэлъыкӏын]]
*[[къыхэпсэлъыхьын]]
*[[къыхэпсчыкӏын]]
*[[къыхэпсын]]
*[[къыхэпхъуэтыкӏын]]
*[[къыхэпхъуэтын]]
*[[къыхэпшэхъуэн]]
*[[къыхэпщхьэн]]
*[[къыхэпщыжын]]
*[[къыхэпщын]]
*[[къыхэпщӏэукӏын]]
*[[къыхэпщӏыкӏын]]
*[[къыхэпыджыкӏын]]
*[[къыхэпӏэнкӏыкӏын]]
*[[къыхэпӏиикӏын]]
*[[къыхэскӏыкӏын]]
*[[къыхэсыкӏын]]
*[[къыхэтэджыкӏын]]
*[[къыхэтхыкӏын]]
*[[къыхэтхытхыкӏын]]
*[[къыхэтхъыжын]]
*[[къыхэтхъын]]
*[[къыхэтхъуэн]]
*[[къыхэтхъун]]
*[[къыхэтӏыкӏын]]
*[[къыхэтӏысыкӏын]]
*[[къыхэуэн]]
*[[къыхэубыдыкӏын]]
*[[къыхэувыкӏын]]
*[[къыхэудэн]]
*[[къыхэудын]]
*[[къыхэузыкӏын]]
*[[къыхэукӏэн]]
*[[къыхэукӏыкӏын]]
*[[къыхэукӏын]]
*[[къыхэукӏуриен]]
*[[къыхэукӏуриикӏын]]
*[[къыхэупщӏэтэн]]
*[[къыхэупщӏыкӏын]]
*[[къыхэухуэнщӏэн]]
*[[къыхэухуэныкӏын]]
*[[къыхэушыкӏын]]
*[[къыхэущэбэн]]
*[[къыхэуӏукӏын]]
*[[къыхэфиикӏын]]
*[[къыхэфтын]]
*[[къыхэфыкӏын]]
*[[къыхэфыщӏыкӏын]]
*[[къыхэфӏыкӏын]]
*[[къыхэхыжын]]
*[[къыхэхын]]
*[[къыхэхуэн]]
*[[къыхэхужьыкӏын]]
*[[къыхэхун]]
*[[къыхэхутэн]]
*[[къыхэхьэн]]
*[[къыхэхъеикӏын]]
*[[къыхэхъыжьэн]]
*[[къыхэхъуэн]]
*[[къыхэхъуэпскӏыкӏын]]
*[[къыхэхъукӏын]]
*[[къыхэхъуфӏыкӏын]]
*[[къыхэхъухьын]]
*[[къыхэцӏэнлъын]]
*[[къыхэцӏэфтын]]
*[[къыхэцӏуукӏын]]
*[[къыхэцӏыхукӏын]]
*[[къыхэцӏыщхъукӏын]]
*[[къыхэчыжын]]
*[[къыхэчын]]
*[[къыхэшэн]]
*[[къыхэшэрэхъыкӏын]]
*[[къыхэшэчэн]]
*[[къыхэшиикӏын]]
*[[къыхэшхэн]]
*[[къыхэшхыкӏын]]
*[[къыхэшын]]
*[[къыхэщэтэн]]
*[[къыхэщэтын]]
*[[къыхэщэхуэн]]
*[[къыхэщэщэн]]
*[[къыхэщэщын]]
*[[къыхэщэӏукӏын]]
*[[къыхэщт]]
*[[къыхэщтыкӏ]]
*[[къыхэщтыкӏын]]
*[[къыхэщтыкӏыншэу]]
*[[къыхэщтын]]
*[[къыхэщтыншэу]]
*[[къыхэщхьэрыуэн]]
*[[къыхэщхьэрыукӏын]]
*[[къыхэщхьэхукӏыжын]]
*[[къыхэщхьэхукӏын]]
*[[къыхэщын]]
*[[къыхэщыпыкӏын]]
*[[къыхэщӏэн]]
*[[къыхэщӏыкӏын]]
*[[къыхэщӏыхьын]]
*[[къыхэӏэбэн]]
*[[къыхэӏэтыкӏын]]
*[[къыхэӏуэнтӏыкӏыжын]]
*[[къыхэӏуэнтӏыкӏын]]
*[[къыхэӏукӏын]]
*[[къыхэӏун]]
*[[къыхэӏущӏыкӏын]]
*[[къыхегъэхын]]
*[[къыхегъэхун]]
*[[къыхиубыдэн]]
*[[къыхихын]]
*[[къыхихун]]
*[[къыхыфӏэдзэжын]]
*[[къыхыфӏэдзэн]]
*[[къыхыфӏэхуэн]]
*[[къыхыхьэн]]
===къыху===
*[[къыхуэбэнэн]]
*[[къыхуэбжыжын]]
*[[къыхуэбжын]]
*[[къыхуэвэн]]
*[[къыхуэгузэвэн]]
*[[къыхуэгуфӏэн]]
*[[къыхуэгуӏэн]]
*[[къыхуэгъэгъун]]
*[[къыхуэгъэдэхэн]]
*[[къыхуэгъэкӏуэн]]
*[[къыхуэгъэлъэгъуэн]]
*[[къыхуэгъэнэкӏэн]]
*[[къыхуэгъэнэн]]
*[[къыхуэгъэфэщэн]]
*[[къыхуэгъуэтыжын]]
*[[къыхуэгъуэтын]]
*[[къыхуэгъун]]
*[[къыхуэдэн]]
*[[къыхуэджэн]]
*[[къыхуэдзэлэшхэн]]
*[[къыхуэдзын]]
*[[къыхуэжыхьын]]
*[[къыхуэзэн]]
*[[къыхуэкӏуэжын]]
*[[къыхуэкӏуэн]]
*[[къыхуэлэжьэн]]
*[[къыхуэлэжьыжын]]
*[[къыхуэлэжьын]]
*[[къыхуэлъэн]]
*[[къыхуэлъхун]]
*[[къыхуэлӏэн]]
*[[къыхуэнэжэгужэн]]
*[[къыхуэнэжын]]
*[[къыхуэнэн]]
*[[къыхуэпэжын]]
*[[къыхуэплъын]]
*[[къыхуэпсэлъэн]]
*[[къыхуэпщын]]
*[[къыхуэпыхьэн]]
*[[къыхуэпӏэщӏэн]]
*[[къыхуэсыжын]]
*[[къыхуэсын]]
*[[къыхуэтын]]
*[[къыхуэтыншэу]]
*[[къыхуэубэн]]
*[[къыхуэубгъун]]
*[[къыхуэубзытэн]]
*[[къыхуэубзыхун]]
*[[къыхуэубыдын]]
*[[къыхуэушын]]
*[[къыхуэхьыжын]]
*[[къыхуэхьын]]
*[[къыхуэхъун]]
*[[къыхуэшэжын]]
*[[къыхуэшэн]]
*[[къыхуэшиин]]
*[[къыхуэщэхужын]]
*[[къыхуэщэхун]]
*[[къыхуэщтэжын]]
*[[къыхуэщтэн]]
*[[къыхуэщӏэжын]]
*[[къыхуэщӏэн]]
*[[къыхуэщӏыжын]]
*[[къыхуэщӏын]]
*[[къыхуэӏуэтэжын]]
*[[къыхуэӏурыщӏэн]]
*[[къыхудэкӏын]]
*[[къыхудэкӏуэн]]
*[[къыхудэмышеижын]]
*[[къыхудэплъеин]]
*[[къыхудэхуэн]]
*[[къыхуеблэгъэн]]
*[[къыхуегъэхьын]]
*[[къыхуеджэн]]
*[[къыхуеджэныгъэ]]
*[[къыхуедзыхын]]
*[[къыхуеин]]
*[[къыхуемыгъэкӏун]]
*[[къыхуеплъэкӏын]]
*[[къыхуеплъын]]
*[[къыхуеплъыхын]]
*[[къыхузэпещэн]]
*[[къыхузэтегъэувэн]]
*[[къыхузэтегъэувыӏэн]]
*[[къыхуикӏын]]
*[[къыхуисэн]]
*[[къыхуиуха]]
*[[къыхуиухын]]
*[[къыхуихын]]
*[[къыхуихуэн]]
*[[къыхутелъхьэн]]
*[[къыхутенэн]]
*[[къыхухэкӏын]]
*[[къыхухэхыжын]]
*[[къыхухэхын]]
*[[къыхухэхъуэн]]
*[[къыхухэчын]]
*[[къыхущытыкӏэ]]
*[[къыхущытын]]
*[[къыхущӏэплъын]]
*[[къыхущӏэуэн]]
*[[къыхуӏухын]]
===къыц===
*[[къыцэ]]
===къыщ===
*[[къыщ]]
*[[къыщалъхун]]
*[[къыщегъэнэн]]
*[[къыщегъэтхъын]]
*[[къыщежьэн]]
*[[къыщешхын]]
*[[къыщимыгъащӏэу]]
*[[къыщипхъуэн]]
*[[къыщитхъын]]
*[[къыщиудын]]
*[[къыщихун]]
*[[къыщишэн]]
*[[къыщхьэдэбэкъуэхыжын]]
*[[къыщхьэдэбэкъуэхын]]
*[[къыщхьэдэдзыхыжын]]
*[[къыщхьэдэдзыхын]]
*[[къыщхьэдэжэхын]]
*[[къыщхьэдэкӏыхын]]
*[[къыщхьэдэуэхын]]
*[[къыщхьэдэхын]]
*[[къыщхьэдэхуэхын]]
*[[къыщхьэдэшэхын]]
*[[къыщхьэдегъэкӏыхын]]
*[[къыщхьэдихун]]
*[[къыщхьэдихухын]]
*[[къыщхьэпэжын]]
*[[къыщхьэпэн]]
*[[къыщхьэприкӏыкӏын]]
*[[къыщхьэпрыгъэпӏиикӏын]]
*[[къыщхьэпрыжын]]
*[[къыщхьэпрыкӏыжын]]
*[[къыщхьэпрыкӏын]]
*[[къыщхьэпрыпщыжын]]
*[[къыщхьэпрыпщын]]
*[[къыщхьэпрыпӏиикӏын]]
*[[къыщхьэпрыхун]]
*[[къыщхьэрыуэн]]
*[[къыщхьэрыхын]]
*[[къыщхьэрыхун]]
*[[къыщхьэрычын]]
*[[къыщхьэщихын]]
*[[къыщхьэщихун]]
*[[къыщхьэщыгъуэлъхьэн]]
*[[къыщхьэщыжын]]
*[[къыщхьэщыкӏыжын]]
*[[къыщхьэщыкӏын]]
*[[къыщхьэщылъэдэн]]
*[[къыщхьэщылъхьэн]]
*[[къыщхьэщыпкӏын]]
*[[къыщхьэщыпкӏыу]]
*[[къыщхьэщыпӏиикӏын]]
*[[къыщхьэщытын]]
*[[къыщхьэщыуэн]]
*[[къыщхьэщыун]]
*[[къыщхьэщыхын]]
*[[къыщхьэщыхун]]
*[[къыщхьэщыхьэн]]
*[[къыщхьэщыщӏыкӏын]]
*[[къыщхьэщыщӏыхьын]]
*[[къыщхьэщыӏукӏын]]
*[[къыщыгъэщӏын]]
*[[къыщыгъупщэн]]
*[[къыщыжын]]
*[[къыщыкӏын]]
*[[къыщыкӏухьын]]
*[[къыщылыдыкӏын]]
*[[къыщылъагъун]]
*[[къыщылъэгъуэн]]
*[[къыщылъэтыжын]]
*[[къыщылъэтын]]
*[[къыщылъэфын]]
*[[къыщымынэу]]
*[[къыщынэн]]
*[[къыщыпкӏын]]
*[[къыщыпщын]]
*[[къыщысын]]
*[[къыщытхъын]]
*[[къыщытын]]
*[[къыщыхын]]
*[[къыщыхуэн]]
*[[къыщыхун]]
*[[къыщыхутэн]]
*[[къыщыхьэн]]
*[[къыщыхъун]]
*[[къыщыщӏын]]
===къыщӏ===
*[[къыщӏэбыргъукӏын]]
*[[къыщӏэбырыбыкӏын]]
*[[къыщӏэвыкӏын]]
*[[къыщӏэгуоукӏын]]
*[[къыщӏэгурымыкӏын]]
*[[къыщӏэгуфӏыкӏын]]
*[[къыщӏэгъэбрыукӏын]]
*[[къыщӏэгъэбылъыкӏын]]
*[[къыщӏэгъэбырдыкӏын]]
*[[къыщӏэгъэжын]]
*[[къыщӏэгъэкӏын]]
*[[къыщӏэгъэкъэбзыкӏын]]
*[[къыщӏэгъэлъэдэн]]
*[[къыщӏэгъэлъэлъэн]]
*[[къыщӏэгъэлъэлъын]]
*[[къыщӏэгъэлъэн]]
*[[къыщӏэгъэлъын]]
*[[къыщӏэгъэмбырыукӏын]]
*[[къыщӏэгъэныжын]]
*[[къыщӏэгъэнын]]
*[[къыщӏэгъэплъын]]
*[[къыщӏэгъэпӏиикӏын]]
*[[къыщӏэгъэтӏэтӏын]]
*[[къыщӏэгъэупщӏыӏуэн]]
*[[къыщӏэгъэхун]]
*[[къыщӏэгъэхьэжын]]
*[[къыщӏэгъэхьэн]]
*[[къыщӏэгъэхъуэн]]
*[[къыщӏэгъэщын]]
*[[къыщӏэгъэщӏыӏэн]]
*[[къыщӏэгъуэлъхьэн]]
*[[къыщӏэдэӏукӏын]]
*[[къыщӏэджэлын]]
*[[къыщӏэджэрэзэн]]
*[[къыщӏэджэрэзыкӏын]]
*[[къыщӏэджыкӏын]]
*[[къыщӏэдзапӏэ]]
*[[къыщӏэдзэжын]]
*[[къыщӏэдзэн]]
*[[къыщӏэдзыжын]]
*[[къыщӏэдзын]]
*[[къыщӏэжыжын]]
*[[къыщӏэжын]]
*[[къыщӏэжыпӏэ]]
*[[къыщӏэкӏэн]]
*[[къыщӏэкӏыгъуэ]]
*[[къыщӏэкӏыжын]]
*[[къыщӏэкӏыжыпӏэ]]
*[[къыщӏэкӏыкӏын]]
*[[къыщӏэкӏын]]
*[[къыщӏэкӏыпӏэ]]
*[[къыщӏэкӏуэн]]
*[[къыщӏэкъузыкӏын]]
*[[къыщӏэлэлын]]
*[[къыщӏэлъэдэжын]]
*[[къыщӏэлъэдэн]]
*[[къыщӏэлъэлъэн]]
*[[къыщӏэлъэлъын]]
*[[къыщӏэлъэн]]
*[[къыщӏэлъэсыкӏын]]
*[[къыщӏэлъэтын]]
*[[къыщӏэлъэфын]]
*[[къыщӏэлъэщӏыкӏын]]
*[[къыщӏэлъэӏун]]
*[[къыщӏэлъеикӏын]]
*[[къыщӏэлъхьэн]]
*[[къыщӏэлъын]]
*[[къыщӏэмбрыукӏыжын]]
*[[къыщӏэнэкӏэн]]
*[[къыщӏэнэн]]
*[[къыщӏэныжын]]
*[[къыщӏэнын]]
*[[къыщӏэпкӏэн]]
*[[къыщӏэпкӏын]]
*[[къыщӏэплъэн]]
*[[къыщӏэплъын]]
*[[къыщӏэпсэн]]
*[[къыщӏэпхъэнкӏыкӏын]]
*[[къыщӏэпхъуэжын]]
*[[къыщӏэпхъуэн]]
*[[къыщӏэпхъуэтын]]
*[[къыщӏэпщэн]]
*[[къыщӏэпщыжын]]
*[[къыщӏэпщын]]
*[[къыщӏэпщыпӏэ]]
*[[къыщӏэпӏиикӏын]]
*[[къыщӏэпӏыкӏын]]
*[[къыщӏэпӏытӏыкӏын]]
*[[къыщӏэтэджэн]]
*[[къыщӏэтэджыкӏын]]
*[[къыщӏэтхыкӏыжын]]
*[[къыщӏэтхыкӏын]]
*[[къыщӏэтхъыжын]]
*[[къыщӏэтхъын]]
*[[къыщӏэтхъуэн]]
*[[къыщӏэтхъун]]
*[[къыщӏэтхъунщӏыкӏын]]
*[[къыщӏэтӏэпӏыкӏыжын]]
*[[къыщӏэтӏэпӏыкӏын]]
*[[къыщӏэтӏэтӏын]]
*[[къыщӏэтӏыкӏын]]
*[[къыщӏэтӏысхьэн]]
*[[къыщӏэуэн]]
*[[къыщӏэубэн]]
*[[къыщӏэувэн]]
*[[къыщӏэудэн]]
*[[къыщӏэудын]]
*[[къыщӏэужьгъэн]]
*[[къыщӏэун]]
*[[къыщӏэутӏыпщхьэн]]
*[[къыщӏэутӏыпщыкӏын]]
*[[къыщӏэуӏукӏын]]
*[[къыщӏэфыкӏын]]
*[[къыщӏэфыщӏыкӏын]]
*[[къыщӏэхын]]
*[[къыщӏэхуэн]]
*[[къыщӏэхужын]]
*[[къыщӏэхун]]
*[[къыщӏэхутэн]]
*[[къыщӏэхьэжын]]
*[[къыщӏэхьэн]]
*[[къыщӏэхъуэн]]
*[[къыщӏэхъукӏын]]
*[[къыщӏэцӏэфтын]]
*[[къыщӏэчыжын]]
*[[къыщӏэчын]]
*[[къыщӏэшэн]]
*[[къыщӏэшиикӏын]]
*[[къыщӏэшхэн]]
*[[къыщӏэшын]]
*[[къыщӏэщэтэн]]
*[[къыщӏэщэтыжын]]
*[[къыщӏэщэтын]]
*[[къыщӏэщэщэн]]
*[[къыщӏэщэщын]]
*[[къыщӏэщыкӏын]]
*[[къыщӏэщын]]
*[[къыщӏэщӏыкӏын]]
*[[къыщӏэӏэбэн]]
*[[къыщӏэӏэтэн]]
*[[къыщӏэӏуэн]]
*[[къыщӏэӏукӏын]]
*[[къыщӏегъэдзын]]
*[[къыщӏегъэхун]]
*[[къыщӏегъэчын]]
*[[къыщӏидзыжын]]
*[[къыщӏитхъын]]
*[[къыщӏихын]]
*[[къыщӏихун]]
*[[къыщӏихьэн]]
*[[къыщӏыгъун]]
*[[къыщӏыхьэжын]]
*[[къыщӏыхьэн]]
*[[къыщӏыхьэпӏэ]]
===къыӏ===
*[[къыӏэпыхун]]
*[[къыӏэрыжын]]
*[[къыӏэрынэн]]
*[[къыӏэрыпхъуэтын]]
*[[къыӏэрыхын]]
*[[къыӏэрыхун]]
*[[къыӏэрыхьэн]]
*[[къыӏэрыщэтын]]
*[[къыӏэщӏэгъэкӏын]]
*[[къыӏэщӏэкӏын]]
*[[къыӏэщӏэкъутэн]]
*[[къыӏэщӏэлыдыкӏын]]
*[[къыӏэщӏэлъэгъуэн]]
*[[къыӏэщӏэлъэтын]]
*[[къыӏэщӏэлъхьэн]]
*[[къыӏэщӏэнэн]]
*[[къыӏэщӏэпхъуэтын]]
*[[къыӏэщӏэпӏиикӏын]]
*[[къыӏэщӏэпӏытӏэн]]
*[[къыӏэщӏэтхъын]]
*[[къыӏэщӏэуэн]]
*[[къыӏэщӏэудын]]
*[[къыӏэщӏэукӏэн]]
*[[къыӏэщӏэухэн]]
*[[къыӏэщӏэхын]]
*[[къыӏэщӏэхуэн]]
*[[къыӏэщӏэхун]]
*[[къыӏэщӏэхъухьын]]
*[[къыӏэщӏэчын]]
*[[къыӏэщӏэщын]]
*[[къыӏэщӏэщӏэн]]
*[[къыӏэщӏэщӏыхьын]]
*[[къыӏэщӏэӏуэнтӏыкӏын]]
*[[къыӏэщӏыхьэн]]
===къыӏу===
*[[къыӏугъэзыкӏын]]
*[[къыӏугъэкӏэн]]
*[[къыӏугъэпкӏын]]
*[[къыӏугъэхьэн]]
*[[къыӏужыжын]]
*[[къыӏуидзэн]]
*[[къыӏуимыхьэн]]
*[[къыӏукӏэн]]
*[[къыӏукӏыжын]]
*[[къыӏукӏын]]
*[[къыӏукӏуэсыкӏын]]
*[[къыӏукӏуэтэн]]
*[[къыӏукӏуэтын]]
*[[къыӏукӏутэн]]
*[[къыӏулэжьыкӏын]]
*[[къыӏулэлын]]
*[[къыӏулыдыкӏын]]
*[[къыӏулъэдэн]]
*[[къыӏулъэлъын]]
*[[къыӏулъэтэн]]
*[[къыӏулъэтын]]
*[[къыӏулъэфэн]]
*[[къыӏулъэфын]]
*[[къыӏулъэщӏыкӏын]]
*[[къыӏулъеикӏын]]
*[[къыӏулъхьэн]]
*[[къыӏулъыкӏын]]
*[[къыӏунэн]]
*[[къыӏупкӏын]]
*[[къыӏупсын]]
*[[къыӏупхъуэн]]
*[[къыӏупхъуэтын]]
*[[къыӏупӏиикӏын]]
*[[къыӏурихын]]
*[[къыӏурыблэн]]
*[[къыӏурыгъэхун]]
*[[къыӏурыджэлыкӏыжын]]
*[[къыӏурыджэлыкӏын]]
*[[къыӏурыджэлын]]
*[[къыӏурыжын]]
*[[къыӏурыкӏэн]]
*[[къыӏурылэлын]]
*[[къыӏурылъэлъын]]
*[[къыӏурыпкӏын]]
*[[къыӏурыпхъуэтын]]
*[[къыӏурытӏэтӏын]]
*[[къыӏурыуэн]]
*[[къыӏурыун]]
*[[къыӏурыхын]]
*[[къыӏурыхун]]
*[[къыӏурыхъуэн]]
*[[къыӏурыцыцыкӏын]]
*[[къыӏурычын]]
*[[къыӏутхъын]]
*[[къыӏутын]]
*[[къыӏуувэн]]
*[[къыӏуудын]]
*[[къыӏухын]]
*[[къыӏухуэн]]
*[[къыӏухун]]
*[[къыӏухутэн]]
*[[къыӏухьэжын]]
*[[къыӏухьэн]]
*[[къыӏухъукӏын]]
*[[къыӏуцӏэфтыжын]]
*[[къыӏуцӏуукӏын]]
*[[къыӏушэжын]]
*[[къыӏушэн]]
*[[къыӏушхэн]]
*[[къыӏушхыкӏын]]
*[[къыӏушын]]
*[[къыӏущэн]]
*[[къыӏущэтын]]
*[[къыӏущэщын]]
*[[къыӏущын]]
*[[къыӏущӏэн]]
*[[къыӏущӏыкӏын]]
*[[къыӏущӏыхьын]]
&lt;/div&gt;
{{Къэбэрдей-Шэрджэсыбзэ индекс}}</text>
      <sha1>lessxxssaeu8z7nblnrwg0fthfvi0r0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Индекс:Къэбэрдей-Шэрджэсыбзэ/П</title>
    <ns>102</ns>
    <id>20038</id>
    <revision>
      <id>130105</id>
      <parentid>129590</parentid>
      <timestamp>2026-10-27T12:02:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rhdkabardian</username>
        <id>5</id>
      </contributor>
      <origin>130105</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="42421" sha1="b3jb1u2q59bt16mlaaeungh3lwprtq6" xml:space="preserve">{{Къэбэрдей-Шэрджэсыбзэ индекс}}
*[[Index:Къэбэрдей-Шэрджэсыбзэ/п|п]]
*[[Index:Къэбэрдей-Шэрджэсыбзэ/П|П]]
&lt;div class=&quot;index&quot;&gt;

==п==
*[[п]]
==па==
*[[пабгъуэ]]
*[[пабжьэ]]
*[[павильон]]
*[[пагагъ]]
*[[пагагъэ]]
*[[пагэ]]
*[[пагэныгъэ]]
*[[пагуэ]]
*[[падеж]]
*[[пажэ]]
*[[пажэгъуэ]]
*[[пай]]
*[[пакӏэ]]
*[[пакӏэ-пакӏэу]]
*[[пакӏуэ]]
*[[пакъэ]]
*[[палатэ]]
*[[палъэ]]
*[[папэ]]
*[[папкэ]]
*[[папцӏэ]]
*[[папщэ-щатэу]]
*[[папщӏэ]]
*[[папщӏэкӏэ]]
*[[папщӏэу]]
*[[папыхъ]]
*[[папыщ]]
*[[парад]]
*[[парашют]]
*[[парэ]]
*[[пари]]
*[[парий]]
*[[парк]]
*[[паркет]]
*[[парламент]]
*[[парник]]
*[[парт]]
*[[партэ]]
*[[партизан]]
*[[пархъ]]
*[[пасэ]]
*[[пасэм]]
*[[пасэрей]]
*[[пасэу]]
*[[паспорт]]
*[[пассажир]]
*[[патриот]]
*[[пауэ]]
*[[пачкэ]]
*[[пашагъэ]]
*[[пашэ]]
*[[пашэвауэ]]
*[[пашэныгъэ]]
*[[пащтыхь]]
*[[пащтыхьыгъэ]]
*[[пащтыхьыгъуэ]]
*[[пащхьэ]]
*[[пащӏагъуэ]]
*[[пащӏапцӏэ]]
*[[пащӏацэ]]
*[[пащӏэ]]
*[[пащӏэбзий]]
*[[пащӏэгъэлыгъуэ]]
*[[пащӏэ-жьакӏэ]]
*[[пащӏэкӏапсэ]]
*[[пащӏэкӏэ]]
*[[пащӏэкъ]]
==пэ==
*[[пэ]]
*[[пэ=]]
*[[пэбг]]
*[[пэбгидзэ]]
*[[пэбгырылъ]]
*[[пэбгъэн]]
*[[пэбж]]
*[[пэбжьэуэн]]
*[[пэбзий]]
*[[пэблагъэ]]
*[[пэгун]]
*[[пэгуныкъу]]
*[[пэгуфӏэн]]
*[[пэгъэгъуэлъын]]
*[[пэгъэджэжын]]
*[[пэгъэжыжьэн]]
*[[пэгъэкӏуэжын]]
*[[пэгъэлъэщын]]
*[[пэгъэплъэн]]
*[[пэгъэтэджын]]
*[[пэгъэтын]]
*[[пэгъэтӏысын]]
*[[пэгъэувын]]
*[[пэгъэуджэн]]
*[[пэгъым]]
*[[пэгъу]]
*[[пэгъуэкӏын]]
*[[пэгъуэлъын]]
*[[пэгъубжэ]]
*[[пэгъунэгъу]]
*[[пэгъунэгъун]]
*[[пэгъунэгъуу]]
*[[пэгъупандэ]]
*[[пэгъупандыхь]]
*[[пэд]]
*[[пэдэгъэзей]]
*[[пэдэлъэн]]
*[[пэдэхуей]]
*[[пэджэжын]]
*[[пэдзыжын]]
*[[пэдзын]]
*[[пэж]]
*[[пэжагъ]]
*[[пэжэху]]
*[[пэжу]]
*[[пэжуи]]
*[[пэжщ]]
*[[пэжыгъэ]]
*[[пэжыжьэ]]
*[[пэжыжьэн]]
*[[пэжыжьэу]]
*[[пэжым]]
*[[пэжын]]
*[[пэжыныгъэ]]
*[[пэжыпкъэ]]
*[[пэжыпӏэ]]
*[[пэжыр]]
*[[пэжырытхэ]]
*[[пэжырыщӏэ]]
*[[пэжыӏэжын]]
*[[пэжыӏэн]]
*[[пэзэзэн]]
*[[пэзэзу]]
*[[пэзджын]]
*[[пэидзэ]]
*[[пэй]]
*[[пэкукъу]]
*[[пэкӏэцӏын]]
*[[пэкӏу]]
*[[пэкӏуэ]]
*[[пэкӏуэжын]]
*[[пэкӏуэн]]
*[[пэкӏуэтэн]]
*[[пэкӏун]]
*[[пэкъу]]
*[[пэкъуэкӏын]]
*[[пэкъурш]]
*[[пэкъуу]]
*[[пэлыдын]]
*[[пэлынцӏ]]
*[[пэлъауэ]]
*[[пэлъэныкъуэ]]
*[[пэлъэщын]]
*[[пэлъэщӏ]]
*[[пэлъху]]
*[[пэлъхуэ]]
*[[пэлъыт]]
*[[пэлъытэ]]
*[[пэлъытэу]]
*[[пэлъытын]]
*[[пэмадэ]]
*[[пэмэн]]
*[[пэмыжыжьэу]]
*[[пэмыщӏ]]
*[[пэнтх]]
*[[пэнтӏыкъ]]
*[[пэнцӏыв]]
*[[пэныкъуэкъуэн]]
*[[пэплъэн]]
*[[пэплъысын]]
*[[пэпс]]
*[[пэпсэлъэжын]]
*[[пэпсэлъэн]]
*[[пэпхъэрын]]
*[[пэпщэн]]
*[[пэпщӏэ]]
*[[пэпщӏыпщӏын]]
*[[пэрикъэ]]
*[[пэрмэн]]
*[[пэртэбакъ]]
*[[пэры=]]
*[[пэрыбжьэнтхъуэн]]
*[[пэрыгъэкӏуэтэн]]
*[[пэрыгъэкӏуэтын]]
*[[пэрыгъэлъэдэн]]
*[[пэрыгъэлъын]]
*[[пэрыгъэпщхьэн]]
*[[пэрыгъэсхьэн]]
*[[пэрыгъэсын]]
*[[пэрыгъэсыхьын]]
*[[пэрыгъэтын]]
*[[пэрыгъэтӏысхьэн]]
*[[пэрыгъэуэн]]
*[[пэрыгъэувэн]]
*[[пэрыгъэукӏуриен]]
*[[пэрыгъэфэхъуэн]]
*[[пэрыгъэхьэн]]
*[[пэрыгъэщэтэн]]
*[[пэрыгъэщэщэн]]
*[[пэрыгъэӏэбэн]]
*[[пэрыдзэн]]
*[[пэрыдзын]]
*[[пэрыжын]]
*[[пэрыжыхьын]]
*[[пэрыкуэн]]
*[[пэрыкӏэн]]
*[[пэрыкӏын]]
*[[пэрыкӏуэ]]
*[[пэрыкӏуэтэн]]
*[[пэрыкӏуэтын]]
*[[пэрыкӏутэн]]
*[[пэрылъэдэн]]
*[[пэрылъэтын]]
*[[пэрылъэфэн]]
*[[пэрылъэфын]]
*[[пэрылъэщӏ]]
*[[пэрылъхьэн]]
*[[пэрылъын]]
*[[пэрылӏыхьын]]
*[[пэрымэ]]
*[[пэрыпщхьэн]]
*[[пэрысхьэн]]
*[[пэрысын]]
*[[пэрысыхьын]]
*[[пэрыт]]
*[[пэрытэджыкӏын]]
*[[пэрытхъуэн]]
*[[пэрытхъун]]
*[[пэрытын]]
*[[пэрытыныгъэ]]
*[[пэрытӏысхьэн]]
*[[пэрытӏысыкӏын]]
*[[пэрыуэгъу]]
*[[пэрыуэгъуншэу]]
*[[пэрыуэн]]
*[[пэрыуэншэу]]
*[[пэрыублэрэкӏэн]]
*[[пэрыубыдэн]]
*[[пэрыувэн]]
*[[пэрыузэд]]
*[[пэрыукӏуриен]]
*[[пэрыфэхъуэн]]
*[[пэрыфтын]]
*[[пэрыхын]]
*[[пэрыхуэн]]
*[[пэрыхун]]
*[[пэрыхьэн]]
*[[пэрыхьэт]]
*[[пэрыхьэту]]
*[[пэрыхъумэн]]
*[[пэрыхъухьын]]
*[[пэрыцӏэфтын]]
*[[пэрышэ]]
*[[пэрышэн]]
*[[пэрышын]]
*[[пэрыщэтэн]]
*[[пэрыщэщэн]]
*[[пэрыщӏыхьын]]
*[[пэрыӏэбапӏэ]]
*[[пэрыӏэбэ]]
*[[пэрыӏэбэн]]
*[[пэрыӏыгъэн]]
*[[пэрыӏубэн]]
*[[пэрыӏун]]
*[[пэстромкӏэ]]
*[[пэстронкӏэ]]
*[[пэсыринэ]]
*[[пэт]]
*[[пэтат]]
*[[пэтащ]]
*[[пэтэджын]]
*[[пэтеж]]
*[[пэткӏэ]]
*[[пэтми]]
*[[пэтрэ]]
*[[пэтын]]
*[[пэтырбакъ]]
*[[пэтӏинэ]]
*[[пэтӏысын]]
*[[пэу]]
*[[пэублэ]]
*[[пэубыдын]]
*[[пэувын]]
*[[пэфыкъ]]
*[[пэфыфэн]]
*[[пэху]]
*[[пэхутэ]]
*[[пэхъу]]
*[[пэхъун]]
*[[пэхъупэндэ]]
*[[пэхъупэндыхь]]
*[[пэц]]
*[[пэцӏурэ]]
*[[пэцӏуун]]
*[[пэцӏынэ]]
*[[пэш]]
*[[пэшэгъу]]
*[[пэшэж]]
*[[пэшэн]]
*[[пэшэныгъэ]]
*[[пэшот]]
*[[пэшхьэку]]
*[[пэшхьэкущхьэ]]
*[[пэшхьэкущӏэ]]
*[[пэшыкъу]]
*[[пэшын]]
*[[пэшыницӏэ]]
*[[пэщ]]
*[[пэщэщалэ]]
*[[пэщэщэн]]
*[[пэщэщэрей]]
*[[пэщэщэрилэ]]
*[[пэщэщэх]]
*[[пэщхъын]]
*[[пэщхъыныхъу]]
*[[пэщылъын]]
*[[пэщыпхэ]]
*[[пэщысын]]
*[[пэщытын]]
*[[пэщыху]]
*[[пэщӏэ=]]
*[[пэщӏэгъэкӏын]]
*[[пэщӏэгъэкӏуэтэн]]
*[[пэщӏэгъэкӏуэтын]]
*[[пэщӏэгъэкъуэн]]
*[[пэщӏэгъэлъэдэн]]
*[[пэщӏэгъэлъын]]
*[[пэщӏэгъэтын]]
*[[пэщӏэгъэтӏысхьэн]]
*[[пэщӏэгъэувэн]]
*[[пэщӏэгъэукӏуриен]]
*[[пэщӏэгъэукӏуриикӏын]]
*[[пэщӏэгъэфтын]]
*[[пэщӏэгъэхуэн]]
*[[пэщӏэгъэцӏэфтын]]
*[[пэщӏэгъуэлъхьэн]]
*[[пэщӏэдзэ]]
*[[пэщӏэдзэн]]
*[[пэщӏэдзын]]
*[[пэщӏэжын]]
*[[пэщӏэкӏын]]
*[[пэщӏэкӏуэтэн]]
*[[пэщӏэкӏуэтын]]
*[[пэщӏэлъэдэн]]
*[[пэщӏэлъэтэн]]
*[[пэщӏэлъэтын]]
*[[пэщӏэлъэфэн]]
*[[пэщӏэлъэфын]]
*[[пэщӏэлъхьэн]]
*[[пэщӏэлъын]]
*[[пэщӏэплъэн]]
*[[пэщӏэплъын]]
*[[пэщӏэпщхьэн]]
*[[пэщӏэпщын]]
*[[пэщӏэсэ]]
*[[пэщӏэсэн]]
*[[пэщӏэтын]]
*[[пэщӏэтӏыкӏын]]
*[[пэщӏэтӏысхьэн]]
*[[пэщӏэуэн]]
*[[пэщӏэубыдэн]]
*[[пэщӏэувэн]]
*[[пэщӏэукӏуриен]]
*[[пэщӏэукӏуриикӏын]]
*[[пэщӏэфэхъуэн]]
*[[пэщӏэфэхъун]]
*[[пэщӏэфтын]]
*[[пэщӏэхын]]
*[[пэщӏэхуэн]]
*[[пэщӏэцӏэфтын]]
*[[пэщӏэшэн]]
*[[пэщӏэщӏэгъу]]
*[[пэщӏэщӏэн]]
*[[пэщӏэӏуантӏэ]]
*[[пэщӏэӏун]]
*[[пэщӏегъэхын]]
*[[пэщӏегъэщӏэн]]
*[[пэщӏыжалъэ]]
*[[пэщӏын]]
*[[пэӏэбэн]]
*[[пэӏэгъуэ]]
*[[пэӏэгъуэу]]
*[[пэӏэщӏэ]]
*[[пэӏэщӏэн]]
*[[пэӏэщӏэу]]
*[[пэӏуантӏэ]]
*[[пэӏуэжын]]
*[[пэӏуджэжын]]
*[[пэӏудзын]]
*[[пэӏужын]]
*[[пэӏущӏэ]]
==пе==
*[[пегъэблэн]]
*[[пегъэвыкӏын]]
*[[пегъэгуэн]]
*[[пегъэгъэныщкӏукӏын]]
*[[пегъэдэн]]
*[[пегъэдзэн]]
*[[пегъэжэжьэн]]
*[[пегъэжьэн]]
*[[пегъэкъун]]
*[[пегъэкъутыкӏын]]
*[[пегъэкъутыхьын]]
*[[пегъэлыгъукӏын]]
*[[пегъэлъэн]]
*[[пегъэлъхьэн]]
*[[пегъэлъыкӏын]]
*[[пегъэпхэн]]
*[[пегъэпхыкӏын]]
*[[пегъэпхъун]]
*[[пегъэпӏытӏыкӏын]]
*[[пегъэсыкӏын]]
*[[пегъэтхэн]]
*[[пегъэтхьэщӏыкӏын]]
*[[пегъэтхъын]]
*[[пегъэтхъунщӏыкӏын]]
*[[пегъэтӏэпӏыкӏын]]
*[[пегъэубыдын]]
*[[пегъэудын]]
*[[пегъэупщӏын]]
*[[пегъэухуэнэн]]
*[[пегъэухуэныкӏын]]
*[[пегъэхын]]
*[[пегъэхун]]
*[[пегъэчын]]
*[[пегъэшхэн]]
*[[пегъэшхыкӏын]]
*[[пегъэщэн]]
*[[пегъэщӏэн]]
*[[пегъэщӏыкӏын]]
*[[пегъэщӏын]]
*[[пегъэщӏыхьын]]
*[[пегъэӏуэнтӏыкӏын]]
*[[пегъуэкӏын]]
*[[педагог]]
*[[педагогикэ]]
*[[педагогическэ]]
*[[пединститут]]
*[[пежэжьэн]]
*[[пежь]]
*[[пежьэ]]
*[[пежьэн]]
*[[пейзаж]]
*[[пекъун]]
*[[пелуан]]
*[[пелуанагъ]]
*[[пелуаныгъэ]]
*[[пелъэтэжьэн]]
*[[пелъэфэжьэн]]
*[[пенициллин]]
*[[пенсие]]
*[[пенсионер]]
*[[перо]]
*[[перрон]]
*[[персонаж]]
*[[пеуэн]]
*[[пехужьэн]]
*[[пехьэжьэ]]
*[[пехьэжьэн]]
*[[печать]]
*[[пешэжьэн]]
*[[пещӏэн]]
==пи==
*[[пианинэ]]
*[[пивэ]]
*[[пижамэ]]
*[[пилот]]
*[[пилоткэ]]
*[[пингвин]]
*[[пирамидэ]]
*[[пират]]
*[[пирожнэ]]
*[[письмо]]
*[[письмозехьэ]]
*[[письмоулъэ]]
*[[пихын]]
*[[пихун]]
*[[пихьэн]]
*[[пищӏэн]]
*[[пищӏыхьын]]
==пкӏ==
*[[пкӏа]]
*[[пкӏауэ]]
*[[пкӏафэ]]
*[[пкӏэ]]
*[[пкӏэгъуэ]]
*[[пкӏэлъей]]
*[[пкӏэн]]
*[[пкӏэрэпкӏэн]]
*[[пкӏэунэ]]
*[[пкӏей]]
*[[пкӏын]]
*[[пкӏыпхъэ]]
==пкъ==
*[[пкъо]]
*[[пкъожьей]]
*[[пкъоужьэ]]
*[[пкъоулъэ]]
*[[пкърыгъэзэгъэн]]
*[[пкърыгъэкӏын]]
*[[пкърыгъэплъын]]
*[[пкърыгъэткӏухьын]]
*[[пкърыгъэхьэн]]
*[[пкърыгъэшыпсыхьын]]
*[[пкърыгъэщхьэн]]
*[[пкърызэгъэн]]
*[[пкърыкӏын]]
*[[пкърылъхьэн]]
*[[пкърылъын]]
*[[пкърыплъын]]
*[[пкърыплъыхьын]]
*[[пкърытын]]
*[[пкърытӏысхьэн]]
*[[пкърыун]]
*[[пкърыупщӏыхьын]]
*[[пкърыхын]]
*[[пкърыхуэн]]
*[[пкърыхьэн]]
*[[пкъы]]
*[[пкъыгъуэ]]
*[[пкъыналъэ]]
*[[пкъынэ]]
*[[пкъынэ-пкъынэу]]
*[[пкъынэпс]]
*[[пкъыншэ]]
*[[пкъыпс]]
*[[пкъыпсэ]]
*[[пкъырымпкъынэ]]
*[[пкъырыпкъ]]
*[[пкъырыпкъынэ]]
*[[пкъырыпкъыу]]
*[[пкъыуэ]]
*[[пкъыуэгын]]
*[[пкъыфэл]]
*[[пкъыфӏэ]]
*[[пкъыхэ]]
==пл==
*[[плакат]]
*[[план]]
*[[планетэ]]
*[[пластинкэ]]
*[[пластмасс]]
*[[плащ]]
*[[плен]]
*[[пленум]]
*[[плитэ]]
*[[плов]]
*[[пломбэ]]
==плъ==
*[[плъакӏуэ]]
*[[плъакӏуэ-дэӏуакӏуэ]]
*[[плъапӏэ]]
*[[плъэгъуэ]]
*[[плъэкӏэ]]
*[[плъэн]]
*[[плъэӏуакӏуэ-дэӏуакӏуэ]]
*[[плъыгъэ]]
*[[плъыжь]]
*[[плъыжь-фӏыцӏафэ]]
*[[плъыжьыбзэ]]
*[[плъыжьыгъэ]]
*[[плъыжьыгъэкӏэ]]
*[[плъыжьыпс]]
*[[плъыжьыфэ]]
*[[плъызын]]
*[[плъын]]
*[[плъыр]]
*[[плъыржьэр]]
*[[плъырстыр]]
*[[плъырыгъуэ]]
*[[плъырын]]
*[[плъыфэ]]
*[[плъыфэцӏэ]]
==плӏ==
*[[плӏабгъуэ]]
*[[плӏакӏуэ]]
*[[плӏалэ]]
*[[плӏанэ]]
*[[плӏанэпэ]]
*[[плӏанщӏэрыхь]]
*[[плӏаплӏэу]]
*[[плӏашэ]]
*[[плӏащӏэ]]
*[[плӏащӏэу]]
*[[плӏэ]]
*[[плӏэкъу]]
*[[плӏэней]]
*[[плӏэнейрэ]]
*[[плӏэплӏэжу]]
*[[плӏэпс]]
*[[плӏэрыхь]]
*[[плӏэухуэ]]
*[[плӏэщӏэрыхь]]
*[[плӏэӏу]]
*[[плӏэӏубгъуэ]]
*[[плӏэӏузэ]]
*[[плӏэӏушэ]]
*[[плӏимэ]]
*[[плӏы]]
*[[плӏыуэ]]
*[[плӏыщӏ]]
*[[плӏыщӏэ]]
==по==
*[[повесть]]
*[[пограничник]]
*[[подвал]]
*[[поднос]]
*[[подполковник]]
*[[полигон]]
*[[поликлиникэ]]
*[[политикэ]]
*[[полицэ]]
*[[полк]]
*[[полковник]]
*[[полюс]]
*[[поляк]]
*[[полякхэр]]
*[[помещик]]
*[[помидор]]
*[[помощь]]
*[[поп]]
*[[попугай]]
*[[порошок]]
*[[португал]]
*[[португалхэр]]
*[[портфель]]
*[[поручик]]
*[[посол]]
*[[посылкэ]]
*[[почтальон]]
*[[почтамт]]
*[[пошлинэ]]
*[[пощт]]
*[[пощтзехьэ]]
*[[поэзие]]
*[[поэмэ]]
*[[поэт]]
==пр==
*[[правительствэ]]
*[[правленэ]]
*[[практикэ]]
*[[предмет]]
*[[предприятэ]]
*[[председатель]]
*[[президент]]
*[[президиум]]
*[[премие]]
*[[премьерэ]]
*[[премьер-министр]]
*[[прессэ]]
*[[пресс-конференц]]
*[[префикс]]
*[[приговор]]
*[[приёмнэ]]
*[[приказ]]
*[[природэ]]
*[[присягэ]]
*[[причастие]]
*[[программэ]]
*[[прогресс]]
*[[продукт]]
*[[продукцэ]]
*[[проект]]
*[[прожектор]]
*[[прозаик]]
*[[прозэ]]
*[[произведенэ]]
*[[прокуратурэ]]
*[[прокурор]]
*[[промышленность]]
*[[пропагандэ]]
*[[проректор]]
*[[просветитель]]
*[[противогаз]]
*[[протокол]]
*[[профессор]]
*[[процент]]
*[[прунж]]
==пс==
*[[псалъалъэ]]
*[[псалъапэ]]
*[[псалъащхьэ]]
*[[псалъэ]]
*[[псалъэгъэху]]
*[[псалъэжь]]
*[[псалъэмакъ]]
*[[псалъэмакъыншэ]]
*[[псалъэмакъыншэу]]
*[[псалъэншэ]]
*[[псалъэншэу]]
*[[псалъэуха]]
*[[псалъэхуэӏэзэ]]
*[[псапащӏэ]]
*[[псапэ]]
*[[псапэпсынэ]]
*[[псатхьэ]]
*[[псафапӏэ]]
*[[псафэ]]
*[[псэ]]
*[[псэгу]]
*[[псэгъащтэ]]
*[[псэгъу]]
*[[псэдахэ]]
*[[псэдзыгъэ]]
*[[псэемыблэж]]
*[[псэемыблэжу]]
*[[псэжь]]
*[[псэзэпылъхьэпӏэ]]
*[[псэкӏуэд]]
*[[псэкӏуэду]]
*[[псэлъакӏуэ]]
*[[псэлъалэ]]
*[[псэлъапщӏэ]]
*[[псэлъапӏэ]]
*[[псэлъафэ]]
*[[псэлъэгъу]]
*[[псэлъэгъуей]]
*[[псэлъэкӏэ]]
*[[псэлъэкӏэмыщӏэ]]
*[[псэлъэкӏей]]
*[[псэлъэкъуэн]]
*[[псэлъэн]]
*[[псэлъэрей]]
*[[псэлъэрилэ]]
*[[псэлъыхъу]]
*[[псэлъыхъугъуэ]]
*[[псэлъыхъун]]
*[[псэлъыхъуншэ]]
*[[псэмафӏэ]]
*[[псэншэ]]
*[[псэтенэу]]
*[[псэу]]
*[[псэуалъапхъэ]]
*[[псэуалъэ]]
*[[псэуэгъу]]
*[[псэугъуэ]]
*[[псэудэу]]
*[[псэудэууэ]]
*[[псэужын]]
*[[псэукӏэ]]
*[[псэукӏэмыщӏэ]]
*[[псэукӏэщӏэ]]
*[[псэун]]
*[[псэуныгъэ]]
*[[псэупхъэ]]
*[[псэупӏэ]]
*[[псэупӏэншэ]]
*[[псэууэ]]
*[[псэуху]]
*[[псэухукӏэ]]
*[[псэущхьэ]]
*[[псэф]]
*[[псэфылъэ]]
*[[псэхэлӏэ]]
*[[псэхэх]]
*[[псэхыжын]]
*[[псэхугъуэ]]
*[[псэхужын]]
*[[псэхун]]
*[[псэхуныгъэ]]
*[[псэхупӏэ]]
*[[псэӏух]]
*[[псей]]
*[[псейщэху]]
*[[психологие]]
*[[псо]]
*[[псогуэ]]
*[[псчэ]]
*[[псчэн]]
*[[псчэуз]]
*[[псчэуӏу]]
*[[псчэуӏун]]
*[[псы]]
*[[псыадрыщӏ]]
*[[псыбафэ]]
*[[псыбэ]]
*[[псыбэкъу]]
*[[псыблэ]]
*[[псыбыб]]
*[[псывэ]]
*[[псыгуэж]]
*[[псыгуэху]]
*[[псыгъажэ]]
*[[псыгъапcкӏэ]]
*[[псыгъуагъ]]
*[[псыгъуагъэ]]
*[[псыгъуапӏэ]]
*[[псыгъуэ]]
*[[псыданэ]]
*[[псыдэж]]
*[[псыдэуапӏэ]]
*[[псыдыуэ]]
*[[псыдыхьэ]]
*[[псыдзэ]]
*[[псыежэх]]
*[[псыкӏантӏэ]]
*[[псыкӏэ]]
*[[псыкӏэдэхуэ]]
*[[псыкӏэрахъуэ]]
*[[псыкъелъэ]]
*[[псыкъепкӏэ]]
*[[псыкъиу]]
*[[псыкъуэж]]
*[[псыкъуий]]
*[[псылъэ]]
*[[псылъэдзэху]]
*[[псылъэудз]]
*[[псымэ]]
*[[псымэракӏуэ]]
*[[псымей]]
*[[псын]]
*[[псынащхьэ]]
*[[псынэ]]
*[[псынэгъуагъуэ]]
*[[псынэпс]]
*[[псыншагъэ]]
*[[псыншэ]]
*[[псыншокъуэ]]
*[[псынщӏабзэ]]
*[[псынщӏагъ]]
*[[псынщӏагъэ]]
*[[псынщӏагъуэ]]
*[[псынщӏэ]]
*[[псынщӏэн]]
*[[псынщӏэ-псынщӏэу]]
*[[псынщӏэрызекӏуэ]]
*[[псынщӏэрыкӏуэ]]
*[[псынщӏэрыпсалъэ]]
*[[псынщӏэу]]
*[[псынщӏэщӏэх]]
*[[псынщӏэӏуэу]]
*[[псыпэ]]
*[[псыпс]]
*[[псыпцӏалъэ]]
*[[псыпцӏэ]]
*[[псыпцӏэкъамыл]]
*[[псыпцӏэсэрэш]]
*[[псыпыху]]
*[[псырылъэ]]
*[[псырышэ]]
*[[псысэ]]
*[[псысхуолӏэ]]
*[[псытепхъэ]]
*[[псыудз]]
*[[псыунэ]]
*[[псыутх]]
*[[псыф]]
*[[псыфагъ]]
*[[псыфэ]]
*[[псыфыгъэ]]
*[[псыхэгъэ]]
*[[псыхэдзэ]]
*[[псыхэкӏыкӏ]]
*[[псыхэкӏуадэ]]
*[[псыхэлъафэ]]
*[[псыхэс]]
*[[псыхэуэ]]
*[[псыхуэлӏэ]]
*[[псыхьэ]]
*[[псыхьэлыгъуэ]]
*[[псыхьэлъахуэ]]
*[[псыхьылъэ]]
*[[псыхьын]]
*[[псыхъуэ]]
*[[псыхъуэгуащэ]]
*[[псыхъуэжь]]
*[[псыхъуэсэрэш]]
*[[псыхъуэудз]]
*[[псыхъумэ]]
*[[псышэ]]
*[[псышэд]]
*[[псышэрхъ]]
*[[псыщхьэ]]
*[[псыщӏэгъэлъадэ]]
*[[псыятӏэ]]
*[[псыӏагъ]]
*[[псыӏагъэ]]
*[[псыӏэ]]
*[[псыӏэн]]
*[[псыӏэпӏэ]]
*[[псыӏэрышэ]]
*[[псыӏэтыӏэ]]
*[[псыӏу]]
*[[псыӏудзэ]]
*[[псыӏуфэшыбжий]]
*[[псыӏущӏэ]]
==пт==
*[[птулъкӏэ]]
==пу==
*[[пу]]
*[[публицист]]
*[[пуд]]
*[[пудагъ]]
*[[пудрэ]]
*[[пуду]]
*[[пудыгъэ]]
*[[пудын]]
*[[пудыныгъэ]]
*[[пулемёт]]
*[[пунэлат]]
*[[пут]]
*[[путёвкэ]]
*[[путыр]]
==пх==
*[[пхалъэ]]
*[[пхафэ]]
*[[пхашэ]]
*[[пхащӏэ]]
*[[пхэ]]
*[[пхэн]]
*[[пхэней]]
*[[пхэнж]]
*[[пхэнжу]]
*[[пхэнжыгъэ]]
*[[пхэнжырыщэ]]
*[[пхэщхьэл]]
*[[пхэщӏ]]
*[[пхэщӏэдз]]
*[[пхэщӏыбгъуэ]]
*[[пхэщӏыщхьэ]]
*[[пхегъэдзын]]
*[[пхегъэлъэфын]]
*[[пхегъэсыкӏын]]
*[[пхегъэтхъын]]
*[[пхегъэтхъун]]
*[[пхегъэудын]]
*[[пхегъэупщӏыкӏын]]
*[[пхегъэутыкӏын]]
*[[пхивын]]
*[[пхидзын]]
*[[пхрегъэлъэфын]]
*[[пхрегъэсыкӏын]]
*[[пхрегъэтхъун]]
*[[пхрегъэтӏыкӏын]]
*[[пхрегъэудын]]
*[[пхрегъэхын]]
*[[пхрегъэшхыкӏын]]
*[[пхрегъэшын]]
*[[пхры=]]
*[[пхрывыкӏын]]
*[[пхрыгъэвыкӏын]]
*[[пхрыгъэжын]]
*[[пхрыгъэкӏын]]
*[[пхрыгъэлыкӏын]]
*[[пхрыгъэлъэтын]]
*[[пхрыгъэплъын]]
*[[пхрыгъэпсын]]
*[[пхрыгъэпщын]]
*[[пхрыгъэсыкӏын]]
*[[пхрыгъэтӏэтӏын]]
*[[пхрыгъэуцӏыныкӏын]]
*[[пхрыгъэфыкӏын]]
*[[пхрыгъэхун]]
*[[пхрыгъэщэтын]]
*[[пхрыгъэщэщын]]
*[[пхрыдзэкъыкӏын]]
*[[пхрыдзын]]
*[[пхрыжын]]
*[[пхрыкӏыкӏын]]
*[[пхрыкӏын]]
*[[пхрыкӏыпӏэ]]
*[[пхрыкъутыкӏын]]
*[[пхрылыкӏын]]
*[[пхрылъэсыкӏын]]
*[[пхрылъэтын]]
*[[пхрылъэфын]]
*[[пхрыплъын]]
*[[пхрыплъыпӏэ]]
*[[пхрыпсын]]
*[[пхрыпщыпӏэ]]
*[[пхрысыкӏын]]
*[[пхрытхъын]]
*[[пхрытхъун]]
*[[пхрытӏыкӏын]]
*[[пхрыугъуэныкӏын]]
*[[пхрыудын]]
*[[пхрыупщӏыкӏын]]
*[[пхрыутыкӏын]]
*[[пхрыуӏукӏын]]
*[[пхрыфыкӏын]]
*[[пхрыхын]]
*[[пхрыхун]]
*[[пхрышхыкӏын]]
*[[пхрышын]]
*[[пхрыщэтын]]
*[[пхрыщӏыкӏын]]
*[[пхрыӏун]]
*[[пхы=]]
*[[пхыбруукӏын]]
*[[пхывыкӏын]]
*[[пхыгъэ]]
*[[пхыгъэвыкӏын]]
*[[пхыгъэжын]]
*[[пхыгъэзын]]
*[[пхыгъэкӏын]]
*[[пхыгъэлыкӏын]]
*[[пхыгъэлъэтын]]
*[[пхыгъэмбын]]
*[[пхыгъэплъын]]
*[[пхыгъэпсын]]
*[[пхыгъэпщын]]
*[[пхыгъэсыкӏын]]
*[[пхыгъэтӏэтӏын]]
*[[пхыгъэуцӏыныкӏын]]
*[[пхыгъэфэхъун]]
*[[пхыгъэфтын]]
*[[пхыгъэфыкӏын]]
*[[пхыгъэхун]]
*[[пхыгъэщэтын]]
*[[пхыгъэщэщын]]
*[[пхыдза]]
*[[пхыдзауэ]]
*[[пхыдзэкъыкӏын]]
*[[пхыдзын]]
*[[пхыжын]]
*[[пхыкӏыкӏын]]
*[[пхыкӏын]]
*[[пхыкӏыпӏэ]]
*[[пхыкъутыкӏын]]
*[[пхылыкӏын]]
*[[пхылъэсыкӏын]]
*[[пхылъэтын]]
*[[пхылъэфын]]
*[[пхын]]
*[[пхыпкӏыкӏын]]
*[[пхыплъын]]
*[[пхыплъыпӏэ]]
*[[пхыпсын]]
*[[пхыпщын]]
*[[пхыпщыпӏэ]]
*[[пхыр]]
*[[пхысыкӏын]]
*[[пхытхъын]]
*[[пхытхъыпӏэ]]
*[[пхытхъун]]
*[[пхытӏэтӏын]]
*[[пхытӏыкӏын]]
*[[пхыубруукӏын]]
*[[пхыугъуэныкӏын]]
*[[пхыуд]]
*[[пхыудалъэ]]
*[[пхыудын]]
*[[пхыудыпхъэ]]
*[[пхыупщӏэн]]
*[[пхыупщӏэтыкӏын]]
*[[пхыупщӏыкӏын]]
*[[пхыутыкӏын]]
*[[пхыуцӏыныкӏын]]
*[[пхыуӏукӏын]]
*[[пхыфэхъун]]
*[[пхыфтын]]
*[[пхыфыкӏын]]
*[[пхых]]
*[[пхыхын]]
*[[пхыхун]]
*[[пхыхупӏэ]]
*[[пхыцӏэфтын]]
*[[пхычын]]
*[[пхышхыкӏын]]
*[[пхышын]]
*[[пхыщэтын]]
*[[пхыщэщын]]
*[[пхыщтыкӏын]]
*[[пхыщӏыкӏын]]
*[[пхыӏукӏын]]
*[[пхыӏун]]
==пхъ==
*[[пхъаблэ]]
*[[пхъакъуэ]]
*[[пхъампэ]]
*[[пхъампэрышэ]]
*[[пхъампӏэ]]
*[[пхъапхъэ]]
*[[пхъапцӏэ]]
*[[пхъафэ]]
*[[пхъафэмэжаджэ]]
*[[пхъафэшх]]
*[[пхъахъуэ]]
*[[пхъацӏэ]]
*[[пхъашэ]]
*[[пхъашэдзэ]]
*[[пхъащэ]]
*[[пхъащэкъедзых]]
*[[пхъащэунэ]]
*[[пхъащхьэ]]
*[[пхъащӏэ]]
*[[пхъэ]]
*[[пхъэбэкъу]]
*[[пхъэбгъу]]
*[[пхъэбгъулъэгу]]
*[[пхъэбгъущхьэ]]
*[[пхъэбжь]]
*[[пхъэбынжэ]]
*[[пхъэв]]
*[[пхъэвакъэнэ]]
*[[пхъэвылъэ]]
*[[пхъэгуэн]]
*[[пхъэгулъ]]
*[[пхъэгулъей]]
*[[пхъэгулъӏэрысэ]]
*[[пхъэгулъӏэрысей]]
*[[пхъэгъауэ]]
*[[пхъэгъэсын]]
*[[пхъэгъуанэ]]
*[[пхъэдахэ]]
*[[пхъэдыд]]
*[[пхъэдзакӏэ]]
*[[пхъэдзых]]
*[[пхъэжор]]
*[[пхъэзэгуэх]]
*[[пхъэзэкӏэрыблэ]]
*[[пхъэзэтеупщӏэ]]
*[[пхъэзэфӏэбдзэ]]
*[[пхъэидзэ]]
*[[пхъэку]]
*[[пхъэкӏэбжьэкӏэ]]
*[[пхъэкӏэжь]]
*[[пхъэкӏэжьынэ]]
*[[пхъэкъу]]
*[[пхъэкъуэ]]
*[[пхъэласкӏэ]]
*[[пхъэлъакъуищ]]
*[[пхъэлъантхъуэ]]
*[[пхъэлъэбжьанэ]]
*[[пхъэлъэлъ]]
*[[пхъэлъэрыкӏуэ]]
*[[пхъэлъэф]]
*[[пхъэмажьэ]]
*[[пхъэмбей]]
*[[пхъэмбру]]
*[[пхъэмыф]]
*[[пхъэмыфей]]
*[[пхъэн]]
*[[пхъэнкӏакӏуэ]]
*[[пхъэнкӏакӏуэ-лъэсакӏуэ]]
*[[пхъэнкӏэн]]
*[[пхъэнкӏий]]
*[[пхъэнкӏын]]
*[[пхъэпэрышэ]]
*[[пхъэпс]]
*[[пхъэпсэущ]]
*[[пхъэпсынэ]]
*[[пхъэпсышхуэ]]
*[[пхъэпщэх]]
*[[пхъэпыупщӏ]]
*[[пхъэр]]
*[[пхъэражэ]]
*[[пхъэракӏуэ]]
*[[пхъэржэрыгъэ]]
*[[пхъэрпэрышэ]]
*[[пхъэрыгъажэ]]
*[[пхъэрыджэ]]
*[[пхъэрын]]
*[[пхъэсампӏэ]]
*[[пхъэсэмпар]]
*[[пхъэтэпэжмыхь]]
*[[пхъэтебзэ]]
*[[пхъэтхьэкӏумэ]]
*[[пхъэупсапӏэ]]
*[[пхъэупсахуэ]]
*[[пхъэуӏу]]
*[[пхъэфэкъу]]
*[[пхъэфынт]]
*[[пхъэфыщӏпхъэпс]]
*[[пхъэх]]
*[[пхъэха]]
*[[пхъэхэкӏ]]
*[[пхъэхэх]]
*[[пхъэхзэтещӏэ]]
*[[пхъэхыбзэ]]
*[[пхъэхын]]
*[[пхъэхуей]]
*[[пхъэхь]]
*[[пхъэхьэнж]]
*[[пхъэхьэнш]]
*[[пхъэхьэ-псыхьэ]]
*[[пхъэхьэш]]
*[[пхъэцӏыч]]
*[[пхъэцӏычауэ]]
*[[пхъэшку]]
*[[пхъэшкунэ]]
*[[пхъэштӏращ]]
*[[пхъэшыкъу]]
*[[пхъэщабэ]]
*[[пхъэщакъуэ]]
*[[пхъэщку]]
*[[пхъэщкунэ]]
*[[пхъэщкӏу]]
*[[пхъэщхьэмышх]]
*[[пхъэщхьэмыщхьэ]]
*[[пхъэщхьэмыщхьей]]
*[[пхъэщхьэнтэ]]
*[[пхъэщӏэдз]]
*[[пхъэщӏэн]]
*[[пхъэщӏэпхэ]]
*[[пхъэщӏэсэ]]
*[[пхъэӏэбжьанэ]]
*[[пхъэӏэпэ]]
*[[пхъэӏэпхъабжьэ]]
*[[пхъэӏэщэ]]
*[[пхъэӏэщэжь]]
*[[пхъэӏэщэкӏ]]
*[[пхъэӏэщэлӏ]]
*[[пхъэӏэщэнэкӏу]]
*[[пхъэӏэщэпхэ]]
*[[пхъэӏэщэӏухыж]]
*[[пхъы]]
*[[пхъын]]
*[[пхъыхь]]
==пхъу==
*[[пхъу]]
*[[пхъуантэ]]
*[[пхъуантэдэлъ]]
*[[пхъуантэшхуэ]]
*[[пхъуэн]]
*[[пхъуэтэн]]
*[[пхъужь]]
*[[пхъурылъху]]
*[[пхъурылъхуэгъу]]
==пцӏ==
*[[пцӏанабзэу]]
*[[пцӏанэ]]
*[[пцӏанэу]]
*[[пцӏантхъуэрыгъуэ]]
*[[пцӏапцӏэ]]
*[[пцӏащхъуэ]]
*[[пцӏэ]]
*[[пцӏэгъуэплъ]]
*[[пцӏэн]]
*[[пцӏы]]
*[[пцӏыпхъ]]
*[[пцӏырыпцӏ]]
*[[пцӏытелъхьэпӏэ]]
*[[пцӏыупс]]
*[[пцӏыупсыкӏэ]]
*[[пцӏыӏуэпцӏылэ]]
*[[пцӏыӏуэпцӏышэ]]
==пш==
*[[пшагъуэ]]
*[[пшагъуэбэ]]
*[[пшагъуэкӏэуфэ]]
*[[пшапэ]]
*[[пшапэнэгъ]]
*[[пшапэтӏыс]]
*[[пшапэӏудз]]
*[[пшапэӏус]]
*[[пшатхъуэ]]
*[[пшахъуавэ]]
*[[пшахъуалъэ]]
*[[пшахъуашхэ]]
*[[пшахъуэ]]
*[[пшахъуэгуащэ]]
*[[пшахъуэудэ]]
*[[пшахъуэщӏ]]
*[[пшэ]]
*[[пшэгу]]
*[[пшэкӏэплъ]]
*[[пшэкӏэху]]
*[[пшэкӏухь]]
*[[пшэплъ]]
*[[пшэплъхуэусэ]]
*[[пшэр]]
*[[пшэрагъ]]
*[[пшэрхуэгъашхэ]]
*[[пшэрыгъэ]]
*[[пшэрыгъэкӏэ]]
*[[пшэрыуэ]]
*[[пшэрыхь]]
*[[пшэфэхъу]]
*[[пшэху]]
*[[пшэщӏэу]]
*[[пшыз]]
*[[пшынакӏуэ]]
*[[пшыналъэ]]
*[[пшынауэ]]
*[[пшынэ]]
*[[пшынэбзэ]]
*[[пшынэефэ]]
*[[пшынэку]]
*[[пшынэн]]
*[[пшынэпс]]
*[[пшынэщыхъуэ]]
*[[пшынэщӏэт]]
*[[пшынэӏэпэ]]
*[[пшыныж]]
*[[пшыныжакӏуэ]]
*[[пшыныжын]]
*[[пшынын]]
*[[пшыхь]]
==пщ==
*[[пщагуэ]]
*[[пщагъэ]]
*[[пщае]]
*[[пщалъэ]]
*[[пщампӏэ]]
*[[пщампӏэщӏэдэ]]
*[[пщампӏэщӏэлъ]]
*[[пщапцӏэ]]
*[[пщатэ]]
*[[пщафэ]]
*[[пщафӏэ]]
*[[пщафӏэкъуэдзэ]]
*[[пщахуэ]]
*[[пщашэ]]
*[[пщащаплъэ]]
*[[пщащэ]]
*[[пщащэжьей]]
*[[пщэ]]
*[[пщэгурыгъ]]
*[[пщэдакъэ]]
*[[пщэдэлъ]]
*[[пщэдэпхъуэ]]
*[[пщэдджыжь]]
*[[пщэдджыжькӏэ]]
*[[пщэдджыжькӏэрэ]]
*[[пщэдджыжьыкӏуэ]]
*[[пщэдджыжьыпэ]]
*[[пщэдджыжьышхэ]]
*[[пщэдджыжьӏус]]
*[[пщэдей]]
*[[пщэдеймыщкӏэ]]
*[[пщэдейпшыхь]]
*[[пщэдейрей]]
*[[пщэдейризэ]]
*[[пщэдыкъ]]
*[[пщэдыкъыхуэ]]
*[[пщэдыкъышэ]]
*[[пщэкукъу]]
*[[пщэл]]
*[[пщэнджатэ]]
*[[пщэпкъ]]
*[[пщэпкъкӏэ]]
*[[пщэпс]]
*[[пщэрыгъэж]]
*[[пщэрыдзэ]]
*[[пщэрыдзэн]]
*[[пщэрылъ]]
*[[пщэфӏапӏэ]]
*[[пщэфӏэн]]
*[[пщэфӏэпс]]
*[[пщэфӏыгъуэ]]
*[[пщэфӏын]]
*[[пщэхын]]
*[[пщэху]]
*[[пщэхупщей]]
*[[пщэхъу]]
*[[пщэц]]
*[[пщэӏупщӏэ]]
*[[пщтын]]
*[[пщтыр]]
*[[пщтырагъ]]
*[[пщтырагъ-щӏыӏагъ]]
*[[пщтырафэ]]
*[[пщтырыгъэ]]
*[[пщтырыгъэкӏэ]]
*[[пщхьэмыпэ]]
*[[пщхьэпагъ]]
*[[пщхьэпаджэ]]
*[[пщхьэпэ]]
*[[пщхьэпэжын]]
*[[пщхьэпэншэ]]
*[[пщы]]
*[[пщыгъэ]]
*[[пщыгъуэ]]
*[[пщыдэгъуэлъ]]
*[[пщыдэжэ]]
*[[пщыжь]]
*[[пщыжь-уэркъыжь]]
*[[пщыкӏубгъу]]
*[[пщыкӏубл]]
*[[пщыкӏуз]]
*[[пщыкӏуий]]
*[[пщыкӏуплӏ]]
*[[пщыкӏутху]]
*[[пщыкӏутӏ]]
*[[пщыкӏух]]
*[[пщыкӏущ]]
*[[пщыкъуэ]]
*[[пщыкъуэцӏэ]]
*[[пщылъэ]]
*[[пщылӏ]]
*[[пщылӏакӏуэ]]
*[[пщылӏщэху]]
*[[пщылӏыгъэ]]
*[[пщылӏын]]
*[[пщылӏыпӏэ]]
*[[пщымахуэ]]
*[[пщын]]
*[[пщыпхъу]]
*[[пщытэн]]
*[[пщы-уэркъ]]
*[[пщыхьэщхьэ]]
*[[пщыхьэщхьэкӏэ]]
*[[пщыхьэщхьэкӏэрэ]]
*[[пщыхьэщхьэпэ]]
*[[пщыхьэщхьэхуэкӏуэ]]
*[[пщыхьэщхьэхуегъэзэкӏ]]
*[[пщыхьэщхьэшхэ]]
*[[пщышхуэ]]
*[[пщыщхьэ]]
*[[пщыӏэ]]
*[[пщыӏэтехьэж]]
==пщӏ==
*[[пщӏакӏуэ]]
*[[пщӏанэ]]
*[[пщӏанибгъу]]
*[[пщӏанибл]]
*[[пщӏаний]]
*[[пщӏаниплӏ]]
*[[пщӏанитху]]
*[[пщӏанитӏ]]
*[[пщӏаних]]
*[[пщӏанищ]]
*[[пщӏантӏэ]]
*[[пщӏантӏэдэнэ]]
*[[пщӏантӏэдэт]]
*[[пщӏантӏэзехьэ]]
*[[пщӏантӏэку]]
*[[пщӏащэ]]
*[[пщӏащэпыху]]
*[[пщӏэ]]
*[[пщӏэгъуалэ]]
*[[пщӏэгъуалэкъым]]
*[[пщӏэн]]
*[[пщӏэней]]
*[[пщӏэнтӏэн]]
*[[пщӏэнтӏэпс]]
*[[пщӏэнтӏэх]]
*[[пщӏэну]]
*[[пщӏэншэ]]
*[[пщӏэншэрыкӏуэ]]
*[[пщӏэншэрылажьэ]]
*[[пщӏэншэрышхэ]]
*[[пщӏэншэу]]
*[[пщӏэныжь]]
*[[пщӏэныфӏэ]]
*[[пщӏэу]]
*[[пщӏэун]]
*[[пщӏэхэгъэлъын]]
*[[пщӏэхэгъэхун]]
*[[пщӏэхэдзэн]]
*[[пщӏэхэдзын]]
*[[пщӏэхэзын]]
*[[пщӏэхэкӏын]]
*[[пщӏэхэлъэфын]]
*[[пщӏэхэлъхьэн]]
*[[пщӏэхэлъын]]
*[[пщӏэхэфэхъуэн]]
*[[пщӏэхэхын]]
*[[пщӏэхэхуэн]]
*[[пщӏэхэхун]]
*[[пщӏэхэщэтэн]]
*[[пщӏэхегъэлъхьэн]]
*[[пщӏэшхуэ]]
*[[пщӏей]]
*[[пщӏибгъу]]
*[[пщӏибл]]
*[[пщӏий]]
*[[пщӏиплӏ]]
*[[пщӏитху]]
*[[пщӏитӏ]]
*[[пщӏих]]
*[[пщӏищ]]
*[[пщӏондэ]]
*[[пщӏы]]
*[[пщӏын]]
*[[пщӏыпщӏу]]
*[[пщӏыпщӏын]]
*[[пщӏырыпщӏ]]
*[[пщӏырыпщӏу]]
*[[пщӏырыпщӏыбжэ]]
*[[пщӏыхь]]
*[[пщӏыхьэгъу]]
*[[пщӏыхьэпӏэ]]
==пы==
*[[пы=]]
*[[пыбэгыкӏын]]
*[[пыбэнын]]
*[[пыбгъыкӏ]]
*[[пыбгъыкӏын]]
*[[пыбжэн]]
*[[пыбжыкӏын]]
*[[пыбзэхыкӏын]]
*[[пыбзыгъагъэ]]
*[[пыбзын]]
*[[пыблэблын]]
*[[пыблэн]]
*[[пывыкӏын]]
*[[пыгуэн]]
*[[пыгуфӏыкӏын]]
*[[пыгуфӏыкӏыу]]
*[[пыгъэбыдэн]]
*[[пыгъэгъуэлыхьын]]
*[[пыгъэгъукӏын]]
*[[пыгъэгъухьын]]
*[[пыгъэгъущыкӏын]]
*[[пыгъэгъущыхьын]]
*[[пыгъэдиикӏын]]
*[[пыгъэдиихьын]]
*[[пыгъэджэрэзыкӏын]]
*[[пыгъэжын]]
*[[пыгъэжыхьын]]
*[[пыгъэжьэн]]
*[[пыгъэжьыкӏын]]
*[[пыгъэжьыхьын]]
*[[пыгъэзын]]
*[[пыгъэкӏэжын]]
*[[пыгъэкӏэрэхъукӏын]]
*[[пыгъэкӏыкӏын]]
*[[пыгъэкӏын]]
*[[пыгъэкӏуэдэн]]
*[[пыгъэкӏуэдыкӏын]]
*[[пыгъэкӏуэдыхьын]]
*[[пыгъэкӏуэтэн]]
*[[пыгъэкӏуэтын]]
*[[пыгъэкъэбзыкӏын]]
*[[пыгъэлэжьыкӏын]]
*[[пыгъэлэлын]]
*[[пыгъэлеикӏын]]
*[[пыгъэлыгъукӏын]]
*[[пыгъэлъэлъын]]
*[[пыгъэлъэтын]]
*[[пыгъэлъын]]
*[[пыгъэнэн]]
*[[пыгъэныщкӏукӏын]]
*[[пыгъэпщӏэн]]
*[[пыгъэпӏиикӏын]]
*[[пыгъэсыкӏын]]
*[[пыгъэткӏун]]
*[[пыгъэтын]]
*[[пыгъэтӏэтӏын]]
*[[пыгъэтӏысхьэн]]
*[[пыгъэувэн]]
*[[пыгъэукъуеикӏын]]
*[[пыгъэун]]
*[[пыгъэуфӏеикӏын]]
*[[пыгъэуфӏеихьын]]
*[[пыгъэуфӏыцӏыкӏын]]
*[[пыгъэуфӏыцӏыхьын]]
*[[пыгъэухьын]]
*[[пыгъэуцӏыныкӏын]]
*[[пыгъэуцӏыныхьын]]
*[[пыгъэущхъуэнтӏыкӏын]]
*[[пыгъэфтын]]
*[[пыгъэфыкӏын]]
*[[пыгъэфыхьын]]
*[[пыгъэхуэн]]
*[[пыгъэхун]]
*[[пыгъэхьэн]]
*[[пыгъэхъуэн]]
*[[пыгъэцӏэфтын]]
*[[пыгъэщэн]]
*[[пыгъэщэтын]]
*[[пыгъэщэщын]]
*[[пыгъэщтыкӏын]]
*[[пыгъэщтын]]
*[[пыгъэщтыхьын]]
*[[пыгъэщхьэхукӏын]]
*[[пыгъэщхъун]]
*[[пыгъэщын]]
*[[пыгъуэлыхьын]]
*[[пыгъуэлъхьэн]]
*[[пыгъуэлъыкӏын]]
*[[пыгъуэ-пандэ]]
*[[пыгъуэтэн]]
*[[пыгъукӏ-пысыкӏыу]]
*[[пыгъукӏын]]
*[[пыгъухьын]]
*[[пыгъущыкӏын]]
*[[пыгъущыхьын]]
*[[пыдэн]]
*[[пыдиикӏын]]
*[[пыдиихьын]]
*[[пыдыкъыкӏын]]
*[[пыдын]]
*[[пыдыхьэшхыкӏын]]
*[[пыджэн]]
*[[пыджэрэзыкӏын]]
*[[пыджэрей]]
*[[пыдзахуэ]]
*[[пыдзэкъыкӏын]]
*[[пыдзэн]]
*[[пыдзын]]
*[[пыжэбзын]]
*[[пыжыкӏын]]
*[[пыжын]]
*[[пыжыхьын]]
*[[пыжь]]
*[[пыжьэн]]
*[[пыжьбанэ]]
*[[пыжьей]]
*[[пыжьыкӏын]]
*[[пыжьынэ]]
*[[пыжьыхьын]]
*[[пыжьыщӏыкӏын]]
*[[пызу]]
*[[пызын]]
*[[пыкӏэжын]]
*[[пыкӏэн]]
*[[пыкӏэрэхъукӏын]]
*[[пыкӏыкӏын]]
*[[пыкӏын]]
*[[пыкӏуэдэн]]
*[[пыкӏуэдыкӏын]]
*[[пыкӏуэдыхьын]]
*[[пыкӏуэтэн]]
*[[пыкӏуэтын]]
*[[пыкъуэкӏын]]
*[[пыкъуэшэн]]
*[[пыкъузыкӏын]]
*[[пыкъутыкӏын]]
*[[пыкъутыхьын]]
*[[пыл]]
*[[пылэжьыкӏын]]
*[[пылэл]]
*[[пылэлын]]
*[[пылеикӏын]]
*[[пылыгъукӏын]]
*[[пылыдыкӏын]]
*[[пылыпщӏыкӏын]]
*[[пылъапӏэ]]
*[[пылъэгъуэн]]
*[[пылъэлъын]]
*[[пылъэн]]
*[[пылъэсыкӏын]]
*[[пылъэтын]]
*[[пылъэщӏыкӏын]]
*[[пылъхьэ]]
*[[пылъхьэн]]
*[[пылъхьэншэ]]
*[[пылъыкӏын]]
*[[пылъын]]
*[[пынэн]]
*[[пыпхэ]]
*[[пыпхэн]]
*[[пыпхыкӏын]]
*[[пыпхъуэ]]
*[[пыпхъуэн]]
*[[пыпхъуэтын]]
*[[пыпхъуэщӏ]]
*[[пыпхъун]]
*[[пыпщӏэн]]
*[[пыпӏиикӏын]]
*[[пыпӏытӏыкӏын]]
*[[пыпӏыщӏыкӏын]]
*[[пыртыкъ]]
*[[пырхъ]]
*[[пырхъыжу]]
*[[пырхъын]]
*[[пырхъуэ]]
*[[пысыкӏын]]
*[[пысын]]
*[[пысысыхьын]]
*[[пыткӏукӏын]]
*[[пыткӏун]]
*[[пытхэжын]]
*[[пытхэн]]
*[[пытхыхьын]]
*[[пытхьэлыкӏын]]
*[[пытхьэщӏыкӏын]]
*[[пытхъахуэ]]
*[[пытхъ-сытхъ]]
*[[пытхъын]]
*[[пытхъунщӏыкӏын]]
*[[пытын]]
*[[пытӏэпӏыкӏын]]
*[[пытӏэтыкӏын]]
*[[пытӏэтӏын]]
*[[пытӏысхьэн]]
*[[пыубэрэжьыкӏын]]
*[[пыубэрэжьыхьын]]
*[[пыубыдын]]
*[[пыубыкӏын]]
*[[пыувэн]]
*[[пыудахуэ]]
*[[пыудын]]
*[[пыукӏуриикӏын]]
*[[пыукъуеикӏын]]
*[[пыулъиикӏын]]
*[[пыупэпцӏыкӏын]]
*[[пыупсыкӏын]]
*[[пыупщӏахуэ]]
*[[пыупщӏын]]
*[[пыупщӏыпӏэ]]
*[[пыупӏэщӏыкӏын]]
*[[пыутхыпщӏыкӏын]]
*[[пыутыкӏын]]
*[[пыуфӏеикӏын]]
*[[пыуфӏеихьын]]
*[[пыуфӏыцӏыкӏын]]
*[[пыуфӏыцӏыхьын]]
*[[пыухыкӏа]]
*[[пыухыкӏауэ]]
*[[пыухуэнэн]]
*[[пыухуэныкӏын]]
*[[пыухьын]]
*[[пыуцӏэпӏыкӏын]]
*[[пыуцӏэпӏыхьын]]
*[[пыуцӏыныкӏын]]
*[[пыуцӏыныхьын]]
*[[пыущхъуэнтӏыкӏын]]
*[[пыуӏукӏын]]
*[[пыфэхъун]]
*[[пыфсыф]]
*[[пыфтын]]
*[[пыфыжу]]
*[[пыфыкӏын]]
*[[пыфыхьын]]
*[[пыфыщӏыкӏын]]
*[[пыхахуэ]]
*[[пыхыжын]]
*[[пыхын]]
*[[пыхуэн]]
*[[пыхун]]
*[[пыхусыху]]
*[[пыхьэ]]
*[[пыхьэкӏуэ]]
*[[пыхьэн]]
*[[пыхьэ-пыкӏын]]
*[[пыхьэпӏэ]]
*[[пыхьыжын]]
*[[пыхъыжьэн]]
*[[пыхъуэн]]
*[[пыхъуэпышэ]]
*[[пыхъукӏын]]
*[[пыхъухьын]]
*[[пыцӏэфтын]]
*[[пычахуэ]]
*[[пыченэ]]
*[[пычыгъуэ]]
*[[пычыгъуэкӏэрэ]]
*[[пычыгъуэ-пычыгъуэкӏэрэ]]
*[[пычын]]
*[[пышхапӏэ]]
*[[пышхэн]]
*[[пышхыкӏын]]
*[[пышхыхьын]]
*[[пышын]]
*[[пыщэн]]
*[[пыщэтын]]
*[[пыщэщыжын]]
*[[пыщэщын]]
*[[пыщтыкӏын]]
*[[пыщтын]]
*[[пыщтыхьын]]
*[[пыщхьэрыукӏын]]
*[[пыщхьэхукӏын]]
*[[пыщыкӏын]]
*[[пыщӏэн]]
*[[пыщӏэныгъэ]]
*[[пыщӏыкӏ]]
*[[пыщӏыкӏын]]
*[[пыщӏыхьын]]
*[[пыӏэ]]
*[[пыӏэбэн]]
*[[пыӏэгъэлыгъуэ]]
*[[пыӏэгъуэ]]
*[[пыӏэгъуэншэ]]
*[[пыӏэгъуей]]
*[[пыӏэеуэ]]
*[[пыӏэехьэжьэ]]
*[[пыӏэжын]]
*[[пыӏэжьынэ]]
*[[пыӏэзэфӏэхь]]
*[[пыӏэзэхуэдз]]
*[[пыӏэку]]
*[[пыӏэкъекъух]]
*[[пыӏэкъуэдзэ]]
*[[пыӏэн]]
*[[пыӏэныгъэ]]
*[[пыӏэпс]]
*[[пыӏэпхъэ]]
*[[пыӏэпых]]
*[[пыӏэпӏэ]]
*[[пыӏэщхьэрыхкӏэ]]
*[[пыӏэщхьэрыхыу]]
*[[пыӏэщӏэ]]
*[[пыӏэӏулъ]]
*[[пыӏуа]]
*[[пыӏуа-пылъа]]
*[[пыӏуэнтӏэн]]
*[[пыӏуэнтӏыкӏын]]
*[[пыӏугъэкӏын]]
*[[пыӏугъэкӏуэтын]]
*[[пыӏудзын]]
*[[пыӏуегъэдзын]]
*[[пыӏуегъэшын]]
*[[пыӏужын]]
*[[пыӏукӏын]]
*[[пыӏукӏуэтын]]
*[[пыӏулъеикӏын]]
*[[пыӏулъын]]
*[[пыӏулӏэн]]
*[[пыӏун]]
*[[пыӏухын]]
*[[пыӏухь]]
*[[пыӏухьын]]
*[[пыӏушын]]
*[[пыӏущӏыкӏын]]
==пь==
*[[пьесэ]]
==пю==
*[[пюре]]

&lt;/div&gt;
{{Къэбэрдей-Шэрджэсыбзэ индекс}}</text>
      <sha1>b3jb1u2q59bt16mlaaeungh3lwprtq6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>хуеплъын</title>
    <ns>0</ns>
    <id>26500</id>
    <revision>
      <id>130158</id>
      <parentid>78049</parentid>
      <timestamp>2026-10-27T19:53:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rhdkabardian</username>
        <id>5</id>
      </contributor>
      <origin>130158</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1999" sha1="2a72t17c14pp9ipzrq1hwifik0sepw4" xml:space="preserve">{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ГЛАГОЛ ЛЪЭМЫӀЭС}}
{{этимологие}}
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=xʷe:'pɬǝn}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=хуе- + [плъ] + -ы + -н}}
{{спряженэ}}
[[спр-лъэмыӏ-хуеплъын|Глагол лъэмыӏэс &quot;хуеплъын&quot;-ым и спряженэр]]
{{мыхьэнэ}}
#Зыгуэрым и лъэӀукӀэ, и жыӀэкӀэ, и хьэтыркӀэ еплъын.
#Зыгуэрым и лъэӀукӀэ, и хьэтыркӀэ, и унафэкӀэ зыгуэрым (п. п. сымаджэм) еплъын, и Ӏуэху зытет зэгъэщӀэн.
{{щапхъэхэр}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 181
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| КхъыӀэ, си дзэхэм &lt;b&gt;схуеплъыт&lt;/b&gt;. || &lt;b&gt;Проверь(-те)&lt;/b&gt;, пожалуйста, мои зубы. || Please &lt;b&gt;check&lt;/b&gt; my teeth.
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{зэпхахэр}}
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*хуеплъын: 1. look at sb or sth (at sb's request or behest) 2. inspect or examine sb or sth (at someone's reqest or behest)
{{урысыбзэ}}
*хуеплъын: 1. посмотреть на кого-что-л. (по чьей-л. просьбе, по чьему-л. требованию и т. п.) 2. осмотреть, обследовать кого-что-л. (по чьей-л. просьбе или требованию)
{{библиографие}}</text>
      <sha1>2a72t17c14pp9ipzrq1hwifik0sepw4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>скорэ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>50370</id>
    <revision>
      <id>130104</id>
      <parentid>130103</parentid>
      <timestamp>2026-10-27T12:00:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rhdkabardian</username>
        <id>5</id>
      </contributor>
      <origin>130104</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1872" sha1="k4fwx78x2ojvg05xoteycf7si3p0qmq" xml:space="preserve">{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ПЛЪЫФЭЦӀЭ}}
{{этимологие}}
&lt; урысыбзэ: скорый = псынщӀэ
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=ˈskorɐ}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[скор] + -э}}
{{склоненэ}}
{{скл-эр|kbd|псалъэпкъ=скор}}
{{мыхьэнэ}}
#Еплъ псалъафэ зэпыщӀахэр.
{{щапхъэхэр}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 181
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| &lt;b&gt;СКОРЭ&lt;/b&gt; ПОМОЩЬ || &lt;b&gt;СКОРАЯ&lt;/b&gt; ПОМОЩЬ || &lt;b&gt;AMBULANCE&lt;/b&gt;
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{зэпхахэр}}
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*скорэ: see псалъафэ зэпыщӀахэр
{{урысыбзэ}}
*склад: см. псалъафэ зэпыщӀахэр
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''псалъафэ зэпыщӀахэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
====скорэ помощь====
&lt;Gallery&gt;
Einsatz_RTW_und_NAH_%28%C3%96sterreich%29.jpg|скорэ помощь
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} ambulance
{{псалъафэ-урысыбзэ}} склорая помощь
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{библиографие}}</text>
      <sha1>k4fwx78x2ojvg05xoteycf7si3p0qmq</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>130108</id>
      <parentid>130104</parentid>
      <timestamp>2026-10-27T12:11:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rhdkabardian</username>
        <id>5</id>
      </contributor>
      <origin>130108</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1872" sha1="dpl96cfjwf8g20vhj4kl4nfbvnvruyu" xml:space="preserve">{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ПЛЪЫФЭЦӀЭ}}
{{этимологие}}
&lt; урысыбзэ: скорый = псынщӀэ
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=ˈskorɐ}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[скор] + -э}}
{{склоненэ}}
{{скл-эр|kbd|псалъэпкъ=скор}}
{{мыхьэнэ}}
#Еплъ псалъафэ зэпыщӀахэр.
{{щапхъэхэр}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 181
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| &lt;b&gt;СКОРЭ&lt;/b&gt; ПОМОЩЬ || &lt;b&gt;СКОРАЯ&lt;/b&gt; ПОМОЩЬ || &lt;b&gt;AMBULANCE&lt;/b&gt;
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{зэпхахэр}}
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*скорэ: see псалъафэ зэпыщӀахэр
{{урысыбзэ}}
*скорэ: см. псалъафэ зэпыщӀахэр
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''псалъафэ зэпыщӀахэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
====скорэ помощь====
&lt;Gallery&gt;
Einsatz_RTW_und_NAH_%28%C3%96sterreich%29.jpg|скорэ помощь
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} ambulance
{{псалъафэ-урысыбзэ}} склорая помощь
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{библиографие}}</text>
      <sha1>dpl96cfjwf8g20vhj4kl4nfbvnvruyu</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>130110</id>
      <parentid>130108</parentid>
      <timestamp>2026-10-27T12:25:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rhdkabardian</username>
        <id>5</id>
      </contributor>
      <origin>130110</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2101" sha1="14h2lemmk3dyl75447hv4jkxytevf5w" xml:space="preserve">{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ПЛЪЫФЭЦӀЭ}}
{{этимологие}}
&lt; урысыбзэ: скорый = псынщӀэ
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=ˈskorɐ}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[скор] + -э}}
{{склоненэ}}
{{скл-эр|kbd|псалъэпкъ=скор}}
{{мыхьэнэ}}
#Еплъ псалъафэ зэпыщӀахэр.
{{щапхъэхэр}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 181
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| &lt;b&gt;СКОРЭ&lt;/b&gt; ПОМОЩЬ || &lt;b&gt;СКОРАЯ&lt;/b&gt; ПОМОЩЬ || &lt;b&gt;AMBULANCE&lt;/b&gt;
|-
| &lt;b&gt;ИкӀэщӀыпӀэкӀэ&lt;/b&gt; &quot;&lt;b&gt;скорэ&lt;/b&gt; помощыр” къеджэн хуейщ. || Надо срочно вызвать &quot;&lt;b&gt;Скорую&lt;/b&gt; помощь”. || We need to call &lt;b&gt;an ambulance immediately.
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{зэпхахэр}}
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*скорэ: see псалъафэ зэпыщӀахэр
{{урысыбзэ}}
*скорэ: см. псалъафэ зэпыщӀахэр
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''псалъафэ зэпыщӀахэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
====скорэ помощь====
&lt;Gallery&gt;
Einsatz_RTW_und_NAH_%28%C3%96sterreich%29.jpg|скорэ помощь
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} ambulance
{{псалъафэ-урысыбзэ}} склорая помощь
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{библиографие}}</text>
      <sha1>14h2lemmk3dyl75447hv4jkxytevf5w</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>130111</id>
      <parentid>130110</parentid>
      <timestamp>2026-10-27T12:26:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rhdkabardian</username>
        <id>5</id>
      </contributor>
      <origin>130111</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2105" sha1="aan5wougr40zlzsrji9dbz45o7kewjk" xml:space="preserve">{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ПЛЪЫФЭЦӀЭ}}
{{этимологие}}
&lt; урысыбзэ: скорый = псынщӀэ
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=ˈskorɐ}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[скор] + -э}}
{{склоненэ}}
{{скл-эр|kbd|псалъэпкъ=скор}}
{{мыхьэнэ}}
#Еплъ псалъафэ зэпыщӀахэр.
{{щапхъэхэр}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 181
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| &lt;b&gt;СКОРЭ&lt;/b&gt; ПОМОЩЬ || &lt;b&gt;СКОРАЯ&lt;/b&gt; ПОМОЩЬ || &lt;b&gt;AMBULANCE&lt;/b&gt;
|-
| &lt;b&gt;ИкӀэщӀыпӀэкӀэ&lt;/b&gt; &quot;&lt;b&gt;скорэ&lt;/b&gt; помощыр” къеджэн хуейщ. || Надо срочно вызвать &quot;&lt;b&gt;Скорую&lt;/b&gt; помощь”. || We need to call &lt;b&gt;an ambulance&lt;/b&gt; immediately.
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{зэпхахэр}}
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*скорэ: see псалъафэ зэпыщӀахэр
{{урысыбзэ}}
*скорэ: см. псалъафэ зэпыщӀахэр
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''псалъафэ зэпыщӀахэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
====скорэ помощь====
&lt;Gallery&gt;
Einsatz_RTW_und_NAH_%28%C3%96sterreich%29.jpg|скорэ помощь
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} ambulance
{{псалъафэ-урысыбзэ}} склорая помощь
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{библиографие}}</text>
      <sha1>aan5wougr40zlzsrji9dbz45o7kewjk</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>130112</id>
      <parentid>130111</parentid>
      <timestamp>2026-10-27T12:27:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rhdkabardian</username>
        <id>5</id>
      </contributor>
      <origin>130112</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2098" sha1="4gjvebujksmp87ixlqg868zubmeb2cl" xml:space="preserve">{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ПЛЪЫФЭЦӀЭ}}
{{этимологие}}
&lt; урысыбзэ: скорый = псынщӀэ
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=ˈskorɐ}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[скор] + -э}}
{{склоненэ}}
{{скл-эр|kbd|псалъэпкъ=скор}}
{{мыхьэнэ}}
#Еплъ псалъафэ зэпыщӀахэр.
{{щапхъэхэр}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 181
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| &lt;b&gt;СКОРЭ&lt;/b&gt; ПОМОЩЬ || &lt;b&gt;СКОРАЯ&lt;/b&gt; ПОМОЩЬ || &lt;b&gt;AMBULANCE&lt;/b&gt;
|-
| ИкӀэщӀыпӀэкӀэ &quot;&lt;b&gt;скорэ&lt;/b&gt; помощыр” къеджэн хуейщ. || Надо срочно вызвать &quot;&lt;b&gt;Скорую&lt;/b&gt; помощь”. || We need to call &lt;b&gt;an ambulance&lt;/b&gt; immediately.
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{зэпхахэр}}
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*скорэ: see псалъафэ зэпыщӀахэр
{{урысыбзэ}}
*скорэ: см. псалъафэ зэпыщӀахэр
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''псалъафэ зэпыщӀахэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
====скорэ помощь====
&lt;Gallery&gt;
Einsatz_RTW_und_NAH_%28%C3%96sterreich%29.jpg|скорэ помощь
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} ambulance
{{псалъафэ-урысыбзэ}} склорая помощь
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{библиографие}}</text>
      <sha1>4gjvebujksmp87ixlqg868zubmeb2cl</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>130115</id>
      <parentid>130112</parentid>
      <timestamp>2026-10-27T12:30:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rhdkabardian</username>
        <id>5</id>
      </contributor>
      <origin>130115</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2098" sha1="cbw8dfmiyg8gnrukgyvpxfe9ou7su3j" xml:space="preserve">{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ПЛЪЫФЭЦӀЭ}}
{{этимологие}}
&lt; урысыбзэ: скорый = псынщӀэ
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=ˈskorɐ}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[скор] + -э}}
{{склоненэ}}
{{скл-эр|kbd|псалъэпкъ=скор}}
{{мыхьэнэ}}
#Еплъ псалъафэ зэпыщӀахэр.
{{щапхъэхэр}}
{{зэпхахэр}}
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*скорэ: see псалъафэ зэпыщӀахэр
{{урысыбзэ}}
*скорэ: см. псалъафэ зэпыщӀахэр
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''псалъафэ зэпыщӀахэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
====скорэ помощь====
&lt;Gallery&gt;
Einsatz_RTW_und_NAH_%28%C3%96sterreich%29.jpg|скорэ помощь
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} ambulance
{{псалъафэ-урысыбзэ}} склорая помощь
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 181
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| &lt;b&gt;СКОРЭ&lt;/b&gt; ПОМОЩЬ || &lt;b&gt;СКОРАЯ&lt;/b&gt; ПОМОЩЬ || &lt;b&gt;AMBULANCE&lt;/b&gt;
|-
| ИкӀэщӀыпӀэкӀэ &quot;&lt;b&gt;скорэ&lt;/b&gt; помощыр” къеджэн хуейщ. || Надо срочно вызвать &quot;&lt;b&gt;Скорую&lt;/b&gt; помощь”. || We need to call &lt;b&gt;an ambulance&lt;/b&gt; immediately.
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{библиографие}}</text>
      <sha1>cbw8dfmiyg8gnrukgyvpxfe9ou7su3j</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>130119</id>
      <parentid>130115</parentid>
      <timestamp>2026-10-27T12:45:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rhdkabardian</username>
        <id>5</id>
      </contributor>
      <origin>130119</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2288" sha1="sj52u8jwygkzdglo2i62bwbzww1nxe0" xml:space="preserve">{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ПЛЪЫФЭЦӀЭ}}
{{этимологие}}
&lt; урысыбзэ: скорый = псынщӀэ
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=ˈskorɐ}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[скор] + -э}}
{{склоненэ}}
{{скл-эр|kbd|псалъэпкъ=скор}}
{{мыхьэнэ}}
#Еплъ псалъафэ зэпыщӀахэр.
{{щапхъэхэр}}
{{зэпхахэр}}
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*скорэ: see псалъафэ зэпыщӀахэр
{{урысыбзэ}}
*скорэ: см. псалъафэ зэпыщӀахэр
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''псалъафэ зэпыщӀахэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
====скорэ помощь====
&lt;Gallery&gt;
Einsatz_RTW_und_NAH_%28%C3%96sterreich%29.jpg|скорэ помощь
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} ambulance
{{псалъафэ-урысыбзэ}} склорая помощь
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 181
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| &lt;b&gt;СКОРЭ&lt;/b&gt; ПОМОЩЬ || &lt;b&gt;СКОРАЯ&lt;/b&gt; ПОМОЩЬ || &lt;b&gt;AMBULANCE&lt;/b&gt;
|-
| ИкӀэщӀыпӀэкӀэ &quot;&lt;b&gt;скорэ&lt;/b&gt; помощыр” къеджэн хуейщ. || Надо срочно вызвать &quot;&lt;b&gt;Скорую&lt;/b&gt; помощь”. || We need to call &lt;b&gt;an ambulance&lt;/b&gt; immediately.
|-
| ”&lt;b&gt;Скорэ&lt;/b&gt; помощым” дауэ сыпсэлъа хъуну? || Как позвонить в &quot;&lt;b&gt;Скорую&lt;/b&gt; помощь”? || How do I call &lt;b&gt;an ambulance&lt;/b&gt;?
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{библиографие}}</text>
      <sha1>sj52u8jwygkzdglo2i62bwbzww1nxe0</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>130127</id>
      <parentid>130119</parentid>
      <timestamp>2026-10-27T13:18:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rhdkabardian</username>
        <id>5</id>
      </contributor>
      <origin>130127</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2681" sha1="nf0mrrm94mu0ch0e014ukqp457v3one" xml:space="preserve">{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ПЛЪЫФЭЦӀЭ}}
{{этимологие}}
&lt; урысыбзэ: скорый = псынщӀэ
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=ˈskorɐ}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[скор] + -э}}
{{склоненэ}}
{{скл-эр|kbd|псалъэпкъ=скор}}
{{мыхьэнэ}}
#Еплъ псалъафэ зэпыщӀахэр.
{{щапхъэхэр}}
{{зэпхахэр}}
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*скорэ: see псалъафэ зэпыщӀахэр
{{урысыбзэ}}
*скорэ: см. псалъафэ зэпыщӀахэр
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''псалъафэ зэпыщӀахэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
====скорэ помощь====
&lt;Gallery&gt;
Einsatz_RTW_und_NAH_%28%C3%96sterreich%29.jpg|скорэ помощь
&lt;/Gallery&gt;
1.
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} ambulance
{{псалъафэ-урысыбзэ}} склорая помощь
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 181
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| &lt;b&gt;СКОРЭ&lt;/b&gt; ПОМОЩЬ || &lt;b&gt;СКОРАЯ&lt;/b&gt; ПОМОЩЬ || &lt;b&gt;AMBULANCE&lt;/b&gt;
|-
| ИкӀэщӀыпӀэкӀэ &quot;&lt;b&gt;скорэ&lt;/b&gt; помощыр” къеджэн хуейщ. || Надо срочно вызвать &quot;&lt;b&gt;Скорую&lt;/b&gt; помощь”. || We need to call &lt;b&gt;an ambulance&lt;/b&gt; immediately.
|-
| ”&lt;b&gt;Скорэ&lt;/b&gt; помощым” дауэ сыпсэлъа хъуну? || Как позвонить в &quot;&lt;b&gt;Скорую&lt;/b&gt; помощь”? || How do I call &lt;b&gt;an ambulance&lt;/b&gt;?
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
2.
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} икӏэщӏыпӏэкӏэ еӏэзэн хуей цӏыхухэр здашэ сымаджэщым щыщ:
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} emergency room
{{псалъафэ-урысыбзэ}} склорая помощь
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{библиографие}}</text>
      <sha1>nf0mrrm94mu0ch0e014ukqp457v3one</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>130128</id>
      <parentid>130127</parentid>
      <timestamp>2026-10-27T13:21:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rhdkabardian</username>
        <id>5</id>
      </contributor>
      <origin>130128</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2888" sha1="2bya2g082gs7urt9regf58bsedmgh4s" xml:space="preserve">{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ПЛЪЫФЭЦӀЭ}}
{{этимологие}}
&lt; урысыбзэ: скорый = псынщӀэ
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=ˈskorɐ}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[скор] + -э}}
{{склоненэ}}
{{скл-эр|kbd|псалъэпкъ=скор}}
{{мыхьэнэ}}
#Еплъ псалъафэ зэпыщӀахэр.
{{щапхъэхэр}}
{{зэпхахэр}}
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*скорэ: see псалъафэ зэпыщӀахэр
{{урысыбзэ}}
*скорэ: см. псалъафэ зэпыщӀахэр
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''псалъафэ зэпыщӀахэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
====скорэ помощь====
&lt;Gallery&gt;
Einsatz_RTW_und_NAH_%28%C3%96sterreich%29.jpg|скорэ помощь
&lt;/Gallery&gt;
1.
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} сымаджэ е фэбжь зыгъуэта цӏыхухэр сымаджэщым нагъэсын папщӏэ къагъэсэбэп ӏэмэпсымэ щхьэхуэхэр зэрыт транспорт.
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} ambulance
{{псалъафэ-урысыбзэ}} склорая помощь
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 181
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| &lt;b&gt;СКОРЭ&lt;/b&gt; ПОМОЩЬ || &lt;b&gt;СКОРАЯ&lt;/b&gt; ПОМОЩЬ || &lt;b&gt;AMBULANCE&lt;/b&gt;
|-
| ИкӀэщӀыпӀэкӀэ &quot;&lt;b&gt;скорэ&lt;/b&gt; помощыр” къеджэн хуейщ. || Надо срочно вызвать &quot;&lt;b&gt;Скорую&lt;/b&gt; помощь”. || We need to call &lt;b&gt;an ambulance&lt;/b&gt; immediately.
|-
| ”&lt;b&gt;Скорэ&lt;/b&gt; помощым” дауэ сыпсэлъа хъуну? || Как позвонить в &quot;&lt;b&gt;Скорую&lt;/b&gt; помощь”? || How do I call &lt;b&gt;an ambulance&lt;/b&gt;?
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
2.
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} икӏэщӏыпӏэкӏэ еӏэзэн хуей цӏыхухэр здашэ сымаджэщым щыщ.
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} emergency room
{{псалъафэ-урысыбзэ}} склорая помощь
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{библиографие}}</text>
      <sha1>2bya2g082gs7urt9regf58bsedmgh4s</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>130135</id>
      <parentid>130128</parentid>
      <timestamp>2026-10-27T13:35:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rhdkabardian</username>
        <id>5</id>
      </contributor>
      <origin>130135</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3591" sha1="hpgskqh0q8i3woytqfif6vdgkz4h05l" xml:space="preserve">{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ПЛЪЫФЭЦӀЭ}}
{{этимологие}}
&lt; урысыбзэ: скорый = псынщӀэ
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=ˈskorɐ}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[скор] + -э}}
{{склоненэ}}
{{скл-эр|kbd|псалъэпкъ=скор}}
{{мыхьэнэ}}
#Еплъ псалъафэ зэпыщӀахэр.
{{щапхъэхэр}}
{{зэпхахэр}}
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*скорэ: see псалъафэ зэпыщӀахэр
{{урысыбзэ}}
*скорэ: см. псалъафэ зэпыщӀахэр
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''псалъафэ зэпыщӀахэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
====скорэ помощь====
&lt;Gallery&gt;
Einsatz_RTW_und_NAH_%28%C3%96sterreich%29.jpg|скорэ помощь
&lt;/Gallery&gt;
1.
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} сымаджэ е фэбжь зыгъуэта цӏыхухэр сымаджэщым нагъэсын папщӏэ къагъэсэбэп ӏэмэпсымэ щхьэхуэхэр зэрыт транспорт.
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} ambulance
{{псалъафэ-урысыбзэ}} склорая помощь
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 181
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| &lt;b&gt;СКОРЭ&lt;/b&gt; ПОМОЩЬ || &lt;b&gt;СКОРАЯ&lt;/b&gt; ПОМОЩЬ || &lt;b&gt;AMBULANCE&lt;/b&gt;
|-
| ИкӀэщӀыпӀэкӀэ &quot;&lt;b&gt;скорэ&lt;/b&gt; помощыр” къеджэн хуейщ. || Надо срочно вызвать &quot;&lt;b&gt;Скорую&lt;/b&gt; помощь”. || We need to call &lt;b&gt;an ambulance&lt;/b&gt; immediately.
|-
| ”&lt;b&gt;Скорэ&lt;/b&gt; помощым” дауэ сыпсэлъа хъуну? || Как позвонить в &quot;&lt;b&gt;Скорую&lt;/b&gt; помощь”? || How do I call &lt;b&gt;an ambulance&lt;/b&gt;?
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
2.
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} икӏэщӏыпӏэкӏэ еӏэзэн хуей цӏыхухэр здашэ сымаджэщым щыщ.
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} emergency room
{{псалъафэ-урысыбзэ}} склорая помощь
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 181
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| Дэнэ деж мыбы &quot;&lt;b&gt;Скорэ&lt;/b&gt; помощыр&quot;? || Где здесь &quot;&lt;b&gt;Скорая&lt;/b&gt; помощь”? || Where is &lt;b&gt;the emergency room&lt;/b&gt;?
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{библиографие}}</text>
      <sha1>hpgskqh0q8i3woytqfif6vdgkz4h05l</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>помощь</title>
    <ns>0</ns>
    <id>50371</id>
    <revision>
      <id>130106</id>
      <timestamp>2026-10-27T12:09:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rhdkabardian</username>
        <id>5</id>
      </contributor>
      <comment>Created page with &quot;{{псалъащхьэ}} &lt;Gallery&gt; &lt;/Gallery&gt; {{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ЩЫӀЭЦӀЭ}} {{этимологие}} &lt; урысыбзэ: помощь = дэӀэпыкъуэныгъэ {{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=ˈpoməɕː}} {{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[помощ] + -ь}} {{склоненэ}} {{скл-ь|kbd|псалъэпкъ=помощ}} {{мыхьэнэ}} #Еплъ псалъафэ зэпыщӀахэр. {{ща...&quot;</comment>
      <origin>130106</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1900" sha1="o3mvcly194hnivoy7tccokgmox4zsl7" xml:space="preserve">{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ЩЫӀЭЦӀЭ}}
{{этимологие}}
&lt; урысыбзэ: помощь = дэӀэпыкъуэныгъэ
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=ˈpoməɕː}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[помощ] + -ь}}
{{склоненэ}}
{{скл-ь|kbd|псалъэпкъ=помощ}}
{{мыхьэнэ}}
#Еплъ псалъафэ зэпыщӀахэр.
{{щапхъэхэр}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 181
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| СКОРЭ &lt;b&gt;ПОМОЩЬ&lt;/b&gt; || &lt;b&gt;СКОРАЯ&lt;/b&gt; &lt;b&gt;ПОМОЩЬ&lt;/b&gt; || &lt;b&gt;AMBULANCE&lt;/b&gt;
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{зэпхахэр}}
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*помощь: see псалъафэ зэпыщӀахэр
{{урысыбзэ}}
*помощь: см. псалъафэ зэпыщӀахэр
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''псалъафэ зэпыщӀахэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
====скорэ помощь====
&lt;Gallery&gt;
Einsatz_RTW_und_NAH_%28%C3%96sterreich%29.jpg|скорэ помощь
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} ambulance
{{псалъафэ-урысыбзэ}} склорая помощь
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{библиографие}}</text>
      <sha1>o3mvcly194hnivoy7tccokgmox4zsl7</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>130107</id>
      <parentid>130106</parentid>
      <timestamp>2026-10-27T12:10:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rhdkabardian</username>
        <id>5</id>
      </contributor>
      <origin>130107</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1893" sha1="rk7ccshx7ld5aae60mw5msthxn1ybrx" xml:space="preserve">{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ЩЫӀЭЦӀЭ}}
{{этимологие}}
&lt; урысыбзэ: помощь = дэӀэпыкъуэныгъэ
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=ˈpoməɕː}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[помощ] + -ь}}
{{склоненэ}}
{{скл-ь|kbd|псалъэпкъ=помощ}}
{{мыхьэнэ}}
#Еплъ псалъафэ зэпыщӀахэр.
{{щапхъэхэр}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 181
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| СКОРЭ &lt;b&gt;ПОМОЩЬ&lt;/b&gt; || СКОРАЯ &lt;b&gt;ПОМОЩЬ&lt;/b&gt; || &lt;b&gt;AMBULANCE&lt;/b&gt;
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{зэпхахэр}}
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*помощь: see псалъафэ зэпыщӀахэр
{{урысыбзэ}}
*помощь: см. псалъафэ зэпыщӀахэр
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''псалъафэ зэпыщӀахэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
====скорэ помощь====
&lt;Gallery&gt;
Einsatz_RTW_und_NAH_%28%C3%96sterreich%29.jpg|скорэ помощь
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} ambulance
{{псалъафэ-урысыбзэ}} склорая помощь
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{библиографие}}</text>
      <sha1>rk7ccshx7ld5aae60mw5msthxn1ybrx</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>130113</id>
      <parentid>130107</parentid>
      <timestamp>2026-10-27T12:29:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rhdkabardian</username>
        <id>5</id>
      </contributor>
      <origin>130113</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2119" sha1="spg4b2ugqcxx9cvovq982arbmifg360" xml:space="preserve">{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ЩЫӀЭЦӀЭ}}
{{этимологие}}
&lt; урысыбзэ: помощь = дэӀэпыкъуэныгъэ
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=ˈpoməɕː}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[помощ] + -ь}}
{{склоненэ}}
{{скл-ь|kbd|псалъэпкъ=помощ}}
{{мыхьэнэ}}
#Еплъ псалъафэ зэпыщӀахэр.
{{щапхъэхэр}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 181
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| СКОРЭ &lt;b&gt;ПОМОЩЬ&lt;/b&gt; || СКОРАЯ &lt;b&gt;ПОМОЩЬ&lt;/b&gt; || &lt;b&gt;AMBULANCE&lt;/b&gt;
|-
| ИкӀэщӀыпӀэкӀэ &quot;скорэ &lt;b&gt;помощыр&lt;/b&gt;” къеджэн хуейщ. || Надо срочно вызвать &quot;Скорую &lt;b&gt;помощь&lt;/b&gt;”. || We need to call &lt;b&gt;an ambulance&lt;/b&gt; immediately.
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{зэпхахэр}}
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*помощь: see псалъафэ зэпыщӀахэр
{{урысыбзэ}}
*помощь: см. псалъафэ зэпыщӀахэр
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''псалъафэ зэпыщӀахэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
====скорэ помощь====
&lt;Gallery&gt;
Einsatz_RTW_und_NAH_%28%C3%96sterreich%29.jpg|скорэ помощь
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} ambulance
{{псалъафэ-урысыбзэ}} склорая помощь
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{библиографие}}</text>
      <sha1>spg4b2ugqcxx9cvovq982arbmifg360</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>130114</id>
      <parentid>130113</parentid>
      <timestamp>2026-10-27T12:30:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rhdkabardian</username>
        <id>5</id>
      </contributor>
      <origin>130114</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2119" sha1="ft4rxi1csc6mrdl5uxfqehh40opcahj" xml:space="preserve">{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ЩЫӀЭЦӀЭ}}
{{этимологие}}
&lt; урысыбзэ: помощь = дэӀэпыкъуэныгъэ
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=ˈpoməɕː}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[помощ] + -ь}}
{{склоненэ}}
{{скл-ь|kbd|псалъэпкъ=помощ}}
{{мыхьэнэ}}
#Еплъ псалъафэ зэпыщӀахэр.
{{щапхъэхэр}}
{{зэпхахэр}}
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*помощь: see псалъафэ зэпыщӀахэр
{{урысыбзэ}}
*помощь: см. псалъафэ зэпыщӀахэр
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''псалъафэ зэпыщӀахэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
====скорэ помощь====
&lt;Gallery&gt;
Einsatz_RTW_und_NAH_%28%C3%96sterreich%29.jpg|скорэ помощь
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} ambulance
{{псалъафэ-урысыбзэ}} склорая помощь
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 181
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| СКОРЭ &lt;b&gt;ПОМОЩЬ&lt;/b&gt; || СКОРАЯ &lt;b&gt;ПОМОЩЬ&lt;/b&gt; || &lt;b&gt;AMBULANCE&lt;/b&gt;
|-
| ИкӀэщӀыпӀэкӀэ &quot;скорэ &lt;b&gt;помощыр&lt;/b&gt;” къеджэн хуейщ. || Надо срочно вызвать &quot;Скорую &lt;b&gt;помощь&lt;/b&gt;”. || We need to call &lt;b&gt;an ambulance&lt;/b&gt; immediately.
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{библиографие}}</text>
      <sha1>ft4rxi1csc6mrdl5uxfqehh40opcahj</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>130120</id>
      <parentid>130114</parentid>
      <timestamp>2026-10-27T12:47:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rhdkabardian</username>
        <id>5</id>
      </contributor>
      <origin>130120</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2309" sha1="1f9cxyzuqr2g339c0j3odl2ho9kgrr2" xml:space="preserve">{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ЩЫӀЭЦӀЭ}}
{{этимологие}}
&lt; урысыбзэ: помощь = дэӀэпыкъуэныгъэ
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=ˈpoməɕː}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[помощ] + -ь}}
{{склоненэ}}
{{скл-ь|kbd|псалъэпкъ=помощ}}
{{мыхьэнэ}}
#Еплъ псалъафэ зэпыщӀахэр.
{{щапхъэхэр}}
{{зэпхахэр}}
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*помощь: see псалъафэ зэпыщӀахэр
{{урысыбзэ}}
*помощь: см. псалъафэ зэпыщӀахэр
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''псалъафэ зэпыщӀахэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
====скорэ помощь====
&lt;Gallery&gt;
Einsatz_RTW_und_NAH_%28%C3%96sterreich%29.jpg|скорэ помощь
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} ambulance
{{псалъафэ-урысыбзэ}} склорая помощь
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 181
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| СКОРЭ &lt;b&gt;ПОМОЩЬ&lt;/b&gt; || СКОРАЯ &lt;b&gt;ПОМОЩЬ&lt;/b&gt; || &lt;b&gt;AMBULANCE&lt;/b&gt;
|-
| ИкӀэщӀыпӀэкӀэ &quot;скорэ &lt;b&gt;помощыр&lt;/b&gt;” къеджэн хуейщ. || Надо срочно вызвать &quot;Скорую &lt;b&gt;помощь&lt;/b&gt;”. || We need to call &lt;b&gt;an ambulance&lt;/b&gt; immediately.
|-
| ”Скорэ &lt;b&gt;помощым&lt;/b&gt;” дауэ сыпсэлъа хъуну? || Как позвонить в &quot;Скорую &lt;b&gt;помощь&lt;/b&gt;”? || How do I call &lt;b&gt;an ambulance&lt;/b&gt;?
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{библиографие}}</text>
      <sha1>1f9cxyzuqr2g339c0j3odl2ho9kgrr2</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>130129</id>
      <parentid>130120</parentid>
      <timestamp>2026-10-27T13:24:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rhdkabardian</username>
        <id>5</id>
      </contributor>
      <origin>130129</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2903" sha1="p52ila4r3ad39wz3e9ngs9ny26aruqi" xml:space="preserve">{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ЩЫӀЭЦӀЭ}}
{{этимологие}}
&lt; урысыбзэ: помощь = дэӀэпыкъуэныгъэ
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=ˈpoməɕː}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[помощ] + -ь}}
{{склоненэ}}
{{скл-ь|kbd|псалъэпкъ=помощ}}
{{мыхьэнэ}}
#Еплъ псалъафэ зэпыщӀахэр.
{{щапхъэхэр}}
{{зэпхахэр}}
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*помощь: see псалъафэ зэпыщӀахэр
{{урысыбзэ}}
*помощь: см. псалъафэ зэпыщӀахэр
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''псалъафэ зэпыщӀахэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
====скорэ помощь====
&lt;Gallery&gt;
Einsatz_RTW_und_NAH_%28%C3%96sterreich%29.jpg|скорэ помощь
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} сымаджэ е фэбжь зыгъуэта цӏыхухэр сымаджэщым нагъэсын папщӏэ къагъэсэбэп ӏэмэпсымэ щхьэхуэхэр зэрыт транспорт.
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} ambulance
{{псалъафэ-урысыбзэ}} склорая помощь
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 181
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| СКОРЭ &lt;b&gt;ПОМОЩЬ&lt;/b&gt; || СКОРАЯ &lt;b&gt;ПОМОЩЬ&lt;/b&gt; || &lt;b&gt;AMBULANCE&lt;/b&gt;
|-
| ИкӀэщӀыпӀэкӀэ &quot;скорэ &lt;b&gt;помощыр&lt;/b&gt;” къеджэн хуейщ. || Надо срочно вызвать &quot;Скорую &lt;b&gt;помощь&lt;/b&gt;”. || We need to call &lt;b&gt;an ambulance&lt;/b&gt; immediately.
|-
| ”Скорэ &lt;b&gt;помощым&lt;/b&gt;” дауэ сыпсэлъа хъуну? || Как позвонить в &quot;Скорую &lt;b&gt;помощь&lt;/b&gt;”? || How do I call &lt;b&gt;an ambulance&lt;/b&gt;?
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} икӏэщӏыпӏэкӏэ еӏэзэн хуей цӏыхухэр здашэ сымаджэщым щыщ.
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} emergency room
{{псалъафэ-урысыбзэ}} склорая помощь
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
&lt;/div&gt;
{{библиографие}}</text>
      <sha1>p52ila4r3ad39wz3e9ngs9ny26aruqi</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>130130</id>
      <parentid>130129</parentid>
      <timestamp>2026-10-27T13:26:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rhdkabardian</username>
        <id>5</id>
      </contributor>
      <origin>130130</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2909" sha1="cpt2i6murfuep5jl08ps94rcnzi4xs1" xml:space="preserve">{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ЩЫӀЭЦӀЭ}}
{{этимологие}}
&lt; урысыбзэ: помощь = дэӀэпыкъуэныгъэ
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=ˈpoməɕː}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[помощ] + -ь}}
{{склоненэ}}
{{скл-ь|kbd|псалъэпкъ=помощ}}
{{мыхьэнэ}}
#Еплъ псалъафэ зэпыщӀахэр.
{{щапхъэхэр}}
{{зэпхахэр}}
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*помощь: see псалъафэ зэпыщӀахэр
{{урысыбзэ}}
*помощь: см. псалъафэ зэпыщӀахэр
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''псалъафэ зэпыщӀахэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
====скорэ помощь====
1.
&lt;Gallery&gt;
Einsatz_RTW_und_NAH_%28%C3%96sterreich%29.jpg|скорэ помощь
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} сымаджэ е фэбжь зыгъуэта цӏыхухэр сымаджэщым нагъэсын папщӏэ къагъэсэбэп ӏэмэпсымэ щхьэхуэхэр зэрыт транспорт.
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} ambulance
{{псалъафэ-урысыбзэ}} склорая помощь
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 181
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| СКОРЭ &lt;b&gt;ПОМОЩЬ&lt;/b&gt; || СКОРАЯ &lt;b&gt;ПОМОЩЬ&lt;/b&gt; || &lt;b&gt;AMBULANCE&lt;/b&gt;
|-
| ИкӀэщӀыпӀэкӀэ &quot;скорэ &lt;b&gt;помощыр&lt;/b&gt;” къеджэн хуейщ. || Надо срочно вызвать &quot;Скорую &lt;b&gt;помощь&lt;/b&gt;”. || We need to call &lt;b&gt;an ambulance&lt;/b&gt; immediately.
|-
| ”Скорэ &lt;b&gt;помощым&lt;/b&gt;” дауэ сыпсэлъа хъуну? || Как позвонить в &quot;Скорую &lt;b&gt;помощь&lt;/b&gt;”? || How do I call &lt;b&gt;an ambulance&lt;/b&gt;?
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
2.
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} икӏэщӏыпӏэкӏэ еӏэзэн хуей цӏыхухэр здашэ сымаджэщым щыщ.
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} emergency room
{{псалъафэ-урысыбзэ}} склорая помощь
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{библиографие}}</text>
      <sha1>cpt2i6murfuep5jl08ps94rcnzi4xs1</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>130136</id>
      <parentid>130130</parentid>
      <timestamp>2026-10-27T13:37:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rhdkabardian</username>
        <id>5</id>
      </contributor>
      <origin>130136</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3612" sha1="4cud635u9u4le1u2sqg9i9ws8ufzslr" xml:space="preserve">{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ЩЫӀЭЦӀЭ}}
{{этимологие}}
&lt; урысыбзэ: помощь = дэӀэпыкъуэныгъэ
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=ˈpoməɕː}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[помощ] + -ь}}
{{склоненэ}}
{{скл-ь|kbd|псалъэпкъ=помощ}}
{{мыхьэнэ}}
#Еплъ псалъафэ зэпыщӀахэр.
{{щапхъэхэр}}
{{зэпхахэр}}
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*помощь: see псалъафэ зэпыщӀахэр
{{урысыбзэ}}
*помощь: см. псалъафэ зэпыщӀахэр
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''псалъафэ зэпыщӀахэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
====скорэ помощь====
1.
&lt;Gallery&gt;
Einsatz_RTW_und_NAH_%28%C3%96sterreich%29.jpg|скорэ помощь
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} сымаджэ е фэбжь зыгъуэта цӏыхухэр сымаджэщым нагъэсын папщӏэ къагъэсэбэп ӏэмэпсымэ щхьэхуэхэр зэрыт транспорт.
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} ambulance
{{псалъафэ-урысыбзэ}} склорая помощь
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 181
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| СКОРЭ &lt;b&gt;ПОМОЩЬ&lt;/b&gt; || СКОРАЯ &lt;b&gt;ПОМОЩЬ&lt;/b&gt; || &lt;b&gt;AMBULANCE&lt;/b&gt;
|-
| ИкӀэщӀыпӀэкӀэ &quot;скорэ &lt;b&gt;помощыр&lt;/b&gt;” къеджэн хуейщ. || Надо срочно вызвать &quot;Скорую &lt;b&gt;помощь&lt;/b&gt;”. || We need to call &lt;b&gt;an ambulance&lt;/b&gt; immediately.
|-
| ”Скорэ &lt;b&gt;помощым&lt;/b&gt;” дауэ сыпсэлъа хъуну? || Как позвонить в &quot;Скорую &lt;b&gt;помощь&lt;/b&gt;”? || How do I call &lt;b&gt;an ambulance&lt;/b&gt;?
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
2.
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} икӏэщӏыпӏэкӏэ еӏэзэн хуей цӏыхухэр здашэ сымаджэщым щыщ.
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} emergency room
{{псалъафэ-урысыбзэ}} склорая помощь
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 181
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| Дэнэ деж мыбы &quot;Скорэ &lt;b&gt;помощыр&lt;/b&gt;&quot;? || Где здесь &quot;Скорая &lt;b&gt;помощь&lt;/b&gt;”? || Where is &lt;b&gt;the emergency room&lt;/b&gt;?
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{библиографие}}</text>
      <sha1>4cud635u9u4le1u2sqg9i9ws8ufzslr</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>къихужын</title>
    <ns>0</ns>
    <id>50372</id>
    <revision>
      <id>130169</id>
      <timestamp>2026-10-27T20:26:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rhdkabardian</username>
        <id>5</id>
      </contributor>
      <comment>Created page with &quot;{{псалъащхьэ}} &lt;Gallery&gt; &lt;/Gallery&gt; {{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ГЛАГОЛ ЛЪЭМЫӀЭС}} {{этимологие}} {{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=qʹi:xʷǝ'ᶎǝn}} {{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=къы- + и- + [ху] + -ж + -ы + -н}} {{спряженэ}} [[спр-лъэмыӏ-къихужын|Глагол лъэмыӏэс &quot;къихужын&quot;-ым и спряженэр]] {{мыхьэнэ}} #Зыгу...&quot;</comment>
      <origin>130169</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1501" sha1="sbfv1iu4buki38rp1uh7w7yunabote4" xml:space="preserve">{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ГЛАГОЛ ЛЪЭМЫӀЭС}}
{{этимологие}}
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=qʹi:xʷǝ'ᶎǝn}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=къы- + и- + [ху] + -ж + -ы + -н}}
{{спряженэ}}
[[спр-лъэмыӏ-къихужын|Глагол лъэмыӏэс &quot;къихужын&quot;-ым и спряженэр]]
{{мыхьэнэ}}
#Зыгуэрым илъыр къипкӀын, къищэтын, къиджэлын.
{{щапхъэхэр}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 181
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| Си дзэ ку гъуанэ илъар &lt;b&gt;къихужащ&lt;/b&gt;. || У меня &lt;b&gt;выпала&lt;/b&gt; пломба. || I &lt;b&gt;lost&lt;/b&gt; a filling.
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{зэпхахэр}}
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*къихужын: fall or tumble out of sth
{{урысыбзэ}}
*къихужын: выпасть, вывалиться из чего-л.
{{библиографие}}</text>
      <sha1>sbfv1iu4buki38rp1uh7w7yunabote4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>спр-лъэмыӏ-къихужын</title>
    <ns>0</ns>
    <id>50373</id>
    <revision>
      <id>130170</id>
      <timestamp>2026-10-27T20:28:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rhdkabardian</username>
        <id>5</id>
      </contributor>
      <comment>Created page with &quot;==Глагол лъэӏэс &quot;[[къихужын]]&quot;-ым и спряженэр== &lt;br/&gt; {{спр-лъэӏ-къи-дбд-ы|псалъэпкъ=хуж}}&quot;</comment>
      <origin>130170</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="148" sha1="6e8r8avyjz2vmcuzex4th5i6ij7qea0" xml:space="preserve">==Глагол лъэӏэс &quot;[[къихужын]]&quot;-ым и спряженэр==
&lt;br/&gt;
{{спр-лъэӏ-къи-дбд-ы|псалъэпкъ=хуж}}</text>
      <sha1>6e8r8avyjz2vmcuzex4th5i6ij7qea0</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>130171</id>
      <parentid>130170</parentid>
      <timestamp>2026-10-27T20:29:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rhdkabardian</username>
        <id>5</id>
      </contributor>
      <origin>130171</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="156" sha1="jdokwcwlbdst5irv04rnsymxjfm3xuj" xml:space="preserve">==Глагол лъэмыӏэс &quot;[[къихужын]]&quot;-ым и спряженэр==
&lt;br/&gt;
{{спр-лъэмыӏ-къи-дбд-ы|псалъэпкъ=хуж}}</text>
      <sha1>jdokwcwlbdst5irv04rnsymxjfm3xuj</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>130172</id>
      <parentid>130171</parentid>
      <timestamp>2026-10-27T20:29:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rhdkabardian</username>
        <id>5</id>
      </contributor>
      <origin>130172</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="154" sha1="1jf9crqa3kepkte3ua8up8aln7py9a2" xml:space="preserve">==Глагол лъэмыӏэс &quot;[[къихужын]]&quot;-ым и спряженэр==
&lt;br/&gt;
{{спр-лъэмыӏ-къи-бд-ы|псалъэпкъ=хуж}}</text>
      <sha1>1jf9crqa3kepkte3ua8up8aln7py9a2</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>