выкӏэщэху

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="kbd">
  <siteinfo>
    <sitename>Википсалъалъэ</sitename>
    <dbname>kbdwiktionary</dbname>
    <base>https://kbd.wiktionary.org/wiki/%D0%9D%D0%B0%D0%BF%D1%8D%D0%BA%D3%80%D1%83%D1%8D%D1%86%D3%80_%D0%BD%D1%8D%D1%85%D1%8A%D1%8B%D1%89%D1%85%D1%8C%D1%8D</base>
    <generator>MediaWiki 1.48.0-wmf.1</generator>
    <case>case-sensitive</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="case-sensitive">Медиа</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">Служебная</namespace>
      <namespace key="0" case="case-sensitive" />
      <namespace key="1" case="case-sensitive">Тепсэлъэхьыгъуэ</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">ЦӀыхухэт</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">ЦӀыхухэт тепсэлъэхьыгъуэ</namespace>
      <namespace key="4" case="case-sensitive">Википсалъалъэ</namespace>
      <namespace key="5" case="case-sensitive">Википсалъалъэм тепсэлъыхьын</namespace>
      <namespace key="6" case="case-sensitive">Файл</namespace>
      <namespace key="7" case="case-sensitive">Файл тепсэлъэхьыгъуэ</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">MediaWiki</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">MediaWiki тепсэлъэхьыгъуэ</namespace>
      <namespace key="10" case="case-sensitive">Шаблон</namespace>
      <namespace key="11" case="case-sensitive">Шаблон тепсэлъэхьыгъуэ</namespace>
      <namespace key="12" case="case-sensitive">ДэӀэпыкъуэгъуэ</namespace>
      <namespace key="13" case="case-sensitive">ДэӀэпыкъуэгъуэ тепсэлъэхьыгъуэ</namespace>
      <namespace key="14" case="case-sensitive">Категориэ</namespace>
      <namespace key="15" case="case-sensitive">Категориэ тепсэлъэхьыгъуэ</namespace>
      <namespace key="100" case="case-sensitive">Гуэлъхьэ</namespace>
      <namespace key="101" case="case-sensitive">Гуэлъхьэм тепсэлъыхьын</namespace>
      <namespace key="102" case="case-sensitive">Индекс</namespace>
      <namespace key="103" case="case-sensitive">Индексым тепсэлъыхьын</namespace>
      <namespace key="710" case="case-sensitive">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="case-sensitive">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="case-sensitive">Module</namespace>
      <namespace key="829" case="case-sensitive">Module talk</namespace>
      <namespace key="1728" case="case-sensitive">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="case-sensitive">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>выкӏэщэху</title>
    <ns>0</ns>
    <id>2351</id>
    <revision>
      <id>130197</id>
      <parentid>101742</parentid>
      <timestamp>2026-10-28T12:42:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>CommonsDelinker</username>
        <id>27</id>
      </contributor>
      <comment>Replacing Cykoria_podroznik_pokroj.jpg with [[File:Cichorium_intybus_Cykoria_podróżnik_pokrój_2005-07_Sołtysowice.jpg]] (by [[:c:User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] because: [[:c:COM:FR|File renamed]]: [[:c:COM:FR#FR1|Criterion 1]] (original uploader’s</comment>
      <origin>130197</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="999" sha1="7qk8yjlfxjj31oq5gsn89gw1b9fwpdk" xml:space="preserve">{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
Illustration_Cichorium_intybus0_clean.jpg|выкӏэщэху
Cichorium intybus Cykoria podróżnik pokrój 2005-07 Sołtysowice.jpg|выкӏэщэху
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ЩЫӀЭЦӀЭ}}
{{этимологие}}
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=vǝtʹʂɐˈɕɐxʷ}}: [[File:в119выкӏэщэху.ogg]]
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[в] + -ы + [кӏ] + -э + [щэху]}}
{{склоненэ}}
{{скл-Лр|kbd|псалъэпкъ=выкӏэщэху}}
{{мыхьэнэ}}
#Зи лъабжьэр хущхъуэу къагъэсэбэп, илъэс зыбжанэкӀэ къэкӀ удз лӀэужьыгъуэ, фафӏэгын (Cichorium intybus).
{{щапхъэхэр}}
{{зэпхахэр}}
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*выкӏэщэху: common chicory
{{урысыбзэ}}
*выкӏэщэху: цикорий обыкновенный 
{{библиографие}}</text>
      <sha1>7qk8yjlfxjj31oq5gsn89gw1b9fwpdk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>гъуанэ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>3066</id>
    <revision>
      <id>130226</id>
      <parentid>130187</parentid>
      <timestamp>2026-10-28T15:01:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rhdkabardian</username>
        <id>5</id>
      </contributor>
      <origin>130226</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3148" sha1="9btxahwvhnm1v4yrl887becif7di02a" xml:space="preserve">{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ЩЫӀЭЦӀЭ}}
{{этимологие}}
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ='ʁʷɑ:nɐ}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[гъу] + -а + [н] + -э}}
{{склоненэ}}
{{скл-эр|kbd|псалъэпкъ=гъуан}}
{{мыхьэнэ}}
#Пхыуда, пхыщӀыкӀа, пхытхъа, апхуэдэу щыт.
{{щапхъэхэр}}
*Сенэр гъуэмбырэщ нэст... хьэлъкъым хуащӀа гъуанэм дидзым фӀэкӀа, нэху щӀыхьэртэкъым. {{автор|kbd|имяавтора=Т. Хь.}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэреджэ тхылъхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class =&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Адыгэбзэ''', Гугъуэт Л. Т., Зэхъуэхъу Л. Хь, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1984''' !! нап. 92
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
|| Ар жыг &lt;b&gt;гъуанэм&lt;/b&gt; исщ.|| Она живёт в &lt;b&gt;дупле&lt;/b&gt;.|| It lives in a tree &lt;b&gt;hollow&lt;/b&gt;.
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 181
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| Си дзэ ку &lt;b&gt;гъуанэ&lt;/b&gt; илъар къихужащ. || У меня выпала &lt;b&gt;пломба&lt;/b&gt;. || I lost &lt;b&gt;a filling&lt;/b&gt;.
|-
! !! !! нап. 182
|-
| Си дзэр Ӏучын (дзэ ку &lt;b&gt;гъуанэр&lt;/b&gt; гъэбыдэн, дзэтебзэр зэхъуэкӀын, мывэр техын) хуейщ. || Мне нужно вырвать (удалить) зуб (поставить &lt;b&gt;пломбу&lt;/b&gt;, заменить коронку, снять камни). || I need &lt;b&gt;to have&lt;/b&gt; a tooth pulled (&lt;b&gt;filled&lt;/b&gt;, get a crown, have tartar removed).
|-
| ПӀалъэкӀэ уи дзэ ку &lt;b&gt;гъуанэр&lt;/b&gt; згъэбыдэнщ. || Я поставлю временную &lt;b&gt;пломбу&lt;/b&gt;. || I will put &lt;b&gt;a&lt;/b&gt; temporary &lt;b&gt;filling&lt;/b&gt;.
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{зэпхахэр}}
*Бжыхь гъуанэ.
*Пэгун гъуанэ.
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*гъуанэ: hole, opening, orifice, aperture, perforation, cavity, hollow (tree) || having holes, openings
*Бжыхь гъуанэ: hole in a wattle fence
*Пэгун гъуанэ: hole in a bucket, pail
{{урысыбзэ}}
*гъуанэ: дыра; отверстие || дырявый;  с отверстием
*Бжыхь гъуанэ:  дыра в плетне
*Пэгун гъуанэ: дыра в ведре
{{библиографие}}</text>
      <sha1>9btxahwvhnm1v4yrl887becif7di02a</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>гъэбыдэн</title>
    <ns>0</ns>
    <id>3313</id>
    <revision>
      <id>130227</id>
      <parentid>130188</parentid>
      <timestamp>2026-10-28T15:06:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rhdkabardian</username>
        <id>5</id>
      </contributor>
      <origin>130227</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3964" sha1="4xwj1lh7pefci9n3w3ur6jifgbfk1m6" xml:space="preserve">{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ГЛАГОЛ ЛЪЭӀЭС}}
{{этимологие}}
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=ʁɐbǝ'dɐn}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=гъэ- + [быд] + -э + -н}}
{{спряженэ}}
[[спр-лъэӏ-гъэбыдэн|Глагол лъэӏэс &quot;гъэбыдэн&quot;-ым и спряженэр]]
{{мыхьэнэ}}
#Быдэ щӀын.
#Быдэ щӀын.
#ӀулъхьаӀауэ гъуанэр гъэсеин.
#ХуэщӀын, ӀункӀыбзэ етын.
#Псалъэ быдэ тын.
{{щапхъэхэр}}
*АтӀэ хъунщ, хьэкӀэкхъуэкӀагъэ къыфхэмыхуэу, сэ [бажэм] зэрыжысӀэм хуэдэу, фыщытыну сывгъэбыдэ.  {{автор|kbd|имяавтора=КӀ. Т.}},  {{автор|kbd|имяавтора=Акъ. З.}}
*[Лелэ:] — Сэ нэхъ дахэ урихьэлӀэмэ, Къыумышэну сыгъэбыдэ, нэгъуэщӀ щӀалэ сыдэкӀуэнкъым, Псалъэ быдэу ар узотыр.  {{автор|kbd|имяавтора=Акъ. З.}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 182
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| Си дзэр Ӏучын (дзэ ку гъуанэр &lt;b&gt;гъэбыдэн&lt;/b&gt;, дзэтебзэр зэхъуэкӀын, мывэр техын) хуейщ. || Мне нужно вырвать (удалить) зуб (&lt;b&gt;поставить пломбу&lt;/b&gt;, заменить коронку, снять камни). || I need &lt;b&gt;to have&lt;/b&gt; a tooth pulled (&lt;b&gt;filled&lt;/b&gt;, get a crown, have tartar removed).
|-
| ПӀалъэкӀэ уи дзэ ку гъуанэр &lt;b&gt;згъэбыдэнщ&lt;/b&gt;. || Я &lt;b&gt;поставлю&lt;/b&gt; временную &lt;b&gt;пломбу&lt;/b&gt;. || I &lt;b&gt;will put a&lt;/b&gt; temporary &lt;b&gt;filling&lt;/b&gt;.
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{зэпхахэр}}
*Хадэр банэ бжыхькӀэ ягъэбыдащ.
*Мамырыгъэр гъэбыдэн.
*Ныбжьэгъугъэр гъэбыдэн.
*Бжыхь гъуанэр гъэбыдэн.
*Куэбжэр гъэбыдэн.
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*гъэбыдэн: 1. reinforce, fortify or strenthen sth (for example, a fence) 2. strengthen, solidify, bolster sth (for example, peace) 3. hammer or seal sth shut 4. close sth tightly, firmly 5. secure, get, obtain (sb's support)
*Хадэр банэ бжыхькӀэ ягъэбыдащ: they secured the garden with a thorned wattle fence.
*Мамырыгъэр гъэбыдэн: consolidate peace
*Ныбжьэгъугъэр гъэбыдэн: strengthen friendship
*Бжыхь гъуанэр гъэбыдэн: firmy seal the hole in the wattle fence
*Куэбжэр гъэбыдэн: close the gate tightly
{{урысыбзэ}}
*гъэбыдэн: 1. укрепить что-л. (напр. забор) 2. упрочить, укрепить что-л. (напр. мир) 3. забить, заделать что-л. 4. закрыть что-л. плотно, крепко 5. заручиться чем-л.
*Хадэр банэ бжыхькӀэ ягъэбыдащ: оградили сад колючим плетнем.
*Мамырыгъэр гъэбыдэн: упрочить мир
*Ныбжьэгъугъэр гъэбыдэн: укрепить дружбу
*Бжыхь гъуанэр гъэбыдэн: заделать дыру в плетне
*Куэбжэр гъэбыдэн: плотно закрыть ворота
{{библиографие}}</text>
      <sha1>4xwj1lh7pefci9n3w3ur6jifgbfk1m6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>дзэ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>4176</id>
    <revision>
      <id>130204</id>
      <parentid>130185</parentid>
      <timestamp>2026-10-28T13:53:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rhdkabardian</username>
        <id>5</id>
      </contributor>
      <origin>130204</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10007" sha1="gzosynwbmjb7i05f6x9eg3sauqqafy7" xml:space="preserve">{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
Teeth_by_David_Shankbone.jpg|дзэ
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ЩЫӀЭЦӀЭ}}
{{этимологие}}
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=dzɐ}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[дз] + -э}}
{{склоненэ}}
{{скл-эр2|kbd|псалъэпкъ=дз}}
{{мыхьэнэ}}
#Шхыныр ирашхыу, ирагъэныщкӀуу дзэлым къыхэкӀ къупщхьэхэкӀ цӀыкӀухэр.
#Дзэ щӀыкӀэу жьэдэха, дзэм ещхьу, щӀа гуэр.
#ИрыпаупщӀӀауэ къагъэсэбэп гуэрым и жаныпӀэ.
{{щапхъэхэр}}
*ЗэкъуэшитӀрэ дзитӀ зыӀутрэ.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Псжь.}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэреджэ тхылъхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class =&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Адыгэбзэ''', Гугъуэт Л. Т., Зэхъуэхъу Л. Хь, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1984''' !! нап. 92
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
|| КӀэпхъым &lt;b&gt;дзэ&lt;/b&gt; жан Ӏутщ.|| У белки острые &lt;b&gt;зубы&lt;/b&gt;.|| The squirrel has got sharp &lt;b&gt;teeth&lt;/b&gt;.
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 175
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| Сэ си щхьэр (си гур, лъатэр, тхьэкӀумэр, тэмакъыр, &lt;b&gt;дзэр&lt;/b&gt;, тхыр) мэуз. || У меня болит голова (сердце, желудок, ухо, горло, &lt;b&gt;зуб&lt;/b&gt;, поясница). || I have a headache (heartache, stomachache, earache, sore throat, &lt;b&gt;tooth&lt;/b&gt;ache, back pain).
|-
| КӀуэцӀ узхэм еӀэзэ дохутырым (тэмакъ, &lt;b&gt;дзэ&lt;/b&gt; узым еӀэзэ дохутырым, хирургым) деж сыщӀыхьэн хуейщ. || Мне нужно записаться к врачу-терапевту (лору, &lt;b&gt;зубному&lt;/b&gt;, хирургу). || I need to make an appointment with a general practitioner (ENT, &lt;b&gt;dentist&lt;/b&gt;, surgeon).
|-
! !! !! нап. 181
|-
| &lt;b&gt;ДЗЭ&lt;/b&gt; ДОХУТУРЫМ ДЕЖ  || У &lt;b&gt;ЗУБНОГО&lt;/b&gt; ВРАЧА  || AT &lt;b&gt;THE DENTIST&lt;/b&gt;
|-
| Дэнэ деж &lt;b&gt;дзэ&lt;/b&gt; дохутырым и кабинетыр? || Где кабинет &lt;b&gt;зубного&lt;/b&gt; врача? || Where is &lt;b&gt;the dentist's&lt;/b&gt; office?
|-
| КхъыӀэ, си &lt;b&gt;дзэхэм&lt;/b&gt; схуеплъыт. || Проверь(-те), пожалуйста, мои &lt;b&gt;зубы&lt;/b&gt;. || Please check my &lt;b&gt;teeth&lt;/b&gt;.
|-
| Си &lt;b&gt;дзэр&lt;/b&gt; мэуз. || У меня болит &lt;b&gt;зуб&lt;/b&gt;. || I have &lt;b&gt;a toothache&lt;/b&gt;.
|-
| Си &lt;b&gt;дзэ&lt;/b&gt; ку гъуанэ илъар къихужащ. || У меня выпала &lt;b&gt;пломба&lt;/b&gt;. || I lost &lt;b&gt;a filling&lt;/b&gt;.
|-
! !! !! нап. 182
|-
| Си &lt;b&gt;дзэр&lt;/b&gt; Ӏучын (&lt;b&gt;дзэ&lt;/b&gt; ку гъуанэр гъэбыдэн, дзэтебзэр зэхъуэкӀын, мывэр техын) хуейщ. || Мне нужно вырвать (удалить) &lt;b&gt;зуб&lt;/b&gt; (поставить &lt;b&gt;пломбу&lt;/b&gt;, заменить коронку, снять камни). || I need to have &lt;b&gt;a tooth&lt;/b&gt; pulled (filled, get a crown, have tartar removed).
|-
| Дэтхэнэ &lt;b&gt;дзэра&lt;/b&gt; узыр? || Какой &lt;b&gt;зуб&lt;/b&gt; у тебя (вас) болит? || Which &lt;b&gt;tooth&lt;/b&gt; hurts?
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{зэпхахэр}}
*Дзэр къэкӀын.
*Дзэр Ӏухун.
*Пхъэхым и дзэр ӀущӀыкӀащ.
*Сэм и дзэ.
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*дзэ: 1. tooth (people and animals) 2. tooth (saw) 3. blade (knive, etc.)
*Дзэр къэкӀын: grow (a tooth)
*Дзэр Ӏухун: fall out (a tooth)
*Пхъэхым и дзэр ӀущӀыкӀащ: a saw tooth broke.
*Сэм и дзэ: knife blade
{{урысыбзэ}}
*дзэ: 1. зуб (у человека, животных) 2. зуб, зубец (напр. пилы) 3. лезвие (ножа и т. п.)
*Дзэр къэкӀын: расти (зуб)
*Дзэр Ӏухун: выпасть (зуб)
*Пхъэхым и дзэр ӀущӀыкӀащ: сломался зуб у пилы.
*Сэм и дзэ: лезвие ножа
{{нэгъуэщӀбзэхэр
|кӀх=
|азр=
|ерм=
|грз=
|ивр=‎
|къб=
|нэм=
|прс=‎
|трку=1. diş 2. ordu
|фрн=
|хьэр=
}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''псалъафэ зэпыщӀахэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;

==== - Дзэр зэрыгъэшхын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} to gnash your teeth, be very angry
{{псалъафэ-урысыбзэ}} скрежетать зубами; злиться.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      ТекӀуэныгъэм зеубгъур, бийхэм я дзэр зэрагъэшх.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Къэб.}}
      Дыгъужьыжьыр къэгузэвауэ и дзэхэр зэрегъэшх.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=ӀуэрыӀу.}}
      Трам и дзэр зэригъэшхыу къыжьэдэкӀа псалъэхэр Аслъэн и тхьэкӀумэм къиӀуащ.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Ӏуащхь.}}
====[И] дзэр зэтеуэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} chatter (teeth from the cold)
{{псалъафэ-урысыбзэ}} стучать зубами (от холода)
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      ЩӀалэ цӀыкӀур пӀыщӀати, и дзэр зэтеуэрт.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=ӀуэрыӀу.}}
====Дзэр лъын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} be angry
{{псалъафэ-урысыбзэ}} злиться.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      Мэжид къэкӀуауэ и дзэр елъри щысщ, занщӀэу узэӀуридзэнуи тхьэ щеӀуэж.  {{автор|kbd|имяавтора=Къ. Хь.}}
====Дзэр хуэлъын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} hold a grudge against sb., be out to get sb.
{{псалъафэ-урысыбзэ}} точить зубы на кого-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Дзэр шын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} be to too shy (to say or do sth), hesitate to do sth
{{псалъафэ-урысыбзэ}} стесняться (сказать, сделать что-л.), не решаться на что-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      Ӏуэхур зытетыр жесӀэнут щӀалэми, си дзэр мэш.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Къэб.}}
====И дзэр ӀулӀыкӀын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} let warm up up (about a cold liquid)
{{псалъафэ-урысыбзэ}} дать согреться (о холодной жидкости)
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      - А псыр щӀыӀэӀуэщ, и дзэр ӀумылӀыкӀыу уемыфэ, - жриӀащ Ӏэминат ипхъу цӀыкӀум.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Ӏуащхь.}}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{библиографие}}
{{псалъащхьэ}}

{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ЩЫӀЭЦӀЭ}}
{{этимологие}}
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=dzɐ}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[дз] + -э}}
{{склоненэ}}
{{скл-эр2|kbd|псалъэпкъ=дз}}
{{мыхьэнэ}}
#Зауэ хуэӀухуэщӀэм хуэгъэхьэзыра, хузэщӀэузэда и къарухэр.
{{щапхъэхэр}}
*Хъаным и дзэр унэ къэсыху цӀыху плӀырыплӀу къуажэм ятриугуэшащ.  {{автор|kbd|имяавтора=Н. Ш.}}
* Зым тӀур и дзэщ.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Псжь.}}
{{зэпхахэр}}
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*дзэ: army, troops
{{урысыбзэ}}
*дзэ: войско
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''псалъафэ зэпыщӀахэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
====Дзэм ираджэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} to draft or conscript into the army
{{псалъафэ-урысыбзэ}} призывать в армию.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Дзэ фӀыцӀэ====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} horde
{{псалъафэ-урысыбзэ}} полчище
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{библиографие}}</text>
      <sha1>gzosynwbmjb7i05f6x9eg3sauqqafy7</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>130223</id>
      <parentid>130204</parentid>
      <timestamp>2026-10-28T14:52:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rhdkabardian</username>
        <id>5</id>
      </contributor>
      <origin>130223</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10208" sha1="30meurrtmah9jlzr6m8o8aae2w98uws" xml:space="preserve">{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
Teeth_by_David_Shankbone.jpg|дзэ
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ЩЫӀЭЦӀЭ}}
{{этимологие}}
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=dzɐ}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[дз] + -э}}
{{склоненэ}}
{{скл-эр2|kbd|псалъэпкъ=дз}}
{{мыхьэнэ}}
#Шхыныр ирашхыу, ирагъэныщкӀуу дзэлым къыхэкӀ къупщхьэхэкӀ цӀыкӀухэр.
#Дзэ щӀыкӀэу жьэдэха, дзэм ещхьу, щӀа гуэр.
#ИрыпаупщӀӀауэ къагъэсэбэп гуэрым и жаныпӀэ.
{{щапхъэхэр}}
*ЗэкъуэшитӀрэ дзитӀ зыӀутрэ.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Псжь.}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэреджэ тхылъхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class =&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Адыгэбзэ''', Гугъуэт Л. Т., Зэхъуэхъу Л. Хь, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1984''' !! нап. 92
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
|| КӀэпхъым &lt;b&gt;дзэ&lt;/b&gt; жан Ӏутщ.|| У белки острые &lt;b&gt;зубы&lt;/b&gt;.|| The squirrel has got sharp &lt;b&gt;teeth&lt;/b&gt;.
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 175
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| Сэ си щхьэр (си гур, лъатэр, тхьэкӀумэр, тэмакъыр, &lt;b&gt;дзэр&lt;/b&gt;, тхыр) мэуз. || У меня болит голова (сердце, желудок, ухо, горло, &lt;b&gt;зуб&lt;/b&gt;, поясница). || I have a headache (heartache, stomachache, earache, sore throat, &lt;b&gt;tooth&lt;/b&gt;ache, back pain).
|-
| КӀуэцӀ узхэм еӀэзэ дохутырым (тэмакъ, &lt;b&gt;дзэ&lt;/b&gt; узым еӀэзэ дохутырым, хирургым) деж сыщӀыхьэн хуейщ. || Мне нужно записаться к врачу-терапевту (лору, &lt;b&gt;зубному&lt;/b&gt;, хирургу). || I need to make an appointment with a general practitioner (ENT, &lt;b&gt;dentist&lt;/b&gt;, surgeon).
|-
! !! !! нап. 181
|-
| &lt;b&gt;ДЗЭ&lt;/b&gt; ДОХУТУРЫМ ДЕЖ  || У &lt;b&gt;ЗУБНОГО&lt;/b&gt; ВРАЧА  || AT &lt;b&gt;THE DENTIST&lt;/b&gt;
|-
| Дэнэ деж &lt;b&gt;дзэ&lt;/b&gt; дохутырым и кабинетыр? || Где кабинет &lt;b&gt;зубного&lt;/b&gt; врача? || Where is &lt;b&gt;the dentist's&lt;/b&gt; office?
|-
| КхъыӀэ, си &lt;b&gt;дзэхэм&lt;/b&gt; схуеплъыт. || Проверь(-те), пожалуйста, мои &lt;b&gt;зубы&lt;/b&gt;. || Please check my &lt;b&gt;teeth&lt;/b&gt;.
|-
| Си &lt;b&gt;дзэр&lt;/b&gt; мэуз. || У меня болит &lt;b&gt;зуб&lt;/b&gt;. || I have &lt;b&gt;a toothache&lt;/b&gt;.
|-
| Си &lt;b&gt;дзэ&lt;/b&gt; ку гъуанэ илъар къихужащ. || У меня выпала &lt;b&gt;пломба&lt;/b&gt;. || I lost &lt;b&gt;a filling&lt;/b&gt;.
|-
! !! !! нап. 182
|-
| Си &lt;b&gt;дзэр&lt;/b&gt; Ӏучын (&lt;b&gt;дзэ&lt;/b&gt; ку гъуанэр гъэбыдэн, дзэтебзэр зэхъуэкӀын, мывэр техын) хуейщ. || Мне нужно вырвать (удалить) &lt;b&gt;зуб&lt;/b&gt; (поставить &lt;b&gt;пломбу&lt;/b&gt;, заменить коронку, снять камни). || I need to have &lt;b&gt;a tooth&lt;/b&gt; pulled (filled, get a crown, have tartar removed).
|-
| Дэтхэнэ &lt;b&gt;дзэра&lt;/b&gt; узыр? || Какой &lt;b&gt;зуб&lt;/b&gt; у тебя (вас) болит? || Which &lt;b&gt;tooth&lt;/b&gt; hurts?
|-
| ПӀалъэкӀэ уи&lt;/b&gt; &lt;b&gt;дзэ&lt;/b&gt; ку гъуанэр згъэбыдэнщ. || Я поставлю временную &lt;b&gt;пломбу&lt;/b&gt;. || I will put &lt;b&gt;a&lt;/b&gt; temporary &lt;b&gt;filling&lt;/b&gt;.
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{зэпхахэр}}
*Дзэр къэкӀын.
*Дзэр Ӏухун.
*Пхъэхым и дзэр ӀущӀыкӀащ.
*Сэм и дзэ.
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*дзэ: 1. tooth (people and animals) 2. tooth (saw) 3. blade (knive, etc.)
*Дзэр къэкӀын: grow (a tooth)
*Дзэр Ӏухун: fall out (a tooth)
*Пхъэхым и дзэр ӀущӀыкӀащ: a saw tooth broke.
*Сэм и дзэ: knife blade
{{урысыбзэ}}
*дзэ: 1. зуб (у человека, животных) 2. зуб, зубец (напр. пилы) 3. лезвие (ножа и т. п.)
*Дзэр къэкӀын: расти (зуб)
*Дзэр Ӏухун: выпасть (зуб)
*Пхъэхым и дзэр ӀущӀыкӀащ: сломался зуб у пилы.
*Сэм и дзэ: лезвие ножа
{{нэгъуэщӀбзэхэр
|кӀх=
|азр=
|ерм=
|грз=
|ивр=‎
|къб=
|нэм=
|прс=‎
|трку=1. diş 2. ordu
|фрн=
|хьэр=
}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''псалъафэ зэпыщӀахэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;

==== - Дзэр зэрыгъэшхын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} to gnash your teeth, be very angry
{{псалъафэ-урысыбзэ}} скрежетать зубами; злиться.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      ТекӀуэныгъэм зеубгъур, бийхэм я дзэр зэрагъэшх.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Къэб.}}
      Дыгъужьыжьыр къэгузэвауэ и дзэхэр зэрегъэшх.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=ӀуэрыӀу.}}
      Трам и дзэр зэригъэшхыу къыжьэдэкӀа псалъэхэр Аслъэн и тхьэкӀумэм къиӀуащ.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Ӏуащхь.}}
====[И] дзэр зэтеуэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} chatter (teeth from the cold)
{{псалъафэ-урысыбзэ}} стучать зубами (от холода)
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      ЩӀалэ цӀыкӀур пӀыщӀати, и дзэр зэтеуэрт.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=ӀуэрыӀу.}}
====Дзэр лъын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} be angry
{{псалъафэ-урысыбзэ}} злиться.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      Мэжид къэкӀуауэ и дзэр елъри щысщ, занщӀэу узэӀуридзэнуи тхьэ щеӀуэж.  {{автор|kbd|имяавтора=Къ. Хь.}}
====Дзэр хуэлъын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} hold a grudge against sb., be out to get sb.
{{псалъафэ-урысыбзэ}} точить зубы на кого-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Дзэр шын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} be to too shy (to say or do sth), hesitate to do sth
{{псалъафэ-урысыбзэ}} стесняться (сказать, сделать что-л.), не решаться на что-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      Ӏуэхур зытетыр жесӀэнут щӀалэми, си дзэр мэш.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Къэб.}}
====И дзэр ӀулӀыкӀын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} let warm up up (about a cold liquid)
{{псалъафэ-урысыбзэ}} дать согреться (о холодной жидкости)
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      - А псыр щӀыӀэӀуэщ, и дзэр ӀумылӀыкӀыу уемыфэ, - жриӀащ Ӏэминат ипхъу цӀыкӀум.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Ӏуащхь.}}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{библиографие}}
{{псалъащхьэ}}

{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ЩЫӀЭЦӀЭ}}
{{этимологие}}
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=dzɐ}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[дз] + -э}}
{{склоненэ}}
{{скл-эр2|kbd|псалъэпкъ=дз}}
{{мыхьэнэ}}
#Зауэ хуэӀухуэщӀэм хуэгъэхьэзыра, хузэщӀэузэда и къарухэр.
{{щапхъэхэр}}
*Хъаным и дзэр унэ къэсыху цӀыху плӀырыплӀу къуажэм ятриугуэшащ.  {{автор|kbd|имяавтора=Н. Ш.}}
* Зым тӀур и дзэщ.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Псжь.}}
{{зэпхахэр}}
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*дзэ: army, troops
{{урысыбзэ}}
*дзэ: войско
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''псалъафэ зэпыщӀахэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
====Дзэм ираджэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} to draft or conscript into the army
{{псалъафэ-урысыбзэ}} призывать в армию.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Дзэ фӀыцӀэ====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} horde
{{псалъафэ-урысыбзэ}} полчище
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{библиографие}}</text>
      <sha1>30meurrtmah9jlzr6m8o8aae2w98uws</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>130224</id>
      <parentid>130223</parentid>
      <timestamp>2026-10-28T14:53:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rhdkabardian</username>
        <id>5</id>
      </contributor>
      <origin>130224</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10204" sha1="rcu69bgbbzymwco8g0sus1zo06l7seh" xml:space="preserve">{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
Teeth_by_David_Shankbone.jpg|дзэ
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ЩЫӀЭЦӀЭ}}
{{этимологие}}
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=dzɐ}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[дз] + -э}}
{{склоненэ}}
{{скл-эр2|kbd|псалъэпкъ=дз}}
{{мыхьэнэ}}
#Шхыныр ирашхыу, ирагъэныщкӀуу дзэлым къыхэкӀ къупщхьэхэкӀ цӀыкӀухэр.
#Дзэ щӀыкӀэу жьэдэха, дзэм ещхьу, щӀа гуэр.
#ИрыпаупщӀӀауэ къагъэсэбэп гуэрым и жаныпӀэ.
{{щапхъэхэр}}
*ЗэкъуэшитӀрэ дзитӀ зыӀутрэ.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Псжь.}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэреджэ тхылъхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class =&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Адыгэбзэ''', Гугъуэт Л. Т., Зэхъуэхъу Л. Хь, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1984''' !! нап. 92
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
|| КӀэпхъым &lt;b&gt;дзэ&lt;/b&gt; жан Ӏутщ.|| У белки острые &lt;b&gt;зубы&lt;/b&gt;.|| The squirrel has got sharp &lt;b&gt;teeth&lt;/b&gt;.
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 175
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| Сэ си щхьэр (си гур, лъатэр, тхьэкӀумэр, тэмакъыр, &lt;b&gt;дзэр&lt;/b&gt;, тхыр) мэуз. || У меня болит голова (сердце, желудок, ухо, горло, &lt;b&gt;зуб&lt;/b&gt;, поясница). || I have a headache (heartache, stomachache, earache, sore throat, &lt;b&gt;tooth&lt;/b&gt;ache, back pain).
|-
| КӀуэцӀ узхэм еӀэзэ дохутырым (тэмакъ, &lt;b&gt;дзэ&lt;/b&gt; узым еӀэзэ дохутырым, хирургым) деж сыщӀыхьэн хуейщ. || Мне нужно записаться к врачу-терапевту (лору, &lt;b&gt;зубному&lt;/b&gt;, хирургу). || I need to make an appointment with a general practitioner (ENT, &lt;b&gt;dentist&lt;/b&gt;, surgeon).
|-
! !! !! нап. 181
|-
| &lt;b&gt;ДЗЭ&lt;/b&gt; ДОХУТУРЫМ ДЕЖ  || У &lt;b&gt;ЗУБНОГО&lt;/b&gt; ВРАЧА  || AT &lt;b&gt;THE DENTIST&lt;/b&gt;
|-
| Дэнэ деж &lt;b&gt;дзэ&lt;/b&gt; дохутырым и кабинетыр? || Где кабинет &lt;b&gt;зубного&lt;/b&gt; врача? || Where is &lt;b&gt;the dentist's&lt;/b&gt; office?
|-
| КхъыӀэ, си &lt;b&gt;дзэхэм&lt;/b&gt; схуеплъыт. || Проверь(-те), пожалуйста, мои &lt;b&gt;зубы&lt;/b&gt;. || Please check my &lt;b&gt;teeth&lt;/b&gt;.
|-
| Си &lt;b&gt;дзэр&lt;/b&gt; мэуз. || У меня болит &lt;b&gt;зуб&lt;/b&gt;. || I have &lt;b&gt;a toothache&lt;/b&gt;.
|-
| Си &lt;b&gt;дзэ&lt;/b&gt; ку гъуанэ илъар къихужащ. || У меня выпала &lt;b&gt;пломба&lt;/b&gt;. || I lost &lt;b&gt;a filling&lt;/b&gt;.
|-
! !! !! нап. 182
|-
| Си &lt;b&gt;дзэр&lt;/b&gt; Ӏучын (&lt;b&gt;дзэ&lt;/b&gt; ку гъуанэр гъэбыдэн, дзэтебзэр зэхъуэкӀын, мывэр техын) хуейщ. || Мне нужно вырвать (удалить) &lt;b&gt;зуб&lt;/b&gt; (поставить &lt;b&gt;пломбу&lt;/b&gt;, заменить коронку, снять камни). || I need to have &lt;b&gt;a tooth&lt;/b&gt; pulled (filled, get a crown, have tartar removed).
|-
| Дэтхэнэ &lt;b&gt;дзэра&lt;/b&gt; узыр? || Какой &lt;b&gt;зуб&lt;/b&gt; у тебя (вас) болит? || Which &lt;b&gt;tooth&lt;/b&gt; hurts?
|-
| ПӀалъэкӀэ уи &lt;b&gt;дзэ&lt;/b&gt; ку гъуанэр згъэбыдэнщ. || Я поставлю временную &lt;b&gt;пломбу&lt;/b&gt;. || I will put &lt;b&gt;a&lt;/b&gt; temporary &lt;b&gt;filling&lt;/b&gt;.
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{зэпхахэр}}
*Дзэр къэкӀын.
*Дзэр Ӏухун.
*Пхъэхым и дзэр ӀущӀыкӀащ.
*Сэм и дзэ.
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*дзэ: 1. tooth (people and animals) 2. tooth (saw) 3. blade (knive, etc.)
*Дзэр къэкӀын: grow (a tooth)
*Дзэр Ӏухун: fall out (a tooth)
*Пхъэхым и дзэр ӀущӀыкӀащ: a saw tooth broke.
*Сэм и дзэ: knife blade
{{урысыбзэ}}
*дзэ: 1. зуб (у человека, животных) 2. зуб, зубец (напр. пилы) 3. лезвие (ножа и т. п.)
*Дзэр къэкӀын: расти (зуб)
*Дзэр Ӏухун: выпасть (зуб)
*Пхъэхым и дзэр ӀущӀыкӀащ: сломался зуб у пилы.
*Сэм и дзэ: лезвие ножа
{{нэгъуэщӀбзэхэр
|кӀх=
|азр=
|ерм=
|грз=
|ивр=‎
|къб=
|нэм=
|прс=‎
|трку=1. diş 2. ordu
|фрн=
|хьэр=
}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''псалъафэ зэпыщӀахэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;

==== - Дзэр зэрыгъэшхын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} to gnash your teeth, be very angry
{{псалъафэ-урысыбзэ}} скрежетать зубами; злиться.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      ТекӀуэныгъэм зеубгъур, бийхэм я дзэр зэрагъэшх.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Къэб.}}
      Дыгъужьыжьыр къэгузэвауэ и дзэхэр зэрегъэшх.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=ӀуэрыӀу.}}
      Трам и дзэр зэригъэшхыу къыжьэдэкӀа псалъэхэр Аслъэн и тхьэкӀумэм къиӀуащ.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Ӏуащхь.}}
====[И] дзэр зэтеуэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} chatter (teeth from the cold)
{{псалъафэ-урысыбзэ}} стучать зубами (от холода)
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      ЩӀалэ цӀыкӀур пӀыщӀати, и дзэр зэтеуэрт.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=ӀуэрыӀу.}}
====Дзэр лъын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} be angry
{{псалъафэ-урысыбзэ}} злиться.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      Мэжид къэкӀуауэ и дзэр елъри щысщ, занщӀэу узэӀуридзэнуи тхьэ щеӀуэж.  {{автор|kbd|имяавтора=Къ. Хь.}}
====Дзэр хуэлъын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} hold a grudge against sb., be out to get sb.
{{псалъафэ-урысыбзэ}} точить зубы на кого-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Дзэр шын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} be to too shy (to say or do sth), hesitate to do sth
{{псалъафэ-урысыбзэ}} стесняться (сказать, сделать что-л.), не решаться на что-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      Ӏуэхур зытетыр жесӀэнут щӀалэми, си дзэр мэш.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Къэб.}}
====И дзэр ӀулӀыкӀын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} let warm up up (about a cold liquid)
{{псалъафэ-урысыбзэ}} дать согреться (о холодной жидкости)
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      - А псыр щӀыӀэӀуэщ, и дзэр ӀумылӀыкӀыу уемыфэ, - жриӀащ Ӏэминат ипхъу цӀыкӀум.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Ӏуащхь.}}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{библиографие}}
{{псалъащхьэ}}

{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ЩЫӀЭЦӀЭ}}
{{этимологие}}
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=dzɐ}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[дз] + -э}}
{{склоненэ}}
{{скл-эр2|kbd|псалъэпкъ=дз}}
{{мыхьэнэ}}
#Зауэ хуэӀухуэщӀэм хуэгъэхьэзыра, хузэщӀэузэда и къарухэр.
{{щапхъэхэр}}
*Хъаным и дзэр унэ къэсыху цӀыху плӀырыплӀу къуажэм ятриугуэшащ.  {{автор|kbd|имяавтора=Н. Ш.}}
* Зым тӀур и дзэщ.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Псжь.}}
{{зэпхахэр}}
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*дзэ: army, troops
{{урысыбзэ}}
*дзэ: войско
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''псалъафэ зэпыщӀахэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
====Дзэм ираджэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} to draft or conscript into the army
{{псалъафэ-урысыбзэ}} призывать в армию.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Дзэ фӀыцӀэ====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} horde
{{псалъафэ-урысыбзэ}} полчище
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{библиографие}}</text>
      <sha1>rcu69bgbbzymwco8g0sus1zo06l7seh</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>130235</id>
      <parentid>130224</parentid>
      <timestamp>2026-10-29T09:07:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rhdkabardian</username>
        <id>5</id>
      </contributor>
      <origin>130235</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10366" sha1="bnulqdm0cmo4du9yyakpyssn9ua6r3y" xml:space="preserve">{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
Teeth_by_David_Shankbone.jpg|дзэ
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ЩЫӀЭЦӀЭ}}
{{этимологие}}
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=dzɐ}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[дз] + -э}}
{{склоненэ}}
{{скл-эр2|kbd|псалъэпкъ=дз}}
{{мыхьэнэ}}
#Шхыныр ирашхыу, ирагъэныщкӀуу дзэлым къыхэкӀ къупщхьэхэкӀ цӀыкӀухэр.
#Дзэ щӀыкӀэу жьэдэха, дзэм ещхьу, щӀа гуэр.
#ИрыпаупщӀӀауэ къагъэсэбэп гуэрым и жаныпӀэ.
{{щапхъэхэр}}
*ЗэкъуэшитӀрэ дзитӀ зыӀутрэ.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Псжь.}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэреджэ тхылъхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class =&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Адыгэбзэ''', Гугъуэт Л. Т., Зэхъуэхъу Л. Хь, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1984''' !! нап. 92
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
|| КӀэпхъым &lt;b&gt;дзэ&lt;/b&gt; жан Ӏутщ.|| У белки острые &lt;b&gt;зубы&lt;/b&gt;.|| The squirrel has got sharp &lt;b&gt;teeth&lt;/b&gt;.
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 175
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| Сэ си щхьэр (си гур, лъатэр, тхьэкӀумэр, тэмакъыр, &lt;b&gt;дзэр&lt;/b&gt;, тхыр) мэуз. || У меня болит голова (сердце, желудок, ухо, горло, &lt;b&gt;зуб&lt;/b&gt;, поясница). || I have a headache (heartache, stomachache, earache, sore throat, &lt;b&gt;tooth&lt;/b&gt;ache, back pain).
|-
| КӀуэцӀ узхэм еӀэзэ дохутырым (тэмакъ, &lt;b&gt;дзэ&lt;/b&gt; узым еӀэзэ дохутырым, хирургым) деж сыщӀыхьэн хуейщ. || Мне нужно записаться к врачу-терапевту (лору, &lt;b&gt;зубному&lt;/b&gt;, хирургу). || I need to make an appointment with a general practitioner (ENT, &lt;b&gt;dentist&lt;/b&gt;, surgeon).
|-
! !! !! нап. 181
|-
| &lt;b&gt;ДЗЭ&lt;/b&gt; ДОХУТУРЫМ ДЕЖ  || У &lt;b&gt;ЗУБНОГО&lt;/b&gt; ВРАЧА  || AT &lt;b&gt;THE DENTIST&lt;/b&gt;
|-
| Дэнэ деж &lt;b&gt;дзэ&lt;/b&gt; дохутырым и кабинетыр? || Где кабинет &lt;b&gt;зубного&lt;/b&gt; врача? || Where is &lt;b&gt;the dentist's&lt;/b&gt; office?
|-
| КхъыӀэ, си &lt;b&gt;дзэхэм&lt;/b&gt; схуеплъыт. || Проверь(-те), пожалуйста, мои &lt;b&gt;зубы&lt;/b&gt;. || Please check my &lt;b&gt;teeth&lt;/b&gt;.
|-
| Си &lt;b&gt;дзэр&lt;/b&gt; мэуз. || У меня болит &lt;b&gt;зуб&lt;/b&gt;. || I have &lt;b&gt;a toothache&lt;/b&gt;.
|-
| Си &lt;b&gt;дзэ&lt;/b&gt; ку гъуанэ илъар къихужащ. || У меня выпала &lt;b&gt;пломба&lt;/b&gt;. || I lost &lt;b&gt;a filling&lt;/b&gt;.
|-
! !! !! нап. 182
|-
| Си &lt;b&gt;дзэр&lt;/b&gt; Ӏучын (&lt;b&gt;дзэ&lt;/b&gt; ку гъуанэр гъэбыдэн, дзэтебзэр зэхъуэкӀын, мывэр техын) хуейщ. || Мне нужно вырвать (удалить) &lt;b&gt;зуб&lt;/b&gt; (поставить &lt;b&gt;пломбу&lt;/b&gt;, заменить коронку, снять камни). || I need to have &lt;b&gt;a tooth&lt;/b&gt; pulled (filled, get a crown, have tartar removed).
|-
| Дэтхэнэ &lt;b&gt;дзэра&lt;/b&gt; узыр? || Какой &lt;b&gt;зуб&lt;/b&gt; у тебя (вас) болит? || Which &lt;b&gt;tooth&lt;/b&gt; hurts?
|-
| ПӀалъэкӀэ уи &lt;b&gt;дзэ&lt;/b&gt; ку гъуанэр згъэбыдэнщ. || Я поставлю временную &lt;b&gt;пломбу&lt;/b&gt;. || I will put &lt;b&gt;a&lt;/b&gt; temporary &lt;b&gt;filling&lt;/b&gt;.
|-
| Мы &lt;b&gt;дзэр&lt;/b&gt; Ӏучын хуейщ. || Этот &lt;b&gt;зуб&lt;/b&gt; тебе (вам) надо удалить. || This &lt;b&gt;tooth&lt;/b&gt; needs to be extracted.
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{зэпхахэр}}
*Дзэр къэкӀын.
*Дзэр Ӏухун.
*Пхъэхым и дзэр ӀущӀыкӀащ.
*Сэм и дзэ.
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*дзэ: 1. tooth (people and animals) 2. tooth (saw) 3. blade (knive, etc.)
*Дзэр къэкӀын: grow (a tooth)
*Дзэр Ӏухун: fall out (a tooth)
*Пхъэхым и дзэр ӀущӀыкӀащ: a saw tooth broke.
*Сэм и дзэ: knife blade
{{урысыбзэ}}
*дзэ: 1. зуб (у человека, животных) 2. зуб, зубец (напр. пилы) 3. лезвие (ножа и т. п.)
*Дзэр къэкӀын: расти (зуб)
*Дзэр Ӏухун: выпасть (зуб)
*Пхъэхым и дзэр ӀущӀыкӀащ: сломался зуб у пилы.
*Сэм и дзэ: лезвие ножа
{{нэгъуэщӀбзэхэр
|кӀх=
|азр=
|ерм=
|грз=
|ивр=‎
|къб=
|нэм=
|прс=‎
|трку=1. diş 2. ordu
|фрн=
|хьэр=
}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''псалъафэ зэпыщӀахэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;

==== - Дзэр зэрыгъэшхын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} to gnash your teeth, be very angry
{{псалъафэ-урысыбзэ}} скрежетать зубами; злиться.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      ТекӀуэныгъэм зеубгъур, бийхэм я дзэр зэрагъэшх.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Къэб.}}
      Дыгъужьыжьыр къэгузэвауэ и дзэхэр зэрегъэшх.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=ӀуэрыӀу.}}
      Трам и дзэр зэригъэшхыу къыжьэдэкӀа псалъэхэр Аслъэн и тхьэкӀумэм къиӀуащ.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Ӏуащхь.}}
====[И] дзэр зэтеуэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} chatter (teeth from the cold)
{{псалъафэ-урысыбзэ}} стучать зубами (от холода)
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      ЩӀалэ цӀыкӀур пӀыщӀати, и дзэр зэтеуэрт.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=ӀуэрыӀу.}}
====Дзэр лъын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} be angry
{{псалъафэ-урысыбзэ}} злиться.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      Мэжид къэкӀуауэ и дзэр елъри щысщ, занщӀэу узэӀуридзэнуи тхьэ щеӀуэж.  {{автор|kbd|имяавтора=Къ. Хь.}}
====Дзэр хуэлъын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} hold a grudge against sb., be out to get sb.
{{псалъафэ-урысыбзэ}} точить зубы на кого-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Дзэр шын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} be to too shy (to say or do sth), hesitate to do sth
{{псалъафэ-урысыбзэ}} стесняться (сказать, сделать что-л.), не решаться на что-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      Ӏуэхур зытетыр жесӀэнут щӀалэми, си дзэр мэш.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Къэб.}}
====И дзэр ӀулӀыкӀын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} let warm up up (about a cold liquid)
{{псалъафэ-урысыбзэ}} дать согреться (о холодной жидкости)
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      - А псыр щӀыӀэӀуэщ, и дзэр ӀумылӀыкӀыу уемыфэ, - жриӀащ Ӏэминат ипхъу цӀыкӀум.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Ӏуащхь.}}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{библиографие}}
{{псалъащхьэ}}

{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ЩЫӀЭЦӀЭ}}
{{этимологие}}
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=dzɐ}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[дз] + -э}}
{{склоненэ}}
{{скл-эр2|kbd|псалъэпкъ=дз}}
{{мыхьэнэ}}
#Зауэ хуэӀухуэщӀэм хуэгъэхьэзыра, хузэщӀэузэда и къарухэр.
{{щапхъэхэр}}
*Хъаным и дзэр унэ къэсыху цӀыху плӀырыплӀу къуажэм ятриугуэшащ.  {{автор|kbd|имяавтора=Н. Ш.}}
* Зым тӀур и дзэщ.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Псжь.}}
{{зэпхахэр}}
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*дзэ: army, troops
{{урысыбзэ}}
*дзэ: войско
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''псалъафэ зэпыщӀахэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
====Дзэм ираджэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} to draft or conscript into the army
{{псалъафэ-урысыбзэ}} призывать в армию.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Дзэ фӀыцӀэ====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} horde
{{псалъафэ-урысыбзэ}} полчище
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{библиографие}}</text>
      <sha1>bnulqdm0cmo4du9yyakpyssn9ua6r3y</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>130240</id>
      <parentid>130235</parentid>
      <timestamp>2026-10-29T09:18:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rhdkabardian</username>
        <id>5</id>
      </contributor>
      <origin>130240</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10559" sha1="8uz8pj60js43vu1zpyfgmmp0uofn4qu" xml:space="preserve">{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
Teeth_by_David_Shankbone.jpg|дзэ
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ЩЫӀЭЦӀЭ}}
{{этимологие}}
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=dzɐ}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[дз] + -э}}
{{склоненэ}}
{{скл-эр2|kbd|псалъэпкъ=дз}}
{{мыхьэнэ}}
#Шхыныр ирашхыу, ирагъэныщкӀуу дзэлым къыхэкӀ къупщхьэхэкӀ цӀыкӀухэр.
#Дзэ щӀыкӀэу жьэдэха, дзэм ещхьу, щӀа гуэр.
#ИрыпаупщӀӀауэ къагъэсэбэп гуэрым и жаныпӀэ.
{{щапхъэхэр}}
*ЗэкъуэшитӀрэ дзитӀ зыӀутрэ.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Псжь.}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэреджэ тхылъхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class =&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Адыгэбзэ''', Гугъуэт Л. Т., Зэхъуэхъу Л. Хь, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1984''' !! нап. 92
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
|| КӀэпхъым &lt;b&gt;дзэ&lt;/b&gt; жан Ӏутщ.|| У белки острые &lt;b&gt;зубы&lt;/b&gt;.|| The squirrel has got sharp &lt;b&gt;teeth&lt;/b&gt;.
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 175
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| Сэ си щхьэр (си гур, лъатэр, тхьэкӀумэр, тэмакъыр, &lt;b&gt;дзэр&lt;/b&gt;, тхыр) мэуз. || У меня болит голова (сердце, желудок, ухо, горло, &lt;b&gt;зуб&lt;/b&gt;, поясница). || I have a headache (heartache, stomachache, earache, sore throat, &lt;b&gt;tooth&lt;/b&gt;ache, back pain).
|-
| КӀуэцӀ узхэм еӀэзэ дохутырым (тэмакъ, &lt;b&gt;дзэ&lt;/b&gt; узым еӀэзэ дохутырым, хирургым) деж сыщӀыхьэн хуейщ. || Мне нужно записаться к врачу-терапевту (лору, &lt;b&gt;зубному&lt;/b&gt;, хирургу). || I need to make an appointment with a general practitioner (ENT, &lt;b&gt;dentist&lt;/b&gt;, surgeon).
|-
! !! !! нап. 181
|-
| &lt;b&gt;ДЗЭ&lt;/b&gt; ДОХУТУРЫМ ДЕЖ  || У &lt;b&gt;ЗУБНОГО&lt;/b&gt; ВРАЧА  || AT &lt;b&gt;THE DENTIST&lt;/b&gt;
|-
| Дэнэ деж &lt;b&gt;дзэ&lt;/b&gt; дохутырым и кабинетыр? || Где кабинет &lt;b&gt;зубного&lt;/b&gt; врача? || Where is &lt;b&gt;the dentist's&lt;/b&gt; office?
|-
| КхъыӀэ, си &lt;b&gt;дзэхэм&lt;/b&gt; схуеплъыт. || Проверь(-те), пожалуйста, мои &lt;b&gt;зубы&lt;/b&gt;. || Please check my &lt;b&gt;teeth&lt;/b&gt;.
|-
| Си &lt;b&gt;дзэр&lt;/b&gt; мэуз. || У меня болит &lt;b&gt;зуб&lt;/b&gt;. || I have &lt;b&gt;a toothache&lt;/b&gt;.
|-
| Си &lt;b&gt;дзэ&lt;/b&gt; ку гъуанэ илъар къихужащ. || У меня выпала &lt;b&gt;пломба&lt;/b&gt;. || I lost &lt;b&gt;a filling&lt;/b&gt;.
|-
! !! !! нап. 182
|-
| Си &lt;b&gt;дзэр&lt;/b&gt; Ӏучын (&lt;b&gt;дзэ&lt;/b&gt; ку гъуанэр гъэбыдэн, дзэтебзэр зэхъуэкӀын, мывэр техын) хуейщ. || Мне нужно вырвать (удалить) &lt;b&gt;зуб&lt;/b&gt; (поставить &lt;b&gt;пломбу&lt;/b&gt;, заменить коронку, снять камни). || I need to have &lt;b&gt;a tooth&lt;/b&gt; pulled (filled, get a crown, have tartar removed).
|-
| Дэтхэнэ &lt;b&gt;дзэра&lt;/b&gt; узыр? || Какой &lt;b&gt;зуб&lt;/b&gt; у тебя (вас) болит? || Which &lt;b&gt;tooth&lt;/b&gt; hurts?
|-
| ПӀалъэкӀэ уи &lt;b&gt;дзэ&lt;/b&gt; ку гъуанэр згъэбыдэнщ. || Я поставлю временную &lt;b&gt;пломбу&lt;/b&gt;. || I will put &lt;b&gt;a&lt;/b&gt; temporary &lt;b&gt;filling&lt;/b&gt;.
|-
| Мы &lt;b&gt;дзэр&lt;/b&gt; Ӏучын хуейщ. || Этот &lt;b&gt;зуб&lt;/b&gt; тебе (вам) надо удалить. || This &lt;b&gt;tooth&lt;/b&gt; needs to be extracted.
|-
| Мы &lt;b&gt;дзэм&lt;/b&gt; тебзэ хуэщӀын хуейщ. || На этот &lt;b&gt;зуб&lt;/b&gt; тебе (вам) надо поставить коронку. || This &lt;b&gt;tooth&lt;/b&gt; needs a crown.
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{зэпхахэр}}
*Дзэр къэкӀын.
*Дзэр Ӏухун.
*Пхъэхым и дзэр ӀущӀыкӀащ.
*Сэм и дзэ.
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*дзэ: 1. tooth (people and animals) 2. tooth (saw) 3. blade (knive, etc.)
*Дзэр къэкӀын: grow (a tooth)
*Дзэр Ӏухун: fall out (a tooth)
*Пхъэхым и дзэр ӀущӀыкӀащ: a saw tooth broke.
*Сэм и дзэ: knife blade
{{урысыбзэ}}
*дзэ: 1. зуб (у человека, животных) 2. зуб, зубец (напр. пилы) 3. лезвие (ножа и т. п.)
*Дзэр къэкӀын: расти (зуб)
*Дзэр Ӏухун: выпасть (зуб)
*Пхъэхым и дзэр ӀущӀыкӀащ: сломался зуб у пилы.
*Сэм и дзэ: лезвие ножа
{{нэгъуэщӀбзэхэр
|кӀх=
|азр=
|ерм=
|грз=
|ивр=‎
|къб=
|нэм=
|прс=‎
|трку=1. diş 2. ordu
|фрн=
|хьэр=
}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''псалъафэ зэпыщӀахэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;

==== - Дзэр зэрыгъэшхын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} to gnash your teeth, be very angry
{{псалъафэ-урысыбзэ}} скрежетать зубами; злиться.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      ТекӀуэныгъэм зеубгъур, бийхэм я дзэр зэрагъэшх.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Къэб.}}
      Дыгъужьыжьыр къэгузэвауэ и дзэхэр зэрегъэшх.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=ӀуэрыӀу.}}
      Трам и дзэр зэригъэшхыу къыжьэдэкӀа псалъэхэр Аслъэн и тхьэкӀумэм къиӀуащ.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Ӏуащхь.}}
====[И] дзэр зэтеуэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} chatter (teeth from the cold)
{{псалъафэ-урысыбзэ}} стучать зубами (от холода)
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      ЩӀалэ цӀыкӀур пӀыщӀати, и дзэр зэтеуэрт.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=ӀуэрыӀу.}}
====Дзэр лъын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} be angry
{{псалъафэ-урысыбзэ}} злиться.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      Мэжид къэкӀуауэ и дзэр елъри щысщ, занщӀэу узэӀуридзэнуи тхьэ щеӀуэж.  {{автор|kbd|имяавтора=Къ. Хь.}}
====Дзэр хуэлъын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} hold a grudge against sb., be out to get sb.
{{псалъафэ-урысыбзэ}} точить зубы на кого-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Дзэр шын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} be to too shy (to say or do sth), hesitate to do sth
{{псалъафэ-урысыбзэ}} стесняться (сказать, сделать что-л.), не решаться на что-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      Ӏуэхур зытетыр жесӀэнут щӀалэми, си дзэр мэш.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Къэб.}}
====И дзэр ӀулӀыкӀын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} let warm up up (about a cold liquid)
{{псалъафэ-урысыбзэ}} дать согреться (о холодной жидкости)
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      - А псыр щӀыӀэӀуэщ, и дзэр ӀумылӀыкӀыу уемыфэ, - жриӀащ Ӏэминат ипхъу цӀыкӀум.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Ӏуащхь.}}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{библиографие}}
{{псалъащхьэ}}

{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ЩЫӀЭЦӀЭ}}
{{этимологие}}
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=dzɐ}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[дз] + -э}}
{{склоненэ}}
{{скл-эр2|kbd|псалъэпкъ=дз}}
{{мыхьэнэ}}
#Зауэ хуэӀухуэщӀэм хуэгъэхьэзыра, хузэщӀэузэда и къарухэр.
{{щапхъэхэр}}
*Хъаным и дзэр унэ къэсыху цӀыху плӀырыплӀу къуажэм ятриугуэшащ.  {{автор|kbd|имяавтора=Н. Ш.}}
* Зым тӀур и дзэщ.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Псжь.}}
{{зэпхахэр}}
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*дзэ: army, troops
{{урысыбзэ}}
*дзэ: войско
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''псалъафэ зэпыщӀахэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
====Дзэм ираджэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} to draft or conscript into the army
{{псалъафэ-урысыбзэ}} призывать в армию.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Дзэ фӀыцӀэ====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} horde
{{псалъафэ-урысыбзэ}} полчище
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{библиографие}}</text>
      <sha1>8uz8pj60js43vu1zpyfgmmp0uofn4qu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>дэкӏын</title>
    <ns>0</ns>
    <id>4609</id>
    <revision>
      <id>130231</id>
      <parentid>105354</parentid>
      <timestamp>2026-10-29T07:57:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rhdkabardian</username>
        <id>5</id>
      </contributor>
      <origin>130231</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6285" sha1="kq6vwmvp1qhppw1zi2rbct48qd6sajw" xml:space="preserve">{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ГЛАГОЛ ЛЪЭМЫӀЭС}}
{{этимологие}}
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=dɐ'tʹʂǝn}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=дэ- + [кӀ] + -ы + -н}}
{{спряженэ}}
[[спр-лъэмыӏ-дэкӏын|Глагол лъэмыӏэс &quot;дэкӏын&quot;-ым и спряженэр]]
{{мыхьэнэ}}
#Зэхуаку гуэркӀэ гъуэгуанэ кӀун; къалэ, къуэ, ауз, къуажэ, пщӀантӀэ хуэдэхэр къызэбнэкӀыу кӀуэн.
#Лэжьыгъэ, къулыкъу гуэр гъэзэщӀэн мурадкӀэ зыщӀыпӀэ кӀуэн.
#Бгым, лъагапӀэ гуэрым дэкӀуеин.
#КӀуэн (зэман).
{{щапхъэхэр}}
*Аббас-Мирза тыгъэ къыхуищӀа хьэрып хакӀуэшхуэм тесу Ермоловыр къалэм докӀ  {{автор|kbd|имяавтора=Ш. А.}}
*1967 гъэм Ӏуашхьэмахуэ цӀыху минитӀым нэс дэкӀащ.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Ӏуащхь.}}
* ЦӀыху здэщымыӀэм кхъуэр Ӏуащхьэм докӀ.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Псжь.}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэреджэ тхылъхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class =&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Адыгэбзэ''', Гугъуэт Л. Т., Зэхъуэхъу Л. Хь, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1984''' !! нап. 98
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
|| Джабэхэм &lt;b&gt;дыдокӀ&lt;/b&gt;.|| Мы &lt;b&gt;понимаемся по&lt;/b&gt; склонам.|| We &lt;b&gt;climb&lt;/b&gt; hills.
|-
! !! !! нап. 115
|-
|| Зэман куэд &lt;b&gt;дэкӀынщ&lt;/b&gt;, абыхэм кхъужь къапымыкӀэурэ. || &lt;b&gt;Пройдет&lt;/b&gt; много времени и груши на них не будут расти. || A long time &lt;b&gt;will pass&lt;/b&gt; without any pears growing on them.
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 182
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| МахуитӀ(махуищ) &lt;b&gt;дэкӀмэ&lt;/b&gt;, укъэкӀуэнщ. || Придёшь(-те) &lt;b&gt;через&lt;/b&gt; два (три) дня. || Come back &lt;b&gt;in&lt;/b&gt; two (three) days.
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{зэпхахэр}}
*ПщӀантӀэм дэкӀын.
*ВакӀуэ дэкӀын.
*Мазэ дэкӀащ.
*Тэлай дэкӀащ.
*ПӀалъэ дэкӀын хуейщ.
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*дэкӏын: 1. go out of, leave, exit; go through, between or among sth. 2. go to (work, your job, perform some task) 3. climb, ascend, go up (for example, a mountain, a hill, etc.) 4. Pass, go by, elapse (about time)
*ПщӀантӀэм дэкӀын: walk through the courtyard
*ВакӀуэ дэкӀын: go out to plough
*Мазэ дэкӀащ: a month went by
*Тэлай дэкӀащ: some time went by, passed
*ПӀалъэ дэкӀын хуейщ: the deadline has to elapse
{{урысыбзэ}}
*дэкӏын: 1. выйти, выехать откуда-л.; пройти, проехать между чем-л. 2. выйти, отправиться (для выполнения какой-л. работы, на службу) 3. подняться, взойти (напр. на гору, на холм и т.п.) 4. пройти (о времени)
*ПщӀантӀэм дэкӀын: выйти со двора
*ВакӀуэ дэкӀын: идти пахать, на пахоту
*Мазэ дэкӀащ: прошел месяц
*Тэлай дэкӀащ: некоторое время прошло
*ПӀалъэ дэкӀын хуейщ: срок должен пройти.
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''псалъафэ зэпыщӀахэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
====Армэм дэкӀын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}}
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} go serve in the army, join the army
{{псалъафэ-урысыбзэ}} пойти на службу в армию
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Зыкъом дэкӀын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} pass (about a long period of time)
{{псалъафэ-урысыбзэ}} пройти – о довольно большом промежутке времени
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Куэд дэкӀын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} pass, go by (a long time)
{{псалъафэ-урысыбзэ}} пройти, миновать (много - о времени)
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====И фэм дэкӀын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} endure, suffer, survive sth
{{псалъафэ-урысыбзэ}} стерпеть, вынести, пережить что-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэху дэкӀын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} be successful, succeed (about sb’s business, undertaking) 
{{псалъафэ-урысыбзэ}} удасться (о чьем-л. деле)
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{библиографие}}</text>
      <sha1>kq6vwmvp1qhppw1zi2rbct48qd6sajw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>дэтхэнэ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>4734</id>
    <revision>
      <id>130203</id>
      <parentid>14775</parentid>
      <timestamp>2026-10-28T13:50:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rhdkabardian</username>
        <id>5</id>
      </contributor>
      <origin>130203</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1913" sha1="mj1yix1y21062rr2m4d0dk9b7ldhm84" xml:space="preserve">{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ЗЭРЫУПЩӀЭ ЦӀЭПАПЩӀЭ}}
{{этимологие}}
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=dɐt'xɐnɐ}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[дэтхэн] + -э}}
{{склоненэ}}
{{скл-эр|kbd|псалъэпкъ=дэтхэн}}
{{мыхьэнэ}}
#ТӀу, е нэхъыбэ хъум щыщу зыхуейр, зи гугъу ящӀыр къащӀэну зэрыщӀэупщӀэ цӀэпапщӀэ.
{{щапхъэхэр}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 182
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| &lt;b&gt;Дэтхэнэ&lt;/b&gt; дзэра узыр? || &lt;b&gt;Какой&lt;/b&gt; зуб у тебя (вас) болит? || &lt;b&gt;Which&lt;/b&gt; tooth hurts?
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{зэпхахэр}}
*Дэтхэнэ тхылъыра узыхуейр? 
*Дэтхэнэ шыр ара къатежар?
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*дэтхэнэ: which, who, that; which exactly, who exactly
*Дэтхэнэ тхылъыра узыхуейр? Which book do you want?
*Дэтхэнэ шыр ара къатежар?: Which horse came first?
{{урысыбзэ}}
*дэтхэнэ: который, какой именно
*Дэтхэнэ тхылъыра узыхуейр? Какую книгу вы хотите?
*Дэтхэнэ шыр ара къатежар?: Какая лошадь пришла первой?
{{библиографие}}</text>
      <sha1>mj1yix1y21062rr2m4d0dk9b7ldhm84</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>егъэтхын</title>
    <ns>0</ns>
    <id>5087</id>
    <revision>
      <id>130248</id>
      <parentid>102909</parentid>
      <timestamp>2026-10-29T09:35:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rhdkabardian</username>
        <id>5</id>
      </contributor>
      <origin>130248</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1851" sha1="gkc8d8ryx7r377x8wkcgonl11h4pls1" xml:space="preserve">{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ГЛАГОЛ ЛЪЭӀЭС}}
{{этимологие}}
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=je:ʁɐˈtxǝn}}: [[File:е0187егъэтхын.ogg]]
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=е- + гъэ- + [тх] + -ы + -н}}
{{спряженэ}}
[[спр-лъэӏ-егъэтхын|Глагол лъэӏэс &quot;егъэтхын&quot;-ым и спряженэр]]
{{мыхьэнэ}}
#[[тхын]] псалъэм и каузатив.
{{щапхъэхэр}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 182
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| Чэзум &lt;b&gt;зегъэтх&lt;/b&gt;. || &lt;b&gt;Запиши(-те)сь на&lt;/b&gt; очередь. || &lt;b&gt;Make&lt;/b&gt; an appointment.
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{зэпхахэр}}
*Письмо егъэтхын.
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*егъэтхын: causative for [[тхын]]: 1. have, make or let write sth 2. have, make or let compose, put together, draw up sth
*Письмо егъэтхын: have sb write a letter
{{урысыбзэ}}
*егъэтхын: каузатив к [[тхын]]: 1. заставить или дать написать что-л. 2. заставить или дать сочинить, составить что-л.
*Письмо егъэтхын: давать кому-л. писать письмо.
{{библиографие}}</text>
      <sha1>gkc8d8ryx7r377x8wkcgonl11h4pls1</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>130249</id>
      <parentid>130248</parentid>
      <timestamp>2026-10-29T09:35:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rhdkabardian</username>
        <id>5</id>
      </contributor>
      <origin>130249</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1201" sha1="k0evcvopir027tnnlmwif295amnrw6w" xml:space="preserve">{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ГЛАГОЛ ЛЪЭӀЭС}}
{{этимологие}}
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=je:ʁɐˈtxǝn}}: [[File:е0187егъэтхын.ogg]]
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=е- + гъэ- + [тх] + -ы + -н}}
{{спряженэ}}
[[спр-лъэӏ-егъэтхын|Глагол лъэӏэс &quot;егъэтхын&quot;-ым и спряженэр]]
{{мыхьэнэ}}
#[[тхын]] псалъэм и каузатив.
{{щапхъэхэр}}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{зэпхахэр}}
*Письмо егъэтхын.
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*егъэтхын: causative for [[тхын]]: 1. have, make or let write sth 2. have, make or let compose, put together, draw up sth
*Письмо егъэтхын: have sb write a letter
{{урысыбзэ}}
*егъэтхын: каузатив к [[тхын]]: 1. заставить или дать написать что-л. 2. заставить или дать сочинить, составить что-л.
*Письмо егъэтхын: давать кому-л. писать письмо.
{{библиографие}}</text>
      <sha1>k0evcvopir027tnnlmwif295amnrw6w</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>жьэ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>6186</id>
    <revision>
      <id>130199</id>
      <parentid>130195</parentid>
      <timestamp>2026-10-28T13:39:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rhdkabardian</username>
        <id>5</id>
      </contributor>
      <origin>130199</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="21812" sha1="kqdyjgtofn45u74k556vfs0cfkkk5mu" xml:space="preserve">{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
Amigdalas.jpg|жьэ
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ЩЫӀЭЦӀЭ}}
{{этимологие}}
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=ʑɐ}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[жь] + -э}}
{{склоненэ}}
{{скл-эр2|kbd|псалъэпкъ=жь}}
{{мыхьэнэ}}
#Ӏупэхэм, дзэхэм я зэтехьэпӀэм къыщыщӀэдзауэ къурмакъеищхьэм нэс зэхуакур.
#Бзэ.
{{щапхъэхэр}}
*Зэтрехыр пщащэм и жьэр, жьыр а цӀыкӀум имыгъуэту.  {{автор|kbd|имяавтора=КӀ. А.}}
*Жьэр насыпым и щӀэлъэныкъуэщ.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Псжь.}}
* Щхьэм жьэр и лӀыкӀуэщ.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Псжь.}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 176
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| Уи &lt;b&gt;жьэр&lt;/b&gt; ину зэтехи &quot;а&quot; жыӀэт. || Открой(-те), пожалуйста, &lt;b&gt;рот&lt;/b&gt; пошире и скажи(-те) &quot;а&quot;. || Please open your &lt;b&gt;mouth&lt;/b&gt; wide and say &quot;ah.&quot;
|-
! !! !! нап. 182
|-
| Уи &lt;b&gt;жьэр&lt;/b&gt; зэтех. || Открой &lt;b&gt;рот&lt;/b&gt;. || Open your &lt;b&gt;mouth&lt;/b&gt;.
|-
| Уи &lt;b&gt;жьэр&lt;/b&gt; нэхъ ину зэтех. || Открой &lt;b&gt;рот&lt;/b&gt; пошире. || Open your &lt;b&gt;mouth&lt;/b&gt; wider.
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{зэпхахэр}}
*Жьэм жьэдэлъхьэн.
*Жьэр ущӀын.
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*жьэ: 1. mouth 2. language (as a means of communcation)
*Жьэм жьэдэлъхьэн: put sth in the mouth
*Жьэр ущӀын: open the mouth wide
{{урысыбзэ}}
*жьэ: 1. рот 2. язык (как средство общения)
*Жьэм жьэдэлъхьэн: положить что-л. в рот
*Жьэр ущӀын: широко раскрыть рот
{{нэгъуэщӀбзэхэр
|кӀх=
|азр=
|ерм=
|грз=
|ивр=‎
|къб=
|нэм=
|прс=‎
|трку=ağız
|фрн=
|хьэр=
}}

&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''псалъафэ зэпыщӀахэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;

====Жьэ бзаджэ зэщӀэхын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} speak rudely, coarsely, crudely
{{псалъафэ-урысыбзэ}} говорить грубо, грубить.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Жьэ зэщӀэхын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} start speaking or taking (literally: open one’s mouth)
{{псалъафэ-урысыбзэ}} заговорить (букв, раскрыть рот).
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      Абы жиӀэр нэгъуэщӀым жегъэӀи, зым и жьэ зэщӀихынкъым.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Ӏуащхь.}}
====[Я] жьэ зэсэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} get used to rudeness from each other.
{{псалъафэ-урысыбзэ}} привыкнуть к грубостям со стороны друг друга.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Жьэ мардэу жыӀэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} ask for a specific price
{{псалъафэ-урысыбзэ}} запросить определённую цену.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Жьэ махуэ ипсэлъыкӀын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} say sth fortunate or positive
{{псалъафэ-урысыбзэ}} сказать что-л. к счастью.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Жьэ мэхъаджэ====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} sb who uses foul language
{{псалъафэ-урысыбзэ}} сквернослов.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      Зи жьэр мэхъаджэм и Ӏэр сымаджэщ.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Псжь.}}
====Жьэ мыгъуэ ипсэлъыкӀын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} say sth unfortunate
{{псалъафэ-урысыбзэ}} сказать что-л. к несчастью.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Жьэ мыгъуэ ишхыдыкӀын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} say sth unfortunate
{{псалъафэ-урысыбзэ}} сказать что-л. к несчастью.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====ЖьэкӀэ плъэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} be an idle bystander
{{псалъафэ-урысыбзэ}} быть ротозеем.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====ЖьэкӀэ хэшхыхьын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} to make sb's life a misery by nagging
{{псалъафэ-урысыбзэ}} есть поедом кого-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====ЖьэкӀэ шхын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} to make sb's life a misery by nagging
{{псалъафэ-урысыбзэ}} есть поедом кого-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Жьэм жьэдэмыкӀын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} be forever on sb’s tongue
{{псалъафэ-урысыбзэ}} не сходить с языка.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Жьэм жьэдэхуэн (жьэдыхьэн)====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} fall victim to sb’s tongue
{{псалъафэ-урысыбзэ}} попасть на язык.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====[И] жьэм къекӀуэ къимыгъанэу====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} scold, defame, defile or revile sb
{{псалъафэ-урысыбзэ}} ругать, поносить кого-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====[И) жьэм къемыкӀуэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} not have the heart to say sth
{{псалъафэ-урысыбзэ}} язык не поворачивается.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Жьэм къихь къэмыгъэнэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} scold, defame, defile or revile sb
{{псалъафэ-урысыбзэ}} ругать, поносить кого-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====[И] жьэм пэшот тегъэуащ====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} not say a word, keep mum
{{псалъафэ-урысыбзэ}} молчать словно воды в рот набрал.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====[И] жьэм тхъурымбэ къищӀауэ====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} foaming at the mouth
{{псалъафэ-урысыбзэ}} с пеной у рта.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      - Былымыр нэхъ Ӏущщ фэ нэхърэ, цӀапӀэ гуп! - мэкӀий СулътӀан, и жьэм тхъурымбэ къищӀауэ.  {{автор|kbd|имяавтора=Щ. Ам.}}
====Жьэм тхъурымбэ къищӀыху псэлъэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} speak incessantly, nonstop (literally: until foaming at the mouth)
{{псалъафэ-урысыбзэ}} говорить без умолку (букв. до появления пены у рта).
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Жьэм хуэхьын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} eat
{{псалъафэ-урысыбзэ}} есть, кушать.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Жьэм хьэкъурт жьэдэлъын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} not say a word, keep mum
{{псалъафэ-урысыбзэ}} молчать словно воды в рот набрал.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====[И| жьэр егъэубыдын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} make sb keep their mouth shut, keep silent
{{псалъафэ-урысыбзэ}} заставить кого-л. держать язык за зубами.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====[И] жьэр зэтеда хуэдэ====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} not say a word, keep mum
{{псалъафэ-урысыбзэ}} молчать словно воды в рот набрал.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      Сэры, си жьэ зэтеда хуэдэ, сыщысынкъым.  {{автор|kbd|имяавтора=Къу. Къ.}}
====[Я] жьэр зэтемызэгъэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} not get on with one another, constantly quarrel
{{псалъафэ-урысыбзэ}} не уживаться, постоянно ссориться друг с другом.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Жьэр зэтенэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} be speechless, lose one’s power of speech
{{псалъафэ-урысыбзэ}} потерять дар речи.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      - Фи жьэр зэтена, щхьэ зыгуэр жывмыӀэрэ? - жиӀэри старшынэр къэгубжьащ.  {{автор|kbd|имяавтора=КӀ. А.}}
====Жьэр зэтепӀэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} remain silent, keep one’s mouth shut
{{псалъафэ-урысыбзэ}} держать язык за зубами.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Жьэр зэтехын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} start speaking or talking
{{псалъафэ-урысыбзэ}} заговорить
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      - Уэсмэн фӀэкӀа зи жьэ зэтезыхыфын фхэмыту ара? - жиӀащ абы.  {{автор|kbd|имяавтора=КӀ. А.}}
====Жьэр зэщӀэкъуэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} hold one’s tongue, stop speaking or talking
{{псалъафэ-урысыбзэ}} придержать язык, умолкнуть.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Жьэр зэщӀэнэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} lose one’s gift of speech, be speechless
{{псалъафэ-урысыбзэ}} потерять дар речи.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      Ахэр фӀыкӀэ къызэрыхуэмыкӀуар фызабэ тхьэмыщкӀэм зэуэ къищӀэри жимыӀэжыфӀауэ и жьэр зэщӀэнащ.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Аб.}}
====Жьэр тетӀэщӀэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} scold or curse sb, say everything that has built up in your soul
{{псалъафэ-урысыбзэ}} обругать кого-л., выговорить кому-л. всё, что накипело на душе.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Жьэр убыдын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} keep your mouth closed, remain silent
{{псалъафэ-урысыбзэ}} держать язык за зубами.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Жьэр утӀыпщын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} loosen the tongue
{{псалъафэ-урысыбзэ}} развязать [свой] язык.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Жьэр ущӀауэ====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} with gaping mouth, with wide-open mouth, agape
{{псалъафэ-урысыбзэ}} с разинутым ртом.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Жьэр ущӀын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} open your mouth wide
{{псалъафэ-урысыбзэ}} разинуть рот.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====[И] жьэр хуэмыубыдын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} not know how to keep your mouth shut or remain silent
{{псалъафэ-урысыбзэ}} не уметь держать язык за зубами.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====[И| жьэр Ӏурыхун====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} be agape from astonishment, surprise of amazement
{{псалъафэ-урысыбзэ}} разинуть рот от удивления.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      Мэдж къащтэри и жьэр Ӏурыхуащ.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Ӏуащхь.}}
       Мэтхыныр зыщӀэс пэшым Лу щыщӀыхьэм, занщӀэу и жьэр Ӏурыхуащ.  {{автор|kbd|имяавтора=КӀ. А.}}
====ЖьэфӀ зэщӀэхын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} speak loudly, coarsely our roughly
{{псалъафэ-урысыбзэ}} говорить громко, грубо.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====жьэ бзаджэ====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} Дыджу, гурыуэу псалъэ.
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} maledictory, evil-tongued
{{псалъафэ-урысыбзэ}} злоязычный
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
      ЦӀыху жьэ бзаджэ.
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====жьэ кӀуэцӀ====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} Ӏупэхэм, дзэхэм я зэтехьэпӀэм къыщыщӀэдзауэ къурмэкъеищхьэм нэс зэхуакур.
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} oral or buccal cavity
{{псалъафэ-урысыбзэ}} полость рта
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====жьэ къупщхьэ====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} Дзэхэр зыхэт нэкӀум хэлъ къупщхьэ.
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} jaw, jawbone, maxilla
{{псалъафэ-урысыбзэ}} челюсть
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      Бзу цӀыкӀум и жьэ къупщхьэр щӀэпкӀащ.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Дыщэ кӀ.}}
====жьэ мафӀэ====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} maledictory, evil-tongued
{{псалъафэ-урысыбзэ}} злоязычный
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
      1.
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====жьэ мыгъуэ====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} maledictory, evil-tongued
{{псалъафэ-урысыбзэ}} злоязычный
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
      1.
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====жьэ нахуагъэ====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} Жьэ нахуэ псалъэм къытекӀа щыӀэцӀэ.
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} candour, sincerity, frankness, outspokenness
{{псалъафэ-урысыбзэ}} откровенность
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====жьэ нахуэ====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} Игу илъыр имыбзыщӀу жызыӀэ.
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} candid, sincere, frank, outspoken
{{псалъафэ-урысыбзэ}} откровенный
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
      ЦӀыху жьэ нахуэ.
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====жьэ пӀащӀэ====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} Псэлъэн зыфӀэфӀ, псэлъэрей.
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} chatty, talkative, garrulous, loquacious
{{псалъафэ-урысыбзэ}} болтливый, говорливый
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====жьэ цӀапӀагъэ====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} Жьэ цӀапӀэ псалъэм къытекӀа щыӀэцӀэ.
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} foul language, 
{{псалъафэ-урысыбзэ}} сквернословие
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====жьэ цӀапӀэ====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} ГуемыӀуу псалъэ.
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} ribald, foul-mouthed man
{{псалъафэ-урысыбзэ}} сквернослов
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====жьэ Ӏушэ====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} Зи жьэр, Ӏупэр ешэкӀауэ щыт.
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} with a crooked or slanting mouth
{{псалъафэ-урысыбзэ}} косоротый
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{библиографие}}</text>
      <sha1>kqdyjgtofn45u74k556vfs0cfkkk5mu</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>130213</id>
      <parentid>130199</parentid>
      <timestamp>2026-10-28T14:31:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rhdkabardian</username>
        <id>5</id>
      </contributor>
      <origin>130213</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="21937" sha1="k7hdgcp6wa0btudesfrmdunylsdfe0w" xml:space="preserve">{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
Amigdalas.jpg|жьэ
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ЩЫӀЭЦӀЭ}}
{{этимологие}}
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=ʑɐ}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[жь] + -э}}
{{склоненэ}}
{{скл-эр2|kbd|псалъэпкъ=жь}}
{{мыхьэнэ}}
#Ӏупэхэм, дзэхэм я зэтехьэпӀэм къыщыщӀэдзауэ къурмакъеищхьэм нэс зэхуакур.
#Бзэ.
{{щапхъэхэр}}
*Зэтрехыр пщащэм и жьэр, жьыр а цӀыкӀум имыгъуэту.  {{автор|kbd|имяавтора=КӀ. А.}}
*Жьэр насыпым и щӀэлъэныкъуэщ.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Псжь.}}
* Щхьэм жьэр и лӀыкӀуэщ.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Псжь.}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 176
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| Уи &lt;b&gt;жьэр&lt;/b&gt; ину зэтехи &quot;а&quot; жыӀэт. || Открой(-те), пожалуйста, &lt;b&gt;рот&lt;/b&gt; пошире и скажи(-те) &quot;а&quot;. || Please open your &lt;b&gt;mouth&lt;/b&gt; wide and say &quot;ah.&quot;
|-
! !! !! нап. 182
|-
| Уи &lt;b&gt;жьэр&lt;/b&gt; зэтех. || Открой &lt;b&gt;рот&lt;/b&gt;. || Open your &lt;b&gt;mouth&lt;/b&gt;.
|-
| Уи &lt;b&gt;жьэр&lt;/b&gt; нэхъ ину зэтех. || Открой &lt;b&gt;рот&lt;/b&gt; пошире. || Open your &lt;b&gt;mouth&lt;/b&gt; wider.
|-
| Уи &lt;b&gt;жьэр&lt;/b&gt; зэтепӀэ (зэхуэщӀ). || Закрой(-те) &lt;b&gt;рот&lt;/b&gt;. || Close your &lt;b&gt;mouth&lt;/b&gt;.
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{зэпхахэр}}
*Жьэм жьэдэлъхьэн.
*Жьэр ущӀын.
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*жьэ: 1. mouth 2. language (as a means of communcation)
*Жьэм жьэдэлъхьэн: put sth in the mouth
*Жьэр ущӀын: open the mouth wide
{{урысыбзэ}}
*жьэ: 1. рот 2. язык (как средство общения)
*Жьэм жьэдэлъхьэн: положить что-л. в рот
*Жьэр ущӀын: широко раскрыть рот
{{нэгъуэщӀбзэхэр
|кӀх=
|азр=
|ерм=
|грз=
|ивр=‎
|къб=
|нэм=
|прс=‎
|трку=ağız
|фрн=
|хьэр=
}}

&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''псалъафэ зэпыщӀахэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;

====Жьэ бзаджэ зэщӀэхын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} speak rudely, coarsely, crudely
{{псалъафэ-урысыбзэ}} говорить грубо, грубить.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Жьэ зэщӀэхын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} start speaking or taking (literally: open one’s mouth)
{{псалъафэ-урысыбзэ}} заговорить (букв, раскрыть рот).
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      Абы жиӀэр нэгъуэщӀым жегъэӀи, зым и жьэ зэщӀихынкъым.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Ӏуащхь.}}
====[Я] жьэ зэсэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} get used to rudeness from each other.
{{псалъафэ-урысыбзэ}} привыкнуть к грубостям со стороны друг друга.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Жьэ мардэу жыӀэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} ask for a specific price
{{псалъафэ-урысыбзэ}} запросить определённую цену.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Жьэ махуэ ипсэлъыкӀын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} say sth fortunate or positive
{{псалъафэ-урысыбзэ}} сказать что-л. к счастью.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Жьэ мэхъаджэ====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} sb who uses foul language
{{псалъафэ-урысыбзэ}} сквернослов.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      Зи жьэр мэхъаджэм и Ӏэр сымаджэщ.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Псжь.}}
====Жьэ мыгъуэ ипсэлъыкӀын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} say sth unfortunate
{{псалъафэ-урысыбзэ}} сказать что-л. к несчастью.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Жьэ мыгъуэ ишхыдыкӀын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} say sth unfortunate
{{псалъафэ-урысыбзэ}} сказать что-л. к несчастью.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====ЖьэкӀэ плъэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} be an idle bystander
{{псалъафэ-урысыбзэ}} быть ротозеем.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====ЖьэкӀэ хэшхыхьын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} to make sb's life a misery by nagging
{{псалъафэ-урысыбзэ}} есть поедом кого-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====ЖьэкӀэ шхын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} to make sb's life a misery by nagging
{{псалъафэ-урысыбзэ}} есть поедом кого-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Жьэм жьэдэмыкӀын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} be forever on sb’s tongue
{{псалъафэ-урысыбзэ}} не сходить с языка.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Жьэм жьэдэхуэн (жьэдыхьэн)====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} fall victim to sb’s tongue
{{псалъафэ-урысыбзэ}} попасть на язык.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====[И] жьэм къекӀуэ къимыгъанэу====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} scold, defame, defile or revile sb
{{псалъафэ-урысыбзэ}} ругать, поносить кого-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====[И) жьэм къемыкӀуэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} not have the heart to say sth
{{псалъафэ-урысыбзэ}} язык не поворачивается.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Жьэм къихь къэмыгъэнэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} scold, defame, defile or revile sb
{{псалъафэ-урысыбзэ}} ругать, поносить кого-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====[И] жьэм пэшот тегъэуащ====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} not say a word, keep mum
{{псалъафэ-урысыбзэ}} молчать словно воды в рот набрал.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====[И] жьэм тхъурымбэ къищӀауэ====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} foaming at the mouth
{{псалъафэ-урысыбзэ}} с пеной у рта.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      - Былымыр нэхъ Ӏущщ фэ нэхърэ, цӀапӀэ гуп! - мэкӀий СулътӀан, и жьэм тхъурымбэ къищӀауэ.  {{автор|kbd|имяавтора=Щ. Ам.}}
====Жьэм тхъурымбэ къищӀыху псэлъэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} speak incessantly, nonstop (literally: until foaming at the mouth)
{{псалъафэ-урысыбзэ}} говорить без умолку (букв. до появления пены у рта).
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Жьэм хуэхьын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} eat
{{псалъафэ-урысыбзэ}} есть, кушать.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Жьэм хьэкъурт жьэдэлъын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} not say a word, keep mum
{{псалъафэ-урысыбзэ}} молчать словно воды в рот набрал.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====[И| жьэр егъэубыдын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} make sb keep their mouth shut, keep silent
{{псалъафэ-урысыбзэ}} заставить кого-л. держать язык за зубами.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====[И] жьэр зэтеда хуэдэ====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} not say a word, keep mum
{{псалъафэ-урысыбзэ}} молчать словно воды в рот набрал.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      Сэры, си жьэ зэтеда хуэдэ, сыщысынкъым.  {{автор|kbd|имяавтора=Къу. Къ.}}
====[Я] жьэр зэтемызэгъэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} not get on with one another, constantly quarrel
{{псалъафэ-урысыбзэ}} не уживаться, постоянно ссориться друг с другом.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Жьэр зэтенэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} be speechless, lose one’s power of speech
{{псалъафэ-урысыбзэ}} потерять дар речи.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      - Фи жьэр зэтена, щхьэ зыгуэр жывмыӀэрэ? - жиӀэри старшынэр къэгубжьащ.  {{автор|kbd|имяавтора=КӀ. А.}}
====Жьэр зэтепӀэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} remain silent, keep one’s mouth shut
{{псалъафэ-урысыбзэ}} держать язык за зубами.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Жьэр зэтехын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} start speaking or talking
{{псалъафэ-урысыбзэ}} заговорить
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      - Уэсмэн фӀэкӀа зи жьэ зэтезыхыфын фхэмыту ара? - жиӀащ абы.  {{автор|kbd|имяавтора=КӀ. А.}}
====Жьэр зэщӀэкъуэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} hold one’s tongue, stop speaking or talking
{{псалъафэ-урысыбзэ}} придержать язык, умолкнуть.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Жьэр зэщӀэнэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} lose one’s gift of speech, be speechless
{{псалъафэ-урысыбзэ}} потерять дар речи.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      Ахэр фӀыкӀэ къызэрыхуэмыкӀуар фызабэ тхьэмыщкӀэм зэуэ къищӀэри жимыӀэжыфӀауэ и жьэр зэщӀэнащ.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Аб.}}
====Жьэр тетӀэщӀэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} scold or curse sb, say everything that has built up in your soul
{{псалъафэ-урысыбзэ}} обругать кого-л., выговорить кому-л. всё, что накипело на душе.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Жьэр убыдын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} keep your mouth closed, remain silent
{{псалъафэ-урысыбзэ}} держать язык за зубами.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Жьэр утӀыпщын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} loosen the tongue
{{псалъафэ-урысыбзэ}} развязать [свой] язык.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Жьэр ущӀауэ====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} with gaping mouth, with wide-open mouth, agape
{{псалъафэ-урысыбзэ}} с разинутым ртом.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Жьэр ущӀын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} open your mouth wide
{{псалъафэ-урысыбзэ}} разинуть рот.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====[И] жьэр хуэмыубыдын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} not know how to keep your mouth shut or remain silent
{{псалъафэ-урысыбзэ}} не уметь держать язык за зубами.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====[И| жьэр Ӏурыхун====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} be agape from astonishment, surprise of amazement
{{псалъафэ-урысыбзэ}} разинуть рот от удивления.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      Мэдж къащтэри и жьэр Ӏурыхуащ.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Ӏуащхь.}}
       Мэтхыныр зыщӀэс пэшым Лу щыщӀыхьэм, занщӀэу и жьэр Ӏурыхуащ.  {{автор|kbd|имяавтора=КӀ. А.}}
====ЖьэфӀ зэщӀэхын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} speak loudly, coarsely our roughly
{{псалъафэ-урысыбзэ}} говорить громко, грубо.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====жьэ бзаджэ====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} Дыджу, гурыуэу псалъэ.
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} maledictory, evil-tongued
{{псалъафэ-урысыбзэ}} злоязычный
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
      ЦӀыху жьэ бзаджэ.
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====жьэ кӀуэцӀ====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} Ӏупэхэм, дзэхэм я зэтехьэпӀэм къыщыщӀэдзауэ къурмэкъеищхьэм нэс зэхуакур.
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} oral or buccal cavity
{{псалъафэ-урысыбзэ}} полость рта
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====жьэ къупщхьэ====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} Дзэхэр зыхэт нэкӀум хэлъ къупщхьэ.
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} jaw, jawbone, maxilla
{{псалъафэ-урысыбзэ}} челюсть
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      Бзу цӀыкӀум и жьэ къупщхьэр щӀэпкӀащ.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Дыщэ кӀ.}}
====жьэ мафӀэ====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} maledictory, evil-tongued
{{псалъафэ-урысыбзэ}} злоязычный
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
      1.
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====жьэ мыгъуэ====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} maledictory, evil-tongued
{{псалъафэ-урысыбзэ}} злоязычный
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
      1.
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====жьэ нахуагъэ====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} Жьэ нахуэ псалъэм къытекӀа щыӀэцӀэ.
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} candour, sincerity, frankness, outspokenness
{{псалъафэ-урысыбзэ}} откровенность
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====жьэ нахуэ====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} Игу илъыр имыбзыщӀу жызыӀэ.
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} candid, sincere, frank, outspoken
{{псалъафэ-урысыбзэ}} откровенный
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
      ЦӀыху жьэ нахуэ.
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====жьэ пӀащӀэ====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} Псэлъэн зыфӀэфӀ, псэлъэрей.
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} chatty, talkative, garrulous, loquacious
{{псалъафэ-урысыбзэ}} болтливый, говорливый
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====жьэ цӀапӀагъэ====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} Жьэ цӀапӀэ псалъэм къытекӀа щыӀэцӀэ.
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} foul language, 
{{псалъафэ-урысыбзэ}} сквернословие
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====жьэ цӀапӀэ====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} ГуемыӀуу псалъэ.
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} ribald, foul-mouthed man
{{псалъафэ-урысыбзэ}} сквернослов
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====жьэ Ӏушэ====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} Зи жьэр, Ӏупэр ешэкӀауэ щыт.
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} with a crooked or slanting mouth
{{псалъафэ-урысыбзэ}} косоротый
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{библиографие}}</text>
      <sha1>k7hdgcp6wa0btudesfrmdunylsdfe0w</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>130217</id>
      <parentid>130213</parentid>
      <timestamp>2026-10-28T14:40:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rhdkabardian</username>
        <id>5</id>
      </contributor>
      <origin>130217</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="22112" sha1="bkfx8cu8acxi5zm6p8bcjoyjfff65at" xml:space="preserve">{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
Amigdalas.jpg|жьэ
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ЩЫӀЭЦӀЭ}}
{{этимологие}}
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=ʑɐ}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[жь] + -э}}
{{склоненэ}}
{{скл-эр2|kbd|псалъэпкъ=жь}}
{{мыхьэнэ}}
#Ӏупэхэм, дзэхэм я зэтехьэпӀэм къыщыщӀэдзауэ къурмакъеищхьэм нэс зэхуакур.
#Бзэ.
{{щапхъэхэр}}
*Зэтрехыр пщащэм и жьэр, жьыр а цӀыкӀум имыгъуэту.  {{автор|kbd|имяавтора=КӀ. А.}}
*Жьэр насыпым и щӀэлъэныкъуэщ.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Псжь.}}
* Щхьэм жьэр и лӀыкӀуэщ.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Псжь.}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 176
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| Уи &lt;b&gt;жьэр&lt;/b&gt; ину зэтехи &quot;а&quot; жыӀэт. || Открой(-те), пожалуйста, &lt;b&gt;рот&lt;/b&gt; пошире и скажи(-те) &quot;а&quot;. || Please open your &lt;b&gt;mouth&lt;/b&gt; wide and say &quot;ah.&quot;
|-
! !! !! нап. 182
|-
| Уи &lt;b&gt;жьэр&lt;/b&gt; зэтех. || Открой &lt;b&gt;рот&lt;/b&gt;. || Open your &lt;b&gt;mouth&lt;/b&gt;.
|-
| Уи &lt;b&gt;жьэр&lt;/b&gt; нэхъ ину зэтех. || Открой &lt;b&gt;рот&lt;/b&gt; пошире. || Open your &lt;b&gt;mouth&lt;/b&gt; wider.
|-
| Уи &lt;b&gt;жьэр&lt;/b&gt; зэтепӀэ (зэхуэщӀ). || Закрой(-те) &lt;b&gt;рот&lt;/b&gt;. || Close your &lt;b&gt;mouth&lt;/b&gt;.
|-
| Уи &lt;b&gt;жьэм&lt;/b&gt; жьэдэгъэжыхьи убжьытхэ. || Прополощи(-те) &lt;b&gt;рот&lt;/b&gt; и сплюнь(-те). || Rinse your &lt;b&gt;mouth&lt;/b&gt; and spit.
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{зэпхахэр}}
*Жьэм жьэдэлъхьэн.
*Жьэр ущӀын.
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*жьэ: 1. mouth 2. language (as a means of communcation)
*Жьэм жьэдэлъхьэн: put sth in the mouth
*Жьэр ущӀын: open the mouth wide
{{урысыбзэ}}
*жьэ: 1. рот 2. язык (как средство общения)
*Жьэм жьэдэлъхьэн: положить что-л. в рот
*Жьэр ущӀын: широко раскрыть рот
{{нэгъуэщӀбзэхэр
|кӀх=
|азр=
|ерм=
|грз=
|ивр=‎
|къб=
|нэм=
|прс=‎
|трку=ağız
|фрн=
|хьэр=
}}

&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''псалъафэ зэпыщӀахэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;

====Жьэ бзаджэ зэщӀэхын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} speak rudely, coarsely, crudely
{{псалъафэ-урысыбзэ}} говорить грубо, грубить.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Жьэ зэщӀэхын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} start speaking or taking (literally: open one’s mouth)
{{псалъафэ-урысыбзэ}} заговорить (букв, раскрыть рот).
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      Абы жиӀэр нэгъуэщӀым жегъэӀи, зым и жьэ зэщӀихынкъым.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Ӏуащхь.}}
====[Я] жьэ зэсэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} get used to rudeness from each other.
{{псалъафэ-урысыбзэ}} привыкнуть к грубостям со стороны друг друга.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Жьэ мардэу жыӀэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} ask for a specific price
{{псалъафэ-урысыбзэ}} запросить определённую цену.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Жьэ махуэ ипсэлъыкӀын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} say sth fortunate or positive
{{псалъафэ-урысыбзэ}} сказать что-л. к счастью.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Жьэ мэхъаджэ====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} sb who uses foul language
{{псалъафэ-урысыбзэ}} сквернослов.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      Зи жьэр мэхъаджэм и Ӏэр сымаджэщ.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Псжь.}}
====Жьэ мыгъуэ ипсэлъыкӀын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} say sth unfortunate
{{псалъафэ-урысыбзэ}} сказать что-л. к несчастью.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Жьэ мыгъуэ ишхыдыкӀын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} say sth unfortunate
{{псалъафэ-урысыбзэ}} сказать что-л. к несчастью.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====ЖьэкӀэ плъэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} be an idle bystander
{{псалъафэ-урысыбзэ}} быть ротозеем.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====ЖьэкӀэ хэшхыхьын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} to make sb's life a misery by nagging
{{псалъафэ-урысыбзэ}} есть поедом кого-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====ЖьэкӀэ шхын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} to make sb's life a misery by nagging
{{псалъафэ-урысыбзэ}} есть поедом кого-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Жьэм жьэдэмыкӀын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} be forever on sb’s tongue
{{псалъафэ-урысыбзэ}} не сходить с языка.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Жьэм жьэдэхуэн (жьэдыхьэн)====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} fall victim to sb’s tongue
{{псалъафэ-урысыбзэ}} попасть на язык.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====[И] жьэм къекӀуэ къимыгъанэу====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} scold, defame, defile or revile sb
{{псалъафэ-урысыбзэ}} ругать, поносить кого-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====[И) жьэм къемыкӀуэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} not have the heart to say sth
{{псалъафэ-урысыбзэ}} язык не поворачивается.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Жьэм къихь къэмыгъэнэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} scold, defame, defile or revile sb
{{псалъафэ-урысыбзэ}} ругать, поносить кого-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====[И] жьэм пэшот тегъэуащ====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} not say a word, keep mum
{{псалъафэ-урысыбзэ}} молчать словно воды в рот набрал.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====[И] жьэм тхъурымбэ къищӀауэ====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} foaming at the mouth
{{псалъафэ-урысыбзэ}} с пеной у рта.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      - Былымыр нэхъ Ӏущщ фэ нэхърэ, цӀапӀэ гуп! - мэкӀий СулътӀан, и жьэм тхъурымбэ къищӀауэ.  {{автор|kbd|имяавтора=Щ. Ам.}}
====Жьэм тхъурымбэ къищӀыху псэлъэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} speak incessantly, nonstop (literally: until foaming at the mouth)
{{псалъафэ-урысыбзэ}} говорить без умолку (букв. до появления пены у рта).
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Жьэм хуэхьын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} eat
{{псалъафэ-урысыбзэ}} есть, кушать.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Жьэм хьэкъурт жьэдэлъын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} not say a word, keep mum
{{псалъафэ-урысыбзэ}} молчать словно воды в рот набрал.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====[И| жьэр егъэубыдын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} make sb keep their mouth shut, keep silent
{{псалъафэ-урысыбзэ}} заставить кого-л. держать язык за зубами.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====[И] жьэр зэтеда хуэдэ====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} not say a word, keep mum
{{псалъафэ-урысыбзэ}} молчать словно воды в рот набрал.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      Сэры, си жьэ зэтеда хуэдэ, сыщысынкъым.  {{автор|kbd|имяавтора=Къу. Къ.}}
====[Я] жьэр зэтемызэгъэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} not get on with one another, constantly quarrel
{{псалъафэ-урысыбзэ}} не уживаться, постоянно ссориться друг с другом.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Жьэр зэтенэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} be speechless, lose one’s power of speech
{{псалъафэ-урысыбзэ}} потерять дар речи.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      - Фи жьэр зэтена, щхьэ зыгуэр жывмыӀэрэ? - жиӀэри старшынэр къэгубжьащ.  {{автор|kbd|имяавтора=КӀ. А.}}
====Жьэр зэтепӀэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} remain silent, keep one’s mouth shut
{{псалъафэ-урысыбзэ}} держать язык за зубами.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Жьэр зэтехын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} start speaking or talking
{{псалъафэ-урысыбзэ}} заговорить
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      - Уэсмэн фӀэкӀа зи жьэ зэтезыхыфын фхэмыту ара? - жиӀащ абы.  {{автор|kbd|имяавтора=КӀ. А.}}
====Жьэр зэщӀэкъуэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} hold one’s tongue, stop speaking or talking
{{псалъафэ-урысыбзэ}} придержать язык, умолкнуть.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Жьэр зэщӀэнэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} lose one’s gift of speech, be speechless
{{псалъафэ-урысыбзэ}} потерять дар речи.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      Ахэр фӀыкӀэ къызэрыхуэмыкӀуар фызабэ тхьэмыщкӀэм зэуэ къищӀэри жимыӀэжыфӀауэ и жьэр зэщӀэнащ.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Аб.}}
====Жьэр тетӀэщӀэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} scold or curse sb, say everything that has built up in your soul
{{псалъафэ-урысыбзэ}} обругать кого-л., выговорить кому-л. всё, что накипело на душе.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Жьэр убыдын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} keep your mouth closed, remain silent
{{псалъафэ-урысыбзэ}} держать язык за зубами.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Жьэр утӀыпщын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} loosen the tongue
{{псалъафэ-урысыбзэ}} развязать [свой] язык.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Жьэр ущӀауэ====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} with gaping mouth, with wide-open mouth, agape
{{псалъафэ-урысыбзэ}} с разинутым ртом.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Жьэр ущӀын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} open your mouth wide
{{псалъафэ-урысыбзэ}} разинуть рот.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====[И] жьэр хуэмыубыдын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} not know how to keep your mouth shut or remain silent
{{псалъафэ-урысыбзэ}} не уметь держать язык за зубами.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====[И| жьэр Ӏурыхун====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} be agape from astonishment, surprise of amazement
{{псалъафэ-урысыбзэ}} разинуть рот от удивления.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      Мэдж къащтэри и жьэр Ӏурыхуащ.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Ӏуащхь.}}
       Мэтхыныр зыщӀэс пэшым Лу щыщӀыхьэм, занщӀэу и жьэр Ӏурыхуащ.  {{автор|kbd|имяавтора=КӀ. А.}}
====ЖьэфӀ зэщӀэхын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} speak loudly, coarsely our roughly
{{псалъафэ-урысыбзэ}} говорить громко, грубо.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====жьэ бзаджэ====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} Дыджу, гурыуэу псалъэ.
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} maledictory, evil-tongued
{{псалъафэ-урысыбзэ}} злоязычный
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
      ЦӀыху жьэ бзаджэ.
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====жьэ кӀуэцӀ====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} Ӏупэхэм, дзэхэм я зэтехьэпӀэм къыщыщӀэдзауэ къурмэкъеищхьэм нэс зэхуакур.
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} oral or buccal cavity
{{псалъафэ-урысыбзэ}} полость рта
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====жьэ къупщхьэ====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} Дзэхэр зыхэт нэкӀум хэлъ къупщхьэ.
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} jaw, jawbone, maxilla
{{псалъафэ-урысыбзэ}} челюсть
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      Бзу цӀыкӀум и жьэ къупщхьэр щӀэпкӀащ.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Дыщэ кӀ.}}
====жьэ мафӀэ====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} maledictory, evil-tongued
{{псалъафэ-урысыбзэ}} злоязычный
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
      1.
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====жьэ мыгъуэ====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} maledictory, evil-tongued
{{псалъафэ-урысыбзэ}} злоязычный
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
      1.
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====жьэ нахуагъэ====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} Жьэ нахуэ псалъэм къытекӀа щыӀэцӀэ.
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} candour, sincerity, frankness, outspokenness
{{псалъафэ-урысыбзэ}} откровенность
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====жьэ нахуэ====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} Игу илъыр имыбзыщӀу жызыӀэ.
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} candid, sincere, frank, outspoken
{{псалъафэ-урысыбзэ}} откровенный
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
      ЦӀыху жьэ нахуэ.
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====жьэ пӀащӀэ====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} Псэлъэн зыфӀэфӀ, псэлъэрей.
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} chatty, talkative, garrulous, loquacious
{{псалъафэ-урысыбзэ}} болтливый, говорливый
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====жьэ цӀапӀагъэ====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} Жьэ цӀапӀэ псалъэм къытекӀа щыӀэцӀэ.
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} foul language, 
{{псалъафэ-урысыбзэ}} сквернословие
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====жьэ цӀапӀэ====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} ГуемыӀуу псалъэ.
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} ribald, foul-mouthed man
{{псалъафэ-урысыбзэ}} сквернослов
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====жьэ Ӏушэ====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} Зи жьэр, Ӏупэр ешэкӀауэ щыт.
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} with a crooked or slanting mouth
{{псалъафэ-урысыбзэ}} косоротый
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{библиографие}}</text>
      <sha1>bkfx8cu8acxi5zm6p8bcjoyjfff65at</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>жьэдэгъэжыхьын</title>
    <ns>0</ns>
    <id>6205</id>
    <revision>
      <id>130218</id>
      <parentid>121970</parentid>
      <timestamp>2026-10-28T14:42:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rhdkabardian</username>
        <id>5</id>
      </contributor>
      <origin>130218</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1857" sha1="e7ix5dm4ci1z52idfmxrexg3cyhpnwd" xml:space="preserve">{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ГЛАГОЛ ЛЪЭӀЭС}}
{{этимологие}}
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=ʑɐdɐʁɐᶎǝ'ħǝn}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=жьэдэ- + гъэ- + [ж] + -ы + -хь + -ы + -н}}
{{спряженэ}}
[[спр-лъэӏ-жьэдэгъэжыхьын|Глагол лъэӏэс &quot;жьэдэгъэжыхьын&quot;-ым и спряженэр]]
{{мыхьэнэ}}
#Жьэм ткӀуаткӀуэ гуэр жьэдэгъэту къыжьэдэгъэжыжын (бгъэкъэбзэн е уеӀэзэн папщӀэ).
{{щапхъэхэр}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 182
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| Уи жьэм &lt;b&gt;жьэдэгъэжыхьи&lt;/b&gt; убжьытхэ. || &lt;b&gt;Прополощи(-те)&lt;/b&gt; рот и сплюнь(-те). || &lt;b&gt;Rinse&lt;/b&gt; your mouth and spit.
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{зэпхахэр}}
*Жьэм псы жьэдэгъэжыхьын.
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*жьэдэгъэжыхьын: rinse your mouth with sth
*Жьэм псы жьэдэгъэжыхьын: rinse your mouth with water.
{{урысыбзэ}}
*жьэдэгъэжыхьын: полоскать рот чем-л.
*Жьэм псы жьэдэгъэжыхьын: полоскать рот водой.
{{библиографие}}
Category:Wt/kbd]]</text>
      <sha1>e7ix5dm4ci1z52idfmxrexg3cyhpnwd</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>130219</id>
      <parentid>130218</parentid>
      <timestamp>2026-10-28T14:43:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rhdkabardian</username>
        <id>5</id>
      </contributor>
      <origin>130219</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1871" sha1="lmpmhek26laodcy5wwd0wa49z4k8lc9" xml:space="preserve">{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ГЛАГОЛ ЛЪЭӀЭС}}
{{этимологие}}
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=ʑɐdɐʁɐᶎǝ'ħǝn}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=жьэдэ- + гъэ- + [ж] + -ы + -хь + -ы + -н}}
{{спряженэ}}
[[спр-лъэӏ-жьэдэгъэжыхьын|Глагол лъэӏэс &quot;жьэдэгъэжыхьын&quot;-ым и спряженэр]]
{{мыхьэнэ}}
#Жьэм ткӀуаткӀуэ гуэр жьэдэгъэту къыжьэдэгъэжыжын (бгъэкъэбзэн е уеӀэзэн папщӀэ).
{{щапхъэхэр}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 182
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| Уи жьэм &lt;b&gt;жьэдэгъэжыхьи&lt;/b&gt; убжьытхэ. || &lt;b&gt;Прополощи(-те)&lt;/b&gt; рот &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; сплюнь(-те). || &lt;b&gt;Rinse&lt;/b&gt; your mouth &lt;b&gt;and&lt;/b&gt; spit.
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{зэпхахэр}}
*Жьэм псы жьэдэгъэжыхьын.
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*жьэдэгъэжыхьын: rinse your mouth with sth
*Жьэм псы жьэдэгъэжыхьын: rinse your mouth with water.
{{урысыбзэ}}
*жьэдэгъэжыхьын: полоскать рот чем-л.
*Жьэм псы жьэдэгъэжыхьын: полоскать рот водой.
{{библиографие}}
Category:Wt/kbd]]</text>
      <sha1>lmpmhek26laodcy5wwd0wa49z4k8lc9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>зэтепӏэн</title>
    <ns>0</ns>
    <id>6715</id>
    <revision>
      <id>130214</id>
      <parentid>107145</parentid>
      <timestamp>2026-10-28T14:33:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rhdkabardian</username>
        <id>5</id>
      </contributor>
      <origin>130214</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2149" sha1="cw62zfsq43f07kz8mqxik8x6bprnc7a" xml:space="preserve">{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ГЛАГОЛ ЛЪЭӀЭС}}
{{этимологие}}
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=zɐte:'pʹɐn}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=зэ- + те- + [пӀ] + -э + -н}}
{{спряженэ}}
[[спр-лъэӏ-зэтепӏэн|Глагол лъэӏэс &quot;зэтепӏэн&quot;-ым и спряженэр]]
{{мыхьэнэ}}
#И щӀыӀур и щӀагъым тепӀэн, зэӀупӀэн.
{{щапхъэхэр}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 182
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| Уи жьэр &lt;b&gt;зэтепӀэ&lt;/b&gt; (зэхуэщӀ). || &lt;b&gt;Закрой(-те)&lt;/b&gt; рот. || &lt;b&gt;Close&lt;/b&gt; your mouth.
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{зэпхахэр}}
*Нэр зэтепӀэн.
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*зэтепӏэн: close or shut sth (for example, a chest, trunk or box, as well as your mouth or eyes)
*Нэр зэтепӀэн: close your eyes
{{урысыбзэ}}
*зэтепӏэн: закрыть что-л. (напр. сундук, коробку, а также рот, глаза)
*Нэр зэтепӀэн: закрыть глаза
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''псалъафэ зэпыщӀахэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
====Жьэр зэтепӀэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} keep your mouth shut, remain silent
{{псалъафэ-урысыбзэ}} держать язык за зубами.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{библиографие}}</text>
      <sha1>cw62zfsq43f07kz8mqxik8x6bprnc7a</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>зэтехын</title>
    <ns>0</ns>
    <id>6720</id>
    <revision>
      <id>130202</id>
      <parentid>130196</parentid>
      <timestamp>2026-10-28T13:45:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rhdkabardian</username>
        <id>5</id>
      </contributor>
      <origin>130202</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3029" sha1="b7qfotddge1aplakw6lyegg6dqmuy6k" xml:space="preserve">{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ГЛАГОЛ ЛЪЭӀЭС}}
{{этимологие}}
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=zɐte:'xǝn}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=зэ- + те- + [х] + -ы + -н}}
{{спряженэ}}
[[спр-лъэӏ-зэтехын|Глагол лъэӏэс &quot;зэтехын&quot;-ым и спряженэр]]
{{мыхьэнэ}}
#И щӀыӀу телъыр и щӀагъ щӀэлъым техыурэ зэтегъэщхьэхукӀын, зэпкърыхын.
#И тепӀэр, и щхьэр техын, зэтеппӀэ хъу зыгуэр зэкӀэщӀэгъэкӀын.
{{щапхъэхэр}}
*Жыбэ пэртэбакъыр зэтрех, тутын къыдехри ишыхьу щӀедзэ.  {{автор|kbd|имяавтора=Щ. Т.}}
* ЩӀалэм сызэреӀусэу ерагъыу и нэр къызэтрехри къызоплъ.  {{автор|kbd|имяавтора=Хь. Хь.}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 176
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| Уи жьэр ину &lt;b&gt;зэтехи&lt;/b&gt; &quot;а&quot; жыӀэт. || &lt;b&gt;Открой(-те)&lt;/b&gt;, пожалуйста, рот пошире &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; скажи(-те) &quot;а&quot;. || &lt;b&gt;Please open&lt;/b&gt; your mouth wide &lt;b&gt;and&lt;/b&gt; say &quot;ah.&quot;
|-
! !! !! нап. 182
|-
| Уи жьэр &lt;b&gt;зэтех&lt;/b&gt;. || &lt;b&gt;Открой&lt;/b&gt; рот. || &lt;b&gt;Open&lt;/b&gt; your mouth.
|-
| Уи жьэр нэхъ ину &lt;b&gt;зэтех&lt;/b&gt;. || &lt;b&gt;Открой&lt;/b&gt; рот пошире. || &lt;b&gt;Open&lt;/b&gt; your mouth wider.
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{зэпхахэр}}
*Мэкъу пыпхъуэр зэтрах.
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*зэтехын: 1. Take apart, tear down, disassemble, dismantle sth. (for example, a wall) 2. open sth
*Мэкъу пыпхъуэр зэтрах: they are dismantling a stack of hay
{{урысыбзэ}}
*зэтехын: 1. разобрать что-л. (напр. стену) 2. раскрыть что-л.
*Мэкъу пыпхъуэр зэтрах: разбирают скирду сена
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''псалъафэ зэпыщӀахэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
====Жьэр зэтехын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} speak loudly, coarsely
{{псалъафэ-урысыбзэ}} говорить громко, грубо
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{библиографие}}</text>
      <sha1>b7qfotddge1aplakw6lyegg6dqmuy6k</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ину</title>
    <ns>0</ns>
    <id>7039</id>
    <revision>
      <id>130201</id>
      <parentid>130058</parentid>
      <timestamp>2026-10-28T13:43:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rhdkabardian</username>
        <id>5</id>
      </contributor>
      <origin>130201</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2760" sha1="gq610b1hvqgkbadmykb5vipcxhc3umh" xml:space="preserve">{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=НАРЕЧИЕ}}
{{этимологие}}
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ='jǝnu:}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[ин] + -у}}
{{мыхьэнэ}}
#Макъышхуэ ищӀу, мыцӀыкӀуу, адрейхэм елеекӀыу.
{{щапхъэхэр}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэреджэ тхылъхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class =&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Адыгэбзэ''', Гугъуэт Л. Т., Зэхъуэхъу Л. Хь, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1984''' !! нап. 78
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
|| Къуршыщхьэм уэшх къыщешхмэ, ди псыр &lt;b&gt;ину&lt;/b&gt; къоу.|| Когда дождь падает на вершины гор, наша река &lt;b&gt;разливается&lt;/b&gt;. || When rain falls on the mountain tops, our river &lt;b&gt;rises&lt;/b&gt;.
|-
! !! !! нап. 79
|-
|| Къэб тхьэмпэхэр &lt;b&gt;ину&lt;/b&gt; къытеуващ.|| Листья тыквы выросли &lt;b&gt;большими&lt;/b&gt;.|| The pumpkin leaves have grown &lt;b&gt;big&lt;/b&gt;.
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 176
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| Уи жьэр &lt;b&gt;ину&lt;/b&gt; зэтехи &quot;а&quot; жыӀэт. || Открой(-те), пожалуйста, рот &lt;b&gt;пошире&lt;/b&gt; и скажи(-те) &quot;а&quot;. || Please open your mouth &lt;b&gt;wide&lt;/b&gt; and say &quot;ah.&quot;
|-
! !! !! нап. 180
|-
| Нэхъри нэхъ &lt;b&gt;ину&lt;/b&gt; уэзыгъэлъагъу нэгъуджэ сыхуейщ. || Мне нужны более &lt;b&gt;сильные&lt;/b&gt; очки. || I need &lt;b&gt;stronger&lt;/b&gt; glasses.
|-
! !! !! нап. 182
|-
| Уи жьэр нэхъ &lt;b&gt;ину&lt;/b&gt; зэтех. || Открой рот &lt;b&gt;пошире&lt;/b&gt;. || Open your mouth &lt;b&gt;wider&lt;/b&gt;.
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{зэпхахэр}}
*Ину гъын.
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*ину: loudly, strongly, powerfully
*Ину гъын: cry loudly
{{урысыбзэ}}
*ину: громко, сильно, мощно
*Ину гъын: громко плакать
{{библиографие}}</text>
      <sha1>gq610b1hvqgkbadmykb5vipcxhc3umh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ирыщӏэупщӏэн</title>
    <ns>0</ns>
    <id>7141</id>
    <revision>
      <id>130259</id>
      <parentid>69467</parentid>
      <timestamp>2026-10-29T11:50:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rhdkabardian</username>
        <id>5</id>
      </contributor>
      <origin>130259</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1270" sha1="9ilhq6y62cpu820xu543i006jymhgbq" xml:space="preserve">{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ГЛАГОЛ ЛЪЭМЫӀЭС}}
{{этимологие}}
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=jǝrǝɕʹɐwǝ'pʹɕʹɐn}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=иры- + щӀэ- + [упщӀ] + -э + -н}}
{{спряженэ}}
[[спр-лъэмыӏ-ирыщӏэупщӏэн|Глагол лъэмыӏэс &quot;ирыщӏэупщӏэн&quot;-ым и спряженэр]]
{{мыхьэнэ}}
#Зы упщӀэ зыгуэркӀэ щӀэупщӀэн.
{{щапхъэхэр}}
{{зэпхахэр}}
*Зэрыупщӏэ псалъэухам зыгуэр къащӏэну ирыщӏо­упщlэ.
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*ирыщӏэупщӏэн: ask for sth with the help of sth.
*Зэрыупщӏэ псалъэухам зыгуэр къащӏэну ирыщӏо­упщlэ: you ask about sth with an interrogative sentence.
{{урысыбзэ}}
*ирыщӏэупщӏэн: спросить о чем-л. с помощью чего-л.
*Зэрыупщӏэ псалъэухам зыгуэр къащӏэну ирыщӏо­упщlэ: вопросительным предложением спрашивают о чем-л.
{{библиографие}}</text>
      <sha1>9ilhq6y62cpu820xu543i006jymhgbq</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>130260</id>
      <parentid>130259</parentid>
      <timestamp>2026-10-29T11:52:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rhdkabardian</username>
        <id>5</id>
      </contributor>
      <origin>130260</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1273" sha1="jc0ggll29o0pky5750766cqke02ftqw" xml:space="preserve">{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ГЛАГОЛ ЛЪЭМЫӀЭС}}
{{этимологие}}
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=jǝrǝɕʹɐwǝ'pʹɕʹɐn}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=иры- + щӀэ- + [упщӀ] + -э + -н}}
{{спряженэ}}
[[спр-лъэмыӏ-ирыщӏэупщӏэн|Глагол лъэмыӏэс &quot;ирыщӏэупщӏэн&quot;-ым и спряженэр]]
{{мыхьэнэ}}
#Зы упщӀэ зыгуэркӀэ щӀэупщӀэн.
{{щапхъэхэр}}
{{зэпхахэр}}
*Зэрыупщӏэ псалъэухам зыгуэр къащӏэну ирыщӏо­упщӏэ.
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*ирыщӏэупщӏэн: ask for sth with the help of sth.
*Зэрыупщӏэ псалъэухам зыгуэр къащӏэну ирыщӏо­упщӏэ: you ask about sth with an interrogative sentence.
{{урысыбзэ}}
*ирыщӏэупщӏэн: спросить о чем-л. с помощью чего-л.
*Зэрыупщӏэ псалъэухам зыгуэр къащӏэну ирыщӏо­упщӏэ: вопросительным предложением спрашивают о чем-л.
{{библиографие}}</text>
      <sha1>jc0ggll29o0pky5750766cqke02ftqw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ку</title>
    <ns>0</ns>
    <id>7489</id>
    <revision>
      <id>130225</id>
      <parentid>130186</parentid>
      <timestamp>2026-10-28T14:59:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rhdkabardian</username>
        <id>5</id>
      </contributor>
      <origin>130225</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4225" sha1="a9e7mxu4dn4eet4quvx590zxnqz4fz7" xml:space="preserve">{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ХЬЭРФ}}
{{этимологие}}
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=kʷ}}
*хьэрфым и цӀэр: [kʷǝ]
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[ку]}}
{{склоненэ}}
{{скл-хьэрф|kbd|псалъэпкъ=ку}}
{{мыхьэнэ}}
#Адыгэ алфавитым и етӀощӀанэ хьэрф.
{{щапхъэхэр}}
{{зэпхахэр}}
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*ку: twentieth letter of the Kabardino-Cherkess (Circassian) alphabet
{{урысыбзэ}}
*ку: двадцатая буква кабардино-черкесского алфавита
{{библиографие}}
{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ЩЫӀЭЦӀЭ}}
{{этимологие}}
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=kʷǝ}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[ку]}}
{{склоненэ}}
{{скл-ур|kbd|псалъэпкъ=ку}}
{{мыхьэнэ}}
#КӀуэцӀ.
#ЗэхуэдитӀым деж, зыгуэрым ику, утыку.
#Зыгуэрхэм я зэхуаку.
{{щапхъэхэр}}
*Къербэч къуажэм и кумкӀэ дэкӀ уэрамышхуэмкӀэ еунэтӀ.  {{автор|kbd|имяавтора=Хь. Хь.}}
* Хъуэжэ пщӀантӀэм и кум къызэрысу къыщӀэпхъуэжащ.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=ӀуэрыӀу.}}
*Мес модэ мо Ӏуащхьэ жыжьэу плъагъумрэ мы Ӏуащхьэмрэ я кур ди къыздэжапӀэщ.  {{автор|kbd|имяавтора=КӀ. Т.}}, {{автор|kbd|имяавтора=Акъ. З.}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 181
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| Си дзэ &lt;b&gt;ку&lt;/b&gt; гъуанэ илъар къихужащ. || У меня выпала &lt;b&gt;пломба&lt;/b&gt;. || I lost &lt;b&gt;a filling&lt;/b&gt;.
|-
! !! !! нап. 182
|-
| Си дзэр Ӏучын (дзэ &lt;b&gt;ку&lt;/b&gt; гъуанэр гъэбыдэн, дзэтебзэр зэхъуэкӀын, мывэр техын) хуейщ. || Мне нужно вырвать (удалить) зуб (поставить &lt;b&gt;пломбу&lt;/b&gt;, заменить коронку, снять камни). || I need &lt;b&gt;to have&lt;/b&gt; a tooth pulled (&lt;b&gt;filled&lt;/b&gt;, get a crown, have tartar removed).
|-
| ПӀалъэкӀэ уи дзэ &lt;b&gt;ку&lt;/b&gt; гъуанэр згъэбыдэнщ. || Я поставлю временную &lt;b&gt;пломбу&lt;/b&gt;. || I will put &lt;b&gt;a&lt;/b&gt; temporary &lt;b&gt;filling&lt;/b&gt;.
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{зэпхахэр}}
*Дэм и кур нэщӀщ.
*Пхъэм и кур щащ.
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*ку: 1. centre, core, nucleus 2. centre, middle 3. the space between two people or things
*Дэм и кур нэщӀщ: the centre of the nut is empty
*Пхъэм и кур щащ: the centre of the wood has rotted.
{{урысыбзэ}}
*ку: 1. сердцевина 2. середина, центр 3. пространство между кем-чем-л.
*Дэм и кур нэщӀщ: ядро ореха пустое.
*Пхъэм и кур щащ: центр дерева сгнил
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''псалъафэ зэпыщӀахэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
====ХьитӀым я кум къыдэкӀа====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} son of a bitch, SOB
{{псалъафэ-урысыбзэ}} грубое: собачье отродье (оскорбление)
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{библиографие}}</text>
      <sha1>a9e7mxu4dn4eet4quvx590zxnqz4fz7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>къэкӏуэн</title>
    <ns>0</ns>
    <id>8271</id>
    <revision>
      <id>130232</id>
      <parentid>129775</parentid>
      <timestamp>2026-10-29T08:00:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rhdkabardian</username>
        <id>5</id>
      </contributor>
      <origin>130232</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3289" sha1="nzweksz7mj3sm63e86lemcz37qem30n" xml:space="preserve">{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ГЛАГОЛ ЛЪЭМЫӀЭС}}
{{этимологие}}
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=qʹɐ'kʹʷɐn}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=къэ- + [кӀу] + -э + -н}}
{{спряженэ}}
[[спр-лъэмыӏ-къэкӏуэн|Глагол лъэмыӏэс &quot;къэкӏуэн&quot;-ым и спряженэр]]
{{мыхьэнэ}}
#Къэсын, къекӀуэлӀэн, къэунэтӀын.
{{щапхъэхэр}}
*Къарууищэм къафӀэкӀауэ КъокӀуэр, къокӀуэр щӀалэ бланэр.  {{автор|kbd|имяавтора=Акъ. З.}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 182
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| МахуитӀ(махуищ) дэкӀмэ, &lt;b&gt;укъэкӀуэнщ&lt;/b&gt;. || &lt;b&gt;Придёшь(-те)&lt;/b&gt; через два (три) дня. || &lt;b&gt;Come back&lt;/b&gt; in two (three) days.
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{зэпхахэр}}
*къэкӀуэфын
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*къэкӏуэн: come (walk, ride, drive or travel) here
*къэкӀуэфын: be able to come
{{урысыбзэ}}
*къэкӏуэн: идти, ехать, направляться (сюда)
*къэкӀуэфын: мочь идти, быть в состоянии идти
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''псалъафэ зэпыщӀахэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
====[И] къэжьын къэкӀуэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} make sick, nauseous
{{псалъафэ-урысыбзэ}} тошнить, мутить.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 175
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| Си къэжьын &lt;b&gt;къокӀуэ&lt;/b&gt;. || Меня &lt;b&gt;тошнит&lt;/b&gt;. || I &lt;b&gt;feel&lt;/b&gt; nauseous.
|}
====[И] насып къэкӀуэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} get lucky, his ship has come in, enter a period of good fortune
{{псалъафэ-урысыбзэ}} счастье пришло
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{библиографие}}</text>
      <sha1>nzweksz7mj3sm63e86lemcz37qem30n</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>130233</id>
      <parentid>130232</parentid>
      <timestamp>2026-10-29T08:02:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rhdkabardian</username>
        <id>5</id>
      </contributor>
      <origin>130233</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3322" sha1="i4zkjbj5gu8mya9sbhdlf598z2sutd1" xml:space="preserve">{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ГЛАГОЛ ЛЪЭМЫӀЭС}}
{{этимологие}}
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=qʹɐ'kʹʷɐn}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=къэ- + [кӀу] + -э + -н}}
{{спряженэ}}
[[спр-лъэмыӏ-къэкӏуэн|Глагол лъэмыӏэс &quot;къэкӏуэн&quot;-ым и спряженэр]]
{{мыхьэнэ}}
#Къэсын, къекӀуэлӀэн, къэунэтӀын.
{{щапхъэхэр}}
*Къарууищэм къафӀэкӀауэ КъокӀуэр, къокӀуэр щӀалэ бланэр.  {{автор|kbd|имяавтора=Акъ. З.}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 182
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| МахуитӀ(махуищ) дэкӀмэ, &lt;b&gt;укъэкӀуэнщ&lt;/b&gt;. || &lt;b&gt;Придёшь(-те)&lt;/b&gt; через два (три) дня. || &lt;b&gt;Come back&lt;/b&gt; in two (three) days.
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{зэпхахэр}}
*къэкӀуэфын
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*къэкӏуэн: come (walk, ride, drive or travel) here
*къэкӀуэфын: be able to come
{{урысыбзэ}}
*къэкӏуэн: прийти, приехать, направляться (сюда)
*къэкӀуэфын: мочь идти, быть в состоянии прийти / приехать
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''псалъафэ зэпыщӀахэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
====[И] къэжьын къэкӀуэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} make sick, nauseous
{{псалъафэ-урысыбзэ}} тошнить, мутить.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 175
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| Си къэжьын &lt;b&gt;къокӀуэ&lt;/b&gt;. || Меня &lt;b&gt;тошнит&lt;/b&gt;. || I &lt;b&gt;feel&lt;/b&gt; nauseous.
|}
====[И] насып къэкӀуэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} get lucky, his ship has come in, enter a period of good fortune
{{псалъафэ-урысыбзэ}} счастье пришло
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{библиографие}}</text>
      <sha1>i4zkjbj5gu8mya9sbhdlf598z2sutd1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>махуэ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>10051</id>
    <revision>
      <id>130228</id>
      <parentid>129862</parentid>
      <timestamp>2026-10-29T07:48:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rhdkabardian</username>
        <id>5</id>
      </contributor>
      <origin>130228</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14627" sha1="c8teivwgwrgd5uvim9pkwnvdb9h29mv" xml:space="preserve">{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ЩЫӀЭЦӀЭ}}
{{этимологие}}
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ='mɑ:xʷɐ}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[маху] + -э}}
{{склоненэ}}
{{скл-эр|kbd|псалъэпкъ=маху}}
{{мыхьэнэ}}
#Дыгъэр къыщыкъуэкӀымрэ щыкъухьэжымрэ яку дэлъ зэман, а зэманым къриубыдэ.
#Сыхьэт 24 хъу зэман мардэ.
#Зы Ӏуэхугъуэ гуэрым и зэман тэмэм; календарым и зэман пыухыкӀа.
{{щапхъэхэр}}
*Зэгуэрым Батэрэз зы махуэ гъуэгуанэкӀэ ӀукӀауэ хуей мэз ин бэлыхьым къыщыхутащ.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Нарт.}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэреджэ тхылъхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class =&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Адыгэбзэ''', Гугъуэт Л. Т., Зэхъуэхъу Л. Хь, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1984''' !! нап. 64
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
|| Кэлэмэтрэ Хьикмэтрэ &lt;b&gt;махуэм&lt;/b&gt; пыӀэ щырыщ ядыф.|| Каламат и Хикмат шьют по три шляпы &lt;b&gt;в день&lt;/b&gt;. || Kalamat and Hikmat can each sew three hats &lt;b&gt;a day&lt;/b&gt;.
|-
! !! !! нап. 84
|-
|| Лэжьэгъуэ &lt;b&gt;махуэщ&lt;/b&gt;.|| Сегодня – рабочий &lt;b&gt;день&lt;/b&gt;.|| It is a &lt;b&gt;workday&lt;/b&gt;.
|-
! !! !! нап. 94
|-
|| ЩӀымахуэм &lt;b&gt;махуэр&lt;/b&gt; кӀэщӀщ, жэщыр кӀыхьщ.|| Зимой, &lt;b&gt;день&lt;/b&gt; короткий и ночь длинная.|| In winter &lt;b&gt;the day&lt;/b&gt; is short and the night is long.
|-
! !! !! нап. 109
|-
|| Зы &lt;b&gt;махуэ&lt;/b&gt; гуэрым а тӀум джэгун щӀадзащ. || &lt;b&gt;Однажды&lt;/b&gt;, эти двое начали играть.  || One &lt;b&gt;day&lt;/b&gt; the two (of them) began to play.
|-
! !! !! нап. 112
|-
|| Дунейр щыхуабэм деж, &lt;b&gt;махуэм&lt;/b&gt; Ӏэщыр мэхъуакӀуэ, жэщым бэкхъым щӀэтщ. || Когда погода теплая, &lt;b&gt;днём&lt;/b&gt; скот пасётся, а ночью находится в коровнике. || When the weather is warm, &lt;b&gt;during the day&lt;/b&gt; the cattle graze, (and) at night they are in the cowshed.
|-
! !! !! нап. 116
|-
|| Сэ а &lt;b&gt;махуэм&lt;/b&gt; зы блын и лъабжьэ зящ. || В тот &lt;b&gt;день&lt;/b&gt;, я побелил низ одной стены. || That &lt;b&gt;day&lt;/b&gt; I whitewashed the bottom of one wall.
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 175
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| Сэ &lt;b&gt;махуэ&lt;/b&gt; зыбжанэ хъуауэ сыгукъыдэмыжщ (сызэщымыщхъущ).  || Я уже несколько &lt;b&gt;дней&lt;/b&gt; плохо себя чувствую.  || I’ve been feeling unwell for a few &lt;b&gt;days&lt;/b&gt;.
|-
! !! !! нап. 177
|-
| Уэ &lt;b&gt;махуэ&lt;/b&gt; зыбжанэкӀэ пӀэм ухэлъын хуейщ. || Тебе (вам) несколько &lt;b&gt;дней&lt;/b&gt; нужно соблюдать постельный режим. || You need to stay in bed for a few &lt;b&gt;days&lt;/b&gt;.
|-
! !! !! нап. 182
|-
| &lt;b&gt;МахуитӀ(махуищ)&lt;/b&gt; дэкӀмэ, укъэкӀуэнщ. || Придёшь(-те) через два (три) &lt;b&gt;дня&lt;/b&gt;. || Come back in two (three) &lt;b&gt;days&lt;/b&gt;.
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{зэпхахэр}}
*Мэрем махуэ.
*ЗэныбжьэгъуитӀыр щызэхуэзэну махуэмкӀэ зэгурыӀуащ.
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*махуэ: 1. day (not night) 2. day (24 hour period) 3. day, date (of the month)
*Мэрем махуэ: Friday
*ЗэныбжьэгъуитӀыр щызэхуэзэну махуэмкӀэ зэгурыӀуащ: the two friends agreed on what day to meet.
{{урысыбзэ}}
*махуэ: 1. День || дневной 2. день (сутки) 3. день (дата)
*Мэрем махуэ: пятница
*ЗэныбжьэгъуитӀыр щызэхуэзэну махуэмкӀэ зэгурыӀуащ: два друга согласились о дне встречи.
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''псалъафэ зэпыщӀахэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
====Махуэ енкӀэ====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} all day, the whole day
{{псалъафэ-урысыбзэ}} целый день.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
      МахуэенкӀэ пэплъэн.
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Уи махуэ фӀыуэ!====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} Good day!
{{псалъафэ-урысыбзэ}} добрый день!
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Махуэ шэджагъуэу====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} in broad daylight
{{псалъафэ-урысыбзэ}} средь бела дня.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Махуэм зибзыжын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} become clear or cloudless (about the day)
{{псалъафэ-урысыбзэ}} проясниться - о дне.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Махуэм кӀэрыхун====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} become shorter (about the day)
{{псалъафэ-урысыбзэ}} становиться короче - о дне.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Махуэм кӀэричын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} become shorter (about the day)
{{псалъафэ-урысыбзэ}} становиться короче - о дне.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Махуэпс емыгъэфэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} be the death (of); worry to death; hound to death
{{псалъафэ-урысыбзэ}} сжить кого-л. со света (со свету); уничтожить кого-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      Дзу сыкъищӀауэ уафэм сабэр дрепхъей, махуэпс сримыгъэфэну тхьэ еӀуэ.  {{автор|kbd|имяавтора=Къ. Хь.}}
====Махуэр гъэкӀуэдын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} lose a day
{{псалъафэ-урысыбзэ}} потерять день.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Уи махуэр кӀыхь ухъу!====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} may your day be good (long)
{{псалъафэ-урысыбзэ}} Будь добрым твой день!
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Махуэр кӀуэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} go by – about a day
{{псалъафэ-урысыбзэ}} пройти - о дне.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      Мис апхуэдэу макӀуэр махуэр, Сыт къащыщӀми яфӀэзахуэу.  {{автор|kbd|имяавтора=КӀ. А.}}
====Махуэр къытеункӀыфӀэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} make the day dark, unfortunate
{{псалъафэ-урысыбзэ}} омрачиться, стать несчастным.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====[И] махуэр къыхуэкӀуэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} befall sb (fate)
{{псалъафэ-урысыбзэ}} постичь чью-л. участь.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      Дэтхэнэ зыми ищӀэжт Бот и махуэр къыхуэкӀуэнкӀэ зэрыхъунур.  {{автор|kbd|имяавтора=Ш. А.}}
====[И] махуитӀ зэхуэмыдэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} become painful
{{псалъафэ-урысыбзэ}} быть болезненным.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{библиографие}}
{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ПЛЪЫФЭЦӀЭ}}
{{этимологие}}
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ='mɑ:xʷɐ}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[маху] + -э}}
{{склоненэ}}
{{скл-эр|kbd|псалъэпкъ=маху}}
{{мыхьэнэ}}
#Угъурлы, насыпыфӀэ.
{{щапхъэхэр}}
*- Теувэнущ ар гъуэгу захуэ, ухъу уэ, щӀалэр, щӀалэ махуэ.  {{автор|kbd|имяавтора=КӀ. А.}}
{{зэпхахэр}}
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*махуэ: good, fortunate, bright
{{урысыбзэ}}
*махуэ: добрый, счастливый
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''псалъафэ зэпыщӀахэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
====Бжэгъулъэ махуэ хэтӀэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}}
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} drive a lucky stake
{{псалъафэ-урысыбзэ}} вбить счастливый кол
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Гъуэгу махуэ====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} bon voyage! have a pleasant trip!
{{псалъафэ-урысыбзэ}} счастливого пути!
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Жьэ махуэ ипсэлъыкӀын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} say sth that brings good luck
{{псалъафэ-урысыбзэ}} сказать что-л. к счастью
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Жьыщхьэ махуэ====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} reach a happy old age 
{{псалъафэ-урысыбзэ}} обрести счастливую старость
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      Илъэсищэ щрикъу махуэр езы дадэм щыгъупщами, ящӀэр псоми жьыщхьэ махуэр къызэрыхъурэ дапщэ хъуами.  {{автор|kbd|имяавтора=КӀ. А.}}
====Лъапэ махуэ къипхьауэ====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} may there be good fortune in your home
{{псалъафэ-урысыбзэ}} да будет счастье в вашем доме!
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Лъапэ махуэ къыухьэжьэж!====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} a wish for health and good fortune – when addressing a person who has recovered from an illness.
{{псалъафэ-урысыбзэ}} пожелание здоровья, счастья – при обращении к выздоровевшему.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Лъапэ махуэ къыщӀыухьэ!====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} may your arrival bring good fortune!
{{псалъафэ-урысыбзэ}} да будет твой приход счастливым!
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Махуэ ухъу!====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} I wish you good luck.
{{псалъафэ-урысыбзэ}} Пусть принесёт тебе счастье!
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Махуэ хуэхъун====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} turn out to be successful, lucky or fortunate for sb
{{псалъафэ-урысыбзэ}} оказаться удачным, счастливым для кого-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{библиографие}}</text>
      <sha1>c8teivwgwrgd5uvim9pkwnvdb9h29mv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>мы</title>
    <ns>0</ns>
    <id>10192</id>
    <revision>
      <id>130234</id>
      <parentid>130134</parentid>
      <timestamp>2026-10-29T09:04:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rhdkabardian</username>
        <id>5</id>
      </contributor>
      <origin>130234</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5398" sha1="qfnksuc3fkclclotf4sp49yi6t83xgk" xml:space="preserve">{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
Malus_sylvestris.jpg|мы
Malus_sylvestris_005.JPG|мы
Malus_sylvestris_%28Southeast_Michigan%29.JPG|мы
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ЩЫӀЭЦӀЭ}}
{{этимологие}}
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=mǝ}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[м] + -ы}}
{{склоненэ}}
{{скл-ыр2|kbd|псалъэпкъ=м}}
{{мыхьэнэ}}
#Мей жыгым къыпыкӀэ пхъэщхьэмыщхьэ.
{{щапхъэхэр}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэреджэ тхылъхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class =&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Адыгэбзэ''', Гугъуэт Л. Т., Зэхъуэхъу Л. Хь, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1984''' !! нап. 70
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
|| Мейм &lt;b&gt;мы&lt;/b&gt; пытщ.|| На дикой яблоне растут &lt;b&gt;дикие яблоки&lt;/b&gt;.|| There are &lt;b&gt;wild apples&lt;/b&gt; on the wild apple tree.
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{зэпхахэр}}
*Мы къэщыпын.
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*мы: crab apple, wild apple (fruit)
*Мы къэщыпын: pick crab apples
{{урысыбзэ}}
*мы: плод дикой яблони
*Мы къэщыпын: 
{{библиографие}}
{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ЗЫГЪЭЛЪАГЪУЭ ЦӀЭПАПЩӀЭ}}
{{этимологие}}
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=mǝ}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[м] + -ы}}
{{склоненэ}}
{{цӀэп-зыгъ|kbd|псалъэпкъ=мы}}
{{мыхьэнэ}}
#Гъунэгъуу щыӀэр ирагъэлъагъуэ.
{{щапхъэхэр}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэреджэ тхылъхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Адыгэбзэ''', Гугъуэт Л. Т., Зэхъуэхъу Л. Хь, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1984''' !! нап. 25
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| Маш, &lt;b&gt;мы&lt;/b&gt; шыр шэ! || Маш, веди &lt;b&gt;эту&lt;/b&gt; лошадь. || Mash, lead &lt;b&gt;this&lt;/b&gt; horse!
|-
! !! !! нап. 64
|-
|| &lt;b&gt;Мы&lt;/b&gt; фабрикэр Налшык дэтщ.|| &lt;b&gt;Эта&lt;/b&gt; фабрика находится в Нальчике. || &lt;b&gt;This&lt;/b&gt; factory is located in Nalchik.
|-
! !! !! нап. 115
|-
|| ЦӀыхухэм абы жраӀэ: — Сыт &lt;b&gt;мы&lt;/b&gt; кхъужьейхэр зэрыпщӀынур? || Люди ему говорят: что ты будешь делать с &lt;b&gt;этими&lt;/b&gt; грушевыми деревьями? || People say to him: What are you going to do with &lt;b&gt;these&lt;/b&gt; pear trees?
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 173
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| &lt;b&gt;Мы&lt;/b&gt; уэрамым аптекэ тетщ, нэхъ уехыӀуэмэ. || Аптека на &lt;b&gt;этой же&lt;/b&gt; улице, ниже. || There is a pharmacy on &lt;b&gt;this same&lt;/b&gt; street, further down.
|-
| Дауэ зэпхьэлӀэну &lt;b&gt;мы&lt;/b&gt; хущхъуэр? || Как принимать &lt;b&gt;это&lt;/b&gt; лекарство? || How should I take &lt;b&gt;this&lt;/b&gt; medicine?
|-
! !! !! нап. 174
|-
| &lt;b&gt;Мы&lt;/b&gt; рецептым ипкъ иткӀэ, заказ сӀыхыт. || Прими(-те) заказ по &lt;b&gt;этому&lt;/b&gt; рецепту. || Fill &lt;b&gt;this&lt;/b&gt; prescription order.
|-
! !! !! нап. 178
|-
| &lt;b&gt;Мы&lt;/b&gt; уэрамымкӀэ укӀуэурэ ипщэкӀэ. || По &lt;b&gt;этой&lt;/b&gt; улице вверх. || Up &lt;b&gt;this&lt;/b&gt; street.
|-
! !! !! нап. 180
|-
| &lt;b&gt;Мы&lt;/b&gt; таблицэм уеплъурэ хьэрфхэр къыжыӀэ. || Смотри(-те) на &lt;b&gt;эту&lt;/b&gt; таблицу и называй(-те) буквы. || Look at &lt;b&gt;this&lt;/b&gt; chart and name the letters.
|-
! !! !! нап. 181
|-
| Дэнэ деж &lt;b&gt;мыбы&lt;/b&gt; &quot;Скорэ помощыр&quot;? || Где &lt;b&gt;здесь&lt;/b&gt; &quot;Скорая помощь”? || &lt;b&gt;Where is&lt;/b&gt; the emergency room?
|-
! !! !! нап. 182
|-
| &lt;b&gt;Мы&lt;/b&gt; дзэр Ӏучын хуейщ. || &lt;b&gt;Этот&lt;/b&gt; зуб тебе (вам) надо удалить. || &lt;b&gt;This&lt;/b&gt; tooth needs to be extracted.
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{зэпхахэр}}
*Мы унэр.
*Мы тхылъыр.
*Мы жэмыр.
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*мы: this, these
*Мы унэр: this house
*Мы тхылъыр: this book
*Мы жэмыр: this cow
{{урысыбзэ}}
*мы: этот, эта, это, эти
*Мы унэр: этот дом
*Мы тхылъыр: эта книга
*Мы жэмыр: эта корова
{{библиографие}}</text>
      <sha1>qfnksuc3fkclclotf4sp49yi6t83xgk</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>130239</id>
      <parentid>130234</parentid>
      <timestamp>2026-10-29T09:16:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rhdkabardian</username>
        <id>5</id>
      </contributor>
      <origin>130239</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5591" sha1="nvk8yb17qwjt31pgzrzsontggmkwuic" xml:space="preserve">{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
Malus_sylvestris.jpg|мы
Malus_sylvestris_005.JPG|мы
Malus_sylvestris_%28Southeast_Michigan%29.JPG|мы
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ЩЫӀЭЦӀЭ}}
{{этимологие}}
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=mǝ}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[м] + -ы}}
{{склоненэ}}
{{скл-ыр2|kbd|псалъэпкъ=м}}
{{мыхьэнэ}}
#Мей жыгым къыпыкӀэ пхъэщхьэмыщхьэ.
{{щапхъэхэр}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэреджэ тхылъхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class =&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Адыгэбзэ''', Гугъуэт Л. Т., Зэхъуэхъу Л. Хь, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1984''' !! нап. 70
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
|| Мейм &lt;b&gt;мы&lt;/b&gt; пытщ.|| На дикой яблоне растут &lt;b&gt;дикие яблоки&lt;/b&gt;.|| There are &lt;b&gt;wild apples&lt;/b&gt; on the wild apple tree.
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{зэпхахэр}}
*Мы къэщыпын.
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*мы: crab apple, wild apple (fruit)
*Мы къэщыпын: pick crab apples
{{урысыбзэ}}
*мы: плод дикой яблони
*Мы къэщыпын: 
{{библиографие}}
{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ЗЫГЪЭЛЪАГЪУЭ ЦӀЭПАПЩӀЭ}}
{{этимологие}}
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=mǝ}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[м] + -ы}}
{{склоненэ}}
{{цӀэп-зыгъ|kbd|псалъэпкъ=мы}}
{{мыхьэнэ}}
#Гъунэгъуу щыӀэр ирагъэлъагъуэ.
{{щапхъэхэр}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэреджэ тхылъхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Адыгэбзэ''', Гугъуэт Л. Т., Зэхъуэхъу Л. Хь, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1984''' !! нап. 25
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| Маш, &lt;b&gt;мы&lt;/b&gt; шыр шэ! || Маш, веди &lt;b&gt;эту&lt;/b&gt; лошадь. || Mash, lead &lt;b&gt;this&lt;/b&gt; horse!
|-
! !! !! нап. 64
|-
|| &lt;b&gt;Мы&lt;/b&gt; фабрикэр Налшык дэтщ.|| &lt;b&gt;Эта&lt;/b&gt; фабрика находится в Нальчике. || &lt;b&gt;This&lt;/b&gt; factory is located in Nalchik.
|-
! !! !! нап. 115
|-
|| ЦӀыхухэм абы жраӀэ: — Сыт &lt;b&gt;мы&lt;/b&gt; кхъужьейхэр зэрыпщӀынур? || Люди ему говорят: что ты будешь делать с &lt;b&gt;этими&lt;/b&gt; грушевыми деревьями? || People say to him: What are you going to do with &lt;b&gt;these&lt;/b&gt; pear trees?
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 173
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| &lt;b&gt;Мы&lt;/b&gt; уэрамым аптекэ тетщ, нэхъ уехыӀуэмэ. || Аптека на &lt;b&gt;этой же&lt;/b&gt; улице, ниже. || There is a pharmacy on &lt;b&gt;this same&lt;/b&gt; street, further down.
|-
| Дауэ зэпхьэлӀэну &lt;b&gt;мы&lt;/b&gt; хущхъуэр? || Как принимать &lt;b&gt;это&lt;/b&gt; лекарство? || How should I take &lt;b&gt;this&lt;/b&gt; medicine?
|-
! !! !! нап. 174
|-
| &lt;b&gt;Мы&lt;/b&gt; рецептым ипкъ иткӀэ, заказ сӀыхыт. || Прими(-те) заказ по &lt;b&gt;этому&lt;/b&gt; рецепту. || Fill &lt;b&gt;this&lt;/b&gt; prescription order.
|-
! !! !! нап. 178
|-
| &lt;b&gt;Мы&lt;/b&gt; уэрамымкӀэ укӀуэурэ ипщэкӀэ. || По &lt;b&gt;этой&lt;/b&gt; улице вверх. || Up &lt;b&gt;this&lt;/b&gt; street.
|-
! !! !! нап. 180
|-
| &lt;b&gt;Мы&lt;/b&gt; таблицэм уеплъурэ хьэрфхэр къыжыӀэ. || Смотри(-те) на &lt;b&gt;эту&lt;/b&gt; таблицу и называй(-те) буквы. || Look at &lt;b&gt;this&lt;/b&gt; chart and name the letters.
|-
! !! !! нап. 181
|-
| Дэнэ деж &lt;b&gt;мыбы&lt;/b&gt; &quot;Скорэ помощыр&quot;? || Где &lt;b&gt;здесь&lt;/b&gt; &quot;Скорая помощь”? || &lt;b&gt;Where is&lt;/b&gt; the emergency room?
|-
! !! !! нап. 182
|-
| &lt;b&gt;Мы&lt;/b&gt; дзэр Ӏучын хуейщ. || &lt;b&gt;Этот&lt;/b&gt; зуб тебе (вам) надо удалить. || &lt;b&gt;This&lt;/b&gt; tooth needs to be extracted.
|-
| &lt;b&gt;Мы&lt;/b&gt; дзэм тебзэ хуэщӀын хуейщ. || На &lt;b&gt;этот&lt;/b&gt; зуб тебе (вам) надо поставить коронку. || &lt;b&gt;This&lt;/b&gt; tooth needs a crown.
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{зэпхахэр}}
*Мы унэр.
*Мы тхылъыр.
*Мы жэмыр.
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*мы: this, these
*Мы унэр: this house
*Мы тхылъыр: this book
*Мы жэмыр: this cow
{{урысыбзэ}}
*мы: этот, эта, это, эти
*Мы унэр: этот дом
*Мы тхылъыр: эта книга
*Мы жэмыр: эта корова
{{библиографие}}</text>
      <sha1>nvk8yb17qwjt31pgzrzsontggmkwuic</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>мыбдеж</title>
    <ns>0</ns>
    <id>10196</id>
    <revision>
      <id>130210</id>
      <parentid>129794</parentid>
      <timestamp>2026-10-28T14:19:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rhdkabardian</username>
        <id>5</id>
      </contributor>
      <origin>130210</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1614" sha1="769dhq1jk6hoy7j45evfae3atumon9f" xml:space="preserve">{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=НАРЕЧИЕ}}
{{этимологие}}
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=mǝb'de:ᶎ}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[м] + -ы + -б + [деж]}}
{{мыхьэнэ}}
#Мыбы и деж, мы щӀыпӀэм.
{{щапхъэхэр}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 176
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| &lt;b&gt;Мыбдеж&lt;/b&gt; узрэ? || &lt;b&gt;Здесь&lt;/b&gt; больно? || Does it hurt &lt;b&gt;here&lt;/b&gt;?
|-
! !! !! нап. 182
|-
| &lt;b&gt;Мыбдеж&lt;/b&gt; узрэ? || &lt;b&gt;Здесь&lt;/b&gt; больно? || Does it hurt &lt;b&gt;here&lt;/b&gt;?
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{зэпхахэр}}
*Мыбдеж щытын.
*Мыбдеж къыщыувыӀэн.
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*мыбдеж: here, in this location, in this direction
*Мыбдеж щытын: stand here
*Мыбдеж къыщыувыӀэн: stop here
{{урысыбзэ}}
*мыбдеж: здесь, тут, сюда
*Мыбдеж щытын: стоять здесь
*Мыбдеж къыщыувыӀэн: остановиться здесь
{{библиографие}}</text>
      <sha1>769dhq1jk6hoy7j45evfae3atumon9f</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>нэхъ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>11036</id>
    <revision>
      <id>130200</id>
      <parentid>130056</parentid>
      <timestamp>2026-10-28T13:41:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rhdkabardian</username>
        <id>5</id>
      </contributor>
      <origin>130200</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4450" sha1="lbf30yg1knj2e920ih9m8o4t9fo7rqy" xml:space="preserve">{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ЧАСТИЦЭ}}
{{этимологие}}
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=nɐχ}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[нэхъ]}}
{{мыхьэнэ}}
#Зыгуэрым и щытыкӀэр нэгъуэщӀым зэрыщхьэпрыкӀыр (п. п. фӀагъкӀэ, ӀеягъкӀэ, куэдагъкӀэ) къызэрагъэлъагъуэ, Ӏуэхугъуэр зэгъэщӀыпӀар къызэрыхагъэщ псалъэ.
#мыхъумэ, нэмыщӀ, фӀэкӀ.
{{щапхъэхэр}}
*ЛӀы я нэхъ мыгъуэми Ӏуэхугъуибгъу зэпеч.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Псжь.}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 173
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| Дэнэ деж (&lt;b&gt;нэхъ&lt;/b&gt; гъунэгъу дыдэ) аптекэр? || Где (&lt;b&gt;ближайшая)&lt;/b&gt; аптека? || Where is &lt;b&gt;the (nearest)&lt;/b&gt; pharmacy?&lt;/b&gt;
|-
| Мы уэрамым аптекэ тетщ, &lt;b&gt;нэхъ&lt;/b&gt; уехыӀуэмэ. || Аптека на этой же улице, &lt;b&gt;ниже&lt;/b&gt;. || There is a pharmacy on this same street, &lt;b&gt;further down&lt;/b&gt;.
|-
! !! !! нап. 180
|-
| Нэхъри &lt;b&gt;нэхъ&lt;/b&gt; ину уэзыгъэлъагъу нэгъуджэ сыхуейщ. || Мне нужны &lt;b&gt;более&lt;/b&gt; сильные очки. || I need &lt;b&gt;stronger&lt;/b&gt; glasses.
|-
! !! !! нап. 182
|-
| Уи жьэр &lt;b&gt;нэхъ&lt;/b&gt; ину зэтех. || Открой рот &lt;b&gt;пошире&lt;/b&gt;. || Open your mouth &lt;b&gt;wider&lt;/b&gt;.
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{зэпхахэр}}
*Нэхъ дахэ.
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*нэхъ: 1. more, to a greater degree or extent 2. except, unless, perhaps, maybe, only
*Нэхъ дахэ: more beautiful, prettier
{{урысыбзэ}}
*нэхъ: 1. более, больше, в большей степени 2. кроме как, разве что, только
*Нэхъ дахэ: более красивый, красивее, краше
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''псалъафэ зэпыщӀахэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
====Нэхъ къэщтэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} prefer sb or sth over sb or sth
{{псалъафэ-урысыбзэ}} предпочесть кого-что-л. кому-чему-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Нэхъ мащӀэрами====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} at least, at the least
{{псалъафэ-урысыбзэ}} по меньшей мере, самое малое.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      Къасбот нэф ар жиӀэ щхьэкӀэ, нэхъ мащӀэрами ЛутӀ пщӀэ псыхъэ кӀуэн хуейт.  {{автор|kbd|имяавтора=Д. М.}}
====Нэхъ мыхъуми====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} at least, though
{{псалъафэ-урысыбзэ}} хоть, по крайней мере.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      НэкӀуэжи зы махуэ нэхъ мыхъуми тхуэхьэщӀэ.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Ӏуащхь.}}
====Нэхъ наплъэ хъун====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}}
{{псалъафэ-урысыбзэ}} улучшиться, стать лучше (напр. о состоянии больного).
{{псалъафэ-зэпхахэр}} improve, get better (about the condition of sb who is ill)
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{библиографие}}</text>
      <sha1>lbf30yg1knj2e920ih9m8o4t9fo7rqy</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>псо</title>
    <ns>0</ns>
    <id>11281</id>
    <revision>
      <id>130206</id>
      <parentid>33875</parentid>
      <timestamp>2026-10-28T14:04:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rhdkabardian</username>
        <id>5</id>
      </contributor>
      <origin>130206</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7554" sha1="094emjnuiffutz9tksrd1upm66dsf91" xml:space="preserve">{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ПЛЪЫФЭЦӀЭ}}
{{этимологие}}
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=pso:}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[псо]}}
{{склоненэ}}
{{скл-ур|kbd|псалъэпкъ=псо}}
{{мыхьэнэ}}
#Зыри зэмыӀуса, и бжыгъэкӀи и щытыкӀэкӀи зэрыщыту къэна.
{{щапхъэхэр}}
{{зэпхахэр}}
*Хъарбыз псо.
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*псо: whole
*Хъарбыз псо: a whole watermelon
{{урысыбзэ}}
*псо: целый
*Хъарбыз псо: целый
{{библиографие}}
{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=БЕЛДЖЫЛЫГЪЭ ЦӀЭПАПЩӀЭ}}
{{этимологие}}
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=pso:}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[псо]}}
{{склоненэ}}
{{скл-цп-псо|kbd|псалъэпкъ=псо}}
{{мыхьэнэ}}
#Зэрыщыту, зы гупу, зэпхауэ щыт гуэрыр зыгъэбелджылы.
{{щапхъэхэр}}
*Псоми я насып зэхуэдэкъым.  {{автор|kbd|имяавтора=Къу. С.}}
* Зэкъуэш псори зы анэм къилъхуркъым.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Псжь.}}
* Махуэ псом зэрагъэпцӀар чыцӀ ажэм икъутэжащ.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Псжь.}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэреджэ тхылъхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Адыгэбзэ''', Гугъуэт Л. Т., Зэхъуэхъу Л. Хь, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1984''' !! нап. 47
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| &lt;b&gt;Псори&lt;/b&gt; унэм дэсщ.|| &lt;b&gt;Все&lt;/b&gt; сидят дома.|| &lt;b&gt;Everybody&lt;/b&gt; is at home.
|-
! !! !! нап. 49
|-
| &lt;b&gt;Псори&lt;/b&gt; хуэму, дахэу дотхэ.|| &lt;b&gt;Мы все&lt;/b&gt; спокойно, красиво пишем.|| &lt;b&gt;All of us&lt;/b&gt; are writing peacefully and neatly.
|-
! !! !! нап. 67
|-
|| Жыгхэр &lt;b&gt;псори&lt;/b&gt; хэтсащ.|| Мы уже посадили &lt;b&gt;все&lt;/b&gt; деревья. || We have panted &lt;b&gt;all&lt;/b&gt; the trees.
|-
! !! !! нап. 71
|-
|| &lt;b&gt;Псори&lt;/b&gt; шей дофэ.|| &lt;b&gt;Все&lt;/b&gt; пьём чай.|| &lt;b&gt;All of us&lt;/b&gt; are drinking tea.
|-
! !! !! нап. 72
|-
|| &lt;b&gt;Псори&lt;/b&gt; щхьэ хуэарэзы Ӏэминат?|| Почему &lt;b&gt;все&lt;/b&gt; довольны Аминат?|| Why is &lt;b&gt;everybody&lt;/b&gt; pleased with Aminat?
|-
! !! !! нап. 74
|-
|| Алий и топым &lt;b&gt;псори&lt;/b&gt; ириджэгуащ.|| Мячом Алия &lt;b&gt;все&lt;/b&gt; поиграли.|| &lt;b&gt;Everyone&lt;/b&gt; has played with Aliy’s ball.
|-
! !! !! нап. 82
|-
| &lt;b&gt;Псоми&lt;/b&gt; гъатхэ лэжьыгъэм зыхуагъэхьэзыр. || &lt;b&gt;Все&lt;/b&gt; готовятся к весенним работам. || &lt;b&gt;Everybody&lt;/b&gt; is getting ready for their spring labours.
|-
! !! !! нап. 83
|-
| А &lt;b&gt;псори&lt;/b&gt; ди узыншагъэм и сэбэпщ. || &lt;b&gt;Все&lt;/b&gt; это полезно для нашего здоровья. || &lt;b&gt;All of&lt;/b&gt; this is good (useful) for our health.
|-
! !! !! нап. 98
|-
|| КъэтщӀа &lt;b&gt;псори&lt;/b&gt; дэфтэрым иттхащ. || &lt;b&gt;Всё&lt;/b&gt;, что мы узнали, мы записали в тетради.|| &lt;b&gt;Everything&lt;/b&gt; we had learnt, we wrote down in our notebooks.
|-
! !! !! нап. 101
|-
|| Зыхуеину &lt;b&gt;псори&lt;/b&gt; и тхылъылъэм делъхьэри еджапӀэм макӀуэ.|| Он кладет &lt;b&gt;все&lt;/b&gt; необходимое в ранец и идет в школу.|| He puts &lt;b&gt;everything&lt;/b&gt; he will need in his bookbag and goes to school.
|-
! !! !! нап. 108
|-
|| Нобэ &lt;b&gt;псори&lt;/b&gt; ди унэ дисщ. || Сегодня мы &lt;b&gt;все&lt;/b&gt; сидим дома.  || Today we are &lt;b&gt;all&lt;/b&gt; sitting at home.
|-
! !! !! нап. 116
|-
|| Тхьэмахуэти, &lt;b&gt;псори&lt;/b&gt; унэм дэст. || Было воскресенье – мы &lt;b&gt;все&lt;/b&gt; сидели дома. || It was Sunday and we were &lt;b&gt;all&lt;/b&gt; at home.
|-
! !! !! нап. 117
|-
|| Къытхуагъэлъэгъуа жыжьагъыр дэ &lt;b&gt;псом&lt;/b&gt; япэ къэдъжащ. || Указанное нам расстояние мы пробежали раньше &lt;b&gt;всех&lt;/b&gt;. || We ran the distance indicated faster than &lt;b&gt;all the others&lt;/b&gt;.
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 182
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| &lt;b&gt;Псори&lt;/b&gt; уз хуэдэщ. || Как будто бы &lt;b&gt;все&lt;/b&gt; болят. || It feels like &lt;b&gt;all of them&lt;/b&gt; hurt.
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{зэпхахэр}}
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*псо: all; everyone, everybody, everything
{{урысыбзэ}}
*псо: весь, вся, все, всё
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''псалъафэ зэпыщӀахэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
====Дуней псор====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} the whole world
{{псалъафэ-урысыбзэ}} весь мир
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Псом хуэмыдэу (хуэмыдэжу)====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} especially, specially
{{псалъафэ-урысыбзэ}} в особенности.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Псом япэу====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} above all, first of all, firstly
{{псалъафэ-урысыбзэ}} в первую очередь.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Псом я шхьэ (ящхьэж)====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} most important
{{псалъафэ-урысыбзэ}} самое главное, самое важное.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Псори зэдэгъэкӀуэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} make everyone alike, impose a dead level on everyone, make everyone fit the same pattern, treat all alike, reduce all to the same level
{{псалъафэ-урысыбзэ}} стричь всех под одну гребёнку.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{библиографие}}</text>
      <sha1>094emjnuiffutz9tksrd1upm66dsf91</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>пӏалъэкӏэ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>11462</id>
    <revision>
      <id>130221</id>
      <parentid>34551</parentid>
      <timestamp>2026-10-28T14:49:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rhdkabardian</username>
        <id>5</id>
      </contributor>
      <origin>130221</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1571" sha1="4yy7v21ftn6wdnb88f4w28oa3081oy5" xml:space="preserve">{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=НАРЕЧИЕ}}
{{этимологие}}
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ='pʹɑ:ɬɐtʹʂɐ}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[пӏалъ] + -э + -кӏэ}}
{{мыхьэнэ}}
#Зэман пыухыкӀа гуэркӀэ.
{{щапхъэхэр}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 182
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| &lt;b&gt;ПӀалъэкӀэ&lt;/b&gt; уи дзэ ку гъуанэр згъэбыдэнщ. || Я поставлю &lt;b&gt;временную&lt;/b&gt; пломбу. || I will put a &lt;b&gt;temporary&lt;/b&gt; filling.
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{зэпхахэр}}
*Лэжьыгъэр пӀалъэкӀэ зэпыгъэун.
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*пӏалъэкӏэ: temporarily, for a short time
*Лэжьыгъэр пӀалъэкӀэ зэпыгъэун: to suspend work temporarily
{{урысыбзэ}}
*пӏалъэкӏэ: временно
*Лэжьыгъэр пӀалъэкӀэ зэпыгъэун: временно приостановить работу
{{библиографие}}</text>
      <sha1>4yy7v21ftn6wdnb88f4w28oa3081oy5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>тӏу</title>
    <ns>0</ns>
    <id>12157</id>
    <revision>
      <id>130229</id>
      <parentid>36746</parentid>
      <timestamp>2026-10-29T07:50:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rhdkabardian</username>
        <id>5</id>
      </contributor>
      <origin>130229</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4408" sha1="9vfjxr9ommzoe1pp0dobuijr7yzi1hj" xml:space="preserve">{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=БЖЫГЪЭЦӀЭ}}
{{этимологие}}
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=tʹu:}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[тӀу]}}
{{склоненэ}}
{{скл-ур|kbd|псалъэпкъ=тӀу}}
{{мыхьэнэ}}
#Бжыгъэ 2; 2 хъу.
{{щапхъэхэр}}
*ТӀу зэпсалъэмэ, уабгъэдэмыхьэ.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Псжь.}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэреджэ тхылъхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class =&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Адыгэбзэ''', Гугъуэт Л. Т., Зэхъуэхъу Л. Хь, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1984''' !! нап. 108
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
|| Сэ зы шыпхъурэ дэлъхуи&lt;b&gt;тӀрэ&lt;/b&gt; сиӀэщ. || У меня одна сестра &lt;b&gt;и два&lt;/b&gt; брата.  || I have got one sister &lt;b&gt;and two&lt;/b&gt; brothers.
|-
! !! !! нап. 109
|-
|| Зы махуэ гуэрым а &lt;b&gt;тӀум&lt;/b&gt; джэгун щӀадзащ. || Однажды, эти &lt;b&gt;двое&lt;/b&gt; начали играть.  || One day the &lt;b&gt;two&lt;/b&gt; (of them) began to play.
|-
|| Куэд дэмыкӀыуи а &lt;b&gt;тӀум&lt;/b&gt; джэгуныр зэшыгъуэ къащыхъуащ. || Скоро этим &lt;b&gt;двум&lt;/b&gt; игра показалась скучной.  || Soon playing seemed boring to the &lt;b&gt;two&lt;/b&gt; (of them).
|-
! !! !! нап. 112
|-
|| Бэкхъыр Ӏыхьи&lt;b&gt;тӀу&lt;/b&gt; зэпытщ. || Коровник состоит из &lt;b&gt;двух&lt;/b&gt; частей. || The cowshed consists of &lt;b&gt;two&lt;/b&gt; parts.
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 182
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| &lt;b&gt;МахуитӀ&lt;/b&gt;(махуищ) дэкӀмэ, укъэкӀуэнщ. || Придёшь(-те) через &lt;b&gt;два&lt;/b&gt; (три) &lt;b&gt;дня&lt;/b&gt;. || Come back in &lt;b&gt;two&lt;/b&gt; (three) &lt;b&gt;days&lt;/b&gt;.
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{зэпхахэр}}
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*тӏу: two (2)
{{урысыбзэ}}
*тӏу: два (2)
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''псалъафэ зэпыщӀахэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
====ТӀум щыгъуэми====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} in both cases
{{псалъафэ-урысыбзэ}} и в том, и в другом случае.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{библиографие}}
{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ЩЫӀЭЦӀЭ}}
{{этимологие}}
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=tʹu:}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[тӀу]}}
{{склоненэ}}
{{скл-ур|kbd|псалъэпкъ=тӀу}}
{{мыхьэнэ}}
#ЛӀыжь-фызыжьхэм цӀыкӀухэм, нэхъыщӀэхэм зэрызыхуагъазэ гъэфӀагъэбзэ псалъэ.
{{щапхъэхэр}}
{{зэпхахэр}}
*- А тӀу, псы къысхуэхьыт, - жеӀэ лӀыжьым.
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*тӏу: my dear, my little child, my little one (an endearing way that older people address younger people and children)
*- А тӀу, псы къысхуэхьыт, - жеӀэ лӀыжьым: “Bring me some water, dear,” says the old man.
{{урысыбзэ}}
*тӏу: детка (ласковое обращение пожилых людей к младшим и детям)
*- А тӀу, псы къысхуэхьыт, - жеӀэ лӀыжьым: “ Принеси-ка мне воды, дорогой» -- говорит старик.
{{библиографие}}</text>
      <sha1>9vfjxr9ommzoe1pp0dobuijr7yzi1hj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>убжьытхэн</title>
    <ns>0</ns>
    <id>12286</id>
    <revision>
      <id>130220</id>
      <parentid>71734</parentid>
      <timestamp>2026-10-28T14:46:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rhdkabardian</username>
        <id>5</id>
      </contributor>
      <origin>130220</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1639" sha1="15ovbuy6w5yhw9fujz2ekhe2dahychh" xml:space="preserve">{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ГЛАГОЛ ЛЪЭМЫӀЭС}}
{{этимологие}}
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=wǝbʑǝ'txɐn}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[убжьытх] + -э + -н}}
{{спряженэ}}
[[спр-лъэмыӏ-убжьытхэн|Глагол лъэмыӏэс &quot;убжьытхэн&quot;-ым и спряженэр]]
{{мыхьэнэ}}
#Ӏупсыр жьэм къыжьэдэдзын, къыжьэдэутӀыпщыкӀын.
{{щапхъэхэр}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 182
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| Уи жьэм жьэдэгъэжыхьи &lt;b&gt;убжьытхэ&lt;/b&gt;. || Прополощи(-те) рот и &lt;b&gt;сплюнь(-те)&lt;/b&gt;. || Rinse your mouth and &lt;b&gt;spit&lt;/b&gt;.
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{зэпхахэр}}
*Махъшэр мэубжьытхэ.
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*убжьытхэн: spit, spew, expectorate
*Махъшэр мэубжьытхэ: the camel spits
{{урысыбзэ}}
*убжьытхэн: плевать
*Махъшэр мэубжьытхэ: верблюд плюёт
{{библиографие}}</text>
      <sha1>15ovbuy6w5yhw9fujz2ekhe2dahychh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>узын</title>
    <ns>0</ns>
    <id>12405</id>
    <revision>
      <id>130205</id>
      <parentid>130161</parentid>
      <timestamp>2026-10-28T13:56:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rhdkabardian</username>
        <id>5</id>
      </contributor>
      <origin>130205</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3919" sha1="psr5ddk2oqsg276crn9ba41fx71fif4" xml:space="preserve">{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ГЛАГОЛ ЛЪЭМЫӀЭС}}
{{этимологие}}
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=wǝ'zǝn}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[уз] + -ы + -н}}
{{спряженэ}}
[[спр-лъэмыӏ-узын|Глагол лъэмыӏэс &quot;узын&quot;-ым и спряженэр]]
{{мыхьэнэ}}
#Ӏэпкълъэпкъым е кӀуэцӀым щыщ Ӏыхьэ гуэрым уз хэтын.
{{щапхъэхэр}}
*Ӏэминат.. и щхьэр узырти, пщыхьэщхьэм жьыуэ гъуэлъыжащ.  {{автор|kbd|имяавтора=Къу. С.}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 175
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| Сэ си щхьэр (си гур, лъатэр, тхьэкӀумэр, тэмакъыр, дзэр, тхыр) &lt;b&gt;мэуз&lt;/b&gt;. || У меня &lt;b&gt;болит&lt;/b&gt; голова (сердце, желудок, ухо, горло, зуб, поясница). || I &lt;b&gt;have&lt;/b&gt; a head&lt;b&gt;ache&lt;/b&gt; (heart&lt;b&gt;ache&lt;/b&gt;, stomach&lt;b&gt;ache&lt;/b&gt;, ear&lt;b&gt;ache&lt;/b&gt;, &lt;b&gt;sore&lt;/b&gt; throat, tooth&lt;b&gt;ache&lt;/b&gt;, back &lt;b&gt;pain&lt;/b&gt;).
|-
| Сэ си нэр &lt;b&gt;мэуз&lt;/b&gt;. || У меня &lt;b&gt;болят&lt;/b&gt; глаза. || My eyes &lt;b&gt;hurt&lt;/b&gt;.
|-
! !! !! нап. 176
|-
| Сэ сопсчэ, си тэмакъыр &lt;b&gt;мэуз&lt;/b&gt;. || У меня кашель, &lt;b&gt;болит&lt;/b&gt; горло. || I have a cough, my throat &lt;b&gt;hurts&lt;/b&gt;.
|-
| Мыбдеж &lt;b&gt;узрэ&lt;/b&gt;? || Здесь &lt;b&gt;больно&lt;/b&gt;? || &lt;b&gt;Does it hurt&lt;/b&gt; here?
|-
| Уи Ӏупсыр щебгъэхкӀэ, уи тэмакъыр &lt;b&gt;узрэ&lt;/b&gt;? || Тебе (вам) &lt;b&gt;больно&lt;/b&gt; глотать? || &lt;b&gt;Does it hurt&lt;/b&gt; to swallow?
|-
| &lt;b&gt;Мэуз&lt;/b&gt;. || &lt;b&gt;Больно&lt;/b&gt;. || &lt;b&gt;It hurts&lt;/b&gt;.
|-
! !! !! нап. 177
|-
| Уи щхьэр &lt;b&gt;узрэ&lt;/b&gt; (кӀэрахъуэрэ)? || Голова &lt;b&gt;не болит&lt;/b&gt; (кружится)? || &lt;b&gt;Does&lt;/b&gt; your head &lt;b&gt;hurt&lt;/b&gt; (Do you feel dizzy)?
|-
! !! !! нап. 181
|-
| Си дзэр &lt;b&gt;мэуз&lt;/b&gt;. || У меня &lt;b&gt;болит&lt;/b&gt; зуб. || I have &lt;b&gt;a toothache&lt;/b&gt;.
|-
! !! !! нап. 182
|-
| Дэтхэнэ дзэра &lt;b&gt;узыр&lt;/b&gt;? || Какой зуб у тебя (вас) &lt;b&gt;болит&lt;/b&gt;? || Which tooth &lt;b&gt;hurts&lt;/b&gt;?
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{зэпхахэр}}
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*узын: be sick, ill; hurt, ache, be painful, sore, have pain (about some part of the body or organism)
{{урысыбзэ}}
*узын: болеть (о какой-л. части тела, организма)
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''псалъафэ зэпыщӀахэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
====Гур узын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} have heart disease; have heart pain
{{псалъафэ-урысыбзэ}} болеть — о сердце.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Лыр узын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} worry; one’s soul aches for sb or sth
{{псалъафэ-урысыбзэ}} беспокоиться, болеть душой за кого-что-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{библиографие}}</text>
      <sha1>psr5ddk2oqsg276crn9ba41fx71fif4</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>130207</id>
      <parentid>130205</parentid>
      <timestamp>2026-10-28T14:10:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rhdkabardian</username>
        <id>5</id>
      </contributor>
      <origin>130207</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4051" sha1="f4vlhb0lk54mjf1jpvph6qrelhtcut8" xml:space="preserve">{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ГЛАГОЛ ЛЪЭМЫӀЭС}}
{{этимологие}}
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=wǝ'zǝn}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[уз] + -ы + -н}}
{{спряженэ}}
[[спр-лъэмыӏ-узын|Глагол лъэмыӏэс &quot;узын&quot;-ым и спряженэр]]
{{мыхьэнэ}}
#Ӏэпкълъэпкъым е кӀуэцӀым щыщ Ӏыхьэ гуэрым уз хэтын.
{{щапхъэхэр}}
*Ӏэминат.. и щхьэр узырти, пщыхьэщхьэм жьыуэ гъуэлъыжащ.  {{автор|kbd|имяавтора=Къу. С.}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 175
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| Сэ си щхьэр (си гур, лъатэр, тхьэкӀумэр, тэмакъыр, дзэр, тхыр) &lt;b&gt;мэуз&lt;/b&gt;. || У меня &lt;b&gt;болит&lt;/b&gt; голова (сердце, желудок, ухо, горло, зуб, поясница). || I &lt;b&gt;have&lt;/b&gt; a head&lt;b&gt;ache&lt;/b&gt; (heart&lt;b&gt;ache&lt;/b&gt;, stomach&lt;b&gt;ache&lt;/b&gt;, ear&lt;b&gt;ache&lt;/b&gt;, &lt;b&gt;sore&lt;/b&gt; throat, tooth&lt;b&gt;ache&lt;/b&gt;, back &lt;b&gt;pain&lt;/b&gt;).
|-
| Сэ си нэр &lt;b&gt;мэуз&lt;/b&gt;. || У меня &lt;b&gt;болят&lt;/b&gt; глаза. || My eyes &lt;b&gt;hurt&lt;/b&gt;.
|-
! !! !! нап. 176
|-
| Сэ сопсчэ, си тэмакъыр &lt;b&gt;мэуз&lt;/b&gt;. || У меня кашель, &lt;b&gt;болит&lt;/b&gt; горло. || I have a cough, my throat &lt;b&gt;hurts&lt;/b&gt;.
|-
| Мыбдеж &lt;b&gt;узрэ&lt;/b&gt;? || Здесь &lt;b&gt;больно&lt;/b&gt;? || &lt;b&gt;Does it hurt&lt;/b&gt; here?
|-
| Уи Ӏупсыр щебгъэхкӀэ, уи тэмакъыр &lt;b&gt;узрэ&lt;/b&gt;? || Тебе (вам) &lt;b&gt;больно&lt;/b&gt; глотать? || &lt;b&gt;Does it hurt&lt;/b&gt; to swallow?
|-
| &lt;b&gt;Мэуз&lt;/b&gt;. || &lt;b&gt;Больно&lt;/b&gt;. || &lt;b&gt;It hurts&lt;/b&gt;.
|-
! !! !! нап. 177
|-
| Уи щхьэр &lt;b&gt;узрэ&lt;/b&gt; (кӀэрахъуэрэ)? || Голова &lt;b&gt;не болит&lt;/b&gt; (кружится)? || &lt;b&gt;Does&lt;/b&gt; your head &lt;b&gt;hurt&lt;/b&gt; (Do you feel dizzy)?
|-
! !! !! нап. 181
|-
| Си дзэр &lt;b&gt;мэуз&lt;/b&gt;. || У меня &lt;b&gt;болит&lt;/b&gt; зуб. || I have &lt;b&gt;a toothache&lt;/b&gt;.
|-
! !! !! нап. 182
|-
| Дэтхэнэ дзэра &lt;b&gt;узыр&lt;/b&gt;? || Какой зуб у тебя (вас) &lt;b&gt;болит&lt;/b&gt;? || Which tooth &lt;b&gt;hurts&lt;/b&gt;?
|-
| Псори &lt;b&gt;уз&lt;/b&gt; хуэдэщ. || Как будто бы все &lt;b&gt;болят&lt;/b&gt;. || It feels like all of them &lt;b&gt;hurt.
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{зэпхахэр}}
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*узын: be sick, ill; hurt, ache, be painful, sore, have pain (about some part of the body or organism)
{{урысыбзэ}}
*узын: болеть (о какой-л. части тела, организма)
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''псалъафэ зэпыщӀахэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
====Гур узын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} have heart disease; have heart pain
{{псалъафэ-урысыбзэ}} болеть — о сердце.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Лыр узын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} worry; one’s soul aches for sb or sth
{{псалъафэ-урысыбзэ}} беспокоиться, болеть душой за кого-что-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{библиографие}}</text>
      <sha1>f4vlhb0lk54mjf1jpvph6qrelhtcut8</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>130211</id>
      <parentid>130207</parentid>
      <timestamp>2026-10-28T14:21:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rhdkabardian</username>
        <id>5</id>
      </contributor>
      <origin>130211</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4154" sha1="258hwhzs1oy42lhml8ig4zgx9n06aff" xml:space="preserve">{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ГЛАГОЛ ЛЪЭМЫӀЭС}}
{{этимологие}}
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=wǝ'zǝn}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[уз] + -ы + -н}}
{{спряженэ}}
[[спр-лъэмыӏ-узын|Глагол лъэмыӏэс &quot;узын&quot;-ым и спряженэр]]
{{мыхьэнэ}}
#Ӏэпкълъэпкъым е кӀуэцӀым щыщ Ӏыхьэ гуэрым уз хэтын.
{{щапхъэхэр}}
*Ӏэминат.. и щхьэр узырти, пщыхьэщхьэм жьыуэ гъуэлъыжащ.  {{автор|kbd|имяавтора=Къу. С.}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 175
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| Сэ си щхьэр (си гур, лъатэр, тхьэкӀумэр, тэмакъыр, дзэр, тхыр) &lt;b&gt;мэуз&lt;/b&gt;. || У меня &lt;b&gt;болит&lt;/b&gt; голова (сердце, желудок, ухо, горло, зуб, поясница). || I &lt;b&gt;have&lt;/b&gt; a head&lt;b&gt;ache&lt;/b&gt; (heart&lt;b&gt;ache&lt;/b&gt;, stomach&lt;b&gt;ache&lt;/b&gt;, ear&lt;b&gt;ache&lt;/b&gt;, &lt;b&gt;sore&lt;/b&gt; throat, tooth&lt;b&gt;ache&lt;/b&gt;, back &lt;b&gt;pain&lt;/b&gt;).
|-
| Сэ си нэр &lt;b&gt;мэуз&lt;/b&gt;. || У меня &lt;b&gt;болят&lt;/b&gt; глаза. || My eyes &lt;b&gt;hurt&lt;/b&gt;.
|-
! !! !! нап. 176
|-
| Сэ сопсчэ, си тэмакъыр &lt;b&gt;мэуз&lt;/b&gt;. || У меня кашель, &lt;b&gt;болит&lt;/b&gt; горло. || I have a cough, my throat &lt;b&gt;hurts&lt;/b&gt;.
|-
| Мыбдеж &lt;b&gt;узрэ&lt;/b&gt;? || Здесь &lt;b&gt;больно&lt;/b&gt;? || &lt;b&gt;Does it hurt&lt;/b&gt; here?
|-
| Уи Ӏупсыр щебгъэхкӀэ, уи тэмакъыр &lt;b&gt;узрэ&lt;/b&gt;? || Тебе (вам) &lt;b&gt;больно&lt;/b&gt; глотать? || &lt;b&gt;Does it hurt&lt;/b&gt; to swallow?
|-
| &lt;b&gt;Мэуз&lt;/b&gt;. || &lt;b&gt;Больно&lt;/b&gt;. || &lt;b&gt;It hurts&lt;/b&gt;.
|-
! !! !! нап. 177
|-
| Уи щхьэр &lt;b&gt;узрэ&lt;/b&gt; (кӀэрахъуэрэ)? || Голова &lt;b&gt;не болит&lt;/b&gt; (кружится)? || &lt;b&gt;Does&lt;/b&gt; your head &lt;b&gt;hurt&lt;/b&gt; (Do you feel dizzy)?
|-
! !! !! нап. 181
|-
| Си дзэр &lt;b&gt;мэуз&lt;/b&gt;. || У меня &lt;b&gt;болит&lt;/b&gt; зуб. || I have &lt;b&gt;a toothache&lt;/b&gt;.
|-
! !! !! нап. 182
|-
| Дэтхэнэ дзэра &lt;b&gt;узыр&lt;/b&gt;? || Какой зуб у тебя (вас) &lt;b&gt;болит&lt;/b&gt;? || Which tooth &lt;b&gt;hurts&lt;/b&gt;?
|-
| Псори &lt;b&gt;уз&lt;/b&gt; хуэдэщ. || Как будто бы все &lt;b&gt;болят&lt;/b&gt;. || It feels like all of them &lt;b&gt;hurt&lt;/b&gt;.
|-
| Мыбдеж &lt;b&gt;узрэ&lt;/b&gt;? || Здесь &lt;b&gt;больно&lt;/b&gt;? || &lt;b&gt;Does it hurt&lt;/b&gt; here?
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{зэпхахэр}}
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*узын: be sick, ill; hurt, ache, be painful, sore, have pain (about some part of the body or organism)
{{урысыбзэ}}
*узын: болеть (о какой-л. части тела, организма)
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''псалъафэ зэпыщӀахэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
====Гур узын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} have heart disease; have heart pain
{{псалъафэ-урысыбзэ}} болеть — о сердце.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Лыр узын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} worry; one’s soul aches for sb or sth
{{псалъафэ-урысыбзэ}} беспокоиться, болеть душой за кого-что-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{библиографие}}</text>
      <sha1>258hwhzs1oy42lhml8ig4zgx9n06aff</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>уи</title>
    <ns>0</ns>
    <id>12419</id>
    <revision>
      <id>130198</id>
      <parentid>130194</parentid>
      <timestamp>2026-10-28T13:37:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rhdkabardian</username>
        <id>5</id>
      </contributor>
      <origin>130198</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5618" sha1="51obf24ezqc3alyy9ga19lmicxsp076" xml:space="preserve">{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ЕИГЪЭ ПРЕФИКС}}
{{этимологие}}
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=wi:}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=у + [и]}}
{{мыхьэнэ}}
#Еиныгъэ къэзыгъэлъагъуэ префикс.
{{щапхъэхэр}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэреджэ тхылъхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Адыгэбзэ''', Гугъуэт Л. Т., Зэхъуэхъу Л. Хь, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1984''' !! нап. 27
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| Нащ, уэри &lt;b&gt;уи&lt;/b&gt; шыр шэщым шэ!|| Нащ, и ты веди &lt;b&gt;свою&lt;/b&gt; лошадь в конюшню.|| Nash, you take &lt;b&gt;your&lt;/b&gt; horse to the stable, too!
|-
! !! !! нап. 30
|-
| &lt;b&gt;Уи&lt;/b&gt; кӀэфий. || &lt;b&gt;Твой&lt;/b&gt; свисток. || &lt;b&gt;Your&lt;/b&gt; whistle.
|-
! !! !! нап. 77
|-
|| Шордакъхэм укъихьэмэ, къалэри бгы щхьэ хужьхэри &lt;b&gt;уи&lt;/b&gt; пащхьэм къоувэ.|| Если выйдешь на балкон, перед &lt;b&gt;тобой&lt;/b&gt; встают город и белые вершины гор. || If you come out onto the balcony, the city and the white-headed mountains rise before &lt;b&gt;you&lt;/b&gt;.
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 173
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| &lt;b&gt;Уи&lt;/b&gt; рецептыр япэ щхьэгъубжэмкӀэ ет. || Подай(-те) &lt;b&gt;твой (ваш)&lt;/b&gt; рецепт в первое окно. || Submit &lt;b&gt;your&lt;/b&gt; prescription at the first window.
|-
! !! !! нап. 175
|-
| Сыт &lt;b&gt;уи&lt;/b&gt; лажьэр? || Что с &lt;b&gt;тобой (вами)&lt;/b&gt;? || What’s wrong with &lt;b&gt;you&lt;/b&gt;?
|-
| Узэрысымаджэр &lt;b&gt;уи&lt;/b&gt; фэм къегъэлъагъуэ. || У &lt;b&gt;тебя (вас)&lt;/b&gt; болезненный вид. || &lt;b&gt;You&lt;/b&gt; look ill.
|-
! !! !! нап. 176
|-
| Сыт лъандэрэ &lt;b&gt;уи&lt;/b&gt;гу къыдэмыжрэ? || Когда &lt;b&gt;ты (вы)&lt;/b&gt; почувствовал(—и) себя плохо? || When did &lt;b&gt;you&lt;/b&gt; start feeling unwell?
|-
| &lt;b&gt;Уи&lt;/b&gt; жьэр ину зэтехи &quot;а&quot; жыӀэт. || Открой(-те), пожалуйста, рот пошире и скажи(-те) &quot;а&quot;. || Please open &lt;b&gt;your&lt;/b&gt; mouth wide and say &quot;ah.&quot;
|-
| &lt;b&gt;Уи&lt;/b&gt; Ӏупсыр щебгъэхкӀэ, &lt;b&gt;уи&lt;/b&gt; тэмакъыр узрэ? || &lt;b&gt;Тебе (вам)&lt;/b&gt; больно глотать? || Does it hurt to swallow?
|-
| &lt;b&gt;Уи&lt;/b&gt; бзэгур сыгъэлъагъут. || Покажи(-те) язык. || Show me &lt;b&gt;your&lt;/b&gt; tongue.
|-
| Мыдэхьыт, &lt;b&gt;уи&lt;/b&gt; лъынтхуэр къызэреуэм сегъэплъыт. || Давайте проверим пульс. || Let’s check &lt;b&gt;your&lt;/b&gt; pulse.
|-
| Шхыным &lt;b&gt;уи&lt;/b&gt; гур дауэ хущыт? || Какой &lt;b&gt;у тебя&lt;/b&gt; аппетит? || How’s &lt;b&gt;your&lt;/b&gt; appetite?
|-
! !! !! нап. 177
|-
| &lt;b&gt;Уи&lt;/b&gt; щхьэр узрэ (кӀэрахъуэрэ)? || Голова не болит (кружится)? || Does &lt;b&gt;your&lt;/b&gt; head hurt (Do &lt;b&gt;you&lt;/b&gt; feel dizzy)?
|-
! !! !! нап. 179
|-
| Дауэ щыт &lt;b&gt;уи&lt;/b&gt; узыншагъэр? || Как &lt;b&gt;твое (ваше)&lt;/b&gt; здоровье? || How is &lt;b&gt;your&lt;/b&gt; health?
|-
| Зыхуэсакъыж, &lt;b&gt;уи&lt;/b&gt; узыншагъэр хъумэ. || Будь(-те) осторожней, береги(-те) &lt;b&gt;свое&lt;/b&gt; здоровье. || Be careful, take care of &lt;b&gt;your&lt;/b&gt; health.
|-
| &lt;b&gt;Уи&lt;/b&gt; узыншагъэмкӀэ уэ Ӏэмал имыӀэу тутыныр (фадэр) хыфӀэбдзэн хуейщ. || По состоянию здоровья ты (вы) немедленно должен (должны) перестать курить (пить). || Due to &lt;b&gt;your&lt;/b&gt; health condition, you must immediately stop smoking (drinking).
|-
! !! !! нап. 181
|-
| &lt;b&gt;Уи&lt;/b&gt; нэ кӀуэцӀым и давленэр къэдгъэпщ. || Давай(-те) проверим &lt;b&gt;у тебя (вас)&lt;/b&gt; глазное давление. || Let's check &lt;b&gt;your&lt;/b&gt; (the) eye pressure.
|-
! !! !! нап. 182
|-
| &lt;b&gt;Уи&lt;/b&gt; жьэр зэтех. || Открой рот. || Open &lt;b&gt;your&lt;/b&gt; mouth.
|-
| &lt;b&gt;Уи&lt;/b&gt; жьэр нэхъ ину зэтех. || Открой рот пошире. || Open &lt;b&gt;your&lt;/b&gt; mouth wider.
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{зэпхахэр}}
*Уи хэку.
*Уи деж.
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*уи: second person singular possessive indicator, functionally equivalent to English “your, yours”
*Уи хэку: your homeland, your country
*Уи деж: at your (house/flat/etc.); near you
{{урысыбзэ}}
*уи: показатель принадлежности, функционально соответствует русскому «твой»
*Уи хэку: твоя родина
*Уи деж:  у тебя
{{библиографие}}</text>
      <sha1>51obf24ezqc3alyy9ga19lmicxsp076</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>130212</id>
      <parentid>130198</parentid>
      <timestamp>2026-10-28T14:25:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rhdkabardian</username>
        <id>5</id>
      </contributor>
      <origin>130212</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5737" sha1="q1jd4g4sg46g8bgsmswng9et4amejld" xml:space="preserve">{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ЕИГЪЭ ПРЕФИКС}}
{{этимологие}}
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=wi:}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=у + [и]}}
{{мыхьэнэ}}
#Еиныгъэ къэзыгъэлъагъуэ префикс.
{{щапхъэхэр}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэреджэ тхылъхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Адыгэбзэ''', Гугъуэт Л. Т., Зэхъуэхъу Л. Хь, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1984''' !! нап. 27
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| Нащ, уэри &lt;b&gt;уи&lt;/b&gt; шыр шэщым шэ!|| Нащ, и ты веди &lt;b&gt;свою&lt;/b&gt; лошадь в конюшню.|| Nash, you take &lt;b&gt;your&lt;/b&gt; horse to the stable, too!
|-
! !! !! нап. 30
|-
| &lt;b&gt;Уи&lt;/b&gt; кӀэфий. || &lt;b&gt;Твой&lt;/b&gt; свисток. || &lt;b&gt;Your&lt;/b&gt; whistle.
|-
! !! !! нап. 77
|-
|| Шордакъхэм укъихьэмэ, къалэри бгы щхьэ хужьхэри &lt;b&gt;уи&lt;/b&gt; пащхьэм къоувэ.|| Если выйдешь на балкон, перед &lt;b&gt;тобой&lt;/b&gt; встают город и белые вершины гор. || If you come out onto the balcony, the city and the white-headed mountains rise before &lt;b&gt;you&lt;/b&gt;.
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 173
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| &lt;b&gt;Уи&lt;/b&gt; рецептыр япэ щхьэгъубжэмкӀэ ет. || Подай(-те) &lt;b&gt;твой (ваш)&lt;/b&gt; рецепт в первое окно. || Submit &lt;b&gt;your&lt;/b&gt; prescription at the first window.
|-
! !! !! нап. 175
|-
| Сыт &lt;b&gt;уи&lt;/b&gt; лажьэр? || Что с &lt;b&gt;тобой (вами)&lt;/b&gt;? || What’s wrong with &lt;b&gt;you&lt;/b&gt;?
|-
| Узэрысымаджэр &lt;b&gt;уи&lt;/b&gt; фэм къегъэлъагъуэ. || У &lt;b&gt;тебя (вас)&lt;/b&gt; болезненный вид. || &lt;b&gt;You&lt;/b&gt; look ill.
|-
! !! !! нап. 176
|-
| Сыт лъандэрэ &lt;b&gt;уи&lt;/b&gt;гу къыдэмыжрэ? || Когда &lt;b&gt;ты (вы)&lt;/b&gt; почувствовал(—и) себя плохо? || When did &lt;b&gt;you&lt;/b&gt; start feeling unwell?
|-
| &lt;b&gt;Уи&lt;/b&gt; жьэр ину зэтехи &quot;а&quot; жыӀэт. || Открой(-те), пожалуйста, рот пошире и скажи(-те) &quot;а&quot;. || Please open &lt;b&gt;your&lt;/b&gt; mouth wide and say &quot;ah.&quot;
|-
| &lt;b&gt;Уи&lt;/b&gt; Ӏупсыр щебгъэхкӀэ, &lt;b&gt;уи&lt;/b&gt; тэмакъыр узрэ? || &lt;b&gt;Тебе (вам)&lt;/b&gt; больно глотать? || Does it hurt to swallow?
|-
| &lt;b&gt;Уи&lt;/b&gt; бзэгур сыгъэлъагъут. || Покажи(-те) язык. || Show me &lt;b&gt;your&lt;/b&gt; tongue.
|-
| Мыдэхьыт, &lt;b&gt;уи&lt;/b&gt; лъынтхуэр къызэреуэм сегъэплъыт. || Давайте проверим пульс. || Let’s check &lt;b&gt;your&lt;/b&gt; pulse.
|-
| Шхыным &lt;b&gt;уи&lt;/b&gt; гур дауэ хущыт? || Какой &lt;b&gt;у тебя&lt;/b&gt; аппетит? || How’s &lt;b&gt;your&lt;/b&gt; appetite?
|-
! !! !! нап. 177
|-
| &lt;b&gt;Уи&lt;/b&gt; щхьэр узрэ (кӀэрахъуэрэ)? || Голова не болит (кружится)? || Does &lt;b&gt;your&lt;/b&gt; head hurt (Do &lt;b&gt;you&lt;/b&gt; feel dizzy)?
|-
! !! !! нап. 179
|-
| Дауэ щыт &lt;b&gt;уи&lt;/b&gt; узыншагъэр? || Как &lt;b&gt;твое (ваше)&lt;/b&gt; здоровье? || How is &lt;b&gt;your&lt;/b&gt; health?
|-
| Зыхуэсакъыж, &lt;b&gt;уи&lt;/b&gt; узыншагъэр хъумэ. || Будь(-те) осторожней, береги(-те) &lt;b&gt;свое&lt;/b&gt; здоровье. || Be careful, take care of &lt;b&gt;your&lt;/b&gt; health.
|-
| &lt;b&gt;Уи&lt;/b&gt; узыншагъэмкӀэ уэ Ӏэмал имыӀэу тутыныр (фадэр) хыфӀэбдзэн хуейщ. || По состоянию здоровья ты (вы) немедленно должен (должны) перестать курить (пить). || Due to &lt;b&gt;your&lt;/b&gt; health condition, you must immediately stop smoking (drinking).
|-
! !! !! нап. 181
|-
| &lt;b&gt;Уи&lt;/b&gt; нэ кӀуэцӀым и давленэр къэдгъэпщ. || Давай(-те) проверим &lt;b&gt;у тебя (вас)&lt;/b&gt; глазное давление. || Let's check &lt;b&gt;your&lt;/b&gt; (the) eye pressure.
|-
! !! !! нап. 182
|-
| &lt;b&gt;Уи&lt;/b&gt; жьэр зэтех. || Открой рот. || Open &lt;b&gt;your&lt;/b&gt; mouth.
|-
| &lt;b&gt;Уи&lt;/b&gt; жьэр нэхъ ину зэтех. || Открой рот пошире. || Open &lt;b&gt;your&lt;/b&gt; mouth wider.
|-
| &lt;b&gt;Уи&lt;/b&gt; жьэр зэтепӀэ (зэхуэщӀ). || Закрой(-те), рот. || Close &lt;b&gt;your&lt;/b&gt; mouth.
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{зэпхахэр}}
*Уи хэку.
*Уи деж.
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*уи: second person singular possessive indicator, functionally equivalent to English “your, yours”
*Уи хэку: your homeland, your country
*Уи деж: at your (house/flat/etc.); near you
{{урысыбзэ}}
*уи: показатель принадлежности, функционально соответствует русскому «твой»
*Уи хэку: твоя родина
*Уи деж:  у тебя
{{библиографие}}</text>
      <sha1>q1jd4g4sg46g8bgsmswng9et4amejld</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>130216</id>
      <parentid>130212</parentid>
      <timestamp>2026-10-28T14:39:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rhdkabardian</username>
        <id>5</id>
      </contributor>
      <origin>130216</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5905" sha1="clqo4xbstrmt1605t1nr3dya52uwmi2" xml:space="preserve">{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ЕИГЪЭ ПРЕФИКС}}
{{этимологие}}
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=wi:}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=у + [и]}}
{{мыхьэнэ}}
#Еиныгъэ къэзыгъэлъагъуэ префикс.
{{щапхъэхэр}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэреджэ тхылъхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Адыгэбзэ''', Гугъуэт Л. Т., Зэхъуэхъу Л. Хь, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1984''' !! нап. 27
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| Нащ, уэри &lt;b&gt;уи&lt;/b&gt; шыр шэщым шэ!|| Нащ, и ты веди &lt;b&gt;свою&lt;/b&gt; лошадь в конюшню.|| Nash, you take &lt;b&gt;your&lt;/b&gt; horse to the stable, too!
|-
! !! !! нап. 30
|-
| &lt;b&gt;Уи&lt;/b&gt; кӀэфий. || &lt;b&gt;Твой&lt;/b&gt; свисток. || &lt;b&gt;Your&lt;/b&gt; whistle.
|-
! !! !! нап. 77
|-
|| Шордакъхэм укъихьэмэ, къалэри бгы щхьэ хужьхэри &lt;b&gt;уи&lt;/b&gt; пащхьэм къоувэ.|| Если выйдешь на балкон, перед &lt;b&gt;тобой&lt;/b&gt; встают город и белые вершины гор. || If you come out onto the balcony, the city and the white-headed mountains rise before &lt;b&gt;you&lt;/b&gt;.
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 173
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| &lt;b&gt;Уи&lt;/b&gt; рецептыр япэ щхьэгъубжэмкӀэ ет. || Подай(-те) &lt;b&gt;твой (ваш)&lt;/b&gt; рецепт в первое окно. || Submit &lt;b&gt;your&lt;/b&gt; prescription at the first window.
|-
! !! !! нап. 175
|-
| Сыт &lt;b&gt;уи&lt;/b&gt; лажьэр? || Что с &lt;b&gt;тобой (вами)&lt;/b&gt;? || What’s wrong with &lt;b&gt;you&lt;/b&gt;?
|-
| Узэрысымаджэр &lt;b&gt;уи&lt;/b&gt; фэм къегъэлъагъуэ. || У &lt;b&gt;тебя (вас)&lt;/b&gt; болезненный вид. || &lt;b&gt;You&lt;/b&gt; look ill.
|-
! !! !! нап. 176
|-
| Сыт лъандэрэ &lt;b&gt;уи&lt;/b&gt;гу къыдэмыжрэ? || Когда &lt;b&gt;ты (вы)&lt;/b&gt; почувствовал(—и) себя плохо? || When did &lt;b&gt;you&lt;/b&gt; start feeling unwell?
|-
| &lt;b&gt;Уи&lt;/b&gt; жьэр ину зэтехи &quot;а&quot; жыӀэт. || Открой(-те), пожалуйста, рот пошире и скажи(-те) &quot;а&quot;. || Please open &lt;b&gt;your&lt;/b&gt; mouth wide and say &quot;ah.&quot;
|-
| &lt;b&gt;Уи&lt;/b&gt; Ӏупсыр щебгъэхкӀэ, &lt;b&gt;уи&lt;/b&gt; тэмакъыр узрэ? || &lt;b&gt;Тебе (вам)&lt;/b&gt; больно глотать? || Does it hurt to swallow?
|-
| &lt;b&gt;Уи&lt;/b&gt; бзэгур сыгъэлъагъут. || Покажи(-те) язык. || Show me &lt;b&gt;your&lt;/b&gt; tongue.
|-
| Мыдэхьыт, &lt;b&gt;уи&lt;/b&gt; лъынтхуэр къызэреуэм сегъэплъыт. || Давайте проверим пульс. || Let’s check &lt;b&gt;your&lt;/b&gt; pulse.
|-
| Шхыным &lt;b&gt;уи&lt;/b&gt; гур дауэ хущыт? || Какой &lt;b&gt;у тебя&lt;/b&gt; аппетит? || How’s &lt;b&gt;your&lt;/b&gt; appetite?
|-
! !! !! нап. 177
|-
| &lt;b&gt;Уи&lt;/b&gt; щхьэр узрэ (кӀэрахъуэрэ)? || Голова не болит (кружится)? || Does &lt;b&gt;your&lt;/b&gt; head hurt (Do &lt;b&gt;you&lt;/b&gt; feel dizzy)?
|-
! !! !! нап. 179
|-
| Дауэ щыт &lt;b&gt;уи&lt;/b&gt; узыншагъэр? || Как &lt;b&gt;твое (ваше)&lt;/b&gt; здоровье? || How is &lt;b&gt;your&lt;/b&gt; health?
|-
| Зыхуэсакъыж, &lt;b&gt;уи&lt;/b&gt; узыншагъэр хъумэ. || Будь(-те) осторожней, береги(-те) &lt;b&gt;свое&lt;/b&gt; здоровье. || Be careful, take care of &lt;b&gt;your&lt;/b&gt; health.
|-
| &lt;b&gt;Уи&lt;/b&gt; узыншагъэмкӀэ уэ Ӏэмал имыӀэу тутыныр (фадэр) хыфӀэбдзэн хуейщ. || По состоянию здоровья ты (вы) немедленно должен (должны) перестать курить (пить). || Due to &lt;b&gt;your&lt;/b&gt; health condition, you must immediately stop smoking (drinking).
|-
! !! !! нап. 181
|-
| &lt;b&gt;Уи&lt;/b&gt; нэ кӀуэцӀым и давленэр къэдгъэпщ. || Давай(-те) проверим &lt;b&gt;у тебя (вас)&lt;/b&gt; глазное давление. || Let's check &lt;b&gt;your&lt;/b&gt; (the) eye pressure.
|-
! !! !! нап. 182
|-
| &lt;b&gt;Уи&lt;/b&gt; жьэр зэтех. || Открой рот. || Open &lt;b&gt;your&lt;/b&gt; mouth.
|-
| &lt;b&gt;Уи&lt;/b&gt; жьэр нэхъ ину зэтех. || Открой рот пошире. || Open &lt;b&gt;your&lt;/b&gt; mouth wider.
|-
| &lt;b&gt;Уи&lt;/b&gt; жьэр зэтепӀэ (зэхуэщӀ). || Закрой(-те), рот. || Close &lt;b&gt;your&lt;/b&gt; mouth.
|-
| &lt;b&gt;Уи&lt;/b&gt; жьэм жьэдэгъэжыхьи убжьытхэ. || Прополощи(-те) рот и сплюнь(-те). || Rinse &lt;b&gt;your&lt;/b&gt; mouth and spit.
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{зэпхахэр}}
*Уи хэку.
*Уи деж.
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*уи: second person singular possessive indicator, functionally equivalent to English “your, yours”
*Уи хэку: your homeland, your country
*Уи деж: at your (house/flat/etc.); near you
{{урысыбзэ}}
*уи: показатель принадлежности, функционально соответствует русскому «твой»
*Уи хэку: твоя родина
*Уи деж:  у тебя
{{библиографие}}</text>
      <sha1>clqo4xbstrmt1605t1nr3dya52uwmi2</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>130222</id>
      <parentid>130216</parentid>
      <timestamp>2026-10-28T14:50:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rhdkabardian</username>
        <id>5</id>
      </contributor>
      <origin>130222</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6081" sha1="dlu98l2znaqnqg1ygsv0i5sxf56sdo1" xml:space="preserve">{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ЕИГЪЭ ПРЕФИКС}}
{{этимологие}}
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=wi:}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=у + [и]}}
{{мыхьэнэ}}
#Еиныгъэ къэзыгъэлъагъуэ префикс.
{{щапхъэхэр}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэреджэ тхылъхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Адыгэбзэ''', Гугъуэт Л. Т., Зэхъуэхъу Л. Хь, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1984''' !! нап. 27
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| Нащ, уэри &lt;b&gt;уи&lt;/b&gt; шыр шэщым шэ!|| Нащ, и ты веди &lt;b&gt;свою&lt;/b&gt; лошадь в конюшню.|| Nash, you take &lt;b&gt;your&lt;/b&gt; horse to the stable, too!
|-
! !! !! нап. 30
|-
| &lt;b&gt;Уи&lt;/b&gt; кӀэфий. || &lt;b&gt;Твой&lt;/b&gt; свисток. || &lt;b&gt;Your&lt;/b&gt; whistle.
|-
! !! !! нап. 77
|-
|| Шордакъхэм укъихьэмэ, къалэри бгы щхьэ хужьхэри &lt;b&gt;уи&lt;/b&gt; пащхьэм къоувэ.|| Если выйдешь на балкон, перед &lt;b&gt;тобой&lt;/b&gt; встают город и белые вершины гор. || If you come out onto the balcony, the city and the white-headed mountains rise before &lt;b&gt;you&lt;/b&gt;.
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 173
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| &lt;b&gt;Уи&lt;/b&gt; рецептыр япэ щхьэгъубжэмкӀэ ет. || Подай(-те) &lt;b&gt;твой (ваш)&lt;/b&gt; рецепт в первое окно. || Submit &lt;b&gt;your&lt;/b&gt; prescription at the first window.
|-
! !! !! нап. 175
|-
| Сыт &lt;b&gt;уи&lt;/b&gt; лажьэр? || Что с &lt;b&gt;тобой (вами)&lt;/b&gt;? || What’s wrong with &lt;b&gt;you&lt;/b&gt;?
|-
| Узэрысымаджэр &lt;b&gt;уи&lt;/b&gt; фэм къегъэлъагъуэ. || У &lt;b&gt;тебя (вас)&lt;/b&gt; болезненный вид. || &lt;b&gt;You&lt;/b&gt; look ill.
|-
! !! !! нап. 176
|-
| Сыт лъандэрэ &lt;b&gt;уи&lt;/b&gt;гу къыдэмыжрэ? || Когда &lt;b&gt;ты (вы)&lt;/b&gt; почувствовал(—и) себя плохо? || When did &lt;b&gt;you&lt;/b&gt; start feeling unwell?
|-
| &lt;b&gt;Уи&lt;/b&gt; жьэр ину зэтехи &quot;а&quot; жыӀэт. || Открой(-те), пожалуйста, рот пошире и скажи(-те) &quot;а&quot;. || Please open &lt;b&gt;your&lt;/b&gt; mouth wide and say &quot;ah.&quot;
|-
| &lt;b&gt;Уи&lt;/b&gt; Ӏупсыр щебгъэхкӀэ, &lt;b&gt;уи&lt;/b&gt; тэмакъыр узрэ? || &lt;b&gt;Тебе (вам)&lt;/b&gt; больно глотать? || Does it hurt to swallow?
|-
| &lt;b&gt;Уи&lt;/b&gt; бзэгур сыгъэлъагъут. || Покажи(-те) язык. || Show me &lt;b&gt;your&lt;/b&gt; tongue.
|-
| Мыдэхьыт, &lt;b&gt;уи&lt;/b&gt; лъынтхуэр къызэреуэм сегъэплъыт. || Давайте проверим пульс. || Let’s check &lt;b&gt;your&lt;/b&gt; pulse.
|-
| Шхыным &lt;b&gt;уи&lt;/b&gt; гур дауэ хущыт? || Какой &lt;b&gt;у тебя&lt;/b&gt; аппетит? || How’s &lt;b&gt;your&lt;/b&gt; appetite?
|-
! !! !! нап. 177
|-
| &lt;b&gt;Уи&lt;/b&gt; щхьэр узрэ (кӀэрахъуэрэ)? || Голова не болит (кружится)? || Does &lt;b&gt;your&lt;/b&gt; head hurt (Do &lt;b&gt;you&lt;/b&gt; feel dizzy)?
|-
! !! !! нап. 179
|-
| Дауэ щыт &lt;b&gt;уи&lt;/b&gt; узыншагъэр? || Как &lt;b&gt;твое (ваше)&lt;/b&gt; здоровье? || How is &lt;b&gt;your&lt;/b&gt; health?
|-
| Зыхуэсакъыж, &lt;b&gt;уи&lt;/b&gt; узыншагъэр хъумэ. || Будь(-те) осторожней, береги(-те) &lt;b&gt;свое&lt;/b&gt; здоровье. || Be careful, take care of &lt;b&gt;your&lt;/b&gt; health.
|-
| &lt;b&gt;Уи&lt;/b&gt; узыншагъэмкӀэ уэ Ӏэмал имыӀэу тутыныр (фадэр) хыфӀэбдзэн хуейщ. || По состоянию здоровья ты (вы) немедленно должен (должны) перестать курить (пить). || Due to &lt;b&gt;your&lt;/b&gt; health condition, you must immediately stop smoking (drinking).
|-
! !! !! нап. 181
|-
| &lt;b&gt;Уи&lt;/b&gt; нэ кӀуэцӀым и давленэр къэдгъэпщ. || Давай(-те) проверим &lt;b&gt;у тебя (вас)&lt;/b&gt; глазное давление. || Let's check &lt;b&gt;your&lt;/b&gt; (the) eye pressure.
|-
! !! !! нап. 182
|-
| &lt;b&gt;Уи&lt;/b&gt; жьэр зэтех. || Открой рот. || Open &lt;b&gt;your&lt;/b&gt; mouth.
|-
| &lt;b&gt;Уи&lt;/b&gt; жьэр нэхъ ину зэтех. || Открой рот пошире. || Open &lt;b&gt;your&lt;/b&gt; mouth wider.
|-
| &lt;b&gt;Уи&lt;/b&gt; жьэр зэтепӀэ (зэхуэщӀ). || Закрой(-те), рот. || Close &lt;b&gt;your&lt;/b&gt; mouth.
|-
| &lt;b&gt;Уи&lt;/b&gt; жьэм жьэдэгъэжыхьи убжьытхэ. || Прополощи(-те) рот и сплюнь(-те). || Rinse &lt;b&gt;your&lt;/b&gt; mouth and spit.
|-
| ПӀалъэкӀэ &lt;b&gt;уи&lt;/b&gt; дзэ ку гъуанэр згъэбыдэнщ. || Я поставлю временную пломбу. || I will put a temporary filling.
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{зэпхахэр}}
*Уи хэку.
*Уи деж.
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*уи: second person singular possessive indicator, functionally equivalent to English “your, yours”
*Уи хэку: your homeland, your country
*Уи деж: at your (house/flat/etc.); near you
{{урысыбзэ}}
*уи: показатель принадлежности, функционально соответствует русскому «твой»
*Уи хэку: твоя родина
*Уи деж:  у тебя
{{библиографие}}</text>
      <sha1>dlu98l2znaqnqg1ygsv0i5sxf56sdo1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>хуеин</title>
    <ns>0</ns>
    <id>13458</id>
    <revision>
      <id>130238</id>
      <parentid>130193</parentid>
      <timestamp>2026-10-29T09:12:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rhdkabardian</username>
        <id>5</id>
      </contributor>
      <origin>130238</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8599" sha1="pibyd0h6h9z4dg29r1zml6wpt4wpt1e" xml:space="preserve">{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ГЛАГОЛ ЛЪЭМЫӀЭС}}
{{этимологие}}
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=xʷe:'jǝn}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=ху(э)- + [ей] + -ы + -н}}
{{спряженэ}}
[[спр-стат-хуеин|Глагол лъэмыӏэс &quot;хуеин&quot;-ым и спряженэр]]
{{мыхьэнэ}}
#ФӀэфӀын, хуэныкъуэн.
#Сказуемэ зэхэлъым щыщ Ӏыхьэу къагъэсэбэп.
{{щапхъэхэр}}
*[Мусэ Мэсхьуд жриӀэу:] - Абы хуэдиз щыпщӀэм писыр уащӀын хуеящ.  {{автор|kbd|имяавтора=КӀ. А.}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэреджэ тхылъхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class =&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Адыгэбзэ''', Гугъуэт Л. Т., Зэхъуэхъу Л. Хь, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1984''' !! нап. 95
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
|| Псыр къабзэу зехьэн &lt;b&gt;хуейщ&lt;/b&gt;.|| &lt;b&gt;Надо&lt;/b&gt; держать воду чистой.|| Water &lt;b&gt;should&lt;/b&gt; be kept clean.
|-
|| Псыр дауэ зехьэн &lt;b&gt;хуей&lt;/b&gt;?|| Как &lt;b&gt;необходимо&lt;/b&gt; держать воду?|| How &lt;b&gt;should&lt;/b&gt; water be kept?
|-
! !! !! нап. 101
|-
|| &lt;b&gt;Зыхуеину&lt;/b&gt; псори и тхылъылъэм делъхьэри еджапӀэм макӀуэ.|| Он кладет все &lt;b&gt;необходимое&lt;/b&gt; в ранец и идет в школу.|| He puts everything he &lt;b&gt;will need&lt;/b&gt; in his bookbag and goes to school.
|-
! !! !! нап. 111
|-
|| Сэри &lt;b&gt;сыхуейщ&lt;/b&gt;, мамэ хуэдэу, сыдэфу зезгъэсэну. || Как мама, я также &lt;b&gt;хочу&lt;/b&gt; научиться шить. || I &lt;b&gt;want&lt;/b&gt; to learn to sew like Mama.
|-
! !! !! нап. 116
|-
|| Унэ блыныр и чэзум бъин &lt;b&gt;хуейщ&lt;/b&gt;. || &lt;b&gt;Необходимо&lt;/b&gt; своевременно стены дома белить. || You &lt;b&gt;should&lt;/b&gt; whitewash the walls of your house in a timely fashion.
|-
|| Унэ блыныр дъин &lt;b&gt;хуейуэ&lt;/b&gt; ди анэм жиӀащ. || Мама сказала, что нам &lt;b&gt;необходимо&lt;/b&gt; побелить глиной стены дома. || Our mother said that the walls of our house &lt;b&gt;needed&lt;/b&gt; whitewashing.
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 173
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| Сэ &lt;b&gt;сыхуейщ&lt;/b&gt; йод (пенициллин, гу уз хущхъуэ, бжьэхуц, термометр). || Мне &lt;b&gt;нужен(-а,-ы)&lt;/b&gt; йод (пенициллин, сердечные капли, вата, термометр). || I &lt;b&gt;need&lt;/b&gt; iodine (penicillin, heart drops, cotton, a thermometer).
|-
! !! !! нап. 174
|-
| Сэ &lt;b&gt;сыхуейщ&lt;/b&gt; гриппым зэреӀэзэ хущхъуэ. || Мне &lt;b&gt;нужно&lt;/b&gt; средство от гриппа. || I &lt;b&gt;need&lt;/b&gt; something for the flu.
|-
| ЗэпхьэлӀэным япэкӀэ утхытхэн &lt;b&gt;хуейщ&lt;/b&gt;. || Перед употреблением &lt;b&gt;взбалтывать&lt;/b&gt;. || &lt;b&gt;Shake&lt;/b&gt; before use.
|-
! !! !! нап. 175
|-
| Уэ Ӏэмал имыӀэу дохутыр зэбгъэплъын &lt;b&gt;хуейщ&lt;/b&gt;. || Тебе (вам) &lt;b&gt;необходимо&lt;/b&gt; обратиться к врачу. || You &lt;b&gt;need&lt;/b&gt; to see a doctor.
|-
| КӀуэцӀ узхэм еӀэзэ дохутырым (тэмакъ, дзэ узым еӀэзэ дохутырым, хирургым) деж сыщӀыхьэн &lt;b&gt;хуейщ&lt;/b&gt;. || Мне &lt;b&gt;нужно&lt;/b&gt; записаться к врачу-терапевту (лору, зубному, хирургу). || I &lt;b&gt;need&lt;/b&gt; to make an appointment with a general practitioner (ENT, dentist, surgeon).
|-
! !! !! нап. 177
|-
| Уэ мастэ зыхебгъэӀун &lt;b&gt;хуейщ&lt;/b&gt;. || Тебе (вам) &lt;b&gt;нужно&lt;/b&gt; сделать укол. || You &lt;b&gt;need&lt;/b&gt; to get an injection.
|-
| Уэ махуэ зыбжанэкӀэ пӀэм ухэлъын &lt;b&gt;хуейщ&lt;/b&gt;. || Тебе (вам) несколько дней &lt;b&gt;нужно&lt;/b&gt; соблюдать постельный режим. || You &lt;b&gt;need&lt;/b&gt; to stay in bed for a few days.
|-
| Уэ операцэ зебгъэщӀын &lt;b&gt;хуейщ&lt;/b&gt;. || Тебе (вам) &lt;b&gt;необходима&lt;/b&gt; операция. || You &lt;b&gt;need&lt;/b&gt; surgery.
|-
| ИкӀэщӀыпӀэкӀэ уэ сымаджэщым ущӀэгъуэлъхьэн &lt;b&gt;хуейщ&lt;/b&gt;. || Тебя (вас) &lt;b&gt;надо&lt;/b&gt; срочно положить в больницу. || You &lt;b&gt;need&lt;/b&gt; to be urgently admitted to hospital.
|-
! !! !! нап. 179
|-
| Уи узыншагъэмкӀэ уэ Ӏэмал имыӀэу тутыныр (фадэр) хыфӀэбдзэн &lt;b&gt;хуейщ&lt;/b&gt;. || По состоянию здоровья ты (вы) немедленно &lt;b&gt;должен&lt;/b&gt; (должны) перестать курить (пить). || Due to your health condition, you &lt;b&gt;must&lt;/b&gt; immediately stop smoking (drinking).
|-
| Сэ нэгъуджэ &lt;b&gt;сыхуейщ&lt;/b&gt;. || Мне &lt;b&gt;нужны&lt;/b&gt; очки. || I &lt;b&gt;need&lt;/b&gt; glasses.
|-
! !! !! нап. 180
|-
| Сыт хуэдэ нэгъуджэ &lt;b&gt;узыхуейр&lt;/b&gt;? || Какие &lt;b&gt;тебе (вам) нужны&lt;/b&gt; очки? || What kind of glasses &lt;b&gt;do you need&lt;/b&gt;?
|-
| Уэ нэм еплъ дохутырым деж укӀуэн &lt;b&gt;хуейщ&lt;/b&gt;, пхуэхъун нэгъуджэ къыпхухихын щхьэкӀэ. || Тебе (вам) &lt;b&gt;надо&lt;/b&gt; к окулисту, чтобы подобрать себе очки. || You &lt;b&gt;need&lt;/b&gt; to see an eye doctor to choose your glasses.
|-
| Нэхъри нэхъ ину уэзыгъэлъагъу нэгъуджэ &lt;b&gt;сыхуейщ&lt;/b&gt;. || &lt;b&gt;Мне нужны&lt;/b&gt; более сильные очки. || &lt;b&gt;I need&lt;/b&gt; stronger glasses.
|-
| Уэ жыжьэу плъагъун (урилэжьэн) щхьэкӀэ, нэгъуджэ &lt;b&gt;ухуейщ&lt;/b&gt;. || Тебе (вам) &lt;b&gt;нужно&lt;/b&gt; заказать очки для дали (для работы). || You &lt;b&gt;need&lt;/b&gt; to order glasses for distance (for work).
|-
! !! !! нап. 181
|-
| ИкӀэщӀыпӀэкӀэ &quot;скорэ помощыр” къеджэн &lt;b&gt;хуейщ&lt;/b&gt;. || &lt;b&gt;Надо&lt;/b&gt; срочно вызвать &quot;Скорую помощь”. || &lt;b&gt;We need&lt;/b&gt; to call an ambulance immediately.
|-
! !! !! нап. 182
|-
| Си дзэр Ӏучын (дзэ ку гъуанэр гъэбыдэн, дзэтебзэр зэхъуэкӀын, мывэр техын) &lt;b&gt;хуейщ&lt;/b&gt;. || Мне &lt;b&gt;нужно&lt;/b&gt; вырвать (удалить) зуб (поставить пломбу, заменить коронку, снять камни). || I &lt;b&gt;need&lt;/b&gt; to have a tooth pulled (filled, replace a crown, have tartar removed).
|-
| Мы дзэр Ӏучын &lt;b&gt;хуейщ&lt;/b&gt;. || Этот зуб тебе (вам) &lt;b&gt;надо&lt;/b&gt; удалить. || This tooth &lt;b&gt;needs&lt;/b&gt; to be extracted.
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{зэпхахэр}}
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*хуеин: 1. want, desire to do sth 2. must, have to, be necessary (used as a part of a compound predicate)
{{урысыбзэ}}
*хуеин: 1. хотеть, желать что-л. 2. должен (употребляется как часть составного сказуемого)
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''псалъафэ зэпыщӀахэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
====Зыхуей егъэгъуэтын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} provide sb with what they need
{{псалъафэ-урысыбзэ}} обеспечить необходимым кого-что-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{библиографие}}</text>
      <sha1>pibyd0h6h9z4dg29r1zml6wpt4wpt1e</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>130244</id>
      <parentid>130238</parentid>
      <timestamp>2026-10-29T09:26:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rhdkabardian</username>
        <id>5</id>
      </contributor>
      <origin>130244</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8792" sha1="123p6m17q93k2tpuh0nnktw1ifsy3ui" xml:space="preserve">{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ГЛАГОЛ ЛЪЭМЫӀЭС}}
{{этимологие}}
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=xʷe:'jǝn}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=ху(э)- + [ей] + -ы + -н}}
{{спряженэ}}
[[спр-стат-хуеин|Глагол лъэмыӏэс &quot;хуеин&quot;-ым и спряженэр]]
{{мыхьэнэ}}
#ФӀэфӀын, хуэныкъуэн.
#Сказуемэ зэхэлъым щыщ Ӏыхьэу къагъэсэбэп.
{{щапхъэхэр}}
*[Мусэ Мэсхьуд жриӀэу:] - Абы хуэдиз щыпщӀэм писыр уащӀын хуеящ.  {{автор|kbd|имяавтора=КӀ. А.}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэреджэ тхылъхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class =&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Адыгэбзэ''', Гугъуэт Л. Т., Зэхъуэхъу Л. Хь, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1984''' !! нап. 95
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
|| Псыр къабзэу зехьэн &lt;b&gt;хуейщ&lt;/b&gt;.|| &lt;b&gt;Надо&lt;/b&gt; держать воду чистой.|| Water &lt;b&gt;should&lt;/b&gt; be kept clean.
|-
|| Псыр дауэ зехьэн &lt;b&gt;хуей&lt;/b&gt;?|| Как &lt;b&gt;необходимо&lt;/b&gt; держать воду?|| How &lt;b&gt;should&lt;/b&gt; water be kept?
|-
! !! !! нап. 101
|-
|| &lt;b&gt;Зыхуеину&lt;/b&gt; псори и тхылъылъэм делъхьэри еджапӀэм макӀуэ.|| Он кладет все &lt;b&gt;необходимое&lt;/b&gt; в ранец и идет в школу.|| He puts everything he &lt;b&gt;will need&lt;/b&gt; in his bookbag and goes to school.
|-
! !! !! нап. 111
|-
|| Сэри &lt;b&gt;сыхуейщ&lt;/b&gt;, мамэ хуэдэу, сыдэфу зезгъэсэну. || Как мама, я также &lt;b&gt;хочу&lt;/b&gt; научиться шить. || I &lt;b&gt;want&lt;/b&gt; to learn to sew like Mama.
|-
! !! !! нап. 116
|-
|| Унэ блыныр и чэзум бъин &lt;b&gt;хуейщ&lt;/b&gt;. || &lt;b&gt;Необходимо&lt;/b&gt; своевременно стены дома белить. || You &lt;b&gt;should&lt;/b&gt; whitewash the walls of your house in a timely fashion.
|-
|| Унэ блыныр дъин &lt;b&gt;хуейуэ&lt;/b&gt; ди анэм жиӀащ. || Мама сказала, что нам &lt;b&gt;необходимо&lt;/b&gt; побелить глиной стены дома. || Our mother said that the walls of our house &lt;b&gt;needed&lt;/b&gt; whitewashing.
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 173
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| Сэ &lt;b&gt;сыхуейщ&lt;/b&gt; йод (пенициллин, гу уз хущхъуэ, бжьэхуц, термометр). || Мне &lt;b&gt;нужен(-а,-ы)&lt;/b&gt; йод (пенициллин, сердечные капли, вата, термометр). || I &lt;b&gt;need&lt;/b&gt; iodine (penicillin, heart drops, cotton, a thermometer).
|-
! !! !! нап. 174
|-
| Сэ &lt;b&gt;сыхуейщ&lt;/b&gt; гриппым зэреӀэзэ хущхъуэ. || Мне &lt;b&gt;нужно&lt;/b&gt; средство от гриппа. || I &lt;b&gt;need&lt;/b&gt; something for the flu.
|-
| ЗэпхьэлӀэным япэкӀэ утхытхэн &lt;b&gt;хуейщ&lt;/b&gt;. || Перед употреблением &lt;b&gt;взбалтывать&lt;/b&gt;. || &lt;b&gt;Shake&lt;/b&gt; before use.
|-
! !! !! нап. 175
|-
| Уэ Ӏэмал имыӀэу дохутыр зэбгъэплъын &lt;b&gt;хуейщ&lt;/b&gt;. || Тебе (вам) &lt;b&gt;необходимо&lt;/b&gt; обратиться к врачу. || You &lt;b&gt;need&lt;/b&gt; to see a doctor.
|-
| КӀуэцӀ узхэм еӀэзэ дохутырым (тэмакъ, дзэ узым еӀэзэ дохутырым, хирургым) деж сыщӀыхьэн &lt;b&gt;хуейщ&lt;/b&gt;. || Мне &lt;b&gt;нужно&lt;/b&gt; записаться к врачу-терапевту (лору, зубному, хирургу). || I &lt;b&gt;need&lt;/b&gt; to make an appointment with a general practitioner (ENT, dentist, surgeon).
|-
! !! !! нап. 177
|-
| Уэ мастэ зыхебгъэӀун &lt;b&gt;хуейщ&lt;/b&gt;. || Тебе (вам) &lt;b&gt;нужно&lt;/b&gt; сделать укол. || You &lt;b&gt;need&lt;/b&gt; to get an injection.
|-
| Уэ махуэ зыбжанэкӀэ пӀэм ухэлъын &lt;b&gt;хуейщ&lt;/b&gt;. || Тебе (вам) несколько дней &lt;b&gt;нужно&lt;/b&gt; соблюдать постельный режим. || You &lt;b&gt;need&lt;/b&gt; to stay in bed for a few days.
|-
| Уэ операцэ зебгъэщӀын &lt;b&gt;хуейщ&lt;/b&gt;. || Тебе (вам) &lt;b&gt;необходима&lt;/b&gt; операция. || You &lt;b&gt;need&lt;/b&gt; surgery.
|-
| ИкӀэщӀыпӀэкӀэ уэ сымаджэщым ущӀэгъуэлъхьэн &lt;b&gt;хуейщ&lt;/b&gt;. || Тебя (вас) &lt;b&gt;надо&lt;/b&gt; срочно положить в больницу. || You &lt;b&gt;need&lt;/b&gt; to be urgently admitted to hospital.
|-
! !! !! нап. 179
|-
| Уи узыншагъэмкӀэ уэ Ӏэмал имыӀэу тутыныр (фадэр) хыфӀэбдзэн &lt;b&gt;хуейщ&lt;/b&gt;. || По состоянию здоровья ты (вы) немедленно &lt;b&gt;должен&lt;/b&gt; (должны) перестать курить (пить). || Due to your health condition, you &lt;b&gt;must&lt;/b&gt; immediately stop smoking (drinking).
|-
| Сэ нэгъуджэ &lt;b&gt;сыхуейщ&lt;/b&gt;. || Мне &lt;b&gt;нужны&lt;/b&gt; очки. || I &lt;b&gt;need&lt;/b&gt; glasses.
|-
! !! !! нап. 180
|-
| Сыт хуэдэ нэгъуджэ &lt;b&gt;узыхуейр&lt;/b&gt;? || Какие &lt;b&gt;тебе (вам) нужны&lt;/b&gt; очки? || What kind of glasses &lt;b&gt;do you need&lt;/b&gt;?
|-
| Уэ нэм еплъ дохутырым деж укӀуэн &lt;b&gt;хуейщ&lt;/b&gt;, пхуэхъун нэгъуджэ къыпхухихын щхьэкӀэ. || Тебе (вам) &lt;b&gt;надо&lt;/b&gt; к окулисту, чтобы подобрать себе очки. || You &lt;b&gt;need&lt;/b&gt; to see an eye doctor to choose your glasses.
|-
| Нэхъри нэхъ ину уэзыгъэлъагъу нэгъуджэ &lt;b&gt;сыхуейщ&lt;/b&gt;. || &lt;b&gt;Мне нужны&lt;/b&gt; более сильные очки. || &lt;b&gt;I need&lt;/b&gt; stronger glasses.
|-
| Уэ жыжьэу плъагъун (урилэжьэн) щхьэкӀэ, нэгъуджэ &lt;b&gt;ухуейщ&lt;/b&gt;. || Тебе (вам) &lt;b&gt;нужно&lt;/b&gt; заказать очки для дали (для работы). || You &lt;b&gt;need&lt;/b&gt; to order glasses for distance (for work).
|-
! !! !! нап. 181
|-
| ИкӀэщӀыпӀэкӀэ &quot;скорэ помощыр” къеджэн &lt;b&gt;хуейщ&lt;/b&gt;. || &lt;b&gt;Надо&lt;/b&gt; срочно вызвать &quot;Скорую помощь”. || &lt;b&gt;We need&lt;/b&gt; to call an ambulance immediately.
|-
! !! !! нап. 182
|-
| Си дзэр Ӏучын (дзэ ку гъуанэр гъэбыдэн, дзэтебзэр зэхъуэкӀын, мывэр техын) &lt;b&gt;хуейщ&lt;/b&gt;. || Мне &lt;b&gt;нужно&lt;/b&gt; вырвать (удалить) зуб (поставить пломбу, заменить коронку, снять камни). || I &lt;b&gt;need&lt;/b&gt; to have a tooth pulled (filled, replace a crown, have tartar removed).
|-
| Мы дзэр Ӏучын &lt;b&gt;хуейщ&lt;/b&gt;. || Этот зуб тебе (вам) &lt;b&gt;надо&lt;/b&gt; удалить. || This tooth &lt;b&gt;needs&lt;/b&gt; to be extracted.
|-
| Мы дзэм тебзэ хуэщӀын &lt;b&gt;хуейщ&lt;/b&gt;. || На этот зуб тебе (вам) &lt;b&gt;надо&lt;/b&gt; поставить коронку. || This tooth &lt;b&gt;needs&lt;/b&gt; a crown.
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{зэпхахэр}}
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*хуеин: 1. want, desire to do sth 2. must, have to, be necessary (used as a part of a compound predicate)
{{урысыбзэ}}
*хуеин: 1. хотеть, желать что-л. 2. должен (употребляется как часть составного сказуемого)
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''псалъафэ зэпыщӀахэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
====Зыхуей егъэгъуэтын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} provide sb with what they need
{{псалъафэ-урысыбзэ}} обеспечить необходимым кого-что-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{библиографие}}</text>
      <sha1>123p6m17q93k2tpuh0nnktw1ifsy3ui</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>130245</id>
      <parentid>130244</parentid>
      <timestamp>2026-10-29T09:27:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rhdkabardian</username>
        <id>5</id>
      </contributor>
      <origin>130245</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8842" sha1="fv6siyewg0p3sz0ubpy0g54leg6xlhx" xml:space="preserve">{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ГЛАГОЛ ЛЪЭМЫӀЭС}}
{{этимологие}}
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=xʷe:'jǝn}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=ху(э)- + [ей] + -ы + -н}}
{{спряженэ}}
[[спр-стат-хуеин|Глагол лъэмыӏэс &quot;хуеин&quot;-ым и спряженэр]]
{{мыхьэнэ}}
#ФӀэфӀын, хуэныкъуэн.
#Сказуемэ зэхэлъым щыщ Ӏыхьэу къагъэсэбэп.
{{щапхъэхэр}}
*[Мусэ Мэсхьуд жриӀэу:] - Абы хуэдиз щыпщӀэм писыр уащӀын хуеящ.  {{автор|kbd|имяавтора=КӀ. А.}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэреджэ тхылъхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class =&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Адыгэбзэ''', Гугъуэт Л. Т., Зэхъуэхъу Л. Хь, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1984''' !! нап. 95
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
|| Псыр къабзэу зехьэн &lt;b&gt;хуейщ&lt;/b&gt;.|| &lt;b&gt;Надо&lt;/b&gt; держать воду чистой.|| Water &lt;b&gt;should&lt;/b&gt; be kept clean.
|-
|| Псыр дауэ зехьэн &lt;b&gt;хуей&lt;/b&gt;?|| Как &lt;b&gt;необходимо&lt;/b&gt; держать воду?|| How &lt;b&gt;should&lt;/b&gt; water be kept?
|-
! !! !! нап. 101
|-
|| &lt;b&gt;Зыхуеину&lt;/b&gt; псори и тхылъылъэм делъхьэри еджапӀэм макӀуэ.|| Он кладет все &lt;b&gt;необходимое&lt;/b&gt; в ранец и идет в школу.|| He puts everything he &lt;b&gt;will need&lt;/b&gt; in his bookbag and goes to school.
|-
! !! !! нап. 111
|-
|| Сэри &lt;b&gt;сыхуейщ&lt;/b&gt;, мамэ хуэдэу, сыдэфу зезгъэсэну. || Как мама, я также &lt;b&gt;хочу&lt;/b&gt; научиться шить. || I &lt;b&gt;want&lt;/b&gt; to learn to sew like Mama.
|-
! !! !! нап. 116
|-
|| Унэ блыныр и чэзум бъин &lt;b&gt;хуейщ&lt;/b&gt;. || &lt;b&gt;Необходимо&lt;/b&gt; своевременно стены дома белить. || You &lt;b&gt;should&lt;/b&gt; whitewash the walls of your house in a timely fashion.
|-
|| Унэ блыныр дъин &lt;b&gt;хуейуэ&lt;/b&gt; ди анэм жиӀащ. || Мама сказала, что нам &lt;b&gt;необходимо&lt;/b&gt; побелить глиной стены дома. || Our mother said that the walls of our house &lt;b&gt;needed&lt;/b&gt; whitewashing.
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 173
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| Сэ &lt;b&gt;сыхуейщ&lt;/b&gt; йод (пенициллин, гу уз хущхъуэ, бжьэхуц, термометр). || Мне &lt;b&gt;нужен(-а,-ы)&lt;/b&gt; йод (пенициллин, сердечные капли, вата, термометр). || I &lt;b&gt;need&lt;/b&gt; iodine (penicillin, heart drops, cotton, a thermometer).
|-
! !! !! нап. 174
|-
| Сэ &lt;b&gt;сыхуейщ&lt;/b&gt; гриппым зэреӀэзэ хущхъуэ. || Мне &lt;b&gt;нужно&lt;/b&gt; средство от гриппа. || I &lt;b&gt;need&lt;/b&gt; something for the flu.
|-
| ЗэпхьэлӀэным япэкӀэ утхытхэн &lt;b&gt;хуейщ&lt;/b&gt;. || Перед употреблением &lt;b&gt;взбалтывать&lt;/b&gt;. || &lt;b&gt;Shake&lt;/b&gt; before use.
|-
! !! !! нап. 175
|-
| Уэ Ӏэмал имыӀэу дохутыр зэбгъэплъын &lt;b&gt;хуейщ&lt;/b&gt;. || Тебе (вам) &lt;b&gt;необходимо&lt;/b&gt; обратиться к врачу. || You &lt;b&gt;need&lt;/b&gt; to see a doctor.
|-
| КӀуэцӀ узхэм еӀэзэ дохутырым (тэмакъ, дзэ узым еӀэзэ дохутырым, хирургым) деж сыщӀыхьэн &lt;b&gt;хуейщ&lt;/b&gt;. || Мне &lt;b&gt;нужно&lt;/b&gt; записаться к врачу-терапевту (лору, зубному, хирургу). || I &lt;b&gt;need&lt;/b&gt; to make an appointment with a general practitioner (ENT, dentist, surgeon).
|-
! !! !! нап. 177
|-
| Уэ мастэ зыхебгъэӀун &lt;b&gt;хуейщ&lt;/b&gt;. || Тебе (вам) &lt;b&gt;нужно&lt;/b&gt; сделать укол. || You &lt;b&gt;need&lt;/b&gt; to get an injection.
|-
| Уэ махуэ зыбжанэкӀэ пӀэм ухэлъын &lt;b&gt;хуейщ&lt;/b&gt;. || Тебе (вам) несколько дней &lt;b&gt;нужно&lt;/b&gt; соблюдать постельный режим. || You &lt;b&gt;need&lt;/b&gt; to stay in bed for a few days.
|-
| Уэ операцэ зебгъэщӀын &lt;b&gt;хуейщ&lt;/b&gt;. || Тебе (вам) &lt;b&gt;необходима&lt;/b&gt; операция. || You &lt;b&gt;need&lt;/b&gt; surgery.
|-
| ИкӀэщӀыпӀэкӀэ уэ сымаджэщым ущӀэгъуэлъхьэн &lt;b&gt;хуейщ&lt;/b&gt;. || Тебя (вас) &lt;b&gt;надо&lt;/b&gt; срочно положить в больницу. || You &lt;b&gt;need&lt;/b&gt; to be urgently admitted to hospital.
|-
! !! !! нап. 179
|-
| Уи узыншагъэмкӀэ уэ Ӏэмал имыӀэу тутыныр (фадэр) хыфӀэбдзэн &lt;b&gt;хуейщ&lt;/b&gt;. || По состоянию здоровья ты (вы) немедленно &lt;b&gt;должен&lt;/b&gt; (должны) перестать курить (пить). || Due to your health condition, you &lt;b&gt;must&lt;/b&gt; immediately stop smoking (drinking).
|-
| Сэ нэгъуджэ &lt;b&gt;сыхуейщ&lt;/b&gt;. || Мне &lt;b&gt;нужны&lt;/b&gt; очки. || I &lt;b&gt;need&lt;/b&gt; glasses.
|-
! !! !! нап. 180
|-
| Сыт хуэдэ нэгъуджэ &lt;b&gt;узыхуейр&lt;/b&gt;? || Какие &lt;b&gt;тебе (вам) нужны&lt;/b&gt; очки? || What kind of glasses &lt;b&gt;do you need&lt;/b&gt;?
|-
| Уэ нэм еплъ дохутырым деж укӀуэн &lt;b&gt;хуейщ&lt;/b&gt;, пхуэхъун нэгъуджэ къыпхухихын щхьэкӀэ. || Тебе (вам) &lt;b&gt;надо&lt;/b&gt; к окулисту, чтобы подобрать себе очки. || You &lt;b&gt;need&lt;/b&gt; to see an eye doctor to choose your glasses.
|-
| Нэхъри нэхъ ину уэзыгъэлъагъу нэгъуджэ &lt;b&gt;сыхуейщ&lt;/b&gt;. || &lt;b&gt;Мне нужны&lt;/b&gt; более сильные очки. || &lt;b&gt;I need&lt;/b&gt; stronger glasses.
|-
| Уэ жыжьэу плъагъун (урилэжьэн) щхьэкӀэ, нэгъуджэ &lt;b&gt;ухуейщ&lt;/b&gt;. || Тебе (вам) &lt;b&gt;нужно&lt;/b&gt; заказать очки для дали (для работы). || You &lt;b&gt;need&lt;/b&gt; to order glasses for distance (for work).
|-
! !! !! нап. 181
|-
| ИкӀэщӀыпӀэкӀэ &quot;скорэ помощыр” къеджэн &lt;b&gt;хуейщ&lt;/b&gt;. || &lt;b&gt;Надо&lt;/b&gt; срочно вызвать &quot;Скорую помощь”. || &lt;b&gt;We need&lt;/b&gt; to call an ambulance immediately.
|-
! !! !! нап. 182
|-
| Си дзэр Ӏучын (дзэ ку гъуанэр гъэбыдэн, дзэтебзэр зэхъуэкӀын, мывэр техын) &lt;b&gt;хуейщ&lt;/b&gt;. || Мне &lt;b&gt;нужно&lt;/b&gt; вырвать (удалить) зуб (поставить пломбу, заменить коронку, снять камни). || I &lt;b&gt;need&lt;/b&gt; to have a tooth pulled (filled, replace a crown, have tartar removed).
|-
| Мы дзэр Ӏучын &lt;b&gt;хуейщ&lt;/b&gt;. || Этот зуб тебе (вам) &lt;b&gt;надо&lt;/b&gt; удалить. || This tooth &lt;b&gt;needs&lt;/b&gt; to be extracted.
|-
| Мы дзэм тебзэ хуэщӀын &lt;b&gt;хуейщ&lt;/b&gt;. || На этот зуб тебе (вам) &lt;b&gt;надо&lt;/b&gt; поставить коронку. || This tooth &lt;b&gt;needs&lt;/b&gt; a crown.
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{зэпхахэр}}
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*хуеин: 1. want, desire to do sth 2. must, have to, be necessary (used as a part of a compound predicate); need
{{урысыбзэ}}
*хуеин: 1. хотеть, желать что-л. 2. должен (употребляется как часть составного сказуемого); надо, нужно, необходимо
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''псалъафэ зэпыщӀахэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
====Зыхуей егъэгъуэтын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} provide sb with what they need
{{псалъафэ-урысыбзэ}} обеспечить необходимым кого-что-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{библиографие}}</text>
      <sha1>fv6siyewg0p3sz0ubpy0g54leg6xlhx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>хуэдэ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>13494</id>
    <revision>
      <id>130208</id>
      <parentid>130017</parentid>
      <timestamp>2026-10-28T14:13:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rhdkabardian</username>
        <id>5</id>
      </contributor>
      <origin>130208</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7077" sha1="ktdpsyty61tyvg8gjbvvsid8b1wfvfc" xml:space="preserve">{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ПЛЪЫФЭЦӀЭ}}
{{этимологие}}
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ='xʷɐdɐ}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[хуэд] + -э}}
{{склоненэ}}
{{скл-эр|kbd|псалъэпкъ=хуэд}}
{{мыхьэнэ}}
#Зыгуэрым теплъэкӀэ, щытыкӀэкӀэ пэгъунэгъу; зыгуэрым ещхь.
{{щапхъэхэр}}
*Абы хуэдэ гугъуехь мащӀэ и фэ дэкӀакъым Лу. {{автор|kbd|имяавтора=КӀ. А.}}
* А шым хуэдэ зэикӀ ялъэгъуатэкъым.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=ӀуэрыӀу.}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэреджэ тхылъхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Адыгэбзэ''', Гугъуэт Л. Т., Зэхъуэхъу Л. Хь, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1984''' !! нап. 82
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| Гъатхэм дунейр &lt;b&gt;сыт хуэдэ&lt;/b&gt;? || &lt;b&gt;Какова&lt;/b&gt; погода весной? || &lt;b&gt;What is&lt;/b&gt; the weather &lt;b&gt;like&lt;/b&gt; in spring?
|-
! !! !! нап. 83
|-
| Гъэмахуэм дунейр &lt;b&gt;сыт хуэдэ?&lt;/b&gt; || &lt;b&gt;Какова&lt;/b&gt; погода летом? || &lt;b&gt;What is&lt;/b&gt; the weather &lt;b&gt;like&lt;/b&gt; in summer?
&lt;/b&gt;
|-
! !! !! нап. 84
|-
|| Губгъуэр сыт &lt;b&gt;хуэдэ&lt;/b&gt;?|| &lt;b&gt;Каково&lt;/b&gt; поле?|| &lt;b&gt;What is&lt;/b&gt; the field &lt;b&gt;like&lt;/b&gt;?
|-
! !! !! нап. 94
|-
|| ЩӀымахуэм дунейр сыт &lt;b&gt;хуэдэ&lt;/b&gt;?|| &lt;b&gt;Какова&lt;/b&gt; погода зимой?|| What is the weather &lt;b&gt;like&lt;/b&gt; in winter?
|-
! !! !! нап. 105
|-
|| ЦӀывхэр сыт &lt;b&gt;хуэдэ&lt;/b&gt;?|| &lt;b&gt;Какие&lt;/b&gt;  есть жуки?|| What are beetles &lt;b&gt;like&lt;/b&gt;?
|-
! !! !! нап. 106
|-
|| ЧыцӀ цӀыкӀур сыт &lt;b&gt;хуэдэ&lt;/b&gt;?|| &lt;b&gt;Каков&lt;/b&gt; маленький козлёнок?|| What is the baby goat &lt;b&gt;like&lt;/b&gt;?
|-
! !! !! нап. 118
|-
|| Сыт &lt;b&gt;хуэдэ&lt;/b&gt; хьэрф абыхэм ятхыр? || &lt;b&gt;Какую&lt;/b&gt; букву они пишут. || &lt;b&gt;Which&lt;/b&gt; letter are they writing?
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 178
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| Сыт &lt;b&gt;хуэдэ&lt;/b&gt; сыхьэт бжыгъэхэра дохутырыр щылажьэр? || В &lt;b&gt;какие&lt;/b&gt; часы принимает врач? || &lt;b&gt;What&lt;/b&gt; hours does the doctor see patients?
|-
| Сыт &lt;b&gt;хуэдэ&lt;/b&gt; узыфэ къофыкӀыу жиӀа дохутырым? || &lt;b&gt;Какой&lt;/b&gt; диагноз тебе (вам) поставил врач? || &lt;b&gt;What&lt;/b&gt; diagnosis did the doctor give you?
|-
! !! !! нап. 180
|-
| Сыт &lt;b&gt;хуэдэ&lt;/b&gt; нэгъуджэ узыхуейр? || &lt;b&gt;Какие&lt;/b&gt; тебе (вам) нужны очки? || &lt;b&gt;What kind of&lt;/b&gt; glasses do you need?
|-
! !! !! нап. 182
|-
| Псори уз &lt;b&gt;хуэдэщ&lt;/b&gt;. || &lt;b&gt;Как будто бы&lt;/b&gt;  все болят. || &lt;b&gt;It feels like&lt;/b&gt; all of them hurt.
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{зэпхахэр}}
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*хуэдэ: like, similar to sb or sth
{{урысыбзэ}}
*хуэдэ: подобный кому-чему-л., сходный с кем-чем-л.
{{библиографие}}
хуэдэ
{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ПОСЛЕЛОГ}}
{{этимологие}}
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ='xʷɐdɐ}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[хуэд] + -э}}
{{склоненэ}}
{{скл-эр|kbd|псалъэпкъ=хуэд}}
{{мыхьэнэ}}
#И пэжыпӀэр ямыщӀэу, хуэгъэфэщауэ зыгуэрым щытепсэлъыхьым деж къагъэсэбэп.
#Зыр зым ирагъапщэу щытепсэлъыхькӀэ къагъэсэбэп.
#Зыгуэрым и бжыгъэ, инагъ, хьэлъагъ къыщагъэлъэгъуэнум деж егъэщхьыгъэ мыхьэнэ къикӀыу къагъэсэбэп.
{{щапхъэхэр}}
{{зэпхахэр}}
*Жьыбгъэ къепщэн хуэдэ, къуэкӀыпӀэмкӀэ уафэ лъащӀэр пшагъуэт.
*Зыгуэр къакӀуэ хуэдэ?
*Сабий хуэдэ мэджэгу.
*Хуэдэ тӀощӀ.
*Хуэдэ зыбжанэ.
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*хуэдэ: 1. as if, like 2. like, similar to sth, as if (used in comparative structures) 3. as many as, as much as
*Жьыбгъэ къепщэн хуэдэ, къуэкӀыпӀэмкӀэ уафэ лъащӀэр пшагъуэт: as with a changeable wind, the lower edge of the sky in the East was misty.
*Зыгуэр къакӀуэ хуэдэ?: as if sb came.
*Сабий хуэдэ мэджэгу: (he) is playing like a child
*Хуэдэ тӀощӀ: as many as twenty
*Хуэдэ зыбжанэ: as many as several
{{урысыбзэ}}
*хуэдэ: 1. будто, как будто 2. подобно чему-л., словно, как (употребляется в сравнительных оборотах) 3. столько, сколько...
*Жьыбгъэ къепщэн хуэдэ, къуэкӀыпӀэмкӀэ уафэ лъащӀэр пшагъуэт: как при переменчивом ветре, на востоке нижний край неба затуманился
*Зыгуэр къакӀуэ хуэдэ?: как будто кто-то пришел?
*Сабий хуэдэ мэджэгу: играет как ребёнок
*Хуэдэ тӀощӀ: целых двадцать, до двадцати
*Хуэдэ зыбжанэ: целых несколько, до нескольких
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''псалъафэ зэпыщӀахэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
====Хуэдэ къабзэу====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} in precisely the same way, in exactly the same way
{{псалъафэ-урысыбзэ}} точно так же.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      Инал, япэм зэрыщытам хуэдэ къабзэу, тегушхуат, мурад ищӀам дихьэхауэ иужь итт. {{автор|kbd|имяавтора=КӀ. А.}} 
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{библиографие}}</text>
      <sha1>ktdpsyty61tyvg8gjbvvsid8b1wfvfc</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>130209</id>
      <parentid>130208</parentid>
      <timestamp>2026-10-28T14:15:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rhdkabardian</username>
        <id>5</id>
      </contributor>
      <origin>130209</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7593" sha1="9hgkfstai0hk778b8ilup4cuwdmui8s" xml:space="preserve">{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ПЛЪЫФЭЦӀЭ}}
{{этимологие}}
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ='xʷɐdɐ}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[хуэд] + -э}}
{{склоненэ}}
{{скл-эр|kbd|псалъэпкъ=хуэд}}
{{мыхьэнэ}}
#Зыгуэрым теплъэкӀэ, щытыкӀэкӀэ пэгъунэгъу; зыгуэрым ещхь.
{{щапхъэхэр}}
*Абы хуэдэ гугъуехь мащӀэ и фэ дэкӀакъым Лу. {{автор|kbd|имяавтора=КӀ. А.}}
* А шым хуэдэ зэикӀ ялъэгъуатэкъым.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=ӀуэрыӀу.}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэреджэ тхылъхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Адыгэбзэ''', Гугъуэт Л. Т., Зэхъуэхъу Л. Хь, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1984''' !! нап. 82
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| Гъатхэм дунейр &lt;b&gt;сыт хуэдэ&lt;/b&gt;? || &lt;b&gt;Какова&lt;/b&gt; погода весной? || &lt;b&gt;What is&lt;/b&gt; the weather &lt;b&gt;like&lt;/b&gt; in spring?
|-
! !! !! нап. 83
|-
| Гъэмахуэм дунейр &lt;b&gt;сыт хуэдэ?&lt;/b&gt; || &lt;b&gt;Какова&lt;/b&gt; погода летом? || &lt;b&gt;What is&lt;/b&gt; the weather &lt;b&gt;like&lt;/b&gt; in summer?
&lt;/b&gt;
|-
! !! !! нап. 84
|-
|| Губгъуэр сыт &lt;b&gt;хуэдэ&lt;/b&gt;?|| &lt;b&gt;Каково&lt;/b&gt; поле?|| &lt;b&gt;What is&lt;/b&gt; the field &lt;b&gt;like&lt;/b&gt;?
|-
! !! !! нап. 94
|-
|| ЩӀымахуэм дунейр сыт &lt;b&gt;хуэдэ&lt;/b&gt;?|| &lt;b&gt;Какова&lt;/b&gt; погода зимой?|| What is the weather &lt;b&gt;like&lt;/b&gt; in winter?
|-
! !! !! нап. 105
|-
|| ЦӀывхэр сыт &lt;b&gt;хуэдэ&lt;/b&gt;?|| &lt;b&gt;Какие&lt;/b&gt;  есть жуки?|| What are beetles &lt;b&gt;like&lt;/b&gt;?
|-
! !! !! нап. 106
|-
|| ЧыцӀ цӀыкӀур сыт &lt;b&gt;хуэдэ&lt;/b&gt;?|| &lt;b&gt;Каков&lt;/b&gt; маленький козлёнок?|| What is the baby goat &lt;b&gt;like&lt;/b&gt;?
|-
! !! !! нап. 118
|-
|| Сыт &lt;b&gt;хуэдэ&lt;/b&gt; хьэрф абыхэм ятхыр? || &lt;b&gt;Какую&lt;/b&gt; букву они пишут. || &lt;b&gt;Which&lt;/b&gt; letter are they writing?
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 178
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| Сыт &lt;b&gt;хуэдэ&lt;/b&gt; сыхьэт бжыгъэхэра дохутырыр щылажьэр? || В &lt;b&gt;какие&lt;/b&gt; часы принимает врач? || &lt;b&gt;What&lt;/b&gt; hours does the doctor see patients?
|-
| Сыт &lt;b&gt;хуэдэ&lt;/b&gt; узыфэ къофыкӀыу жиӀа дохутырым? || &lt;b&gt;Какой&lt;/b&gt; диагноз тебе (вам) поставил врач? || &lt;b&gt;What&lt;/b&gt; diagnosis did the doctor give you?
|-
! !! !! нап. 180
|-
| Сыт &lt;b&gt;хуэдэ&lt;/b&gt; нэгъуджэ узыхуейр? || &lt;b&gt;Какие&lt;/b&gt; тебе (вам) нужны очки? || &lt;b&gt;What kind of&lt;/b&gt; glasses do you need?
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{зэпхахэр}}
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*хуэдэ: like, similar to sb or sth
{{урысыбзэ}}
*хуэдэ: подобный кому-чему-л., сходный с кем-чем-л.
{{библиографие}}
хуэдэ
{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ПОСЛЕЛОГ}}
{{этимологие}}
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ='xʷɐdɐ}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[хуэд] + -э}}
{{склоненэ}}
{{скл-эр|kbd|псалъэпкъ=хуэд}}
{{мыхьэнэ}}
#И пэжыпӀэр ямыщӀэу, хуэгъэфэщауэ зыгуэрым щытепсэлъыхьым деж къагъэсэбэп.
#Зыр зым ирагъапщэу щытепсэлъыхькӀэ къагъэсэбэп.
#Зыгуэрым и бжыгъэ, инагъ, хьэлъагъ къыщагъэлъэгъуэнум деж егъэщхьыгъэ мыхьэнэ къикӀыу къагъэсэбэп.
{{щапхъэхэр}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 182
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| Псори уз &lt;b&gt;хуэдэщ&lt;/b&gt;. || &lt;b&gt;Как будто бы&lt;/b&gt;  все болят. || &lt;b&gt;It feels like&lt;/b&gt; all of them hurt.
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{зэпхахэр}}
*Жьыбгъэ къепщэн хуэдэ, къуэкӀыпӀэмкӀэ уафэ лъащӀэр пшагъуэт.
*Зыгуэр къакӀуэ хуэдэ?
*Сабий хуэдэ мэджэгу.
*Хуэдэ тӀощӀ.
*Хуэдэ зыбжанэ.
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*хуэдэ: 1. as if, like 2. like, similar to sth, as if (used in comparative structures) 3. as many as, as much as
*Жьыбгъэ къепщэн хуэдэ, къуэкӀыпӀэмкӀэ уафэ лъащӀэр пшагъуэт: as with a changeable wind, the lower edge of the sky in the East was misty.
*Зыгуэр къакӀуэ хуэдэ?: as if sb came.
*Сабий хуэдэ мэджэгу: (he) is playing like a child
*Хуэдэ тӀощӀ: as many as twenty
*Хуэдэ зыбжанэ: as many as several
{{урысыбзэ}}
*хуэдэ: 1. будто, как будто 2. подобно чему-л., словно, как (употребляется в сравнительных оборотах) 3. столько, сколько...
*Жьыбгъэ къепщэн хуэдэ, къуэкӀыпӀэмкӀэ уафэ лъащӀэр пшагъуэт: как при переменчивом ветре, на востоке нижний край неба затуманился
*Зыгуэр къакӀуэ хуэдэ?: как будто кто-то пришел?
*Сабий хуэдэ мэджэгу: играет как ребёнок
*Хуэдэ тӀощӀ: целых двадцать, до двадцати
*Хуэдэ зыбжанэ: целых несколько, до нескольких
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''псалъафэ зэпыщӀахэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
====Хуэдэ къабзэу====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} in precisely the same way, in exactly the same way
{{псалъафэ-урысыбзэ}} точно так же.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      Инал, япэм зэрыщытам хуэдэ къабзэу, тегушхуат, мурад ищӀам дихьэхауэ иужь итт. {{автор|kbd|имяавтора=КӀ. А.}} 
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{библиографие}}</text>
      <sha1>9hgkfstai0hk778b8ilup4cuwdmui8s</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>хуэщӏын</title>
    <ns>0</ns>
    <id>13531</id>
    <revision>
      <id>130242</id>
      <parentid>78880</parentid>
      <timestamp>2026-10-29T09:23:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rhdkabardian</username>
        <id>5</id>
      </contributor>
      <origin>130242</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="16623" sha1="dglm9itntsk3fv5ygkj1epgu3jaqm7m" xml:space="preserve">{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ГЛАГОЛ ЛЪЭӀЭС}}
{{этимологие}}
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=xʷɐ'ɕʹǝn}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=хуэ- + [щӀ] + -э + -н}}
{{спряженэ}}
[[спр-лъэӏ-хуэщӏын|Глагол лъэӏэс &quot;хуэщӏын&quot;-ым и спряженэр]]
{{мыхьэнэ}}
#Зыгуэрым щхьэкӀэ щӀын.
#Хабзэ хъуауэ цӀыхухэм къадекӀуэкӀ Ӏуэхугъуэ гуэр зыгуэрым ещӀэкӀын.
{{щапхъэхэр}}
*Андемыркъануэ ди хахуэр Беслъэнуэ пцӀапцӀэмкӀэ дэӀуакъым, Лъэпщ джатэ жану хуищӀари пэжым хуэмыбзэу къэнакъым.  {{автор|kbd|имяавтора=П. Б.}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 182
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| Мы дзэм тебзэ &lt;b&gt;хуэщӀын&lt;/b&gt; хуейщ. || На этот зуб тебе (вам) надо &lt;b&gt;поставить&lt;/b&gt; коронку. || This tooth needs &lt;b&gt;a crown&lt;/b&gt;.
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{зэпхахэр}}
*Сабийм лъэтеувэ хуащӀащ.
*ЩӀалэм тхьэлъэӀу хуащӀащ.
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*хуэщӏын: 1. make, build, prepare, produce or manufacture sth for sb 2. organise, conduct, hold, give sth for sb (for example, a dance); celebrate, mark sth(for example, an anniversary) for sb.
*Сабийм лъэтеувэ хуащӀащ: celebrate a child beginning to walk.
*ЩӀалэм тхьэлъэӀу хуащӀащ: the young man organized a feast as an offering to God.
{{урысыбзэ}}
*хуэщӏын: 1. изготовить, сделать, построить что-л. кому-л., для кого-л. 2. организовать, устроить (напр. танцы); отметить что-л. (напр. юбилей) кому-л.
*Сабийм лъэтеувэ хуащӀащ: отпраздновать первый шаг ребенка.
*ЩӀалэм тхьэлъэӀу хуащӀащ: молодой человек устроил трапезу как приношение богу.
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''псалъафэ зэпыщӀахэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
====Ба хуэщӀын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} kiss sb or sth
{{псалъафэ-урысыбзэ}} поцеловать кого-что-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Гу хуэщӀын====
1.
{{псалъафэ-мыхьэнэ}}
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} choose sb by will of the heart
{{псалъафэ-урысыбзэ}}  избрать кого-л. по воле сердца
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
2.
{{псалъафэ-мыхьэнэ}}
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} plan, conceive sth
{{псалъафэ-урысыбзэ}}  задумать
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Игу дахэ хуэщӀын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} comfort or caress sb
{{псалъафэ-урысыбзэ}} утешить кого-л., приласкать кого-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Игу фӀы хуэщӀын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} comfort or caress sb
{{псалъафэ-урысыбзэ}} утешить кого-л., приласкать кого-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Губгъэн хуэщӀын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} take offense at sb, reproach or rebuke sb for sth
{{псалъафэ-урысыбзэ}} обидеться на кого-л., упрекнуть кого-л. в чем-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====ГукъэкӀ хуэщӀын====
1.
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} come to mind (to do sth)
{{псалъафэ-урысыбзэ}} прийти в голову (сделать что-л.)
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
2.
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} guess, figure sth out
{{псалъафэ-урысыбзэ}} догадаться, додуматься
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Гулъытэ хуэщӀын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} pay attention to someone, show concern for someone.
{{псалъафэ-урысыбзэ}} оказать внимание кому-л., проявить заботу о ком-чём-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Гурышхъуэ хуэщӀын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} suspect sb of sth
{{псалъафэ-урысыбзэ}} подозревать кого-л. в чём-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====ГущыкӀ хуэщӀын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} feel disgust or dislike for sb
{{псалъафэ-урысыбзэ}} испытать к кому-л. чувство отвращения, неприязни.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====ГущӀэгъу хуэщӀын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} feel pity or compassion for sb.
{{псалъафэ-урысыбзэ}} испытывать чувство жалости, сострадания к кому-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Дзыхь хуэщӀын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} trust sb, have confidence in sb
{{псалъафэ-урысыбзэ}} с доверием относиться к кому-л., доверять кому-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Курмыщ хуэщӀын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} bow (down) to sb
{{псалъафэ-урысыбзэ}} поклониться кому-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Лъагъуныгъэ хуэщӀын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} love sb., fall in love with sb
{{псалъафэ-урысыбзэ}} влюбиться, любить кого-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Мурад хуэщӀын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} set a goal, intend, decide to do sb
{{псалъафэ-урысыбзэ}} поставить перед собой цель, намереваться, решить что-л. сделать
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====НакӀэ хуэщӀын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} wink at someone.
{{псалъафэ-урысыбзэ}} подморгнуть кому-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Нащхьэ хуэщӀын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} blink, wink at sb
{{псалъафэ-урысыбзэ}} моргнуть, подмигнуть кому-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Нэмыс хуэщӀын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} treat sb with respect, honour or reverence
{{псалъафэ-урысыбзэ}} относиться к кому-л. с уважением, почтением
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====ПщӀэ хуэщӀын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} respect sb, honour sb
{{псалъафэ-урысыбзэ}} уважать кого-л., оказывать почёт кому-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====ПӀалъэ хуэщӀын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} set a deadline (for completing sth)
{{псалъафэ-урысыбзэ}} установить срок (выполнения чего-л.)
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Таучэл хуэщӀын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} decide on sth
{{псалъафэ-урысыбзэ}} решиться на что-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Уасэ хуэщӀын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} evaluate, valuate, set the price
{{псалъафэ-урысыбзэ}} оценить, установить цену
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Уэсят хуэщӀын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} bequeath sth to sb, make a will to sb
{{псалъафэ-урысыбзэ}} завещать что-л. кому-л., сделать завещание кому-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Унафэ хуэщӀын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} direct, dispose, order
{{псалъафэ-урысыбзэ}} распорядиться
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====ФӀыщӀэ хуэщӀын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} thank, express gratitude
{{псалъафэ-урысыбзэ}} благодарить, выражать благодарность
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Шэч хуэщӀын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}}
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} suspect sb of sth
{{псалъафэ-урысыбзэ}} подозревать кого-л. в чём-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====ЩӀыхь хуэщӀын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} honour or respect sb
{{псалъафэ-урысыбзэ}} почитать, уважать кого-л., с почтением относиться к кому-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏэ хуэщӀын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} call, beckon with the hand
{{псалъафэ-урысыбзэ}} позвать, поманить рукой.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====ӀэплӀэ хуэщӀын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} hug, embrace sb
{{псалъафэ-урысыбзэ}} обнять кого-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====ӀэштӀым хуэщӀын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} show sb your fist, threaten sb
{{псалъафэ-урысыбзэ}} показать кому-л. кулак, пригрозить кому-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏулыдж хуэщӀын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} treat sb with respect
{{псалъафэ-урысыбзэ}} относиться с почтением к кому-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====ӀупщӀэ хуэщӀын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} curl your lip in disdain
{{псалъафэ-урысыбзэ}} презрительно скривить губы
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{библиографие}}
{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ГЛАГОЛ ЛЪЭМЫӀЭС}}
{{этимологие}}
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=xʷɐ'ɕʹǝn}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=хуэ- + [щӀ] + -э + -н}}
{{спряженэ}}
[[спр-лъэмыӏ-хуэщӏын1|Глагол лъэмыӏэс &quot;хуэщӏын&quot;-ым и спряженэр]]
{{мыхьэнэ}}
#ЩӀыфын.
{{щапхъэхэр}}
*Мы джыдэм хуэдэ ди гъукӀэм хуэщӀыну пӀэрэ?  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=ӀуэрыӀу.}}
{{зэпхахэр}}
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*хуэщӏын: be able to make, build, prepare, produce or manufacture sth for sb
{{урысыбзэ}}
*хуэщӏын: смочь сделать, изготовить, построить что-л.
{{библиографие}}
хуэщӏын
{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ГЛАГОЛ ЛЪЭӀЭС}}
{{этимологие}}
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=xʷɐ'ɕʹǝn}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=хуэ- + [щӀ] + -э + -н}}
{{спряженэ}}
[[спр-лъэӏ-хуэщӏын2|Глагол лъэӏэс &quot;хуэщӏын&quot;-ым и спряженэр]]
{{мыхьэнэ}}
#Щхьэгъубжэ, бжэ сыт хуэдэхэр ӀупӀэн, гъэбыдэн.
{{щапхъэхэр}}
{{зэпхахэр}}
*Щхьэгъубжэр хуэщӀын.
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*хуэщӏын: close, shut (for example, the door)
*Щхьэгъубжэр хуэщӀын: shut the window
{{урысыбзэ}}
*хуэщӏын: закрыть (напр. дверь)
*Щхьэгъубжэр хуэщӀын: закрыть окно
{{библиографие}}</text>
      <sha1>dglm9itntsk3fv5ygkj1epgu3jaqm7m</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>130243</id>
      <parentid>130242</parentid>
      <timestamp>2026-10-29T09:24:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rhdkabardian</username>
        <id>5</id>
      </contributor>
      <origin>130243</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="16623" sha1="an8hejfqqvdm1kqwhmlvznah0youkkg" xml:space="preserve">{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ГЛАГОЛ ЛЪЭӀЭС}}
{{этимологие}}
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=xʷɐ'ɕʹǝn}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=хуэ- + [щӀ] + -э + -н}}
{{спряженэ}}
[[спр-лъэӏ-хуэщӏын|Глагол лъэӏэс &quot;хуэщӏын&quot;-ым и спряженэр]]
{{мыхьэнэ}}
#Зыгуэрым щхьэкӀэ щӀын.
#Хабзэ хъуауэ цӀыхухэм къадекӀуэкӀ Ӏуэхугъуэ гуэр зыгуэрым ещӀэкӀын.
{{щапхъэхэр}}
*Андемыркъануэ ди хахуэр Беслъэнуэ пцӀапцӀэмкӀэ дэӀуакъым, Лъэпщ джатэ жану хуищӀари пэжым хуэмыбзэу къэнакъым.  {{автор|kbd|имяавтора=П. Б.}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 182
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| Мы дзэм тебзэ &lt;b&gt;хуэщӀын&lt;/b&gt; хуейщ. || На этот зуб тебе (вам) надо &lt;b&gt;поставить&lt;/b&gt; коронку. || This tooth &lt;b&gt;needs&lt;/b&gt; a crown.
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{зэпхахэр}}
*Сабийм лъэтеувэ хуащӀащ.
*ЩӀалэм тхьэлъэӀу хуащӀащ.
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*хуэщӏын: 1. make, build, prepare, produce or manufacture sth for sb 2. organise, conduct, hold, give sth for sb (for example, a dance); celebrate, mark sth(for example, an anniversary) for sb.
*Сабийм лъэтеувэ хуащӀащ: celebrate a child beginning to walk.
*ЩӀалэм тхьэлъэӀу хуащӀащ: the young man organized a feast as an offering to God.
{{урысыбзэ}}
*хуэщӏын: 1. изготовить, сделать, построить что-л. кому-л., для кого-л. 2. организовать, устроить (напр. танцы); отметить что-л. (напр. юбилей) кому-л.
*Сабийм лъэтеувэ хуащӀащ: отпраздновать первый шаг ребенка.
*ЩӀалэм тхьэлъэӀу хуащӀащ: молодой человек устроил трапезу как приношение богу.
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''псалъафэ зэпыщӀахэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
====Ба хуэщӀын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} kiss sb or sth
{{псалъафэ-урысыбзэ}} поцеловать кого-что-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Гу хуэщӀын====
1.
{{псалъафэ-мыхьэнэ}}
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} choose sb by will of the heart
{{псалъафэ-урысыбзэ}}  избрать кого-л. по воле сердца
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
2.
{{псалъафэ-мыхьэнэ}}
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} plan, conceive sth
{{псалъафэ-урысыбзэ}}  задумать
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Игу дахэ хуэщӀын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} comfort or caress sb
{{псалъафэ-урысыбзэ}} утешить кого-л., приласкать кого-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Игу фӀы хуэщӀын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} comfort or caress sb
{{псалъафэ-урысыбзэ}} утешить кого-л., приласкать кого-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Губгъэн хуэщӀын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} take offense at sb, reproach or rebuke sb for sth
{{псалъафэ-урысыбзэ}} обидеться на кого-л., упрекнуть кого-л. в чем-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====ГукъэкӀ хуэщӀын====
1.
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} come to mind (to do sth)
{{псалъафэ-урысыбзэ}} прийти в голову (сделать что-л.)
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
2.
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} guess, figure sth out
{{псалъафэ-урысыбзэ}} догадаться, додуматься
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Гулъытэ хуэщӀын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} pay attention to someone, show concern for someone.
{{псалъафэ-урысыбзэ}} оказать внимание кому-л., проявить заботу о ком-чём-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Гурышхъуэ хуэщӀын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} suspect sb of sth
{{псалъафэ-урысыбзэ}} подозревать кого-л. в чём-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====ГущыкӀ хуэщӀын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} feel disgust or dislike for sb
{{псалъафэ-урысыбзэ}} испытать к кому-л. чувство отвращения, неприязни.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====ГущӀэгъу хуэщӀын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} feel pity or compassion for sb.
{{псалъафэ-урысыбзэ}} испытывать чувство жалости, сострадания к кому-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Дзыхь хуэщӀын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} trust sb, have confidence in sb
{{псалъафэ-урысыбзэ}} с доверием относиться к кому-л., доверять кому-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Курмыщ хуэщӀын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} bow (down) to sb
{{псалъафэ-урысыбзэ}} поклониться кому-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Лъагъуныгъэ хуэщӀын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} love sb., fall in love with sb
{{псалъафэ-урысыбзэ}} влюбиться, любить кого-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Мурад хуэщӀын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} set a goal, intend, decide to do sb
{{псалъафэ-урысыбзэ}} поставить перед собой цель, намереваться, решить что-л. сделать
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====НакӀэ хуэщӀын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} wink at someone.
{{псалъафэ-урысыбзэ}} подморгнуть кому-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Нащхьэ хуэщӀын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} blink, wink at sb
{{псалъафэ-урысыбзэ}} моргнуть, подмигнуть кому-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Нэмыс хуэщӀын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} treat sb with respect, honour or reverence
{{псалъафэ-урысыбзэ}} относиться к кому-л. с уважением, почтением
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====ПщӀэ хуэщӀын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} respect sb, honour sb
{{псалъафэ-урысыбзэ}} уважать кого-л., оказывать почёт кому-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====ПӀалъэ хуэщӀын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} set a deadline (for completing sth)
{{псалъафэ-урысыбзэ}} установить срок (выполнения чего-л.)
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Таучэл хуэщӀын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} decide on sth
{{псалъафэ-урысыбзэ}} решиться на что-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Уасэ хуэщӀын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} evaluate, valuate, set the price
{{псалъафэ-урысыбзэ}} оценить, установить цену
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Уэсят хуэщӀын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} bequeath sth to sb, make a will to sb
{{псалъафэ-урысыбзэ}} завещать что-л. кому-л., сделать завещание кому-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Унафэ хуэщӀын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} direct, dispose, order
{{псалъафэ-урысыбзэ}} распорядиться
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====ФӀыщӀэ хуэщӀын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} thank, express gratitude
{{псалъафэ-урысыбзэ}} благодарить, выражать благодарность
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Шэч хуэщӀын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}}
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} suspect sb of sth
{{псалъафэ-урысыбзэ}} подозревать кого-л. в чём-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====ЩӀыхь хуэщӀын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} honour or respect sb
{{псалъафэ-урысыбзэ}} почитать, уважать кого-л., с почтением относиться к кому-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏэ хуэщӀын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} call, beckon with the hand
{{псалъафэ-урысыбзэ}} позвать, поманить рукой.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====ӀэплӀэ хуэщӀын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} hug, embrace sb
{{псалъафэ-урысыбзэ}} обнять кого-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====ӀэштӀым хуэщӀын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} show sb your fist, threaten sb
{{псалъафэ-урысыбзэ}} показать кому-л. кулак, пригрозить кому-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏулыдж хуэщӀын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} treat sb with respect
{{псалъафэ-урысыбзэ}} относиться с почтением к кому-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====ӀупщӀэ хуэщӀын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} curl your lip in disdain
{{псалъафэ-урысыбзэ}} презрительно скривить губы
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{библиографие}}
{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ГЛАГОЛ ЛЪЭМЫӀЭС}}
{{этимологие}}
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=xʷɐ'ɕʹǝn}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=хуэ- + [щӀ] + -э + -н}}
{{спряженэ}}
[[спр-лъэмыӏ-хуэщӏын1|Глагол лъэмыӏэс &quot;хуэщӏын&quot;-ым и спряженэр]]
{{мыхьэнэ}}
#ЩӀыфын.
{{щапхъэхэр}}
*Мы джыдэм хуэдэ ди гъукӀэм хуэщӀыну пӀэрэ?  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=ӀуэрыӀу.}}
{{зэпхахэр}}
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*хуэщӏын: be able to make, build, prepare, produce or manufacture sth for sb
{{урысыбзэ}}
*хуэщӏын: смочь сделать, изготовить, построить что-л.
{{библиографие}}
хуэщӏын
{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ГЛАГОЛ ЛЪЭӀЭС}}
{{этимологие}}
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=xʷɐ'ɕʹǝn}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=хуэ- + [щӀ] + -э + -н}}
{{спряженэ}}
[[спр-лъэӏ-хуэщӏын2|Глагол лъэӏэс &quot;хуэщӏын&quot;-ым и спряженэр]]
{{мыхьэнэ}}
#Щхьэгъубжэ, бжэ сыт хуэдэхэр ӀупӀэн, гъэбыдэн.
{{щапхъэхэр}}
{{зэпхахэр}}
*Щхьэгъубжэр хуэщӀын.
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*хуэщӏын: close, shut (for example, the door)
*Щхьэгъубжэр хуэщӀын: shut the window
{{урысыбзэ}}
*хуэщӏын: закрыть (напр. дверь)
*Щхьэгъубжэр хуэщӀын: закрыть окно
{{библиографие}}</text>
      <sha1>an8hejfqqvdm1kqwhmlvznah0youkkg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>чэзу</title>
    <ns>0</ns>
    <id>15230</id>
    <revision>
      <id>130246</id>
      <parentid>44831</parentid>
      <timestamp>2026-10-29T09:31:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rhdkabardian</username>
        <id>5</id>
      </contributor>
      <origin>130246</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4064" sha1="cmd4vgkt66pizaxcuxixailojyj2679" xml:space="preserve">{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ЩЫӀЭЦӀЭ}}
{{этимологие}}
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=tʂɐ'zu:}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[чэзу]}}
{{склоненэ}}
{{скл-ур|kbd|псалъэпкъ=чэзу}}
{{мыхьэнэ}}
#Зыгуэр щхьэкӀэ щытхэм ущиӀэ увыпӀэ.
#Зыгуэрым зыгуэр щищӀэн хуей зэман, пӀалъэ.
{{щапхъэхэр}}
*Чэзу зимыӀэ щыӀэкъым.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Псжь.}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 182
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| &lt;b&gt;Чэзум&lt;/b&gt; зегъэтх. || Запиши(-те)сь на &lt;b&gt;очередь&lt;/b&gt;. || Make &lt;b&gt;an appointment&lt;/b&gt;.
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{зэпхахэр}}
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*чэзу: 1. queue, line 2. time (to do sth), on schedule
{{урысыбзэ}}
*чэзу: 1. очередь, черёд 2. пора, время, срок чего-л.
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''псалъафэ зэпыщӀахэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
====И чэзум====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} on time, on schedule, in a timely manner
         Гъавэр и чэзум Ӏухыжын. to gather the harvest on schedule
{{псалъафэ-урысыбзэ}} вовремя.
         Гъавэр и чэзум Ӏухыжын. собрать урожай вовремя
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
      Гъавэр и чэзум Ӏухыжын.
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэреджэ тхылъхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class =&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Адыгэбзэ''', Гугъуэт Л. Т., Зэхъуэхъу Л. Хь, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1984''' !! нап. 116
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
|| Унэ блыныр и &lt;b&gt;чэзум&lt;/b&gt; бъин хуейщ. || Необходимо &lt;b&gt;своевременно&lt;/b&gt; стены дома белить. || You should whitewash the walls of your house in &lt;b&gt;a timely fashion&lt;/b&gt;.
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
====И чэзум блэмыгъэкӀын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} not be late to do sth, do sth on time, on schedule
         Ӏуэхур и чэзум блэмыгъэкӀын. not be too late to do sth
{{псалъафэ-урысыбзэ}} не упустить время, сделать что-л. вовремя.
         Ӏуэхур и чэзум блэмыгъэкӀын. Не упустить время сделать что-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
      Ӏуэхур и чэзум блэмыгъэкӀын.
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====И чэзууэ====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} on time, on schedule
         И чэзууэ укъэсащ. you arrived on time
{{псалъафэ-урысыбзэ}} вовремя.
         И чэзууэ укъэсащ. ты пришел вовремя
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
      И чэзууэ укъэсащ.
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{библиографие}}</text>
      <sha1>cmd4vgkt66pizaxcuxixailojyj2679</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>130247</id>
      <parentid>130246</parentid>
      <timestamp>2026-10-29T09:32:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rhdkabardian</username>
        <id>5</id>
      </contributor>
      <origin>130247</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4077" sha1="hnmiloprnrj0jekh6r09q74c6kayhxn" xml:space="preserve">{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ЩЫӀЭЦӀЭ}}
{{этимологие}}
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=tʂɐ'zu:}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[чэзу]}}
{{склоненэ}}
{{скл-ур|kbd|псалъэпкъ=чэзу}}
{{мыхьэнэ}}
#Зыгуэр щхьэкӀэ щытхэм ущиӀэ увыпӀэ.
#Зыгуэрым зыгуэр щищӀэн хуей зэман, пӀалъэ.
{{щапхъэхэр}}
*Чэзу зимыӀэ щыӀэкъым.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Псжь.}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 182
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| &lt;b&gt;Чэзум&lt;/b&gt; зегъэтх. || Запиши(-те)сь на &lt;b&gt;очередь&lt;/b&gt;. || Make &lt;b&gt;an appointment&lt;/b&gt;.
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{зэпхахэр}}
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*чэзу: 1. queue, line; appointment 2. time (to do sth), on schedule
{{урысыбзэ}}
*чэзу: 1. очередь, черёд 2. пора, время, срок чего-л.
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''псалъафэ зэпыщӀахэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
====И чэзум====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} on time, on schedule, in a timely manner
         Гъавэр и чэзум Ӏухыжын. to gather the harvest on schedule
{{псалъафэ-урысыбзэ}} вовремя.
         Гъавэр и чэзум Ӏухыжын. собрать урожай вовремя
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
      Гъавэр и чэзум Ӏухыжын.
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэреджэ тхылъхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class =&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Адыгэбзэ''', Гугъуэт Л. Т., Зэхъуэхъу Л. Хь, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1984''' !! нап. 116
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
|| Унэ блыныр и &lt;b&gt;чэзум&lt;/b&gt; бъин хуейщ. || Необходимо &lt;b&gt;своевременно&lt;/b&gt; стены дома белить. || You should whitewash the walls of your house in &lt;b&gt;a timely fashion&lt;/b&gt;.
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
====И чэзум блэмыгъэкӀын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} not be late to do sth, do sth on time, on schedule
         Ӏуэхур и чэзум блэмыгъэкӀын. not be too late to do sth
{{псалъафэ-урысыбзэ}} не упустить время, сделать что-л. вовремя.
         Ӏуэхур и чэзум блэмыгъэкӀын. Не упустить время сделать что-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
      Ӏуэхур и чэзум блэмыгъэкӀын.
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====И чэзууэ====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} on time, on schedule
         И чэзууэ укъэсащ. you arrived on time
{{псалъафэ-урысыбзэ}} вовремя.
         И чэзууэ укъэсащ. ты пришел вовремя
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
      И чэзууэ укъэсащ.
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{библиографие}}</text>
      <sha1>hnmiloprnrj0jekh6r09q74c6kayhxn</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>130253</id>
      <parentid>130247</parentid>
      <timestamp>2026-10-29T09:39:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rhdkabardian</username>
        <id>5</id>
      </contributor>
      <origin>130253</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4077" sha1="exucdqvxexksyg8e9u62bu2jfb8sw9o" xml:space="preserve">{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ЩЫӀЭЦӀЭ}}
{{этимологие}}
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=tʂɐ'zu:}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[чэзу]}}
{{склоненэ}}
{{скл-ур|kbd|псалъэпкъ=чэзу}}
{{мыхьэнэ}}
#Зыгуэр щхьэкӀэ щытхэм ущиӀэ увыпӀэ.
#Зыгуэрым зыгуэр щищӀэн хуей зэман, пӀалъэ.
{{щапхъэхэр}}
*Чэзу зимыӀэ щыӀэкъым.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Псжь.}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 183
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| &lt;b&gt;Чэзум&lt;/b&gt; зегъэтх. || Запиши(-те)сь на &lt;b&gt;очередь&lt;/b&gt;. || Make &lt;b&gt;an appointment&lt;/b&gt;.
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{зэпхахэр}}
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*чэзу: 1. queue, line; appointment 2. time (to do sth), on schedule
{{урысыбзэ}}
*чэзу: 1. очередь, черёд 2. пора, время, срок чего-л.
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''псалъафэ зэпыщӀахэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
====И чэзум====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} on time, on schedule, in a timely manner
         Гъавэр и чэзум Ӏухыжын. to gather the harvest on schedule
{{псалъафэ-урысыбзэ}} вовремя.
         Гъавэр и чэзум Ӏухыжын. собрать урожай вовремя
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
      Гъавэр и чэзум Ӏухыжын.
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэреджэ тхылъхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class =&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Адыгэбзэ''', Гугъуэт Л. Т., Зэхъуэхъу Л. Хь, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1984''' !! нап. 116
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
|| Унэ блыныр и &lt;b&gt;чэзум&lt;/b&gt; бъин хуейщ. || Необходимо &lt;b&gt;своевременно&lt;/b&gt; стены дома белить. || You should whitewash the walls of your house in &lt;b&gt;a timely fashion&lt;/b&gt;.
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
====И чэзум блэмыгъэкӀын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} not be late to do sth, do sth on time, on schedule
         Ӏуэхур и чэзум блэмыгъэкӀын. not be too late to do sth
{{псалъафэ-урысыбзэ}} не упустить время, сделать что-л. вовремя.
         Ӏуэхур и чэзум блэмыгъэкӀын. Не упустить время сделать что-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
      Ӏуэхур и чэзум блэмыгъэкӀын.
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====И чэзууэ====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} on time, on schedule
         И чэзууэ укъэсащ. you arrived on time
{{псалъафэ-урысыбзэ}} вовремя.
         И чэзууэ укъэсащ. ты пришел вовремя
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
      И чэзууэ укъэсащ.
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{библиографие}}</text>
      <sha1>exucdqvxexksyg8e9u62bu2jfb8sw9o</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>щы</title>
    <ns>0</ns>
    <id>15944</id>
    <revision>
      <id>130230</id>
      <parentid>46829</parentid>
      <timestamp>2026-10-29T07:52:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rhdkabardian</username>
        <id>5</id>
      </contributor>
      <origin>130230</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1898" sha1="mere3exdsn5xofl9x6oe3tmwwk7djcs" xml:space="preserve">{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=БЖЫГЪЭЦӀЭ}}
{{этимологие}}
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=ɕǝ}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[щ] + -ы}}
{{склоненэ}}
{{скл-ыр2|kbd|псалъэпкъ=щ}}
{{мыхьэнэ}}
#Бжыгъэ 3; 3 хъу.
{{щапхъэхэр}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэреджэ тхылъхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class =&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Адыгэбзэ''', Гугъуэт Л. Т., Зэхъуэхъу Л. Хь, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1984''' !! нап. 94
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
|| ЩӀымахуэр мази&lt;b&gt;щ&lt;/b&gt; мэхъу.|| Зима длится &lt;b&gt;три&lt;/b&gt; месяца.|| Winter lasts for &lt;b&gt;three&lt;/b&gt; months.
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 182
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| МахуитӀ(&lt;b&gt;махуищ&lt;/b&gt;) дэкӀмэ, укъэкӀуэнщ. || Придёшь(-те) через два (&lt;b&gt;три&lt;/b&gt;) &lt;b&gt;дня&lt;/b&gt;. || Come back in two (&lt;b&gt;three&lt;/b&gt;) &lt;b&gt;days&lt;/b&gt;.
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{зэпхахэр}}
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*щы: three (3)
{{урысыбзэ}}
*щы: три (3)
{{библиографие}}</text>
      <sha1>mere3exdsn5xofl9x6oe3tmwwk7djcs</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ӏучын</title>
    <ns>0</ns>
    <id>16767</id>
    <revision>
      <id>130236</id>
      <parentid>130184</parentid>
      <timestamp>2026-10-29T09:09:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rhdkabardian</username>
        <id>5</id>
      </contributor>
      <origin>130236</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2205" sha1="ejrobp8dklf9h9qp0ys5wpzwlgoj21w" xml:space="preserve">{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ГЛАГОЛ ЛЪЭӀЭС}}
{{этимологие}}
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=ʔʷǝ'tʂǝn}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=ӏу- + [ч] + -ы + -н}}
{{спряженэ}}
[[спр-лъэӏ-ӏучын|Глагол лъэӏэс &quot;ӏучын&quot;-ым и спряженэр]]
{{мыхьэнэ}}
#Зыгуэрым Ӏутыр уеӀэурэ къыӀугъэкӀын, къыӀутхъын.
#Зыгуэрым и щхьэр Ӏухын, ӀугъэпкӀын (п. п. птулъкӀэм).
{{щапхъэхэр}}
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 182
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| Си дзэр &lt;b&gt;Ӏучын&lt;/b&gt; (дзэ ку гъуанэр гъэбыдэн, дзэтебзэр зэхъуэкӀын, мывэр техын) хуейщ. || Мне нужно &lt;b&gt;вырвать (удалить)&lt;/b&gt; зуб (поставить пломбу, заменить коронку, снять камни). || I need &lt;b&gt;to have&lt;/b&gt; a tooth &lt;b&gt;pulled&lt;/b&gt; (filled, get a crown, have tartar removed).
|-
| Мы дзэр &lt;b&gt;Ӏучын&lt;/b&gt; хуейщ. || Этот&lt; зуб тебе (вам) надо &lt;b&gt;удалить&lt;/b&gt;. || This tooth needs &lt;b&gt;to be extracted&lt;/b&gt;.
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{зэпхахэр}}
*Дзэр Ӏучын.
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*ӏучын: 1. extract or pull out sth (for example, teeth) 2. open, uncork sth (for example, a bottle)
*Дзэр Ӏучын: extract a tooth
{{урысыбзэ}}
*ӏучын: 1. удалить, вырвать что-л (напр. зубы) 2. открыть, откупорить что-л. (напр. бутылку)
*Дзэр Ӏучын: вырвать зуб
{{библиографие}}</text>
      <sha1>ejrobp8dklf9h9qp0ys5wpzwlgoj21w</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>130237</id>
      <parentid>130236</parentid>
      <timestamp>2026-10-29T09:11:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rhdkabardian</username>
        <id>5</id>
      </contributor>
      <origin>130237</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2204" sha1="pre80oxwf7gptvmet97lchqgomw73rr" xml:space="preserve">{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ГЛАГОЛ ЛЪЭӀЭС}}
{{этимологие}}
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=ʔʷǝ'tʂǝn}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=ӏу- + [ч] + -ы + -н}}
{{спряженэ}}
[[спр-лъэӏ-ӏучын|Глагол лъэӏэс &quot;ӏучын&quot;-ым и спряженэр]]
{{мыхьэнэ}}
#Зыгуэрым Ӏутыр уеӀэурэ къыӀугъэкӀын, къыӀутхъын.
#Зыгуэрым и щхьэр Ӏухын, ӀугъэпкӀын (п. п. птулъкӀэм).
{{щапхъэхэр}}
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 182
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| Си дзэр &lt;b&gt;Ӏучын&lt;/b&gt; (дзэ ку гъуанэр гъэбыдэн, дзэтебзэр зэхъуэкӀын, мывэр техын) хуейщ. || Мне нужно &lt;b&gt;вырвать (удалить)&lt;/b&gt; зуб (поставить пломбу, заменить коронку, снять камни). || I need &lt;b&gt;to have&lt;/b&gt; a tooth &lt;b&gt;pulled&lt;/b&gt; (filled, get a crown, have tartar removed).
|-
| Мы дзэр &lt;b&gt;Ӏучын&lt;/b&gt; хуейщ. || Этот зуб тебе (вам) надо &lt;b&gt;удалить&lt;/b&gt;. || This tooth needs &lt;b&gt;to be extracted&lt;/b&gt;.
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{зэпхахэр}}
*Дзэр Ӏучын.
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*ӏучын: 1. extract or pull out sth (for example, teeth) 2. open, uncork sth (for example, a bottle)
*Дзэр Ӏучын: extract a tooth
{{урысыбзэ}}
*ӏучын: 1. удалить, вырвать что-л (напр. зубы) 2. открыть, откупорить что-л. (напр. бутылку)
*Дзэр Ӏучын: вырвать зуб
{{библиографие}}</text>
      <sha1>pre80oxwf7gptvmet97lchqgomw73rr</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Индекс:Къэбэрдей-Шэрджэсыбзэ/КЪ</title>
    <ns>102</ns>
    <id>20028</id>
    <revision>
      <id>130254</id>
      <parentid>130168</parentid>
      <timestamp>2026-10-29T10:07:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rhdkabardian</username>
        <id>5</id>
      </contributor>
      <origin>130254</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="114207" sha1="5bt6p0xazjmvqjw992eij5t14s47pvy" xml:space="preserve">{{Къэбэрдей-Шэрджэсыбзэ индекс}}
*[[Index:Къэбэрдей-Шэрджэсыбзэ/къ|къ]]
*[[Index:Къэбэрдей-Шэрджэсыбзэ/КЪ|КЪ]]
&lt;div class=&quot;index&quot;&gt;

==къ==
*[[къ]]
==къа==
*[[къабзабзэ]]
*[[къабзагъ]]
*[[къабзагъэ]]
*[[къабзэ]]
*[[къабзэлъабзагъ]]
*[[къабзэлъабзагъэ]]
*[[къабзэлъабзэ]]
*[[къабзэныгъэ]]
*[[къабзэу]]
*[[къабзий]]
*[[къаблэ]]
*[[къаблэмэ]]
*[[къабыл]]
*[[къавэ-къажьэ]]
*[[къады]]
*[[къадыр]]
*[[къаджэ-наджэ]]
*[[къадзыгъуэ]]
*[[къадзыху]]
*[[къажмыж]]
*[[къажьыкъ]]
*[[къажьыкъщхьащхъуэ]]
*[[къажьыкъщхьэфӏыцӏэ]]
*[[къаз]]
*[[къазэщ]]
*[[къазгъашхэ]]
*[[къаздамэ]]
*[[къазмакъ]]
*[[къазмакъей]]
*[[къазудз]]
*[[къазшырыдзэ]]
*[[къазшырыфэ]]
*[[къазыдзэ]]
*[[къазыкъ]]
*[[къазынэ]]
*[[къазыхъу]]
*[[къазыхъуэ]]
*[[къазыц]]
*[[къаис]]
*[[къайгъэ]]
*[[къайгъэншэ]]
*[[къайгъэншэу]]
*[[къайгъэшы]]
*[[къакӏуэ-накӏуэ]]
*[[къакъэ]]
*[[къакъэ-пщӏыпщӏу]]
*[[къакъий]]
*[[къакъырэ]]
*[[къакъыу]]
*[[къакъыш]]
*[[къакъышэ]]
*[[къалапщэ]]
*[[къалащхьэ]]
*[[къалэ]]
*[[къалэдэс]]
*[[къалэм]]
*[[къалэмыпэ]]
*[[къалэн]]
*[[къалэцӏэ]]
*[[къалэщхьэгуэжь]]
*[[къалмыкъ]]
*[[къалмыкъхэр]]
*[[къалъ]]
*[[къалъэн]]
*[[къалъгулъ]]
*[[къалъкъулъ]]
*[[къалътын]]
*[[къалътыншыкъ]]
*[[къалъхуагъащӏэ]]
*[[къалъху-и-лъхуж]]
*[[къалъхун]]
*[[къамапӏэ]]
*[[къамэ]]
*[[къамэку]]
*[[къамэкӏ]]
*[[къамэкӏэпыс]]
*[[къамэкӏэпышхэ]]
*[[къамэщӏэгъэна]]
*[[къамэщӏэлъысэ]]
*[[къамыл]]
*[[къамылапщэ]]
*[[къамылгъашэ]]
*[[къамылджокъу]]
*[[къамылжьец]]
*[[къамылфо]]
*[[къамылфопӏытӏ]]
*[[къамылширыкъ]]
*[[къамылшу]]
*[[къамылшыплъэ]]
*[[къамылыбжьэ]]
*[[къамылылъэ]]
*[[къамылыфэ]]
*[[къамылыхъу]]
*[[къамылыщхьэ]]
*[[къамышы]]
*[[къамышыкӏ]]
*[[къамышыкӏей]]
*[[къамышыкъу]]
*[[къамышыкъуей]]
*[[къамышынакӏэлъакӏэ]]
*[[къамышырабгъу]]
*[[къамышыщӏэ]]
*[[къан]]
*[[къанэ]]
*[[къангъэшхэн]]
*[[къандес]]
*[[къандыл]]
*[[къандырдзэл]]
*[[къандзэгу]]
*[[къандзэгулъэ]]
*[[къандзэлыкъу]]
*[[къанжэ]]
*[[къанжэлъахъэ]]
*[[къанжэуапӏэ]]
*[[къанзидзэ]]
*[[къанлы]]
*[[къанлыгъэ]]
*[[къантэло]]
*[[къантэлоужь]]
*[[къантхъусолыкъу]]
*[[къантхъусолыкъуей]]
*[[къанцӏол]]
*[[къанцӏу]]
*[[къанцӏууапщэ]]
*[[къаплъэ]]
*[[къаплъэн]]
*[[къапхъэн]]
*[[къапщтэмэ]]
*[[къапщыкъей]]
*[[къапщӏий]]
*[[къарапцӏэ]]
*[[къарэ]]
*[[къарэдае]]
*[[къарэжьэу]]
*[[къарэзэрэ]]
*[[къарэкъасыху]]
*[[къарэкъатинэ]]
*[[къарэкъуэлэн]]
*[[къаргъащхъуэ]]
*[[къаргъэ]]
*[[къаргъэжьэгъуху]]
*[[къаргъэжьей]]
*[[къаргъей]]
*[[къардэн]]
*[[къармыху]]
*[[къару]]
*[[къарууэгъу]]
*[[къарууншагъэ]]
*[[къарууншэ]]
*[[къарууфӏагъ]]
*[[къарууфӏагъэ]]
*[[къарууфӏэ]]
*[[къарущӏэх]]
*[[къарыкӏ]]
*[[къат]]
*[[къатинэ]]
*[[къат-къату]]
*[[къатхъэнсулыкъу]]
*[[къатхъэнсулыкъуей]]
*[[къатыр]]
*[[къаугъэ]]
*[[къаугъэзэхэшэ]]
*[[къаугъэншэ]]
*[[къаугъэшы]]
*[[къаугъэщӏ]]
*[[къауц]]
*[[къауцыпӏэ]]
*[[къафэ]]
*[[къафэудж]]
*[[къахэжыӏэн]]
*[[къахэпсэлъэн]]
*[[къахэпсэлъыхьын]]
*[[къашхэ-нашхэ]]
*[[къашыргъащхъуэ]]
*[[къашыргъэ]]
*[[къашыргъэпэ]]
*[[къащ]]
*[[къащхъуафэ]]
*[[къащхъуэ]]
*[[къащыкъ]]
*[[къащыкъжьей]]
*[[къащӏэ]]
==къэ==
*[[къэ=]]
===къэб===
*[[къэб]]
*[[къэбакъ]]
*[[къэбан]]
*[[къэбаскъ]]
*[[къэбэвытӏэн]]
*[[къэбэгын]]
*[[къэбэдзэуэжын]]
*[[къэбэкъуэн]]
*[[къэбэкхъын]]
*[[къэбэрдей]]
*[[къэбэрдейхэр]]
*[[къэбэрдын]]
*[[къэбэтэн]]
*[[къэбэтын]]
*[[къэббэгу]]
*[[къэбгынэн]]
*[[къэбгъажэ]]
*[[къэбгъуэжь]]
*[[къэбжыжын]]
*[[къэбжылафэ]]
*[[къэбжын]]
*[[къэбзэхыжын]]
*[[къэбзеижын]]
*[[къэбзеин]]
*[[къэбзеихьын]]
*[[къэбзыхьын]]
*[[къэблэгъэжын]]
*[[къэблэгъэн]]
*[[къэблэн]]
*[[къэбызджэн]]
*[[къэбырсеин]]
*[[къэбырыбын]]
*[[къэбыстащхьэ]]
*[[къэбыстэ]]
*[[къэбыстэшх]]
*[[къэбыфэ]]
*[[къэбыщхьэ]]
===къэв===
*[[къэвэбжэ]]
*[[къэвэн]]
*[[къэвэрей]]
*[[къэвыжын]]
*[[къэвын]]
*[[къэвыхьын]]
===къэгу===
*[[къэгубжьыгъуафӏэ]]
*[[къэгубжьын]]
*[[къэгубжьырей]]
*[[къэгубзыгъыжын]]
*[[къэгувэн]]
*[[къэгугъэн]]
*[[къэгузэвэн]]
*[[къэгузэвын]]
*[[къэгузэсэн]]
*[[къэгумэхэн]]
*[[къэгумэщӏэн]]
*[[къэгуоун]]
*[[къэгупсысыжын]]
*[[къэгупсысын]]
*[[къэгурымын]]
*[[къэгуфӏэжын]]
*[[къэгуфӏэн]]
*[[къэгушхуэжын]]
*[[къэгушхуэн]]
*[[къэгуӏэн]]
===къэгъ===
*[[къэгъазэ]]
*[[къэгъэбэдзэуэжын]]
*[[къэгъэбэкъуэн]]
*[[къэгъэбэкхъын]]
*[[къэгъэбэтэн]]
*[[къэгъэберычэтын]]
*[[къэгъэбжьыфӏэн]]
*[[къэгъэбыдэжын]]
*[[къэгъэбыдэн]]
*[[къэгъэбыдыхьын]]
*[[къэгъэбырсеин]]
*[[къэгъэбырыбын]]
*[[къэгъэвэжын]]
*[[къэгъэвэн]]
*[[къэгъэгугъэн]]
*[[къэгъэгузэвэн]]
*[[къэгъэгулэзын]]
*[[къэгъэгуфӏэжын]]
*[[къэгъэгуфӏэн]]
*[[къэгъэгушхуэн]]
*[[къэгъэгуӏэн]]
*[[къэгъэгъэжын]]
*[[къэгъэгъэн]]
*[[къэгъэдаущын]]
*[[къэгъэдэӏуэн]]
*[[къэгъэделэн]]
*[[къэгъэджэрэзын]]
*[[къэгъэдзыхэн]]
*[[къэгъэжанын]]
*[[къэгъэжэн]]
*[[къэгъэжэщӏыжын]]
*[[къэгъэжыхьын]]
*[[къэгъэзэжын]]
*[[къэгъэзэн]]
*[[къэгъэзджызджын]]
*[[къэгъэзуун]]
*[[къэгъэкуэшын]]
*[[къэгъэкӏэнтӏэн]]
*[[къэгъэкӏэрэхъуэн]]
*[[къэгъэкӏыжын]]
*[[къэгъэкӏын]]
*[[къэгъэкӏуэжын]]
*[[къэгъэкӏуэн]]
*[[къэгъэкӏуэсэн]]
*[[къэгъэкӏуэщӏын]]
*[[къэгъэкъэбзэн]]
*[[къэгъэкъуэлъэн]]
*[[къэгъэлэлэн]]
*[[къэгъэлэнджэн]]
*[[къэгъэлыбын]]
*[[къэгъэлыдыжын]]
*[[къэгъэлыдын]]
*[[къэгъэлъэгъуэн]]
*[[къэгъэлъеижын]]
*[[къэгъэнэжэгужэн]]
*[[къэгъэнэн]]
*[[къэгъэнэхуэн]]
*[[къэгъэнэхун]]
*[[къэгъэнэщхъеин]]
*[[къэгъэнэщхъыфӏэн]]
*[[къэгъэнэӏуэн]]
*[[къэгъэпкӏэн]]
*[[къэгъэпкӏын]]
*[[къэгъэплъэн]]
*[[къэгъэплъын]]
*[[къэгъэпсэлъэн]]
*[[къэгъэпсэужын]]
*[[къэгъэпсынщӏэн]]
*[[къэгъэпсыӏэн]]
*[[къэгъэпцӏэгъуафӏэ]]
*[[къэгъэпцӏэжын]]
*[[къэгъэпцӏэн]]
*[[къэгъэпщтын]]
*[[къэгъэпщтырыжын]]
*[[къэгъэпщтырын]]
*[[къэгъэпщын]]
*[[къэгъэпщӏын]]
*[[къэгъэпӏэщӏэн]]
*[[къэгъэпӏейтеин]]
*[[къэгъэпӏиин]]
*[[къэгъэсэбэпын]]
*[[къэгъэскӏэн]]
*[[къэгъэсын]]
*[[къэгъэсысын]]
*[[къэгъэтэджыжын]]
*[[къэгъэтэджын]]
*[[къэгъэтӏэсхъэн]]
*[[къэгъэтӏеин]]
*[[къэгъэтӏылъыхьын]]
*[[къэгъэуэвын]]
*[[къэгъэуэн]]
*[[къэгъэубэлэцын]]
*[[къэгъэувыжын]]
*[[къэгъэувын]]
*[[къэгъэувыӏэн]]
*[[къэгъэуджын]]
*[[къэгъэукӏытэн]]
*[[къэгъэукъубиин]]
*[[къэгъэунэхун]]
*[[къэгъэутхъуэн]]
*[[къэгъэуфэрэкӏын]]
*[[къэгъэушын]]
*[[къэгъэущын]]
*[[къэгъэуӏэбжьын]]
*[[къэгъэфэн]]
*[[къэгъэхуэбэн]]
*[[къэгъэхуэбэпцӏын]]
*[[къэгъэхьэрычэтын]]
*[[къэгъэхъаржэн]]
*[[къэгъэхъэрэхъэн]]
*[[къэгъэхъеин]]
*[[къэгъэхъужын]]
*[[къэгъэхъун]]
*[[къэгъэчэн]]
*[[къэгъэш-нэгъэш]]
*[[къэгъэшыгъуэ]]
*[[къэгъэшыпӏэ]]
*[[къэгъэщэбэн]]
*[[къэгъэщтэн]]
*[[къэгъэщӏэн]]
*[[къэгъэщӏэрэщӏэжын]]
*[[къэгъэщӏэрэщӏэн]]
*[[къэгъэщӏеижын]]
*[[къэгъэщӏеин]]
*[[къэгъэщӏеипӏэ]]
*[[къэгъэщӏын]]
*[[къэгъэщӏытэн]]
*[[къэгъэщӏыӏэн]]
*[[къэгъэщӏыӏэтыӏэн]]
*[[къэгъэӏэбэн]]
*[[къэгъэӏэгъуэн]]
*[[къэгъэӏэлын]]
*[[къэгъэӏэпхъуэн]]
*[[къэгъэӏэрыхуэн]]
*[[къэгъэӏэсэн]]
*[[къэгъэӏуэщхъун]]
*[[къэгъэӏулэн]]
*[[къэгъэӏун]]
*[[къэгъэӏурыщӏэн]]
*[[къэгъын]]
===къэгъу===
*[[къэгъуэгурыкӏуэн]]
*[[къэгъуэгъуэн]]
*[[къэгъуэлъыхьын]]
*[[къэгъуэтыгъуей]]
*[[къэгъуэтыжын]]
*[[къэгъуэтыжыпщӏэ]]
*[[къэгъуэтын]]
*[[къэгъуэщэн]]
*[[къэгъунэгъун]]
===къэд===
*[[къэдабэ]]
*[[къэдабэщиху]]
*[[къэдэӏуэжын]]
*[[къэдэӏуэн]]
*[[къэделэн]]
*[[къэдыгъун]]
*[[къэдымын]]
*[[къэдыхьэшхын]]
*[[къэдыхьын]]
===къэдж===
*[[къэджэдэжын]]
*[[къэджэдэн]]
*[[къэджэдыхьын]]
*[[къэджэлэн]]
*[[къэджэн]]
===къэдз===
*[[къэдзэлэшхэн]]
*[[къэдз-нэдз]]
*[[къэдзыгъуэ]]
*[[къэдзыжын]]
*[[къэдзын]]
*[[къэдзысыжын]]
*[[къэдзысын]]
*[[къэдзыхэн]]
*[[къэдзыхьын]]
===къэе===
*[[къэетэжын]]
===къэж===
*[[къэжаныжын]]
*[[къэжанын]]
*[[къэжэн]]
*[[къэжэпхъын]]
*[[къэжэр]]
*[[къэжэрхэр]]
*[[къэжеин]]
*[[къэжын]]
*[[къэжыхь]]
*[[къэжыхьын]]
===къэжь===
*[[къэжьыгъуэ]]
*[[къэжьыжын]]
*[[къэжьыкхъун]]
*[[къэжьын]]
===къэз===
*[[къэзакъ]]
*[[къэзан]]
*[[къэзэр]]
*[[къэзэуакӏуэ]]
*[[къэзэуат]]
*[[къэзэужын]]
*[[къэзэун]]
*[[къэзэуныгъэ]]
*[[къэзджэн]]
*[[къэзмакъбанэ]]
*[[къэзмакънэпцӏ]]
*[[къэзуун]]
*[[къэзыгъэзэж]]
*[[къэзышагъащӏэ]]
===къэи===
*[[къэихьын]]
===къэкӏ===
*[[къэкӏэзызын]]
*[[къэкӏэнтӏэн]]
*[[къэкӏэрэхъухьын]]
*[[къэкӏэцӏын]]
*[[къэкӏиин]]
*[[къэкӏыгъэ]]
*[[къэкӏыжын]]
*[[къэкӏын]]
===къэкӏу===
*[[къэкӏуэгъуэ]]
*[[къэкӏуэжыгъуэ]]
*[[къэкӏуэжын]]
*[[къэкӏуэжыныгъэ]]
*[[къэкӏуэн]]
*[[къэкӏуэныгъэ]]
*[[къэкӏуэсэжын]]
*[[къэкӏуэтэн]]
*[[къэкӏун]]
*[[къэкӏухь]]
*[[къэкӏухьакӏуэ]]
*[[къэкӏухьлъакъуэ]]
*[[къэкӏухьрей]]
*[[къэкӏухьын]]
===къэкъ===
*[[къэкъэн]]
*[[къэкъеижын]]
*[[къэкъеин]]
===къэкъу===
*[[къэкъуэлъэн]]
*[[къэкъубеин]]
*[[къэкъугъын]]
*[[къэкъутэжын]]
*[[къэкъутэн]]
===къэл===
*[[къэлат]]
*[[къэлэжьын]]
*[[къэлэлэн]]
*[[къэлэм]]
*[[къэлэнджэн]]
*[[къэлэр]]
*[[къэлэрдэгу]]
*[[къэлэтамэ]]
*[[къэлыбын]]
*[[къэлыдыжын]]
*[[къэлыдын]]
*[[къэлыхьын]]
===къэлъ===
*[[къэлъагъун]]
*[[къэлъэбэкъуэн]]
*[[къэлъэгъуэн]]
*[[къэлъэлъэн]]
*[[къэлъэрышэн]]
*[[къэлъэсын]]
*[[къэлъэтэжын]]
*[[къэлъэтэн]]
*[[къэлъэтысын]]
*[[къэлъэтыхьын]]
*[[къэлъэфын]]
*[[къэлъэхъун]]
*[[къэлъэщын]]
*[[къэлъэщӏыжын]]
*[[къэлъэщӏын]]
*[[къэлъэщӏыхьын]]
*[[къэлъэӏуэжын]]
*[[къэлъэӏуэн]]
*[[къэлъэӏун]]
*[[къэлъэӏухуэн]]
*[[къэлъеижын]]
*[[къэлъеин]]
*[[къэлътмакъ]]
*[[къэлъхун]]
*[[къэлъшын]]
*[[къэлъытэжын]]
*[[къэлъытэн]]
*[[къэлъыхьын]]
*[[къэлъыхъуэжын]]
*[[къэлъыхъуэн]]
*[[къэлъыхъун]]
*[[къэлъыхъухьын]]
===къэлӏ===
*[[къэлӏэн]]
*[[къэлӏыщӏэн]]
===къэм===
*[[къэмэжэлӏэн]]
*[[къэмэхын]]
*[[къэмыгъазэу]]
*[[къэмыкӏыжын]]
*[[къэмылэнджэжу]]
*[[къэмылэнджэжын]]
*[[къэмынэӏауэ]]
*[[къэмыхъупс]]
===къэн===
*[[къэнэжэгужэн]]
*[[къэнэжын]]
*[[къэнэн]]
*[[къэнэхуэн]]
*[[къэнэхун]]
*[[къэнэщхъеин]]
*[[къэнэщхъыфӏэн]]
*[[къэнэӏуэжын]]
*[[къэнэӏуэн]]
*[[къэндрэдзэл]]
*[[къэнжал]]
*[[къэнтхъурей]]
===къэп===
*[[къэп]]
*[[къэпэмыхьын]]
*[[къэпэщэщыхьын]]
*[[къэпкӏэн]]
*[[къэпкӏэн]]
*[[къэпкӏын]]
*[[къэпкӏыхьын]]
*[[къэплъэжын]]
*[[къэплъэн]]
*[[къэплъэнэф]]
*[[къэплъын]]
*[[къэплъыхьын]]
*[[къэпсэлъапӏэ]]
*[[къэпсэлъэн]]
*[[къэпсэлъэныгъэ]]
*[[къэпсэлъыкӏэ]]
*[[къэпсэлъын]]
*[[къэпсэужын]]
*[[къэпсыӏэн]]
*[[къэптал]]
*[[къэпхъэнкӏын]]
*[[къэпхъэрын]]
*[[къэпхъэшэн]]
*[[къэпхъуэн]]
*[[къэпхъуэтэжын]]
*[[къэпхъуэтэн]]
*[[къэпцӏэн]]
*[[къэпшыныжын]]
*[[къэпшынын]]
*[[къэпщэпщыхьын]]
*[[къэпщтын]]
*[[къэпщтырын]]
*[[къэпщыжын]]
*[[къэпщын]]
*[[къэпщытакӏуэ]]
*[[къэпщытэжын]]
*[[къэпщытэн]]
*[[къэпщытэныгъэ]]
*[[къэпщыхьын]]
*[[къэпщӏэнтӏэн]]
*[[къэпщӏын]]
*[[къэпщӏыхьын]]
===къэпӏ===
*[[къэпӏэжьэжьэн]]
*[[къэпӏэнкӏын]]
*[[къэпӏэтӏэуэн]]
*[[къэпӏэщӏэн]]
*[[къэпӏейтеин]]
*[[къэпӏиин]]
*[[къэпӏыщӏэн]]
===къэр===
*[[къэрабэ]]
*[[къэрабгъагъ]]
*[[къэрабгъагъэ]]
*[[къэрабгъэ]]
*[[къэрал]]
*[[къэралыгъуэ]]
*[[къэралыгъуэжь]]
*[[къэралыцӏэ]]
*[[къэрар]]
*[[къэрэгъэш]]
*[[къэрэгъул]]
*[[къэрэкъэш]]
*[[къэрэкъурэ]]
*[[къэрэндащ]]
*[[къэрэндащылъэ]]
*[[къэрэщей]]
*[[къэрэщейхэр]]
*[[къэрэшей]]
*[[къэрэшейхэр]]
*[[къэрмакъ]]
*[[къэрмакъей]]
*[[къэрмэн]]
*[[къэрмэфибл]]
*[[къэруакъ]]
===къэс===
*[[къэс]]
*[[къэсэтеин]]
*[[къэсэхыжын]]
*[[къэскӏэ]]
*[[къэскӏэн]]
*[[къэсмыж]]
*[[къэсракъ]]
*[[къэсыгъуэ]]
*[[къэсыжыгъуэ]]
*[[къэсыжын]]
*[[къэсын]]
*[[къэсыху]]
*[[къэсыхьын]]
===къэт===
*[[къэтэджыжын]]
*[[къэтэджын]]
*[[къэтэмакъкӏэщӏын]]
*[[къэтэмакъын]]
*[[къэтхыжын]]
*[[къэтхын]]
*[[къэтхытхын]]
*[[къэтхьэкъун]]
*[[къэтхьэусыхэн]]
*[[къэтхъэнсолыкъу]]
*[[къэтхъыхьын]]
*[[къэтхъун]]
*[[къэтхъунщӏахуэ]]
*[[къэтхъунщӏэжын]]
*[[къэтхъунщӏыжын]]
*[[къэтхъунщӏын]]
*[[къэтыгъэншэу]]
*[[къэтын]]
===къэтӏ===
*[[къэтӏэпӏын]]
*[[къэтӏэрэзын]]
*[[къэтӏэсхъэжын]]
*[[къэтӏэсхъэн]]
*[[къэтӏэтэжын]]
*[[къэтӏэтэн]]
*[[къэтӏэтӏэн]]
*[[къэтӏэщӏын]]
*[[къэтӏеин]]
*[[къэтӏыжын]]
*[[къэтӏын]]
*[[къэтӏысыжын]]
*[[къэтӏысын]]
*[[къэтӏысыхьын]]
*[[къэтӏыхьын]]
===къэу===
*[[къэуал]]
*[[къэуат]]
*[[къэуэвын]]
*[[къэуэжын]]
*[[къэуэн]]
*[[къэубэлэцын]]
*[[къэубэрэпщын]]
*[[къэубгъун]]
*[[къэубжьытхыжын]]
*[[къэубжьытхын]]
*[[къэубзэжын]]
*[[къэубзэн]]
*[[къэублакӏуэ]]
*[[къэублэжын]]
*[[къэублэн]]
*[[къэублэрэкӏын]]
*[[къэубыдыжын]]
*[[къэубыдын]]
*[[къэувыжын]]
*[[къэувын]]
*[[къэувыхьын]]
*[[къэувыӏэгъуэ]]
*[[къэувыӏэн]]
*[[къэувыӏэпӏэ]]
*[[къэугъуеин]]
*[[къэудынын]]
*[[къэудыныхьын]]
*[[къэуджын]]
*[[къэужын]]
*[[къэукӏын]]
*[[къэукӏытэн]]
*[[къэукӏыхьын]]
*[[къэукъуэдиин]]
*[[къэукъубиин]]
*[[къэукхъуэн]]
*[[къэулъэпхъэщын]]
*[[къэумэзэхын]]
*[[къэумысын]]
*[[къэун]]
*[[къэунэтӏыжын]]
*[[къэунэтӏын]]
*[[къэунэхугъуэ]]
*[[къэунэхун]]
*[[къэунэщӏын]]
*[[къэуныкъун]]
*[[къэуплъэкӏун]]
*[[къэупсэпсэн]]
*[[къэупсыхьын]]
*[[къэупщӏэ-нэупщӏэ]]
*[[къэупщӏэтэн]]
*[[къэупщӏэтыхьын]]
*[[къэупщӏыхьын]]
*[[къэуткӏэпщӏын]]
*[[къэуткӏэрэпщын]]
*[[къэутхъуэн]]
*[[къэутыхьын]]
*[[къэутӏыпщыжын]]
*[[къэутӏыпщын]]
*[[къэуфэрэзыхьын]]
*[[къэуфэрэкӏын]]
*[[къэуфыхьын]]
*[[къэуфӏыцӏын]]
*[[къэухын]]
*[[къэухь]]
*[[къэухьын]]
*[[къэухъуэнщӏын]]
*[[къэухъуреихьын]]
*[[къэуц]]
*[[къэуцэрэфын]]
*[[къэуцӏэпӏын]]
*[[къэуцӏынын]]
*[[къэуцӏыплъын]]
*[[къэушэн]]
*[[къэушыжын]]
*[[къэушын]]
*[[къэущэкӏун]]
*[[къэущкъулын]]
*[[къэущхъуэнтӏын]]
*[[къэущын]]
*[[къэущыхьын]]
*[[къэущӏын]]
*[[къэуӏэбжьын]]
*[[къэуӏэн]]
===къэф===
*[[къэфакӏуэ]]
*[[къэфапщӏэ]]
*[[къэфапӏэ]]
*[[къэфэбжьэ]]
*[[къэфэгъу]]
*[[къэфэгъуэ]]
*[[къэфэкӏэ]]
*[[къэфэн]]
*[[къэфыхьын]]
*[[къэфыщӏын]]
===къэх===
*[[къэхэшэн]]
*[[къэхыжыгъуэ]]
*[[къэхыжын]]
*[[къэхын]]
===къэху===
*[[къэхуэбэжын]]
*[[къэхуэбэн]]
*[[къэхуэбэпцӏын]]
*[[къэхуэрэзыхьын]]
*[[къэхужын]]
*[[къэхун]]
*[[къэхусын]]
*[[къэхутакӏуэ]]
*[[къэхутэн]]
*[[къэхутэныгъэ]]
*[[къэхухьын]]
*[[къэхущхьэн]]
===къэхь===
*[[къэхьэсын]]
*[[къэхьэхужын]]
*[[къэхьэхун]]
*[[къэхьпагъэ]]
*[[къэхьпэ]]
*[[къэхьпэщ]]
*[[къэхьыжын]]
*[[къэхьын]]
===къэхъ===
*[[къэхъеижын]]
*[[къэхъеин]]
===къэхъу===
*[[къэхъуа-къэщӏа]]
*[[къэхъуа-хъужа]]
*[[къэхъуэжын]]
*[[къэхъуэпскӏын]]
*[[къэхъугъэ]]
*[[къэхъужын]]
*[[къэхъукъащӏэ]]
*[[къэхъун]]
*[[къэхъункъэщӏэн]]
*[[къэхъунщӏэн]]
*[[къэхъухьын]]
*[[къэхъуцэцын]]
===къэц===
*[[къэцыбырыбын]]
*[[къэцыджын]]
===къэцӏ===
*[[къэцӏуун]]
*[[къэцӏыхужын]]
*[[къэцӏыхун]]
===къэч===
*[[къэчэн]]
*[[къэчын]]
===къэш===
*[[къэш]]
*[[къэшэгъуэ]]
*[[къэшэжын]]
*[[къэшэн]]
*[[къэшэнашэ]]
*[[къэшэныгу]]
*[[къэшэсын]]
*[[къэшэчын]]
*[[къэшиин]]
*[[къэшхын]]
*[[къэшхыхь]]
*[[къэшхыхьын]]
*[[къэшын]]
*[[къэшынэжын]]
*[[къэшынэн]]
===къэщ===
*[[къэщэбэжын]]
*[[къэщэбэн]]
*[[къэщэкӏун]]
*[[къэщэхужын]]
*[[къэщэхун]]
*[[къэщэхурышхэ]]
*[[къэщэщэжын]]
*[[къэщтэжын]]
*[[къэщтэн]]
*[[къэщхьэлъэгъуэ]]
*[[къэщхьэлъэжын]]
*[[къэщхьэлъэн]]
*[[къэщхьэрыухьын]]
*[[къэщхъуэнтӏэн]]
*[[къэщын]]
*[[къэщыпыжын]]
*[[къэщыпын]]
*[[къэщыхьын]]
*[[къэщыщын]]
===къэщӏ===
*[[къэщӏэжын]]
*[[къэщӏэлэжын]]
*[[къэщӏэн]]
*[[къэщӏэрэщӏэжын]]
*[[къэщӏэрэщӏэжыныгъэ]]
*[[къэщӏэрэщӏэн]]
*[[къэщӏеин]]
*[[къэщӏи-нэщӏи]]
*[[къэщӏыжын]]
*[[къэщӏын]]
*[[къэщӏытэн]]
*[[къэщӏыхьын]]
*[[къэщӏыӏэн]]
*[[къэщӏыӏэтыӏэн]]
===къэӏ===
*[[къэӏэбэн]]
*[[къэӏэбэрэбыхьын]]
*[[къэӏэгъуэн]]
*[[къэӏэлын]]
*[[къэӏэнкунын]]
*[[къэӏэпхъуэн]]
*[[къэӏэсэн]]
*[[къэӏэтыжын]]
*[[къэӏэтын]]
===къэӏу===
*[[къэӏуэнтӏэжын]]
*[[къэӏуэнтӏэн]]
*[[къэӏуэтэжын]]
*[[къэӏуэтэн]]
*[[къэӏуэхун]]
*[[къэӏубыжын]]
*[[къэӏубын]]
*[[къэӏулэн]]
*[[къэӏулӏыхьын]]
*[[къэӏун]]
*[[къэӏущэщэн]]
*[[къэӏущэщын]]
*[[къэӏущӏыхьын]]
==къе==
===къеб===
*[[къебэкӏын]]
*[[къебэкъуэн]]
*[[къебэкъуэхын]]
*[[къебэн]]
*[[къебэ-небэу]]
*[[къебэн-небэн]]
*[[къебэнын]]
*[[къебгын]]
*[[къебгъэкӏын]]
*[[къебгъэн]]
*[[къебгъэрыкӏуэн]]
*[[къебгъэуэн]]
*[[къебгъуэуэн]]
*[[къебгъунлъэкӏын]]
*[[къебгъунлъэхын]]
*[[къебжэкӏ]]
*[[къебжэкӏын]]
*[[къебжыхын]]
*[[къебжьэкъуэуэн]]
*[[къебжьыфӏэкӏын]]
*[[къебзэджэкӏын]]
*[[къебзэкӏын]]
*[[къебзэрэбзэн]]
*[[къебзеин]]
*[[къебзылӏэн]]
*[[къебзыхын]]
*[[къебиин]]
*[[къеблагъэ]]
*[[къеблэблэхын]]
*[[къеблэгъэжын]]
*[[къеблэгъэн]]
*[[къеблэкӏын]]
*[[къеблыжын]]
*[[къеблын]]
*[[къеблыпкъэуэн]]
*[[къеблыхын]]
*[[къебуун]]
*[[къебыхъуэкӏын]]
===къев===
*[[къевэкӏын]]
*[[къевылӏэн]]
*[[къевыхын]]
===къег===
*[[къегиин]]
===къегу===
*[[къегуэпэкӏын]]
*[[къегуэуэн]]
*[[къегуэшэкӏын]]
*[[къегуэщӏэкӏын]]
*[[къегугъуэкӏын]]
*[[къегугъужын]]
*[[къегугъун]]
*[[къегулӏыжын]]
*[[къегулӏын]]
*[[къегуоуэхын]]
*[[къегуоун]]
*[[къегухын]]
===къегъ===
*[[къегъэбэн]]
*[[къегъэбэнын]]
*[[къегъэбгынэн]]
*[[къегъэбгъунлъэкӏын]]
*[[къегъэбжын]]
*[[къегъэблэгъэн]]
*[[къегъэблыжын]]
*[[къегъэблын]]
*[[къегъэбыдэкӏын]]
*[[къегъэбыдылӏэн]]
*[[къегъэгугъун]]
*[[къегъэгупсысыжын]]
*[[къегъэгупсысын]]
*[[къегъэгъэбыдэн]]
*[[къегъэгъэзэжын]]
*[[къегъэгъэзэн]]
*[[къегъэгъэкӏын]]
*[[къегъэгъэнэн]]
*[[къегъэгъэпцӏэн]]
*[[къегъэгъэсын]]
*[[къегъэгъэувыӏэн]]
*[[къегъэгъэушын]]
*[[къегъэгъыхын]]
*[[къегъэгъуэтын]]
*[[къегъэдэуэн]]
*[[къегъэдыгъун]]
*[[къегъэдыхьын]]
*[[къегъэджэжын]]
*[[къегъэджэн]]
*[[къегъэджэрэзэкӏын]]
*[[къегъэджэрэзэхыжын]]
*[[къегъэджэрэзэхын]]
*[[къегъэдзыжын]]
*[[къегъэдзын]]
*[[къегъэдзыхьын]]
*[[къегъэжэбзэхын]]
*[[къегъэжэжьэн]]
*[[къегъэжэкӏын]]
*[[къегъэжэлӏэн]]
*[[къегъэжэхын]]
*[[къегъэжын]]
*[[къегъэжыхьын]]
*[[къегъэжьакӏуэ]]
*[[къегъэжьапӏэ]]
*[[къегъэжьэжын]]
*[[къегъэжьэн]]
*[[къегъэзэгъын]]
*[[къегъэзэкӏыжын]]
*[[къегъэзэкӏын]]
*[[къегъэзэуэн]]
*[[къегъэзэужын]]
*[[къегъэзэун]]
*[[къегъэзыхыжын]]
*[[къегъэзыхын]]
*[[къегъэкӏэкӏын]]
*[[къегъэкӏэрэхъуэкӏын]]
*[[къегъэкӏын]]
*[[къегъэкӏуэкӏ-негъэкӏуэкӏ]]
*[[къегъэкӏуэкӏын]]
*[[къегъэкӏуэлӏэн]]
*[[къегъэкӏуэн]]
*[[къегъэкӏуэтэкӏын]]
*[[къегъэкӏуэтэлӏэн]]
*[[къегъэкӏуэтэхын]]
*[[къегъэкӏужын]]
*[[къегъэкӏун]]
*[[къегъэкӏухьын]]
*[[къегъэкъуэншэкӏын]]
*[[къегъэкъун]]
*[[къегъэкъутэжын]]
*[[къегъэкъутэн]]
*[[къегъэлэжьын]]
*[[къегъэлэлэхын]]
*[[къегъэлыжын]]
*[[къегъэлын]]
*[[къегъэлъагъун]]
*[[къегъэлъэжын]]
*[[къегъэлъэлъэхын]]
*[[къегъэлъэн]]
*[[къегъэлъэсын]]
*[[къегъэлъэтыхьын]]
*[[къегъэлъэхъшэхын]]
*[[къегъэлъэщӏыжын]]
*[[къегъэлъэщӏын]]
*[[къегъэлъэщӏыхьын]]
*[[къегъэлъэӏун]]
*[[къегъэлъэӏухуэн]]
*[[къегъэлъытэжын]]
*[[къегъэлъытэн]]
*[[къегъэлъыхыжын]]
*[[къегъэлъыхын]]
*[[къегъэлъыхъуэжын]]
*[[къегъэлъыхъуэн]]
*[[къегъэлъыхъухьын]]
*[[къегъэлӏыхын]]
*[[къегъэнтӏэӏун]]
*[[къегъэныкъуэкъун]]
*[[къегъэпэмыхьын]]
*[[къегъэпэщэщыхьын]]
*[[къегъэплъыжын]]
*[[къегъэплъын]]
*[[къегъэплъыхьын]]
*[[къегъэпсэлъэн]]
*[[къегъэпсэлъын]]
*[[къегъэпсын]]
*[[къегъэпсыхыжын]]
*[[къегъэпсыхын]]
*[[къегъэпхъэнкӏын]]
*[[къегъэпхъуэтэн]]
*[[къегъэпшыныжын]]
*[[къегъэпшынын]]
*[[къегъэпщэн]]
*[[къегъэпщын]]
*[[къегъэпӏэстхъын]]
*[[къегъэсылӏэн]]
*[[къегъэсын]]
*[[къегъэтхыжын]]
*[[къегъэтхын]]
*[[къегъэтхьэкъун]]
*[[къегъэтхъыхьын]]
*[[къегъэтхъун]]
*[[къегъэтын]]
*[[къегъэтӏэтӏэхын]]
*[[къегъэтӏылъэкӏын]]
*[[къегъэтӏылъэхын]]
*[[къегъэтӏылъылӏэн]]
*[[къегъэтӏын]]
*[[къегъэтӏыркъын]]
*[[къегъэтӏысэкӏын]]
*[[къегъэтӏысэхын]]
*[[къегъэтӏысылӏэн]]
*[[къегъэуэлӏэн]]
*[[къегъэуэн]]
*[[къегъэуэсэн]]
*[[къегъэуэхын]]
*[[къегъэубжьытхын]]
*[[къегъэублэн]]
*[[къегъэубыдын]]
*[[къегъэувэкӏын]]
*[[къегъэувэхын]]
*[[къегъэувыхьын]]
*[[къегъэудзэгун]]
*[[къегъэукӏын]]
*[[къегъэукӏыхьын]]
*[[къегъэукӏуриехын]]
*[[къегъэукъуэдиин]]
*[[къегъэун]]
*[[къегъэутӏыпщыжын]]
*[[къегъэутӏыпщын]]
*[[къегъэухын]]
*[[къегъэфыщӏын]]
*[[къегъэхын]]
*[[къегъэхуэхын]]
*[[къегъэхулын]]
*[[къегъэхун]]
*[[къегъэхутылӏэн]]
*[[къегъэхьэхун]]
*[[къегъэхьыжын]]
*[[къегъэхьын]]
*[[къегъэхъуэпсэн]]
*[[къегъэцырхъын]]
*[[къегъэцӏыхун]]
*[[къегъэшэжын]]
*[[къегъэшэн]]
*[[къегъэшэсын]]
*[[къегъэшэчын]]
*[[къегъэшхыдэн]]
*[[къегъэшхын]]
*[[къегъэшын]]
*[[къегъэщэтэхын]]
*[[къегъэщэхун]]
*[[къегъэщэщэхын]]
*[[къегъэщтэн]]
*[[къегъэщыпыжын]]
*[[къегъэщыпын]]
*[[къегъэщӏэн]]
*[[къегъэщӏылӏэн]]
*[[къегъэщӏын]]
*[[къегъэӏэбын]]
*[[къегъэӏэзэн]]
*[[къегъэӏэн]]
*[[къегъэӏэтын]]
*[[къегъэӏуэтэжын]]
*[[къегъэӏуэтэн]]
*[[къегъэӏулӏыхьын]]
*[[къегъэӏусэн]]
*[[къегъэӏущӏыхьын]]
*[[къегъыхын]]
===къегъу===
*[[къегъуэлъэкӏын]]
*[[къегъуэлъэхын]]
*[[къегъуэлъылӏэн]]
===къед===
*[[къедэкӏ]]
*[[къедэкӏын]]
*[[къедэмэпкъэуэн]]
*[[къедэмэуэн]]
*[[къедэнедэ]]
*[[къедэуэн]]
*[[къедэхэкӏын]]
*[[къедэхэщӏэн]]
*[[къедэӏуэн]]
*[[къедыгъуэн]]
*[[къедыгъун]]
*[[къедыркъын]]
===къедж===
*[[къеджэбэуэн]]
*[[къеджэдэлӏэжын]]
*[[къеджэжын]]
*[[къеджэкӏэ]]
*[[къеджэлэхын]]
*[[къеджэн]]
*[[къеджэныгъэ]]
*[[къеджэрэзэкӏын]]
*[[къеджэрэзэхын]]
===къедз===
*[[къедзэкӏын]]
*[[къедзэкъэн]]
*[[къедзылӏэжын]]
*[[къедзылӏэн]]
*[[къедзын]]
*[[къедзыхыжын]]
*[[къедзыхын]]
*[[къедзыхьэкӏын]]
===къее===
*[[къеекӏын]]
===къеж===
*[[къежэбзэхын]]
*[[къежэжьэжын]]
*[[къежэжьэн]]
*[[къежэкӏын]]
*[[къежэлӏэжын]]
*[[къежэлӏэн]]
*[[къежэн]]
*[[къежэхыжын]]
*[[къежэхын]]
*[[къежэщыкӏуэн]]
===къежь===
*[[къежьапӏэ]]
*[[къежьэжыгъуэ]]
*[[къежьэжын]]
*[[къежьэкӏэ]]
*[[къежьэн]]
*[[къежьэуэшхэн]]
*[[къежьуун]]
*[[къежьыхын]]
===къез===
*[[къезэвэкӏын]]
*[[къезэгъ]]
*[[къезэгъын]]
*[[къезэуэн]]
===къеи===
*[[къеижын]]
*[[къеихын]]
===къей===
*[[къей]]
===къеку===
*[[къекуэдэкӏын]]
*[[къекун]]
===къекӏ===
*[[къекӏэкӏын]]
*[[къекӏэпын]]
*[[къекӏэрэхъуэкӏыжын]]
*[[къекӏэрэхъуэкӏын]]
*[[къекӏэрэхъуэхын]]
*[[къекӏын]]
*[[къекӏыхын]]
===къекӏу===
*[[къекӏу]]
*[[къекӏуэкӏыжын]]
*[[къекӏуэкӏыкӏа]]
*[[къекӏуэкӏын]]
*[[къекӏуэлӏэжын]]
*[[къекӏуэлӏэн]]
*[[къекӏуэн]]
*[[къекӏуэтэкӏын]]
*[[къекӏуэтэлӏэн]]
*[[къекӏуэтэхын]]
*[[къекӏужын]]
*[[къекӏун]]
*[[къекӏутэкӏын]]
*[[къекӏутэхын]]
*[[къекӏуу]]
===къекъу===
*[[къекъуэншэкӏын]]
*[[къекъузэкӏын]]
*[[къекъузылӏэн]]
*[[къекъун]]
*[[къекъутэхын]]
*[[къекъухын]]
===къел===
*[[къелэлэхын]]
*[[къелеекӏын]]
*[[къелыжын]]
*[[къелын]]
===къелъ===
*[[къелъэдэкъэуэн]]
*[[къелъэжын]]
*[[къелъэкъуэуэн]]
*[[къелъэлъэхын]]
*[[къелъэн]]
*[[къелъэ-нелъэ]]
*[[къелъэпэуэн]]
*[[къелъэрышэн]]
*[[къелъэсэхын]]
*[[къелъэтэхын]]
*[[къелъэфэжьэн]]
*[[къелъэфэкӏын]]
*[[къелъэфэлӏэн]]
*[[къелъэфэхын]]
*[[къелъэхъшэхын]]
*[[къелъэщэкӏын]]
*[[къелъэщӏэхын]]
*[[къелъэӏун]]
*[[къелъыхыжын]]
*[[къелъыхын]]
===къелӏ===
*[[къелӏэлӏэн]]
*[[къелӏыхын]]
===къем===
*[[къемэт]]
*[[къемэтмахуэ]]
*[[къемэщӏэкӏын]]
*[[къемызэгъ]]
*[[къемыкӏу]]
===къен===
*[[къенэпэуэн]]
*[[къенэтӏэуэн]]
*[[къенэцӏын]]
*[[къеныкъуэкъун]]
===къеп===
*[[къепэбжьэуэн]]
*[[къепэгэкӏын]]
*[[къепэзэзэхын]]
*[[къепэсэуэн]]
*[[къепэсын]]
*[[къепкӏэн]]
*[[къепкӏыхын]]
*[[къеплъэкӏыжын]]
*[[къеплъэкӏын]]
*[[къеплъэкӏуэн]]
*[[къеплъыжын]]
*[[къеплъын]]
*[[къеплъыхын]]
*[[къепсэлъэн]]
*[[къепсэпсэуэн]]
*[[къепсын]]
*[[къепсыхыжын]]
*[[къепсыхын]]
*[[къепхэкӏын]]
*[[къепхъых]]
*[[къепхъыхын]]
*[[къепхъуэн]]
*[[къепхъух]]
*[[къепхъухын]]
*[[къепщэн]]
*[[къепщтырэкӏын]]
*[[къепщылӏэн]]
*[[къепщыхын]]
*[[къепщӏэкӏын]]
*[[къепщӏэпщӏэкӏын]]
*[[къепщӏыжын]]
*[[къепщӏын]]
*[[къепыджын]]
*[[къепыхьэхын]]
===къепӏ===
*[[къепӏэстхъын]]
===къес===
*[[къес]]
*[[къесэбэуэн]]
*[[къесэжын]]
*[[къесэн]]
*[[къесылӏэн]]
*[[къесын]]
*[[къесыпэхын]]
===къет===
*[[къеткӏухын]]
*[[къетхэкӏын]]
*[[къетхьэкъун]]
*[[къетхъэкӏын]]
*[[къетхъыхын]]
*[[къетхъуэкӏын]]
*[[къетхъужьэн]]
*[[къетхъулӏэн]]
*[[къетхъухын]]
*[[къетыжын]]
*[[къетын]]
===къетӏ===
*[[къетӏэкӏын]]
*[[къетӏэтӏэхын]]
*[[къетӏэхъун]]
*[[къетӏыркъын]]
*[[къетӏысэкӏын]]
*[[къетӏысэхыжын]]
*[[къетӏысэхын]]
*[[къетӏысылӏэжын]]
*[[къетӏысылӏэн]]
===къеу===
*[[къеуэжын]]
*[[къеуэкӏыжын]]
*[[къеуэкӏын]]
*[[къеуэкӏыпӏэ]]
*[[къеуэлӏэн]]
*[[къеуэн]]
*[[къеуэндэгъуэкӏын]]
*[[къеуэри]]
*[[къеуэршэрылӏэн]]
*[[къеуэсэн]]
*[[къеубэхын]]
*[[къеубгъуэкӏын]]
*[[къеубгъуэхын]]
*[[къеубгъухын]]
*[[къеубжьытхын]]
*[[къеубзэн]]
*[[къеубзэрэбзэн]]
*[[къеублэрэкӏэхын]]
*[[къеубыдэкӏын]]
*[[къеубыдэхын]]
*[[къеубыдылӏэн]]
*[[къеувэкӏын]]
*[[къеувэлӏэн]]
*[[къеувэхын]]
*[[къеудэкӏын]]
*[[къеудыхын]]
*[[къеуджэкӏ-неуджэкӏ]]
*[[къеуджэкӏын]]
*[[къеужьэрэкӏын]]
*[[къеузын]]
*[[къеукӏэкӏын]]
*[[къеукӏуриехын]]
*[[къеукӏуриилӏэн]]
*[[къеукъуэдиехын]]
*[[къеупсэкӏын]]
*[[къеупсэхын]]
*[[къеупсеекӏын]]
*[[къеупсеин]]
*[[къеупцӏэкӏын]]
*[[къеупцӏэхын]]
*[[къеупцӏын]]
*[[къеупщӏэтэкӏын]]
*[[къеупщӏэтэхын]]
*[[къеупщӏэхын]]
*[[къеупщӏын]]
*[[къеутэкӏыжын]]
*[[къеутэкӏын]]
*[[къеутӏыпщхьэкӏын]]
*[[къеутӏыпщхьэхын]]
*[[къеутӏыпщын]]
*[[къеуфэкӏын]]
*[[къеуфэрэзэкӏын]]
*[[къеуфэрэкӏэхын]]
*[[къеуфэфэкӏын]]
*[[къеуфэхыжын]]
*[[къеуфэхын]]
*[[къеухыжын]]
*[[къеухылӏэн]]
*[[къеухын]]
*[[къеухуэнэхын]]
*[[къеухъуэнщӏэхын]]
*[[къеуштын]]
*[[къеущэкӏ-неущэкӏ]]
*[[къеущэкӏыжын]]
*[[къеущэкӏын]]
*[[къеущэхын]]
*[[къеущиен]]
*[[къеуӏун]]
===къеф===
*[[къефэкӏын]]
*[[къефэхъуэкӏыжын]]
*[[къефэхъуэхын]]
*[[къефиин]]
*[[къефыгъуэжын]]
*[[къефыгъуэн]]
*[[къефыгъулӏэн]]
*[[къефыкӏын]]
*[[къефыхын]]
*[[къефыщӏэуэн]]
*[[къефыщӏэхын]]
===къефӏ===
*[[къефӏэкӏын]]
===къех===
*[[къехыгъуэ]]
*[[къехыжын]]
*[[къехын]]
*[[къехыпӏэ]]
===къеху===
*[[къехуэбэкӏын]]
*[[къехуэбылӏэн]]
*[[къехуэкӏын]]
*[[къехуэхыжын]]
*[[къехуэхын]]
*[[къехужьэжын]]
*[[къехужьэн]]
*[[къехузэкӏын]]
*[[къехулэкӏын]]
*[[къехулӏэжын]]
*[[къехулӏэн]]
*[[къехутылӏэн]]
*[[къехухыжын]]
*[[къехухын]]
===къехь===
*[[къехьэжьэжын]]
*[[къехьэжьэн]]
*[[къехьэкӏ-нехьэкӏ]]
*[[къехьэкӏыжын]]
*[[къехьэкӏын]]
*[[къехьэлъэкӏын]]
*[[къехьэлӏэжыгъуэ]]
*[[къехьэлӏэжын]]
*[[къехьэлӏэн]]
*[[къехьэрэмэкӏын]]
*[[къехьэхыжын]]
*[[къехьэхын]]
===къехъу===
*[[къехъуэнын]]
*[[къехъуэпсэжын]]
*[[къехъуэпсэн]]
*[[къехъуэхъун]]
*[[къехъулӏэн]]
*[[къехъурджэуэн]]
*[[къехъуцэцэн]]
===къец===
*[[къецырхъын]]
===къецӏ===
*[[къецӏэнлъэкӏын]]
*[[къецӏэнтхъуэкӏын]]
*[[къецӏэнтхъуэхын]]
*[[къецӏэфтэхын]]
*[[къецӏыкӏуэкӏын]]
===къеч===
*[[къечэнджэщын]]
===къеш===
*[[къешэжьэн]]
*[[къешэкӏын]]
*[[къешэлӏэн]]
*[[къешэхын]]
*[[къешхэкӏын]]
*[[къешх-къес]]
*[[къешхыдэн]]
*[[къешхын]]
*[[къешыбгъэрыкӏуэн]]
*[[къешынэуэжын]]
*[[къешынэуэн]]
*[[къешыхьэкӏын]]
===къещ===
*[[къещэбэкӏын]]
*[[къещэжын]]
*[[къещэкӏуэн]]
*[[къещэн]]
*[[къещэтэхын]]
*[[къещэтылӏэн]]
*[[къещэщэхыжын]]
*[[къещэщэхын]]
*[[къещхьэпэплъын]]
*[[къещхьэукъуэхын]]
*[[къещхьэфэуэн]]
*[[къещын]]
*[[къещыщын]]
===къещI===
*[[къещӏэжын]]
*[[къещӏэкӏын]]
*[[къещӏэн]]
*[[къещӏэ-нещӏэу]]
*[[къещӏылӏэн]]
*[[къещӏын]]
*[[къещӏыхын]]
*[[къещӏыӏэкӏын]]
===къеӏ===
*[[къеӏэбэкӏын]]
*[[къеӏэбын]]
*[[къеӏэбыхын]]
*[[къеӏэдэкъэуэн]]
*[[къеӏэжын]]
*[[къеӏэзэн]]
*[[къеӏэн]]
*[[къеӏэпщэкӏуэн]]
*[[къеӏэфӏэкӏын]]
*[[къеӏыхыжын]]
*[[къеӏыхын]]
===къеIу===
*[[къеӏуэкӏын]]
*[[къеӏуэнтӏэкӏын]]
*[[къеӏуэнтӏэхын]]
*[[къеӏуэтэлӏэн]]
*[[къеӏулӏэкӏын]]
*[[къеӏулӏыжын]]
*[[къеӏулӏын]]
*[[къеӏумылэуэн]]
*[[къеӏунщӏын]]
*[[къеӏусэн]]
*[[къеӏухын]]
*[[къеӏущэщэн]]
*[[къеӏущӏэхын]]
==къи==
*[[къибэрдын]]
*[[къибэтыкӏын]]
*[[къибэтын]]
*[[къибдзыкӏын]]
*[[къибзеикӏын]]
*[[къибзыкӏын]]
*[[къибзын]]
*[[къибыргъукӏын]]
*[[къигуэн]]
*[[къигузэвыкӏын]]
*[[къигуоукӏын]]
*[[къигуфӏыкӏын]]
*[[къигъэджэлын]]
*[[къигъэжын]]
*[[къигъэжьыкӏын]]
*[[къигъэзын]]
*[[къигъэкӏыжын]]
*[[къигъэкӏыкӏын]]
*[[къигъэкӏын]]
*[[къигъэкӏуэтын]]
*[[къигъэлыкӏын]]
*[[къигъэлъэлъыжын]]
*[[къигъэлъэлъын]]
*[[къигъэлъэтын]]
*[[къигъэлъеижын]]
*[[къигъэлъеин]]
*[[къигъэнэжын]]
*[[къигъэнэн]]
*[[къигъэплъын]]
*[[къигъэпщын]]
*[[къигъэпӏиикӏын]]
*[[къигъэсыкӏын]]
*[[къигъэувэн]]
*[[къигъэукӏуриикӏын]]
*[[къигъэун]]
*[[къигъэхун]]
*[[къигъэхъуапӏэ]]
*[[къигъэхъуэн]]
*[[къигъэцыцыкӏын]]
*[[къигъэцӏыцӏыкӏын]]
*[[къигъэщэтын]]
*[[къигъэщэщын]]
*[[къигъэщтыкӏын]]
*[[къигъэщын]]
*[[къигъэщӏын]]
*[[къигъэщӏыӏэтыӏэн]]
*[[къигъэӏукӏын]]
*[[къигъыкӏын]]
*[[къидыгъукӏын]]
*[[къидыхьэшхыкӏын]]
*[[къиджэгукӏын]]
*[[къиджэлэн]]
*[[къиджэлын]]
*[[къиджэрэзыкӏын]]
*[[къиджыкӏын]]
*[[къидзэгъукӏын]]
*[[къидзэжын]]
*[[къидзэкъыкӏын]]
*[[къидзэн]]
*[[къидзыжын]]
*[[къидзын]]
*[[къижын]]
*[[къизэрыгуэн]]
*[[къизэрыхьын]]
*[[къиикӏын]]
*[[къиин]]
*[[къикуэшыкӏын]]
*[[къикӏэжын]]
*[[къикӏэзызыкӏын]]
*[[къикӏэн]]
*[[къикӏэрэхъуэн]]
*[[къикӏэщӏыкӏын]]
*[[къикӏиикӏын]]
*[[къикӏыжын]]
*[[къикӏыжыпӏэ]]
*[[къикӏыкӏа]]
*[[къикӏыкӏын]]
*[[къикӏын]]
*[[къикӏыпӏэ]]
*[[къикӏуэсыкӏыжын]]
*[[къикӏуэсыкӏын]]
*[[къикӏуэтыжын]]
*[[къикӏуэтын]]
*[[къикӏукӏын-никӏукӏын]]
*[[къикӏутэн]]
*[[къикӏутын]]
*[[къикъыу]]
*[[къикъуэлъыкӏын]]
*[[къикъутэн]]
*[[къикъухьын]]
*[[къилэлын]]
*[[къилэн]]
*[[къилыдыкӏын]]
*[[къилыкӏын]]
*[[къилъэлъыжын]]
*[[къилъэлъын]]
*[[къилъэтыкӏыжын]]
*[[къилъэтыкӏын]]
*[[къилъэтын]]
*[[къилъэфын]]
*[[къилъэщӏыкӏын]]
*[[къилъеикӏын]]
*[[къилъхьэн]]
*[[къилъын]]
*[[къимыдэкӏэ]]
*[[къимыкӏуэтыж]]
*[[къимыкӏуэтыжу]]
*[[къинэжын]]
*[[къинэмыщӏ]]
*[[къинэмыщӏауэ]]
*[[къинэмыщӏкӏэ]]
*[[къинэн]]
*[[къипкӏ-къилъу]]
*[[къипкӏыкӏын]]
*[[къипкӏын]]
*[[къиплъын]]
*[[къиплъыпӏэ]]
*[[къипсэлъыкӏын]]
*[[къипсэн]]
*[[къипхъэнкӏыкӏын]]
*[[къипхъэпхъын]]
*[[къипхъын]]
*[[къипхъуэтыжын]]
*[[къипхъуэтын]]
*[[къипщхьэн]]
*[[къипщын]]
*[[къипщыпӏэ]]
*[[къипӏиикӏын]]
*[[къисын]]
*[[къитэджыкӏын]]
*[[къиткӏуэткӏуа]]
*[[къиткӏуэткӏун]]
*[[къитхыкӏыжын]]
*[[къитхыкӏын]]
*[[къитхьэщӏыкӏын]]
*[[къитхъ]]
*[[къитхъэн]]
*[[къитхъын]]
*[[къитхъуэн]]
*[[къитхъун]]
*[[къитхъунщӏыкӏын]]
*[[къитхъутхъукӏын]]
*[[къитыкӏын]]
*[[къитын]]
*[[къитӏэн]]
*[[къитӏэпӏыкӏын]]
*[[къитӏэсэн]]
*[[къитӏэтыкӏын]]
*[[къитӏэтӏын]]
*[[къитӏэщӏыкӏын]]
*[[къитӏыкӏын]]
*[[къитӏысхьэн]]
*[[къитӏысыкӏын]]
*[[къиуэн]]
*[[къиубруукӏын]]
*[[къиувэн]]
*[[къиувыкӏын]]
*[[къиугъуэныкӏын]]
*[[къиудын]]
*[[къиужьгъэн]]
*[[къиукӏын]]
*[[къиукӏуриикӏын]]
*[[къиун]]
*[[къиупсыкӏын]]
*[[къиупцӏыкӏын]]
*[[къиупщӏыкӏын]]
*[[къиупщӏыӏукӏын]]
*[[къиутхыпщӏыкӏын]]
*[[къиутыкӏын]]
*[[къиутӏыпщхьэн]]
*[[къиутӏыпщыжын]]
*[[къиутӏыпщыкӏын]]
*[[къиуӏукӏын]]
*[[къифыкӏын]]
*[[къифыщӏыкӏын]]
*[[къихыжын]]
*[[къихын]]
*[[къихуэн]]
*[[къихужын]]
*[[къихун]]
*[[къихутэн]]
*[[къихьэжын]]
*[[къихьэн]]
*[[къихьэ-нихьэ]]
*[[къихьын]]
*[[къихъеикӏын]]
*[[къихъуэн]]
*[[къихъукӏын]]
*[[къихъупыкӏын]]
*[[къихъухьын]]
*[[къицырхъэн]]
*[[къицыцыкӏын]]
*[[къицӏэлэн]]
*[[къицӏэлыкӏын]]
*[[къицӏэнлъын]]
*[[къицӏэфтыжын]]
*[[къицӏэфтын]]
*[[къицӏуукӏын]]
*[[къицӏывыкӏын]]
*[[къицӏыцӏыкӏын]]
*[[къицӏыщхъукӏын]]
*[[къичыжыгъуэ]]
*[[къичыжын]]
*[[къичын]]
*[[къишэн]]
*[[къишэчын]]
*[[къишиикӏын]]
*[[къишхыдыкӏын]]
*[[къишхыкӏын]]
*[[къишыжын]]
*[[къишын]]
*[[къищэтэн]]
*[[къищэтын]]
*[[къищэхэжын]]
*[[къищэхэн]]
*[[къищэщын]]
*[[къищтыкӏын]]
*[[къищхьэрыуэн]]
*[[къищын]]
*[[къищынэмыщӏ]]
*[[къищынэмыщӏауэ]]
*[[къищынэмыщӏкӏэ]]
*[[къищыпыкӏын]]
*[[къищӏыкӏын]]
*[[къищӏын]]
*[[къиякъ]]
*[[къиякъжьей]]
*[[къиӏэпхъукӏын]]
*[[къиӏэтыкӏын]]
*[[къиӏуэн]]
*[[къиӏуэнтӏыкӏын]]
*[[къиӏукӏын]]
*[[къиӏущӏыкӏын]]
==къо==
*[[къом]]
*[[къохъусыж]]
==кър==
*[[къралъхуэн]]
*[[къралъхухьын]]
*[[кърегъэкӏэн]]
*[[кърегъэкӏутэн]]
*[[кърегъэлъхьэн]]
*[[кърегъэтхыкӏыжын]]
*[[кърегъэтхыкӏын]]
*[[кърегъэтын]]
*[[кърегъэудын]]
*[[кърегъэфыщӏыкӏын]]
*[[кърегъэхыжын]]
*[[кърегъэхын]]
*[[кърегъэхун]]
*[[кърегъэхьэлӏэжын]]
*[[кърегъэхьэн]]
*[[кърегъэчын]]
*[[кърегъэшын]]
*[[кърегъэщӏэкӏын]]
*[[кърегъэщӏыкӏын]]
*[[кърегъэщӏын]]
*[[къривыкӏын]]
*[[къривын]]
*[[къригъэгъыхын]]
*[[къригъэлъэгъуэн]]
*[[къридзэн]]
*[[кърижэн]]
*[[кърижьыкӏын]]
*[[кърикӏыкӏын]]
*[[кърикӏыхын]]
*[[кърикӏуэн]]
*[[кърикӏутэхын]]
*[[кърикӏутын]]
*[[къриплъэн]]
*[[кърипхъыхын]]
*[[кърисыкӏын]]
*[[кърисыхын]]
*[[къриубыдэу]]
*[[къриупцӏэхын]]
*[[къриутхыкӏын]]
*[[кърихэхын]]
*[[кърихун]]
*[[кърихурхукӏын]]
*[[кърихьэлӏэжын]]
*[[кърихьэлӏэн]]
*[[кърицыцыкӏын]]
*[[къришэн]]
*[[къришын]]
*[[къриӏуэнтӏыкӏын]]
*[[къру]]
*[[кърухугу]]
*[[кърымпкъынэ]]
==къы==
===къыб===
*[[къыбгъэдэжыжын]]
*[[къыбгъэдэжын]]
*[[къыбгъэдэкӏыжын]]
*[[къыбгъэдэкӏын]]
*[[къыбгъэдэкӏуэтэн]]
*[[къыбгъэдэкӏуэтыжын]]
*[[къыбгъэдэкӏуэтын]]
*[[къыбгъэдэлъэдэн]]
*[[къыбгъэдэлъхьэн]]
*[[къыбгъэдэнэжын]]
*[[къыбгъэдэнэн]]
*[[къыбгъэдэсын]]
*[[къыбгъэдэтэджэн]]
*[[къыбгъэдэтэджыкӏын]]
*[[къыбгъэдэтын]]
*[[къыбгъэдэувэн]]
*[[къыбгъэдэувыӏэн]]
*[[къыбгъэдэхутэн]]
*[[къыбгъэдэхьэн]]
*[[къыбгъэдэцӏэфтэн]]
*[[къыбгъэдэцӏэфтын]]
*[[къыбгъэдэшэжын]]
*[[къыбгъэдэшэн]]
*[[къыбгъэдэшыжын]]
*[[къыбгъэдэшын]]
*[[къыбгъэдэщэкӏуэн]]
*[[къыбгъэдэщӏыхьын]]
*[[къыбгъэдыхьэжын]]
*[[къыбгъэдыхьэн]]
*[[къыбгъурыгъэжын]]
*[[къыбгъурыгъэлъэдэн]]
*[[къыбгъурылъэдэн]]
*[[къыбгъурылъэтэн]]
*[[къыбгъурылъэтыкӏын]]
*[[къыбгъурылъэтын]]
*[[къыбгъурылъхьэн]]
*[[къыбгъурынэн]]
*[[къыбгъурыпщхьэн]]
*[[къыбгъурыпщын]]
*[[къыбгъурысын]]
*[[къыбгъурытын]]
*[[къыбгъурытӏысхьэн]]
*[[къыбгъурыукӏэн]]
*[[къыбгъурыхын]]
*[[къыбгъурыхуэн]]
*[[къыбгъурыхутэн]]
*[[къыбгъурыхьэн]]
*[[къыбгъурышэн]]
*[[къыбгъурышын]]
*[[къыбгъурыщӏэн]]
*[[къыбгъурыщӏыхьын]]
*[[къыблэжын]]
*[[къыблэкӏын]]
*[[къыблэкӏыпӏэ]]
*[[къыблэтхъун]]
*[[къыблэхын]]
*[[къыблэхун]]
*[[къыблэшын]]
===къыгу===
*[[къыгуэбзыкӏын]]
*[[къыгуэблэблын]]
*[[къыгуэвыкӏын]]
*[[къыгуэгъэджэлын]]
*[[къыгуэгъэжын]]
*[[къыгуэгъэзын]]
*[[къыгуэгъэкӏын]]
*[[къыгуэгъэкӏуэтын]]
*[[къыгуэгъэлэлын]]
*[[къыгуэгъэлъэлъын]]
*[[къыгуэгъэлъэтын]]
*[[къыгуэгъэпкӏын]]
*[[къыгуэгъэукӏуриикӏын]]
*[[къыгуэгъэун]]
*[[къыгуэгъэфэхъун]]
*[[къыгуэгъэхун]]
*[[къыгуэгъэщэтын]]
*[[къыгуэгъэщэщын]]
*[[къыгуэгъэщхьэхукӏын]]
*[[къыгуэгъукӏын]]
*[[къыгуэгъукӏын]]
*[[къыгуэдэн]]
*[[къыгуэджэлын]]
*[[къыгуэдзэкъыкӏын]]
*[[къыгуэдзэн]]
*[[къыгуэжын]]
*[[къыгуэкӏэн]]
*[[къыгуэкӏыжын]]
*[[къыгуэкӏыкӏын]]
*[[къыгуэкӏын]]
*[[къыгуэкъутыкӏын]]
*[[къыгуэлэлын]]
*[[къыгуэлъэлъын]]
*[[къыгуэлъэсыкӏын]]
*[[къыгуэлъэтын]]
*[[къыгуэлъэфын]]
*[[къыгуэлъхьэн]]
*[[къыгуэлъхьэ-ныгуэлъхьэ]]
*[[къыгуэнэн]]
*[[къыгуэпкӏын]]
*[[къыгуэпӏэскӏукӏын]]
*[[къыгуэпӏиикӏын]]
*[[къыгуэпӏытӏыкӏын]]
*[[къыгуэтхыкӏын]]
*[[къыгуэтхъын]]
*[[къыгуэтхъун]]
*[[къыгуэтын]]
*[[къыгуэтӏэпӏыкӏын]]
*[[къыгуэтӏэтӏын]]
*[[къыгуэтӏыкӏын]]
*[[къыгуэтӏысхьэн]]
*[[къыгуэтӏысыкӏын]]
*[[къыгуэудын]]
*[[къыгуэун]]
*[[къыгуэупсыкӏын]]
*[[къыгуэупщӏыкӏын]]
*[[къыгуэухуэнэн]]
*[[къыгуэфэхъун]]
*[[къыгуэфтын]]
*[[къыгуэхын]]
*[[къыгуэхун]]
*[[къыгуэчын]]
*[[къыгуэшиикӏын]]
*[[къыгуэшхэн]]
*[[къыгуэшхыкӏын]]
*[[къыгуэщэтын]]
*[[къыгуэщэщын]]
*[[къыгуэщхьэхукӏын]]
*[[къыгуэщӏыкӏын]]
*[[къыгуэщӏыхьын]]
*[[къыгуэӏущӏыкӏын]]
*[[къыгурыгъэӏуэн]]
*[[къыгурыӏуэжын]]
*[[къыгурыӏуэн]]
===къыд===
*[[къыдалъхуа]]
*[[къыдалъхуэн]]
*[[къыдалъхухьын]]
*[[къыдэбэгыкӏын]]
*[[къыдэбэкъуеин]]
*[[къыдэбэкъукӏын]]
*[[къыдэбзыжын]]
*[[къыдэбзын]]
*[[къыдэбыргъуеин]]
*[[къыдэвеин]]
*[[къыдэвыжын]]
*[[къыдэвыкӏын]]
*[[къыдэвын]]
*[[къыдэгуэн]]
*[[къыдэгуоукӏын]]
*[[къыдэгушыӏэн]]
*[[къыдэгъэбзэхыкӏын]]
*[[къыдэгъэж]]
*[[къыдэгъэжеижын]]
*[[къыдэгъэжеин]]
*[[къыдэгъэжын]]
*[[къыдэгъэжын]]
*[[къыдэгъэзэжын]]
*[[къыдэгъэзэн]]
*[[къыдэгъэзеин]]
*[[къыдэгъэкӏыжын]]
*[[къыдэгъэкӏын]]
*[[къыдэгъэкӏуэн]]
*[[къыдэгъэкӏуэтеин]]
*[[къыдэгъэкӏуэтын]]
*[[къыдэгъэлэлын]]
*[[къыдэгъэлъэтын]]
*[[къыдэгъэлъын]]
*[[къыдэгъэнэн]]
*[[къыдэгъэплъеин]]
*[[къыдэгъэплъын]]
*[[къыдэгъэпщын]]
*[[къыдэгъэпӏиикӏын]]
*[[къыдэгъэукӏуриикӏын]]
*[[къыдэгъэфэн]]
*[[къыдэгъэфтын]]
*[[къыдэгъэхуэн]]
*[[къыдэгъэхуэн]]
*[[къыдэгъэхуэныгъэ]]
*[[къыдэгъэхун]]
*[[къыдэгъэхьэжын]]
*[[къыдэгъэхьэн]]
*[[къыдэгъэцӏывыкӏын]]
*[[къыдэгъэщэтын]]
*[[къыдэгъэщын]]
*[[къыдэгъуэгурыкӏуэн]]
*[[къыдэджэлын]]
*[[къыдэдзэн]]
*[[къыдэдзеин]]
*[[къыдэдзын]]
*[[къыдэжэн]]
*[[къыдэжеижын]]
*[[къыдэжеин]]
*[[къыдэжыжын]]
*[[къыдэжын]]
*[[къыдэзэрыгуэн]]
*[[къыдэзэрыхьын]]
*[[къыдэзеин]]
*[[къыдэзын]]
*[[къыдэкӏэн]]
*[[къыдэкӏэрэхъуэн]]
*[[къыдэкӏиен]]
*[[къыдэкӏиикӏын]]
*[[къыдэкӏыгъуэ]]
*[[къыдэкӏыжын]]
*[[къыдэкӏыкӏын]]
*[[къыдэкӏын]]
*[[къыдэкӏуэжын]]
*[[къыдэкӏуэн]]
*[[къыдэкӏуэсэн]]
*[[къыдэкӏуэтэн]]
*[[къыдэкӏуэтеин]]
*[[къыдэкӏуэтын]]
*[[къыдэкӏуэу]]
*[[къыдэкӏуеин]]
*[[къыдэкӏутэн]]
*[[къыдэкъуэлъыкӏын]]
*[[къыдэкъугъыкӏын]]
*[[къыдэлэжьэн]]
*[[къыдэлэжьын]]
*[[къыдэлэлын]]
*[[къыдэлыдыкӏын]]
*[[къыдэлъэдэжын]]
*[[къыдэлъэдэн]]
*[[къыдэлъэсыкӏын]]
*[[къыдэлъэтэн]]
*[[къыдэлъэтеин]]
*[[къыдэлъэтыжын]]
*[[къыдэлъэтын]]
*[[къыдэлъэфэн]]
*[[къыдэлъэфеижын]]
*[[къыдэлъэфеин]]
*[[къыдэлъэфыжын]]
*[[къыдэлъэфын]]
*[[къыдэлъэщӏыкӏын]]
*[[къыдэлъеин]]
*[[къыдэлъхьэн]]
*[[къыдэлъыжын]]
*[[къыдэлъын]]
*[[къыдэмыбзыжын]]
*[[къыдэмыгъэплъеин]]
*[[къыдэмыгъэплъын]]
*[[къыдэнэжа]]
*[[къыдэнэжын]]
*[[къыдэнэн]]
*[[къыдэпкӏеин]]
*[[къыдэплъэн]]
*[[къыдэплъеин]]
*[[къыдэплъын]]
*[[къыдэпсэлъэн]]
*[[къыдэпсэлъеин]]
*[[къыдэпсэлъыкӏын]]
*[[къыдэпсын]]
*[[къыдэпхъэнкӏыкӏын]]
*[[къыдэпхъеин]]
*[[къыдэпхъуэтеин]]
*[[къыдэпхъуэтын]]
*[[къыдэпхъуеин]]
*[[къыдэпщеин]]
*[[къыдэпщхьэн]]
*[[къыдэпщын]]
*[[къыдэпщӏыкӏын]]
*[[къыдэпӏэстхъеин]]
*[[къыдэпӏиикӏын]]
*[[къыдэсеижын]]
*[[къыдэсеин]]
*[[къыдэскӏэн]]
*[[къыдэсын]]
*[[къыдэтэджыкӏын]]
*[[къыдэтхъын]]
*[[къыдэтхъуэн]]
*[[къыдэтхъуеин]]
*[[къыдэтхъун]]
*[[къыдэтӏэпӏыкӏын]]
*[[къыдэтӏэтӏын]]
*[[къыдэтӏыкӏын]]
*[[къыдэтӏысхьэжын]]
*[[къыдэтӏысхьэн]]
*[[къыдэтӏысыкӏын]]
*[[къыдэуэн]]
*[[къыдэуэршэрын]]
*[[къыдэувэн]]
*[[къыдэудын]]
*[[къыдэуеигъуэ]]
*[[къыдэуеижын]]
*[[къыдэуеин]]
*[[къыдэужьгъэжын]]
*[[къыдэужьгъэн]]
*[[къыдэукӏын]]
*[[къыдэукӏуриикӏын]]
*[[къыдэун]]
*[[къыдэупсеин]]
*[[къыдэупщӏэн]]
*[[къыдэупщӏэтыкӏын]]
*[[къыдэупщӏыкӏын]]
*[[къыдэутхыкӏын]]
*[[къыдэутӏыпщхьэжын]]
*[[къыдэутӏыпщхьэн]]
*[[къыдэутӏыпщыкӏыжын]]
*[[къыдэутӏыпщыкӏын]]
*[[къыдэушын]]
*[[къыдэфэн]]
*[[къыдэфыщӏыкӏын]]
*[[къыдэхыжын]]
*[[къыдэхын]]
*[[къыдэхуэгъуэ]]
*[[къыдэхуэжын]]
*[[къыдэхуэн]]
*[[къыдэхуеин]]
*[[къыдэхужын]]
*[[къыдэхун]]
*[[къыдэхутэжын]]
*[[къыдэхутэн]]
*[[къыдэхьэн]]
*[[къыдэхьэхын]]
*[[къыдэхьеин]]
*[[къыдэхьын]]
*[[къыдэхъеин]]
*[[къыдэхъуэн]]
*[[къыдэхъукӏын]]
*[[къыдэхъун]]
*[[къыдэцӏэнлъын]]
*[[къыдэцӏэфтын]]
*[[къыдэчыжыгъуэ]]
*[[къыдэчыжын]]
*[[къыдэчын]]
*[[къыдэшэжын]]
*[[къыдэшэн]]
*[[къыдэшэсыкӏын]]
*[[къыдэшэхын]]
*[[къыдэшеин]]
*[[къыдэшиикӏын]]
*[[къыдэшхыкӏын]]
*[[къыдэшын]]
*[[къыдэщэтын]]
*[[къыдэщэщын]]
*[[къыдэщтэн]]
*[[къыдэщхьэрыуэн]]
*[[къыдэщын]]
*[[къыдэщыпыкӏын]]
*[[къыдэщӏэрэщӏэн]]
*[[къыдэщӏеин]]
*[[къыдэщӏыкӏын]]
*[[къыдэщӏын]]
*[[къыдэӏэбэн]]
*[[къыдэӏэбеин]]
*[[къыдэӏэбыкӏын]]
*[[къыдэӏэпхъукӏын]]
*[[къыдэӏэпыкъун]]
*[[къыдэӏукӏын]]
*[[къыдэӏун]]
*[[къыдежьэн]]
*[[къыдекӏуэкӏын]]
*[[къыдекӏун]]
*[[къыдеӏэн]]
*[[къыдивын]]
*[[къыдидзын]]
*[[къыдихын]]
*[[къыдихун]]
*[[къыдрегъэхуеин]]
*[[къыдривеижын]]
*[[къыдридзеижын]]
*[[къыдридзеин]]
*[[къыдрикӏеин]]
*[[къыдрисеин]]
*[[къыдриутхеин]]
*[[къыдрихьеин]]
*[[къыдришеин]]
*[[къыдрыгъу]]
*[[къыдыр]]
*[[къыдырдзэл]]
*[[къыдыхьэжын]]
*[[къыдыхьэн]]
===къыж===
*[[къыжегъэӏэн]]
*[[къыжеӏэжын]]
*[[къыжеӏэн]]
*[[къыжыӏэжын]]
*[[къыжыӏэн]]
===къыжь===
*[[къыжьэдэгъэжыжын]]
*[[къыжьэдэгъэжын]]
*[[къыжьэдэгъэпкӏыжын]]
*[[къыжьэдэгъэпкӏын]]
*[[къыжьэдэгъэхун]]
*[[къыжьэдэдзыжын]]
*[[къыжьэдэдзын]]
*[[къыжьэдэжыжын]]
*[[къыжьэдэжын]]
*[[къыжьэдэкӏыжын]]
*[[къыжьэдэкӏын]]
*[[къыжьэдэкъуэн]]
*[[къыжьэдэлъэлъын]]
*[[къыжьэдэлъэтын]]
*[[къыжьэдэнэн]]
*[[къыжьэдэпкӏыжын]]
*[[къыжьэдэпкӏын]]
*[[къыжьэдэпхъэпхъын]]
*[[къыжьэдэпхъын]]
*[[къыжьэдэпӏиикӏын]]
*[[къыжьэдэтхъын]]
*[[къыжьэдэуэн]]
*[[къыжьэдэудын]]
*[[къыжьэдэукӏуриикӏын]]
*[[къыжьэдэун]]
*[[къыжьэдэупцӏыкӏын]]
*[[къыжьэдэутхыкӏын]]
*[[къыжьэдэфтын]]
*[[къыжьэдэхын]]
*[[къыжьэдэхуэн]]
*[[къыжьэдэхун]]
*[[къыжьэдэцӏэфтын]]
*[[къыжьэдэшын]]
*[[къыжьэдэӏэн]]
*[[къыжьэдэӏукӏын]]
*[[къыжьэдегъэхужын]]
*[[къыжьэдыхьэн]]
*[[къыжьэхэкӏэн]]
*[[къыжьэхэлъэдэн]]
*[[къыжьэхэлъэн]]
*[[къыжьэхэплъэн]]
*[[къыжьэхэплъыхьын]]
*[[къыжьэхэпхъуэн]]
*[[къыжьэхэуэн]]
*[[къыжьэхэхуэн]]
*[[къыжьэхэхьэн]]
*[[къыжьэхэӏэн]]
*[[къыжьэхихуэн]]
*[[къыжьэхыхьэн]]
===къыз===
*[[къызэгуэгъэпын]]
*[[къызэгуэудын]]
*[[къызэгуэхын]]
*[[къызэгуэчын]]
*[[къызэгуоуэкӏын]]
*[[къызэгъэдзэкӏыжын]]
*[[къызэгъэдзэкӏын]]
*[[къызэгъэпэщакӏуэ]]
*[[къызэгъэпэщыжын]]
*[[къызэгъэпэщын]]
*[[къызэгъэпэщыныгъэ]]
*[[къызэгъэплъэкӏын]]
*[[къызэгъэувэкӏын]]
*[[къызэдэгъэгъэн]]
*[[къызэдэгъэжэн]]
*[[къызэдэгъэфэн]]
*[[къызэдэгъуэгурыкӏуэн]]
*[[къызэдэжэн]]
*[[къызэдэжыхьын]]
*[[къызэдэкӏуэн]]
*[[къызэдэкӏухьын]]
*[[къызэдэлъхун]]
*[[къызэдэсын]]
*[[къызэдэтэджын]]
*[[къызэдэуджын]]
*[[къызэдэфэн]]
*[[къызэдэхэдзэн]]
*[[къызэдэхьын]]
*[[къызэдэхъун]]
*[[къызэдэшэн]]
*[[къызэдэщтэн]]
*[[къызэдэщӏын]]
*[[къызэдэӏэтын]]
*[[къызэдекӏуэкӏын]]
*[[къызэдеӏэн]]
*[[къызэдидзэн]]
*[[къызэдилъын]]
*[[къызэдзэкӏын]]
*[[къызэдзэкъэкӏын]]
*[[къызэкӏэлъеутӏыпщхьэхын]]
*[[къызэкӏэлъыгъэпӏэщӏэн]]
*[[къызэкӏэлъыкӏуэн]]
*[[къызэкӏэлъыпӏэщӏэн]]
*[[къызэкӏэлъысын]]
*[[къызэкӏэлъыхьын]]
*[[къызэкӏэрыщӏэн]]
*[[къызэкӏуэкӏын]]
*[[къызэкӏуэцӏыгъэджэрэзыкӏын]]
*[[къызэкӏуэцӏыжын]]
*[[къызэкӏуэцӏыкӏын]]
*[[къызэкӏуэцӏыхын]]
*[[къызэкӏуэцӏыхун]]
*[[къызэкӏуэцӏычын]]
*[[къызэнэкӏын]]
*[[къызэпэгъэзэн]]
*[[къызэпэкӏухьын]]
*[[къызэпэлъэтыхьын]]
*[[къызэпэплъыхьын]]
*[[къызэпэщыжын]]
*[[къызэпэщын]]
*[[къызэпехулэкӏын]]
*[[къызэпижыхьын]]
*[[къызэплъэкӏыжын]]
*[[къызэплъэкӏын]]
*[[къызэпрыгъэсыкӏын]]
*[[къызэпрыкӏыжын]]
*[[къызэпрыкӏын]]
*[[къызэпрысыкӏыжын]]
*[[къызэпрысыкӏын]]
*[[къызэпрышын]]
*[[къызэпхивын]]
*[[къызэпхигъукӏын]]
*[[къызэпхидзын]]
*[[къызэпхихун]]
*[[къызэпхичын]]
*[[къызэпхривын]]
*[[къызэпхригъукӏын]]
*[[къызэпхрихун]]
*[[къызэпхричын]]
*[[къызэпхрыжын]]
*[[къызэпхрыкӏын]]
*[[къызэпхрыпсын]]
*[[къызэпхыгъэӏукӏын]]
*[[къызэпхыжын]]
*[[къызэпхыкӏын]]
*[[къызэпхыпсын]]
*[[къызэпхытхъын]]
*[[къызэпхыукӏын]]
*[[къызэпхыун]]
*[[къызэпхыӏукӏын]]
*[[къызэпыудын]]
*[[къызэпычын]]
*[[къызэпышхыкӏын]]
*[[къызэпыщӏыкӏын]]
*[[къызэпыӏун]]
*[[къызэрапщ]]
*[[къызэрапщытэ]]
*[[къызэрегулӏын]]
*[[къызэредзыхын]]
*[[къызэрелъэфэжьэн]]
*[[къызэрелъэфэкӏын]]
*[[къызэрелъэфэхын]]
*[[къызэрелӏыхын]]
*[[къызэрехуэкӏын]]
*[[къызэрехужьэн]]
*[[къызэрехьэжьэн]]
*[[къызэрехьэкӏын]]
*[[къызэрехьэхын]]
*[[къызэрешэжьэн]]
*[[къызэрешэкӏын]]
*[[къызэрихун]]
*[[къызэрихькӏэ]]
*[[къызэрыгуэкӏ]]
*[[къызэрыгъэбунтын]]
*[[къызэрыгъэгушхуэжын]]
*[[къызэрыгъэгушхуэн]]
*[[къызэрыгъэкӏын]]
*[[къызэрыгъуэтыжын]]
*[[къызэрыдэхын]]
*[[къызэрыдэхуэн]]
*[[къызэрыдэхун]]
*[[къызэрыдэхьеин]]
*[[къызэрыдэшэн]]
*[[къызэрыдэшын]]
*[[къызэрыжын]]
*[[къызэрыкӏын]]
*[[къызэрыкъуэхын]]
*[[къызэрылэжын]]
*[[къызэрылэн]]
*[[къызэрылъэлъын]]
*[[къызэрылъэфэсын]]
*[[къызэрылъэфын]]
*[[къызэрыхэхын]]
*[[къызэрыхын]]
*[[къызэрыхун]]
*[[къызэрыхусын]]
*[[къызэрыхьэсын]]
*[[къызэрыхьын]]
*[[къызэрыщэщын]]
*[[къызэрыщӏэгуэн]]
*[[къызэрыщӏэкӏымкӏэ]]
*[[къызэрыщӏэлъэфэн]]
*[[къызэрыщӏэлъэфын]]
*[[къызэрыщӏэхын]]
*[[къызэрыщӏэхуэн]]
*[[къызэрыщӏэхун]]
*[[къызэрыщӏэшэн]]
*[[къызэрыщӏэшын]]
*[[къызэрыӏэтын]]
*[[къызэрыӏуэтэжын]]
*[[къызэрыӏуэтэн]]
*[[къызэрыӏухын]]
*[[къызэрыӏухуэн]]
*[[къызэрыӏухун]]
*[[къызэрыӏушэн]]
*[[къызэрыӏушын]]
*[[къызэтегъэнэн]]
*[[къызэтегъэпӏэщӏэн]]
*[[къызэтегъэувыӏэн]]
*[[къызэтедзын]]
*[[къызэтежын]]
*[[къызэтекӏын]]
*[[къызэтекӏуэтын]]
*[[къызэтекӏутэн]]
*[[къызэтекъутэн]]
*[[къызэтелъэлъэн]]
*[[къызэтенэн]]
*[[къызэтепщӏыкӏын]]
*[[къызэтетхъын]]
*[[къызэтетхъуэн]]
*[[къызэтетхъун]]
*[[къызэтетӏэпӏыкӏын]]
*[[къызэтеуэн]]
*[[къызэтеувыӏэн]]
*[[къызэтеудын]]
*[[къызэтехын]]
*[[къызэтехун]]
*[[къызэтечын]]
*[[къызэтещэхэн]]
*[[къызэуэкӏын]]
*[[къызэупщӏын]]
*[[къызэфӏэгъэтӏысхьэн]]
*[[къызэфӏэгъэувэжын]]
*[[къызэфӏэгъэувэн]]
*[[къызэфӏэгъэщхьэн]]
*[[къызэфӏэгъэщӏэн]]
*[[къызэфӏэзэрыхьын]]
*[[къызэфӏэлӏэн]]
*[[къызэфӏэмэхэн]]
*[[къызэфӏэмынэн]]
*[[къызэфӏэмыщӏэу]]
*[[къызэфӏэнэн]]
*[[къызэфӏэтӏысхьэн]]
*[[къызэфӏэувэжын]]
*[[къызэфӏэувэн]]
*[[къызэфӏэщэхэн]]
*[[къызэфӏэщӏэн]]
*[[къызэфӏэщӏыкӏын]]
*[[къызэхэгъэлъэдэжын]]
*[[къызэхэгъэлъэдэн]]
*[[къызэхэгъэщӏэн]]
*[[къызэхэджэдыхьын]]
*[[къызэхэжыхьын]]
*[[къызэхэкӏухьын]]
*[[къызэхэлъэдэжын]]
*[[къызэхэлъэдэн]]
*[[къызэхэлъэтыхьын]]
*[[къызэхэлъытэн]]
*[[къызэхэлъыхъухьын]]
*[[къызэхэнэжын]]
*[[къызэхэнэн]]
*[[къызэхэплъыхьын]]
*[[къызэхэпсыхэжын]]
*[[къызэхэпщӏыпщӏэн]]
*[[къызэхэтхъуэжын]]
*[[къызэхэтхъуэн]]
*[[къызэхэтӏэтӏэн]]
*[[къызэхэуэн]]
*[[къызэхэувэн]]
*[[къызэхэувыӏэн]]
*[[къызэхэутхъуэн]]
*[[къызэхэущыхьын]]
*[[къызэхэхын]]
*[[къызэхэхун]]
*[[къызэхэхущыхьын]]
*[[къызэхуэгъэсыжын]]
*[[къызэхуэгъэсын]]
*[[къызэхуэдзысын]]
*[[къызэхуэжэсын]]
*[[къызэхуэкъусын]]
*[[къызэхуэлъэтэсын]]
*[[къызэхуэнэжын]]
*[[къызэхуэнэн]]
*[[къызэхуэсыгъуэ]]
*[[къызэхуэсыжын]]
*[[къызэхуэсын]]
*[[къызэхуэхусыжын]]
*[[къызэхуэхусын]]
*[[къызэхуэхьэсын]]
*[[къызэхуэшэсыжын]]
*[[къызэхуэшэсын]]
*[[къызэщиудын]]
*[[къызэщичын]]
*[[къызэщыгъэужын]]
*[[къызэщыгъэун]]
*[[къызэщыджэн]]
*[[къызэщыужын]]
*[[къызэщыун]]
*[[къызэщӏэбэтэн]]
*[[къызэщӏэблэн]]
*[[къызэщӏэбыбэн]]
*[[къызэщӏэвэн]]
*[[къызэщӏэгъэнэжын]]
*[[къызэщӏэгъэнэн]]
*[[къызэщӏэгъэплъэжын]]
*[[къызэщӏэгъэплъэн]]
*[[къызэщӏэгъэпсэлъэн]]
*[[къызэщӏэгъэпхъэджэн]]
*[[къызэщӏэгъэстын]]
*[[къызэщӏэгъэтэджэн]]
*[[къызэщӏэгъэушэн]]
*[[къызэщӏэгъэуӏуэн]]
*[[къызэщӏэгъэхъеен]]
*[[къызэщӏэгъэщтэн]]
*[[къызэщӏэкъуэжын]]
*[[къызэщӏэкъуэн]]
*[[къызэщӏэлыбэн]]
*[[къызэщӏэлыдэн]]
*[[къызэщӏэнэжын]]
*[[къызэщӏэнэн]]
*[[къызэщӏэплъэжын]]
*[[къызэщӏэплъэн]]
*[[къызэщӏэпсэлъэн]]
*[[къызэщӏэпхъэнкӏэн]]
*[[къызэщӏэрыуэжын]]
*[[къызэщӏэрыуэн]]
*[[къызэщӏэскъыскъэн]]
*[[къызэщӏэтэджэн]]
*[[къызэщӏэтхъын]]
*[[къызэщӏэтхъуэжын]]
*[[къызэщӏэтхъуэн]]
*[[къызэщӏэубэлэцэн]]
*[[къызэщӏэубыдэн]]
*[[къызэщӏэувэжын]]
*[[къызэщӏэувэн]]
*[[къызэщӏэувыӏыкӏын]]
*[[къызэщӏэугъуеежын]]
*[[къызэщӏэугъуеен]]
*[[къызэщӏэукъубиен]]
*[[къызэщӏэуфӏыцӏэн]]
*[[къызэщӏэуцӏыплъэн]]
*[[къызэщӏэушэжын]]
*[[къызэщӏэушэн]]
*[[къызэщӏэхун]]
*[[къызэщӏэхъеен]]
*[[къызэщӏэцӏууэн]]
*[[къызэщӏэчын]]
*[[къызэщӏэщтыхьэн]]
*[[къызэщӏэщӏэн]]
*[[къызэщӏэӏэтэн]]
*[[къызэщӏичын]]
*[[къызэӏыхьэн]]
*[[къызэӏыщӏэн]]
*[[къызэӏудзын]]
*[[къызэӏужын]]
*[[къызэӏууэн]]
*[[къызэӏуудын]]
*[[къызэӏухыжын]]
*[[къызэӏухын]]
*[[къыздэсым]]
*[[къыздэхьын]]
*[[къыздэшэн]]
*[[къыздэщтэн]]
*[[къызделъэфэкӏын]]
*[[къыздехьэкӏын]]
*[[къыздешэкӏын]]
*[[къыздыхэхын]]
*[[къызыжьэдэгъэкӏыжын]]
*[[къызыжьэдэгъэкӏын]]
*[[къызыжьэдэдзыжын]]
*[[къызыжьэдэдзын]]
*[[къызыжьэдэкъузыкӏын]]
*[[къызыжьэдэпӏытӏыкӏын]]
*[[къызыжьэдэутӏыпщыкӏыжын]]
*[[къызыжьэдэутӏыпщыкӏын]]
*[[къызыжьэдегъэхужын]]
*[[къызыжьэдегъэхун]]
*[[къызыкъуэпхъуэтын]]
*[[къызыкъуэхыжын]]
*[[къызыкъуэхын]]
*[[къызыпэридзэн]]
*[[къызыпхыпсын]]
*[[къызыпщӏэхэпхъуэтын]]
*[[къызыпщӏэхэхын]]
*[[къызытегъэнэн]]
*[[къызыфӏэгъэщӏын]]
*[[къызыфӏэхын]]
*[[къызыхах]]
*[[къызыхэгъэӏукӏын]]
*[[къызыхэхун]]
*[[къызыхуэгъэнэжын]]
*[[къызыхуэгъэнэн]]
*[[къызыхуэкӏуэн]]
*[[къызыхуэтыншэ]]
*[[къызыхуэтыншэу]]
*[[къызыщиудын]]
*[[къызыщыпщын]]
*[[къызыщӏэувыӏыкӏын]]
*[[къызыӏурегъэхын]]
*[[къызыӏурегъэхун]]
*[[къызыӏурыгъэпкӏыжын]]
===къыкӏ===
*[[къыкӏэлъэщӏыхьэн]]
*[[къыкӏэлъежьэн]]
*[[къыкӏэлъехьэкӏын]]
*[[къыкӏэлъеӏэн]]
*[[къыкӏэлъыджэн]]
*[[къыкӏэлъыжэн]]
*[[къыкӏэлъыжыхьын]]
*[[къыкӏэлъыкӏуэн]]
*[[къыкӏэлъыкӏухьын]]
*[[къыкӏэлъыплъын]]
*[[къыкӏэлъыпхъэрын]]
*[[къыкӏэлъыпхъуэн]]
*[[къыкӏэлъысын]]
*[[къыкӏэлъыуэн]]
*[[къыкӏэлъыувын]]
*[[къыкӏэлъыутӏыпщын]]
*[[къыкӏэлъыущын]]
*[[къыкӏэлъыщӏэкӏын]]
*[[къыкӏэлъыщӏэпхъуэн]]
*[[къыкӏэлъыщӏыхьэн]]
*[[къыкӏэлъыӏэбэн]]
*[[къыкӏэридзэн]]
*[[къыкӏэридзыжын]]
*[[къыкӏэрикӏэн]]
*[[къыкӏэрипхъэн]]
*[[къыкӏэрихын]]
*[[къыкӏэрихьэн]]
*[[къыкӏэрыбзеикӏын]]
*[[къыкӏэрыблэблын]]
*[[къыкӏэрыгъэжын]]
*[[къыкӏэрыгъэкӏын]]
*[[къыкӏэрыгъэкъэбзыкӏын]]
*[[къыкӏэрыгъэхун]]
*[[къыкӏэрыгъуэтэн]]
*[[къыкӏэрыдзын]]
*[[къыкӏэрыжын]]
*[[къыкӏэрыкӏэн]]
*[[къыкӏэрыкӏыжын]]
*[[къыкӏэрыкӏын]]
*[[къыкӏэрылэлын]]
*[[къыкӏэрылъэлъын]]
*[[къыкӏэрылъэщӏыкӏын]]
*[[къыкӏэрылъхьэн]]
*[[къыкӏэрынэн]]
*[[къыкӏэрыпщӏэн]]
*[[къыкӏэрыпщӏыкӏын]]
*[[къыкӏэрыпӏиикӏын]]
*[[къыкӏэрыткӏун]]
*[[къыкӏэрытхъын]]
*[[къыкӏэрытхъунщӏыкӏын]]
*[[къыкӏэрытӏэпӏыкӏын]]
*[[къыкӏэрытӏэтыкӏын]]
*[[къыкӏэрытӏэтӏын]]
*[[къыкӏэрытӏыкӏын]]
*[[къыкӏэрыубыдэн]]
*[[къыкӏэрыувэн]]
*[[къыкӏэрыудын]]
*[[къыкӏэрыупсыкӏын]]
*[[къыкӏэрыупщӏыкӏын]]
*[[къыкӏэрыхын]]
*[[къыкӏэрыхуа-ныкӏэрыхуа]]
*[[къыкӏэрыхун]]
*[[къыкӏэрыхуныгъэ]]
*[[къыкӏэрыхьэн]]
*[[къыкӏэрыхъыжьэн]]
*[[къыкӏэрыцӏуукӏын]]
*[[къыкӏэрычын]]
*[[къыкӏэрышын]]
*[[къыкӏэрыщэтын]]
*[[къыкӏэрыщэща-ныкӏэрыщэща]]
*[[къыкӏэрыщэщын]]
*[[къыкӏэрыщын]]
*[[къыкӏэрыщыпыкӏын]]
*[[къыкӏэрыщӏэн]]
*[[къыкӏэрыщӏыкӏын]]
*[[къыкӏэрыӏущӏыкӏын]]
*[[къыкӏэщӏэжын]]
*[[къыкӏэщӏэзэрыхьын]]
*[[къыкӏэщӏэкӏын]]
*[[къыкӏэщӏэкӏуэсыкӏын]]
*[[къыкӏэщӏэкъуэн]]
*[[къыкӏэщӏэкъузэн]]
*[[къыкӏэщӏэлэлын]]
*[[къыкӏэщӏэлъэдэн]]
*[[къыкӏэщӏэлъэфын]]
*[[къыкӏэщӏэлъхьэн]]
*[[къыкӏэщӏэнэн]]
*[[къыкӏэщӏэплъыхьын]]
*[[къыкӏэщӏэпхэн]]
*[[къыкӏэщӏэпхъэн]]
*[[къыкӏэщӏэпщхьэн]]
*[[къыкӏэщӏэпщын]]
*[[къыкӏэщӏэпӏиикӏын]]
*[[къыкӏэщӏэсын]]
*[[къыкӏэщӏэтын]]
*[[къыкӏэщӏэуэн]]
*[[къыкӏэщӏэудын]]
*[[къыкӏэщӏэхун]]
*[[къыкӏэщӏэшын]]
*[[къыкӏэщӏэщэтын]]
*[[къыкӏэщӏэщэщын]]
*[[къыкӏэщӏихын]]
*[[къыкӏэщӏихун]]
*[[къыкӏэщӏыхьэн]]
===къыкӏу===
*[[къыкӏуэцӏрыжын]]
*[[къыкӏуэцӏрыкӏын]]
*[[къыкӏуэцӏрыпщын]]
*[[къыкӏуэцӏрыхын]]
*[[къыкӏуэцӏрыхун]]
*[[къыкӏуэцӏрыщӏыкӏын]]
*[[къыкӏуэцӏывыкӏын]]
*[[къыкӏуэцӏыгъэджэрэзыкӏын]]
*[[къыкӏуэцӏыгъэлъэлъын]]
*[[къыкӏуэцӏыджэрэзыкӏын]]
*[[къыкӏуэцӏыжын]]
*[[къыкӏуэцӏыкӏын]]
*[[къыкӏуэцӏылъэлъын]]
*[[къыкӏуэцӏынэн]]
*[[къыкӏуэцӏыпщын]]
*[[къыкӏуэцӏыуэн]]
*[[къыкӏуэцӏыхын]]
*[[къыкӏуэцӏыхун]]
*[[къыкӏуэцӏыщэщын]]
===къыкъ===
*[[къыкъ]]
===къыкъу===
*[[къыкъуэгушхукӏын]]
*[[къыкъуэгъэджэлын]]
*[[къыкъуэгъэжын]]
*[[къыкъуэгъэкӏын]]
*[[къыкъуэгъэплъын]]
*[[къыкъуэджэдын]]
*[[къыкъуэджэлын]]
*[[къыкъуэжын]]
*[[къыкъуэкӏэн]]
*[[къыкъуэкӏыжын]]
*[[къыкъуэкӏын]]
*[[къыкъуэкӏуэтын]]
*[[къыкъуэлъэдэн]]
*[[къыкъуэлъэтын]]
*[[къыкъуэлъхьэн]]
*[[къыкъуэлъын]]
*[[къыкъуэнэн]]
*[[къыкъуэплъын]]
*[[къыкъуэпсын]]
*[[къыкъуэпщын]]
*[[къыкъуэпӏиикӏын]]
*[[къыкъуэсын]]
*[[къыкъуэтын]]
*[[къыкъуэтӏысхьэн]]
*[[къыкъуэувэн]]
*[[къыкъуэудын]]
*[[къыкъуэукӏын]]
*[[къыкъуэун]]
*[[къыкъуэутӏыпщыкӏын]]
*[[къыкъуэфтын]]
*[[къыкъуэхыжын]]
*[[къыкъуэхын]]
*[[къыкъуэхун]]
*[[къыкъуэцӏэфтын]]
*[[къыкъуэшэн]]
*[[къыкъуэшиикӏын]]
*[[къыкъуэшын]]
*[[къыкъуэщэтын]]
*[[къыкъуэщын]]
*[[къыкъуэӏэбыкӏын]]
*[[къыкъуидзын]]
*[[къыкъуихун]]
===къыл===
*[[къылыш]]
===къылъ===
*[[къылъ]]
*[[къылъэгъэӏэсын]]
*[[къылъэщӏыхьэн]]
*[[къылъэӏэсын]]
*[[къылъехьэкӏын]]
*[[къылъихьэн]]
*[[къылъыкъуэкӏын]]
*[[къылъысын]]
*[[къылъытхъын]]
*[[къылъыхун]]
*[[къылъыхъун]]
===къын===
*[[къын]]
*[[къынтӏэ-къынтӏэ]]
===къып===
*[[къып]]
*[[къыпэгъуэлъын]]
*[[къыпэджэжын]]
*[[къыпэдзыжын]]
*[[къыпэдзын]]
*[[къыпэжэн]]
*[[къыпэжыхьын]]
*[[къыпэкӏуэн]]
*[[къыпэкӏухьын]]
*[[къыпэмынэу]]
*[[къыпэнэн]]
*[[къыпэплъэн]]
*[[къыпэрикъэн]]
*[[къыпэрыдзэн]]
*[[къыпэрыдзын]]
*[[къыпэрыжын]]
*[[къыпэрыкӏын]]
*[[къыпэрыкӏуэтын]]
*[[къыпэрыкӏутэн]]
*[[къыпэрылъэфын]]
*[[къыпэрылъхьэн]]
*[[къыпэрынэн]]
*[[къыпэрыпхъуэтын]]
*[[къыпэрытэджыкӏын]]
*[[къыпэрытхъун]]
*[[къыпэрытӏысхьэн]]
*[[къыпэрыуэн]]
*[[къыпэрыувэн]]
*[[къыпэрыхын]]
*[[къыпэрыхун]]
*[[къыпэрыхутэн]]
*[[къыпэрышэн]]
*[[къыпэрышын]]
*[[къыпэтӏысын]]
*[[къыпэувын]]
*[[къыпэщылъын]]
*[[къыпэщысын]]
*[[къыпэщытын]]
*[[къыпэщӏэгъэкӏын]]
*[[къыпэщӏэгъэкӏуэтэн]]
*[[къыпэщӏэгъэкӏуэтын]]
*[[къыпэщӏэгъэкъуэн]]
*[[къыпэщӏэгъэувэн]]
*[[къыпэщӏэдзын]]
*[[къыпэщӏэкӏын]]
*[[къыпэщӏэкӏуэтэн]]
*[[къыпэщӏэкӏуэтын]]
*[[къыпэщӏэлъэдэн]]
*[[къыпэщӏэлъхьэн]]
*[[къыпэщӏэлъын]]
*[[къыпэщӏэтын]]
*[[къыпэщӏэувэн]]
*[[къыпэщӏэхын]]
*[[къыпэщӏэхуэн]]
*[[къыпэщӏэшын]]
*[[къыпэӏэтын]]
*[[къыпегъэхын]]
*[[къыпежэжьэн]]
*[[къыпежэкӏын]]
*[[къыпежьэн]]
*[[къыпекӏуэкӏыжын]]
*[[къыпекӏуэкӏын]]
*[[къыпеуэн]]
*[[къыпехьэжьэн]]
*[[къыпешэжьэн]]
*[[къыпихын]]
*[[къыпкърыкӏын]]
*[[къыпкърымынэн]]
*[[къыпкърынэн]]
*[[къыпкърыуэн]]
*[[къыпкърыхын]]
*[[къыпкърыхьэн]]
*[[къыпришкӏэ-ныпришкӏэ]]
*[[къыпхивыкӏын]]
*[[къыпхивын]]
*[[къыпхидзын]]
*[[къыпхитхъын]]
*[[къыпхихун]]
*[[къыпхривыкӏын]]
*[[къыпхривын]]
*[[къыпхридзын]]
*[[къыпхрихун]]
*[[къыпхрицӏывыкӏын]]
*[[къыпхрыгъукӏын]]
*[[къыпхрыдзэкъыкӏын]]
*[[къыпхрыжын]]
*[[къыпхрыкӏын]]
*[[къыпхрыкъутыкӏын]]
*[[къыпхрылъэлъын]]
*[[къыпхрылъэтын]]
*[[къыпхрылъэфын]]
*[[къыпхрыплъын]]
*[[къыпхрыпсын]]
*[[къыпхрыпщын]]
*[[къыпхрыпӏиикӏын]]
*[[къыпхрысыкӏын]]
*[[къыпхрыткӏун]]
*[[къыпхрытхъын]]
*[[къыпхрытхъун]]
*[[къыпхрытӏэтӏын]]
*[[къыпхрытӏыкӏын]]
*[[къыпхрыудын]]
*[[къыпхрыхын]]
*[[къыпхрыхун]]
*[[къыпхрыцӏэфтын]]
*[[къыпхрычын]]
*[[къыпхрышхыкӏын]]
*[[къыпхрышын]]
*[[къыпхрыщэтын]]
*[[къыпхрыщэщын]]
*[[къыпхрыщӏыкӏын]]
*[[къыпхрыӏукӏын]]
*[[къыпхыгъэжын]]
*[[къыпхыгъэкӏын]]
*[[къыпхыгъукӏын]]
*[[къыпхыдзэкъыкӏын]]
*[[къыпхыжэбзыкӏын]]
*[[къыпхыжын]]
*[[къыпхыкӏын]]
*[[къыпхыкъутыкӏын]]
*[[къыпхылъэлъын]]
*[[къыпхылъэтын]]
*[[къыпхылъэфын]]
*[[къыпхыплъын]]
*[[къыпхыпсын]]
*[[къыпхыпщын]]
*[[къыпхыпӏиикӏын]]
*[[къыпхысыкӏын]]
*[[къыпхыткӏун]]
*[[къыпхытхъын]]
*[[къыпхытхъун]]
*[[къыпхытӏэтӏын]]
*[[къыпхытӏыкӏын]]
*[[къыпхыудын]]
*[[къыпхыхын]]
*[[къыпхыхун]]
*[[къыпхыцӏэфтын]]
*[[къыпхычын]]
*[[къыпхышхыкӏын]]
*[[къыпхышын]]
*[[къыпхыщэтын]]
*[[къыпхыщэщын]]
*[[къыпхыщын]]
*[[къыпхыщӏыкӏын]]
*[[къыпхыӏукӏын]]
*[[къыпцӏэ]]
*[[къыпцӏей]]
*[[къыпщӏэхэлъэфын]]
*[[къыпщӏэхэлъхьэн]]
*[[къыпщӏэхэхын]]
*[[къыпщӏэхэхуэн]]
*[[къыпщӏэхэхун]]
*[[къыпыбжыкӏын]]
*[[къыпыблэблын]]
*[[къыпыгуэн]]
*[[къыпыгуфӏыкӏын]]
*[[къыпыгъэблэблын]]
*[[къыпыгъэжын]]
*[[къыпыгъэжьэн]]
*[[къыпыгъэжьыкӏын]]
*[[къыпыгъэзын]]
*[[къыпыгъэкӏын]]
*[[къыпыгъэлэлын]]
*[[къыпыгъэлъэлъын]]
*[[къыпыгъэлъэтын]]
*[[къыпыгъэнэн]]
*[[къыпыгъэныщкӏукӏын]]
*[[къыпыгъэпщӏэн]]
*[[къыпыгъэпӏиикӏын]]
*[[къыпыгъэувэн]]
*[[къыпыгъэхун]]
*[[къыпыгъэхъуэн]]
*[[къыпыгъэщэщын]]
*[[къыпыгъэщын]]
*[[къыпыдэн]]
*[[къыпыджэгукӏын]]
*[[къыпыджэн]]
*[[къыпыджэрэзыкӏын]]
*[[къыпыдзэкъыкӏын]]
*[[къыпыдзэн]]
*[[къыпыж-ныпыж]]
*[[къыпыжын]]
*[[къыпыжыпӏэ]]
*[[къыпыкӏэн]]
*[[къыпыкӏэрэхъукӏын]]
*[[къыпыкӏын]]
*[[къыпыкъэн]]
*[[къыпылэлын]]
*[[къыпылеикӏын]]
*[[къыпылыдыкӏын]]
*[[къыпылъэдэн]]
*[[къыпылъэлъыжын]]
*[[къыпылъэлъын]]
*[[къыпылъэтын]]
*[[къыпылъэщӏыкӏын]]
*[[къыпылъхьэн]]
*[[къыпылъын]]
*[[къыпынэжын]]
*[[къыпынэн]]
*[[къыпыпхъуэтын]]
*[[къыпыпхъун]]
*[[къыпыпщыкӏын]]
*[[къыпыпӏиикӏын]]
*[[къыпыткӏун]]
*[[къыпытхъахуэ]]
*[[къыпытхъын]]
*[[къыпытын]]
*[[къыпытӏэтӏын]]
*[[къыпытӏысхьэн]]
*[[къыпыувэн]]
*[[къыпыудахуэ]]
*[[къыпыудын]]
*[[къыпыукӏэн]]
*[[къыпыупсыкӏын]]
*[[къыпыупщӏыкӏын]]
*[[къыпыупщӏын]]
*[[къыпыупщӏыпӏэ]]
*[[къыпыфыщӏыкӏын]]
*[[къыпыхыжын]]
*[[къыпыхын]]
*[[къыпыхукӏын]]
*[[къыпыхун]]
*[[къыпыхьэжын]]
*[[къыпыхьэн]]
*[[къыпыхъуэн]]
*[[къыпыхъукӏын]]
*[[къыпычыгъуэ]]
*[[къыпычыжыгъуэ]]
*[[къыпычыжын]]
*[[къыпычын]]
*[[къыпышхэн]]
*[[къыпышхыкӏын]]
*[[къыпышын]]
*[[къыпыщэн]]
*[[къыпыщэщын]]
*[[къыпыщын]]
*[[къыпыщӏыкӏын]]
*[[къыпыщӏыхьын]]
*[[къыпыӏукӏын]]
===къыр===
*[[къыр]]
*[[къыргу]]
*[[къыргъ]]
*[[къыргъыз]]
*[[къыргъызхэр]]
*[[къыркуэ]]
*[[къыркъ]]
*[[къыркъыр]]
*[[къыртӏ]]
*[[къырухугу]]
*[[къырыдзэ]]
*[[къырыкъ]]
*[[къырылъэ]]
*[[къырылъ-гурылъ]]
*[[къырымщокъал]]
*[[къырыщхьэ]]
*[[къырыщхьэбзу]]
===къыт===
*[[къытебэгэн]]
*[[къытебэнэн]]
*[[къытебэтэн]]
*[[къытевэжын]]
*[[къытевэн]]
*[[къытегуэшэжын]]
*[[къытегуэшэн]]
*[[къытегуплӏэн]]
*[[къытегъэбэгэн]]
*[[къытегъэвэжын]]
*[[къытегъэвэн]]
*[[къытегъэжын]]
*[[къытегъэзэжын]]
*[[къытегъэзэн]]
*[[къытегъэкӏын]]
*[[къытегъэкъуэлъэн]]
*[[къытегъэнэн]]
*[[къытегъэпщӏыкӏын]]
*[[къытегъэсын]]
*[[къытегъэтӏысхьэн]]
*[[къытегъэуэн]]
*[[къытегъэувэн]]
*[[къытегъэхэн]]
*[[къытегъэхуэн]]
*[[къытегъэхуэрзэн]]
*[[къытегъэхун]]
*[[къытегъэхьэн]]
*[[къытегъэхъеикӏын]]
*[[къытегъэшэжын]]
*[[къытегъэшэн]]
*[[къытегъуэгъуэн]]
*[[къытегъуэлъхьэн]]
*[[къытедэн]]
*[[къытедыжэн]]
*[[къытедзэн]]
*[[къытедзын]]
*[[къытежын]]
*[[къытезэгъэн]]
*[[къытезэрыгуэн]]
*[[къытекӏэн]]
*[[къытекӏиен]]
*[[къытекӏыжын]]
*[[къытекӏын]]
*[[къытекӏуэн]]
*[[къытекӏуэтын]]
*[[къытекӏутэн]]
*[[къытекъуэлъэн]]
*[[къытекъутэжын]]
*[[къытекъухьын]]
*[[къытелэлын]]
*[[къытелыдыкӏын]]
*[[къытелъэдэн]]
*[[къытелъэлъэн]]
*[[къытелъэлъын]]
*[[къытелъэн]]
*[[къытелъэтын]]
*[[къытелъэфэн]]
*[[къытелъэфын]]
*[[къытелъэщӏыкӏын]]
*[[къытелъэщӏыхьын]]
*[[къытелъеикӏын]]
*[[къытелъхьэн]]
*[[къытелъын]]
*[[къытелӏэн]]
*[[къытемыгъэхьэн]]
*[[къытемынэжын]]
*[[къытемыхьэн]]
*[[къытемышын]]
*[[къытенэжын]]
*[[къытенэн]]
*[[къытеплъэн]]
*[[къытепсэн]]
*[[къытепсыхэн]]
*[[къытепхъэн]]
*[[къытепхъэнкӏыкӏын]]
*[[къытепхъуэтын]]
*[[къытепщхьэн]]
*[[къытепщын]]
*[[къытепщӏыкӏыжын]]
*[[къытепщӏыкӏын]]
*[[къытепыхьэн]]
*[[къытепӏэжын]]
*[[къытепӏэн]]
*[[къытепӏиикӏын]]
*[[къытепӏытӏэн]]
*[[къытесэн]]
*[[къытесын]]
*[[къытетэджыкӏын]]
*[[къытетхэн]]
*[[къытетхыкӏыжын]]
*[[къытетхыкӏын]]
*[[къытетхъыжын]]
*[[къытетхъын]]
*[[къытетхъуэн]]
*[[къытетхъун]]
*[[къытетхъунщӏыкӏын]]
*[[къытетын]]
*[[къытетӏэпӏыкӏын]]
*[[къытетӏэтӏэн]]
*[[къытетӏыкӏын]]
*[[къытетӏысхьэн]]
*[[къытеуэн]]
*[[къытеубэн]]
*[[къытеубыдэн]]
*[[къытеувэн]]
*[[къытеувыӏэн]]
*[[къытеудыжын]]
*[[къытеудын]]
*[[къытеуджыхьын]]
*[[къытеукӏэжын]]
*[[къытеукӏэн]]
*[[къытеукъуэдиен]]
*[[къытеукъуеикӏын]]
*[[къытеунэхъуэн]]
*[[къытеункӏыфӏэн]]
*[[къытеуплӏэнщӏэн]]
*[[къытеупсыкӏын]]
*[[къытеупщӏыкӏын]]
*[[къытеупщӏыкӏыпӏэ]]
*[[къытеутхэн]]
*[[къытеутӏыпщхьэн]]
*[[къытеуфэн]]
*[[къытеуфэрэкӏэн]]
*[[къытеухьын]]
*[[къытеуӏуэн]]
*[[къытефыщӏыкӏын]]
*[[къытефыщӏыхьын]]
*[[къытехэн]]
*[[къытехыжын]]
*[[къытехын]]
*[[къытехуэ]]
*[[къытехуэн]]
*[[къытехуэрзэн]]
*[[къытехун]]
*[[къытехутэн]]
*[[къытехьэ]]
*[[къытехьэжын]]
*[[къытехьэлъэн]]
*[[къытехьэн]]
*[[къытехъеикӏын]]
*[[къытехъуэн]]
*[[къытехъукӏыжын]]
*[[къытехъукӏын]]
*[[къытехъущӏыхьын]]
*[[къытечын]]
*[[къытешэн]]
*[[къытешхэн]]
*[[къытешын]]
*[[къытешынэуэжын]]
*[[къытещэтын]]
*[[къытещэщэн]]
*[[къытещэщын]]
*[[къытещхьэн]]
*[[къытещын]]
*[[къытещӏыкӏын]]
*[[къытещӏыхьын]]
*[[къытеӏэбэн]]
*[[къытеӏэзэщӏыхьын]]
*[[къытеӏэтыкӏын]]
*[[къытеӏыгъэн]]
*[[къытеӏуэнтӏэн]]
*[[къытеӏуэнтӏыкӏын]]
*[[къытеӏубэн]]
*[[къытеӏукӏын]]
*[[къытеӏулӏэн]]
*[[къытеӏущӏыкӏын]]
*[[къытрегъэдзэн]]
*[[къытридзэн]]
*[[къытрикӏэн]]
*[[къытрикӏутэн]]
*[[къытрилъхьэн]]
*[[къытрипхъэн]]
*[[къытрихуэн]]
*[[къытрихьэн]]
*[[къытричын]]
*[[къытрищӏэн]]
===къыу===
*[[къыу]]
*[[къыуц]]
===къыфӏ===
*[[къыфӏэблэблын]]
*[[къыфӏэгъэкӏын]]
*[[къыфӏэгъэлъэлъын]]
*[[къыфӏэгъэнэн]]
*[[къыфӏэгъэхун]]
*[[къыфӏэдыгъужын]]
*[[къыфӏэдыгъун]]
*[[къыфӏэкӏын]]
*[[къыфӏэлъэлъын]]
*[[къыфӏэлъэфын]]
*[[къыфӏэмыӏуэхун]]
*[[къыфӏэмыӏуэхуу]]
*[[къыфӏэнэн]]
*[[къыфӏэтхъын]]
*[[къыфӏэтӏэтӏын]]
*[[къыфӏэхын]]
*[[къыфӏэхун]]
*[[къыфӏэхьэхун]]
*[[къыфӏэхьын]]
*[[къыфӏэцӏэфтын]]
*[[къыфӏэщӏыжын]]
*[[къыфӏэщӏыкӏын]]
*[[къыфӏэщӏын]]
*[[къыфӏэӏуэнтӏэн]]
*[[къыфӏэӏуэнтӏыкӏын]]
*[[къыфӏэӏун]]
*[[къыфӏежьэн]]
*[[къыфӏехьэжьэн]]
*[[къыфӏешэжьэн]]
===къых===
*[[къыхадз]]
*[[къыхах]]
*[[къыхэбэкъукӏын]]
*[[къыхэбэтыкӏын]]
*[[къыхэбелджылыкӏын]]
*[[къыхэбжэн]]
*[[къыхэбжыкӏын]]
*[[къыхэбзыкӏын]]
*[[къыхэгуоукӏын]]
*[[къыхэгурымыкӏын]]
*[[къыхэгурыӏукӏын]]
*[[къыхэгушхукӏын]]
*[[къыхэгъэбелджылыкӏын]]
*[[къыхэгъэжыкӏын]]
*[[къыхэгъэжын]]
*[[къыхэгъэзэгъэн]]
*[[къыхэгъэкӏын]]
*[[къыхэгъэкъэбзыкӏын]]
*[[къыхэгъэлыбжьэн]]
*[[къыхэгъэпкӏэн]]
*[[къыхэгъэпкӏын]]
*[[къыхэгъэплъэн]]
*[[къыхэгъэплъын]]
*[[къыхэгъэпсэлъыхьын]]
*[[къыхэгъэпшэхъуэн]]
*[[къыхэгъэпщхьэн]]
*[[къыхэгъэпщын]]
*[[къыхэгъэпӏиикӏын]]
*[[къыхэгъэскӏыкӏын]]
*[[къыхэгъэсыкӏын]]
*[[къыхэгъэтӏысыкӏын]]
*[[къыхэгъэуэн]]
*[[къыхэгъэукӏуриен]]
*[[къыхэгъэукӏуриикӏын]]
*[[къыхэгъэфтын]]
*[[къыхэгъэхуэн]]
*[[къыхэгъэхун]]
*[[къыхэгъэхьэн]]
*[[къыхэгъэхъуэн]]
*[[къыхэгъэцӏэфтын]]
*[[къыхэгъэщтын]]
*[[къыхэгъэщхьэхукӏауэ]]
*[[къыхэгъэщхьэхукӏыжын]]
*[[къыхэгъэщхьэхукӏын]]
*[[къыхэгъэщын]]
*[[къыхэгъэӏукӏын]]
*[[къыхэгъыкӏын]]
*[[къыхэгъуэлъхьэн]]
*[[къыхэгъуэтэжын]]
*[[къыхэгъуэтэн]]
*[[къыхэгъуэщэн]]
*[[къыхэгъуэщыхьын]]
*[[къыхэгъукӏын]]
*[[къыхэдэн]]
*[[къыхэдыгъукӏын]]
*[[къыхэдыкӏын]]
*[[къыхэдыхьэшхыкӏын]]
*[[къыхэджэгукӏын]]
*[[къыхэджэлыжын]]
*[[къыхэдзэкъыкӏын]]
*[[къыхэдзэн]]
*[[къыхэдзын]]
*[[къыхэжаныкӏын]]
*[[къыхэжын]]
*[[къыхэкуэн]]
*[[къыхэкухьын]]
*[[къыхэкӏэн]]
*[[къыхэкӏиикӏын]]
*[[къыхэкӏкӏэ]]
*[[къыхэкӏыкӏэ]]
*[[къыхэкӏыкӏын]]
*[[къыхэкӏын]]
*[[къыхэкӏыпӏэ]]
*[[къыхэкӏуэсыкӏын]]
*[[къыхэкӏуэтэн]]
*[[къыхэкӏуэтын]]
*[[къыхэкӏутэн]]
*[[къыхэкъугъыкӏын]]
*[[къыхэкъузыкӏын]]
*[[къыхэлэжьыхьын]]
*[[къыхэлэлын]]
*[[къыхэлыдыкӏын]]
*[[къыхэлъагъукӏын]]
*[[къыхэлъэдэн]]
*[[къыхэлъэлъэн]]
*[[къыхэлъэлъын]]
*[[къыхэлъэн]]
*[[къыхэлъэпэрэпэн]]
*[[къыхэлъэсыкӏын]]
*[[къыхэлъэтэн]]
*[[къыхэлъэтыкӏын]]
*[[къыхэлъэтын]]
*[[къыхэлъэфэн]]
*[[къыхэлъэфын]]
*[[къыхэлъхуэн]]
*[[къыхэлъхухьын]]
*[[къыхэлъхьэн]]
*[[къыхэлъын]]
*[[къыхэлъытэн]]
*[[къыхэлӏэн]]
*[[къыхэнэжын]]
*[[къыхэнэн]]
*[[къыхэпэжыкӏын]]
*[[къыхэпкӏэн]]
*[[къыхэплъэн]]
*[[къыхэплъыжьыкӏын]]
*[[къыхэплъын]]
*[[къыхэпсэлъыкӏын]]
*[[къыхэпсэлъыхьын]]
*[[къыхэпсчыкӏын]]
*[[къыхэпсын]]
*[[къыхэпхъуэтыкӏын]]
*[[къыхэпхъуэтын]]
*[[къыхэпшэхъуэн]]
*[[къыхэпщхьэн]]
*[[къыхэпщыжын]]
*[[къыхэпщын]]
*[[къыхэпщӏэукӏын]]
*[[къыхэпщӏыкӏын]]
*[[къыхэпыджыкӏын]]
*[[къыхэпӏэнкӏыкӏын]]
*[[къыхэпӏиикӏын]]
*[[къыхэскӏыкӏын]]
*[[къыхэсыкӏын]]
*[[къыхэтэджыкӏын]]
*[[къыхэтхыкӏын]]
*[[къыхэтхытхыкӏын]]
*[[къыхэтхъыжын]]
*[[къыхэтхъын]]
*[[къыхэтхъуэн]]
*[[къыхэтхъун]]
*[[къыхэтӏыкӏын]]
*[[къыхэтӏысыкӏын]]
*[[къыхэуэн]]
*[[къыхэубыдыкӏын]]
*[[къыхэувыкӏын]]
*[[къыхэудэн]]
*[[къыхэудын]]
*[[къыхэузыкӏын]]
*[[къыхэукӏэн]]
*[[къыхэукӏыкӏын]]
*[[къыхэукӏын]]
*[[къыхэукӏуриен]]
*[[къыхэукӏуриикӏын]]
*[[къыхэупщӏэтэн]]
*[[къыхэупщӏыкӏын]]
*[[къыхэухуэнщӏэн]]
*[[къыхэухуэныкӏын]]
*[[къыхэушыкӏын]]
*[[къыхэущэбэн]]
*[[къыхэуӏукӏын]]
*[[къыхэфиикӏын]]
*[[къыхэфтын]]
*[[къыхэфыкӏын]]
*[[къыхэфыщӏыкӏын]]
*[[къыхэфӏыкӏын]]
*[[къыхэхыжын]]
*[[къыхэхын]]
*[[къыхэхуэн]]
*[[къыхэхужьыкӏын]]
*[[къыхэхун]]
*[[къыхэхутэн]]
*[[къыхэхьэн]]
*[[къыхэхъеикӏын]]
*[[къыхэхъыжьэн]]
*[[къыхэхъуэн]]
*[[къыхэхъуэпскӏыкӏын]]
*[[къыхэхъукӏын]]
*[[къыхэхъуфӏыкӏын]]
*[[къыхэхъухьын]]
*[[къыхэцӏэнлъын]]
*[[къыхэцӏэфтын]]
*[[къыхэцӏуукӏын]]
*[[къыхэцӏыхукӏын]]
*[[къыхэцӏыщхъукӏын]]
*[[къыхэчыжын]]
*[[къыхэчын]]
*[[къыхэшэн]]
*[[къыхэшэрэхъыкӏын]]
*[[къыхэшэчэн]]
*[[къыхэшиикӏын]]
*[[къыхэшхэн]]
*[[къыхэшхыкӏын]]
*[[къыхэшын]]
*[[къыхэщэтэн]]
*[[къыхэщэтын]]
*[[къыхэщэхуэн]]
*[[къыхэщэщэн]]
*[[къыхэщэщын]]
*[[къыхэщэӏукӏын]]
*[[къыхэщт]]
*[[къыхэщтыкӏ]]
*[[къыхэщтыкӏын]]
*[[къыхэщтыкӏыншэу]]
*[[къыхэщтын]]
*[[къыхэщтыншэу]]
*[[къыхэщхьэрыуэн]]
*[[къыхэщхьэрыукӏын]]
*[[къыхэщхьэхукӏыжын]]
*[[къыхэщхьэхукӏын]]
*[[къыхэщын]]
*[[къыхэщыпыкӏын]]
*[[къыхэщӏэн]]
*[[къыхэщӏыкӏын]]
*[[къыхэщӏыхьын]]
*[[къыхэӏэбэн]]
*[[къыхэӏэтыкӏын]]
*[[къыхэӏуэнтӏыкӏыжын]]
*[[къыхэӏуэнтӏыкӏын]]
*[[къыхэӏукӏын]]
*[[къыхэӏун]]
*[[къыхэӏущӏыкӏын]]
*[[къыхегъэхын]]
*[[къыхегъэхун]]
*[[къыхиубыдэн]]
*[[къыхихын]]
*[[къыхихун]]
*[[къыхыфӏэдзэжын]]
*[[къыхыфӏэдзэн]]
*[[къыхыфӏэхуэн]]
*[[къыхыхьэн]]
===къыху===
*[[къыхуэбэнэн]]
*[[къыхуэбжыжын]]
*[[къыхуэбжын]]
*[[къыхуэвэн]]
*[[къыхуэгузэвэн]]
*[[къыхуэгуфӏэн]]
*[[къыхуэгуӏэн]]
*[[къыхуэгъэгъун]]
*[[къыхуэгъэдэхэн]]
*[[къыхуэгъэкӏуэн]]
*[[къыхуэгъэлъэгъуэн]]
*[[къыхуэгъэнэкӏэн]]
*[[къыхуэгъэнэн]]
*[[къыхуэгъэфэщэн]]
*[[къыхуэгъуэтыжын]]
*[[къыхуэгъуэтын]]
*[[къыхуэгъун]]
*[[къыхуэдэн]]
*[[къыхуэджэн]]
*[[къыхуэдзэлэшхэн]]
*[[къыхуэдзын]]
*[[къыхуэжыхьын]]
*[[къыхуэзэн]]
*[[къыхуэкӏуэжын]]
*[[къыхуэкӏуэн]]
*[[къыхуэлэжьэн]]
*[[къыхуэлэжьыжын]]
*[[къыхуэлэжьын]]
*[[къыхуэлъэн]]
*[[къыхуэлъхун]]
*[[къыхуэлӏэн]]
*[[къыхуэнэжэгужэн]]
*[[къыхуэнэжын]]
*[[къыхуэнэн]]
*[[къыхуэпэжын]]
*[[къыхуэплъын]]
*[[къыхуэпсэлъэн]]
*[[къыхуэпщын]]
*[[къыхуэпыхьэн]]
*[[къыхуэпӏэщӏэн]]
*[[къыхуэсыжын]]
*[[къыхуэсын]]
*[[къыхуэтын]]
*[[къыхуэтыншэу]]
*[[къыхуэубэн]]
*[[къыхуэубгъун]]
*[[къыхуэубзытэн]]
*[[къыхуэубзыхун]]
*[[къыхуэубыдын]]
*[[къыхуэушын]]
*[[къыхуэхьыжын]]
*[[къыхуэхьын]]
*[[къыхуэхъун]]
*[[къыхуэшэжын]]
*[[къыхуэшэн]]
*[[къыхуэшиин]]
*[[къыхуэщэхужын]]
*[[къыхуэщэхун]]
*[[къыхуэщтэжын]]
*[[къыхуэщтэн]]
*[[къыхуэщӏэжын]]
*[[къыхуэщӏэн]]
*[[къыхуэщӏыжын]]
*[[къыхуэщӏын]]
*[[къыхуэӏуэтэжын]]
*[[къыхуэӏурыщӏэн]]
*[[къыхудэкӏын]]
*[[къыхудэкӏуэн]]
*[[къыхудэмышеижын]]
*[[къыхудэплъеин]]
*[[къыхудэхуэн]]
*[[къыхуеблэгъэн]]
*[[къыхуегъэхьын]]
*[[къыхуеджэн]]
*[[къыхуеджэныгъэ]]
*[[къыхуедзыхын]]
*[[къыхуеин]]
*[[къыхуемыгъэкӏун]]
*[[къыхуеплъэкӏын]]
*[[къыхуеплъын]]
*[[къыхуеплъыхын]]
*[[къыхузэпещэн]]
*[[къыхузэтегъэувэн]]
*[[къыхузэтегъэувыӏэн]]
*[[къыхуикӏын]]
*[[къыхуисэн]]
*[[къыхуиуха]]
*[[къыхуиухын]]
*[[къыхуихын]]
*[[къыхуихуэн]]
*[[къыхутелъхьэн]]
*[[къыхутенэн]]
*[[къыхухэкӏын]]
*[[къыхухэхыжын]]
*[[къыхухэхын]]
*[[къыхухэхъуэн]]
*[[къыхухэчын]]
*[[къыхущытыкӏэ]]
*[[къыхущытын]]
*[[къыхущӏэплъын]]
*[[къыхущӏэуэн]]
*[[къыхуӏухын]]
===къыц===
*[[къыцэ]]
===къыщ===
*[[къыщ]]
*[[къыщалъхун]]
*[[къыщегъэнэн]]
*[[къыщегъэтхъын]]
*[[къыщежьэн]]
*[[къыщешхын]]
*[[къыщимыгъащӏэу]]
*[[къыщипхъуэн]]
*[[къыщитхъын]]
*[[къыщиудын]]
*[[къыщихун]]
*[[къыщишэн]]
*[[къыщхьэдэбэкъуэхыжын]]
*[[къыщхьэдэбэкъуэхын]]
*[[къыщхьэдэдзыхыжын]]
*[[къыщхьэдэдзыхын]]
*[[къыщхьэдэжэхын]]
*[[къыщхьэдэкӏыхын]]
*[[къыщхьэдэуэхын]]
*[[къыщхьэдэхын]]
*[[къыщхьэдэхуэхын]]
*[[къыщхьэдэшэхын]]
*[[къыщхьэдегъэкӏыхын]]
*[[къыщхьэдихун]]
*[[къыщхьэдихухын]]
*[[къыщхьэпэжын]]
*[[къыщхьэпэн]]
*[[къыщхьэприкӏыкӏын]]
*[[къыщхьэпрыгъэпӏиикӏын]]
*[[къыщхьэпрыжын]]
*[[къыщхьэпрыкӏыжын]]
*[[къыщхьэпрыкӏын]]
*[[къыщхьэпрыпщыжын]]
*[[къыщхьэпрыпщын]]
*[[къыщхьэпрыпӏиикӏын]]
*[[къыщхьэпрыхун]]
*[[къыщхьэрыуэн]]
*[[къыщхьэрыхын]]
*[[къыщхьэрыхун]]
*[[къыщхьэрычын]]
*[[къыщхьэщихын]]
*[[къыщхьэщихун]]
*[[къыщхьэщыгъуэлъхьэн]]
*[[къыщхьэщыжын]]
*[[къыщхьэщыкӏыжын]]
*[[къыщхьэщыкӏын]]
*[[къыщхьэщылъэдэн]]
*[[къыщхьэщылъхьэн]]
*[[къыщхьэщыпкӏын]]
*[[къыщхьэщыпкӏыу]]
*[[къыщхьэщыпӏиикӏын]]
*[[къыщхьэщытын]]
*[[къыщхьэщыуэн]]
*[[къыщхьэщыун]]
*[[къыщхьэщыхын]]
*[[къыщхьэщыхун]]
*[[къыщхьэщыхьэн]]
*[[къыщхьэщыщӏыкӏын]]
*[[къыщхьэщыщӏыхьын]]
*[[къыщхьэщыӏукӏын]]
*[[къыщыгъэщӏын]]
*[[къыщыгъупщэн]]
*[[къыщыжын]]
*[[къыщыкӏын]]
*[[къыщыкӏухьын]]
*[[къыщылыдыкӏын]]
*[[къыщылъагъун]]
*[[къыщылъэгъуэн]]
*[[къыщылъэтыжын]]
*[[къыщылъэтын]]
*[[къыщылъэфын]]
*[[къыщымынэу]]
*[[къыщынэн]]
*[[къыщыпкӏын]]
*[[къыщыпщын]]
*[[къыщысын]]
*[[къыщытхъын]]
*[[къыщытын]]
*[[къыщыхын]]
*[[къыщыхуэн]]
*[[къыщыхун]]
*[[къыщыхутэн]]
*[[къыщыхьэн]]
*[[къыщыхъун]]
*[[къыщыщӏын]]
===къыщӏ===
*[[къыщӏэбыргъукӏын]]
*[[къыщӏэбырыбыкӏын]]
*[[къыщӏэвыкӏын]]
*[[къыщӏэгуоукӏын]]
*[[къыщӏэгурымыкӏын]]
*[[къыщӏэгуфӏыкӏын]]
*[[къыщӏэгъэбрыукӏын]]
*[[къыщӏэгъэбылъыкӏын]]
*[[къыщӏэгъэбырдыкӏын]]
*[[къыщӏэгъэжын]]
*[[къыщӏэгъэкӏын]]
*[[къыщӏэгъэкъэбзыкӏын]]
*[[къыщӏэгъэлъэдэн]]
*[[къыщӏэгъэлъэлъэн]]
*[[къыщӏэгъэлъэлъын]]
*[[къыщӏэгъэлъэн]]
*[[къыщӏэгъэлъын]]
*[[къыщӏэгъэмбырыукӏын]]
*[[къыщӏэгъэныжын]]
*[[къыщӏэгъэнын]]
*[[къыщӏэгъэплъын]]
*[[къыщӏэгъэпӏиикӏын]]
*[[къыщӏэгъэтӏэтӏын]]
*[[къыщӏэгъэупщӏыӏуэн]]
*[[къыщӏэгъэхун]]
*[[къыщӏэгъэхьэжын]]
*[[къыщӏэгъэхьэн]]
*[[къыщӏэгъэхъуэн]]
*[[къыщӏэгъэщын]]
*[[къыщӏэгъэщӏыӏэн]]
*[[къыщӏэгъуэлъхьэн]]
*[[къыщӏэдэӏукӏын]]
*[[къыщӏэджэлын]]
*[[къыщӏэджэрэзэн]]
*[[къыщӏэджэрэзыкӏын]]
*[[къыщӏэджыкӏын]]
*[[къыщӏэдзапӏэ]]
*[[къыщӏэдзэжын]]
*[[къыщӏэдзэн]]
*[[къыщӏэдзыжын]]
*[[къыщӏэдзын]]
*[[къыщӏэжыжын]]
*[[къыщӏэжын]]
*[[къыщӏэжыпӏэ]]
*[[къыщӏэкӏэн]]
*[[къыщӏэкӏыгъуэ]]
*[[къыщӏэкӏыжын]]
*[[къыщӏэкӏыжыпӏэ]]
*[[къыщӏэкӏыкӏын]]
*[[къыщӏэкӏын]]
*[[къыщӏэкӏыпӏэ]]
*[[къыщӏэкӏуэн]]
*[[къыщӏэкъузыкӏын]]
*[[къыщӏэлэлын]]
*[[къыщӏэлъэдэжын]]
*[[къыщӏэлъэдэн]]
*[[къыщӏэлъэлъэн]]
*[[къыщӏэлъэлъын]]
*[[къыщӏэлъэн]]
*[[къыщӏэлъэсыкӏын]]
*[[къыщӏэлъэтын]]
*[[къыщӏэлъэфын]]
*[[къыщӏэлъэщӏыкӏын]]
*[[къыщӏэлъэӏун]]
*[[къыщӏэлъеикӏын]]
*[[къыщӏэлъхьэн]]
*[[къыщӏэлъын]]
*[[къыщӏэмбрыукӏыжын]]
*[[къыщӏэнэкӏэн]]
*[[къыщӏэнэн]]
*[[къыщӏэныжын]]
*[[къыщӏэнын]]
*[[къыщӏэпкӏэн]]
*[[къыщӏэпкӏын]]
*[[къыщӏэплъэн]]
*[[къыщӏэплъын]]
*[[къыщӏэпсэн]]
*[[къыщӏэпхъэнкӏыкӏын]]
*[[къыщӏэпхъуэжын]]
*[[къыщӏэпхъуэн]]
*[[къыщӏэпхъуэтын]]
*[[къыщӏэпщэн]]
*[[къыщӏэпщыжын]]
*[[къыщӏэпщын]]
*[[къыщӏэпщыпӏэ]]
*[[къыщӏэпӏиикӏын]]
*[[къыщӏэпӏыкӏын]]
*[[къыщӏэпӏытӏыкӏын]]
*[[къыщӏэтэджэн]]
*[[къыщӏэтэджыкӏын]]
*[[къыщӏэтхыкӏыжын]]
*[[къыщӏэтхыкӏын]]
*[[къыщӏэтхъыжын]]
*[[къыщӏэтхъын]]
*[[къыщӏэтхъуэн]]
*[[къыщӏэтхъун]]
*[[къыщӏэтхъунщӏыкӏын]]
*[[къыщӏэтӏэпӏыкӏыжын]]
*[[къыщӏэтӏэпӏыкӏын]]
*[[къыщӏэтӏэтӏын]]
*[[къыщӏэтӏыкӏын]]
*[[къыщӏэтӏысхьэн]]
*[[къыщӏэуэн]]
*[[къыщӏэубэн]]
*[[къыщӏэувэн]]
*[[къыщӏэудэн]]
*[[къыщӏэудын]]
*[[къыщӏэужьгъэн]]
*[[къыщӏэун]]
*[[къыщӏэутӏыпщхьэн]]
*[[къыщӏэутӏыпщыкӏын]]
*[[къыщӏэуӏукӏын]]
*[[къыщӏэфыкӏын]]
*[[къыщӏэфыщӏыкӏын]]
*[[къыщӏэхын]]
*[[къыщӏэхуэн]]
*[[къыщӏэхужын]]
*[[къыщӏэхун]]
*[[къыщӏэхутэн]]
*[[къыщӏэхьэжын]]
*[[къыщӏэхьэн]]
*[[къыщӏэхъуэн]]
*[[къыщӏэхъукӏын]]
*[[къыщӏэцӏэфтын]]
*[[къыщӏэчыжын]]
*[[къыщӏэчын]]
*[[къыщӏэшэн]]
*[[къыщӏэшиикӏын]]
*[[къыщӏэшхэн]]
*[[къыщӏэшын]]
*[[къыщӏэщэтэн]]
*[[къыщӏэщэтыжын]]
*[[къыщӏэщэтын]]
*[[къыщӏэщэщэн]]
*[[къыщӏэщэщын]]
*[[къыщӏэщыкӏын]]
*[[къыщӏэщын]]
*[[къыщӏэщӏыкӏын]]
*[[къыщӏэӏэбэн]]
*[[къыщӏэӏэтэн]]
*[[къыщӏэӏуэн]]
*[[къыщӏэӏукӏын]]
*[[къыщӏегъэдзын]]
*[[къыщӏегъэхун]]
*[[къыщӏегъэчын]]
*[[къыщӏидзыжын]]
*[[къыщӏитхъын]]
*[[къыщӏихын]]
*[[къыщӏихун]]
*[[къыщӏихьэн]]
*[[къыщӏыгъун]]
*[[къыщӏыхьэжын]]
*[[къыщӏыхьэн]]
*[[къыщӏыхьэпӏэ]]
===къыӏ===
*[[къыӏэпыхун]]
*[[къыӏэрыжын]]
*[[къыӏэрынэн]]
*[[къыӏэрыпхъуэтын]]
*[[къыӏэрыхын]]
*[[къыӏэрыхун]]
*[[къыӏэрыхьэн]]
*[[къыӏэрыщэтын]]
*[[къыӏэщӏэгъэкӏын]]
*[[къыӏэщӏэкӏын]]
*[[къыӏэщӏэкъутэн]]
*[[къыӏэщӏэлыдыкӏын]]
*[[къыӏэщӏэлъэгъуэн]]
*[[къыӏэщӏэлъэтын]]
*[[къыӏэщӏэлъхьэн]]
*[[къыӏэщӏэнэн]]
*[[къыӏэщӏэпхъуэтын]]
*[[къыӏэщӏэпӏиикӏын]]
*[[къыӏэщӏэпӏытӏэн]]
*[[къыӏэщӏэтхъын]]
*[[къыӏэщӏэуэн]]
*[[къыӏэщӏэудын]]
*[[къыӏэщӏэукӏэн]]
*[[къыӏэщӏэухэн]]
*[[къыӏэщӏэхын]]
*[[къыӏэщӏэхуэн]]
*[[къыӏэщӏэхун]]
*[[къыӏэщӏэхъухьын]]
*[[къыӏэщӏэчын]]
*[[къыӏэщӏэщын]]
*[[къыӏэщӏэщӏэн]]
*[[къыӏэщӏэщӏыхьын]]
*[[къыӏэщӏэӏуэнтӏыкӏын]]
*[[къыӏэщӏыхьэн]]
===къыӏу===
*[[къыӏугъэзыкӏын]]
*[[къыӏугъэкӏэн]]
*[[къыӏугъэпкӏын]]
*[[къыӏугъэхьэн]]
*[[къыӏужыжын]]
*[[къыӏуидзэн]]
*[[къыӏуимыхьэн]]
*[[къыӏукӏэн]]
*[[къыӏукӏыжын]]
*[[къыӏукӏын]]
*[[къыӏукӏуэсыкӏын]]
*[[къыӏукӏуэтэн]]
*[[къыӏукӏуэтын]]
*[[къыӏукӏутэн]]
*[[къыӏулэжьыкӏын]]
*[[къыӏулэлын]]
*[[къыӏулыдыкӏын]]
*[[къыӏулъэдэн]]
*[[къыӏулъэлъын]]
*[[къыӏулъэтэн]]
*[[къыӏулъэтын]]
*[[къыӏулъэфэн]]
*[[къыӏулъэфын]]
*[[къыӏулъэщӏыкӏын]]
*[[къыӏулъеикӏын]]
*[[къыӏулъхьэн]]
*[[къыӏулъыкӏын]]
*[[къыӏунэн]]
*[[къыӏупкӏын]]
*[[къыӏупсын]]
*[[къыӏупхъуэн]]
*[[къыӏупхъуэтын]]
*[[къыӏупӏиикӏын]]
*[[къыӏурихын]]
*[[къыӏурыблэн]]
*[[къыӏурыгъэхун]]
*[[къыӏурыджэлыкӏыжын]]
*[[къыӏурыджэлыкӏын]]
*[[къыӏурыджэлын]]
*[[къыӏурыжын]]
*[[къыӏурыкӏэн]]
*[[къыӏурылэлын]]
*[[къыӏурылъэлъын]]
*[[къыӏурыпкӏын]]
*[[къыӏурыпхъуэтын]]
*[[къыӏурытӏэтӏын]]
*[[къыӏурыуэн]]
*[[къыӏурыун]]
*[[къыӏурыхын]]
*[[къыӏурыхун]]
*[[къыӏурыхъуэн]]
*[[къыӏурыцыцыкӏын]]
*[[къыӏурычын]]
*[[къыӏутхъын]]
*[[къыӏутын]]
*[[къыӏуувэн]]
*[[къыӏуудын]]
*[[къыӏухын]]
*[[къыӏухуэн]]
*[[къыӏухун]]
*[[къыӏухутэн]]
*[[къыӏухьэжын]]
*[[къыӏухьэн]]
*[[къыӏухъукӏын]]
*[[къыӏуцӏэфтыжын]]
*[[къыӏуцӏуукӏын]]
*[[къыӏушэжын]]
*[[къыӏушэн]]
*[[къыӏушхэн]]
*[[къыӏушхыкӏын]]
*[[къыӏушын]]
*[[къыӏущэн]]
*[[къыӏущэтын]]
*[[къыӏущэщын]]
*[[къыӏущын]]
*[[къыӏущӏэн]]
*[[къыӏущӏыкӏын]]
*[[къыӏущӏыхьын]]
&lt;/div&gt;
{{Къэбэрдей-Шэрджэсыбзэ индекс}}</text>
      <sha1>5bt6p0xazjmvqjw992eij5t14s47pvy</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>тебзэ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>28990</id>
    <revision>
      <id>130241</id>
      <parentid>81118</parentid>
      <timestamp>2026-10-29T09:20:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rhdkabardian</username>
        <id>5</id>
      </contributor>
      <origin>130241</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1574" sha1="1237pelnbw4wdxb1ghj2wlgqajjr8c6" xml:space="preserve">{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ЩЫӀЭЦӀЭ}}
{{этимологие}}
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=ˈte:bzɐ}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=те- + [бз] + -э}}
{{склоненэ}}
{{скл-эр|kbd|псалъэпкъ=тебз}}
{{мыхьэнэ}}
#Щыгъын, тепӀэнщӀэлъын с. ху. я щӀыӀумкӀэ телъ, теда щэкӀ е фэ.
{{щапхъэхэр}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 182
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| Мы дзэм &lt;b&gt;тебзэ&lt;/b&gt; хуэщӀын хуейщ. || На этот зуб тебе (вам) надо поставить &lt;b&gt;коронку&lt;/b&gt;. || This tooth needs &lt;b&gt;a crown&lt;/b&gt;.
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{зэпхахэр}}
*ПыӀэ тебзэ.
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*тебзэ: top, upper or outer surface (for example, of a coat or blanket)
*ПыӀэ тебзэ: top of a hat
{{урысыбзэ}}
*тебзэ: верх (напр. шубы, одеяла)
*ПыӀэ тебзэ: верх шляпы
{{библиографие}}</text>
      <sha1>1237pelnbw4wdxb1ghj2wlgqajjr8c6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>зэхуэщӏын</title>
    <ns>0</ns>
    <id>33848</id>
    <revision>
      <id>130215</id>
      <parentid>108335</parentid>
      <timestamp>2026-10-28T14:34:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rhdkabardian</username>
        <id>5</id>
      </contributor>
      <origin>130215</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4340" sha1="qgwx0vsu1ct0o28cc54npgqhlhg2yxt" xml:space="preserve">{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ГЛАГОЛ ЛЪЭӀЭС}}
{{этимологие}}
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=zɐxʷɐ'ɕʹǝn}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=зэ- + хуэ- + [щӏ] + -ы + -н}}
{{спряженэ}}
[[спр-лъэӏ-зэхуэщӏын|Глагол лъэӏэс &quot;зэхуэщӏын&quot;-ым и спряженэр]]
{{мыхьэнэ}}
#Зыгуэр гъэбыдэн, и бжэр Ӏугъэуэн, ӀупӀэн.
{{щапхъэхэр}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 182
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| Уи жьэр зэтепӀэ (&lt;b&gt;зэхуэщӀ&lt;/b&gt;). || &lt;b&gt;Закрой(-те)&lt;/b&gt; рот. || &lt;b&gt;Close&lt;/b&gt; your mouth.
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{зэпхахэр}}
*Ӏупхъуэр зэхуащӀащ.
*Пхъуантэр зэхуэщӀын.
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*зэхуэщӏын: close sth
*Ӏупхъуэр зэхуащӀащ: the drew or closed the curtains.
*Пхъуантэр зэхуэщӀын: close the suitcase.
{{урысыбзэ}}
*зэхуэщӏын: закрыть что-л.
*Ӏупхъуэр зэхуащӀащ: закрыли занавески.
*Пхъуантэр зэхуэщӀын: закрыть чемодан.
{{библиографие}}
{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ГЛАГОЛ ЛЪЭӀЭС}}
{{этимологие}}
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=zɐxʷɐ'ɕʹǝn}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=зэ- + хуэ- + [щӏ] + -ы + -н}}
{{спряженэ}}
[[спр-лъэӏ-зэхуэщӏын1|Глагол лъэӏэс &quot;зэхуэщӏын&quot;-ым и спряженэр]]
{{мыхьэнэ}}
#Еплъ псалъафэ зэпыщӀахэр.
{{щапхъэхэр}}
{{зэпхахэр}}
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*зэхуэщӏын: see псалъафэ зэпыщӀахэр
{{урысыбзэ}}
*зэхуэщӏын: см. псалъафэ зэпыщӀахэр
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''псалъафэ зэпыщӀахэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
====Ба зэхуэщӀын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}}
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} kiss each other/one another
{{псалъафэ-урысыбзэ}} целоваться
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Дзыхь зэхуэщӀын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}}
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} trust one another
{{псалъафэ-урысыбзэ}} доверять друг другу
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Лъагъуныгъэ зэхуэщӀын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}}
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} fall in love with each other.
{{псалъафэ-урысыбзэ}} влюбиться друг в друга.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Нащхьэ зэхуэщӀын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}}
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} wink at each other.
{{псалъафэ-урысыбзэ}} перемигиваться.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====ӀэплӀэ зэхуэщӀын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}}
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} embrace, hug each other.
{{псалъафэ-урысыбзэ}} обниматься
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{библиографие}}</text>
      <sha1>qgwx0vsu1ct0o28cc54npgqhlhg2yxt</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>зегъэтхын</title>
    <ns>0</ns>
    <id>34181</id>
    <revision>
      <id>130250</id>
      <parentid>113870</parentid>
      <timestamp>2026-10-29T09:36:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rhdkabardian</username>
        <id>5</id>
      </contributor>
      <origin>130250</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1473" sha1="qvpfhyc15ldf7iqjtofd3ofuqudiv5o" xml:space="preserve">{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ГЛАГОЛ ЛЪЭМЫӀЭС}}
{{этимологие}}
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=ze:ʁɐ'txǝn}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=зе- + гъэ- + [тх] + -ы + -н}}
{{спряженэ}}
[[спр-лъэӏ-зегъэтхын|Глагол лъэмыӏэс &quot;зегъэтхын&quot;-ым и спряженэр]]
{{мыхьэнэ}}
#Уи цӀэ, унэцӀэр зыгуэрым егъэтхын, зыщӀыпӀэ ирегъэтхэн.
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 182
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| Чэзум &lt;b&gt;зегъэтх&lt;/b&gt;. || &lt;b&gt;Запиши(-те)сь на&lt;/b&gt; очередь. || &lt;b&gt;Make&lt;/b&gt; an appointment.
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{щапхъэхэр}}
{{зэпхахэр}}
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*зегъэтхын: sign up or register for sth
{{урысыбзэ}}
*зегъэтхын: записаться куда-л.
{{библиографие}}</text>
      <sha1>qvpfhyc15ldf7iqjtofd3ofuqudiv5o</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>130251</id>
      <parentid>130250</parentid>
      <timestamp>2026-10-29T09:37:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rhdkabardian</username>
        <id>5</id>
      </contributor>
      <origin>130251</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1517" sha1="4e2btayjtzc16oxi0od39t3c6rv521d" xml:space="preserve">{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ГЛАГОЛ ЛЪЭМЫӀЭС}}
{{этимологие}}
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=ze:ʁɐ'txǝn}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=зе- + гъэ- + [тх] + -ы + -н}}
{{спряженэ}}
[[спр-лъэӏ-зегъэтхын|Глагол лъэмыӏэс &quot;зегъэтхын&quot;-ым и спряженэр]]
{{мыхьэнэ}}
#Уи цӀэ, унэцӀэр зыгуэрым егъэтхын, зыщӀыпӀэ ирегъэтхэн.
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 182
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| Чэзум &lt;b&gt;зегъэтх&lt;/b&gt;. || &lt;b&gt;Запиши(-те)сь на&lt;/b&gt; очередь. || &lt;b&gt;Make&lt;/b&gt; an appointment.
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{щапхъэхэр}}
{{зэпхахэр}}
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*зегъэтхын: sign up or register for sth, make (an apointment)
{{урысыбзэ}}
*зегъэтхын: записаться куда-л. (на очередь)
{{библиографие}}</text>
      <sha1>4e2btayjtzc16oxi0od39t3c6rv521d</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>130252</id>
      <parentid>130251</parentid>
      <timestamp>2026-10-29T09:38:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rhdkabardian</username>
        <id>5</id>
      </contributor>
      <origin>130252</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1517" sha1="97aujumi4ubnu0xuoh8bm1s69kgfvj1" xml:space="preserve">{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ГЛАГОЛ ЛЪЭМЫӀЭС}}
{{этимологие}}
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=ze:ʁɐ'txǝn}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=зе- + гъэ- + [тх] + -ы + -н}}
{{спряженэ}}
[[спр-лъэӏ-зегъэтхын|Глагол лъэмыӏэс &quot;зегъэтхын&quot;-ым и спряженэр]]
{{мыхьэнэ}}
#Уи цӀэ, унэцӀэр зыгуэрым егъэтхын, зыщӀыпӀэ ирегъэтхэн.
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 183
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| Чэзум &lt;b&gt;зегъэтх&lt;/b&gt;. || &lt;b&gt;Запиши(-те)сь на&lt;/b&gt; очередь. || &lt;b&gt;Make&lt;/b&gt; an appointment.
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{щапхъэхэр}}
{{зэпхахэр}}
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*зегъэтхын: sign up or register for sth, make (an apointment)
{{урысыбзэ}}
*зегъэтхын: записаться куда-л. (на очередь)
{{библиографие}}</text>
      <sha1>97aujumi4ubnu0xuoh8bm1s69kgfvj1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>кърихэхын</title>
    <ns>0</ns>
    <id>50374</id>
    <revision>
      <id>130255</id>
      <timestamp>2026-10-29T10:51:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rhdkabardian</username>
        <id>5</id>
      </contributor>
      <comment>Created page with &quot;{{псалъащхьэ}} &lt;Gallery&gt; &lt;/Gallery&gt; {{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ГЛАГОЛ ЛЪЭӀЭС}} {{этимологие}} {{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=qʹri:xɐ'xǝn}} {{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=къы + ири- + хэ- + [х] + -ы + -н}} {{спряженэ}} [[спр-лъэӏ-кърихэхын|Глагол лъэӏэс &quot;кърихэхын&quot;-ым и спряженэр]] {{мыхьэнэ}} #Зыгуэр къ...&quot;</comment>
      <origin>130255</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1692" sha1="4hdtgex2do9tipiiecl210dg9e8dj7j" xml:space="preserve">{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ГЛАГОЛ ЛЪЭӀЭС}}
{{этимологие}}
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=qʹri:xɐ'xǝn}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=къы + ири- + хэ- + [х] + -ы + -н}}
{{спряженэ}}
[[спр-лъэӏ-кърихэхын|Глагол лъэӏэс &quot;кърихэхын&quot;-ым и спряженэр]]
{{мыхьэнэ}}
#Зыгуэр къыхэхын, зыгуэрым тещӏыхьауэ, зыгуэр къэбгъэсэбэпурэ.
{{щапхъэхэр}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 180
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| Нэгъуджэ &lt;b&gt;кърихэпхыну&lt;/b&gt; рецепт уиӀэ? || У тебя (вас) есть рецепт &lt;b&gt;на&lt;/b&gt; очки? || Do you have a prescription &lt;b&gt;for&lt;/b&gt; glasses?
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{зэпхахэр}}
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*кърихэхын: chose sth using sth, on the basis of sth, with the help of sth
{{урысыбзэ}}
*кърихэхын: выбрать что-либо с помощью чего-либо, на базе чего-либо, используя что-либо.
{{библиографие}}</text>
      <sha1>4hdtgex2do9tipiiecl210dg9e8dj7j</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>спр-лъэӏ-кърихэхын</title>
    <ns>0</ns>
    <id>50375</id>
    <revision>
      <id>130256</id>
      <timestamp>2026-10-29T10:52:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rhdkabardian</username>
        <id>5</id>
      </contributor>
      <comment>Created page with &quot;==Глагол лъэӏэс &quot;[[кърихэхын]]&quot;-ым и спряженэр== &lt;br/&gt; {{спр-лъэӏ-кърихэ-дбт-ы|псалъэпкъ=х}}&quot;</comment>
      <origin>130256</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="152" sha1="hgjez2nbtf27qv166sxn48hxorkylhd" xml:space="preserve">==Глагол лъэӏэс &quot;[[кърихэхын]]&quot;-ым и спряженэр==
&lt;br/&gt;
{{спр-лъэӏ-кърихэ-дбт-ы|псалъэпкъ=х}}</text>
      <sha1>hgjez2nbtf27qv166sxn48hxorkylhd</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Шаблон:спр-лъэӏ-кърихэ-дбт-ы</title>
    <ns>10</ns>
    <id>50376</id>
    <revision>
      <id>130257</id>
      <timestamp>2026-10-29T11:03:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rhdkabardian</username>
        <id>5</id>
      </contributor>
      <comment>Created page with &quot;&lt;!-- Template:спр-лъэӏ-зэхэ-дбт-ы --&gt;  {| class=&quot;wikitable&quot; |- ! Инфинитив (масдар) !! |- | щыӀэныгъэ: || кърихэ{{{псалъэпкъ}}}ын |- | щымыӀэныгъэ: || кърихэмы{{{псалъэпкъ}}}ын |}  {| class=&quot;wikitable&quot; |- ! Инфинитив (масдар) щхьэкӀэ зэхъуэкӀа !! сэ  !! уэ !! абы !! дэ !! фэ !! абыхэм  |- | щыӀэныгъэ: || кърихэс{{{псал...&quot;</comment>
      <origin>130257</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="73303" sha1="l8syhn2lmxynel9z4ph1x2kxpm3kk8g" xml:space="preserve">&lt;!-- Template:спр-лъэӏ-зэхэ-дбт-ы --&gt;

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! Инфинитив (масдар) !!
|-
| щыӀэныгъэ: || кърихэ{{{псалъэпкъ}}}ын
|-
| щымыӀэныгъэ: || кърихэмы{{{псалъэпкъ}}}ын
|}

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! Инфинитив (масдар) щхьэкӀэ зэхъуэкӀа !! сэ  !! уэ !! абы !! дэ !! фэ !! абыхэм 
|-
| щыӀэныгъэ: || кърихэс{{{псалъэпкъ}}}ын || кърихэп{{{псалъэпкъ}}}ын || кърихи{{{псалъэпкъ}}}ын || кърихэт{{{псалъэпкъ}}}ын || кърихэф{{{псалъэпкъ}}}ын || къриха{{{псалъэпкъ}}}ын
|-
| щымыӀэныгъэ: || кърихэзмы{{{псалъэпкъ}}}ын || кърихыумы{{{псалъэпкъ}}}ын || кърихимы{{{псалъэпкъ}}}ын || кърихэдмы{{{псалъэпкъ}}}ын || кърихэвмы{{{псалъэпкъ}}}ын || кърихамы{{{псалъэпкъ}}}ын
|}

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! Унафэ наклоненэ !! уэ !! фэ 
|-
| щыӀэныгъэ: || кърихэ{{{псалъэпкъ}}}! || кърихэф{{{псалъэпкъ}}}!
|-
| щымыӀэныгъэ: || кърихыумы{{{псалъэпкъ}}}! || кърихэвмы{{{псалъэпкъ}}}!
|}

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! ЗэраӀуатэ наклоненэ !! сэ  !! уэ !! абы !! дэ !! фэ !! абыхэм 
|-
| ит зэман – щыӀэныгъэ: || кърихызо{{{псалъэпкъ}}}(ыр) ||кърихыбо{{{псалъэпкъ}}}(ыр) || кърихе{{{псалъэпкъ}}}(ыр) || кърихыдо{{{псалъэпкъ}}}(ыр) || кърихыво{{{псалъэпкъ}}}(ыр) || къриха{{{псалъэпкъ}}}(ыр)
|-
| ит зэман – щымыӀэныгъэ: || кърихэс{{{псалъэпкъ}}}ыркъым || кърихэп{{{псалъэпкъ}}}ыркъым || кърихи{{{псалъэпкъ}}}ыркъым || кърихэт{{{псалъэпкъ}}}ыркъым || кърихэф{{{псалъэпкъ}}}ыркъым || къриха{{{псалъэпкъ}}}ыркъым
|-
| блэкӀа зэфӀэмыкӀа зэман (имперфект) – щыӀэныгъэ: || кърихэс{{{псалъэпкъ}}}ырт || кърихэп{{{псалъэпкъ}}}ырт || кърихи{{{псалъэпкъ}}}ырт || кърихэт{{{псалъэпкъ}}}ырт || кърихэф{{{псалъэпкъ}}}ырт || къриха{{{псалъэпкъ}}}ырт
|-
| блэкӀа зэфӀэмыкӀа зэман (имперфект) – щымыӀэныгъэ: || кърихэс{{{псалъэпкъ}}}ыртэкъым || кърихэп{{{псалъэпкъ}}}ыртэкъым || кърихи{{{псалъэпкъ}}}ыртэкъым || кърихэт{{{псалъэпкъ}}}ыртэкъым || кърихэф{{{псалъэпкъ}}}ыртэкъым || къриха{{{псалъэпкъ}}}ыртэкъым
|-
| блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ: || кърихэс{{{псалъэпкъ}}}ащ || кърихэп{{{псалъэпкъ}}}ащ || кърихи{{{псалъэпкъ}}}ащ || кърихэт{{{псалъэпкъ}}}ащ || кърихэф{{{псалъэпкъ}}}ащ || къриха{{{псалъэпкъ}}}ащ 
|-
| блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ: || кърихэс{{{псалъэпкъ}}}акъым || кърихэп{{{псалъэпкъ}}}акъым || кърихи{{{псалъэпкъ}}}акъым || кърихэт{{{псалъэпкъ}}}акъым || кърихэф{{{псалъэпкъ}}}акъым || къриха{{{псалъэпкъ}}}акъым
|-
| блэкӀа зэфӀэкӀа и пэ ит зэман (плюс квамперфект) – щыӀэныгъэ: || кърихэс{{{псалъэпкъ}}}ат || кърихэп{{{псалъэпкъ}}}ат || кърихи{{{псалъэпкъ}}}ат || кърихэт{{{псалъэпкъ}}}ат || кърихэф{{{псалъэпкъ}}}ат || къриха{{{псалъэпкъ}}}ат 
|-
| блэкӀа зэфӀэкӀа и пэ ит зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ: || кърихэс{{{псалъэпкъ}}}атэкъым || кърихэп{{{псалъэпкъ}}}атэкъым || кърихи{{{псалъэпкъ}}}атэкъым || кърихэт{{{псалъэпкъ}}}атэкъым || кърихэф{{{псалъэпкъ}}}атэкъым || къриха{{{псалъэпкъ}}}атэкъым 
|-
| блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман – щыӀэныгъэ: || кърихэс{{{псалъэпкъ}}}ыгъащ || кърихэп{{{псалъэпкъ}}}ыгъащ || кърихи{{{псалъэпкъ}}}ыгъащ || кърихэт{{{псалъэпкъ}}}ыгъащ || кърихэф{{{псалъэпкъ}}}ыгъащ || къриха{{{псалъэпкъ}}}ыгъащ 
|-
| блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман – щымыӀэныгъэ: || кърихэс{{{псалъэпкъ}}}ыгъакъым || кърихэп{{{псалъэпкъ}}}ыгъакъым || кърихи{{{псалъэпкъ}}}ыгъакъым || кърихэт{{{псалъэпкъ}}}ыгъакъым || кърихэф{{{псалъэпкъ}}}ыгъакъым || къриха{{{псалъэпкъ}}}ыгъакъым 
|-
| блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа и пэ ит зэман – щыӀэныгъэ: || кърихэс{{{псалъэпкъ}}}ыгъат || кърихэп{{{псалъэпкъ}}}ыгъат || кърихи{{{псалъэпкъ}}}ыгъат || кърихэт{{{псалъэпкъ}}}ыгъат || кърихэф{{{псалъэпкъ}}}ыгъат || къриха{{{псалъэпкъ}}}ыгъат 
|-
| блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа и пэ ит зэман – щымыӀэныгъэ: || кърихэс{{{псалъэпкъ}}}ыгъатэкъым || кърихэп{{{псалъэпкъ}}}ыгъатэкъым || кърихи{{{псалъэпкъ}}}ыгъатэкъым || кърихэт{{{псалъэпкъ}}}ыгъатэкъым || кърихэф{{{псалъэпкъ}}}ыгъатэкъым || къриха{{{псалъэпкъ}}}ыгъатэкъым 
|-
| блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман I – щыӀэныгъэ: || кърихэс{{{псалъэпкъ}}}щ || кърихэп{{{псалъэпкъ}}}щ || кърихи{{{псалъэпкъ}}}щ || кърихэт{{{псалъэпкъ}}}щ || кърихэф{{{псалъэпкъ}}}щ || къриха{{{псалъэпкъ}}}щ 
|-
| блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман I – щымыӀэныгъэ: || кърихэс{{{псалъэпкъ}}}къым || кърихэп{{{псалъэпкъ}}}къым || кърихи{{{псалъэпкъ}}}къым || кърихэт{{{псалъэпкъ}}}къым || кърихэф{{{псалъэпкъ}}}къым || къриха{{{псалъэпкъ}}}къым 
|-
| блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман II – щыӀэныгъэ: || кърихэс{{{псалъэпкъ}}}т || кърихэп{{{псалъэпкъ}}}т || кърихи{{{псалъэпкъ}}}т || кърихэт{{{псалъэпкъ}}}т || кърихэф{{{псалъэпкъ}}}т || къриха{{{псалъэпкъ}}}т 
|-
| блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман II – щымыӀэныгъэ: || кърихэс{{{псалъэпкъ}}}тэкъым || кърихэп{{{псалъэпкъ}}}тэкъым || кърихи{{{псалъэпкъ}}}тэкъым || кърихэт{{{псалъэпкъ}}}тэкъым || кърихэф{{{псалъэпкъ}}}тэкъым || къриха{{{псалъэпкъ}}}тэкъым 
|-
| къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ: || кърихэс{{{псалъэпкъ}}}ынщ || кърихэп{{{псалъэпкъ}}}ынщ || кърихи{{{псалъэпкъ}}}ынщ || кърихэт{{{псалъэпкъ}}}ынщ || кърихэф{{{псалъэпкъ}}}ынщ || къриха{{{псалъэпкъ}}}ынщ 
|-
| къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ: || кърихэс{{{псалъэпкъ}}}ынкъым || кърихэп{{{псалъэпкъ}}}ынкъым || кърихи{{{псалъэпкъ}}}ынкъым || кърихэт{{{псалъэпкъ}}}ынкъым || кърихэф{{{псалъэпкъ}}}ынкъым || къриха{{{псалъэпкъ}}}ынкъым 
|-
| къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ: || кърихэс{{{псалъэпкъ}}}ынущ || кърихэп{{{псалъэпкъ}}}ынущ || кърихи{{{псалъэпкъ}}}ынущ || кърихэт{{{псалъэпкъ}}}ынущ || кърихэф{{{псалъэпкъ}}}ынущ || къриха{{{псалъэпкъ}}}ынущ 
|-
| къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ: || кърихэс{{{псалъэпкъ}}}ынукъым || кърихэп{{{псалъэпкъ}}}ынукъым || кърихи{{{псалъэпкъ}}}ынукъым || кърихэт{{{псалъэпкъ}}}ынукъым || кърихэф{{{псалъэпкъ}}}ынукъым || къриха{{{псалъэпкъ}}}ынукъым 
|}

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! ЗэрыупщӀэ наклоненэ !! сэ  !! уэ !! абы !! дэ !! фэ !! абыхэм 
|-
| ит зэман – щыӀэныгъэ: || кърихэс{{{псалъэпкъ}}}рэ || кърихэп{{{псалъэпкъ}}}рэ || кърихи{{{псалъэпкъ}}}рэ || кърихэт{{{псалъэпкъ}}}рэ || кърихэф{{{псалъэпкъ}}}рэ || къриха{{{псалъэпкъ}}}рэ 
|-
| ит зэман – щымыӀэныгъэ: || кърихэс{{{псалъэпкъ}}}ыркъэ || кърихэп{{{псалъэпкъ}}}ыркъэ || кърихи{{{псалъэпкъ}}}ыркъэ || кърихэт{{{псалъэпкъ}}}ыркъэ || кърихэф{{{псалъэпкъ}}}ыркъэ || къриха{{{псалъэпкъ}}}ыркъэ 
|-
| блэкӀа зэфӀэмыкӀа зэман (имперфект) – щыӀэныгъэ: || кърихэс{{{псалъэпкъ}}}ырт || кърихэп{{{псалъэпкъ}}}ырт || кърихи{{{псалъэпкъ}}}ырт || кърихэт{{{псалъэпкъ}}}ырт || кърихэф{{{псалъэпкъ}}}ырт || къриха{{{псалъэпкъ}}}ырт
|-
| блэкӀа зэфӀэмыкӀа зэман (имперфект) – щымыӀэныгъэ: || кърихэс{{{псалъэпкъ}}}ыртэкъэ || кърихэп{{{псалъэпкъ}}}ыртэкъэ || кърихи{{{псалъэпкъ}}}ыртэкъэ || кърихэт{{{псалъэпкъ}}}ыртэкъэ || кърихэф{{{псалъэпкъ}}}ыртэкъэ || къриха{{{псалъэпкъ}}}ыртэкъэ
|-
| блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ: || кърихэс{{{псалъэпкъ}}}а || кърихэп{{{псалъэпкъ}}}а || кърихи{{{псалъэпкъ}}}а || кърихэт{{{псалъэпкъ}}}а || кърихэф{{{псалъэпкъ}}}а || къриха{{{псалъэпкъ}}}а
|-
| блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ: || кърихэс{{{псалъэпкъ}}}акъэ || кърихэп{{{псалъэпкъ}}}акъэ || кърихи{{{псалъэпкъ}}}акъэ || кърихэт{{{псалъэпкъ}}}акъэ || кърихэф{{{псалъэпкъ}}}акъэ || къриха{{{псалъэпкъ}}}акъэ 
|-
| блэкӀа зэфӀэкӀа и пэ ит зэман (плюс квамперфект) – щыӀэныгъэ: || кърихэс{{{псалъэпкъ}}}ат || кърихэп{{{псалъэпкъ}}}ат || кърихи{{{псалъэпкъ}}}ат || кърихэт{{{псалъэпкъ}}}ат || кърихэф{{{псалъэпкъ}}}ат || къриха{{{псалъэпкъ}}}ат 
|-
| блэкӀа зэфӀэкӀа и пэ ит зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ: || кърихэс{{{псалъэпкъ}}}атэкъэ || кърихэп{{{псалъэпкъ}}}атэкъэ || кърихи{{{псалъэпкъ}}}атэкъэ || кърихэт{{{псалъэпкъ}}}атэкъэ || кърихэф{{{псалъэпкъ}}}атэкъэ || къриха{{{псалъэпкъ}}}атэкъэ 
|-
| блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман – щыӀэныгъэ: || кърихэс{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || кърихэп{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || кърихи{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || кърихэт{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || кърихэф{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || къриха{{{псалъэпкъ}}}ыгъа 
|-
| блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман – щымыӀыныгъэ: || кърихэс{{{псалъэпкъ}}}ыгъакъэ || кърихэп{{{псалъэпкъ}}}ыгъакъэ || кърихи{{{псалъэпкъ}}}ыгъакъэ || кърихэт{{{псалъэпкъ}}}ыгъакъэ || кърихэф{{{псалъэпкъ}}}ыгъакъэ || къриха{{{псалъэпкъ}}}ыгъакъэ 
|-
| блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа и пэ ит зэман – щыӀэныгъэ: || кърихэс{{{псалъэпкъ}}}ыгъат || кърихэп{{{псалъэпкъ}}}ыгъат || кърихи{{{псалъэпкъ}}}ыгъат || кърихэт{{{псалъэпкъ}}}ыгъат || кърихэф{{{псалъэпкъ}}}ыгъат || къриха{{{псалъэпкъ}}}ыгъат 
|-
| блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа и пэ ит зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ: || кърихэс{{{псалъэпкъ}}}ыгъатэкъэ || кърихэп{{{псалъэпкъ}}}ыгъатэкъэ || кърихи{{{псалъэпкъ}}}ыгъатэкъэ || кърихэт{{{псалъэпкъ}}}ыгъатэкъэ || кърихэф{{{псалъэпкъ}}}ыгъатэкъэ || къриха{{{псалъэпкъ}}}ыгъатэкъэ 
|-
| блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман I – щыӀэныгъэ: || кърихэс{{{псалъэпкъ}}} || кърихэп{{{псалъэпкъ}}} || кърихи{{{псалъэпкъ}}} || кърихэт{{{псалъэпкъ}}} || кърихэф{{{псалъэпкъ}}} || къриха{{{псалъэпкъ}}} 
|-
| блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман I – щымыӀэныгъэ: || кърихэс{{{псалъэпкъ}}}къэ || кърихэп{{{псалъэпкъ}}}къэ || кърихи{{{псалъэпкъ}}}къэ || кърихэт{{{псалъэпкъ}}}къэ || кърихэф{{{псалъэпкъ}}}къэ || къриха{{{псалъэпкъ}}}къэ 
|-
| блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман II – щыӀэныгъэ: || кърихэс{{{псалъэпкъ}}}т || кърихэп{{{псалъэпкъ}}}т || кърихи{{{псалъэпкъ}}}т || кърихэт{{{псалъэпкъ}}}т || кърихэф{{{псалъэпкъ}}}т || къриха{{{псалъэпкъ}}}т 
|-
| блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман II – щымыӀэныгъэ: || кърихэс{{{псалъэпкъ}}}тэкъэ || кърихэп{{{псалъэпкъ}}}тэкъэ || кърихи{{{псалъэпкъ}}}тэкъэ || кърихэт{{{псалъэпкъ}}}тэкъэ || кърихэф{{{псалъэпкъ}}}тэкъэ || къриха{{{псалъэпкъ}}}тэкъэ 
|-
| къэкӀуэну  мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ: || кърихэс{{{псалъэпкъ}}}ын || кърихэп{{{псалъэпкъ}}}ын || кърихи{{{псалъэпкъ}}}ын || кърихэт{{{псалъэпкъ}}}ын || кърихэф{{{псалъэпкъ}}}ын || къриха{{{псалъэпкъ}}}ын 
|-
| къэкӀуэну  мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ: || кърихэс{{{псалъэпкъ}}}ынкъэ || кърихэп{{{псалъэпкъ}}}ынкъэ || кърихи{{{псалъэпкъ}}}ынкъэ || кърихэт{{{псалъэпкъ}}}ынкъэ || кърихэф{{{псалъэпкъ}}}ынкъэ || къриха{{{псалъэпкъ}}}ынкъэ 
|-
| къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ: || кърихэс{{{псалъэпкъ}}}ыну || кърихэп{{{псалъэпкъ}}}ыну || кърихи{{{псалъэпкъ}}}ыну || кърихэт{{{псалъэпкъ}}}ыну || кърихэф{{{псалъэпкъ}}}ыну || къриха{{{псалъэпкъ}}}ыну 
|-
| къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ: || кърихэс{{{псалъэпкъ}}}ынукъэ || кърихэп{{{псалъэпкъ}}}ынукъэ || кърихи{{{псалъэпкъ}}}ынукъэ || кърихэт{{{псалъэпкъ}}}ынукъэ || кърихэф{{{псалъэпкъ}}}ынукъэ || къриха{{{псалъэпкъ}}}ынукъэ 
|}

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! условнэ ипэжыпӀэкӀэ щыӀэ наклоненэ !! сэ  !! уэ !! абы !! дэ !! фэ !! абыхэм 
|-
| ит зэман – щыӀэныгъэ: || кърихэс{{{псалъэпкъ}}}мэ || кърихэп{{{псалъэпкъ}}}мэ || кърихи{{{псалъэпкъ}}}мэ || кърихэт{{{псалъэпкъ}}}мэ || кърихэф{{{псалъэпкъ}}}мэ || къриха{{{псалъэпкъ}}}мэ 
|-
| ит зэман – щымыӀэныгъэ: || кърихэзмы{{{псалъэпкъ}}}мэ || кърихыумы{{{псалъэпкъ}}}мэ || кърихимы{{{псалъэпкъ}}}мэ || кърихэдмы{{{псалъэпкъ}}}мэ || кърихэвмы{{{псалъэпкъ}}}мэ || кърихамы{{{псалъэпкъ}}}мэ 
|-
| блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ: || кърихэс{{{псалъэпкъ}}}амэ || кърихэп{{{псалъэпкъ}}}амэ || кърихи{{{псалъэпкъ}}}амэ || кърихэт{{{псалъэпкъ}}}амэ || кърихэф{{{псалъэпкъ}}}амэ || къриха{{{псалъэпкъ}}}амэ 
|-
| блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ: || кърихэзмы{{{псалъэпкъ}}}амэ || кърихыумы{{{псалъэпкъ}}}амэ || кърихимы{{{псалъэпкъ}}}амэ || кърихэдмы{{{псалъэпкъ}}}амэ || кърихэвмы{{{псалъэпкъ}}}амэ || кърихамы{{{псалъэпкъ}}}амэ 
|-
| блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект)– щыӀэныгъэ: || кърихэс{{{псалъэпкъ}}}ыгъамэ || кърихэп{{{псалъэпкъ}}}ыгъамэ || кърихи{{{псалъэпкъ}}}ыгъамэ || кърихэт{{{псалъэпкъ}}}ыгъамэ || кърихэф{{{псалъэпкъ}}}ыгъамэ || къриха{{{псалъэпкъ}}}ыгъамэ 
|-
| блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ: || кърихэзмы{{{псалъэпкъ}}}ыгъамэ || кърихыумы{{{псалъэпкъ}}}ыгъамэ || кърихимы{{{псалъэпкъ}}}ыгъамэ || кърихэдмы{{{псалъэпкъ}}}ыгъамэ || кърихэвмы{{{псалъэпкъ}}}ыгъамэ || кърихамы{{{псалъэпкъ}}}ыгъамэ 
|-
| къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ: || кърихэс{{{псалъэпкъ}}}ынмэ || кърихэп{{{псалъэпкъ}}}ынмэ || кърихи{{{псалъэпкъ}}}ынмэ || кърихэт{{{псалъэпкъ}}}ынмэ || кърихэф{{{псалъэпкъ}}}ынмэ || къриха{{{псалъэпкъ}}}ынмэ 
|-
| къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ: || кърихэзмы{{{псалъэпкъ}}}ынмэ || кърихыумы{{{псалъэпкъ}}}ынмэ || кърихимы{{{псалъэпкъ}}}ынмэ || кърихэдмы{{{псалъэпкъ}}}ынмэ || кърихэвмы{{{псалъэпкъ}}}ынмэ || кърихамы{{{псалъэпкъ}}}ынмэ 
|-
| къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ: || кърихэс{{{псалъэпкъ}}}ынумэ || кърихэп{{{псалъэпкъ}}}ынумэ || кърихи{{{псалъэпкъ}}}ынумэ || кърихэт{{{псалъэпкъ}}}ынумэ || кърихэф{{{псалъэпкъ}}}ынумэ || къриха{{{псалъэпкъ}}}ынумэ 
|-
| къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ: || кърихэзмы{{{псалъэпкъ}}}ынумэ || кърихыумы{{{псалъэпкъ}}}ынумэ || кърихимы{{{псалъэпкъ}}}ынумэ || кърихэдмы{{{псалъэпкъ}}}ынумэ || кърихэвмы{{{псалъэпкъ}}}ынумэ || кърихамы{{{псалъэпкъ}}}ынумэ 
|}

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! условнэ ипэжыпӀэкӀэ щымыӀэ наклоненэ !! сэ  !! уэ !! абы !! дэ !! фэ !! абыхэм 
|-
| ит зэман – щыӀэныгъэ: || кърихэс{{{псалъэпкъ}}}тэмэ || кърихэп{{{псалъэпкъ}}}тэмэ || кърихи{{{псалъэпкъ}}}тэмэ || кърихэт{{{псалъэпкъ}}}тэмэ || кърихэф{{{псалъэпкъ}}}тэмэ || къриха{{{псалъэпкъ}}}тэмэ 
|-
| ит зэман – щымыӀэныгъэ: || кърихэзмы{{{псалъэпкъ}}}тэмэ || кърихыумы{{{псалъэпкъ}}}тэмэ || кърихимы{{{псалъэпкъ}}}тэмэ || кърихэдмы{{{псалъэпкъ}}}тэмэ || кърихэвмы{{{псалъэпкъ}}}тэмэ || кърихамы{{{псалъэпкъ}}}тэмэ 
|-
| блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ: || кърихэс{{{псалъэпкъ}}}атэмэ || кърихэп{{{псалъэпкъ}}}атэмэ || кърихи{{{псалъэпкъ}}}атэмэ || кърихэт{{{псалъэпкъ}}}атэмэ || кърихэф{{{псалъэпкъ}}}атэмэ || къриха{{{псалъэпкъ}}}атэмэ 
|-
| блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ: || кърихэзмы{{{псалъэпкъ}}}атэмэ || кърихыумы{{{псалъэпкъ}}}атэмэ || кърихимы{{{псалъэпкъ}}}атэмэ || кърихэдмы{{{псалъэпкъ}}}атэмэ || кърихэвмы{{{псалъэпкъ}}}атэмэ || кърихамы{{{псалъэпкъ}}}атэмэ 
|-
| блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект)– щыӀэныгъэ: || кърихэс{{{псалъэпкъ}}}ыгъатэмэ || кърихэп{{{псалъэпкъ}}}ыгъатэмэ || кърихи{{{псалъэпкъ}}}ыгъатэмэ || кърихэт{{{псалъэпкъ}}}ыгъатэмэ || кърихэф{{{псалъэпкъ}}}ыгъатэмэ || къриха{{{псалъэпкъ}}}ыгъатэмэ 
|-
| блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ: || кърихэзмы{{{псалъэпкъ}}}ыгъатэмэ || кърихыумы{{{псалъэпкъ}}}ыгъатэмэ || кърихимы{{{псалъэпкъ}}}ыгъатэмэ || кърихэдмы{{{псалъэпкъ}}}ыгъатэмэ || кърихэвмы{{{псалъэпкъ}}}ыгъатэмэ || кърихамы{{{псалъэпкъ}}}ыгъатэмэ 
|-
| къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ: || кърихэс{{{псалъэпкъ}}}ынтэмэ || кърихэп{{{псалъэпкъ}}}ынтэмэ || кърихи{{{псалъэпкъ}}}ынтэмэ || кърихэт{{{псалъэпкъ}}}ынтэмэ || кърихэф{{{псалъэпкъ}}}ынтэмэ || къриха{{{псалъэпкъ}}}ынтэмэ 
|-
| къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ: || кърихэзмы{{{псалъэпкъ}}}ынтэмэ || кърихыумы{{{псалъэпкъ}}}ынтэмэ || кърихимы{{{псалъэпкъ}}}ынтэмэ || кърихэдмы{{{псалъэпкъ}}}ынтэмэ || кърихэвмы{{{псалъэпкъ}}}ынтэмэ || кърихамы{{{псалъэпкъ}}}ынтэмэ 
|-
| къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ: || кърихэс{{{псалъэпкъ}}}ынутэмэ || кърихэп{{{псалъэпкъ}}}ынутэмэ || кърихи{{{псалъэпкъ}}}ынутэмэ || кърихэт{{{псалъэпкъ}}}ынутэмэ || кърихэф{{{псалъэпкъ}}}ынутэмэ || къриха{{{псалъэпкъ}}}ынутэмэ 
|-
| къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ: || кърихэзмы{{{псалъэпкъ}}}ынутэмэ || кърихыумы{{{псалъэпкъ}}}ынутэмэ || кърихимы{{{псалъэпкъ}}}ынутэмэ || кърихэдмы{{{псалъэпкъ}}}ынутэмэ || кърихэвмы{{{псалъэпкъ}}}ынутэмэ || кърихамы{{{псалъэпкъ}}}ынутэмэ 
|}

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! сослагательнэ наклоненэ !! сэ  !! уэ !! абы !! дэ !! фэ !! абыхэм 
|-
| къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ: || кърихэс{{{псалъэпкъ}}}ынт || кърихэп{{{псалъэпкъ}}}ынт || кърихи{{{псалъэпкъ}}}ынт || кърихэт{{{псалъэпкъ}}}ынт || кърихэф{{{псалъэпкъ}}}ынт || къриха{{{псалъэпкъ}}}ынт 
|-
| къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ: || кърихэс{{{псалъэпкъ}}}ынтэкъым || кърихэп{{{псалъэпкъ}}}ынтэкъым || кърихи{{{псалъэпкъ}}}ынтэкъым || кърихэт{{{псалъэпкъ}}}ынтэкъым || кърихэф{{{псалъэпкъ}}}ынтэкъым || къриха{{{псалъэпкъ}}}ынтэкъым 
|-
| къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ: || кърихэс{{{псалъэпкъ}}}ынут || кърихэп{{{псалъэпкъ}}}ынут || кърихи{{{псалъэпкъ}}}ынут || кърихэт{{{псалъэпкъ}}}ынут || кърихэф{{{псалъэпкъ}}}ынут || къриха{{{псалъэпкъ}}}ынут 
|-
| къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ: || кърихэс{{{псалъэпкъ}}}ынутэкъым || кърихэп{{{псалъэпкъ}}}ынутэкъым || кърихи{{{псалъэпкъ}}}ынутэкъым || кърихэт{{{псалъэпкъ}}}ынутэкъым || кърихэф{{{псалъэпкъ}}}ынутэкъым || къриха{{{псалъэпкъ}}}ынутэкъым 
|}

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! уступительнэ ипэжыпӀэкӀэ щыӀэ наклоненэ !! сэ  !! уэ !! абы !! дэ !! фэ !! абыхэм 
|-
| ит зэман – щыӀэныгъэ: || кърихэс{{{псалъэпкъ}}}ми || кърихэп{{{псалъэпкъ}}}ми || кърихи{{{псалъэпкъ}}}ми || кърихэт{{{псалъэпкъ}}}ми || кърихэф{{{псалъэпкъ}}}ми || къриха{{{псалъэпкъ}}}ми 
|-
| ит зэман – щымыӀэныгъэ: || кърихэзмы{{{псалъэпкъ}}}ми || кърихыумы{{{псалъэпкъ}}}ми || кърихимы{{{псалъэпкъ}}}ми || кърихэдмы{{{псалъэпкъ}}}ми || кърихэвмы{{{псалъэпкъ}}}ми || кърихамы{{{псалъэпкъ}}}ми 
|-
| блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ: || кърихэс{{{псалъэпкъ}}}ами || кърихэп{{{псалъэпкъ}}}ами || кърихи{{{псалъэпкъ}}}ами || кърихэт{{{псалъэпкъ}}}ами || кърихэф{{{псалъэпкъ}}}ами || къриха{{{псалъэпкъ}}}ами 
|-
| блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ: || кърихэзмы{{{псалъэпкъ}}}ами || кърихыумы{{{псалъэпкъ}}}ами || кърихимы{{{псалъэпкъ}}}ами || кърихэдмы{{{псалъэпкъ}}}ами || кърихэвмы{{{псалъэпкъ}}}ами || кърихамы{{{псалъэпкъ}}}ами 
|-
| блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект)– щыӀэныгъэ: || кърихэс{{{псалъэпкъ}}}ыгъами || кърихэп{{{псалъэпкъ}}}ыгъами || кърихи{{{псалъэпкъ}}}ыгъами || кърихэт{{{псалъэпкъ}}}ыгъами || кърихэф{{{псалъэпкъ}}}ыгъами || къриха{{{псалъэпкъ}}}ыгъами 
|-
| блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ: || кърихэзмы{{{псалъэпкъ}}}ыгъами || кърихыумы{{{псалъэпкъ}}}ыгъами || кърихимы{{{псалъэпкъ}}}ыгъами || кърихэдмы{{{псалъэпкъ}}}ыгъами || кърихэвмы{{{псалъэпкъ}}}ыгъами || кърихамы{{{псалъэпкъ}}}ыгъами 
|-
| къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ: || кърихэс{{{псалъэпкъ}}}ынми || кърихэп{{{псалъэпкъ}}}ынми || кърихи{{{псалъэпкъ}}}ынми || кърихэт{{{псалъэпкъ}}}ынми || кърихэф{{{псалъэпкъ}}}ынми || къриха{{{псалъэпкъ}}}ынми 
|-
| къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ: || кърихэзмы{{{псалъэпкъ}}}ынми || кърихыумы{{{псалъэпкъ}}}ынми || кърихимы{{{псалъэпкъ}}}ынми || кърихэдмы{{{псалъэпкъ}}}ынми || кърихэвмы{{{псалъэпкъ}}}ынми || кърихамы{{{псалъэпкъ}}}ынми 
|-
| къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ: || кърихэс{{{псалъэпкъ}}}ынуми || кърихэп{{{псалъэпкъ}}}ынуми || кърихи{{{псалъэпкъ}}}ынуми || кърихэт{{{псалъэпкъ}}}ынуми || кърихэф{{{псалъэпкъ}}}ынуми || къриха{{{псалъэпкъ}}}ынуми 
|-
| къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ: || кърихэзмы{{{псалъэпкъ}}}ынуми || кърихыумы{{{псалъэпкъ}}}ынуми || кърихимы{{{псалъэпкъ}}}ынуми || кърихэдмы{{{псалъэпкъ}}}ынуми || кърихэвмы{{{псалъэпкъ}}}ынуми || кърихамы{{{псалъэпкъ}}}ынуми 
|}

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! уступительнэ ипэжыпӀэкӀэ щымыӀэ наклоненэ !! сэ  !! уэ !! абы !! дэ !! фэ !! абыхэм 
|-
| ит зэман – щыӀэныгъэ: || кърихэс{{{псалъэпкъ}}}тэми || кърихэп{{{псалъэпкъ}}}тэми || кърихи{{{псалъэпкъ}}}тэми || кърихэт{{{псалъэпкъ}}}тэми || кърихэф{{{псалъэпкъ}}}тэми || къриха{{{псалъэпкъ}}}тэми 
|-
| ит зэман – щымыӀэныгъэ: || кърихэзмы{{{псалъэпкъ}}}тэми || кърихыумы{{{псалъэпкъ}}}тэми || кърихимы{{{псалъэпкъ}}}тэми || кърихэдмы{{{псалъэпкъ}}}тэми || кърихэвмы{{{псалъэпкъ}}}тэми || кърихамы{{{псалъэпкъ}}}тэми 
|-
| блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ: || кърихэс{{{псалъэпкъ}}}атэми || кърихэп{{{псалъэпкъ}}}атэми || кърихи{{{псалъэпкъ}}}атэми || кърихэт{{{псалъэпкъ}}}атэми || кърихэф{{{псалъэпкъ}}}атэми || къриха{{{псалъэпкъ}}}атэми 
|-
| блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ: || кърихэзмы{{{псалъэпкъ}}}атэми || кърихыумы{{{псалъэпкъ}}}атэми || кърихимы{{{псалъэпкъ}}}атэми || кърихэдмы{{{псалъэпкъ}}}атэми || кърихэвмы{{{псалъэпкъ}}}атэми || кърихамы{{{псалъэпкъ}}}атэми 
|-
| блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект)– щыӀэныгъэ: || кърихэс{{{псалъэпкъ}}}ыгъатэми || кърихэп{{{псалъэпкъ}}}ыгъатэми || кърихи{{{псалъэпкъ}}}ыгъатэми || кърихэт{{{псалъэпкъ}}}ыгъатэми || кърихэф{{{псалъэпкъ}}}ыгъатэми || къриха{{{псалъэпкъ}}}ыгъатэми 
|-
| блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ: || кърихэзмы{{{псалъэпкъ}}}ыгъатэми || кърихыумы{{{псалъэпкъ}}}ыгъатэми || кърихимы{{{псалъэпкъ}}}ыгъатэми || кърихэдмы{{{псалъэпкъ}}}ыгъатэми || кърихэвмы{{{псалъэпкъ}}}ыгъатэми || кърихамы{{{псалъэпкъ}}}ыгъатэми 
|-
| къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ: || кърихэс{{{псалъэпкъ}}}ынтэми || кърихэп{{{псалъэпкъ}}}ынтэми || кърихи{{{псалъэпкъ}}}ынтэми || кърихэт{{{псалъэпкъ}}}ынтэми || кърихэф{{{псалъэпкъ}}}ынтэми || къриха{{{псалъэпкъ}}}ынтэми 
|-
| къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ: || кърихэзмы{{{псалъэпкъ}}}ынтэми || кърихыумы{{{псалъэпкъ}}}ынтэми || кърихимы{{{псалъэпкъ}}}ынтэми || кърихэдмы{{{псалъэпкъ}}}ынтэми || кърихэвмы{{{псалъэпкъ}}}ынтэми || кърихамы{{{псалъэпкъ}}}ынтэми 
|-
| къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ: || кърихэс{{{псалъэпкъ}}}ынутэми || кърихэп{{{псалъэпкъ}}}ынутэми || кърихи{{{псалъэпкъ}}}ынутэми || кърихэт{{{псалъэпкъ}}}ынутэми || кърихэф{{{псалъэпкъ}}}энутэми || къриха{{{псалъэпкъ}}}энутэми 
|-
| къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ: || кърихэзмы{{{псалъэпкъ}}}ынутэми || кърихыумы{{{псалъэпкъ}}}ынутэми || кърихимы{{{псалъэпкъ}}}ынутэми || кърихэдмы{{{псалъэпкъ}}}ынутэми || кърихэвмы{{{псалъэпкъ}}}ынутэми || кърихамы{{{псалъэпкъ}}}ынутэми 
|}

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! гъэщӀэгъуэныгъэ наклоненэ !! сэ  !! уэ !! абы !! дэ !! фэ !! абыхэм 
|-
|щыӀэныгъэ: || кърихэс{{{псалъэпкъ}}}аи || кърихэп{{{псалъэпкъ}}}аи || кърихи{{{псалъэпкъ}}}аи || кърихэт{{{псалъэпкъ}}}аи || кърихэф{{{псалъэпкъ}}}аи || къриха{{{псалъэпкъ}}}аи 
|-
|щымыӀэныгъэ: || кърихэс{{{псалъэпкъ}}}акъыми || кърихэп{{{псалъэпкъ}}}акъыми || кърихи{{{псалъэпкъ}}}акъыми || кърихэт{{{псалъэпкъ}}}акъыми || кърихэф{{{псалъэпкъ}}}акъыми || къриха{{{псалъэпкъ}}}акъыми 
|}

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! фӀэфӀыныгъэ  наклоненэ !! сэ  !! уэ !! абы !! дэ !! фэ !! абыхэм 
|-
|щыӀэныгъэ: || кърихэс{{{псалъэпкъ}}}ащэрэт || кърихэп{{{псалъэпкъ}}}ащэрэт || кърихи{{{псалъэпкъ}}}ащэрэт || кърихэт{{{псалъэпкъ}}}ащэрэт || кърихэф{{{псалъэпкъ}}}ащэрэт || къриха{{{псалъэпкъ}}}ащэрэт 
|-
|щымыӀэныгъэ: || кърихэзмы{{{псалъэпкъ}}}ащэрэт || кърихыумы{{{псалъэпкъ}}}ащэрэт || кърихимы{{{псалъэпкъ}}}ащэрэт || кърихэдмы{{{псалъэпкъ}}}ащэрэт || кърихэвмы{{{псалъэпкъ}}}ащэрэт || кърихамы{{{псалъэпкъ}}}ащэрэт 
|}

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! шэч къытехьэныгъэ наклоненэ !! сэ  !! уэ !! абы !! дэ !! фэ !! абыхэм 
|-
|гъэн-кӀэ мыгъэбелджыла - щыӀэныгъэ: || кърихэс{{{псалъэпкъ}}}агъэнщ || кърихэп{{{псалъэпкъ}}}агъэнщ || кърихи{{{псалъэпкъ}}}агъэнщ || кърихэт{{{псалъэпкъ}}}агъэнщ || кърихэф{{{псалъэпкъ}}}агъэнщ || къриха{{{псалъэпкъ}}}агъэнщ 
|-
|гъэн-кӀэ мыгъэбелджыла - щымыӀэныгъэ: || кърихэс{{{псалъэпкъ}}}агъэнкъым || кърихэп{{{псалъэпкъ}}}агъэнкъым || кърихи{{{псалъэпкъ}}}агъэнкъым || кърихэт{{{псалъэпкъ}}}агъэнкъым || кърихэф{{{псалъэпкъ}}}агъэнкъым || къриха{{{псалъэпкъ}}}агъэнкъым 
|-
|гъэнт-кӀэ мыгъэбелджыла - щыӀэныгъэ: || кърихэс{{{псалъэпкъ}}}агъэнт || кърихэп{{{псалъэпкъ}}}агъэнт || кърихи{{{псалъэпкъ}}}агъэнт || кърихэт{{{псалъэпкъ}}}агъэнт || кърихэф{{{псалъэпкъ}}}агъэнт || къриха{{{псалъэпкъ}}}агъэнт 
|-
|гъэнт-кӀэ мыгъэбелджыла - щымыӀэныгъэ: || кърихэс{{{псалъэпкъ}}}агъэнтэкъым || кърихэп{{{псалъэпкъ}}}агъэнтэкъым || кърихи{{{псалъэпкъ}}}агъэнтэкъым || кърихэт{{{псалъэпкъ}}}агъэнтэкъым || кърихэф{{{псалъэпкъ}}}агъэнтэкъым || къриха{{{псалъэпкъ}}}агъэнтэкъым 
|-
|гъэн-кӀэ мыгъэбелджыла зэрыупщӀэ - щыӀэныгъэ: || кърихэс{{{псалъэпкъ}}}агъэн || кърихэп{{{псалъэпкъ}}}агъэн || кърихи{{{псалъэпкъ}}}агъэн || кърихэт{{{псалъэпкъ}}}агъэн || кърихэф{{{псалъэпкъ}}}агъэн || къриха{{{псалъэпкъ}}}агъэн 
|-
|гъэн-кӀэ мыгъэбелджыла зэрыупщӀэ - щымыӀэныгъэ: || кърихэс{{{псалъэпкъ}}}агъэнкъэ || кърихэп{{{псалъэпкъ}}}агъэнкъэ || кърихи{{{псалъэпкъ}}}агъэнкъэ || кърихэт{{{псалъэпкъ}}}агъэнкъэ || кърихэф{{{псалъэпкъ}}}агъэнкъэ || къриха{{{псалъэпкъ}}}агъэнкъэ 
|-
|гъэнт-кӀэ мыгъэбелджыла зэрыупщӀэ - щыӀэныгъэ: || кърихэс{{{псалъэпкъ}}}агъэнт || кърихэп{{{псалъэпкъ}}}агъэнт || кърихи{{{псалъэпкъ}}}агъэнт || кърихэт{{{псалъэпкъ}}}агъэнт || кърихэф{{{псалъэпкъ}}}агъэнт || къриха{{{псалъэпкъ}}}агъэнт 
|-
|гъэнт-кӀэ мыгъэбелджыла зэрыупщӀэ - щымыӀэныгъэ: || кърихэс{{{псалъэпкъ}}}агъэнтэкъэ || кърихэп{{{псалъэпкъ}}}агъэнтэкъэ || кърихи{{{псалъэпкъ}}}агъэнтэкъэ || кърихэт{{{псалъэпкъ}}}агъэнтэкъэ || кърихэф{{{псалъэпкъ}}}агъэнтэкъэ || къриха{{{псалъэпкъ}}}агъэнтэкъэ 
|-
|гъэну-кӀэ гъэбелджыла - щыӀэныгъэ: || кърихэс{{{псалъэпкъ}}}агъэнущ || кърихэп{{{псалъэпкъ}}}агъэнущ || кърихи{{{псалъэпкъ}}}агъэнущ || кърихэт{{{псалъэпкъ}}}агъэнущ || кърихэф{{{псалъэпкъ}}}агъэнущ || къриха{{{псалъэпкъ}}}агъэнущ 
|-
|гъэну-кӀэ гъэбелджыла - щымыӀэныгъэ: || кърихэс{{{псалъэпкъ}}}агъэнукъым || кърихэп{{{псалъэпкъ}}}агъэнукъым || кърихи{{{псалъэпкъ}}}агъэнукъым || кърихэт{{{псалъэпкъ}}}агъэнукъым || кърихэф{{{псалъэпкъ}}}агъэнукъым || къриха{{{псалъэпкъ}}}агъэнукъым 
|-
|гъэнут-кӀэ гъэбелджыла - щыӀэныгъэ: || кърихэс{{{псалъэпкъ}}}агъэнут || кърихэп{{{псалъэпкъ}}}агъэнут || кърихи{{{псалъэпкъ}}}агъэнут || кърихэт{{{псалъэпкъ}}}агъэнут || кърихэф{{{псалъэпкъ}}}агъэнут || къриха{{{псалъэпкъ}}}агъэнут 
|-
|гъэнут-кӀэ гъэбелджыла - щымыӀэныгъэ: || кърихэс{{{псалъэпкъ}}}агъэнутэкъым || кърихэп{{{псалъэпкъ}}}агъэнутэкъым || кърихи{{{псалъэпкъ}}}агъэнутэкъым || кърихэт{{{псалъэпкъ}}}агъэнутэкъым || кърихэф{{{псалъэпкъ}}}агъэнутэкъым || къриха{{{псалъэпкъ}}}агъэнутэкъым 
|-
|гъэну-кӀэ гъэбелджыла зэрыупщӀэ - щыӀэныгъэ: || кърихэс{{{псалъэпкъ}}}агъэну || кърихэп{{{псалъэпкъ}}}агъэну || кърихи{{{псалъэпкъ}}}агъэну || кърихэт{{{псалъэпкъ}}}агъэну || кърихэф{{{псалъэпкъ}}}агъэну || къриха{{{псалъэпкъ}}}агъэну 
|-
|гъэну-кӀэ гъэбелджыла зэрыупщӀэ - щымыӀэныгъэ: || кърихэс{{{псалъэпкъ}}}агъэнукъэ || кърихэп{{{псалъэпкъ}}}агъэнукъэ || кърихи{{{псалъэпкъ}}}агъэнукъэ || кърихэт{{{псалъэпкъ}}}агъэнукъэ || кърихэф{{{псалъэпкъ}}}агъэнукъэ || къриха{{{псалъэпкъ}}}агъэнукъэ 
|-
|гъэнут-кӀэ гъэбелджыла зэрыупщӀэ - щыӀэныгъэ: || кърихэс{{{псалъэпкъ}}}агъэнут || кърихэп{{{псалъэпкъ}}}агъэнут || кърихи{{{псалъэпкъ}}}агъэнут || кърихэт{{{псалъэпкъ}}}агъэнут || кърихэф{{{псалъэпкъ}}}агъэнут || къриха{{{псалъэпкъ}}}агъэнут 
|-
|гъэнут-кӀэ гъэбелджыла зэрыупщӀэ - щымыӀэныгъэ: || кърихэс{{{псалъэпкъ}}}агъэнутэкъэ || кърихэп{{{псалъэпкъ}}}агъэнутэкъэ || кърихи{{{псалъэпкъ}}}агъэнутэкъэ || кърихэт{{{псалъэпкъ}}}агъэнутэкъэ || кърихэф{{{псалъэпкъ}}}агъэнутэкъэ || къриха{{{псалъэпкъ}}}агъэнутэкъэ 
|}

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! Зылэжь (субъектнэ) причастие !!
|-
| ит зэман - щыӀэныгъэ || кърихэзы{{{псалъэпкъ}}}
|-
| ит зэман - щымыӀэныгъэ ||кърихэзымы{{{псалъэпкъ}}}
|-
| блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ || кърихэзы{{{псалъэпкъ}}}а
|-
| блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ || кърихэзымы{{{псалъэпкъ}}}а
|-
| блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ ||  кърихэзы{{{псалъэпкъ}}}ыгъа
|-
| блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ ||  кърихэзымы{{{псалъэпкъ}}}ыгъа
|-
| къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ ||  кърихэзы{{{псалъэпкъ}}}ын
|-
| къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ || кърихэзымы{{{псалъэпкъ}}}ын
|-
| къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ ||  кърихэзы{{{псалъэпкъ}}}ыну
|-
| къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ ||  кърихэзымы{{{псалъэпкъ}}}ыну
|}

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! Зэлэжь (объектнэ) причастие (щхьэм иту) !! сэ  !! уэ !! абы !! дэ !! фэ !! абыхэм 
|-
| ит зэман - щыӀэныгъэ ||  кърихэс{{{псалъэпкъ}}} || кърихэп{{{псалъэпкъ}}} || кърихи{{{псалъэпкъ}}} || кърихэт{{{псалъэпкъ}}} || кърихэф{{{псалъэпкъ}}} || къриха{{{псалъэпкъ}}} 
|-
| ит зэман - щымыӀэныгъэ || кърихэзмы{{{псалъэпкъ}}} || кърихыумы{{{псалъэпкъ}}} || кърихимы{{{псалъэпкъ}}} || кърихэдмы{{{псалъэпкъ}}} || кърихэвмы{{{псалъэпкъ}}} ||  кърихамы{{{псалъэпкъ}}}
|-
| блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ ||  кърихэс{{{псалъэпкъ}}}а || кърихэп{{{псалъэпкъ}}}а || кърихи{{{псалъэпкъ}}}а || кърихэт{{{псалъэпкъ}}}а || кърихэф{{{псалъэпкъ}}}а || къриха{{{псалъэпкъ}}}а 
|-
| блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ ||  кърихэзмы{{{псалъэпкъ}}}а || кърихыумы{{{псалъэпкъ}}}а || кърихимы{{{псалъэпкъ}}}а || кърихэдмы{{{псалъэпкъ}}}а || кърихэвмы{{{псалъэпкъ}}}а || кърихамы{{{псалъэпкъ}}}а
|-
| блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ ||  кърихэс{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || кърихэп{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || кърихи{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || кърихэт{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || кърихэф{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || къриха{{{псалъэпкъ}}}ыгъа 
|-
| блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ ||  кърихэзмы{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || кърихыумы{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || кърихимы{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || кърихэдмы{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || кърихэвмы{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || кърихамы{{{псалъэпкъ}}}ыгъа 
|-
| къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ ||  кърихэс{{{псалъэпкъ}}}ын || кърихэп{{{псалъэпкъ}}}ын || кърихи{{{псалъэпкъ}}}ын || кърихэт{{{псалъэпкъ}}}ын || кърихэф{{{псалъэпкъ}}}ын  || къриха{{{псалъэпкъ}}}ын 
|-
| къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ ||  кърихэзмы{{{псалъэпкъ}}}ын || кърихыумы{{{псалъэпкъ}}}ын || кърихимы{{{псалъэпкъ}}}ын || кърихэдмы{{{псалъэпкъ}}}ын || кърихэвмы{{{псалъэпкъ}}}ын  || кърихамы{{{псалъэпкъ}}}ын
|-
| къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ ||  кърихэс{{{псалъэпкъ}}}ыну || кърихэп{{{псалъэпкъ}}}ыну || кърихи{{{псалъэпкъ}}}ыну || кърихэт{{{псалъэпкъ}}}ыну || кърихэф{{{псалъэпкъ}}}ыну  || къриха{{{псалъэпкъ}}}ыну 
|-
| къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ ||  кърихэзмы{{{псалъэпкъ}}}ыну || кърихыумы{{{псалъэпкъ}}}ыну || кърихимы{{{псалъэпкъ}}}ыну || кърихэдмы{{{псалъэпкъ}}}ыну || кърихэвмы{{{псалъэпкъ}}}ыну  || кърихамы{{{псалъэпкъ}}}ыну
|}

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! Зэлэжь (объектнэ) причастие (щхьэншэ) !! 
|-
| ит зэман - щыӀэныгъэ || кърихэ{{{псалъэпкъ}}}
|-
| ит зэман - щымыӀэныгъэ || кърихэмы{{{псалъэпкъ}}}
|-
| блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ ||  кърихэ{{{псалъэпкъ}}}а
|-
| блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ ||  кърихэмы{{{псалъэпкъ}}}а
|-
| блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ || кърихэ{{{псалъэпкъ}}}ыгъа
|-
| блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ ||  кърихэмы{{{псалъэпкъ}}}ыгъа
|-
| къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ || кърихэ{{{псалъэпкъ}}}ын
|-
| къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ ||  кърихэмы{{{псалъэпкъ}}}ын
|-
| къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ ||  кърихэ{{{псалъэпкъ}}}ыну
|-
| къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ || кърихэмы{{{псалъэпкъ}}}ыну
|}

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! Обстоятельственнэ причастиехэр !! сэ  !! уэ !! абы !! дэ !! фэ !! абыхэм
|-
! Лэжьыгъэм и къэхъукӀэр зыгъэбелджылы причастие !!  !!  !!  !!  !!  !! 
|-
| ит зэман - щыӀэныгъэ ||  къризэрыхэс{{{псалъэпкъ}}} || къризэрыхэп{{{псалъэпкъ}}} || къризэрыхи{{{псалъэпкъ}}} || къризэрыхэт{{{псалъэпкъ}}} || къризэрыхэф{{{псалъэпкъ}}}  || къризэрыха{{{псалъэпкъ}}} 
|-
| ит зэман - щымыӀэныгъэ || къризэрыхэзмы{{{псалъэпкъ}}} || къризэрыхыумы{{{псалъэпкъ}}} || къризэрыхимы{{{псалъэпкъ}}} || къризэрыхэдмы{{{псалъэпкъ}}} || къризэрыхэвмы{{{псалъэпкъ}}} ||  къризэрыхамы{{{псалъэпкъ}}}
|-
| блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ ||  къризэрыхэс{{{псалъэпкъ}}}а || къризэрыхэп{{{псалъэпкъ}}}а || къризэрыхи{{{псалъэпкъ}}}а || къризэрыхэт{{{псалъэпкъ}}}а || къризэрыхэф{{{псалъэпкъ}}}а || къризэрыха{{{псалъэпкъ}}}а 
|-
| блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ ||  къризэрыхэзмы{{{псалъэпкъ}}}а || къризэрыхыумы{{{псалъэпкъ}}}а || къризэрыхимы{{{псалъэпкъ}}}а || къризэрыхэдмы{{{псалъэпкъ}}}а || къризэрыхэвмы{{{псалъэпкъ}}}а || къризэрыхамы{{{псалъэпкъ}}}а 
|-
| блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ ||  къризэрыхэс{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || къризэрыхэп{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || къризэрыхи{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || къризэрыхэт{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || къризэрыхэф{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || къризэрыха{{{псалъэпкъ}}}ыгъа 
|-
| блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ ||  къризэрыхэзмы{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || къризэрыхыумы{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || къризэрыхимы{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || къризэрыхэдмы{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || къризэрыхэвмы{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || къризэрыхамы{{{псалъэпкъ}}}ыгъа 
|-
| къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ ||  къризэрыхэс{{{псалъэпкъ}}}ын || къризэрыхэп{{{псалъэпкъ}}}ын || къризэрыхи{{{псалъэпкъ}}}ын || къризэрыхэт{{{псалъэпкъ}}}ын || къризэрыхэф{{{псалъэпкъ}}}ын  || къризэрыха{{{псалъэпкъ}}}ын 
|-
| къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ ||  къризэрыхэзмы{{{псалъэпкъ}}}ын || къризэрыхыумы{{{псалъэпкъ}}}ын || къризэрыхимы{{{псалъэпкъ}}}ын || къризэрыхэдмы{{{псалъэпкъ}}}ын || къризэрыхэвмы{{{псалъэпкъ}}}ын  || къризэрыхамы{{{псалъэпкъ}}}ын
|-
| къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ ||  къризэрыхэс{{{псалъэпкъ}}}ыну || къризэрыхэп{{{псалъэпкъ}}}ыну || къризэрыхи{{{псалъэпкъ}}}ыну || къризэрыхэт{{{псалъэпкъ}}}ыну || къризэрыхэф{{{псалъэпкъ}}}ыну  || къризэрыха{{{псалъэпкъ}}}ыну 
|-
| къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ ||  къризэрыхэзмы{{{псалъэпкъ}}}ыну || къризэрыхыумы{{{псалъэпкъ}}}ыну || къризэрыхимы{{{псалъэпкъ}}}ыну || къризэрыхэдмы{{{псалъэпкъ}}}ыну || къризэрыхэвмы{{{псалъэпкъ}}}ыну  || къризэрыхамы{{{псалъэпкъ}}}ыну
|-
! Зэман/щӀыпӀэ зыгъэбелджылы причастие !!  !!  !!  !!  !!  !! 
|- 
| ит зэман - щыӀэныгъэ ||  кърищыхэс{{{псалъэпкъ}}} || кърищыхэп{{{псалъэпкъ}}} || кърищыхи{{{псалъэпкъ}}} || кърищыхэт{{{псалъэпкъ}}} || кърищыхэф{{{псалъэпкъ}}}  || кърищыха{{{псалъэпкъ}}} 
|-
| ит зэман - щымыӀэныгъэ || кърищыхэзмы{{{псалъэпкъ}}} || кърищыхыумы{{{псалъэпкъ}}} || кърищыхимы{{{псалъэпкъ}}} || кърищыхэдмы{{{псалъэпкъ}}} || кърищыхэвмы{{{псалъэпкъ}}} ||  кърищыхамы{{{псалъэпкъ}}}
|-
| блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ ||  кърищыхэс{{{псалъэпкъ}}}а || кърищыхэп{{{псалъэпкъ}}}а || кърищыхи{{{псалъэпкъ}}}а || кърищыхэт{{{псалъэпкъ}}}а || кърищыхэф{{{псалъэпкъ}}}а || кърищыха{{{псалъэпкъ}}}а 
|-
| блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ ||  кърищыхэзмы{{{псалъэпкъ}}}а || кърищыхыумы{{{псалъэпкъ}}}а || кърищыхимы{{{псалъэпкъ}}}а || кърищыхэдмы{{{псалъэпкъ}}}а || кърищыхэвмы{{{псалъэпкъ}}}а || кърищыхамы{{{псалъэпкъ}}}а 
|-
| блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ ||  кърищыхэс{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || кърищыхэп{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || кърищыхи{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || кърищыхэт{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || кърищыхэф{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || кърищыха{{{псалъэпкъ}}}ыгъа 
|-
| блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ ||  кърищыхэзмы{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || кърищыхыумы{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || кърищыхимы{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || кърищыхэдмы{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || кърищыхэвмы{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || кърищыхамы{{{псалъэпкъ}}}ыгъа 
|-
| къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ ||  кърищыхэс{{{псалъэпкъ}}}ын || кърищыхэп{{{псалъэпкъ}}}ын || кърищыхи{{{псалъэпкъ}}}ын || кърищыхэт{{{псалъэпкъ}}}ын || кърищыхэф{{{псалъэпкъ}}}ын  || кърищыха{{{псалъэпкъ}}}ын 
|-
| къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ ||  кърищыхэзмы{{{псалъэпкъ}}}ын || кърищыхыумы{{{псалъэпкъ}}}ын || кърищыхимы{{{псалъэпкъ}}}ын || кърищыхэдмы{{{псалъэпкъ}}}ын || кърищыхэвмы{{{псалъэпкъ}}}ын  || кърищыхамы{{{псалъэпкъ}}}ын
|-
| къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ ||  кърищыхэс{{{псалъэпкъ}}}ыну || кърищыхэп{{{псалъэпкъ}}}ыну || кърищыхи{{{псалъэпкъ}}}ыну || кърищыхэт{{{псалъэпкъ}}}ыну || кърищыхэф{{{псалъэпкъ}}}ыну  || кърищыха{{{псалъэпкъ}}}ыну 
|-
| къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ ||  кърищыхэзмы{{{псалъэпкъ}}}ыну || кърищыхыумы{{{псалъэпкъ}}}ыну || кърищыхимы{{{псалъэпкъ}}}ыну || кърищыхэдмы{{{псалъэпкъ}}}ыну || кърищыхэвмы{{{псалъэпкъ}}}ыну  || кърищыхамы{{{псалъэпкъ}}}ыну
|-
! ЩӀыпӀэ зыгъэбелджылы причастие !!  !!  !!  !!  !!  !! 
|-
| ит зэман - щыӀэныгъэ ||  къриздыхэс{{{псалъэпкъ}}} || къриздыхэп{{{псалъэпкъ}}} || къриздыхи{{{псалъэпкъ}}} || къриздыхэт{{{псалъэпкъ}}} || къриздыхэф{{{псалъэпкъ}}}  || къриздыха{{{псалъэпкъ}}} 
|-
| ит зэман - щымыӀэныгъэ || къриздыхэзмы{{{псалъэпкъ}}} || къриздыхыумы{{{псалъэпкъ}}} || къриздыхимы{{{псалъэпкъ}}} || къриздыхэдмы{{{псалъэпкъ}}} || къриздыхэвмы{{{псалъэпкъ}}} ||  къриздыхамы{{{псалъэпкъ}}}
|-
| блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ ||  къриздыхэс{{{псалъэпкъ}}}а || къриздыхэп{{{псалъэпкъ}}}а || къриздыхи{{{псалъэпкъ}}}а || къриздыхэт{{{псалъэпкъ}}}а || къриздыхэф{{{псалъэпкъ}}}а || къриздыха{{{псалъэпкъ}}}а 
|-
| блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ ||  къриздыхэзмы{{{псалъэпкъ}}}а || къриздыхыумы{{{псалъэпкъ}}}а || къриздыхимы{{{псалъэпкъ}}}а || къриздыхэдмы{{{псалъэпкъ}}}а || къриздыхэвмы{{{псалъэпкъ}}}а || къриздыхамы{{{псалъэпкъ}}}а 
|-
| блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ ||  къриздыхэс{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || къриздыхэп{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || къриздыхи{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || къриздыхэт{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || къриздыхэф{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || къриздыха{{{псалъэпкъ}}}ыгъа 
|-
| блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ ||  къриздыхэзмы{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || къриздыхыумы{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || къриздыхимы{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || къриздыхэдмы{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || къриздыхэвмы{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || къриздыхамы{{{псалъэпкъ}}}ыгъа 
|-
| къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ ||  къриздыхэс{{{псалъэпкъ}}}ын || къриздыхэп{{{псалъэпкъ}}}ын || къриздыхи{{{псалъэпкъ}}}ын || къриздыхэт{{{псалъэпкъ}}}ын || къриздыхэф{{{псалъэпкъ}}}ын  || къриздыха{{{псалъэпкъ}}}ын 
|-
| къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ ||  къриздыхэзмы{{{псалъэпкъ}}}ын || къриздыхыумы{{{псалъэпкъ}}}ын || къриздыхимы{{{псалъэпкъ}}}ын || къриздыхэдмы{{{псалъэпкъ}}}ын || къриздыхэвмы{{{псалъэпкъ}}}ын  || къриздыхамы{{{псалъэпкъ}}}ын
|-
| къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ ||  къриздыхэс{{{псалъэпкъ}}}ыну || къриздыхэп{{{псалъэпкъ}}}ыну || къриздыхи{{{псалъэпкъ}}}ыну || къриздыхэт{{{псалъэпкъ}}}ыну || къриздыхэф{{{псалъэпкъ}}}ыну  || къриздыха{{{псалъэпкъ}}}ыну 
|-
| къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ ||  къриздыхэзмы{{{псалъэпкъ}}}ыну || къриздыхыумы{{{псалъэпкъ}}}ыну || къриздыхимы{{{псалъэпкъ}}}ыну || къриздыхэдмы{{{псалъэпкъ}}}ыну || къриздыхэвмы{{{псалъэпкъ}}}ыну  || къриздыхамы{{{псалъэпкъ}}}ыну
|-
! Щхьэусыгъуэ, мурад зыгъэбелджылы причастие !!  !!  !!  !!  !!  !! 
|-
| ит зэман - щыӀэныгъэ ||  кърищӀыхэс{{{псалъэпкъ}}} || кърищӀыхэп{{{псалъэпкъ}}} || кърищӀыхи{{{псалъэпкъ}}} || кърищӀыхэт{{{псалъэпкъ}}} || кърищӀыхэф{{{псалъэпкъ}}}  || кърищӀыха{{{псалъэпкъ}}} 
|-
| ит зэман - щымыӀэныгъэ || кърищӀыхэзмы{{{псалъэпкъ}}} || кърищӀыхыумы{{{псалъэпкъ}}} || кърищӀыхимы{{{псалъэпкъ}}} || кърищӀыхэдмы{{{псалъэпкъ}}} || кърищӀыхэвмы{{{псалъэпкъ}}} ||  кърищӀыхамы{{{псалъэпкъ}}}
|-
| блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ ||  кърищӀыхэс{{{псалъэпкъ}}}а || кърищӀыхэп{{{псалъэпкъ}}}а || кърищӀыхи{{{псалъэпкъ}}}а || кърищӀыхэт{{{псалъэпкъ}}}а || кърищӀыхэф{{{псалъэпкъ}}}а || кърищӀыха{{{псалъэпкъ}}}а 
|-
| блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ ||  кърищӀыхэзмы{{{псалъэпкъ}}}а || кърищӀыхыумы{{{псалъэпкъ}}}а || кърищӀыхимы{{{псалъэпкъ}}}а || кърищӀыхэдмы{{{псалъэпкъ}}}а || кърищӀыхэвмы{{{псалъэпкъ}}}а || кърищӀыхамы{{{псалъэпкъ}}}а 
|-
| блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ ||  кърищӀыхэс{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || кърищӀыхэп{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || кърищӀыхи{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || кърищӀыхэт{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || кърищӀыхэф{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || кърищӀыха{{{псалъэпкъ}}}ыгъа 
|-
| блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ ||  кърищӀыхэзмы{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || кърищӀыхыумы{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || кърищӀыхимы{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || кърищӀыхэдмы{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || кърищӀыхэвмы{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || кърищӀыхамы{{{псалъэпкъ}}}ыгъа 
|-
| къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ ||  кърищӀыхэс{{{псалъэпкъ}}}ын || кърищӀыхэп{{{псалъэпкъ}}}ын || кърищӀыхи{{{псалъэпкъ}}}ын || кърищӀыхэт{{{псалъэпкъ}}}ын || кърищӀыхэф{{{псалъэпкъ}}}ын  || кърищӀыха{{{псалъэпкъ}}}ын 
|-
| къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ ||  кърищӀыхэзмы{{{псалъэпкъ}}}ын || кърищӀыхыумы{{{псалъэпкъ}}}ын || кърищӀыхимы{{{псалъэпкъ}}}ын || кърищӀыхэдмы{{{псалъэпкъ}}}ын || кърищӀыхэвмы{{{псалъэпкъ}}}ын  || кърищӀыхамы{{{псалъэпкъ}}}ын
|-
| къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ ||  кърищӀыхэс{{{псалъэпкъ}}}ыну || кърищӀыхэп{{{псалъэпкъ}}}ыну || кърищӀыхи{{{псалъэпкъ}}}ыну || кърищӀыхэт{{{псалъэпкъ}}}ыну || кърищӀыхэф{{{псалъэпкъ}}}ыну  || кърищӀыха{{{псалъэпкъ}}}ыну 
|-
| къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ ||  кърищӀыхэзмы{{{псалъэпкъ}}}ыну || кърищӀыхыумы{{{псалъэпкъ}}}ыну || кърищӀыхимы{{{псалъэпкъ}}}ыну || кърищӀыхэдмы{{{псалъэпкъ}}}ыну || кърищӀыхэвмы{{{псалъэпкъ}}}ыну  || кърищӀыхамы{{{псалъэпкъ}}}ыну
|}

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! Деепричастиехэр !! сэ  !! уэ !! абы !! дэ !! фэ !! абыхэм
|-
| ит зэман - щыӀэныгъэ ||  кърихэс{{{псалъэпкъ}}}ыу || кърихэп{{{псалъэпкъ}}}ыу || кърихи{{{псалъэпкъ}}}ыу || кърихэт{{{псалъэпкъ}}}ыу || кърихэф{{{псалъэпкъ}}}ыу || къриха{{{псалъэпкъ}}}ыу 
|-
| ит зэман - щымыӀэныгъэ ||  кърихэзмы{{{псалъэпкъ}}}ыу || кърихыумы{{{псалъэпкъ}}}ыу || кърихимы{{{псалъэпкъ}}}ыу || кърихэдмы{{{псалъэпкъ}}}ыу || кърихэвмы{{{псалъэпкъ}}}ыу || кърихамы{{{псалъэпкъ}}}ыу 
|-
| блэкӀа зэман - щыӀэныгъэ ||  кърихэс{{{псалъэпкъ}}}ауэ || кърихэп{{{псалъэпкъ}}}ауэ || кърихи{{{псалъэпкъ}}}ауэ || кърихэт{{{псалъэпкъ}}}ауэ || кърихэф{{{псалъэпкъ}}}ауэ || къриха{{{псалъэпкъ}}}ауэ 
|-
| блэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ ||  кърихэзмы{{{псалъэпкъ}}}ауэ || кърихыумы{{{псалъэпкъ}}}ауэ || кърихимы{{{псалъэпкъ}}}ауэ || кърихэдмы{{{псалъэпкъ}}}ауэ || кърихэвмы{{{псалъэпкъ}}}ауэ || кърихамы{{{псалъэпкъ}}}ауэ 
|-
| урэ-кӀэ деепричастие - щыӀэныгъэ ||  кърихэс{{{псалъэпкъ}}}ыурэ || кърихэп{{{псалъэпкъ}}}ыурэ || кърихи{{{псалъэпкъ}}}ыурэ || кърихэт{{{псалъэпкъ}}}ыурэ || кърихэф{{{псалъэпкъ}}}ыурэ || къриха{{{псалъэпкъ}}}ыурэ 
|-
| урэ-кӀэ деепричастие - щымыӀэныгъэ ||  кърихэзмы{{{псалъэпкъ}}}ыурэ || кърихыумы{{{псалъэпкъ}}}ыурэ || кърихимы{{{псалъэпкъ}}}ыурэ || кърихэдмы{{{псалъэпкъ}}}ыурэ || кърихэвмы{{{псалъэпкъ}}}ыурэ || кърихамы{{{псалъэпкъ}}}ыурэ
|}

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! !!  !! -ы-кӀэ цӀэ склоненэм и фащэхэр !!  !! 
|-
! !! Закъуэ бжьыгъэ  !! !! Куэд бжьыгъэ  !! 
|-
| || '''Мыбелджылы''' || '''Белджылы''' || '''Мыбелджылы''' || '''Белджылы'''
|-
| '''Именительнэ:''' || [{{{псалъэпкъ}}}] || [{{{псалъэпкъ}}}]ыр || -- || [{{{псалъэпкъ}}}]хэр
|-
| '''Эргативнэ:''' || [{{{псалъэпкъ}}}] || [{{{псалъэпкъ}}}]ым || --  || [{{{псалъэпкъ}}}]хэм
|-
| '''Послеложнэ:''' || [{{{псалъэпкъ}}}]кӀэ || [{{{псалъэпкъ}}}]ымкӀэ || [{{{псалъэпкъ}}}]хэкӀэ || [{{{псалъэпкъ}}}]хэмкӀэ
|-
| '''Обстоятельственнэ:''' || [{{{псалъэпкъ}}}]ыу || [{{{псалъэпкъ}}}]ырауэ || [{{{псалъэпкъ}}}]хэу || [{{{псалъэпкъ}}}]хэрауэ
|}

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! !!  !! -а-кӀэ цӀэ склоненэм и фащэхэр !!  !! 
|-
! !! Закъуэ бжьыгъэ  !! !! Куэд бжьыгъэ  !! 
|-
| || '''Мыбелджылы''' || '''Белджылы''' || '''Мыбелджылы''' || '''Белджылы'''
|-
| '''Именительнэ:''' || [{{{псалъэпкъ}}}]а || [{{{псалъэпкъ}}}]ар || -- || [{{{псалъэпкъ}}}]ахэр
|-
| '''Эргативнэ:''' || [{{{псалъэпкъ}}}]а || [{{{псалъэпкъ}}}]ам || --  || [{{{псалъэпкъ}}}]ахэм
|-
| '''Послеложнэ:''' || [{{{псалъэпкъ}}}]акӀэ || [{{{псалъэпкъ}}}]амкӀэ || [{{{псалъэпкъ}}}]ахэкӀэ || [{{{псалъэпкъ}}}]ахэмкӀэ
|-
| '''Обстоятельственнэ:''' || [{{{псалъэпкъ}}}]ауэ || [{{{псалъэпкъ}}}]арауэ || [{{{псалъэпкъ}}}]ахэу || [{{{псалъэпкъ}}}]ахэрауэ
|}

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! !!  !! -ын-кӀэ цӀэ склоненэм и фащэхэр !!  !! 
|-
! !! Закъуэ бжьыгъэ  !! !! Куэд бжьыгъэ  !! 
|-
| || '''Мыбелджылы''' || '''Белджылы''' || '''Мыбелджылы''' || '''Белджылы'''
|-
| '''Именительнэ:''' || [{{{псалъэпкъ}}}]ын || [{{{псалъэпкъ}}}]ыныр || -- || [{{{псалъэпкъ}}}]ынхэр
|-
| '''Эргативнэ:''' || [{{{псалъэпкъ}}}]ын || [{{{псалъэпкъ}}}]ыным || --  || [{{{псалъэпкъ}}}]ынхэм
|-
| '''Послеложнэ:''' || [{{{псалъэпкъ}}}]ынкӀэ || [{{{псалъэпкъ}}}]ынымкӀэ || [{{{псалъэпкъ}}}]ынхэкӀэ || [{{{псалъэпкъ}}}]ынхэмкӀэ
|-
| '''Обстоятельственнэ:'' || [{{{псалъэпкъ}}}]ыну || [{{{псалъэпкъ}}}]ынырауэ || [{{{псалъэпкъ}}}]ынхэу || [{{{псалъэпкъ}}}]ынхэрауэ
|}

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! !!  !!  -ыну-кӀэ цӀэ склоненэм и фащэхэр !!  !! 
|-
! !! Закъуэ бжьыгъэ  !! !! Куэд бжьыгъэ  !! 
|-
| || '''Мыбелджылы''' || '''Белджылы''' || '''Мыбелджылы''' || '''Белджылы'''
|-
| '''Именительнэ:''' || [{{{псалъэпкъ}}}]ыну || [{{{псалъэпкъ}}}]ынур || -- || [{{{псалъэпкъ}}}]ынухэр
|-
| '''Эргативнэ:''' || [{{{псалъэпкъ}}}]ыну || [{{{псалъэпкъ}}}]ынум || --  || [{{{псалъэпкъ}}}]ынухэм
|-
| '''Послеложнэ:''' || [{{{псалъэпкъ}}}]ынукӀэ || [{{{псалъэпкъ}}}]ынумкӀэ || [{{{псалъэпкъ}}}]ынухэкӀэ || [{{{псалъэпкъ}}}]ынухэмкӀэ
|-
| '''Обстоятельственнэ:''' || [{{{псалъэпкъ}}}]ынууэ || [{{{псалъэпкъ}}}]ынурауэ || [{{{псалъэпкъ}}}]ынухэу || [{{{псалъэпкъ}}}]ынухэрауэ
|}
&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>l8syhn2lmxynel9z4ph1x2kxpm3kk8g</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Шаблон:спр-лъэмыӏ-ирыщӀэ-бд-э</title>
    <ns>10</ns>
    <id>50377</id>
    <revision>
      <id>130258</id>
      <timestamp>2026-10-29T11:27:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rhdkabardian</username>
        <id>5</id>
      </contributor>
      <comment>Created page with &quot;&lt;!-- Template:спр-лъэмыӏ-ирыщӏэ-бд-э --&gt;  {| class=&quot;wikitable&quot; |- ! Инфинитив (масдар) !! |- | щыӀэныгъэ: || ирыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}эн |- | щымыӀэныгъэ: || ирыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}эн |}  {| class=&quot;wikitable&quot; |- ! Инфинитив (масдар) щхьэкӀэ зэхъуэкӀа !! сэ  !! уэ !! ар !! дэ !! фэ !! ахэр |- | щыӀэныгъэ: || срыщӏэ{{{псалъэ...&quot;</comment>
      <origin>130258</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="71246" sha1="sg9pgwqozpa7ta7mv3njsaxqhqucz4c" xml:space="preserve">&lt;!-- Template:спр-лъэмыӏ-ирыщӏэ-бд-э --&gt;

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! Инфинитив (масдар) !!
|-
| щыӀэныгъэ: || ирыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}эн
|-
| щымыӀэныгъэ: || ирыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}эн
|}

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! Инфинитив (масдар) щхьэкӀэ зэхъуэкӀа !! сэ  !! уэ !! ар !! дэ !! фэ !! ахэр
|-
| щыӀэныгъэ: || срыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}эн || урыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}эн || ирыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}эн || дрыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}эн || фрыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}эн || ирыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}эн(хэ)
|-
| щымыӀэныгъэ: || срыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}эн || урыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}эн || ирыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}эн || дрыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}эн || фрыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}эн || ирыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}эн(хэ)
|}

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! унафэ наклоненэ !! уэ !! фэ 
|-
| щыӀэныгъэ: || ирыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}э! || фрыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}э!
|-
| щымыӀэныгъэ: || урыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}э! || фрыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}э!
|}

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! Ре-кӀэ унафэ наклоненэ !! сэ  !! уэ !! ар !! дэ !! фэ !! ахэр
|-
| щыӀэныгъэ: || срыщӏре{{{псалъэпкъ}}}э || урыщӏре{{{псалъэпкъ}}}э || ирыщӏре{{{псалъэпкъ}}}э || дрыщӏре{{{псалъэпкъ}}}э || фрыщӏре{{{псалъэпкъ}}}э || ирыщӏре{{{псалъэпкъ}}}э
|-
| щымыӀэныгъэ: || срыщӏремы{{{псалъэпкъ}}}э || урыщӏремы{{{псалъэпкъ}}}э || ирыщӏремы{{{псалъэпкъ}}}э || дрыщӏремы{{{псалъэпкъ}}}э || фрыщӏремы{{{псалъэпкъ}}}э || ирыщӏремы{{{псалъэпкъ}}}э
|}

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! ЗэраӀуатэ наклоненэ !! сэ  !! уэ !! ар !! дэ !! фэ !! ахэр
|-
| ит зэман – щыӀэныгъэ: || срыщӏо{{{псалъэпкъ}}}э(р) || урыщӏо{{{псалъэпкъ}}}э(р) || ирыщӏо{{{псалъэпкъ}}}э(р) || дрыщӏо{{{псалъэпкъ}}}э(р) || фрыщӏо{{{псалъэпкъ}}}э(р) || ирыщӏо{{{псалъэпкъ}}}э(хэ)(р)
|-
| ит зэман – щымыӀэныгъэ: || срыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}эркъым || урыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}эркъым || ирыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}эркъым || дрыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}эркъым || фрыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}эркъым || ирыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}э(хэ)ркъым
|-
| блэкӀа зэфӀэмыкӀа зэман (имперфект) – щыӀэныгъэ: || срыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}э(р)т || урыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}э(р)т || ирыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}э(р)т || дрыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}э(р)т || фрыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}э(р)т || ирыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}э(хэ)(р)т
|-
| блэкӀа зэфӀэмыкӀа зэман (имперфект) – щымыӀэныгъэ: || срыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}э(р)тэкъым || урыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}э(р)тэкъым || ирыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}э(р)тэкъым || дрыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}э(р)тэкъым || фрыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}э(р)тэкъым || ирыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}э(хэ)(р)тэкъым
|-
| блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ: || срыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}ащ || урыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}ащ || ирыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}ащ || дрыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}ащ || фрыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}ащ || ирыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}а(хэ)щ 
|-
| блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ: || срыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}акъым || урыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}акъым || ирыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}акъым || дрыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}акъым || фрыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}акъым || ирыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}а(хэ)къым
|-
| блэкӀа зэфӀэкӀа и пэ ит зэман (плюс квамперфект) – щыӀэныгъэ: || срыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}ат || урыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}ат || ирыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}ат || дрыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}ат || фрыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}ат || ирыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}а(хэ)т 
|-
| блэкӀа зэфӀэкӀа и пэ ит зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ: || срыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}атэкъым || урыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}атэкъым || ирыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}атэкъым || дрыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}атэкъым || фрыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}атэкъым || ирыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}а(хэ)тэкъым 
|-
| блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман – щыӀэныгъэ: || срыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}эгъащ || урыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}эгъащ || ирыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}эгъащ || дрыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}эгъащ || фрыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}эгъащ || ирыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}эгъа(хэ)щ 
|-
| блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман – щымыӀэныгъэ: || срыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}эгъакъым || урыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}эгъакъым || ирыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}эгъакъым || дрыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}эгъакъым || фрыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}эгъакъым || ирыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}эгъа(хэ)къым 
|-
| блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа и пэ ит зэман – щыӀэныгъэ: || срыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}эгъат || урыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}эгъат || ирыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}эгъат || дрыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}эгъат || фрыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}эгъат || ирыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}эгъа(хэ)т 
|-
| блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа и пэ ит зэман – щымыӀэныгъэ: || срыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}эгъатэкъым || урыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}эгъатэкъым || ирыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}эгъатэкъым || дрыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}эгъатэкъым || фрыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}эгъатэкъым || ирыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}эгъа(хэ)тэкъым 
|-
| блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман I – щыӀэныгъэ: || срыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}эщ || урыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}эщ || ирыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}эщ || дрыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}эщ || фрыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}эщ || ирыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}э(хэ)щ 
|-
| блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман I – щымыӀэныгъэ: || срыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}экъым || урыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}экъым || ирыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}экъым || дрыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}экъым || фрыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}экъым || ирыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}э(хэ)къым 
|-
| блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман II – щыӀэныгъэ: || срыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}эт || урыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}эт || ирыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}эт || дрыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}эт || фрыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}эт || ирыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}э(хэ)т 
|-
| блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман II – щымыӀэныгъэ: || срыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}этэкъым || урыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}этэкъым || ирыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}этэкъым || дрыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}этэкъым || фрыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}этэкъым || ирыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}э(хэ)тэкъым 
|-
| къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ: || срыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}энщ || урыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}энщ || ирыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}энщ || дрыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}энщ || фрыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}энщ || ирыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}эн(хэ)щ 
|-
| къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ: || срыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}энкъым || урыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}энкъым || ирыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}энкъым || дрыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}энкъым || фрыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}энкъым || ирыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}эн(хэ)къым 
|-
| къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ: || срыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}энущ || урыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}энущ || ирыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}энущ || дрыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}энущ || фрыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}энущ || ирыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}эну(хэ)щ 
|-
| къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ: || срыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}энукъым || урыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}энукъым || ирыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}энукъым || дрыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}энукъым || фрыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}энукъым || ирыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}эну(хэ)къым 
|}

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! ЗэрыупщӀэ наклоненэ !! сэ  !! уэ !! ар !! дэ !! фэ !! ахэр 
|-
| ит зэман – щыӀэныгъэ: || срыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}эрэ || урыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}эрэ || ирыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}эрэ || дрыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}эрэ || фрыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}эрэ || ирыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}э(хэ)рэ 
|-
| ит зэман – щымыӀэныгъэ: || срыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}эркъэ || урыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}эркъэ || ирыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}эркъэ || дрыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}эркъэ || фрыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}эркъэ || ирыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}э(хэ)ркъэ 
|-
| блэкӀа зэфӀэмыкӀа зэман (имперфект) – щыӀэныгъэ: || срыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}э(р)т || урыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}э(р)т || ирыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}э(р)т || дрыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}э(р)т || фрыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}э(р)т || ирыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}э(хэ)(р)т
|-
| блэкӀа зэфӀэмыкӀа зэман (имперфект) – щымыӀэныгъэ: || срыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}э(р)тэкъэ || урыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}э(р)тэкъэ || ирыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}э(р)тэкъэ || дрыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}э(р)тэкъэ || фрыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}э(р)тэкъэ || ирыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}э(хэ)(р)тэкъэ
|-
| блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ: || срыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}а || урыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}а || ирыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}а || дрыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}а || фрыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}а || ирыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}а(хэ) 
|-
| блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ: || срыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}акъэ || урыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}акъэ || ирыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}акъэ || дрыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}акъэ || фрыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}акъэ || ирыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}а(хэ)къэ 
|-
| блэкӀа зэфӀэкӀа и пэ ит зэман (плюс квамперфект) – щыӀэныгъэ: || срыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}ат || урыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}ат || ирыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}ат || дрыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}ат || фрыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}ат || ирыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}а(хэ)т 
|-
| блэкӀа зэфӀэкӀа и пэ ит зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ: || срыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}атэкъэ || урыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}атэкъэ || ирыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}атэкъэ || дрыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}атэкъэ || фрыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}атэкъэ || ирыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}а(хэ)тэкъэ 
|-
| блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман – щыӀэныгъэ: || срыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}эгъа || урыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}эгъа || ирыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}эгъа || дрыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}эгъа || фрыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}эгъа || ирыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}эгъа(хэ) 
|-
| блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман – щымыӀэныгъэ: || срыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}эгъакъэ || урыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}эгъакъэ || ирыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}эгъакъэ || дрыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}эгъакъэ || фрыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}эгъакъэ || ирыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}эгъа(хэ)къэ 
|-
| блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа и пэ ит зэман – щыӀэныгъэ: || срыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}эгъат || урыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}эгъат || ирыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}эгъат || дрыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}эгъат || фрыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}эгъат || ирыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}эгъа(хэ)т 
|-
| блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа и пэ ит зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ: || срыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}эгъатэкъэ || урыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}эгъатэкъэ || ирыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}эгъатэкъэ || дрыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}эгъатэкъэ || фрыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}эгъатэкъэ || ирыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}эгъа(хэ)тэкъэ 
|-
| блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман I – щыӀэныгъэ: || срыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}э || урыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}э || ирыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}э || дрыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}э || фрыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}э || ирыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}э(хэ) 
|-
| блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман I – щымыӀэныгъэ: || срыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}экъэ || урыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}экъэ || ирыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}экъэ || дрыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}экъэ || фрыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}экъэ || ирыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}э(хэ)къэ 
|-
| блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман II – щыӀэныгъэ: || срыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}эт || урыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}эт || ирыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}эт || дрыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}эт || фрыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}эт || ирыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}э(хэ)т 
|-
| блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман II – щымыӀэныгъэ: || срыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}этэкъэ || урыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}этэкъэ || ирыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}этэкъэ || дрыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}этэкъэ || фрыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}этэкъэ || ирыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}э(хэ)тэкъэ 
|-
| къэкӀуэну  мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ: || срыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}эн || урыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}эн || ирыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}эн || дрыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}эн || фрыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}эн || ирыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}эн(хэ) 
|-
| къэкӀуэну  мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ: || срыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}энкъэ || урыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}энкъэ || ирыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}энкъэ || дрыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}энкъэ || фрыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}энкъэ || ирыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}эн(хэ)къэ 
|-
| къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ: || срыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}эну || урыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}эну || ирыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}эну || дрыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}эну || фрыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}эну || ирыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}эну(хэ) 
|-
| къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ: || срыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}энукъэ || урыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}энукъэ || ирыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}энукъэ || дрыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}энукъэ || фрыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}энукъэ || ирыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}эну(хэ)къэ 
|}

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! условнэ ипэжыпӀэкӀэ щыӀэ наклоненэ !! сэ  !! уэ !! ар !! дэ !! фэ !! ахэр 
|-
| ит зэман – щыӀэныгъэ: || срыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}эмэ || урыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}эмэ || ирыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}эмэ || дрыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}эмэ || фрыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}эмэ || ирыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}э(хэ)мэ 
|-
| ит зэман – щымыӀэныгъэ: || срыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}эмэ || урыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}эмэ || ирыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}эмэ || дрыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}эмэ || фрыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}эмэ || ирыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}э(хэ)мэ 
|-
| блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ: || срыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}амэ || урыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}амэ || ирыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}амэ || дрыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}амэ || фрыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}амэ || ирыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}а(хэ)мэ 
|-
| блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ: || срыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}амэ || урыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}амэ || ирыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}амэ || дрыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}амэ || фрыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}амэ ||мы{{{псалъэпкъ}}}а(хэ)мэ 
|-
| блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект)– щыӀэныгъэ: || срыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}эгъамэ || урыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}эгъамэ || ирыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}эгъамэ || дрыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}эгъамэ || фрыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}эгъамэ || ирыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}эгъа(хэ)мэ 
|-
| блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ: || срыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}эгъамэ || урыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}эгъамэ || ирыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}эгъамэ || дрыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}эгъамэ || фрыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}эгъамэ || ирыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}эгъа(хэ)мэ 
|-
| къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ: || срыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}энмэ || урыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}энмэ || ирыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}энмэ || дрыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}энмэ || фрыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}энмэ || ирыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}эн(хэ)мэ 
|-
| къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ: || срыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}энмэ || урыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}энмэ || ирыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}энмэ || дрыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}энмэ || фрыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}энмэ || ирыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}эн(хэ)мэ 
|-
| къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ: || срыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}энумэ || урыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}энумэ || ирыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}энумэ || дрыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}энумэ || фрыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}энумэ || ирыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}эну(хэ)мэ 
|-
| къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ: || срыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}энумэ || урыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}энумэ || ирыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}энумэ || дрыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}энумэ || фрыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}энумэ || ирыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}эну(хэ)мэ 
|}

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! условнэ ипэжыпӀэкӀэ щымыӀэ наклоненэ !! сэ  !! уэ !! ар !! дэ !! фэ !! ахэр 
|-
| ит зэман – щыӀэныгъэ: || срыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}этэмэ || урыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}этэмэ || ирыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}этэмэ || дрыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}этэмэ || фрыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}этэмэ || ирыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}э(хэ)тэмэ 
|-
| ит зэман – щымыӀэныгъэ: || срыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}этэмэ || урыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}этэмэ || ирыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}этэмэ || дрыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}этэмэ || фрыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}этэмэ || ирыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}э(хэ)тэмэ 
|-
| блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ: || срыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}атэмэ || урыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}атэмэ || ирыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}атэмэ || дрыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}атэмэ || фрыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}атэмэ || ирыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}а(хэ)тэмэ 
|-
| блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ: || срыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}атэмэ || урыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}атэмэ || ирыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}атэмэ || дрыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}атэмэ || фрыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}атэмэ || ирыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}а(хэ)тэмэ 
|-
| блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект)– щыӀэныгъэ: || срыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}эгъатэмэ || урыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}эгъатэмэ || ирыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}эгъатэмэ || дрыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}эгъатэмэ || фрыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}эгъатэмэ || ирыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}эгъа(хэ)тэмэ 
|-
| блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ: || срыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}эгъатэмэ || урыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}эгъатэмэ || ирыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}эгъатэмэ || дрыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}эгъатэмэ || фрыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}эгъатэмэ || ирыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}эгъа(хэ)тэмэ 
|-
| къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ: || срыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}энтэмэ || урыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}энтэмэ || ирыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}энтэмэ || дрыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}энтэмэ || фрыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}энтэмэ || ирыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}эн(хэ)тэмэ 
|-
| къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ: || срыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}энтэмэ || урыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}энтэмэ || ирыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}энтэмэ || дрыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}энтэмэ || фрыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}энтэмэ || ирыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}эн(хэ)тэмэ 
|-
| къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ: || срыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}энутэмэ || урыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}энутэмэ || ирыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}энутэмэ || дрыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}энутэмэ || фрыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}энутэмэ || ирыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}эну(хэ)тэмэ 
|-
| къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ: || срыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}энутэмэ || урыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}энутэмэ || ирыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}энутэмэ || дрыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}энутэмэ || фрыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}энутэмэ || ирыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}эну(хэ)тэмэ 
|}

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! сослагательнэ наклоненэ !! сэ  !! уэ !! ар !! дэ !! фэ !! ахэр 
|-
| къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ: || срыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}энт || урыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}энт || ирыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}энт || дрыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}энт || фрыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}энт || ирыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}эн(хэ)т 
|-
| къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ: || срыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}энтэкъым || урыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}энтэкъым || ирыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}энтэкъым || дрыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}энтэкъым || фрыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}энтэкъым || ирыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}эн(хэ)тэкъым 
|-
| къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ: || срыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}энут || урыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}энут || ирыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}энут || дрыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}энут || фрыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}энут || ирыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}эну(хэ)т 
|-
| къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ: || срыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}энутэкъым || урыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}энутэкъым || ирыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}энутэкъым || дрыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}энутэкъым || фрыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}энутэкъым || ирыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}эну(хэ)тэкъым 
|}

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! уступительнэ ипэжыпӀэкӀэ щыӀэ наклоненэ !! сэ  !! уэ !! ар !! дэ !! фэ !! ахэр 
|-
| ит зэман – щыӀэныгъэ: || срыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}эми || урыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}эми || ирыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}эми || дрыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}эми || фрыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}эми || ирыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}э(хэ)ми 
|-
| ит зэман – щымыӀэныгъэ: || срыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}эми || урыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}эми || ирыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}эми || дрыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}эми || фрыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}эми || ирыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}э(хэ)ми 
|-
| блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ: || срыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}ами || урыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}ами || ирыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}ами || дрыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}ами || фрыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}ами || ирыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}а(хэ)ми 
|-
| блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ: || срыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}ами || урыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}ами || ирыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}ами || дрыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}ами || фрыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}ами || ирыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}а(хэ)ми 
|-
| блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект)– щыӀэныгъэ: || срыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}эгъами || урыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}эгъами || ирыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}эгъами || дрыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}эгъами || фрыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}эгъами || ирыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}эгъа(хэ)ми 
|-
| блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ: || срыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}эгъами || урыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}эгъами || ирыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}эгъами || дрыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}эгъами || фрыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}эгъами || ирыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}эгъа(хэ)ми 
|-
| къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ: || срыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}энми || урыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}энми || ирыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}энми || дрыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}энми || фрыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}энми || ирыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}эн(хэ)ми 
|-
| къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ: || срыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}энми || урыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}энми || ирыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}энми || дрыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}энми || фрыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}энми || ирыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}эн(хэ)ми 
|-
| къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ: || срыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}энуми || урыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}энуми || ирыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}энуми || дрыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}энуми || фрыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}энуми || ирыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}эну(хэ)ми 
|-
| къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ: || срыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}энуми || урыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}энуми || ирыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}энуми || дрыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}энуми || фрыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}энуми || ирыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}эну(хэ)ми 
|}

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! уступительнэ ипэжыпӀэкӀэ щымыӀэ наклоненэ !! сэ  !! уэ !! ар !! дэ !! фэ !! ахэр 
|-
| ит зэман – щыӀэныгъэ: || срыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}этэми || урыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}этэми || ирыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}этэми || дрыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}этэми || фрыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}этэми || ирыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}э(хэ)тэми 
|-
| ит зэман – щымыӀэныгъэ: || срыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}этэми || урыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}этэми || ирыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}этэми || дрыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}этэми || фрыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}этэми || ирыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}э(хэ)тэми 
|-
| блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ: || срыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}атэми || урыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}атэми || ирыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}атэми || дрыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}атэми || фрыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}атэми || ирыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}а(хэ)тэми 
|-
| блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ: || срыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}атэми || урыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}атэми || ирыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}атэми || дрыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}атэми || фрыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}атэми || ирыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}а(хэ)тэми 
|-
| блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект)– щыӀэныгъэ: || срыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}эгъатэми || урыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}эгъатэми || ирыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}эгъатэми || дрыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}эгъатэми || фрыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}эгъатэми || ирыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}эгъа(хэ)тэми 
|-
| блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ: || срыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}эгъатэми || урыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}эгъатэми || ирыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}эгъатэми || дрыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}эгъатэми || фрыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}эгъатэми || ирыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}эгъа(хэ)тэми 
|-
| къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ: || срыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}энтэми || урыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}энтэми || ирыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}энтэми || дрыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}энтэми || фрыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}энтэми || ирыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}эн(хэ)тэми 
|-
| къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ: || срыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}энтэми || урыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}энтэми || ирыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}энтэми || дрыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}энтэми || фрыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}энтэми || ирыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}эн(хэ)тэми 
|-
| къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ: || срыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}энутэми || урыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}энутэми || ирыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}энутэми || дрыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}энутэми || фрыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}энутэми || ирыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}эну(хэ)тэми 
|-
| къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ: || срыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}энутэми || урыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}энутэми || ирыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}энутэми || дрыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}энутэми || фрыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}энутэми || ирыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}эну(хэ)тэми 
|}

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! гъэщӀэгъуэныгъэ наклоненэ !! сэ  !! уэ !! ар !! дэ !! фэ !! ахэр 
|-
|щыӀэныгъэ: || срыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}аи || урыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}аи || ирыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}аи || дрыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}аи || фрыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}аи || ирыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}аи 
|-
|щымыӀэныгъэ: || срыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}акъыми || урыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}акъыми || ирыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}акъыми || дрыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}акъыми || фрыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}акъыми || ирыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}акъыми 
|}

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! фӀэфӀыныгъэ  наклоненэ !! сэ  !! уэ !! ар !! дэ !! фэ !! ахэр 
|-
|щыӀэныгъэ: || срыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}ащэрэт || урыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}ащэрэт || ирыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}ащэрэт || дрыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}ащэрэт || фрыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}ащэрэт || ирыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}ащэрэт 
|-
|щымыӀэныгъэ: || срыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}ащэрэт || урыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}ащэрэт || ирыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}ащэрэт || дрыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}ащэрэт || фрыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}ащэрэт || ирыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}ащэрэт 
|}

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! шэч къытехьэныгъэ наклоненэ !! сэ  !! уэ !! ар !! дэ !! фэ !! ахэр 
|-
|гъэн-кӀэ мыгъэбелджыла - щыӀэныгъэ: || срыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}агъэнщ || урыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}агъэнщ || ирыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}агъэнщ || дрыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}агъэнщ || фрыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}агъэнщ || ирыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}агъэнщ 
|-
|гъэн-кӀэ мыгъэбелджыла - щымыӀэныгъэ: || срыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}агъэнкъым || урыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}агъэнкъым || ирыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}агъэнкъым || дрыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}агъэнкъым || фрыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}агъэнкъым || ирыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}агъэнкъым 
|-
|гъэнт-кӀэ мыгъэбелджыла - щыӀэныгъэ: || срыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}агъэнт || урыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}агъэнт || ирыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}агъэнт || дрыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}агъэнт || фрыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}агъэнт || ирыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}агъэнт 
|-
|гъэнт-кӀэ мыгъэбелджыла - щымыӀэныгъэ: || срыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}агъэнтэкъым || урыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}агъэнтэкъым || ирыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}агъэнтэкъым || дрыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}агъэнтэкъым || фрыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}агъэнтэкъым || ирыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}агъэнтэкъым 
|-
|гъэн-кӀэ мыгъэбелджыла зэрыупщӀэ - щыӀэныгъэ: || срыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}агъэн || урыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}агъэн || ирыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}агъэн || дрыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}агъэн || фрыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}агъэн || ирыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}агъэн 
|-
|гъэн-кӀэ мыгъэбелджыла зэрыупщӀэ - щымыӀэныгъэ: || срыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}агъэнкъэ || урыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}агъэнкъэ || ирыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}агъэнкъэ || дрыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}агъэнкъэ || фрыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}агъэнкъэ || ирыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}агъэнкъэ 
|-
|гъэнт-кӀэ мыгъэбелджыла зэрыупщӀэ - щыӀэныгъэ: || срыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}агъэнт || урыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}агъэнт || ирыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}агъэнт || дрыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}агъэнт || фрыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}агъэнт || ирыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}агъэнт 
|-
|гъэнт-кӀэ мыгъэбелджыла зэрыупщӀэ - щымыӀэныгъэ: || срыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}агъэнтэкъэ || урыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}агъэнтэкъэ || ирыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}агъэнтэкъэ || дрыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}агъэнтэкъэ || фрыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}агъэнтэкъэ || ирыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}агъэнтэкъэ 
|-
|гъэну-кӀэ гъэбелджыла - щыӀэныгъэ: || срыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}агъэнущ || урыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}агъэнущ || ирыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}агъэнущ || дрыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}агъэнущ || фрыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}агъэнущ || ирыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}агъэнущ 
|-
|гъэну-кӀэ гъэбелджыла - щымыӀэныгъэ: || срыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}агъэнукъым || урыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}агъэнукъым || ирыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}агъэнукъым || дрыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}агъэнукъым || фрыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}агъэнукъым || ирыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}агъэнукъым 
|-
|гъэнут-кӀэ гъэбелджыла - щыӀэныгъэ: || срыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}агъэнут || урыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}агъэнут || ирыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}агъэнут || дрыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}агъэнут || фрыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}агъэнут || ирыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}агъэнут 
|-
|гъэнут-кӀэ гъэбелджыла - щымыӀэныгъэ: || срыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}агъэнутэкъым || урыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}агъэнутэкъым || ирыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}агъэнутэкъым || дрыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}агъэнутэкъым || фрыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}агъэнутэкъым || ирыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}агъэнутэкъым 
|-
|гъэну-кӀэ гъэбелджыла зэрыупщӀэ - щыӀэныгъэ: || срыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}агъэну || урыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}агъэну || ирыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}агъэну || дрыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}агъэну || фрыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}агъэну || ирыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}агъэну 
|-
|гъэну-кӀэ гъэбелджыла зэрыупщӀэ - щымыӀэныгъэ: || срыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}агъэнукъэ || урыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}агъэнукъэ || ирыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}агъэнукъэ || дрыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}агъэнукъэ || фрыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}агъэнукъэ || ирыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}агъэнукъэ 
|-
|гъэнут-кӀэ гъэбелджыла зэрыупщӀэ - щыӀэныгъэ: || срыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}агъэнут || урыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}агъэнут || ирыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}агъэнут || дрыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}агъэнут || фрыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}агъэнут || ирыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}агъэнут 
|-
|гъэнут-кӀэ гъэбелджыла зэрыупщӀэ - щымыӀэныгъэ: || срыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}агъэнутэкъэ || урыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}агъэнутэкъэ || ирыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}агъэнутэкъэ || дрыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}агъэнутэкъэ || фрыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}агъэнутэкъэ || ирыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}агъэнутэкъэ 
|}

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! Причастиехэр !! сэ  !! уэ !! ар !! дэ !! фэ !! ахэр
|-
! Зылэжь (субъектнэ) причастие !!  !!  !!  !!  !!  !! 
|-
| ит зэман - щыӀэныгъэ ||  срыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}э || урыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}э || ирыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}э || дрыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}э || фрыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}э || ирыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}э(хэ) 
|-
| ит зэман - щымыӀэныгъэ || срыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}э || урыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}э || ирыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}э || дрыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}э || фрыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}э ||  ирыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}э(хэ)
|-
| блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ ||  срыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}а || урыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}а || ирыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}а || дрыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}а || фрыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}а || ирыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}а(хэ) 
|-
| блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ ||  срыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}а || урыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}а || ирыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}а || дрыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}а || фрыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}а || ирыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}а(хэ)  
|-
| блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ ||  срыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}эгъа || урыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}эгъа || ирыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}эгъа || дрыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}эгъа || фрыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}эгъа || ирыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}эгъа(хэ) 
|-
| блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ ||  срыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}эгъа || урыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}эгъа || ирыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}эгъа || дрыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}эгъа || фрыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}эгъа || ирыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}эгъа(хэ)  
|-
| къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ ||  срыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}эн || урыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}эн || ирыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}эн || дрыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}эн || фрыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}эн  || ирыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}эн(хэ) 
|-
| къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ ||  срыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}эн || урыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}эн || ирыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}эн || дрыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}эн || фрыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}эн  || ирыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}эн(хэ)
|-
| къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ ||  срыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}эну || урыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}эну || ирыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}эну || дрыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}эну || фрыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}эну  || ирыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}эну(хэ) 
|-
| къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ ||  срыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}эну || урыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}эну || ирыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}эну || дрыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}эну || фрыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}эну  || ирыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}эну(хэ)
|-
! Лэжьыгъэм и къэхъукӀэр зыгъэбелджылы причастие !!  !!  !!  !!  !!  !! 
|-
| ит зэман - щыӀэныгъэ ||  сызэрырыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}э || узэрырыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}э || зэрырыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}э || дызэрырыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}э || фызэрырыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}э  || зэрырыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}э(хэ) 
|-
| ит зэман - щымыӀэныгъэ || сызэрырыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}э || узэрырыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}э || зэрырыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}э || дызэрырыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}э || фызэрырыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}э ||  мызэрырыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}э(хэ)
|-
| блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ ||  сызэрырыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}а || узэрырыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}а || зэрырыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}а || дызэрырыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}а || фызэрырыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}а || зэрырыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}а(хэ) 
|-
| блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ ||  сызэрырыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}а || узэрырыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}а || зэрырыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}а || дызэрырыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}а || фызэрырыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}а || зэрырыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}а(хэ)  
|-
| блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ ||  сызэрырыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}эгъа || узэрырыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}эгъа || зэрырыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}эгъа || дызэрырыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}эгъа || фызэрырыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}эгъа || зэрырыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}эгъа(хэ) 
|-
| блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ ||  сызэрырыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}эгъа || узэрырыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}эгъа || зэрырыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}эгъа || дызэрырыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}эгъа || фызэрырыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}эгъа || зэрырыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}эгъа(хэ)  
|-
| къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ ||  сызэрырыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}эн || узэрырыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}эн || зэрырыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}эн || дызэрырыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}эн || фызэрырыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}эн  || зэрырыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}эн(хэ) 
|-
| къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ ||  сызэрырыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}эн || узэрырыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}эн || зэрырыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}эн || дызэрырыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}эн || фызэрырыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}эн  || зэрырыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}эн(хэ)
|-
| къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ ||  сызэрырыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}эну || узэрырыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}эну || зэрырыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}эну || дызэрырыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}эну || фызэрырыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}эну  || зэрырыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}эну(хэ) 
|-
| къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ ||  сызэрырыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}эну || узэрырыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}эну || зэрырыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}эну || дызэрырыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}эну || фызэрырыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}эну  || зэрырыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}эну(хэ)
|-
! Зэман/щӀыпӀэ зыгъэбелджылы причастие !!  !!  !!  !!  !!  !! 
|-
| ит зэман - щыӀэныгъэ ||  сыщырыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}э || ущырыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}э || щырыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}э || дыщырыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}э || фыщырыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}э  || щырыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}э(хэ) 
|-
| ит зэман - щымыӀэныгъэ || сыщырыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}э || ущырыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}э || щырыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}э || дыщырыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}э || фыщырыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}э ||  щырыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}э(хэ)
|-
| блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ ||  сыщырыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}а || ущырыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}а || щырыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}а || дыщырыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}а || фыщырыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}а || щырыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}а(хэ) 
|-
| блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ ||  сыщырыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}а || ущырыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}а || щырыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}а || дыщырыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}а || фыщырыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}а || щырыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}а(хэ)  
|-
| блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ ||  сыщырыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}эгъа || ущырыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}эгъа || щырыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}эгъа || дыщырыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}эгъа || фыщырыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}эгъа || щырыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}эгъа(хэ) 
|-
| блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ ||  сыщырыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}эгъа || ущырыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}эгъа || щырыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}эгъа || дыщырыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}эгъа || фыщырыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}эгъа || щырыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}эгъа(хэ)  
|-
| къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ ||  сыщырыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}эн || ущырыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}эн || щырыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}эн || дыщырыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}эн || фыщырыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}эн  || щырыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}эн(хэ) 
|-
| къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ ||  сыщырыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}эн || ущырыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}эн || щырыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}эн || дыщырыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}эн || фыщырыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}эн  || щырыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}эн(хэ)
|-
| къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ ||  сыщырыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}эну || ущырыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}эну || щырыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}эну || дыщырыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}эну || фыщырыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}эну  || щырыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}эну(хэ) 
|-
| къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ ||  сыщырыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}эну || ущырыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}эну || щырыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}эну || дыщырыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}эну || фыщырыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}эну  || щырыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}эну(хэ)
|-
! ЩӀыпӀэ зыгъэбелджылы причастие !!  !!  !!  !!  !!  !! 
|-
| ит зэман - щыӀэныгъэ ||  сыздрыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}э || уздрыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}э || здрыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}э || дыздрыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}э || фыздрыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}э  || здрыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}э(хэ) 
|-
| ит зэман - щымыӀэныгъэ || сыздрыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}э || уздрыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}э || здрыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}э || дыздрыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}э || фыздрыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}э ||  здрыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}э(хэ)
|-
| блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ ||  сыздрыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}а || уздрыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}а || здрыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}а || дыздрыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}а || фыздрыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}а || здрыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}а(хэ) 
|-
| блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ ||  сыздрыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}а || уздрыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}а || здрыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}а || дыздрыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}а || фыздрыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}а || здрыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}а(хэ)  
|-
| блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ ||  сыздрыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}эгъа || уздрыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}эгъа || здрыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}эгъа || дыздрыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}эгъа || фыздрыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}эгъа || здрыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}эгъа(хэ) 
|-
| блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ ||  сыздрыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}эгъа || уздрыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}эгъа || здрыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}эгъа || дыздрыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}эгъа || фыздрыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}эгъа || здрыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}эгъа(хэ)  
|-
| къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ ||  сыздрыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}эн || уздрыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}эн || здрыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}эн || дыздрыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}эн || фыздрыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}эн  || здрыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}эн(хэ) 
|-
| къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ ||  сыздрыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}эн || уздрыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}эн || здрыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}эн || дыздрыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}эн || фыздрыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}эн  || здрыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}эн(хэ)
|-
| къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ ||  сыздрыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}эну || уздрыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}эну || здрыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}эну || дыздрыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}эну || фыздрыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}эну  || здрыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}эну(хэ) 
|-
| къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ ||  сыздрыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}эну || уздрыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}эну || здрыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}эну || дыздрыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}эну || фыздрыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}эну  || здрыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}эну(хэ)
|-
! Щхьэусыгъуэ, мурад зыгъэбелджылы причастие !!  !!  !!  !!  !!  !! 
|-
| ит зэман - щыӀэныгъэ ||  сыщӀырыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}э || ущӀырыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}э || щӀырыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}э || дыщӀырыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}э || фыщӀырыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}э  || щӀырыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}э(хэ) 
|-
| ит зэман - щымыӀэныгъэ || сыщӀырыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}э || ущӀырыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}э || щӀырыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}э || дыщӀырыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}э || фыщӀырыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}э ||  щӀырыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}э(хэ)
|-
| блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ ||  сыщӀырыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}а || ущӀырыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}а || щӀырыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}а || дыщӀырыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}а || фыщӀырыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}а || щӀырыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}а(хэ) 
|-
| блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ ||  сыщӀырыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}а || ущӀырыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}а || щӀырыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}а || дыщӀырыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}а || фыщӀырыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}а || щӀырыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}а(хэ)  
|-
| блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ ||  сыщӀырыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}эгъа || ущӀырыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}эгъа || щӀырыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}эгъа || дыщӀырыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}эгъа || фыщӀырыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}эгъа || щӀырыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}эгъа(хэ) 
|-
| блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ ||  сыщӀырыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}эгъа || ущӀырыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}эгъа || щӀырыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}эгъа || дыщӀырыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}эгъа || фыщӀырыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}эгъа || щӀырыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}эгъа(хэ)  
|-
| къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ ||  сыщӀырыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}эн || ущӀырыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}эн || щӀырыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}эн || дыщӀырыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}эн || фыщӀырыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}эн  || щӀырыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}эн(хэ) 
|-
| къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ ||  сыщӀырыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}эн || ущӀырыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}эн || щӀырыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}эн || дыщӀырыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}эн || фыщӀырыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}эн  || щӀырыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}эн(хэ)
|-
| къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ ||  сыщӀырыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}эну || ущӀырыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}эну || щӀырыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}эну || дыщӀырыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}эну || фыщӀырыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}эну  || щӀырыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}эну(хэ) 
|-
| къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ ||  сыщӀырыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}эну || ущӀырыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}эну || щӀырыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}эну || дыщӀырыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}эну || фыщӀырыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}эну  || щӀырыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}эну(хэ)
|}

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! Деепричастиехэр !! сэ  !! уэ !! ар !! дэ !! фэ !! ахэр
|-
| ит зэман - щыӀэныгъэ ||  срыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}эу || урыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}эу || ирыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}эу || дрыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}эу || фрыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}эу || ирыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}э(хэ)у
|-
| ит зэман - щымыӀэныгъэ ||  срыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}эу || урыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}эу || ирыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}эу || дрыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}эу || фрыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}эу || ирыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}э(хэ)у
|-
| блэкӀа зэман - щыӀэныгъэ ||  срыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}ауэ || урыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}ауэ || ирыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}ауэ || дрыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}ауэ || фрыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}ауэ || ирыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}ауэ / ирыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}а(хэ)у
|-
| блэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ ||  срыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}ауэ || урыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}ауэ || ирыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}ауэ || дрыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}ауэ || фрыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}ауэ || ирыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}ауэ(хэ) / ирыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}а(хэ)у
|-
| жрэ-кӀэ деепричастие - щыӀэныгъэ ||  срыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}эурэ || урыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}эурэ || ирыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}эурэ || дрыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}эурэ || фрыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}эурэ || ирыщӏэ{{{псалъэпкъ}}}э(хэ)урэ 
|-
| жрэ-кӀэ деепричастие - щымыӀэныгъэ ||  срыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}эурэ || урыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}эурэ || ирыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}эурэ || дрыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}эурэ || фрыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}эурэ || ирыщӏэмы{{{псалъэпкъ}}}э(хэ)урэ
|}

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! !!  !! -э-кӀэ цӀэ склоненэм и фащэхэр !!  !! 
|-
! !! Закъуэ бжьыгъэ  !! !! Куэд бжьыгъэ  !! 
|-
| || '''Мыбелджылы''' || '''Белджылы''' || '''Мыбелджылы''' || '''Белджылы'''
|-
| '''Именительнэ:''' || [{{{псалъэпкъ}}}]э || [{{{псалъэпкъ}}}]эр || -- || [{{{псалъэпкъ}}}]эхэр
|-
| '''Эргативнэ:''' || [{{{псалъэпкъ}}}]э || [{{{псалъэпкъ}}}]эм || --  || [{{{псалъэпкъ}}}]эхэм
|-
| '''Послеложнэ:''' || [{{{псалъэпкъ}}}]экӀэ || [{{{псалъэпкъ}}}]эмкӀэ || [{{{псалъэпкъ}}}]эхэкӀэ || [{{{псалъэпкъ}}}]эхэмкӀэ
|-
| '''Обстоятельственнэ:''' || [{{{псалъэпкъ}}}]эуэ || [{{{псалъэпкъ}}}]эрауэ || [{{{псалъэпкъ}}}]эхэу || [{{{псалъэпкъ}}}]эхэрауэ
|}

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! !!  !! -а-кӀэ цӀэ склоненэм и фащэхэр !!  !! 
|-
! !! Закъуэ бжьыгъэ  !! !! Куэд бжьыгъэ  !! 
|-
| || '''Мыбелджылы''' || '''Белджылы''' || '''Мыбелджылы''' || '''Белджылы'''
|-
| '''Именительнэ:''' || [{{{псалъэпкъ}}}]а || [{{{псалъэпкъ}}}]ар || -- || [{{{псалъэпкъ}}}]ахэр
|-
| '''Эргативнэ:''' || [{{{псалъэпкъ}}}]а || [{{{псалъэпкъ}}}]ам || --  || [{{{псалъэпкъ}}}]ахэм
|-
| '''Послеложнэ:''' || [{{{псалъэпкъ}}}]акӀэ || [{{{псалъэпкъ}}}]амкӀэ || [{{{псалъэпкъ}}}]ахэкӀэ || [{{{псалъэпкъ}}}]ахэмкӀэ
|-
| '''Обстоятельственнэ:''' || [{{{псалъэпкъ}}}]ауэ || [{{{псалъэпкъ}}}]арауэ || [{{{псалъэпкъ}}}]ахэу || [{{{псалъэпкъ}}}]ахэрауэ
|}

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! !!  !! -эн-кӀэ цӀэ склоненэм и фащэхэр !!  !! 
|-
! !! Закъуэ бжьыгъэ  !! !! Куэд бжьыгъэ  !! 
|-
| || '''Мыбелджылы''' || '''Белджылы''' || '''Мыбелджылы''' || '''Белджылы'''
|-
| '''Именительнэ:''' || [{{{псалъэпкъ}}}]эн || [{{{псалъэпкъ}}}]эныр || -- || [{{{псалъэпкъ}}}]энхэр
|-
| '''Эргативнэ:''' || [{{{псалъэпкъ}}}]эн || [{{{псалъэпкъ}}}]эным || --  || [{{{псалъэпкъ}}}]энхэм
|-
| '''Послеложнэ:''' || [{{{псалъэпкъ}}}]энкӀэ || [{{{псалъэпкъ}}}]энымкӀэ || [{{{псалъэпкъ}}}]энхэкӀэ || [{{{псалъэпкъ}}}]энхэмкӀэ
|-
| '''Обстоятельственнэ:'' || [{{{псалъэпкъ}}}]эну || [{{{псалъэпкъ}}}]энырауэ || [{{{псалъэпкъ}}}]энхэу || [{{{псалъэпкъ}}}]энхэрауэ
|}

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! !!  !!  -эну-кӀэ цӀэ склоненэм и фащэхэр !!  !! 
|-
! !! Закъуэ бжьыгъэ  !! !! Куэд бжьыгъэ  !! 
|-
| || '''Мыбелджылы''' || '''Белджылы''' || '''Мыбелджылы''' || '''Белджылы'''
|-
| '''Именительнэ:''' || [{{{псалъэпкъ}}}]эну || [{{{псалъэпкъ}}}]энур || -- || [{{{псалъэпкъ}}}]энухэр
|-
| '''Эргативнэ:''' || [{{{псалъэпкъ}}}]эну || [{{{псалъэпкъ}}}]энум || --  || [{{{псалъэпкъ}}}]энухэм
|-
| '''Послеложнэ:''' || [{{{псалъэпкъ}}}]энукӀэ || [{{{псалъэпкъ}}}]энумкӀэ || [{{{псалъэпкъ}}}]энухэкӀэ || [{{{псалъэпкъ}}}]энухэмкӀэ
|-
| '''Обстоятельственнэ:''' || [{{{псалъэпкъ}}}]энууэ || [{{{псалъэпкъ}}}]энурауэ || [{{{псалъэпкъ}}}]энухэу || [{{{псалъэпкъ}}}]энухэрауэ
|}
&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>sg9pgwqozpa7ta7mv3njsaxqhqucz4c</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>