гуапэ

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="kbd">
  <siteinfo>
    <sitename>Википсалъалъэ</sitename>
    <dbname>kbdwiktionary</dbname>
    <base>https://kbd.wiktionary.org/wiki/%D0%9D%D0%B0%D0%BF%D1%8D%D0%BA%D3%80%D1%83%D1%8D%D1%86%D3%80_%D0%BD%D1%8D%D1%85%D1%8A%D1%8B%D1%89%D1%85%D1%8C%D1%8D</base>
    <generator>MediaWiki 1.48.0-wmf.3</generator>
    <case>case-sensitive</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="case-sensitive">Медиа</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">Служебная</namespace>
      <namespace key="0" case="case-sensitive" />
      <namespace key="1" case="case-sensitive">Тепсэлъэхьыгъуэ</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">ЦӀыхухэт</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">ЦӀыхухэт тепсэлъэхьыгъуэ</namespace>
      <namespace key="4" case="case-sensitive">Википсалъалъэ</namespace>
      <namespace key="5" case="case-sensitive">Википсалъалъэм тепсэлъыхьын</namespace>
      <namespace key="6" case="case-sensitive">Файл</namespace>
      <namespace key="7" case="case-sensitive">Файл тепсэлъэхьыгъуэ</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">MediaWiki</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">MediaWiki тепсэлъэхьыгъуэ</namespace>
      <namespace key="10" case="case-sensitive">Шаблон</namespace>
      <namespace key="11" case="case-sensitive">Шаблон тепсэлъэхьыгъуэ</namespace>
      <namespace key="12" case="case-sensitive">ДэӀэпыкъуэгъуэ</namespace>
      <namespace key="13" case="case-sensitive">ДэӀэпыкъуэгъуэ тепсэлъэхьыгъуэ</namespace>
      <namespace key="14" case="case-sensitive">Категориэ</namespace>
      <namespace key="15" case="case-sensitive">Категориэ тепсэлъэхьыгъуэ</namespace>
      <namespace key="100" case="case-sensitive">Гуэлъхьэ</namespace>
      <namespace key="101" case="case-sensitive">Гуэлъхьэм тепсэлъыхьын</namespace>
      <namespace key="102" case="case-sensitive">Индекс</namespace>
      <namespace key="103" case="case-sensitive">Индексым тепсэлъыхьын</namespace>
      <namespace key="710" case="case-sensitive">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="case-sensitive">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="case-sensitive">Module</namespace>
      <namespace key="829" case="case-sensitive">Module talk</namespace>
      <namespace key="1728" case="case-sensitive">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="case-sensitive">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>гуапэ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>2499</id>
    <revision>
      <id>130352</id>
      <parentid>102066</parentid>
      <timestamp>2026-11-10T10:47:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rhdkabardian</username>
        <id>5</id>
      </contributor>
      <origin>130352</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3550" sha1="6lkasmawjkshenc1dg5mxq1vpf4vnkn" xml:space="preserve">{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ПЛЪЫФЭЦӀЭ}}
{{этимологие}}
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ='gʷɑ:pɐ}}: [[File:гу013гуапэ.ogg]]
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[гу] + -а + [п] + -э}}
{{склоненэ}}
{{скл-эр|kbd|псалъэпкъ=гуап}}
{{мыхьэнэ}}
#Гур арэзы зыщӀ, гум фӀэфӀ, щхьэпэ.
{{щапхъэхэр}}
*Биболэт ухуэзэмэ, сэлам гуапэ къыуех.  {{автор|kbd|имяавтора=КӀ. Т.}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэреджэ тхылъхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class =&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Адыгэбзэ''', Гугъуэт Л. Т., Зэхъуэхъу Л. Хь, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1984''' !! нап. 61
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| Жьэгур &lt;b&gt;гуапэщ&lt;/b&gt;. || Очаг &lt;b&gt;приятный&lt;/b&gt;.|| The hearth &lt;b&gt;is nice&lt;/b&gt;.
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А. ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 43
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| Узэрыслъэгъуар хуабжьу си &lt;b&gt;гуапэ&lt;/b&gt; хъуащ. || Мне очень &lt;b&gt;приятно&lt;/b&gt; видеть тебя (вас). ||I am very &lt;b&gt;pleased&lt;/b&gt; to see you.
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{зэпхахэр}}
*Псалъэ гуапэ.
*Щыху гуапэ.
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*гуапэ: cordial, warm, caring, affectionate, loving, tender
*Псалъэ гуапэ: a warm word
*ЦӀыху гуапэ: a cordial person
{{урысыбзэ}}
*гуапэ: сердечный, тёплый, ласковый
*Псалъэ гуапэ: теплое слово
*ЦӀыху гуапэ: сердечный человек
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''псалъафэ зэпыщӀахэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
====[И] гуапэ хъун====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} to feel satisfied; be happy about sth
{{псалъафэ-урысыбзэ}} испытывать чувство удовлетворённости; радоваться чему-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====[И] гуапэ щӀын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} make sb happy; do sth pleasant for sb
{{псалъафэ-урысыбзэ}} сделать кому-л. приятное; обрадовать кого-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      Уэлэхьи, хуабжьу ди гуапэ фщӀам, фыкъызэрыкӀуам нэхърэ нэхъ гугъуехь тхьэм къывимыткӀэ.  {{автор|kbd|имяавтора=КӀ. А.}}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{библиографие}}</text>
      <sha1>6lkasmawjkshenc1dg5mxq1vpf4vnkn</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>130353</id>
      <parentid>130352</parentid>
      <timestamp>2026-11-10T10:48:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rhdkabardian</username>
        <id>5</id>
      </contributor>
      <origin>130353</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3584" sha1="d9g5bimr5hohm8508a8j3yk88mq1cs5" xml:space="preserve">{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ПЛЪЫФЭЦӀЭ}}
{{этимологие}}
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ='gʷɑ:pɐ}}: [[File:гу013гуапэ.ogg]]
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[гу] + -а + [п] + -э}}
{{склоненэ}}
{{скл-эр|kbd|псалъэпкъ=гуап}}
{{мыхьэнэ}}
#Гур арэзы зыщӀ, гум фӀэфӀ, щхьэпэ.
{{щапхъэхэр}}
*Биболэт ухуэзэмэ, сэлам гуапэ къыуех.  {{автор|kbd|имяавтора=КӀ. Т.}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэреджэ тхылъхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class =&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Адыгэбзэ''', Гугъуэт Л. Т., Зэхъуэхъу Л. Хь, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1984''' !! нап. 61
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| Жьэгур &lt;b&gt;гуапэщ&lt;/b&gt;. || Очаг &lt;b&gt;приятный&lt;/b&gt;.|| The hearth &lt;b&gt;is nice&lt;/b&gt;.
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А. ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 43
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| Узэрыслъэгъуар хуабжьу си &lt;b&gt;гуапэ&lt;/b&gt; хъуащ. || Мне очень &lt;b&gt;приятно&lt;/b&gt; видеть тебя (вас). ||I am very &lt;b&gt;pleased&lt;/b&gt; to see you.
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{зэпхахэр}}
*Псалъэ гуапэ.
*Щыху гуапэ.
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*гуапэ: nice, pleasant, cordial, warm, caring, affectionate, loving, tender
*Псалъэ гуапэ: a warm word
*ЦӀыху гуапэ: a cordial person
{{урысыбзэ}}
*гуапэ: приятный, сердечный, тёплый, ласковый
*Псалъэ гуапэ: теплое слово
*ЦӀыху гуапэ: сердечный человек
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''псалъафэ зэпыщӀахэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
====[И] гуапэ хъун====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} to feel satisfied; be happy about sth
{{псалъафэ-урысыбзэ}} испытывать чувство удовлетворённости; радоваться чему-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====[И] гуапэ щӀын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} make sb happy; do sth pleasant for sb
{{псалъафэ-урысыбзэ}} сделать кому-л. приятное; обрадовать кого-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      Уэлэхьи, хуабжьу ди гуапэ фщӀам, фыкъызэрыкӀуам нэхърэ нэхъ гугъуехь тхьэм къывимыткӀэ.  {{автор|kbd|имяавтора=КӀ. А.}}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{библиографие}}</text>
      <sha1>d9g5bimr5hohm8508a8j3yk88mq1cs5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>дауэ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>3896</id>
    <revision>
      <id>130323</id>
      <parentid>130313</parentid>
      <timestamp>2026-11-10T08:21:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rhdkabardian</username>
        <id>5</id>
      </contributor>
      <origin>130323</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8097" sha1="j54m5ya5f4z5fm87g19o1iwazddjsm4" xml:space="preserve">{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=НАРЕЧИЕ}}
{{этимологие}}
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ='dɑ:wɐ}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[дау] + -э}}
{{мыхьэнэ}}
#Сыт хуэдэ щӀыкӀэу.
{{щапхъэхэр}}
*Уи выр хьэм ишхауэ, дауэ къуажэм укӀуэжыну?  {{автор|kbd|имяавтора=Акъ. З.}}
* Дауэ уэ къызэроджэр?  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Ӏуащхь.}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэреджэ тхылъхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class =&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Адыгэбзэ''', Гугъуэт Л. Т., Зэхъуэхъу Л. Хь, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1984''' !! нап. 74
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
|| &lt;b&gt;Дауэ&lt;/b&gt; зэдэджэгурэ сабийхэр?|| &lt;b&gt;Как&lt;/b&gt; дети играют друг с другом?|| &lt;b&gt;How&lt;/b&gt; are the children playing with each other?
|-
! !! !! нап. 95
|-
|| Псыр &lt;b&gt;дауэ&lt;/b&gt; зехьэн хуей?|| &lt;b&gt;Как&lt;/b&gt; необходимо держать воду?|| &lt;b&gt;How&lt;/b&gt; should water be kept?
|-
! !! !! нап. 103
|-
|| &lt;b&gt;Дауэ&lt;/b&gt; зэрихьэрэ Цацэ и щхьэцыр? || &lt;b&gt;Какими&lt;/b&gt; держит Цаца свои волосы?|| &lt;b&gt;How&lt;/b&gt; does Tsatsa keep her hair?
|-
! !! !! нап. 107
|-
|| Чэсэм &lt;b&gt;дауэ&lt;/b&gt; елэжьа нащэм? || &lt;b&gt;Как&lt;/b&gt; Часам занималась огурцами?  || &lt;b&gt;How&lt;/b&gt; did Chasam tend the cucumbers?
|-
! !! !! нап. 109
|-
|| Фэ &lt;b&gt;дауэ&lt;/b&gt; фызэдэджэгурэ? || &lt;b&gt;Как&lt;/b&gt; вы играете вместе друг с другом?  || &lt;b&gt;How&lt;/b&gt; do you play together?
&lt;/b&gt;
|-
! !! !! нап. 110
|-
|| &lt;b&gt;Дауэ&lt;/b&gt; хэта Лъэпщ дадэр зауэм? || &lt;b&gt;Как&lt;/b&gt; Тлепш участвовал в войне.|| &lt;b&gt;How&lt;/b&gt; did Grandfather Tlepsh take part in the war.
|-
! !! !! нап. 118
|-
|| Ӏэюбрэ Уэзырмэсрэ &lt;b&gt;дауэ&lt;/b&gt; еджэрэ? || &lt;b&gt;Как&lt;/b&gt; учатся Аюб и Уазырмас? || &lt;b&gt;How&lt;/b&gt; do Ayub and Wazyrmas study?
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 42
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| Сэлам алейкум! (&lt;b&gt;Дауэ&lt;/b&gt; упсэурэ?) || &lt;b&gt;Как поживаешь (поживаете)&lt;/b&gt;? || &lt;b&gt;How are you&lt;/b&gt;?
|-
| &lt;b&gt;Дауэ&lt;/b&gt; ущыт? Уи Ӏуэху &lt;b&gt;дауэ&lt;/b&gt; щыт? || &lt;b&gt;Как&lt;/b&gt; дела? || &lt;b&gt;How&lt;/b&gt; are you?
|-
! !! !! нап. 163
|-
| &lt;b&gt;Дауэ&lt;/b&gt; зэпхьэлӀэну мы хущхъуэр? || &lt;b&gt;Как&lt;/b&gt; принимать это лекарство? || &lt;b&gt;How&lt;/b&gt; should I take this medicine?
|-
! !! !! нап. 176
|-
| Шхыным уи гур &lt;b&gt;дауэ&lt;/b&gt; хущыт? || &lt;b&gt;Какой&lt;/b&gt; у тебя аппетит? || &lt;b&gt;How’s&lt;/b&gt; your appetite?
|-
! !! !! нап. 179
|-
| &lt;b&gt;Дауэ&lt;/b&gt; щыт уи узыншагъэр? || &lt;b&gt;Как&lt;/b&gt; твое (ваше) здоровье? || &lt;b&gt;How&lt;/b&gt; is your health?
|-
! !! !! нап. 181
|-
| ”Скорэ помощым” &lt;b&gt;дауэ&lt;/b&gt; сыпсэлъа хъуну? || &lt;b&gt;Как&lt;/b&gt; позвонить в &quot;Скорую помощь”? || &lt;b&gt;How&lt;/b&gt; do I call an ambulance?
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{зэпхахэр}}
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*дауэ: how
{{урысыбзэ}}
*дауэ: как
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''псалъафэ зэпыщӀахэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
====Дауэ ущыт?====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} How are you doing? How is your health? How are you feeling?
{{псалъафэ-урысыбзэ}} Как здоровье?
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А. ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 42
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| &lt;b&gt;Дауэ&lt;/b&gt; ущыт? || &lt;b&gt;Как&lt;/b&gt; ты (вы) себя чувствуешь (чувствуете)? || &lt;b&gt;How&lt;/b&gt; are you feeling?
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
====Дауэ хъуми====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} come what may! Sink or swim! Here goes!
{{псалъафэ-урысыбзэ}} была не была.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Дауэ хъун?====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} Indeed? Really? Is it possible?
{{псалъафэ-урысыбзэ}} Неужели?
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Дауэ шытми====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} anyhow, anyway, nevertheless, however that may be, be it as it may
{{псалъафэ-урысыбзэ}} как бы то ни было.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Дауэ ищӀыну?====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} what’s to be done? what can be done?
{{псалъафэ-урысыбзэ}} Как быть?
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{библиографие}}
{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ЩЫӀЭЦӀЭ}}
{{этимологие}}
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ='dɑ:wɐ}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[дау] + -э}}
{{склоненэ}}
{{скл-эр|kbd|псалъэпкъ=дау}}
{{мыхьэнэ}}
#Зыгуэр зэпаубыдауэ зэныкъуэкъуныгъэ, зэпсэлъэныгъэ.
#Тхьэусыхафэ.
{{щапхъэхэр}}
*Дауэм и кӀэр зауэ хъумэ, зи мыӀуэхур хокӀуадэ.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Псжь.}}
*Хъуэжэ суд пащхьэм къиувэри и дауэр жиӀащ.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=ӀуэрыӀу.}}
{{зэпхахэр}}
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*дауэ: 1. dispute, litigation 2. dissatisfaction, claim
{{урысыбзэ}}
*дауэ: 1. спор; тяжба 2. недовольство, претензия
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''псалъафэ зэпыщӀахэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
====Дауи-щхьэуи хэмылъу====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} without dispute and scandal; quietly, peacefully
{{псалъафэ-урысыбзэ}} без спора и скандала; тихо, мирно.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{библиографие}}</text>
      <sha1>j54m5ya5f4z5fm87g19o1iwazddjsm4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ехыжын</title>
    <ns>0</ns>
    <id>5793</id>
    <revision>
      <id>130355</id>
      <parentid>68357</parentid>
      <timestamp>2026-11-10T11:03:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rhdkabardian</username>
        <id>5</id>
      </contributor>
      <origin>130355</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3637" sha1="69un1dk4xvezrezde6tqfi3198z8rgc" xml:space="preserve">{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ГЛАГОЛ ЛЪЭМЫӀЭС}}
{{этимологие}}
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=je:xǝ'ᶎǝn}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=е- + [х] + -ы + -ж + -ы + -н}}
{{спряженэ}}
[[спр-лъэмыӏ-ехыжын|Глагол лъэмыӏэс &quot;ехыжын&quot;-ым и спряженэр]]
{{мыхьэнэ}}
#ЛъагапӀэм икӀыу лъахъшапӀэм кӀуэжын.
{{щапхъэхэр}}
{{зэпхахэр}}
*ТеувапӀэм ехыжын.
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*ехыжын: descend, go down again
*ТеувапӀэм ехыжын: go down the steps
{{урысыбзэ}}
*ехыжын: снова спуститься, сойти вниз
*ТеувапӀэм ехыжын: спустить по ступенькам
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''псалъафэ зэпыщӀахэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
====Дунейм ехыжын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} pass away, die
{{псалъафэ-урысыбзэ}} уйти из жизни, умереть
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{библиографие}}
{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ГЛАГОЛ ЛЪЭӀЭС}}
{{этимологие}}
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=je:xǝ'ᶎǝn}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=е- + [х] + -ы + -ж + -ы + -н}}
{{спряженэ}}
[[спр-лъэӏ-ехыжын1|Глагол лъэӏэс &quot;ехыжын&quot;-ым и спряженэр]]
{{мыхьэнэ}}
#Еплъ &quot;псалъафэ зэпыщӀахэр&quot;.
{{щапхъэхэр}}
{{зэпхахэр}}
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*ехыжын: See &quot;псалъафэ зэпыщӀахэр&quot;
{{урысыбзэ}}
*ехыжын: См. &quot;псалъафэ зэпыщӀахэр&quot;
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''псалъафэ зэпыщӀахэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
====сэлам ехыжын====
1.
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} say goodbye to sb.
{{псалъафэ-урысыбзэ}} попрощаться с кем-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
2.
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} give sb’s best regards to sb.
{{псалъафэ-урысыбзэ}} передать привет кому-л. от кого-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А. ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 43
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| &lt;b&gt;Сэлам&lt;/b&gt; къуахыж (къывахыж)... || &lt;b&gt;Привет&lt;/b&gt; передает тебе (вам)... || &lt;b&gt;Greetings&lt;/b&gt; to you from...
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{библиографие}}</text>
      <sha1>69un1dk4xvezrezde6tqfi3198z8rgc</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>130356</id>
      <parentid>130355</parentid>
      <timestamp>2026-11-10T11:09:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rhdkabardian</username>
        <id>5</id>
      </contributor>
      <origin>130356</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3637" sha1="1pbucjovilm34qo6k2vh8ydwq0pwej6" xml:space="preserve">{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ГЛАГОЛ ЛЪЭМЫӀЭС}}
{{этимологие}}
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=je:xǝ'ᶎǝn}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=е- + [х] + -ы + -ж + -ы + -н}}
{{спряженэ}}
[[спр-лъэмыӏ-ехыжын|Глагол лъэмыӏэс &quot;ехыжын&quot;-ым и спряженэр]]
{{мыхьэнэ}}
#ЛъагапӀэм икӀыу лъахъшапӀэм кӀуэжын.
{{щапхъэхэр}}
{{зэпхахэр}}
*ТеувапӀэм ехыжын.
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*ехыжын: descend, go down again
*ТеувапӀэм ехыжын: go down the steps
{{урысыбзэ}}
*ехыжын: снова спуститься, сойти вниз
*ТеувапӀэм ехыжын: спустить по ступенькам
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''псалъафэ зэпыщӀахэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
====Дунейм ехыжын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} pass away, die
{{псалъафэ-урысыбзэ}} уйти из жизни, умереть
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{библиографие}}
{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ГЛАГОЛ ЛЪЭӀЭС}}
{{этимологие}}
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=je:xǝ'ᶎǝn}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=е- + [х] + -ы + -ж + -ы + -н}}
{{спряженэ}}
[[спр-лъэӏ-ехыжын1|Глагол лъэӏэс &quot;ехыжын&quot;-ым и спряженэр]]
{{мыхьэнэ}}
#Еплъ &quot;псалъафэ зэпыщӀахэр&quot;.
{{щапхъэхэр}}
{{зэпхахэр}}
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*ехыжын: See &quot;псалъафэ зэпыщӀахэр&quot;
{{урысыбзэ}}
*ехыжын: См. &quot;псалъафэ зэпыщӀахэр&quot;
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''псалъафэ зэпыщӀахэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
====сэлам ехыжын====
1.
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} say goodbye to sb.
{{псалъафэ-урысыбзэ}} попрощаться с кем-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
2.
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} give sb’s best regards to sb.
{{псалъафэ-урысыбзэ}} передать привет кому-л. от кого-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А. ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 43
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| Сэлам &lt;b&gt;къуахыж (къывахыж)&lt;/b&gt;... || Привет &lt;b&gt;передает тебе (вам)&lt;/b&gt;... || Greetings &lt;b&gt;to you from&lt;/b&gt;...
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{библиографие}}</text>
      <sha1>1pbucjovilm34qo6k2vh8ydwq0pwej6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>лъагъун</title>
    <ns>0</ns>
    <id>9259</id>
    <revision>
      <id>130347</id>
      <parentid>130076</parentid>
      <timestamp>2026-11-10T10:33:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rhdkabardian</username>
        <id>5</id>
      </contributor>
      <origin>130347</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5299" sha1="s2bporha0dghwvrgghl8h8vq52yk64z" xml:space="preserve">{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ГЛАГОЛ ЛЪЭӀЭС}}
{{этимологие}}
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=ɬɐ'ʁʷǝn}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[лъагъу] + -ы + -н}}
{{спряженэ}}
[[спр-лъэӏ-лъагъун|Глагол лъэӏэс &quot;лъагъун&quot;-ым и спряженэр]]
{{мыхьэнэ}}
#Нэм къищтэн, къиубыдын, теплъэн.
#Нэгум щӀэкӀын, гъэунэхун.
{{щапхъэхэр}}
*Жэщым къуаргъхэм къалъэтыхьу хэт игъащӀэм илъэгъуа.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Нарт.}}
*Гугъуехь зымылъэгъуам тыншыгъуэ ищӀэркъым.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Псжь.}}
* Куэд зыгъащӀэ куэд елъагъу.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Псжь.}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 43
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| &lt;b&gt;Узэрыслъэгъуар&lt;/b&gt; хуабжьу си гуапэ хъуащ. || Мне очень приятно &lt;b&gt;видеть&lt;/b&gt; тебя (вас). || I am very pleased &lt;b&gt;to see&lt;/b&gt; you (you).
|-
!  !!  !! нап. 180
|-
| Гъунэгъуу (жыжьэу) фӀэкӀа &lt;b&gt;слъагъуркъым&lt;/b&gt;. || У меня &lt;b&gt;близорукость&lt;/b&gt; (&lt;b&gt;дальнозоркость&lt;/b&gt;). || I am &lt;b&gt;nearsighted&lt;/b&gt; (&lt;b&gt;farsighted&lt;/b&gt;).
|-
| Уэ жыжьэу &lt;b&gt;плъагъун&lt;/b&gt; (урилэжьэн) щхьэкӀэ, нэгъуджэ ухуейщ. || Тебе (вам) нужно заказать очки для &lt;b&gt;дали&lt;/b&gt; (для работы). || You need to order glasses for &lt;b&gt;distance&lt;/b&gt; (for work).
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{зэпхахэр}}
*щылъагъун (щелъагъу)
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*лъагъун: 1. see, perceive with one’s eyes 2. see a lot of
*щылъагъун (щелъагъу): see swh
{{урысыбзэ}}
*лъагъун: 1. видеть, воспринимать зрением кого-что-л. 2. повидать многое
*щылъагъун (щелъагъу): видеть где-л.
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''псалъафэ зэпыщӀахэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
====Жагъуэу лъагъун====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} dislike, not love sb, treat sb with contempt
{{псалъафэ-урысыбзэ}} не любить кого-л., относиться с презрением к кому-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====ФӀыуэ лъагъун====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} love sb or sth
{{псалъафэ-урысыбзэ}} любить кого-что-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэреджэ тхылъхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class =&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Адыгэбзэ''', Гугъуэт Л. Т., Зэхъуэхъу Л. Хь, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1984''' !! нап. 99
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
|| Абы пхъыр &lt;b&gt;фӀыуэ елъагъу&lt;/b&gt;.|| Он &lt;b&gt;любит&lt;/b&gt; морковь.|| It &lt;b&gt;loves&lt;/b&gt; carrots.
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
====[И] хьэтыр лъагъун====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}}
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} provide a service
{{псалъафэ-урысыбзэ}} оказать услугу.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{библиографие}}
{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ЩЫӀЭЦӀЭ}}
{{этимологие}}
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=ɬɐ'ʁʷǝn}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[лъагъу] + -ы + -н}}
{{склоненэ}}
{{скл-ыр|kbd|псалъэпкъ=лъагъун}}
{{мыхьэнэ}}
#Зэпылъ, фӀыуэ ялъагъу цӀыху; щӀасэ.
{{щапхъэхэр}}
*ПщӀантӀэшхуэм зыщызоплъыхь, си лъагъуныр къыщыхэмыхьэкӀэ, сигу и жагъуэу унэм сокӀуэж.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Къэб. ӀуэрыӀу.}}
{{зэпхахэр}}
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*лъагъун: beloved
{{урысыбзэ}}
*лъагъун: возлюбленный
{{библиографие}}</text>
      <sha1>s2bporha0dghwvrgghl8h8vq52yk64z</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>130348</id>
      <parentid>130347</parentid>
      <timestamp>2026-11-10T10:39:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rhdkabardian</username>
        <id>5</id>
      </contributor>
      <origin>130348</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5293" sha1="lxwws1atk0s1edjr5ao99cvox9jpyej" xml:space="preserve">{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ГЛАГОЛ ЛЪЭӀЭС}}
{{этимологие}}
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=ɬɐ'ʁʷǝn}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[лъагъу] + -ы + -н}}
{{спряженэ}}
[[спр-лъэӏ-лъагъун|Глагол лъэӏэс &quot;лъагъун&quot;-ым и спряженэр]]
{{мыхьэнэ}}
#Нэм къищтэн, къиубыдын, теплъэн.
#Нэгум щӀэкӀын, гъэунэхун.
{{щапхъэхэр}}
*Жэщым къуаргъхэм къалъэтыхьу хэт игъащӀэм илъэгъуа.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Нарт.}}
*Гугъуехь зымылъэгъуам тыншыгъуэ ищӀэркъым.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Псжь.}}
* Куэд зыгъащӀэ куэд елъагъу.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Псжь.}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 43
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| &lt;b&gt;Узэрыслъэгъуар&lt;/b&gt; хуабжьу си гуапэ хъуащ. || Мне очень приятно &lt;b&gt;видеть тебя (вас)&lt;/b&gt;. || I am very pleased &lt;b&gt;to see you&lt;/b&gt;.
|-
!  !!  !! нап. 180
|-
| Гъунэгъуу (жыжьэу) фӀэкӀа &lt;b&gt;слъагъуркъым&lt;/b&gt;. || У меня &lt;b&gt;близорукость&lt;/b&gt; (&lt;b&gt;дальнозоркость&lt;/b&gt;). || I am &lt;b&gt;nearsighted&lt;/b&gt; (&lt;b&gt;farsighted&lt;/b&gt;).
|-
| Уэ жыжьэу &lt;b&gt;плъагъун&lt;/b&gt; (урилэжьэн) щхьэкӀэ, нэгъуджэ ухуейщ. || Тебе (вам) нужно заказать очки для &lt;b&gt;дали&lt;/b&gt; (для работы). || You need to order glasses for &lt;b&gt;distance&lt;/b&gt; (for work).
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{зэпхахэр}}
*щылъагъун (щелъагъу)
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*лъагъун: 1. see, perceive with one’s eyes 2. see a lot of
*щылъагъун (щелъагъу): see swh
{{урысыбзэ}}
*лъагъун: 1. видеть, воспринимать зрением кого-что-л. 2. повидать многое
*щылъагъун (щелъагъу): видеть где-л.
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''псалъафэ зэпыщӀахэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
====Жагъуэу лъагъун====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} dislike, not love sb, treat sb with contempt
{{псалъафэ-урысыбзэ}} не любить кого-л., относиться с презрением к кому-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====ФӀыуэ лъагъун====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} love sb or sth
{{псалъафэ-урысыбзэ}} любить кого-что-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэреджэ тхылъхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class =&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Адыгэбзэ''', Гугъуэт Л. Т., Зэхъуэхъу Л. Хь, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1984''' !! нап. 99
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
|| Абы пхъыр &lt;b&gt;фӀыуэ елъагъу&lt;/b&gt;.|| Он &lt;b&gt;любит&lt;/b&gt; морковь.|| It &lt;b&gt;loves&lt;/b&gt; carrots.
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
====[И] хьэтыр лъагъун====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}}
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} provide a service
{{псалъафэ-урысыбзэ}} оказать услугу.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{библиографие}}
{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ЩЫӀЭЦӀЭ}}
{{этимологие}}
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=ɬɐ'ʁʷǝn}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[лъагъу] + -ы + -н}}
{{склоненэ}}
{{скл-ыр|kbd|псалъэпкъ=лъагъун}}
{{мыхьэнэ}}
#Зэпылъ, фӀыуэ ялъагъу цӀыху; щӀасэ.
{{щапхъэхэр}}
*ПщӀантӀэшхуэм зыщызоплъыхь, си лъагъуныр къыщыхэмыхьэкӀэ, сигу и жагъуэу унэм сокӀуэж.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Къэб. ӀуэрыӀу.}}
{{зэпхахэр}}
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*лъагъун: beloved
{{урысыбзэ}}
*лъагъун: возлюбленный
{{библиографие}}</text>
      <sha1>lxwws1atk0s1edjr5ao99cvox9jpyej</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>си</title>
    <ns>0</ns>
    <id>11713</id>
    <revision>
      <id>130350</id>
      <parentid>130179</parentid>
      <timestamp>2026-11-10T10:44:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rhdkabardian</username>
        <id>5</id>
      </contributor>
      <origin>130350</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6117" sha1="2q3290ji0gdx2yc70xt1y6c9t8bgkiq" xml:space="preserve">{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ЕИГЪЭ ПРЕФИКС}}
{{этимологие}}
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=si:}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=с + [и]}}
{{мыхьэнэ}}
#Сысеиныгъэ къэзыгъэлъагъуэ префикс.
{{щапхъэхэр}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэреджэ тхылъхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Адыгэбзэ''', Гугъуэт Л. Т., Зэхъуэхъу Л. Хь, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1984''' !! нап. 81
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
|Тхылъылъэр &lt;b&gt;си&lt;/b&gt;гу ирихьащ. || Ранец &lt;b&gt;мне&lt;/b&gt; понравился. || &lt;b&gt;I&lt;/b&gt; liked the book bag.
|-
! !! !! нап. 30
|-
| &lt;b&gt;Си&lt;/b&gt; сэ. || &lt;b&gt;Мой&lt;/b&gt; нож. || &lt;b&gt;My&lt;/b&gt; knife.
|-
! !! !! нап. 84
|-
|| &lt;b&gt;Си&lt;/b&gt; ныбжьэгъу Дахэнагъуэрэ сэрэ дадэ губгъуэм дишащ.|| Дедушка повёл меня с &lt;b&gt;моей&lt;/b&gt; подругой Даханагуой в поле. || Grandfather has taken &lt;b&gt;my&lt;/b&gt; friend Dakhenaghwa and me to the fields.
|-
|| Губгъуэм &lt;b&gt;си&lt;/b&gt; дэлъхур щолажьэ.|| &lt;b&gt;Мой&lt;/b&gt; брат работает в поле.|| &lt;b&gt;My&lt;/b&gt; brother is working in the field.
|-
! !! !! нап. 89
|-
|| &lt;b&gt;Си&lt;/b&gt; анэм хущхъуэ изот.|| Я даю &lt;b&gt;моей&lt;/b&gt; маме лекарство.|| I have given &lt;b&gt;my&lt;/b&gt; mother some medicine.
|-
! !! !! нап. 109
|-
|| ХьэматӀ жеӀэ: — Мыр &lt;b&gt;си&lt;/b&gt;шщ. УемыӀусэ! || Хамат говорит: --Это &lt;b&gt;моя&lt;/b&gt; лошадь. Не трогай! || Hamat says: “This is &lt;b&gt;my&lt;/b&gt; horse. Don’t touch it!”
|-
|| Мадинэ жеӀэ: — Мыр &lt;b&gt;си&lt;/b&gt; мафӀэгущ. УемыӀусэ!|| Мадина говорит:  --Это &lt;b&gt;мой&lt;/b&gt; поезд. Не трогай! || Madina says: “This is &lt;b&gt;my&lt;/b&gt; train. Don’t touch it!”
|-
! !! !! нап. 116
|-
|| &lt;b&gt;Си&lt;/b&gt; шыпхъу нэхъыжь Хьэлиярэ ди анэмрэ блыныр яй, Фаридон ятӀэ кърехьэлӀэ. || &lt;b&gt;Моя&lt;/b&gt; старшая сестра Халия и наша мама белят стену. Фаридон глину подносит. || &lt;b&gt;My&lt;/b&gt; elder sister Haliya and our mother are whitewashing the walls, and Faridon is bringing the whitewash.
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 43
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| Узэрыслъэгъуар хуабжьу &lt;b&gt;си&lt;/b&gt; гуапэ хъуащ. || &lt;b&gt;Мне&lt;/b&gt; очень приятно видеть тебя (вас). ||&lt;b&gt;I&lt;/b&gt; am very pleased to see you (you).
|-
!  !!  !! нап. 175
|-
| &lt;b&gt;Си&lt;/b&gt;гу къыдэжыркъым. || &lt;b&gt;Мне&lt;/b&gt; нездоровится. || &lt;b&gt;I&lt;/b&gt;’m not feeling well.
|-
| Сэ &lt;b&gt;си&lt;/b&gt; щхьэр (&lt;b&gt;си&lt;/b&gt; гур, лъатэр, тхьэкӀумэр, тэмакъыр, дзэр, тхыр) мэуз. || &lt;b&gt;У меня&lt;/b&gt; болит голова (сердце, желудок, ухо, горло, зуб, поясница). || &lt;b&gt;I have&lt;/b&gt; a headache (heartache, stomachache, earache, sore throat, toothache, back pain).
|-
| Сэ &lt;b&gt;си&lt;/b&gt; нэр мэуз. || &lt;b&gt;У меня&lt;/b&gt; болят глаза. || &lt;b&gt;My&lt;/b&gt; eyes hurt.
|-
| &lt;b&gt;Си&lt;/b&gt; къэжьын къокӀуэ. || &lt;b&gt;Меня&lt;/b&gt; тошнит. || &lt;b&gt;I&lt;/b&gt; feel nauseous.
|-
! !! !! нап. 176
|-
| Сэ сопсчэ, &lt;b&gt;си&lt;/b&gt; тэмакъыр мэуз. || У меня кашель, болит горло. || I have a cough, &lt;b&gt;my&lt;/b&gt; throat hurts.
|-
! !! !! нап. 180
|-
| КхъыӀэ, &lt;b&gt;си&lt;/b&gt; нэм къысхуеплъ. || Проверь(-те), пожалуйста, &lt;b&gt;мое&lt;/b&gt; зрение. || Please check &lt;b&gt;my&lt;/b&gt; vision.
|-
! !! !! нап. 181
|-
| КхъыӀэ, &lt;b&gt;си&lt;/b&gt; дзэхэм схуеплъыт. || Проверь(-те), пожалуйста, &lt;b&gt;мои&lt;/b&gt; зубы. || Please check &lt;b&gt;my&lt;/b&gt; teeth.
|-
| &lt;b&gt;Си&lt;/b&gt; дзэр мэуз. || &lt;b&gt;У меня&lt;/b&gt; болит зуб. || &lt;b&gt;I have&lt;/b&gt; a toothache.
|-
| &lt;b&gt;Си&lt;/b&gt; дзэ ку гъуанэ илъар къихужащ. || &lt;b&gt;У меня&lt;/b&gt; выпала пломба. || &lt;b&gt;I&lt;/b&gt; lost a filling.
|-
! !! !! нап. 182
|-
| &lt;b&gt;Си&lt;/b&gt; дзэтебзэр къутащ. || &lt;b&gt;У меня&lt;/b&gt; сломалась коронка. || &lt;b&gt;My&lt;/b&gt; crown broke.
|-
| &lt;b&gt;Си&lt;/b&gt; дзэлыр бэгащ. || &lt;b&gt;У меня&lt;/b&gt; опухла десна. || &lt;b&gt;My&lt;/b&gt; gum is swollen.
|-
| &lt;b&gt;Си&lt;/b&gt; дзэр Ӏучын (дзэ ку гъуанэр гъэбыдэн, дзэтебзэр зэхъуэкӀын, мывэр техын) хуейщ. || &lt;b&gt;Мне&lt;/b&gt; нужно вырвать (удалить) зуб (поставить пломбу, заменить коронку, снять камни). || &lt;b&gt;I&lt;/b&gt; need to have a tooth pulled (filled, get a crown, have tartar removed).
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{зэпхахэр}}
*Си унэ.
*Си къэрал.
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*си: possessive prefix functionally equivalent to English my, mine
*Cи унэ: My house
*Cи къэрал: My state (country)
{{урысыбзэ}}
*cи: префикс принадлежности, функционально соответствует русскому «мой»
*Си унэ: Мой дом.
*Си къэрал: Мое государство (страна)
{{библиографие}}</text>
      <sha1>2q3290ji0gdx2yc70xt1y6c9t8bgkiq</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>130351</id>
      <parentid>130350</parentid>
      <timestamp>2026-11-10T10:46:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rhdkabardian</username>
        <id>5</id>
      </contributor>
      <origin>130351</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6111" sha1="4knn59t5m6ngjp27rxhwdtq8abhoitr" xml:space="preserve">{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ЕИГЪЭ ПРЕФИКС}}
{{этимологие}}
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=si:}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=с + [и]}}
{{мыхьэнэ}}
#Сысеиныгъэ къэзыгъэлъагъуэ префикс.
{{щапхъэхэр}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэреджэ тхылъхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Адыгэбзэ''', Гугъуэт Л. Т., Зэхъуэхъу Л. Хь, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1984''' !! нап. 81
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
|Тхылъылъэр &lt;b&gt;си&lt;/b&gt;гу ирихьащ. || Ранец &lt;b&gt;мне&lt;/b&gt; понравился. || &lt;b&gt;I&lt;/b&gt; liked the book bag.
|-
! !! !! нап. 30
|-
| &lt;b&gt;Си&lt;/b&gt; сэ. || &lt;b&gt;Мой&lt;/b&gt; нож. || &lt;b&gt;My&lt;/b&gt; knife.
|-
! !! !! нап. 84
|-
|| &lt;b&gt;Си&lt;/b&gt; ныбжьэгъу Дахэнагъуэрэ сэрэ дадэ губгъуэм дишащ.|| Дедушка повёл меня с &lt;b&gt;моей&lt;/b&gt; подругой Даханагуой в поле. || Grandfather has taken &lt;b&gt;my&lt;/b&gt; friend Dakhenaghwa and me to the fields.
|-
|| Губгъуэм &lt;b&gt;си&lt;/b&gt; дэлъхур щолажьэ.|| &lt;b&gt;Мой&lt;/b&gt; брат работает в поле.|| &lt;b&gt;My&lt;/b&gt; brother is working in the field.
|-
! !! !! нап. 89
|-
|| &lt;b&gt;Си&lt;/b&gt; анэм хущхъуэ изот.|| Я даю &lt;b&gt;моей&lt;/b&gt; маме лекарство.|| I have given &lt;b&gt;my&lt;/b&gt; mother some medicine.
|-
! !! !! нап. 109
|-
|| ХьэматӀ жеӀэ: — Мыр &lt;b&gt;си&lt;/b&gt;шщ. УемыӀусэ! || Хамат говорит: --Это &lt;b&gt;моя&lt;/b&gt; лошадь. Не трогай! || Hamat says: “This is &lt;b&gt;my&lt;/b&gt; horse. Don’t touch it!”
|-
|| Мадинэ жеӀэ: — Мыр &lt;b&gt;си&lt;/b&gt; мафӀэгущ. УемыӀусэ!|| Мадина говорит:  --Это &lt;b&gt;мой&lt;/b&gt; поезд. Не трогай! || Madina says: “This is &lt;b&gt;my&lt;/b&gt; train. Don’t touch it!”
|-
! !! !! нап. 116
|-
|| &lt;b&gt;Си&lt;/b&gt; шыпхъу нэхъыжь Хьэлиярэ ди анэмрэ блыныр яй, Фаридон ятӀэ кърехьэлӀэ. || &lt;b&gt;Моя&lt;/b&gt; старшая сестра Халия и наша мама белят стену. Фаридон глину подносит. || &lt;b&gt;My&lt;/b&gt; elder sister Haliya and our mother are whitewashing the walls, and Faridon is bringing the whitewash.
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 43
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| Узэрыслъэгъуар хуабжьу &lt;b&gt;си&lt;/b&gt; гуапэ хъуащ. || &lt;b&gt;Мне&lt;/b&gt; очень приятно видеть тебя (вас). ||&lt;b&gt;I&lt;/b&gt; am very pleased to see you.
|-
!  !!  !! нап. 175
|-
| &lt;b&gt;Си&lt;/b&gt;гу къыдэжыркъым. || &lt;b&gt;Мне&lt;/b&gt; нездоровится. || &lt;b&gt;I&lt;/b&gt;’m not feeling well.
|-
| Сэ &lt;b&gt;си&lt;/b&gt; щхьэр (&lt;b&gt;си&lt;/b&gt; гур, лъатэр, тхьэкӀумэр, тэмакъыр, дзэр, тхыр) мэуз. || &lt;b&gt;У меня&lt;/b&gt; болит голова (сердце, желудок, ухо, горло, зуб, поясница). || &lt;b&gt;I have&lt;/b&gt; a headache (heartache, stomachache, earache, sore throat, toothache, back pain).
|-
| Сэ &lt;b&gt;си&lt;/b&gt; нэр мэуз. || &lt;b&gt;У меня&lt;/b&gt; болят глаза. || &lt;b&gt;My&lt;/b&gt; eyes hurt.
|-
| &lt;b&gt;Си&lt;/b&gt; къэжьын къокӀуэ. || &lt;b&gt;Меня&lt;/b&gt; тошнит. || &lt;b&gt;I&lt;/b&gt; feel nauseous.
|-
! !! !! нап. 176
|-
| Сэ сопсчэ, &lt;b&gt;си&lt;/b&gt; тэмакъыр мэуз. || У меня кашель, болит горло. || I have a cough, &lt;b&gt;my&lt;/b&gt; throat hurts.
|-
! !! !! нап. 180
|-
| КхъыӀэ, &lt;b&gt;си&lt;/b&gt; нэм къысхуеплъ. || Проверь(-те), пожалуйста, &lt;b&gt;мое&lt;/b&gt; зрение. || Please check &lt;b&gt;my&lt;/b&gt; vision.
|-
! !! !! нап. 181
|-
| КхъыӀэ, &lt;b&gt;си&lt;/b&gt; дзэхэм схуеплъыт. || Проверь(-те), пожалуйста, &lt;b&gt;мои&lt;/b&gt; зубы. || Please check &lt;b&gt;my&lt;/b&gt; teeth.
|-
| &lt;b&gt;Си&lt;/b&gt; дзэр мэуз. || &lt;b&gt;У меня&lt;/b&gt; болит зуб. || &lt;b&gt;I have&lt;/b&gt; a toothache.
|-
| &lt;b&gt;Си&lt;/b&gt; дзэ ку гъуанэ илъар къихужащ. || &lt;b&gt;У меня&lt;/b&gt; выпала пломба. || &lt;b&gt;I&lt;/b&gt; lost a filling.
|-
! !! !! нап. 182
|-
| &lt;b&gt;Си&lt;/b&gt; дзэтебзэр къутащ. || &lt;b&gt;У меня&lt;/b&gt; сломалась коронка. || &lt;b&gt;My&lt;/b&gt; crown broke.
|-
| &lt;b&gt;Си&lt;/b&gt; дзэлыр бэгащ. || &lt;b&gt;У меня&lt;/b&gt; опухла десна. || &lt;b&gt;My&lt;/b&gt; gum is swollen.
|-
| &lt;b&gt;Си&lt;/b&gt; дзэр Ӏучын (дзэ ку гъуанэр гъэбыдэн, дзэтебзэр зэхъуэкӀын, мывэр техын) хуейщ. || &lt;b&gt;Мне&lt;/b&gt; нужно вырвать (удалить) зуб (поставить пломбу, заменить коронку, снять камни). || &lt;b&gt;I&lt;/b&gt; need to have a tooth pulled (filled, get a crown, have tartar removed).
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{зэпхахэр}}
*Си унэ.
*Си къэрал.
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*си: possessive prefix functionally equivalent to English my, mine
*Cи унэ: My house
*Cи къэрал: My state (country)
{{урысыбзэ}}
*cи: префикс принадлежности, функционально соответствует русскому «мой»
*Си унэ: Мой дом.
*Си къэрал: Мое государство (страна)
{{библиографие}}</text>
      <sha1>4knn59t5m6ngjp27rxhwdtq8abhoitr</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>сыт</title>
    <ns>0</ns>
    <id>11881</id>
    <revision>
      <id>130338</id>
      <parentid>130319</parentid>
      <timestamp>2026-11-10T10:14:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rhdkabardian</username>
        <id>5</id>
      </contributor>
      <origin>130338</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="27588" sha1="g5gtyrslctwwdkt42qgwe3z5hbd969b" xml:space="preserve">{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ЗЭРЫУПЩӀЭ ЦӀЭПАПЩӀЭ}}
{{этимологие}}
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=sǝt}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[сыт]}}
{{склоненэ}}
{{скл-цп-сыт|kbd|псалъэпкъ=сыт}}
{{мыхьэнэ}}
#ЦӀыхум къинэмыщӀа адрей псоми ирищӀоупщӀэ.
{{щапхъэхэр}}
*ЩӀым сыт тепсэми, къытепхыжынщ.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Псжь.}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэреджэ тхылъхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Адыгэбзэ''', Гугъуэт Л. Т., Зэхъуэхъу Л. Хь, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1984''' !! нап. 43
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| Мыр &lt;b&gt;сыт&lt;/b&gt;?|| &lt;b&gt;Кто&lt;/b&gt; это?|| &lt;b&gt;What&lt;/b&gt; is this?
|-
! !! !! нап. 50
|-
| Мыр &lt;b&gt;сыт&lt;/b&gt;?|| &lt;b&gt;Кто/что&lt;/b&gt; это?|| &lt;b&gt;What&lt;/b&gt; is this?
|-
! !! !! нап. 51
|-
| Мыр &lt;b&gt;сыт&lt;/b&gt;?|| &lt;b&gt;Кто&lt;/b&gt; это?|| &lt;b&gt;What&lt;/b&gt; is this?
|-
! !! !! нап. 53
|-
| Мыр &lt;b&gt;сыт&lt;/b&gt;?|| &lt;b&gt;Что&lt;/b&gt; это?|| &lt;b&gt;What&lt;/b&gt; is this?
|-
! !! !! нап. 55
|-
| Мыр &lt;b&gt;сыт&lt;/b&gt;?|| &lt;b&gt;Что&lt;/b&gt; это?|| &lt;b&gt;What&lt;/b&gt; is this?
|-
! !! !! нап. 57
|-
| Мыр &lt;b&gt;сыт&lt;/b&gt;? || &lt;b&gt;Что&lt;/b&gt; это?|| &lt;b&gt;What&lt;/b&gt; is this?
|-
! !! !! нап. 59
|-
| &lt;b&gt;Сыт&lt;/b&gt; ди хадэм итыр? || &lt;b&gt;Что&lt;/b&gt; есть в нашем саду?|| &lt;b&gt;What&lt;/b&gt; is there in our garden?
|-
! !! !! нап. 61
|-
| Мыр &lt;b&gt;сыт&lt;/b&gt;? || &lt;b&gt;Что&lt;/b&gt; это?|| &lt;b&gt;What&lt;/b&gt; is this?
|-
! !! !! нап. 62
|-
|| Мыр &lt;b&gt;сыт&lt;/b&gt;?|| &lt;b&gt;Что&lt;/b&gt; это? || &lt;b&gt;What&lt;/b&gt; is this?
|-
! !! !! нап. 67
|-
|| &lt;b&gt;Сыт&lt;/b&gt; хадэм щыхасар?|| &lt;b&gt;Что&lt;/b&gt;  посадили в саду? || &lt;b&gt;What&lt;/b&gt;  have they planted in the orchard?
|-
! !! !! нап. 69
|-
|| &lt;b&gt;Сыт&lt;/b&gt; Ӏэщым ишхыр? || &lt;b&gt;Что&lt;/b&gt; ест скот? || &lt;b&gt;What&lt;/b&gt; does livestock eat?
|-
|| Мыр &lt;b&gt;сыт&lt;/b&gt;?|| &lt;b&gt;Что&lt;/b&gt; это?|| &lt;b&gt;What&lt;/b&gt; is this?
|-
! !! !! нап. 70
|-
|| &lt;b&gt;Сыт&lt;/b&gt; хуэдэ жыг щыӀэ мэзым?|| &lt;b&gt;Какие&lt;/b&gt; есть деревья в лесу?|| &lt;b&gt;What kind of&lt;/b&gt; trees are there in the woods?
|-
! !! !! нап. 71
|-
|| &lt;b&gt;Сыт&lt;/b&gt; Сэтэней ищӀар?|| &lt;b&gt;Что&lt;/b&gt; сделала Сатаней?|| &lt;b&gt;What&lt;/b&gt; has Sataney done?
|-
! !! !! нап. 72
|-
|| Мыр &lt;b&gt;сыт&lt;/b&gt;?|| &lt;b&gt;Что&lt;/b&gt; это?|| &lt;b&gt;What&lt;/b&gt; is this?
|-
! !! !! нап. 75
|-
|| &lt;b&gt;Сыт&lt;/b&gt; сабийхэм хасэр?|| &lt;b&gt;Что&lt;/b&gt; сажают дети? || &lt;b&gt;What&lt;/b&gt; are the children planting?
|-
! !! !! нап. 76
|-
|| &lt;b&gt;Сыт&lt;/b&gt; къазхэм псым къыхахыр?|| &lt;b&gt;Что&lt;/b&gt; гуси достают из воды? || &lt;b&gt;What&lt;/b&gt; are the geese pulling out of the water?
|-
|| Мыр &lt;b&gt;сыт&lt;/b&gt;?|| &lt;b&gt;Что&lt;/b&gt; это такое? || &lt;b&gt;What&lt;/b&gt; is this?
|-
! !! !! нап. 79
|-
|| Мыр &lt;b&gt;сыт&lt;/b&gt;?|| &lt;b&gt;Что&lt;/b&gt; это?|| &lt;b&gt;What&lt;/b&gt; is this?
|-
! !! !! нап. 84
|-
|| Мыр &lt;b&gt;сыт&lt;/b&gt;?|| &lt;b&gt;Что&lt;/b&gt; это?|| &lt;b&gt;What&lt;/b&gt; is this?
|-
! !! !! нап. 85
|-
|| Абгъуэхэм исыр &lt;b&gt;сыт&lt;/b&gt;?|| &lt;b&gt;Кто&lt;/b&gt; сидит в гнёздах?|| &lt;b&gt;What&lt;/b&gt; is there (sitting) in the nests?
|-
|| Мыр &lt;b&gt;сыт&lt;/b&gt;?|| &lt;b&gt;Что&lt;/b&gt; это?|| &lt;b&gt;What&lt;/b&gt; is this?
|-
! !! !! нап. 86
|-
|| Хадэм &lt;b&gt;сыт&lt;/b&gt; щыхасар?|| &lt;b&gt;Что&lt;/b&gt; посадили на огороде?|| &lt;b&gt;What&lt;/b&gt; have they planted in the garden?
|-
|| &lt;b&gt;Мыр&lt;/b&gt; сыт?|| &lt;b&gt;Что&lt;/b&gt; это?|| &lt;b&gt;What&lt;/b&gt; is this?
|-
! !! !! нап. 87
|-
|| &lt;b&gt;Сыт&lt;/b&gt; пхъэгулъейм пытыр?|| &lt;b&gt;Что&lt;/b&gt; висит на сливовом дереве?|| &lt;b&gt;What&lt;/b&gt; is hanging on the plum tree?
|-
! !! !! нап. 89
|-
|| Хэт &lt;b&gt;сыт&lt;/b&gt; илэжьа?|| Кто &lt;b&gt;что&lt;/b&gt; делал?|| Who did &lt;b&gt;what&lt;/b&gt;?
|-
! !! !! нап. 90
|-
|| &lt;b&gt;Сыт&lt;/b&gt; бадзэхэм зэрахьэр?|| &lt;b&gt;Что&lt;/b&gt; разносят мухи?|| &lt;b&gt;What&lt;/b&gt; do flies carry?
|-
! !! !! нап. 92
|-
|| Мыр &lt;b&gt;сыт&lt;/b&gt;?|| &lt;b&gt;Что&lt;/b&gt; это?|| &lt;b&gt;What&lt;/b&gt; is this?
|-
! !! !! нап. 93
|-
|| КъуакӀэр &lt;b&gt;сыт&lt;/b&gt; хуэдэ?|| &lt;b&gt;Какова&lt;/b&gt; ложбина?|| &lt;b&gt;What&lt;/b&gt; is the hollow like?
|-
! !! !! нап. 94
|-
|| ЩӀымахуэм дунейр &lt;b&gt;сыт&lt;/b&gt; хуэдэ?|| &lt;b&gt;Какова&lt;/b&gt; погода зимой?|| &lt;b&gt;What&lt;/b&gt; is the weather like in winter?
|-
! !! !! нап. 95
|-
|| Псым хъеру &lt;b&gt;сыт&lt;/b&gt; иӀэр?|| &lt;b&gt;Какая&lt;/b&gt; польза есть у воды?|| &lt;b&gt;What&lt;/b&gt; are the benefits of water?
|-
! !! !! нап. 97
|-
|| &lt;b&gt;Сыт&lt;/b&gt; фӀы, &lt;b&gt;сыт&lt;/b&gt; Ӏей?|| &lt;b&gt;Что&lt;/b&gt; хорошо, &lt;b&gt;что&lt;/b&gt; плохо?|| &lt;b&gt;What&lt;/b&gt; is good and &lt;b&gt;what&lt;/b&gt; is bad?
|-
! !! !! нап. 99
|-
|| &lt;b&gt;Сыт&lt;/b&gt; абы ишхыр?|| &lt;b&gt;Что&lt;/b&gt; он ест?|| &lt;b&gt;What&lt;/b&gt; does it eat?
|-
! !! !! нап. 100
|-
|| Адыгэ пӀастэр &lt;b&gt;сытым&lt;/b&gt; къыхащӀыкӀрэ?|| Из &lt;b&gt;чего&lt;/b&gt; готовится кабардинская паста?|| &lt;b&gt;What&lt;/b&gt; is Kabardian hominy made from?
|-
! !! !! нап. 106
|-
|| &lt;b&gt;Сыт&lt;/b&gt; Самихь ищӀэр?|| &lt;b&gt;Что&lt;/b&gt; делает Самихь?|| &lt;b&gt;What&lt;/b&gt; does Samikh do?
|-
! !! !! нап. 107
|-
|| &lt;b&gt;Сыт&lt;/b&gt; зэман хадэ щащӀэр? || &lt;b&gt;Когда&lt;/b&gt; занимаются огородом. || &lt;b&gt;When&lt;/b&gt; do people work in the garden?
|-
! !! !! нап. 111
|-
|| &lt;b&gt;Сыт&lt;/b&gt; мамэ ищӀэр? || &lt;b&gt;Что&lt;/b&gt; делает мама? || &lt;b&gt;What&lt;/b&gt; does Mama do (is Mama doing)?
|-
! !! !! нап. 114
|-
|| &lt;b&gt;Сыт&lt;/b&gt; кхъухьымкӀэ ящӀэр? || &lt;b&gt;Что&lt;/b&gt; делают с помощью кораблей? || &lt;b&gt;What&lt;/b&gt; do people do with ships?
|-
! !! !! нап. 115
|-
|| ЦӀыхухэм абы жраӀэ: — &lt;b&gt;Сыт&lt;/b&gt; мы кхъужьейхэр зэрыпщӀынур? || Люди ему говорят: &lt;b&gt;что&lt;/b&gt; ты будешь делать с этими грушевыми деревьями? || People say to him: &lt;b&gt;What&lt;/b&gt; are you going to do with these pear trees?
|-
|| Фэ &lt;b&gt;сыт&lt;/b&gt; хэфсэрэ? || &lt;b&gt;Что&lt;/b&gt; вы сажаете? || &lt;b&gt;What&lt;/b&gt; are you planting?
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 42
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| &lt;b&gt;Сыт&lt;/b&gt; хъыбар? || &lt;b&gt;Какие&lt;/b&gt; новости? || &lt;b&gt;What's the news?

! !! !! нап. 174
|-
| Валериановэ каплъэхэр &lt;b&gt;сыт&lt;/b&gt; зи уасэр? || &lt;b&gt;Сколько&lt;/b&gt; стоят валериановые капли? || &lt;b&gt;How&lt;/b&gt; much are valerian drops?
|-
! !! !! нап. 175
|-
| &lt;b&gt;Сыт&lt;/b&gt; уи лажьэр? || &lt;b&gt;Что&lt;/b&gt; с тобой (вами)? || &lt;b&gt;What’s&lt;/b&gt; wrong with you?
|-
! !! !! нап. 176
|-
| &lt;b&gt;Сыт&lt;/b&gt; къоузыр? || &lt;b&gt;Что&lt;/b&gt; у тебя (вас) болит?|| &lt;b&gt;What&lt;/b&gt; hurts?
|-
| &lt;b&gt;Сыт&lt;/b&gt; лъандэрэ уигу къыдэмыжрэ? || &lt;b&gt;Когда&lt;/b&gt; ты (вы) почувствовал(—и) себя плохо? || &lt;b&gt;When&lt;/b&gt; did you start feeling unwell?
|-
! !! !! нап. 179
|-
| &lt;b&gt;Сыт&lt;/b&gt; зэпхьэлӀэну къыбжиӀа дохутырым? || &lt;b&gt;Что&lt;/b&gt; посоветовал врач? || &lt;b&gt;What&lt;/b&gt; did the doctor advise?
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{зэпхахэр}}
*Сыт мы хьэсэм хэфсэнур?
*сытыт
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*сыт: what? (questions about everything except people)
*Сыт мы хьэсэм хэфсэнур?: what are you going to plant in this garden patch?
*сытыт: why (in the world)?
{{урысыбзэ}}
*сыт: кто? что? (обозначает вопрос обо всем, кроме человека)
*Сыт мы хьэсэм хэфсэнур?: Что ты посадишь на этом садовом участке?
*сытыт: почему же? зачем же?
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''псалъафэ зэпыщӀахэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
====Сыт атӀэ====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} well, you never know
{{псалъафэ-урысыбзэ}} ну и что же, мало ли что.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      Сыт атӀэ жысӀамэ, си псалъэм къезгъэгъэзэжмэ зэфӀэкӀакъэ? {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Къэб.}}
====Сыт и дуней [абы]====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} what a life [he has]!
{{псалъафэ-урысыбзэ}} что [у него] за жизнь!
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Сыт илъэныкъуэкӀи====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} totally, in all respects
{{псалъафэ-урысыбзэ}} всесторонне, во всех отношениях.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      Инал сыт илъэныкъуэкӀи цӀыху зэкӀэлъыкӀуэу щытащ. {{автор|kbd|имяавтора=Н. Ш.}}
====Сыт имыщӀами====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} whatever (he) does
{{псалъафэ-урысыбзэ}} что бы [он] ни делал.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      Сэрэсэкъал хьэдэр къызэпиплъыхьащ, ауэ сыт имыщӀами, къыхуэцӀыхуакъым. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Таур. хъыб.}}
====Сыт ищӀыскӀи====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} totally, in all respects
{{псалъафэ-урысыбзэ}} всесторонне, во всех отношениях.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      Сыт ищӀыскӀи Жанусэр къызэрыдихьэхыну щӀыкӀэхэм хъыджэбзым и дэлъхур хуигъэӀущащ. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Таур. хъыб.}}
====Сыт къэмыхъуами, сыт къэмыщӀами====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} whatever may happen, no matter what
{{псалъафэ-урысыбзэ}} что бы ни было, что бы ни случилось.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Сыт и пэрмэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} what’s the use.
{{псалъафэ-урысыбзэ}} что толку.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      - СлӀожь, жиӀащ Биболэт ину щатэри, - иджы гущӀэгъу пщӀыжкӀэ сыт и пэрмэн? {{автор|kbd|имяавтора=КӀ. Т.}}
      Си ныбжьэгъум сыщымыжмэ, сыт мы джатэм и пэрмэныр? {{автор|kbd|имяавтора=Щ. А.}}
====Сыт-тӀэ====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} well, you never know
{{псалъафэ-урысыбзэ}} ну и что же, мало ли что.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      [ЛӀыжьым:] - Ар сыт хуэдэми цӀыхущ, - цӀыхум цӀыхугъэ кӀэлъызехьэн хуейщ. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=ӀуэрыӀу.}}
====Сыт хуэдэми====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} whatever it may be…
{{псалъафэ-урысыбзэ}} какой бы то ни было.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Сыт хуэдэу====
1.
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} in exclamatory sentences, it is used to denote the highest measure or degree of an action or state.
         Сыт хуэдэу я гуапэ хъуа абы дызэрыкӀуар! How happy they are that we came there.
{{псалъафэ-урысыбзэ}} в восклицательных предложениях употребляется при обозначении высшей меры или степени проявления действия, состояния.
         Сыт хуэдэу я гуапэ хъуа абы дызэрыкӀуар! До чего они рады, что мы туда пришли.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
      Сыт хуэдэу я гуапэ хъуа абы дызэрыкӀуар!
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      Жырым хуэдэщ ныбжьэгъугъэр, ар сыт хуэдэу псалъэ лъэщ!  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Ӏуащхь.}}
2.
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} used with a relative meaning
{{псалъафэ-урысыбзэ}} употребляется с относительным значением.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      Сыт хуэдэу дылажьэми, сыт хуэдэу дыпсэуми нэрылъагъущ. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Ӏуащхь.}}
====Сыт хуэдэу щытми====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} in any case
{{псалъафэ-урысыбзэ}} как бы то ни было.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      - Сыт хуэдэу щытми, Ӏуэхур кърахьэжьащ, къыщрахьэжьакӀэ, и кӀэм нэгъэсын хуейщ, - жиӀащ Хъэчим. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Ӏуащхь.}}
====Сыт хуэдэхэр====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} and so on
{{псалъафэ-урысыбзэ}} и тому подобные.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      ПылъапӀэм уанэ, бащлъыкъ, щӀакӀуэ, къамышы сыт хуэдэхэр пылъхэт. {{автор|kbd|имяавтора=Д. М.}}
====Сыт хуэӀуа(р)?====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} what’s so bad about that?
{{псалъафэ-урысыбзэ}} что плохого (зазорного) в том?..
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      - АтӀэ умыщӀэм ущӀэупщӀэным сыт хуэӀуар? - жеӀэ фызым. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Черк. таур.}}
====Сыт щыгъуи====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} always, each and every time
{{псалъафэ-урысыбзэ}} всегда, всякий раз.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      Уэркъхэр сыт щыгъуи езыхэр зыӀэщӀэлъ тепщэхэм я акъылэгъут. {{автор|kbd|имяавтора=Н. Ш.}}
====Сыт щыгъуи хуэдэу====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} as always
         Сыт щыгъуи хуэдэу щӀалэр жьыуэ къэтэджащ. As always, the young man got up early.
{{псалъафэ-урысыбзэ}} как всегда.
         Сыт щыгъуи хуэдэу щӀалэр жьыуэ къэтэджащ. Как всегда, молодой человек рано встал.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
      Сыт щыгъуи хуэдэу щӀалэр жьыуэ къэтэджащ.
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Сыт щыгъуи хуэмыдэу====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} as ever
{{псалъафэ-урысыбзэ}} как никогда.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      Мыгъэрей гъэмахуэр, сыт щыгъуи хуэмыдэу, щӀыӀэу екӀуэкӀащ. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Къэб.}}
====Сыт щӀа (абы лъандэрэ)====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} it’s been such a long time [since]
{{псалъафэ-урысыбзэ}} сколько воды утекло [с тех пор].
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Сытым хуэдэу====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} in exclamatory sentences, it is used to denote the highest measure or degree of an action or state.
{{псалъафэ-урысыбзэ}} в восклицательных предложениях употребляется при обозначении высшей меры или степени проявления действия, состояния.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====сыт лъанлэрэ====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} Ӏуэхугъуэ гуэрым екӀуэкӀын щыщӀидза зэманым ирищӀоупщӀэ; дапщэщ лъандэрэ.
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} since when
{{псалъафэ-урысыбзэ}} с каких пор
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      - Сыт лъандэрэ усымаджэ? - щӀэупщӀащ дохутырыр. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Ӏуащхь.}}
====сыт хуэдиз====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} Зыгуэрым и бжыгъэм ирищӀоупщӀэ; дапщэ.
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} how much, how many
{{псалъафэ-урысыбзэ}} сколько?
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      [Кърым хъаным:] - Сыт хуэдиз зауэлӀи ягъэшэсыфауэ пӀэрэ Къэбэрдейхэм? {{автор|kbd|имяавтора=Къэр. Хь.}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 174
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| Балигъыр (сабийр) &lt;b&gt;сыт&lt;/b&gt; хуэдиз зэфэнур? || &lt;b&gt;Какова&lt;/b&gt; доза для взрослого (ребенка)?  || &lt;b&gt;What&lt;/b&gt; is the dose for an adult (a child)?
|-
| &lt;b&gt;Сыт&lt;/b&gt; хуэдиз естыну? || &lt;b&gt;Сколько&lt;/b&gt; нужно уплатить? || &lt;b&gt;How much&lt;/b&gt; do I need to pay?
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
====сыт хуэдизрэ====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} Зы Ӏуэхугъуэ гуэрым къызэрытригъэзэжа бжыгъэм ирищӀоупщӀэ; дапщэрэ.
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} how many times
         Сыт хуэдизрэ бжесӀа?! How many times have I told you?!
{{псалъафэ-урысыбзэ}} сколько раз?
         Сыт хуэдизрэ бжесӀа?! Сколько раз я говорил тебе?!
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
      Сыт хуэдизрэ бжесӀа?!
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====сыт хуэдэ====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} Зыгуэрым и теплъэм, и щытыкӀэм ирищӀоупщӀэ; дапхуэдэ.
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} what (kind of, sort of, type of)
{{псалъафэ-урысыбзэ}} какой?
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэреджэ тхылъхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Адыгэбзэ''', Гугъуэт Л. Т., Зэхъуэхъу Л. Хь, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1984''' !! нап. 70
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
|| &lt;b&gt;Сыт хуэдэ&lt;/b&gt;  жыг щыӀэ мэзым?|| &lt;b&gt;Какие&lt;/b&gt;  есть деревья в лесу?|| &lt;b&gt;What kind of&lt;/b&gt;  trees are there in the woods?
|-
! !! !! нап. 82
|-
| Гъатхэм дунейр &lt;b&gt;сыт хуэдэ&lt;/b&gt;? || &lt;b&gt;Какова&lt;/b&gt; погода весной? || &lt;b&gt;What&lt;/b&gt; is the weather &lt;b&gt;like&lt;/b&gt; in spring?
|-
! !! !! нап. 83
|-
| Гъэмахуэм дунейр &lt;b&gt;сыт хуэдэ&lt;/b&gt;? || &lt;b&gt;Какова&lt;/b&gt; погода летом? || &lt;b&gt;What&lt;/b&gt; is the weather &lt;b&gt;like&lt;/b&gt; in summer?
|-
! !! !! нап. 84
|-
|| Губгъуэр &lt;b&gt;сыт хуэдэ&lt;/b&gt;?|| &lt;b&gt;Каково&lt;/b&gt; поле?|| &lt;b&gt;What&lt;/b&gt; is the field &lt;b&gt;like&lt;/b&gt;?
|-
! !! !! нап. 93
|-
|| КъуакӀэр &lt;b&gt;сыт хуэдэ&lt;/b&gt;?|| &lt;b&gt;Какова&lt;/b&gt; ложбина?|| &lt;b&gt;What&lt;/b&gt; is the hollow &lt;b&gt;like&lt;/b&gt;?
|-
! !! !! нап. 94
|-
|| ЩӀымахуэм дунейр &lt;b&gt;сыт хуэдэ&lt;/b&gt;?|| &lt;b&gt;Какова&lt;/b&gt; погода зимой?|| &lt;b&gt;What&lt;/b&gt; is the weather &lt;b&gt;like&lt;/b&gt; in winter?
|-
! !! !! нап. 105
|-
|| ЦӀывхэр &lt;b&gt;сыт хуэдэ&lt;/b&gt;?|| &lt;b&gt;Какие есть&lt;/b&gt; жуки?|| &lt;b&gt;What are&lt;/b&gt; beetles &lt;b&gt;like&lt;/b&gt;?
|-
! !! !! нап. 106
|-
|| ЧыцӀ цӀыкӀур &lt;b&gt;сыт хуэдэ&lt;/b&gt;?|| &lt;b&gt;Каков&lt;/b&gt; маленький козлёнок?|| &lt;b&gt;What&lt;/b&gt; is the baby goat &lt;b&gt;like&lt;/b&gt;?
|-
! !! !! нап. 118
|-
|| &lt;b&gt;Сыт хуэдэ&lt;/b&gt; хьэрф абыхэм ятхыр? || &lt;b&gt;Какую&lt;/b&gt; букву они пишут. || &lt;b&gt;Which&lt;/b&gt; letter are they writing?
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 42
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| Фи унагъуэкӀэ &lt;b&gt;сыт&lt;/b&gt; фыхуэдэ? || &lt;b&gt;Как&lt;/b&gt; ваша семья? || &lt;b&gt;How&lt;/b&gt; is your family?
|-
! !! !! нап. 178
|-
| &lt;b&gt;Сыт&lt;/b&gt; хуэдэ сыхьэт бжыгъэхэра дохутырыр щылажьэр? || В &lt;b&gt;какие&lt;/b&gt; часы принимает врач? || &lt;b&gt;What&lt;/b&gt; hours does the doctor see patients?
|-
| &lt;b&gt;Сыт&lt;/b&gt; хуэдэ узыфэ къофыкӀыу жиӀа дохутырым? || &lt;b&gt;Какой&lt;/b&gt; диагноз тебе (вам) поставил врач? || &lt;b&gt;What&lt;/b&gt; diagnosis did the doctor give you?
|-
! !! !! нап. 180
|-
| &lt;b&gt;Сыт&lt;/b&gt; хуэдэ нэгъуджэ узыхуейр? || &lt;b&gt;Какие&lt;/b&gt; тебе (вам) нужны очки? || &lt;b&gt;What kind of&lt;/b&gt; glasses do you need?
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
====сыт щхьэкӀэ====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} Зыгуэрым и щхьэусыгъуэм ирищӀоупщӀэ; сытым къыхэкӀыу, сыт хуэдэ щхьэусыгъуэкӀэ?
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} why? for what reason?
         Сыт щхьэкӀэ угузэва? Why are you worried?
{{псалъафэ-урысыбзэ}} почему?, по какой причине?
         Сыт щхьэкӀэ угузэва? Почему ты беспокоишься?
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
      Сыт щхьэкӀэ угузэва?
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====сыт щхьэкӀэ жыпӀэмэ====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} Щхьэусыгъуэ псалъэуха гуэдзэр псалъэуха пажэм ирепх; сыту жыпӀэмэ.
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} because
{{псалъафэ-урысыбзэ}} потому что
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====сыт щыгъуэ====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} Зэман, пӀалъэ ирищӀоупщӀэ; дапщэщ.
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} when?
         Сыт щыгъуэ щӀалэр къыщыкӀуэжыр? When does the young man return?
{{псалъафэ-урысыбзэ}} когда?
         Сыт щыгъуэ щӀалэр къыщыкӀуэжыр? Когда молодой человек возвращается?
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
      Сыт щыгъуэ щӀалэр къыщыкӀуэжыр?
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэреджэ тхылъхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class =&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Адыгэбзэ''', Гугъуэт Л. Т., Зэхъуэхъу Л. Хь, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1984''' !! нап. 102
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
|| &lt;b&gt;Сыт щыгъуэ&lt;/b&gt; мэлыр щащыр?|| &lt;b&gt;Когда&lt;/b&gt; время стрижка овец?|| &lt;b&gt;When&lt;/b&gt; is sheep shearing time?
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{библиографие}}</text>
      <sha1>g5gtyrslctwwdkt42qgwe3z5hbd969b</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>130339</id>
      <parentid>130338</parentid>
      <timestamp>2026-11-10T10:15:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rhdkabardian</username>
        <id>5</id>
      </contributor>
      <origin>130339</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="27590" sha1="h1huew1438xdzmldf995yttdzhy5znx" xml:space="preserve">{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ЗЭРЫУПЩӀЭ ЦӀЭПАПЩӀЭ}}
{{этимологие}}
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=sǝt}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[сыт]}}
{{склоненэ}}
{{скл-цп-сыт|kbd|псалъэпкъ=сыт}}
{{мыхьэнэ}}
#ЦӀыхум къинэмыщӀа адрей псоми ирищӀоупщӀэ.
{{щапхъэхэр}}
*ЩӀым сыт тепсэми, къытепхыжынщ.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Псжь.}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэреджэ тхылъхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Адыгэбзэ''', Гугъуэт Л. Т., Зэхъуэхъу Л. Хь, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1984''' !! нап. 43
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| Мыр &lt;b&gt;сыт&lt;/b&gt;?|| &lt;b&gt;Кто&lt;/b&gt; это?|| &lt;b&gt;What&lt;/b&gt; is this?
|-
! !! !! нап. 50
|-
| Мыр &lt;b&gt;сыт&lt;/b&gt;?|| &lt;b&gt;Кто/что&lt;/b&gt; это?|| &lt;b&gt;What&lt;/b&gt; is this?
|-
! !! !! нап. 51
|-
| Мыр &lt;b&gt;сыт&lt;/b&gt;?|| &lt;b&gt;Кто&lt;/b&gt; это?|| &lt;b&gt;What&lt;/b&gt; is this?
|-
! !! !! нап. 53
|-
| Мыр &lt;b&gt;сыт&lt;/b&gt;?|| &lt;b&gt;Что&lt;/b&gt; это?|| &lt;b&gt;What&lt;/b&gt; is this?
|-
! !! !! нап. 55
|-
| Мыр &lt;b&gt;сыт&lt;/b&gt;?|| &lt;b&gt;Что&lt;/b&gt; это?|| &lt;b&gt;What&lt;/b&gt; is this?
|-
! !! !! нап. 57
|-
| Мыр &lt;b&gt;сыт&lt;/b&gt;? || &lt;b&gt;Что&lt;/b&gt; это?|| &lt;b&gt;What&lt;/b&gt; is this?
|-
! !! !! нап. 59
|-
| &lt;b&gt;Сыт&lt;/b&gt; ди хадэм итыр? || &lt;b&gt;Что&lt;/b&gt; есть в нашем саду?|| &lt;b&gt;What&lt;/b&gt; is there in our garden?
|-
! !! !! нап. 61
|-
| Мыр &lt;b&gt;сыт&lt;/b&gt;? || &lt;b&gt;Что&lt;/b&gt; это?|| &lt;b&gt;What&lt;/b&gt; is this?
|-
! !! !! нап. 62
|-
|| Мыр &lt;b&gt;сыт&lt;/b&gt;?|| &lt;b&gt;Что&lt;/b&gt; это? || &lt;b&gt;What&lt;/b&gt; is this?
|-
! !! !! нап. 67
|-
|| &lt;b&gt;Сыт&lt;/b&gt; хадэм щыхасар?|| &lt;b&gt;Что&lt;/b&gt;  посадили в саду? || &lt;b&gt;What&lt;/b&gt;  have they planted in the orchard?
|-
! !! !! нап. 69
|-
|| &lt;b&gt;Сыт&lt;/b&gt; Ӏэщым ишхыр? || &lt;b&gt;Что&lt;/b&gt; ест скот? || &lt;b&gt;What&lt;/b&gt; does livestock eat?
|-
|| Мыр &lt;b&gt;сыт&lt;/b&gt;?|| &lt;b&gt;Что&lt;/b&gt; это?|| &lt;b&gt;What&lt;/b&gt; is this?
|-
! !! !! нап. 70
|-
|| &lt;b&gt;Сыт&lt;/b&gt; хуэдэ жыг щыӀэ мэзым?|| &lt;b&gt;Какие&lt;/b&gt; есть деревья в лесу?|| &lt;b&gt;What kind of&lt;/b&gt; trees are there in the woods?
|-
! !! !! нап. 71
|-
|| &lt;b&gt;Сыт&lt;/b&gt; Сэтэней ищӀар?|| &lt;b&gt;Что&lt;/b&gt; сделала Сатаней?|| &lt;b&gt;What&lt;/b&gt; has Sataney done?
|-
! !! !! нап. 72
|-
|| Мыр &lt;b&gt;сыт&lt;/b&gt;?|| &lt;b&gt;Что&lt;/b&gt; это?|| &lt;b&gt;What&lt;/b&gt; is this?
|-
! !! !! нап. 75
|-
|| &lt;b&gt;Сыт&lt;/b&gt; сабийхэм хасэр?|| &lt;b&gt;Что&lt;/b&gt; сажают дети? || &lt;b&gt;What&lt;/b&gt; are the children planting?
|-
! !! !! нап. 76
|-
|| &lt;b&gt;Сыт&lt;/b&gt; къазхэм псым къыхахыр?|| &lt;b&gt;Что&lt;/b&gt; гуси достают из воды? || &lt;b&gt;What&lt;/b&gt; are the geese pulling out of the water?
|-
|| Мыр &lt;b&gt;сыт&lt;/b&gt;?|| &lt;b&gt;Что&lt;/b&gt; это такое? || &lt;b&gt;What&lt;/b&gt; is this?
|-
! !! !! нап. 79
|-
|| Мыр &lt;b&gt;сыт&lt;/b&gt;?|| &lt;b&gt;Что&lt;/b&gt; это?|| &lt;b&gt;What&lt;/b&gt; is this?
|-
! !! !! нап. 84
|-
|| Мыр &lt;b&gt;сыт&lt;/b&gt;?|| &lt;b&gt;Что&lt;/b&gt; это?|| &lt;b&gt;What&lt;/b&gt; is this?
|-
! !! !! нап. 85
|-
|| Абгъуэхэм исыр &lt;b&gt;сыт&lt;/b&gt;?|| &lt;b&gt;Кто&lt;/b&gt; сидит в гнёздах?|| &lt;b&gt;What&lt;/b&gt; is there (sitting) in the nests?
|-
|| Мыр &lt;b&gt;сыт&lt;/b&gt;?|| &lt;b&gt;Что&lt;/b&gt; это?|| &lt;b&gt;What&lt;/b&gt; is this?
|-
! !! !! нап. 86
|-
|| Хадэм &lt;b&gt;сыт&lt;/b&gt; щыхасар?|| &lt;b&gt;Что&lt;/b&gt; посадили на огороде?|| &lt;b&gt;What&lt;/b&gt; have they planted in the garden?
|-
|| &lt;b&gt;Мыр&lt;/b&gt; сыт?|| &lt;b&gt;Что&lt;/b&gt; это?|| &lt;b&gt;What&lt;/b&gt; is this?
|-
! !! !! нап. 87
|-
|| &lt;b&gt;Сыт&lt;/b&gt; пхъэгулъейм пытыр?|| &lt;b&gt;Что&lt;/b&gt; висит на сливовом дереве?|| &lt;b&gt;What&lt;/b&gt; is hanging on the plum tree?
|-
! !! !! нап. 89
|-
|| Хэт &lt;b&gt;сыт&lt;/b&gt; илэжьа?|| Кто &lt;b&gt;что&lt;/b&gt; делал?|| Who did &lt;b&gt;what&lt;/b&gt;?
|-
! !! !! нап. 90
|-
|| &lt;b&gt;Сыт&lt;/b&gt; бадзэхэм зэрахьэр?|| &lt;b&gt;Что&lt;/b&gt; разносят мухи?|| &lt;b&gt;What&lt;/b&gt; do flies carry?
|-
! !! !! нап. 92
|-
|| Мыр &lt;b&gt;сыт&lt;/b&gt;?|| &lt;b&gt;Что&lt;/b&gt; это?|| &lt;b&gt;What&lt;/b&gt; is this?
|-
! !! !! нап. 93
|-
|| КъуакӀэр &lt;b&gt;сыт&lt;/b&gt; хуэдэ?|| &lt;b&gt;Какова&lt;/b&gt; ложбина?|| &lt;b&gt;What&lt;/b&gt; is the hollow like?
|-
! !! !! нап. 94
|-
|| ЩӀымахуэм дунейр &lt;b&gt;сыт&lt;/b&gt; хуэдэ?|| &lt;b&gt;Какова&lt;/b&gt; погода зимой?|| &lt;b&gt;What&lt;/b&gt; is the weather like in winter?
|-
! !! !! нап. 95
|-
|| Псым хъеру &lt;b&gt;сыт&lt;/b&gt; иӀэр?|| &lt;b&gt;Какая&lt;/b&gt; польза есть у воды?|| &lt;b&gt;What&lt;/b&gt; are the benefits of water?
|-
! !! !! нап. 97
|-
|| &lt;b&gt;Сыт&lt;/b&gt; фӀы, &lt;b&gt;сыт&lt;/b&gt; Ӏей?|| &lt;b&gt;Что&lt;/b&gt; хорошо, &lt;b&gt;что&lt;/b&gt; плохо?|| &lt;b&gt;What&lt;/b&gt; is good and &lt;b&gt;what&lt;/b&gt; is bad?
|-
! !! !! нап. 99
|-
|| &lt;b&gt;Сыт&lt;/b&gt; абы ишхыр?|| &lt;b&gt;Что&lt;/b&gt; он ест?|| &lt;b&gt;What&lt;/b&gt; does it eat?
|-
! !! !! нап. 100
|-
|| Адыгэ пӀастэр &lt;b&gt;сытым&lt;/b&gt; къыхащӀыкӀрэ?|| Из &lt;b&gt;чего&lt;/b&gt; готовится кабардинская паста?|| &lt;b&gt;What&lt;/b&gt; is Kabardian hominy made from?
|-
! !! !! нап. 106
|-
|| &lt;b&gt;Сыт&lt;/b&gt; Самихь ищӀэр?|| &lt;b&gt;Что&lt;/b&gt; делает Самихь?|| &lt;b&gt;What&lt;/b&gt; does Samikh do?
|-
! !! !! нап. 107
|-
|| &lt;b&gt;Сыт&lt;/b&gt; зэман хадэ щащӀэр? || &lt;b&gt;Когда&lt;/b&gt; занимаются огородом. || &lt;b&gt;When&lt;/b&gt; do people work in the garden?
|-
! !! !! нап. 111
|-
|| &lt;b&gt;Сыт&lt;/b&gt; мамэ ищӀэр? || &lt;b&gt;Что&lt;/b&gt; делает мама? || &lt;b&gt;What&lt;/b&gt; does Mama do (is Mama doing)?
|-
! !! !! нап. 114
|-
|| &lt;b&gt;Сыт&lt;/b&gt; кхъухьымкӀэ ящӀэр? || &lt;b&gt;Что&lt;/b&gt; делают с помощью кораблей? || &lt;b&gt;What&lt;/b&gt; do people do with ships?
|-
! !! !! нап. 115
|-
|| ЦӀыхухэм абы жраӀэ: — &lt;b&gt;Сыт&lt;/b&gt; мы кхъужьейхэр зэрыпщӀынур? || Люди ему говорят: &lt;b&gt;что&lt;/b&gt; ты будешь делать с этими грушевыми деревьями? || People say to him: &lt;b&gt;What&lt;/b&gt; are you going to do with these pear trees?
|-
|| Фэ &lt;b&gt;сыт&lt;/b&gt; хэфсэрэ? || &lt;b&gt;Что&lt;/b&gt; вы сажаете? || &lt;b&gt;What&lt;/b&gt; are you planting?
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 42
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| &lt;b&gt;Сыт&lt;/b&gt; хъыбар? || &lt;b&gt;Какие&lt;/b&gt; новости? || &lt;b&gt;What's the news?
|-
! !! !! нап. 174
|-
| Валериановэ каплъэхэр &lt;b&gt;сыт&lt;/b&gt; зи уасэр? || &lt;b&gt;Сколько&lt;/b&gt; стоят валериановые капли? || &lt;b&gt;How&lt;/b&gt; much are valerian drops?
|-
! !! !! нап. 175
|-
| &lt;b&gt;Сыт&lt;/b&gt; уи лажьэр? || &lt;b&gt;Что&lt;/b&gt; с тобой (вами)? || &lt;b&gt;What’s&lt;/b&gt; wrong with you?
|-
! !! !! нап. 176
|-
| &lt;b&gt;Сыт&lt;/b&gt; къоузыр? || &lt;b&gt;Что&lt;/b&gt; у тебя (вас) болит?|| &lt;b&gt;What&lt;/b&gt; hurts?
|-
| &lt;b&gt;Сыт&lt;/b&gt; лъандэрэ уигу къыдэмыжрэ? || &lt;b&gt;Когда&lt;/b&gt; ты (вы) почувствовал(—и) себя плохо? || &lt;b&gt;When&lt;/b&gt; did you start feeling unwell?
|-
! !! !! нап. 179
|-
| &lt;b&gt;Сыт&lt;/b&gt; зэпхьэлӀэну къыбжиӀа дохутырым? || &lt;b&gt;Что&lt;/b&gt; посоветовал врач? || &lt;b&gt;What&lt;/b&gt; did the doctor advise?
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{зэпхахэр}}
*Сыт мы хьэсэм хэфсэнур?
*сытыт
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*сыт: what? (questions about everything except people)
*Сыт мы хьэсэм хэфсэнур?: what are you going to plant in this garden patch?
*сытыт: why (in the world)?
{{урысыбзэ}}
*сыт: кто? что? (обозначает вопрос обо всем, кроме человека)
*Сыт мы хьэсэм хэфсэнур?: Что ты посадишь на этом садовом участке?
*сытыт: почему же? зачем же?
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''псалъафэ зэпыщӀахэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
====Сыт атӀэ====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} well, you never know
{{псалъафэ-урысыбзэ}} ну и что же, мало ли что.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      Сыт атӀэ жысӀамэ, си псалъэм къезгъэгъэзэжмэ зэфӀэкӀакъэ? {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Къэб.}}
====Сыт и дуней [абы]====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} what a life [he has]!
{{псалъафэ-урысыбзэ}} что [у него] за жизнь!
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Сыт илъэныкъуэкӀи====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} totally, in all respects
{{псалъафэ-урысыбзэ}} всесторонне, во всех отношениях.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      Инал сыт илъэныкъуэкӀи цӀыху зэкӀэлъыкӀуэу щытащ. {{автор|kbd|имяавтора=Н. Ш.}}
====Сыт имыщӀами====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} whatever (he) does
{{псалъафэ-урысыбзэ}} что бы [он] ни делал.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      Сэрэсэкъал хьэдэр къызэпиплъыхьащ, ауэ сыт имыщӀами, къыхуэцӀыхуакъым. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Таур. хъыб.}}
====Сыт ищӀыскӀи====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} totally, in all respects
{{псалъафэ-урысыбзэ}} всесторонне, во всех отношениях.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      Сыт ищӀыскӀи Жанусэр къызэрыдихьэхыну щӀыкӀэхэм хъыджэбзым и дэлъхур хуигъэӀущащ. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Таур. хъыб.}}
====Сыт къэмыхъуами, сыт къэмыщӀами====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} whatever may happen, no matter what
{{псалъафэ-урысыбзэ}} что бы ни было, что бы ни случилось.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Сыт и пэрмэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} what’s the use.
{{псалъафэ-урысыбзэ}} что толку.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      - СлӀожь, жиӀащ Биболэт ину щатэри, - иджы гущӀэгъу пщӀыжкӀэ сыт и пэрмэн? {{автор|kbd|имяавтора=КӀ. Т.}}
      Си ныбжьэгъум сыщымыжмэ, сыт мы джатэм и пэрмэныр? {{автор|kbd|имяавтора=Щ. А.}}
====Сыт-тӀэ====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} well, you never know
{{псалъафэ-урысыбзэ}} ну и что же, мало ли что.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      [ЛӀыжьым:] - Ар сыт хуэдэми цӀыхущ, - цӀыхум цӀыхугъэ кӀэлъызехьэн хуейщ. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=ӀуэрыӀу.}}
====Сыт хуэдэми====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} whatever it may be…
{{псалъафэ-урысыбзэ}} какой бы то ни было.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Сыт хуэдэу====
1.
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} in exclamatory sentences, it is used to denote the highest measure or degree of an action or state.
         Сыт хуэдэу я гуапэ хъуа абы дызэрыкӀуар! How happy they are that we came there.
{{псалъафэ-урысыбзэ}} в восклицательных предложениях употребляется при обозначении высшей меры или степени проявления действия, состояния.
         Сыт хуэдэу я гуапэ хъуа абы дызэрыкӀуар! До чего они рады, что мы туда пришли.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
      Сыт хуэдэу я гуапэ хъуа абы дызэрыкӀуар!
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      Жырым хуэдэщ ныбжьэгъугъэр, ар сыт хуэдэу псалъэ лъэщ!  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Ӏуащхь.}}
2.
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} used with a relative meaning
{{псалъафэ-урысыбзэ}} употребляется с относительным значением.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      Сыт хуэдэу дылажьэми, сыт хуэдэу дыпсэуми нэрылъагъущ. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Ӏуащхь.}}
====Сыт хуэдэу щытми====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} in any case
{{псалъафэ-урысыбзэ}} как бы то ни было.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      - Сыт хуэдэу щытми, Ӏуэхур кърахьэжьащ, къыщрахьэжьакӀэ, и кӀэм нэгъэсын хуейщ, - жиӀащ Хъэчим. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Ӏуащхь.}}
====Сыт хуэдэхэр====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} and so on
{{псалъафэ-урысыбзэ}} и тому подобные.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      ПылъапӀэм уанэ, бащлъыкъ, щӀакӀуэ, къамышы сыт хуэдэхэр пылъхэт. {{автор|kbd|имяавтора=Д. М.}}
====Сыт хуэӀуа(р)?====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} what’s so bad about that?
{{псалъафэ-урысыбзэ}} что плохого (зазорного) в том?..
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      - АтӀэ умыщӀэм ущӀэупщӀэным сыт хуэӀуар? - жеӀэ фызым. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Черк. таур.}}
====Сыт щыгъуи====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} always, each and every time
{{псалъафэ-урысыбзэ}} всегда, всякий раз.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      Уэркъхэр сыт щыгъуи езыхэр зыӀэщӀэлъ тепщэхэм я акъылэгъут. {{автор|kbd|имяавтора=Н. Ш.}}
====Сыт щыгъуи хуэдэу====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} as always
         Сыт щыгъуи хуэдэу щӀалэр жьыуэ къэтэджащ. As always, the young man got up early.
{{псалъафэ-урысыбзэ}} как всегда.
         Сыт щыгъуи хуэдэу щӀалэр жьыуэ къэтэджащ. Как всегда, молодой человек рано встал.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
      Сыт щыгъуи хуэдэу щӀалэр жьыуэ къэтэджащ.
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Сыт щыгъуи хуэмыдэу====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} as ever
{{псалъафэ-урысыбзэ}} как никогда.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      Мыгъэрей гъэмахуэр, сыт щыгъуи хуэмыдэу, щӀыӀэу екӀуэкӀащ. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Къэб.}}
====Сыт щӀа (абы лъандэрэ)====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} it’s been such a long time [since]
{{псалъафэ-урысыбзэ}} сколько воды утекло [с тех пор].
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Сытым хуэдэу====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} in exclamatory sentences, it is used to denote the highest measure or degree of an action or state.
{{псалъафэ-урысыбзэ}} в восклицательных предложениях употребляется при обозначении высшей меры или степени проявления действия, состояния.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====сыт лъанлэрэ====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} Ӏуэхугъуэ гуэрым екӀуэкӀын щыщӀидза зэманым ирищӀоупщӀэ; дапщэщ лъандэрэ.
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} since when
{{псалъафэ-урысыбзэ}} с каких пор
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      - Сыт лъандэрэ усымаджэ? - щӀэупщӀащ дохутырыр. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Ӏуащхь.}}
====сыт хуэдиз====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} Зыгуэрым и бжыгъэм ирищӀоупщӀэ; дапщэ.
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} how much, how many
{{псалъафэ-урысыбзэ}} сколько?
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      [Кърым хъаным:] - Сыт хуэдиз зауэлӀи ягъэшэсыфауэ пӀэрэ Къэбэрдейхэм? {{автор|kbd|имяавтора=Къэр. Хь.}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 174
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| Балигъыр (сабийр) &lt;b&gt;сыт&lt;/b&gt; хуэдиз зэфэнур? || &lt;b&gt;Какова&lt;/b&gt; доза для взрослого (ребенка)?  || &lt;b&gt;What&lt;/b&gt; is the dose for an adult (a child)?
|-
| &lt;b&gt;Сыт&lt;/b&gt; хуэдиз естыну? || &lt;b&gt;Сколько&lt;/b&gt; нужно уплатить? || &lt;b&gt;How much&lt;/b&gt; do I need to pay?
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
====сыт хуэдизрэ====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} Зы Ӏуэхугъуэ гуэрым къызэрытригъэзэжа бжыгъэм ирищӀоупщӀэ; дапщэрэ.
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} how many times
         Сыт хуэдизрэ бжесӀа?! How many times have I told you?!
{{псалъафэ-урысыбзэ}} сколько раз?
         Сыт хуэдизрэ бжесӀа?! Сколько раз я говорил тебе?!
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
      Сыт хуэдизрэ бжесӀа?!
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====сыт хуэдэ====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} Зыгуэрым и теплъэм, и щытыкӀэм ирищӀоупщӀэ; дапхуэдэ.
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} what (kind of, sort of, type of)
{{псалъафэ-урысыбзэ}} какой?
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэреджэ тхылъхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Адыгэбзэ''', Гугъуэт Л. Т., Зэхъуэхъу Л. Хь, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1984''' !! нап. 70
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
|| &lt;b&gt;Сыт хуэдэ&lt;/b&gt;  жыг щыӀэ мэзым?|| &lt;b&gt;Какие&lt;/b&gt;  есть деревья в лесу?|| &lt;b&gt;What kind of&lt;/b&gt;  trees are there in the woods?
|-
! !! !! нап. 82
|-
| Гъатхэм дунейр &lt;b&gt;сыт хуэдэ&lt;/b&gt;? || &lt;b&gt;Какова&lt;/b&gt; погода весной? || &lt;b&gt;What&lt;/b&gt; is the weather &lt;b&gt;like&lt;/b&gt; in spring?
|-
! !! !! нап. 83
|-
| Гъэмахуэм дунейр &lt;b&gt;сыт хуэдэ&lt;/b&gt;? || &lt;b&gt;Какова&lt;/b&gt; погода летом? || &lt;b&gt;What&lt;/b&gt; is the weather &lt;b&gt;like&lt;/b&gt; in summer?
|-
! !! !! нап. 84
|-
|| Губгъуэр &lt;b&gt;сыт хуэдэ&lt;/b&gt;?|| &lt;b&gt;Каково&lt;/b&gt; поле?|| &lt;b&gt;What&lt;/b&gt; is the field &lt;b&gt;like&lt;/b&gt;?
|-
! !! !! нап. 93
|-
|| КъуакӀэр &lt;b&gt;сыт хуэдэ&lt;/b&gt;?|| &lt;b&gt;Какова&lt;/b&gt; ложбина?|| &lt;b&gt;What&lt;/b&gt; is the hollow &lt;b&gt;like&lt;/b&gt;?
|-
! !! !! нап. 94
|-
|| ЩӀымахуэм дунейр &lt;b&gt;сыт хуэдэ&lt;/b&gt;?|| &lt;b&gt;Какова&lt;/b&gt; погода зимой?|| &lt;b&gt;What&lt;/b&gt; is the weather &lt;b&gt;like&lt;/b&gt; in winter?
|-
! !! !! нап. 105
|-
|| ЦӀывхэр &lt;b&gt;сыт хуэдэ&lt;/b&gt;?|| &lt;b&gt;Какие есть&lt;/b&gt; жуки?|| &lt;b&gt;What are&lt;/b&gt; beetles &lt;b&gt;like&lt;/b&gt;?
|-
! !! !! нап. 106
|-
|| ЧыцӀ цӀыкӀур &lt;b&gt;сыт хуэдэ&lt;/b&gt;?|| &lt;b&gt;Каков&lt;/b&gt; маленький козлёнок?|| &lt;b&gt;What&lt;/b&gt; is the baby goat &lt;b&gt;like&lt;/b&gt;?
|-
! !! !! нап. 118
|-
|| &lt;b&gt;Сыт хуэдэ&lt;/b&gt; хьэрф абыхэм ятхыр? || &lt;b&gt;Какую&lt;/b&gt; букву они пишут. || &lt;b&gt;Which&lt;/b&gt; letter are they writing?
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 42
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| Фи унагъуэкӀэ &lt;b&gt;сыт&lt;/b&gt; фыхуэдэ? || &lt;b&gt;Как&lt;/b&gt; ваша семья? || &lt;b&gt;How&lt;/b&gt; is your family?
|-
! !! !! нап. 178
|-
| &lt;b&gt;Сыт&lt;/b&gt; хуэдэ сыхьэт бжыгъэхэра дохутырыр щылажьэр? || В &lt;b&gt;какие&lt;/b&gt; часы принимает врач? || &lt;b&gt;What&lt;/b&gt; hours does the doctor see patients?
|-
| &lt;b&gt;Сыт&lt;/b&gt; хуэдэ узыфэ къофыкӀыу жиӀа дохутырым? || &lt;b&gt;Какой&lt;/b&gt; диагноз тебе (вам) поставил врач? || &lt;b&gt;What&lt;/b&gt; diagnosis did the doctor give you?
|-
! !! !! нап. 180
|-
| &lt;b&gt;Сыт&lt;/b&gt; хуэдэ нэгъуджэ узыхуейр? || &lt;b&gt;Какие&lt;/b&gt; тебе (вам) нужны очки? || &lt;b&gt;What kind of&lt;/b&gt; glasses do you need?
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
====сыт щхьэкӀэ====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} Зыгуэрым и щхьэусыгъуэм ирищӀоупщӀэ; сытым къыхэкӀыу, сыт хуэдэ щхьэусыгъуэкӀэ?
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} why? for what reason?
         Сыт щхьэкӀэ угузэва? Why are you worried?
{{псалъафэ-урысыбзэ}} почему?, по какой причине?
         Сыт щхьэкӀэ угузэва? Почему ты беспокоишься?
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
      Сыт щхьэкӀэ угузэва?
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====сыт щхьэкӀэ жыпӀэмэ====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} Щхьэусыгъуэ псалъэуха гуэдзэр псалъэуха пажэм ирепх; сыту жыпӀэмэ.
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} because
{{псалъафэ-урысыбзэ}} потому что
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====сыт щыгъуэ====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} Зэман, пӀалъэ ирищӀоупщӀэ; дапщэщ.
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} when?
         Сыт щыгъуэ щӀалэр къыщыкӀуэжыр? When does the young man return?
{{псалъафэ-урысыбзэ}} когда?
         Сыт щыгъуэ щӀалэр къыщыкӀуэжыр? Когда молодой человек возвращается?
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
      Сыт щыгъуэ щӀалэр къыщыкӀуэжыр?
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэреджэ тхылъхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class =&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Адыгэбзэ''', Гугъуэт Л. Т., Зэхъуэхъу Л. Хь, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1984''' !! нап. 102
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
|| &lt;b&gt;Сыт щыгъуэ&lt;/b&gt; мэлыр щащыр?|| &lt;b&gt;Когда&lt;/b&gt; время стрижка овец?|| &lt;b&gt;When&lt;/b&gt; is sheep shearing time?
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{библиографие}}</text>
      <sha1>h1huew1438xdzmldf995yttdzhy5znx</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>130340</id>
      <parentid>130339</parentid>
      <timestamp>2026-11-10T10:15:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rhdkabardian</username>
        <id>5</id>
      </contributor>
      <origin>130340</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="27594" sha1="l620s0oslxj2ir4gg2hquavlqx2wvq5" xml:space="preserve">{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ЗЭРЫУПЩӀЭ ЦӀЭПАПЩӀЭ}}
{{этимологие}}
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=sǝt}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[сыт]}}
{{склоненэ}}
{{скл-цп-сыт|kbd|псалъэпкъ=сыт}}
{{мыхьэнэ}}
#ЦӀыхум къинэмыщӀа адрей псоми ирищӀоупщӀэ.
{{щапхъэхэр}}
*ЩӀым сыт тепсэми, къытепхыжынщ.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Псжь.}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэреджэ тхылъхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Адыгэбзэ''', Гугъуэт Л. Т., Зэхъуэхъу Л. Хь, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1984''' !! нап. 43
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| Мыр &lt;b&gt;сыт&lt;/b&gt;?|| &lt;b&gt;Кто&lt;/b&gt; это?|| &lt;b&gt;What&lt;/b&gt; is this?
|-
! !! !! нап. 50
|-
| Мыр &lt;b&gt;сыт&lt;/b&gt;?|| &lt;b&gt;Кто/что&lt;/b&gt; это?|| &lt;b&gt;What&lt;/b&gt; is this?
|-
! !! !! нап. 51
|-
| Мыр &lt;b&gt;сыт&lt;/b&gt;?|| &lt;b&gt;Кто&lt;/b&gt; это?|| &lt;b&gt;What&lt;/b&gt; is this?
|-
! !! !! нап. 53
|-
| Мыр &lt;b&gt;сыт&lt;/b&gt;?|| &lt;b&gt;Что&lt;/b&gt; это?|| &lt;b&gt;What&lt;/b&gt; is this?
|-
! !! !! нап. 55
|-
| Мыр &lt;b&gt;сыт&lt;/b&gt;?|| &lt;b&gt;Что&lt;/b&gt; это?|| &lt;b&gt;What&lt;/b&gt; is this?
|-
! !! !! нап. 57
|-
| Мыр &lt;b&gt;сыт&lt;/b&gt;? || &lt;b&gt;Что&lt;/b&gt; это?|| &lt;b&gt;What&lt;/b&gt; is this?
|-
! !! !! нап. 59
|-
| &lt;b&gt;Сыт&lt;/b&gt; ди хадэм итыр? || &lt;b&gt;Что&lt;/b&gt; есть в нашем саду?|| &lt;b&gt;What&lt;/b&gt; is there in our garden?
|-
! !! !! нап. 61
|-
| Мыр &lt;b&gt;сыт&lt;/b&gt;? || &lt;b&gt;Что&lt;/b&gt; это?|| &lt;b&gt;What&lt;/b&gt; is this?
|-
! !! !! нап. 62
|-
|| Мыр &lt;b&gt;сыт&lt;/b&gt;?|| &lt;b&gt;Что&lt;/b&gt; это? || &lt;b&gt;What&lt;/b&gt; is this?
|-
! !! !! нап. 67
|-
|| &lt;b&gt;Сыт&lt;/b&gt; хадэм щыхасар?|| &lt;b&gt;Что&lt;/b&gt;  посадили в саду? || &lt;b&gt;What&lt;/b&gt;  have they planted in the orchard?
|-
! !! !! нап. 69
|-
|| &lt;b&gt;Сыт&lt;/b&gt; Ӏэщым ишхыр? || &lt;b&gt;Что&lt;/b&gt; ест скот? || &lt;b&gt;What&lt;/b&gt; does livestock eat?
|-
|| Мыр &lt;b&gt;сыт&lt;/b&gt;?|| &lt;b&gt;Что&lt;/b&gt; это?|| &lt;b&gt;What&lt;/b&gt; is this?
|-
! !! !! нап. 70
|-
|| &lt;b&gt;Сыт&lt;/b&gt; хуэдэ жыг щыӀэ мэзым?|| &lt;b&gt;Какие&lt;/b&gt; есть деревья в лесу?|| &lt;b&gt;What kind of&lt;/b&gt; trees are there in the woods?
|-
! !! !! нап. 71
|-
|| &lt;b&gt;Сыт&lt;/b&gt; Сэтэней ищӀар?|| &lt;b&gt;Что&lt;/b&gt; сделала Сатаней?|| &lt;b&gt;What&lt;/b&gt; has Sataney done?
|-
! !! !! нап. 72
|-
|| Мыр &lt;b&gt;сыт&lt;/b&gt;?|| &lt;b&gt;Что&lt;/b&gt; это?|| &lt;b&gt;What&lt;/b&gt; is this?
|-
! !! !! нап. 75
|-
|| &lt;b&gt;Сыт&lt;/b&gt; сабийхэм хасэр?|| &lt;b&gt;Что&lt;/b&gt; сажают дети? || &lt;b&gt;What&lt;/b&gt; are the children planting?
|-
! !! !! нап. 76
|-
|| &lt;b&gt;Сыт&lt;/b&gt; къазхэм псым къыхахыр?|| &lt;b&gt;Что&lt;/b&gt; гуси достают из воды? || &lt;b&gt;What&lt;/b&gt; are the geese pulling out of the water?
|-
|| Мыр &lt;b&gt;сыт&lt;/b&gt;?|| &lt;b&gt;Что&lt;/b&gt; это такое? || &lt;b&gt;What&lt;/b&gt; is this?
|-
! !! !! нап. 79
|-
|| Мыр &lt;b&gt;сыт&lt;/b&gt;?|| &lt;b&gt;Что&lt;/b&gt; это?|| &lt;b&gt;What&lt;/b&gt; is this?
|-
! !! !! нап. 84
|-
|| Мыр &lt;b&gt;сыт&lt;/b&gt;?|| &lt;b&gt;Что&lt;/b&gt; это?|| &lt;b&gt;What&lt;/b&gt; is this?
|-
! !! !! нап. 85
|-
|| Абгъуэхэм исыр &lt;b&gt;сыт&lt;/b&gt;?|| &lt;b&gt;Кто&lt;/b&gt; сидит в гнёздах?|| &lt;b&gt;What&lt;/b&gt; is there (sitting) in the nests?
|-
|| Мыр &lt;b&gt;сыт&lt;/b&gt;?|| &lt;b&gt;Что&lt;/b&gt; это?|| &lt;b&gt;What&lt;/b&gt; is this?
|-
! !! !! нап. 86
|-
|| Хадэм &lt;b&gt;сыт&lt;/b&gt; щыхасар?|| &lt;b&gt;Что&lt;/b&gt; посадили на огороде?|| &lt;b&gt;What&lt;/b&gt; have they planted in the garden?
|-
|| &lt;b&gt;Мыр&lt;/b&gt; сыт?|| &lt;b&gt;Что&lt;/b&gt; это?|| &lt;b&gt;What&lt;/b&gt; is this?
|-
! !! !! нап. 87
|-
|| &lt;b&gt;Сыт&lt;/b&gt; пхъэгулъейм пытыр?|| &lt;b&gt;Что&lt;/b&gt; висит на сливовом дереве?|| &lt;b&gt;What&lt;/b&gt; is hanging on the plum tree?
|-
! !! !! нап. 89
|-
|| Хэт &lt;b&gt;сыт&lt;/b&gt; илэжьа?|| Кто &lt;b&gt;что&lt;/b&gt; делал?|| Who did &lt;b&gt;what&lt;/b&gt;?
|-
! !! !! нап. 90
|-
|| &lt;b&gt;Сыт&lt;/b&gt; бадзэхэм зэрахьэр?|| &lt;b&gt;Что&lt;/b&gt; разносят мухи?|| &lt;b&gt;What&lt;/b&gt; do flies carry?
|-
! !! !! нап. 92
|-
|| Мыр &lt;b&gt;сыт&lt;/b&gt;?|| &lt;b&gt;Что&lt;/b&gt; это?|| &lt;b&gt;What&lt;/b&gt; is this?
|-
! !! !! нап. 93
|-
|| КъуакӀэр &lt;b&gt;сыт&lt;/b&gt; хуэдэ?|| &lt;b&gt;Какова&lt;/b&gt; ложбина?|| &lt;b&gt;What&lt;/b&gt; is the hollow like?
|-
! !! !! нап. 94
|-
|| ЩӀымахуэм дунейр &lt;b&gt;сыт&lt;/b&gt; хуэдэ?|| &lt;b&gt;Какова&lt;/b&gt; погода зимой?|| &lt;b&gt;What&lt;/b&gt; is the weather like in winter?
|-
! !! !! нап. 95
|-
|| Псым хъеру &lt;b&gt;сыт&lt;/b&gt; иӀэр?|| &lt;b&gt;Какая&lt;/b&gt; польза есть у воды?|| &lt;b&gt;What&lt;/b&gt; are the benefits of water?
|-
! !! !! нап. 97
|-
|| &lt;b&gt;Сыт&lt;/b&gt; фӀы, &lt;b&gt;сыт&lt;/b&gt; Ӏей?|| &lt;b&gt;Что&lt;/b&gt; хорошо, &lt;b&gt;что&lt;/b&gt; плохо?|| &lt;b&gt;What&lt;/b&gt; is good and &lt;b&gt;what&lt;/b&gt; is bad?
|-
! !! !! нап. 99
|-
|| &lt;b&gt;Сыт&lt;/b&gt; абы ишхыр?|| &lt;b&gt;Что&lt;/b&gt; он ест?|| &lt;b&gt;What&lt;/b&gt; does it eat?
|-
! !! !! нап. 100
|-
|| Адыгэ пӀастэр &lt;b&gt;сытым&lt;/b&gt; къыхащӀыкӀрэ?|| Из &lt;b&gt;чего&lt;/b&gt; готовится кабардинская паста?|| &lt;b&gt;What&lt;/b&gt; is Kabardian hominy made from?
|-
! !! !! нап. 106
|-
|| &lt;b&gt;Сыт&lt;/b&gt; Самихь ищӀэр?|| &lt;b&gt;Что&lt;/b&gt; делает Самихь?|| &lt;b&gt;What&lt;/b&gt; does Samikh do?
|-
! !! !! нап. 107
|-
|| &lt;b&gt;Сыт&lt;/b&gt; зэман хадэ щащӀэр? || &lt;b&gt;Когда&lt;/b&gt; занимаются огородом. || &lt;b&gt;When&lt;/b&gt; do people work in the garden?
|-
! !! !! нап. 111
|-
|| &lt;b&gt;Сыт&lt;/b&gt; мамэ ищӀэр? || &lt;b&gt;Что&lt;/b&gt; делает мама? || &lt;b&gt;What&lt;/b&gt; does Mama do (is Mama doing)?
|-
! !! !! нап. 114
|-
|| &lt;b&gt;Сыт&lt;/b&gt; кхъухьымкӀэ ящӀэр? || &lt;b&gt;Что&lt;/b&gt; делают с помощью кораблей? || &lt;b&gt;What&lt;/b&gt; do people do with ships?
|-
! !! !! нап. 115
|-
|| ЦӀыхухэм абы жраӀэ: — &lt;b&gt;Сыт&lt;/b&gt; мы кхъужьейхэр зэрыпщӀынур? || Люди ему говорят: &lt;b&gt;что&lt;/b&gt; ты будешь делать с этими грушевыми деревьями? || People say to him: &lt;b&gt;What&lt;/b&gt; are you going to do with these pear trees?
|-
|| Фэ &lt;b&gt;сыт&lt;/b&gt; хэфсэрэ? || &lt;b&gt;Что&lt;/b&gt; вы сажаете? || &lt;b&gt;What&lt;/b&gt; are you planting?
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 42
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| &lt;b&gt;Сыт&lt;/b&gt; хъыбар? || &lt;b&gt;Какие&lt;/b&gt; новости? || &lt;b&gt;What's&lt;/b&gt; the news?
|-
! !! !! нап. 174
|-
| Валериановэ каплъэхэр &lt;b&gt;сыт&lt;/b&gt; зи уасэр? || &lt;b&gt;Сколько&lt;/b&gt; стоят валериановые капли? || &lt;b&gt;How&lt;/b&gt; much are valerian drops?
|-
! !! !! нап. 175
|-
| &lt;b&gt;Сыт&lt;/b&gt; уи лажьэр? || &lt;b&gt;Что&lt;/b&gt; с тобой (вами)? || &lt;b&gt;What’s&lt;/b&gt; wrong with you?
|-
! !! !! нап. 176
|-
| &lt;b&gt;Сыт&lt;/b&gt; къоузыр? || &lt;b&gt;Что&lt;/b&gt; у тебя (вас) болит?|| &lt;b&gt;What&lt;/b&gt; hurts?
|-
| &lt;b&gt;Сыт&lt;/b&gt; лъандэрэ уигу къыдэмыжрэ? || &lt;b&gt;Когда&lt;/b&gt; ты (вы) почувствовал(—и) себя плохо? || &lt;b&gt;When&lt;/b&gt; did you start feeling unwell?
|-
! !! !! нап. 179
|-
| &lt;b&gt;Сыт&lt;/b&gt; зэпхьэлӀэну къыбжиӀа дохутырым? || &lt;b&gt;Что&lt;/b&gt; посоветовал врач? || &lt;b&gt;What&lt;/b&gt; did the doctor advise?
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{зэпхахэр}}
*Сыт мы хьэсэм хэфсэнур?
*сытыт
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*сыт: what? (questions about everything except people)
*Сыт мы хьэсэм хэфсэнур?: what are you going to plant in this garden patch?
*сытыт: why (in the world)?
{{урысыбзэ}}
*сыт: кто? что? (обозначает вопрос обо всем, кроме человека)
*Сыт мы хьэсэм хэфсэнур?: Что ты посадишь на этом садовом участке?
*сытыт: почему же? зачем же?
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''псалъафэ зэпыщӀахэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
====Сыт атӀэ====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} well, you never know
{{псалъафэ-урысыбзэ}} ну и что же, мало ли что.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      Сыт атӀэ жысӀамэ, си псалъэм къезгъэгъэзэжмэ зэфӀэкӀакъэ? {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Къэб.}}
====Сыт и дуней [абы]====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} what a life [he has]!
{{псалъафэ-урысыбзэ}} что [у него] за жизнь!
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Сыт илъэныкъуэкӀи====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} totally, in all respects
{{псалъафэ-урысыбзэ}} всесторонне, во всех отношениях.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      Инал сыт илъэныкъуэкӀи цӀыху зэкӀэлъыкӀуэу щытащ. {{автор|kbd|имяавтора=Н. Ш.}}
====Сыт имыщӀами====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} whatever (he) does
{{псалъафэ-урысыбзэ}} что бы [он] ни делал.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      Сэрэсэкъал хьэдэр къызэпиплъыхьащ, ауэ сыт имыщӀами, къыхуэцӀыхуакъым. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Таур. хъыб.}}
====Сыт ищӀыскӀи====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} totally, in all respects
{{псалъафэ-урысыбзэ}} всесторонне, во всех отношениях.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      Сыт ищӀыскӀи Жанусэр къызэрыдихьэхыну щӀыкӀэхэм хъыджэбзым и дэлъхур хуигъэӀущащ. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Таур. хъыб.}}
====Сыт къэмыхъуами, сыт къэмыщӀами====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} whatever may happen, no matter what
{{псалъафэ-урысыбзэ}} что бы ни было, что бы ни случилось.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Сыт и пэрмэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} what’s the use.
{{псалъафэ-урысыбзэ}} что толку.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      - СлӀожь, жиӀащ Биболэт ину щатэри, - иджы гущӀэгъу пщӀыжкӀэ сыт и пэрмэн? {{автор|kbd|имяавтора=КӀ. Т.}}
      Си ныбжьэгъум сыщымыжмэ, сыт мы джатэм и пэрмэныр? {{автор|kbd|имяавтора=Щ. А.}}
====Сыт-тӀэ====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} well, you never know
{{псалъафэ-урысыбзэ}} ну и что же, мало ли что.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      [ЛӀыжьым:] - Ар сыт хуэдэми цӀыхущ, - цӀыхум цӀыхугъэ кӀэлъызехьэн хуейщ. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=ӀуэрыӀу.}}
====Сыт хуэдэми====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} whatever it may be…
{{псалъафэ-урысыбзэ}} какой бы то ни было.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Сыт хуэдэу====
1.
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} in exclamatory sentences, it is used to denote the highest measure or degree of an action or state.
         Сыт хуэдэу я гуапэ хъуа абы дызэрыкӀуар! How happy they are that we came there.
{{псалъафэ-урысыбзэ}} в восклицательных предложениях употребляется при обозначении высшей меры или степени проявления действия, состояния.
         Сыт хуэдэу я гуапэ хъуа абы дызэрыкӀуар! До чего они рады, что мы туда пришли.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
      Сыт хуэдэу я гуапэ хъуа абы дызэрыкӀуар!
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      Жырым хуэдэщ ныбжьэгъугъэр, ар сыт хуэдэу псалъэ лъэщ!  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Ӏуащхь.}}
2.
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} used with a relative meaning
{{псалъафэ-урысыбзэ}} употребляется с относительным значением.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      Сыт хуэдэу дылажьэми, сыт хуэдэу дыпсэуми нэрылъагъущ. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Ӏуащхь.}}
====Сыт хуэдэу щытми====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} in any case
{{псалъафэ-урысыбзэ}} как бы то ни было.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      - Сыт хуэдэу щытми, Ӏуэхур кърахьэжьащ, къыщрахьэжьакӀэ, и кӀэм нэгъэсын хуейщ, - жиӀащ Хъэчим. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Ӏуащхь.}}
====Сыт хуэдэхэр====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} and so on
{{псалъафэ-урысыбзэ}} и тому подобные.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      ПылъапӀэм уанэ, бащлъыкъ, щӀакӀуэ, къамышы сыт хуэдэхэр пылъхэт. {{автор|kbd|имяавтора=Д. М.}}
====Сыт хуэӀуа(р)?====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} what’s so bad about that?
{{псалъафэ-урысыбзэ}} что плохого (зазорного) в том?..
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      - АтӀэ умыщӀэм ущӀэупщӀэным сыт хуэӀуар? - жеӀэ фызым. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Черк. таур.}}
====Сыт щыгъуи====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} always, each and every time
{{псалъафэ-урысыбзэ}} всегда, всякий раз.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      Уэркъхэр сыт щыгъуи езыхэр зыӀэщӀэлъ тепщэхэм я акъылэгъут. {{автор|kbd|имяавтора=Н. Ш.}}
====Сыт щыгъуи хуэдэу====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} as always
         Сыт щыгъуи хуэдэу щӀалэр жьыуэ къэтэджащ. As always, the young man got up early.
{{псалъафэ-урысыбзэ}} как всегда.
         Сыт щыгъуи хуэдэу щӀалэр жьыуэ къэтэджащ. Как всегда, молодой человек рано встал.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
      Сыт щыгъуи хуэдэу щӀалэр жьыуэ къэтэджащ.
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Сыт щыгъуи хуэмыдэу====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} as ever
{{псалъафэ-урысыбзэ}} как никогда.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      Мыгъэрей гъэмахуэр, сыт щыгъуи хуэмыдэу, щӀыӀэу екӀуэкӀащ. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Къэб.}}
====Сыт щӀа (абы лъандэрэ)====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} it’s been such a long time [since]
{{псалъафэ-урысыбзэ}} сколько воды утекло [с тех пор].
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Сытым хуэдэу====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} in exclamatory sentences, it is used to denote the highest measure or degree of an action or state.
{{псалъафэ-урысыбзэ}} в восклицательных предложениях употребляется при обозначении высшей меры или степени проявления действия, состояния.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====сыт лъанлэрэ====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} Ӏуэхугъуэ гуэрым екӀуэкӀын щыщӀидза зэманым ирищӀоупщӀэ; дапщэщ лъандэрэ.
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} since when
{{псалъафэ-урысыбзэ}} с каких пор
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      - Сыт лъандэрэ усымаджэ? - щӀэупщӀащ дохутырыр. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Ӏуащхь.}}
====сыт хуэдиз====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} Зыгуэрым и бжыгъэм ирищӀоупщӀэ; дапщэ.
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} how much, how many
{{псалъафэ-урысыбзэ}} сколько?
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      [Кърым хъаным:] - Сыт хуэдиз зауэлӀи ягъэшэсыфауэ пӀэрэ Къэбэрдейхэм? {{автор|kbd|имяавтора=Къэр. Хь.}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 174
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| Балигъыр (сабийр) &lt;b&gt;сыт&lt;/b&gt; хуэдиз зэфэнур? || &lt;b&gt;Какова&lt;/b&gt; доза для взрослого (ребенка)?  || &lt;b&gt;What&lt;/b&gt; is the dose for an adult (a child)?
|-
| &lt;b&gt;Сыт&lt;/b&gt; хуэдиз естыну? || &lt;b&gt;Сколько&lt;/b&gt; нужно уплатить? || &lt;b&gt;How much&lt;/b&gt; do I need to pay?
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
====сыт хуэдизрэ====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} Зы Ӏуэхугъуэ гуэрым къызэрытригъэзэжа бжыгъэм ирищӀоупщӀэ; дапщэрэ.
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} how many times
         Сыт хуэдизрэ бжесӀа?! How many times have I told you?!
{{псалъафэ-урысыбзэ}} сколько раз?
         Сыт хуэдизрэ бжесӀа?! Сколько раз я говорил тебе?!
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
      Сыт хуэдизрэ бжесӀа?!
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====сыт хуэдэ====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} Зыгуэрым и теплъэм, и щытыкӀэм ирищӀоупщӀэ; дапхуэдэ.
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} what (kind of, sort of, type of)
{{псалъафэ-урысыбзэ}} какой?
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэреджэ тхылъхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Адыгэбзэ''', Гугъуэт Л. Т., Зэхъуэхъу Л. Хь, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1984''' !! нап. 70
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
|| &lt;b&gt;Сыт хуэдэ&lt;/b&gt;  жыг щыӀэ мэзым?|| &lt;b&gt;Какие&lt;/b&gt;  есть деревья в лесу?|| &lt;b&gt;What kind of&lt;/b&gt;  trees are there in the woods?
|-
! !! !! нап. 82
|-
| Гъатхэм дунейр &lt;b&gt;сыт хуэдэ&lt;/b&gt;? || &lt;b&gt;Какова&lt;/b&gt; погода весной? || &lt;b&gt;What&lt;/b&gt; is the weather &lt;b&gt;like&lt;/b&gt; in spring?
|-
! !! !! нап. 83
|-
| Гъэмахуэм дунейр &lt;b&gt;сыт хуэдэ&lt;/b&gt;? || &lt;b&gt;Какова&lt;/b&gt; погода летом? || &lt;b&gt;What&lt;/b&gt; is the weather &lt;b&gt;like&lt;/b&gt; in summer?
|-
! !! !! нап. 84
|-
|| Губгъуэр &lt;b&gt;сыт хуэдэ&lt;/b&gt;?|| &lt;b&gt;Каково&lt;/b&gt; поле?|| &lt;b&gt;What&lt;/b&gt; is the field &lt;b&gt;like&lt;/b&gt;?
|-
! !! !! нап. 93
|-
|| КъуакӀэр &lt;b&gt;сыт хуэдэ&lt;/b&gt;?|| &lt;b&gt;Какова&lt;/b&gt; ложбина?|| &lt;b&gt;What&lt;/b&gt; is the hollow &lt;b&gt;like&lt;/b&gt;?
|-
! !! !! нап. 94
|-
|| ЩӀымахуэм дунейр &lt;b&gt;сыт хуэдэ&lt;/b&gt;?|| &lt;b&gt;Какова&lt;/b&gt; погода зимой?|| &lt;b&gt;What&lt;/b&gt; is the weather &lt;b&gt;like&lt;/b&gt; in winter?
|-
! !! !! нап. 105
|-
|| ЦӀывхэр &lt;b&gt;сыт хуэдэ&lt;/b&gt;?|| &lt;b&gt;Какие есть&lt;/b&gt; жуки?|| &lt;b&gt;What are&lt;/b&gt; beetles &lt;b&gt;like&lt;/b&gt;?
|-
! !! !! нап. 106
|-
|| ЧыцӀ цӀыкӀур &lt;b&gt;сыт хуэдэ&lt;/b&gt;?|| &lt;b&gt;Каков&lt;/b&gt; маленький козлёнок?|| &lt;b&gt;What&lt;/b&gt; is the baby goat &lt;b&gt;like&lt;/b&gt;?
|-
! !! !! нап. 118
|-
|| &lt;b&gt;Сыт хуэдэ&lt;/b&gt; хьэрф абыхэм ятхыр? || &lt;b&gt;Какую&lt;/b&gt; букву они пишут. || &lt;b&gt;Which&lt;/b&gt; letter are they writing?
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 42
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| Фи унагъуэкӀэ &lt;b&gt;сыт&lt;/b&gt; фыхуэдэ? || &lt;b&gt;Как&lt;/b&gt; ваша семья? || &lt;b&gt;How&lt;/b&gt; is your family?
|-
! !! !! нап. 178
|-
| &lt;b&gt;Сыт&lt;/b&gt; хуэдэ сыхьэт бжыгъэхэра дохутырыр щылажьэр? || В &lt;b&gt;какие&lt;/b&gt; часы принимает врач? || &lt;b&gt;What&lt;/b&gt; hours does the doctor see patients?
|-
| &lt;b&gt;Сыт&lt;/b&gt; хуэдэ узыфэ къофыкӀыу жиӀа дохутырым? || &lt;b&gt;Какой&lt;/b&gt; диагноз тебе (вам) поставил врач? || &lt;b&gt;What&lt;/b&gt; diagnosis did the doctor give you?
|-
! !! !! нап. 180
|-
| &lt;b&gt;Сыт&lt;/b&gt; хуэдэ нэгъуджэ узыхуейр? || &lt;b&gt;Какие&lt;/b&gt; тебе (вам) нужны очки? || &lt;b&gt;What kind of&lt;/b&gt; glasses do you need?
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
====сыт щхьэкӀэ====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} Зыгуэрым и щхьэусыгъуэм ирищӀоупщӀэ; сытым къыхэкӀыу, сыт хуэдэ щхьэусыгъуэкӀэ?
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} why? for what reason?
         Сыт щхьэкӀэ угузэва? Why are you worried?
{{псалъафэ-урысыбзэ}} почему?, по какой причине?
         Сыт щхьэкӀэ угузэва? Почему ты беспокоишься?
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
      Сыт щхьэкӀэ угузэва?
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====сыт щхьэкӀэ жыпӀэмэ====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} Щхьэусыгъуэ псалъэуха гуэдзэр псалъэуха пажэм ирепх; сыту жыпӀэмэ.
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} because
{{псалъафэ-урысыбзэ}} потому что
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====сыт щыгъуэ====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} Зэман, пӀалъэ ирищӀоупщӀэ; дапщэщ.
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} when?
         Сыт щыгъуэ щӀалэр къыщыкӀуэжыр? When does the young man return?
{{псалъафэ-урысыбзэ}} когда?
         Сыт щыгъуэ щӀалэр къыщыкӀуэжыр? Когда молодой человек возвращается?
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
      Сыт щыгъуэ щӀалэр къыщыкӀуэжыр?
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэреджэ тхылъхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class =&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Адыгэбзэ''', Гугъуэт Л. Т., Зэхъуэхъу Л. Хь, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1984''' !! нап. 102
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
|| &lt;b&gt;Сыт щыгъуэ&lt;/b&gt; мэлыр щащыр?|| &lt;b&gt;Когда&lt;/b&gt; время стрижка овец?|| &lt;b&gt;When&lt;/b&gt; is sheep shearing time?
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{библиографие}}</text>
      <sha1>l620s0oslxj2ir4gg2hquavlqx2wvq5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>сэлам</title>
    <ns>0</ns>
    <id>11930</id>
    <revision>
      <id>130357</id>
      <parentid>130302</parentid>
      <timestamp>2026-11-10T11:10:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rhdkabardian</username>
        <id>5</id>
      </contributor>
      <origin>130357</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7912" sha1="j4b1y7nsl22d8xm1yzcae3cpvl1wdo5" xml:space="preserve">{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ЩЫӀЭЦӀЭ}}
{{этимологие}}
&lt; хьэрыпыбзэ: سلام = сэлам
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=sɐ'ɮɑ:m}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[сэлам]}}
{{склоненэ}}
{{скл-ыр|kbd|псалъэпкъ=сэлам}}
{{мыхьэнэ}}
#ЩызэхуэзэкӀэ зым адрейм зэрызэхуигъазэ (псалъэкӀэ, и щхьэр, и Ӏэр ищӀу, и Ӏэр иубыду).
{{щапхъэхэр}}
*Сэламыр зэфӀэкӀа нэужь Ӏэнэ къагъэуври хьэщӀэхэр шхэну тӀысащ.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=ӀуэрыӀу.}}
{{зэпхахэр}}
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*сэлам: hello! hi! greetings!
{{урысыбзэ}}
*сэлам: привет, приветствие
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''псалъафэ зэпыщӀахэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
====Сэлам алейкум!====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} hello!
{{псалъафэ-урысыбзэ}} здравствуй(те)!
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А. ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 42
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| &lt;b&gt;Сэлам&lt;/b&gt; алейкум! (Дауэ упсэурэ?) || &lt;b&gt;Как поживаешь (поживаете)&lt;/b&gt;? || &lt;b&gt;How are you&lt;/b&gt;?
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
====Сэлам ехыжын====
1.
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} say goodbye to sb
{{псалъафэ-урысыбзэ}} попрощаться с кем-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      [Джэримэс:] - Си Ӏэщ цӀыкӀухэм есхыжынхэщ сэлам гуапэу.  {{автор|kbd|имяавтора=Акъ. З.}}
2.
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} give, pass on sb’s greetings to sb
{{псалъафэ-урысыбзэ}} передать привет кому-л. от кого-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А. ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 43
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| &lt;b&gt;Сэлам&lt;/b&gt; къуахыж (къывахыж)... || &lt;b&gt;Привет&lt;/b&gt; передает тебе (вам)... || &lt;b&gt;Greetings&lt;/b&gt; to you from...
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
====Сэлам ехын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} say hello to sb, greet sb
{{псалъафэ-урысыбзэ}} поздороваться с кем-л., приветствовать кого-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      ЕщӀэнокъуэр гуэщым ефэ щӀэсхэм яхыхьэри сэлам ярихащ. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=ӀуэрыӀу.}}
====Сэлам ехыныгъэ====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} greeting
{{псалъафэ-урысыбзэ}} приветствия
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 42
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| &lt;b&gt;СЭЛАМ&lt;/b&gt; ЕХЫНЫГЪЭ || &lt;b&gt;ПРИВЕТСТВИЯ&lt;/b&gt; || &lt;b&gt;GREETINGS&lt;/b&gt;
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
====Сэлам зэхыжын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} say goodbye to each other
         ЗэхуэзаитӀыр сэлам зэрахыжри зэбгъэдэкӀыжащ. They said goodbye to each other and parted.
{{псалъафэ-урысыбзэ}} попрощаться друг с другом.
         ЗэхуэзаитӀыр сэлам зэрахыжри зэбгъэдэкӀыжащ. Они попрощались и расстались
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
      ЗэхуэзаитӀыр сэлам зэрахыжри зэбгъэдэкӀыжащ.
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Сэлам зэхын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} say hello to each other, greet each other
         ЩӀалэхэм сэлам зэрахащ. The young people said hello to each other
{{псалъафэ-урысыбзэ}} поздороваться друг с другом, приветствовать друг друга.
         ЩӀалэхэм сэлам зэрахащ. Молодые люди поздоровались друг с другом.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
      ЩӀалэхэм сэлам зэрахащ.
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Сэлам къехыжын====
1.
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} say goodbye to sb
{{псалъафэ-урысыбзэ}} попрощаться с кем-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
2.
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} respond to a greeting
{{псалъафэ-урысыбзэ}} ответить на приветствие.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Сэлам къехын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} say hello to sb, greet sb
{{псалъафэ-урысыбзэ}} поздороваться с кем-л., приветствовать кого-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Сэлам къыхуегъэхьын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} send your greetings to sb with sb, ask sb to say hello to sb for you.
{{псалъафэ-урысыбзэ}} передать привет кому-л. через кого-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{библиографие}}</text>
      <sha1>j4b1y7nsl22d8xm1yzcae3cpvl1wdo5</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>130358</id>
      <parentid>130357</parentid>
      <timestamp>2026-11-10T11:15:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rhdkabardian</username>
        <id>5</id>
      </contributor>
      <origin>130358</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8127" sha1="0brjwnkd625xp8euxzwd43a49z81ias" xml:space="preserve">{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ЩЫӀЭЦӀЭ}}
{{этимологие}}
&lt; хьэрыпыбзэ: سلام = сэлам
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=sɐ'ɮɑ:m}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[сэлам]}}
{{склоненэ}}
{{скл-ыр|kbd|псалъэпкъ=сэлам}}
{{мыхьэнэ}}
#ЩызэхуэзэкӀэ зым адрейм зэрызэхуигъазэ (псалъэкӀэ, и щхьэр, и Ӏэр ищӀу, и Ӏэр иубыду).
{{щапхъэхэр}}
*Сэламыр зэфӀэкӀа нэужь Ӏэнэ къагъэуври хьэщӀэхэр шхэну тӀысащ.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=ӀуэрыӀу.}}
{{зэпхахэр}}
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*сэлам: hello! hi! greetings!
{{урысыбзэ}}
*сэлам: привет, приветствие
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''псалъафэ зэпыщӀахэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
====Сэлам алейкум!====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} hello!
{{псалъафэ-урысыбзэ}} здравствуй(те)!
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А. ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 42
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| &lt;b&gt;Сэлам&lt;/b&gt; алейкум! (Дауэ упсэурэ?) || &lt;b&gt;Как поживаешь (поживаете)&lt;/b&gt;? || &lt;b&gt;How are you&lt;/b&gt;?
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
====Сэлам ехыжын====
1.
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} say goodbye to sb
{{псалъафэ-урысыбзэ}} попрощаться с кем-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      [Джэримэс:] - Си Ӏэщ цӀыкӀухэм есхыжынхэщ сэлам гуапэу.  {{автор|kbd|имяавтора=Акъ. З.}}
2.
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} give, pass on sb’s greetings to sb
{{псалъафэ-урысыбзэ}} передать привет кому-л. от кого-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А. ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 43
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| &lt;b&gt;Сэлам&lt;/b&gt; къуахыж (къывахыж)... || &lt;b&gt;Привет&lt;/b&gt; передает тебе (вам)... || &lt;b&gt;Greetings&lt;/b&gt; to you from...
|-
| &lt;b&gt;Сэлам&lt;/b&gt; схуехыж Башир (Фатимэ). || Передай(-те), пожалуйста, &lt;b&gt;привет&lt;/b&gt; Баширу (Фатиме). || Please give my &lt;b&gt;regards&lt;/b&gt; to Bashir (Fatima).
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
====Сэлам ехын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} say hello to sb, greet sb
{{псалъафэ-урысыбзэ}} поздороваться с кем-л., приветствовать кого-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      ЕщӀэнокъуэр гуэщым ефэ щӀэсхэм яхыхьэри сэлам ярихащ. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=ӀуэрыӀу.}}
====Сэлам ехыныгъэ====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} greeting
{{псалъафэ-урысыбзэ}} приветствия
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 42
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| &lt;b&gt;СЭЛАМ&lt;/b&gt; ЕХЫНЫГЪЭ || &lt;b&gt;ПРИВЕТСТВИЯ&lt;/b&gt; || &lt;b&gt;GREETINGS&lt;/b&gt;
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
====Сэлам зэхыжын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} say goodbye to each other
         ЗэхуэзаитӀыр сэлам зэрахыжри зэбгъэдэкӀыжащ. They said goodbye to each other and parted.
{{псалъафэ-урысыбзэ}} попрощаться друг с другом.
         ЗэхуэзаитӀыр сэлам зэрахыжри зэбгъэдэкӀыжащ. Они попрощались и расстались
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
      ЗэхуэзаитӀыр сэлам зэрахыжри зэбгъэдэкӀыжащ.
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Сэлам зэхын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} say hello to each other, greet each other
         ЩӀалэхэм сэлам зэрахащ. The young people said hello to each other
{{псалъафэ-урысыбзэ}} поздороваться друг с другом, приветствовать друг друга.
         ЩӀалэхэм сэлам зэрахащ. Молодые люди поздоровались друг с другом.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
      ЩӀалэхэм сэлам зэрахащ.
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Сэлам къехыжын====
1.
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} say goodbye to sb
{{псалъафэ-урысыбзэ}} попрощаться с кем-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
2.
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} respond to a greeting
{{псалъафэ-урысыбзэ}} ответить на приветствие.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Сэлам къехын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} say hello to sb, greet sb
{{псалъафэ-урысыбзэ}} поздороваться с кем-л., приветствовать кого-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Сэлам къыхуегъэхьын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} send your greetings to sb with sb, ask sb to say hello to sb for you.
{{псалъафэ-урысыбзэ}} передать привет кому-л. через кого-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{библиографие}}</text>
      <sha1>0brjwnkd625xp8euxzwd43a49z81ias</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>130359</id>
      <parentid>130358</parentid>
      <timestamp>2026-11-10T11:16:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rhdkabardian</username>
        <id>5</id>
      </contributor>
      <origin>130359</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8142" sha1="b9n0upx3jna6eac24og55bj52841qa8" xml:space="preserve">{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ЩЫӀЭЦӀЭ}}
{{этимологие}}
&lt; хьэрыпыбзэ: سلام = сэлам
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=sɐ'ɮɑ:m}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[сэлам]}}
{{склоненэ}}
{{скл-ыр|kbd|псалъэпкъ=сэлам}}
{{мыхьэнэ}}
#ЩызэхуэзэкӀэ зым адрейм зэрызэхуигъазэ (псалъэкӀэ, и щхьэр, и Ӏэр ищӀу, и Ӏэр иубыду).
{{щапхъэхэр}}
*Сэламыр зэфӀэкӀа нэужь Ӏэнэ къагъэуври хьэщӀэхэр шхэну тӀысащ.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=ӀуэрыӀу.}}
{{зэпхахэр}}
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*сэлам: hello! hi! greetings!
{{урысыбзэ}}
*сэлам: привет, приветствие
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''псалъафэ зэпыщӀахэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
====Сэлам алейкум!====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} hello!
{{псалъафэ-урысыбзэ}} здравствуй(те)!
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А. ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 42
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| &lt;b&gt;Сэлам&lt;/b&gt; алейкум! (Дауэ упсэурэ?) || &lt;b&gt;Как поживаешь (поживаете)&lt;/b&gt;? || &lt;b&gt;How are you&lt;/b&gt;?
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
====Сэлам ехыжын====
1.
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} say goodbye to sb
{{псалъафэ-урысыбзэ}} попрощаться с кем-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      [Джэримэс:] - Си Ӏэщ цӀыкӀухэм есхыжынхэщ сэлам гуапэу.  {{автор|kbd|имяавтора=Акъ. З.}}
2.
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} give, pass on sb’s greetings to sb
{{псалъафэ-урысыбзэ}} передать привет кому-л. от кого-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А. ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 43
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| &lt;b&gt;Сэлам&lt;/b&gt; къуахыж (къывахыж)... || &lt;b&gt;Привет&lt;/b&gt; передает тебе (вам)... || &lt;b&gt;Greetings&lt;/b&gt; to you from...
|-
| &lt;b&gt;Сэлам&lt;/b&gt; схуехыж Башир (Фатимэ). || Передай(-те), пожалуйста, &lt;b&gt;привет&lt;/b&gt; Баширу (Фатиме). || Please give my &lt;b&gt;regards&lt;/b&gt; to Bashir (Fatima).
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
====Сэлам ехын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} say hello to sb, greet sb
{{псалъафэ-урысыбзэ}} поздороваться с кем-л., приветствовать кого-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      ЕщӀэнокъуэр гуэщым ефэ щӀэсхэм яхыхьэри сэлам ярихащ. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=ӀуэрыӀу.}}
====Сэлам ехыныгъэ====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} greetings, best regards
{{псалъафэ-урысыбзэ}} приветствия
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 42
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| &lt;b&gt;СЭЛАМ&lt;/b&gt; ЕХЫНЫГЪЭ || &lt;b&gt;ПРИВЕТСТВИЯ&lt;/b&gt; || &lt;b&gt;GREETINGS&lt;/b&gt;
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
====Сэлам зэхыжын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} say goodbye to each other
         ЗэхуэзаитӀыр сэлам зэрахыжри зэбгъэдэкӀыжащ. They said goodbye to each other and parted.
{{псалъафэ-урысыбзэ}} попрощаться друг с другом.
         ЗэхуэзаитӀыр сэлам зэрахыжри зэбгъэдэкӀыжащ. Они попрощались и расстались
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
      ЗэхуэзаитӀыр сэлам зэрахыжри зэбгъэдэкӀыжащ.
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Сэлам зэхын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} say hello to each other, greet each other
         ЩӀалэхэм сэлам зэрахащ. The young people said hello to each other
{{псалъафэ-урысыбзэ}} поздороваться друг с другом, приветствовать друг друга.
         ЩӀалэхэм сэлам зэрахащ. Молодые люди поздоровались друг с другом.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
      ЩӀалэхэм сэлам зэрахащ.
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Сэлам къехыжын====
1.
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} say goodbye to sb
{{псалъафэ-урысыбзэ}} попрощаться с кем-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
2.
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} respond to a greeting
{{псалъафэ-урысыбзэ}} ответить на приветствие.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Сэлам къехын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} say hello to sb, greet sb
{{псалъафэ-урысыбзэ}} поздороваться с кем-л., приветствовать кого-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Сэлам къыхуегъэхьын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} send your greetings to sb with sb, ask sb to say hello to sb for you.
{{псалъафэ-урысыбзэ}} передать привет кому-л. через кого-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{библиографие}}</text>
      <sha1>b9n0upx3jna6eac24og55bj52841qa8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>узыншэ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>12407</id>
    <revision>
      <id>130336</id>
      <parentid>130322</parentid>
      <timestamp>2026-11-10T09:09:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rhdkabardian</username>
        <id>5</id>
      </contributor>
      <origin>130336</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1786" sha1="7gxpqhru7vzyk8pzi23z0pkd633jsc6" xml:space="preserve">узыншэ
{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ПЛЪЫФЭЦӀЭ}}
{{этимологие}}
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=wǝ'zǝnʂɐ}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[уз] + -ы + -нш + -э}}
{{склоненэ}}
{{скл-эр|kbd|псалъэпкъ=узынш}}
{{мыхьэнэ}}
#Уз къызэмыуз, узыншагъэ зиӀэ.
{{щапхъэхэр}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 42
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| Псори &lt;b&gt;дыузыншэщ&lt;/b&gt;. || Все &lt;b&gt;живы и здоровы&lt;/b&gt;. || Everyone &lt;b&gt;is alive and well&lt;/b&gt;.
|-
! !! !! нап. 179
|-
| Сэ &lt;b&gt;сыузыншэщ&lt;/b&gt;. || Я &lt;b&gt;здоров&lt;/b&gt;. || I &lt;b&gt;am healthy&lt;/b&gt;.
|-
| Сэ &lt;b&gt;сыузыншэкъым&lt;/b&gt;. || Я &lt;b&gt;нездоров&lt;/b&gt;. || I &lt;b&gt;am not healthy&lt;/b&gt;.
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{зэпхахэр}}
*ЦӀыху узыншэ.
*Ӏэщ узыншэ.
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*узыншэ: healthy, sound, not ill
*ЦӀыху узыншэ: a healthy person
*Ӏэщ узыншэ: healthy livestock
{{урысыбзэ}}
*узыншэ: здоровый, небольной
*ЦӀыху узыншэ: здоровый человек
*Ӏэщ узыншэ: здоровый скот
{{библиографие}}</text>
      <sha1>7gxpqhru7vzyk8pzi23z0pkd633jsc6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>уи</title>
    <ns>0</ns>
    <id>12419</id>
    <revision>
      <id>130325</id>
      <parentid>130293</parentid>
      <timestamp>2026-11-10T08:27:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rhdkabardian</username>
        <id>5</id>
      </contributor>
      <origin>130325</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6512" sha1="grm0mr7z7npt0ww1j2zdns38cjcn7jt" xml:space="preserve">{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ЕИГЪЭ ПРЕФИКС}}
{{этимологие}}
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=wi:}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=у + [и]}}
{{мыхьэнэ}}
#Еиныгъэ къэзыгъэлъагъуэ префикс.
{{щапхъэхэр}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэреджэ тхылъхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Адыгэбзэ''', Гугъуэт Л. Т., Зэхъуэхъу Л. Хь, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1984''' !! нап. 27
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| Нащ, уэри &lt;b&gt;уи&lt;/b&gt; шыр шэщым шэ!|| Нащ, и ты веди &lt;b&gt;свою&lt;/b&gt; лошадь в конюшню.|| Nash, you take &lt;b&gt;your&lt;/b&gt; horse to the stable, too!
|-
! !! !! нап. 30
|-
| &lt;b&gt;Уи&lt;/b&gt; кӀэфий. || &lt;b&gt;Твой&lt;/b&gt; свисток. || &lt;b&gt;Your&lt;/b&gt; whistle.
|-
! !! !! нап. 77
|-
|| Шордакъхэм укъихьэмэ, къалэри бгы щхьэ хужьхэри &lt;b&gt;уи&lt;/b&gt; пащхьэм къоувэ.|| Если выйдешь на балкон, перед &lt;b&gt;тобой&lt;/b&gt; встают город и белые вершины гор. || If you come out onto the balcony, the city and the white-headed mountains rise before &lt;b&gt;you&lt;/b&gt;.
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 42
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| &lt;b&gt;Уи&lt;/b&gt; махуэ фӀыуэ! || Добрый день! || Good afternoon!
|-
| &lt;b&gt;Уи&lt;/b&gt; пщыхьэщхьэ фӀыуэ! || Добрый вечер! || Good evening!
|-
| &lt;b&gt;Уи&lt;/b&gt; жэщ фӀы ухъу (нэхулъэфӀ укъикӀ). || Спокойной ночи. || Good night.
|-
| Дауэ ущыт? &lt;b&gt;Уи&lt;/b&gt; Ӏуэху дауэ щыт? || Как дела? || How are &lt;b&gt;you&lt;/b&gt;?
|-
! !! !! нап. 173
|-
| &lt;b&gt;Уи&lt;/b&gt; рецептыр япэ щхьэгъубжэмкӀэ ет. || Подай(-те) &lt;b&gt;твой (ваш)&lt;/b&gt; рецепт в первое окно. || Submit &lt;b&gt;your&lt;/b&gt; prescription at the first window.
|-
! !! !! нап. 175
|-
| Сыт &lt;b&gt;уи&lt;/b&gt; лажьэр? || Что с &lt;b&gt;тобой (вами)&lt;/b&gt;? || What’s wrong with &lt;b&gt;you&lt;/b&gt;?
|-
| Узэрысымаджэр &lt;b&gt;уи&lt;/b&gt; фэм къегъэлъагъуэ. || У &lt;b&gt;тебя (вас)&lt;/b&gt; болезненный вид. || &lt;b&gt;You&lt;/b&gt; look ill.
|-
! !! !! нап. 176
|-
| Сыт лъандэрэ &lt;b&gt;уи&lt;/b&gt;гу къыдэмыжрэ? || Когда &lt;b&gt;ты (вы)&lt;/b&gt; почувствовал(—и) себя плохо? || When did &lt;b&gt;you&lt;/b&gt; start feeling unwell?
|-
| &lt;b&gt;Уи&lt;/b&gt; жьэр ину зэтехи &quot;а&quot; жыӀэт. || Открой(-те), пожалуйста, рот пошире и скажи(-те) &quot;а&quot;. || Please open &lt;b&gt;your&lt;/b&gt; mouth wide and say &quot;ah.&quot;
|-
| &lt;b&gt;Уи&lt;/b&gt; Ӏупсыр щебгъэхкӀэ, &lt;b&gt;уи&lt;/b&gt; тэмакъыр узрэ? || &lt;b&gt;Тебе (вам)&lt;/b&gt; больно глотать? || Does it hurt to swallow?
|-
| &lt;b&gt;Уи&lt;/b&gt; бзэгур сыгъэлъагъут. || Покажи(-те) язык. || Show me &lt;b&gt;your&lt;/b&gt; tongue.
|-
| Мыдэхьыт, &lt;b&gt;уи&lt;/b&gt; лъынтхуэр къызэреуэм сегъэплъыт. || Давайте проверим пульс. || Let’s check &lt;b&gt;your&lt;/b&gt; pulse.
|-
| Шхыным &lt;b&gt;уи&lt;/b&gt; гур дауэ хущыт? || Какой &lt;b&gt;у тебя&lt;/b&gt; аппетит? || How’s &lt;b&gt;your&lt;/b&gt; appetite?
|-
! !! !! нап. 177
|-
| &lt;b&gt;Уи&lt;/b&gt; щхьэр узрэ (кӀэрахъуэрэ)? || Голова не болит (кружится)? || Does &lt;b&gt;your&lt;/b&gt; head hurt (Do &lt;b&gt;you&lt;/b&gt; feel dizzy)?
|-
! !! !! нап. 179
|-
| Дауэ щыт &lt;b&gt;уи&lt;/b&gt; узыншагъэр? || Как &lt;b&gt;твое (ваше)&lt;/b&gt; здоровье? || How is &lt;b&gt;your&lt;/b&gt; health?
|-
| Зыхуэсакъыж, &lt;b&gt;уи&lt;/b&gt; узыншагъэр хъумэ. || Будь(-те) осторожней, береги(-те) &lt;b&gt;свое&lt;/b&gt; здоровье. || Be careful, take care of &lt;b&gt;your&lt;/b&gt; health.
|-
| &lt;b&gt;Уи&lt;/b&gt; узыншагъэмкӀэ уэ Ӏэмал имыӀэу тутыныр (фадэр) хыфӀэбдзэн хуейщ. || По состоянию здоровья ты (вы) немедленно должен (должны) перестать курить (пить). || Due to &lt;b&gt;your&lt;/b&gt; health condition, you must immediately stop smoking (drinking).
|-
! !! !! нап. 181
|-
| &lt;b&gt;Уи&lt;/b&gt; нэ кӀуэцӀым и давленэр къэдгъэпщ. || Давай(-те) проверим &lt;b&gt;у тебя (вас)&lt;/b&gt; глазное давление. || Let's check &lt;b&gt;your&lt;/b&gt; (the) eye pressure.
|-
! !! !! нап. 182
|-
| &lt;b&gt;Уи&lt;/b&gt; жьэр зэтех. || Открой рот. || Open &lt;b&gt;your&lt;/b&gt; mouth.
|-
| &lt;b&gt;Уи&lt;/b&gt; жьэр нэхъ ину зэтех. || Открой рот пошире. || Open &lt;b&gt;your&lt;/b&gt; mouth wider.
|-
| &lt;b&gt;Уи&lt;/b&gt; жьэр зэтепӀэ (зэхуэщӀ). || Закрой(-те), рот. || Close &lt;b&gt;your&lt;/b&gt; mouth.
|-
| &lt;b&gt;Уи&lt;/b&gt; жьэм жьэдэгъэжыхьи убжьытхэ. || Прополощи(-те) рот и сплюнь(-те). || Rinse &lt;b&gt;your&lt;/b&gt; mouth and spit.
|-
| ПӀалъэкӀэ &lt;b&gt;уи&lt;/b&gt; дзэ ку гъуанэр згъэбыдэнщ. || Я поставлю временную пломбу. || I will put a temporary filling.
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{зэпхахэр}}
*Уи хэку.
*Уи деж.
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*уи: second person singular possessive indicator, functionally equivalent to English “your, yours”
*Уи хэку: your homeland, your country
*Уи деж: at your (house/flat/etc.); near you
{{урысыбзэ}}
*уи: показатель принадлежности, функционально соответствует русскому «твой»
*Уи хэку: твоя родина
*Уи деж:  у тебя
{{библиографие}}</text>
      <sha1>grm0mr7z7npt0ww1j2zdns38cjcn7jt</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>упсэу</title>
    <ns>0</ns>
    <id>12541</id>
    <revision>
      <id>130329</id>
      <parentid>130315</parentid>
      <timestamp>2026-11-10T08:38:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rhdkabardian</username>
        <id>5</id>
      </contributor>
      <origin>130329</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2530" sha1="tr82wiruzapuzmhkmdctq2ivnsl3o13" xml:space="preserve">{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=МЕЖДОМЕТИЕ}}
{{этимологие}}
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=wǝ'psɐw}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=у + [псэу]}}
{{мыхьэнэ}}
#Берычэт бесын, тхьэр арэзы къыпхухъу (фӀыщӀэ иращӀу я ныбжьым е нэхъыщӀэм зэрызыхуагъазэ псалъэ).
#Я ныбжьыр е нэхъыщӀэр къыщепскӀэ зэрызыхуагъазэ псалъэ; гъащӀэ кӀыхь ухъу.
{{щапхъэхэр}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А. ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 42
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| &lt;b&gt;Упсэу&lt;/b&gt;, сыхъарзынэщ. || &lt;b&gt;Спасибо&lt;/b&gt;, чувствую себя хорошо. || &lt;b&gt;Thank you&lt;/b&gt;, I feel well.
|-
| &lt;b&gt;Упсэу&lt;/b&gt;, хъарзынэщ. || &lt;b&gt;Спасибо&lt;/b&gt;, (дела идут) хорошо. || &lt;b&gt;Thanks&lt;/b&gt;, (things are) fine.
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{зэпхахэр}}
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*упсэу: 1. thank you! thanks! 2. Gesundheit! God bless! (a wish of health to sb your age or younger when they sneeze)
{{урысыбзэ}}
*упсэу: 1. спасибо 2. будь здоров! (пожелание здоровья ровеснику или младшему по возрасту при его чихании)
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''псалъафэ зэпыщӀахэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
====Упсэу апщий!====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} response to greetings
{{псалъафэ-урысыбзэ}} (ответ на приветствие).
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      ХьэщӀэ къепсыхам «фӀэхъус апщий» жраӀэ, «упсэу апщий» къыжраӀэж. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Ад. ӀуэрыӀу.}}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{библиографие}}</text>
      <sha1>tr82wiruzapuzmhkmdctq2ivnsl3o13</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>хуабжьу</title>
    <ns>0</ns>
    <id>13449</id>
    <revision>
      <id>130349</id>
      <parentid>40179</parentid>
      <timestamp>2026-11-10T10:40:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rhdkabardian</username>
        <id>5</id>
      </contributor>
      <origin>130349</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4213" sha1="f6isv50msebso3itks5yvgkt3otnle5" xml:space="preserve">{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=НАРЕЧИЕ}}
{{этимологие}}
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ='xʷɑ:bʑu:}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[хуабжь] + -у}}
{{мыхьэнэ}}
#ПсынщӀагъэ ин щӀэту, щӀэгъэхуэбжьауэ.
#Ину, лъэщу.
#ЛъэкӀ къимыгъанэу, егугъуу, емызэшыжу, фӀыуэ.
#Лъэщу, егъэлеяуэ, нэсауэ.
{{щапхъэхэр}}
*- Хуабжьу си гуапэщ.. дызэрыцӀыхуну икӀи.. дызэдэлэжьэну, - жиӀащ Зинэ.  {{автор|kbd|имяавтора=Къ. Хь.}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэреджэ тхылъхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class =&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Адыгэбзэ''', Гугъуэт Л. Т., Зэхъуэхъу Л. Хь, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1984''' !! нап. 60
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| Ахэр &lt;b&gt;хуабжьу&lt;/b&gt; мэлажьэ. || Они &lt;b&gt;усердно&lt;/b&gt; работают.|| They work &lt;b&gt;very hard&lt;/b&gt;.
|-
! !! !! нап. 75
|-
|| Абыхэм я хьэсэхэм псы траутхэ, &lt;b&gt;хуабжьу&lt;/b&gt; йолэжь.|| Они поливают свои грядки и &lt;b&gt;напряжённо&lt;/b&gt; работают. || They are sprinkling their patches with water (and) working &lt;b&gt;hard&lt;/b&gt; (on them).
|-
! !! !! нап. 90
|-
|| Ахэр &lt;b&gt;хуабжьу&lt;/b&gt; зэран мэхъу.|| Они приносят &lt;b&gt;большой&lt;/b&gt; вред.|| They are &lt;b&gt;very&lt;/b&gt; harmful.
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А. ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 43
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| Узэрыслъэгъуар &lt;b&gt;хуабжьу&lt;/b&gt; си гуапэ хъуащ. || Мне &lt;b&gt;очень&lt;/b&gt; приятно видеть тебя (вас). || I am &lt;b&gt;very&lt;/b&gt; pleased to see you (you).
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{зэпхахэр}}
*МафӀэгур хуабжьу макӀуэ.
*Шыр хуабжьу мажэ.
*Жьыр хуабжьу къопщэ.
*Уэшхыр хуабжьу къошх.
*Хуабжьу лэжьэн.
*Хуабжьу гузэвэн.
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*хуабжьу: 1. fast, quickly, rapidly, with great speed 2. strongly, heavily (in intensity, degree of manifestation) 3. hard, strenuously, intensely, a lot 4. very, strongly, extremely, deeply, profoundly, to the highest degree
*МафӀэгур хуабжьу макӀуэ: the train is moving fast
*Шыр хуабжьу мажэ: the horse is running fast
*Жьыр хуабжьу къопщэ: the wind is blowing strongly
*Уэшхыр хуабжьу къошх: the rain is falling heavily
*Хуабжьу лэжьэн: work hard
*Хуабжьу гузэвэн: be extremely worried 
{{урысыбзэ}}
*хуабжьу: 1. быстро, стремительно, с большой скоростью 2. сильно (по напряжённости, степени проявления) 3. напряжённо, усиленно, много 4. очень, весьма, чрезвычайно, в высшей степени
*МафӀэгур хуабжьу макӀуэ: поезд идёт быстро
*Шыр хуабжьу мажэ: лошадь бежит быстро
*Жьыр хуабжьу къопщэ: ветер дует сильно
*Уэшхыр хуабжьу къошх: дождь идет сильно
*Хуабжьу лэжьэн: работать много
*Хуабжьу гузэвэн: сильно беспокоиться
{{библиографие}}</text>
      <sha1>f6isv50msebso3itks5yvgkt3otnle5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>хъарзынэ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>13548</id>
    <revision>
      <id>130330</id>
      <parentid>130316</parentid>
      <timestamp>2026-11-10T08:40:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rhdkabardian</username>
        <id>5</id>
      </contributor>
      <origin>130330</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3792" sha1="msbq887l4qwt2ce40xnbmml4799yoav" xml:space="preserve">{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ЩЫӀЭЦӀЭ}}
{{этимологие}}
&gt; хьэрыпыбзэ: خزينة = казначействэ, кӀадэ, хъугъуэфӀыгъуэ
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=χɐr'zǝnɐ}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[хъарзын]+ -э}}
{{склоненэ}}
{{скл-эр|kbd|псалъэпкъ=хъарзын}}
{{мыхьэнэ}}
#ЩӀым къыщӀах фӀыгъуэхэр, щӀым къыщӀах минералхэр.
#Мылъку, щыгъын, Ӏэмэпсымэ.
{{щапхъэхэр}}
*Ди къуршхэр ди дыщэ пхъуантэу, Ди хъарзынэм бжыгъэ имыӀэу.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Къэб. п. и ант.}}
*- Фызу къыздэкӀуэ, си фӀыгъуэмрэ си хъарзынэмрэ ухэсу упсэунщ, - жеӀэр пщым.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=ӀуэрыӀу.}}
{{зэпхахэр}}
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*хъарзынэ: 1. minerals 2. property, things; wealth
{{урысыбзэ}}
*хъарзынэ: 1. полезные ископаемые 2. имущество, веши; богатство
{{библиографие}}
хъарзынэ
{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ПЛЪЫФЭЦӀЭ}}
{{этимологие}}
&gt; хьэрыпыбзэ: خزينة = казначействэ, кӀадэ, хъугъуэфӀыгъуэ
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=χɐr'zǝnɐ}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[хъарзын]+ -э}}
{{склоненэ}}
{{скл-эр|kbd|псалъэпкъ=хъарзын}}
{{мыхьэнэ}}
#ФӀы, дагъуэншэ, гурыхь.
#Зи ӀэщӀагъэм фӀыуэ хэзыщӀыкӀ.
#ЦӀыхугъэ зыхэлъ, цӀыхуфӀ.
{{щапхъэхэр}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А. ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 42
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| Упсэу, &lt;b&gt;сыхъарзынэщ&lt;/b&gt;. || Спасибо, &lt;b&gt;чувствую себя хорошо&lt;/b&gt;. || Thank you, &lt;b&gt;I feel well&lt;/b&gt;.
|-
| Упсэу, &lt;b&gt;хъарзынэщ&lt;/b&gt;. || Спасибо, &lt;b&gt;(дела идут) хорошо&lt;/b&gt;. || Thanks, &lt;b&gt;(things are) fine&lt;/b&gt;.
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{зэпхахэр}}
*Гъавэ хъарзынэ къехьэлӀэжын.
*Дохутыр хъарзынэ.
*ЦӀыху хъарзынэ.
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*хъарзынэ: 1. good, high-quality, sturdy 2. good, knowledgeable, skilled (in their field, specialty) 3. good, kind, exemplary (in the family)
*Гъавэ хъарзынэ къехьэлӀэжын. Gather an excellent harvest
*Дохутыр хъарзынэ. A skilled doctor
*ЦӀыху хъарзынэ. A good man
{{урысыбзэ}}
*хъарзынэ:  1. хороший, качественный, добротный 2. хороший, знающий, умелый (в своём деле, специальности) 3. хороший, добрый, примерный (в семье)
*Гъавэ хъарзынэ къехьэлӀэжын: собрать отличный урожай
*Дохутыр хъарзынэ: опытный врач
*ЦӀыху хъарзынэ: хороший человек
{{библиографие}}</text>
      <sha1>msbq887l4qwt2ce40xnbmml4799yoav</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>хъун</title>
    <ns>0</ns>
    <id>13640</id>
    <revision>
      <id>130354</id>
      <parentid>130296</parentid>
      <timestamp>2026-11-10T10:56:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rhdkabardian</username>
        <id>5</id>
      </contributor>
      <origin>130354</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11716" sha1="qacekqpvu5nx0w1tsemxcdpir0syon1" xml:space="preserve">{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
Poa_annua.jpg|хъун
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ЩЫӀЭЦӀЭ}}
{{этимологие}}
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=χʷǝn}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[хъун]}}
{{склоненэ}}
{{скл-ыр|kbd|псалъэпкъ=хъун}}
{{мыхьэнэ}}
#ХъупӀэм къытекӀэ удз цӀынэу Ӏэщым яхъур.
{{щапхъэхэр}}
*- Сэ хъун бэгъуа здэщыӀэ сощӀэ, — жиӀэри Ажэжьым бжэн цӀыкӀуищыр иришэжьэжащ.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Дыщэ кӀ.}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэреджэ тхылъхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class =&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Адыгэбзэ''', Гугъуэт Л. Т., Зэхъуэхъу Л. Хь, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1984''' !! нап. 88
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
|| Абы &lt;b&gt;хъун&lt;/b&gt; щыкуэдщ.|| Там много &lt;b&gt;луговой травы&lt;/b&gt;.|| There is a lot of &lt;b&gt;meadow grass&lt;/b&gt; there.
|-
|| &lt;b&gt;Хъун&lt;/b&gt; щабэм Ӏэщыр пшэр щохъу.|| Скот становится толстым от мягкой &lt;b&gt;луговой травы&lt;/b&gt;.|| The livestock get fat there on the soft &lt;b&gt;meadow grass&lt;/b&gt;.
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{зэпхахэр}}
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*хъун: meadow grass
{{урысыбзэ}}
*хъун:  луговая трава
{{библиографие}}
{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
Opodiphthera_eucalypti_male.jpg|хъун
Assorted_Moths_%28Lepidoptera%29_in_the_University_of_Texas_Insect_Collection_%2822281153644%29_%28cropped%29.jpg|хъун
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ЩЫӀЭЦӀЭ}}
{{этимологие}}
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=χʷǝn}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[хъун]}}
{{склоненэ}}
{{скл-ыр|kbd|псалъэпкъ=хъун}}
{{мыхьэнэ}}
#Фэхэр, цыхэкӀ щэкӀхэр зышх хьэпӀацӀэ цӀыкӀунитӀэ.
{{щапхъэхэр}}
{{зэпхахэр}}
*ПыӀэр хъуным ишхащ.
*Хъуныр гъэкӀуэдын.
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*хъун: moth
*ПыӀэр хъуным ишхащ: the hat was eaten by moths
*Хъуныр гъэкӀуэдын: exterminate moths
{{урысыбзэ}}
*хъун: моль
*ПыӀэр хъуным ишхащ: шляпа была изъедена молью.
*Хъуныр гъэкӀуэдын: истребить молей.
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''псалъафэ зэпыщӀахэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
====Хъун еуэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} be eaten by moths
{{псалъафэ-урысыбзэ}} тронуть молью.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{библиографие}}
{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
Warp_and_weft_2.jpg|хъун
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ЩЫӀЭЦӀЭ}}
{{этимологие}}
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=χʷǝn}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[хъун]}}
{{склоненэ}}
{{скл-ыр|kbd|псалъэпкъ=хъун}}
{{мыхьэнэ}}
#ЩэкӀ зэӀущам и кӀыхьагъымкӀэ ирикӀуэ, Ӏущэхэр зыӀуащэ Ӏуданэ кӀыхьыр.
{{щапхъэхэр}}
{{зэпхахэр}}
*Цей хъун.
*ЩэкӀ хъун.
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*хъун: warp (longitudinal threads in fabric)
*Цей хъун: the warp of homespun cloth
*ЩэкӀ хъун: the warp of a piece of material
{{урысыбзэ}}
*хъун: основа (продольные нити в ткани)
*Цей хъун: основа домотканного сукна
*ЩэкӀ хъун: основа ткани
{{библиографие}}
{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ГЛАГОЛ ЛЪЭМЫӀЭС}}
{{этимологие}}
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=χʷǝn}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[хъу] + -ы + -н}}
{{спряженэ}}
[[спр-лъэмыӏ-хъун3|Глагол лъэмыӏэс &quot;хъун&quot;-ым и спряженэр]]
{{мыхьэнэ}}
#Зэрытыпхъэ щытыкӀэм иувэн, и пӀалъэр къихьэн, зэманыр къэсын.
#Игъуэ, и зэман нэсын, щичэзу щытыкӀэм ихьэн.
{{щапхъэхэр}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэреджэ тхылъхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class =&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Адыгэбзэ''', Гугъуэт Л. Т., Зэхъуэхъу Л. Хь, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1984''' !! нап. 89
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
|| Мэрян и анэ Нащхъуэ сымаджэ &lt;b&gt;хъуат&lt;/b&gt;.|| Мать Мерян, Нащхо, &lt;b&gt;заболела&lt;/b&gt;.|| Meryan’s mother Nashkhwa &lt;b&gt;had fallen&lt;/b&gt; ill.
|-
! !! !! нап. 90
|-
|| Гъэмахуэм бадзэр куэд &lt;b&gt;мэхъу&lt;/b&gt;.|| Летом мух &lt;b&gt;становиться&lt;/b&gt; много.|| &lt;b&gt;There are&lt;/b&gt; a lot of flies in summer.
|-
|| Ахэр хуабжьу зэран &lt;b&gt;мэхъу&lt;/b&gt;.|| Они &lt;b&gt;приносят&lt;/b&gt; большой вред.|| They &lt;b&gt;are&lt;/b&gt; very harmful.
|-
! !! !! нап. 94
|-
|| ЩӀымахуэр мазищ &lt;b&gt;мэхъу&lt;/b&gt;.|| Зима &lt;b&gt;длится&lt;/b&gt; три месяца.|| Winter &lt;b&gt;lasts for&lt;/b&gt; three months.
|-
! !! !! нап. 95
|-
|| Уэшх къешхмэ, къэкӀыгъэхэм заужь, гъавэр бэв &lt;b&gt;мэхъу&lt;/b&gt;.|| Когда идёт дождь, растения развиваются, зерновые культуры &lt;b&gt;становятся&lt;/b&gt; обильными.|| When it rains, plants grow, crops &lt;b&gt;become&lt;/b&gt; plentiful.
|-
! !! !! нап. 100
|-
|| Хур яужьгъри хугу &lt;b&gt;мэхъу&lt;/b&gt;.|| Просо рушат и оно &lt;b&gt;становится&lt;/b&gt; пшеном.|| People grind millet and it &lt;b&gt;becomes&lt;/b&gt; millet flour.
|-
! !! !! нап. 103
|-
|| Абы и щхьэцыр ин &lt;b&gt;хъуащ&lt;/b&gt;.|| Ее волосы &lt;b&gt;стали&lt;/b&gt; длинными.|| Her hair &lt;b&gt;has grown&lt;/b&gt; long.
|-
! !! !! нап. 105
|-
|| ЦӀывхэр куэд дыдэ &lt;b&gt;мэхъу&lt;/b&gt;.|| Жуков очень много.|| &lt;b&gt;There are&lt;/b&gt; very many beetles.
|-
! !! !! нап. 107
|-
|| Нащэр бэв &lt;b&gt;хъуащ&lt;/b&gt;. || Огурцы &lt;b&gt;стали&lt;/b&gt; обильными. || The cucumbers &lt;b&gt;have become&lt;/b&gt; luscious.
|-
! !! !! нап. 108
|-
|| Дэ хы &lt;b&gt;дохъу&lt;/b&gt;. || Нас шестеро.  || &lt;b&gt;There are&lt;/b&gt; six of us.
|-
! !! !! нап. 115
|-
|| Сэбэп &lt;b&gt;хъу&lt;/b&gt;. || &lt;b&gt;Будьте&lt;/b&gt; полезны. || &lt;b&gt;Be&lt;/b&gt; Useful.
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 43
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| Узэрыслъэгъуар хуабжьу си гуапэ &lt;b&gt;хъуащ&lt;/b&gt;. || Мне очень приятно видеть тебя (вас). ||I &lt;b&gt;am&lt;/b&gt; very pleased to see you.
|-
!  !!  !! нап. 174
|-
| Дапщэщ хьэзыр &lt;b&gt;хъуну&lt;/b&gt; хущхъуэр? || Когда &lt;b&gt;будет&lt;/b&gt; готово лекарство?  || When &lt;b&gt;will&lt;/b&gt; the medicine &lt;b&gt;be&lt;/b&gt; ready?
|-
| Нобэ сыхьэтыр пщыкӀузым деж хущхъуэр хьэзыр &lt;b&gt;хъунущ&lt;/b&gt;. || Сегодня в 11 часов дня лекарство &lt;b&gt;&lt;b&gt;будет&lt;/b&gt; готово. || The medicine &lt;b&gt;will be&lt;/b&gt; ready today at 11 a.m.
|-
! !! !! нап. 175
|-
| Сэ махуэ зыбжанэ &lt;b&gt;хъуауэ&lt;/b&gt; сыгукъыдэмыжщ (сызэщымыщхъущ).  || Я &lt;b&gt;уже&lt;/b&gt; несколько дней плохо себя чувствую.  || I’ve been feeling unwell &lt;b&gt;for&lt;/b&gt; a few days.
|-
! !! !! нап. 176
|-
| Уэ тэмакъыдзэ &lt;b&gt;ухъуащ&lt;/b&gt;. || &lt;b&gt;У&lt;/b&gt; тебя (вас) ангина. || You &lt;b&gt;have&lt;/b&gt; tonsillitis.
|-
! !! !! нап. 177
|-
| Уэ иджыри сымаджэщым ущӀатхыкӀыж &lt;b&gt;хъунукъым&lt;/b&gt;. ||  Тебя (вас) пока &lt;b&gt;нельзя&lt;/b&gt; выписать из больницы. ||  You &lt;b&gt;can't&lt;/b&gt; be discharged from the hospital yet.
|-
! !! !! нап. 179
|-
| Уэ тутын (фадэ) уефэ &lt;b&gt;хъунукъым&lt;/b&gt;. || Тебе (вам) &lt;b&gt;нельзя&lt;/b&gt; курить (пить). || You &lt;b&gt;must not&lt;/b&gt; smoke (drink).
|-
! !! !! нап. 181
|-
| ”Скорэ помощым” дауэ сыпсэлъа &lt;b&gt;хъуну&lt;/b&gt;? || &lt;b&gt;Как позвонить в&lt;/b&gt; &quot;Скорую помощь”? || &lt;b&gt;How do I call&lt;/b&gt; an ambulance?
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{зэпхахэр}}
*Жэщ хъуащ.
*Гъавэр хъун.
*Хъарбызыр хъун.
*хъуфын (мэхъуф)
*щыхъун (щохъу)
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*хъун: 1. become, be, begin, start, arrive, come 2. ripen, become ripe
*Жэщ хъуащ: night fell
*Гъавэр хъун: ripen (about a crop)
*Хъарбызыр хъун: get ripe (a watermelon)
*хъуфын (мэхъуф): be able to be or become
*щыхъун (щохъу): be, become swh
{{урысыбзэ}}
*хъун: 1. настать, начаться, наступить 2. зреть, созревать
*Жэщ хъуащ: наступил ночь
*Гъавэр хъун: зреть (об урожае)
*Хъарбызыр хъун:  зреть (об арбузе)
*хъуфын (мэхъуф): мочь становиться, быть
*щыхъун (щохъу): быть, становить где-л.
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''псалъафэ зэпыщӀахэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
====(Уи) жэщ фӀы ухъу!====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} goodbye
{{псалъафэ-урысыбзэ}} до свидания
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А. ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 42
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| Уи жэщ фӀы &lt;b&gt;ухъу&lt;/b&gt; (нэхулъэфӀ укъикӀ). || &lt;b&gt;Спокойной&lt;/b&gt; ночи. || &lt;b&gt;Good&lt;/b&gt; night.
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{библиографие}}</text>
      <sha1>qacekqpvu5nx0w1tsemxcdpir0syon1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>хъыбар</title>
    <ns>0</ns>
    <id>13744</id>
    <revision>
      <id>130341</id>
      <parentid>41119</parentid>
      <timestamp>2026-11-10T10:17:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rhdkabardian</username>
        <id>5</id>
      </contributor>
      <origin>130341</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11250" sha1="tuve0x6v6o8snfs2zjy9p0ou3o7ul7d" xml:space="preserve">{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ЩЫӀЭЦӀЭ}}
{{этимологие}}
&lt; хьэрыпыбзэ: خبر = хъыбар
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=χǝ'bɑ:r}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[хъыбар]}}
{{склоненэ}}
{{скл-ыр|kbd|псалъэпкъ=хъыбар}}
{{мыхьэнэ}}
#Къэхъуа, щыӀа гуэрым теухуауэ жаӀэр, къаӀуатэр.
#КупщӀэншэ, мыхьэнэншэ.
{{щапхъэхэр}}
*Лу и адэр яхэтат Жыраслъэн къэзубыдами, абы и хъыбарыр тэмэму ищӀэрт.  {{автор|kbd|имяавтора=КӀ. А.}}
*Хъыбарщ а уэ пӀуатэр - дэ уи хъыбарым дедэӀуэну дызэхуэсакъым.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Ӏуащхь.}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэреджэ тхылъхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class =&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Адыгэбзэ''', Гугъуэт Л. Т., Зэхъуэхъу Л. Хь, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1984''' !! нап. 110
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
|| Абы еджакӀуэ цӀыкӀухэм къахуиӀуэтэжащ лӀыхъужьыгъэм и &lt;b&gt;хъыбар&lt;/b&gt;. || Он снова рассказал маленьким ученикам свою &lt;b&gt;историю о&lt;/b&gt; героизме.  || He once again told his &lt;b&gt;story of&lt;/b&gt; bravery to the young students.
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А. ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 42
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| Сыт &lt;b&gt;хъыбар&lt;/b&gt;? || Какие &lt;b&gt;новости&lt;/b&gt;? || What's &lt;b&gt;the news&lt;/b&gt;?
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{зэпхахэр}}
*Хъыбар гъэщӀэгъуэн.
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}} 
*хъыбар: 1. news, story, message; rumor 2. idle talk
*Хъыбар гъэщӀэгъуэн: an interesting story; interesting news
{{урысыбзэ}}
*хъыбар: 1. весть, известие, сообщение; слух 2. пустословие
*Хъыбар гъэщӀэгъуэн: интересные новости
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''псалъафэ зэпыщӀахэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
====Хъыбар гъэӀун====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} spread a rumour
{{псалъафэ-урысыбзэ}} пустить слух.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      - Унагъуэу дэсым я жэмыщӀэ зырыз къызату щытмэ, сэ жесӀэнщ пщыжьым и шыр зэрылӀар, - жиӀэри хъыбар игъэӀуащ [Хъуэжэ].  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Хъу. и таур.}}
====Хъыбар егъэжьэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} spread a rumour
{{псалъафэ-урысыбзэ}} пустить слух
{{псалъафэ-зэпхахэр}} 
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Хъыбар егъэщӀэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} communicate sth to sb, inform sb about sth
{{псалъафэ-урысыбзэ}} сообщить кому-л. что-л., оповестить кого-л. о чём-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      Къэбардыр Тэрчкъалэ къикӀыжри хьэблэм хъыбар яригъэщӀащ.  {{автор|kbd|имяавтора=Т. Хь.}}
====Хъыбар ехъэжьэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-урысыбзэ}} spread a rumour
{{псалъафэ-зэпхахэр}} пустить слух
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Хъыбар зэгъэщӀэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} find out sth about sb or sth
{{псалъафэ-урысыбзэ}} разузнать что-л. о ком-чём-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      Ягъэ кӀынкъым цӀыхум захуэбгъазэрэ хъыбар гуэрхэри зэбгъащӀэмэ.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Ӏуащхь.}}
====Хъыбар зэхэхын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} hear news about sb or sth
{{псалъафэ-урысыбзэ}} услышать весть о ком-чём-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Хъыбар зекӀуэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} there is talk, there are rumours afoot
{{псалъафэ-урысыбзэ}} ходят слухи, разговоры.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Хъыбар зехьэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} spread rumours about sb or sth
{{псалъафэ-урысыбзэ}} разносить слухи о ком-чём-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Хъыбар къэхьын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} bring news about sb or sth
{{псалъафэ-урысыбзэ}} принести весть о ком-чём-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      Мыгувэу Рэмэзан хъыбар къихьащ: — Локъан и хъыбар фӀэкӀа къуажэм дэлъыжкъым, - жиӀэри.  {{автор|kbd|имяавтора=КӀ. Т.}}
====Хъыбар къэӀун====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} to reach sb – about a rumour
{{псалъафэ-урысыбзэ}} донестись, дойти до кого-л. — о слухах.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Хъыбар къегъэкӀуэкӀын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} to engage in idle chatter, empty talk
{{псалъафэ-урысыбзэ}} пустословить.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Хъыбар къегъэхьын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} send news about sb or sth
{{псалъафэ-урысыбзэ}} прислать весть о ком-чём-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Хъыбар къегъэщӀэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-урысыбзэ}} spread a rumour
{{псалъафэ-зэпхахэр}} пустить слух
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Хъыбар къехьэлӀэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} bring news about sb or sth
{{псалъафэ-урысыбзэ}} принести весть о ком-чём-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Хъыбар къылъэӀэсын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} to get or receive news
{{псалъафэ-урысыбзэ}} получить весть.
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Хъыбар къыӀэрыхьэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} to get or receive news
{{псалъафэ-урысыбзэ}} получить весть.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====[И] хъыбар щӀэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} know about sth, have information about sb or sth
{{псалъафэ-урысыбзэ}} быть в курсе чего-л., иметь сведения о ком-чём-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====И хъыбар щӀын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} talk about, have a conversation about sb or sth
{{псалъафэ-урысыбзэ}} говорить, вести разговор о ком-чем-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      Адэмрэ анэмрэ зыгуэрым и хьыбар ящӀырт.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Ӏуащхь.}}
====[И] хъыбар Ӏун====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} spread – about rumours
{{псалъафэ-урысыбзэ}} разнестись, распространиться - о каких-л. слухах.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      Серго дзэ зэрызэхуишэсым и хъыбар зэрыӀуу, абы къыхыхъэну къызэхуэса цӀыхухэм бжыгъэ яӀэтэкъым. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Сов. Къэб. и ӀуэрыӀу.}}
====Хъыбарыр гъэвуун====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} tell, proclaim to everybody about sb or sth
{{псалъафэ-урысыбзэ}} растрезвонить, рассказать всем о ком-чём-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{библиографие}}</text>
      <sha1>tuve0x6v6o8snfs2zjy9p0ou3o7ul7d</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>130342</id>
      <parentid>130341</parentid>
      <timestamp>2026-11-10T10:18:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rhdkabardian</username>
        <id>5</id>
      </contributor>
      <origin>130342</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11250" sha1="6pyf804b2oeexhvqgx15qnt9758ccnz" xml:space="preserve">{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ЩЫӀЭЦӀЭ}}
{{этимологие}}
&lt; хьэрыпыбзэ: خبر = хъыбар
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=χǝ'bɑ:r}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[хъыбар]}}
{{склоненэ}}
{{скл-ыр|kbd|псалъэпкъ=хъыбар}}
{{мыхьэнэ}}
#Къэхъуа, щыӀа гуэрым теухуауэ жаӀэр, къаӀуатэр.
#КупщӀэншэ, мыхьэнэншэ.
{{щапхъэхэр}}
*Лу и адэр яхэтат Жыраслъэн къэзубыдами, абы и хъыбарыр тэмэму ищӀэрт.  {{автор|kbd|имяавтора=КӀ. А.}}
*Хъыбарщ а уэ пӀуатэр - дэ уи хъыбарым дедэӀуэну дызэхуэсакъым.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Ӏуащхь.}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэреджэ тхылъхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class =&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Адыгэбзэ''', Гугъуэт Л. Т., Зэхъуэхъу Л. Хь, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1984''' !! нап. 110
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
|| Абы еджакӀуэ цӀыкӀухэм къахуиӀуэтэжащ лӀыхъужьыгъэм и &lt;b&gt;хъыбар&lt;/b&gt;. || Он снова рассказал маленьким ученикам свою &lt;b&gt;историю о&lt;/b&gt; героизме.  || He once again told his &lt;b&gt;story of&lt;/b&gt; bravery to the young students.
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
|}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А. ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 42
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| Сыт &lt;b&gt;хъыбар&lt;/b&gt;? || Какие &lt;b&gt;новости&lt;/b&gt;? || What's &lt;b&gt;the news&lt;/b&gt;?
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{зэпхахэр}}
*Хъыбар гъэщӀэгъуэн.
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}} 
*хъыбар: 1. news, story, message; rumor 2. idle talk
*Хъыбар гъэщӀэгъуэн: an interesting story; interesting news
{{урысыбзэ}}
*хъыбар: 1. весть, известие, сообщение; слух 2. пустословие
*Хъыбар гъэщӀэгъуэн: интересные новости
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''псалъафэ зэпыщӀахэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
====Хъыбар гъэӀун====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} spread a rumour
{{псалъафэ-урысыбзэ}} пустить слух.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      - Унагъуэу дэсым я жэмыщӀэ зырыз къызату щытмэ, сэ жесӀэнщ пщыжьым и шыр зэрылӀар, - жиӀэри хъыбар игъэӀуащ [Хъуэжэ].  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Хъу. и таур.}}
====Хъыбар егъэжьэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} spread a rumour
{{псалъафэ-урысыбзэ}} пустить слух
{{псалъафэ-зэпхахэр}} 
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Хъыбар егъэщӀэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} communicate sth to sb, inform sb about sth
{{псалъафэ-урысыбзэ}} сообщить кому-л. что-л., оповестить кого-л. о чём-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      Къэбардыр Тэрчкъалэ къикӀыжри хьэблэм хъыбар яригъэщӀащ.  {{автор|kbd|имяавтора=Т. Хь.}}
====Хъыбар ехъэжьэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-урысыбзэ}} spread a rumour
{{псалъафэ-зэпхахэр}} пустить слух
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Хъыбар зэгъэщӀэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} find out sth about sb or sth
{{псалъафэ-урысыбзэ}} разузнать что-л. о ком-чём-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      Ягъэ кӀынкъым цӀыхум захуэбгъазэрэ хъыбар гуэрхэри зэбгъащӀэмэ.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Ӏуащхь.}}
====Хъыбар зэхэхын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} hear news about sb or sth
{{псалъафэ-урысыбзэ}} услышать весть о ком-чём-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Хъыбар зекӀуэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} there is talk, there are rumours afoot
{{псалъафэ-урысыбзэ}} ходят слухи, разговоры.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Хъыбар зехьэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} spread rumours about sb or sth
{{псалъафэ-урысыбзэ}} разносить слухи о ком-чём-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Хъыбар къэхьын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} bring news about sb or sth
{{псалъафэ-урысыбзэ}} принести весть о ком-чём-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      Мыгувэу Рэмэзан хъыбар къихьащ: — Локъан и хъыбар фӀэкӀа къуажэм дэлъыжкъым, - жиӀэри.  {{автор|kbd|имяавтора=КӀ. Т.}}
====Хъыбар къэӀун====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} to reach sb – about a rumour
{{псалъафэ-урысыбзэ}} донестись, дойти до кого-л. — о слухах.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Хъыбар къегъэкӀуэкӀын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} to engage in idle chatter, empty talk
{{псалъафэ-урысыбзэ}} пустословить.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Хъыбар къегъэхьын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} send news about sb or sth
{{псалъафэ-урысыбзэ}} прислать весть о ком-чём-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Хъыбар къегъэщӀэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-урысыбзэ}} spread a rumour
{{псалъафэ-зэпхахэр}} пустить слух
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Хъыбар къехьэлӀэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} bring news about sb or sth
{{псалъафэ-урысыбзэ}} принести весть о ком-чём-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Хъыбар къылъэӀэсын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} to get or receive news
{{псалъафэ-урысыбзэ}} получить весть.
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Хъыбар къыӀэрыхьэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} to get or receive news
{{псалъафэ-урысыбзэ}} получить весть.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====[И] хъыбар щӀэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} know about sth, have information about sb or sth
{{псалъафэ-урысыбзэ}} быть в курсе чего-л., иметь сведения о ком-чём-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====И хъыбар щӀын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} talk about, have a conversation about sb or sth
{{псалъафэ-урысыбзэ}} говорить, вести разговор о ком-чем-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      Адэмрэ анэмрэ зыгуэрым и хьыбар ящӀырт.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Ӏуащхь.}}
====[И] хъыбар Ӏун====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} spread – about rumours
{{псалъафэ-урысыбзэ}} разнестись, распространиться - о каких-л. слухах.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      Серго дзэ зэрызэхуишэсым и хъыбар зэрыӀуу, абы къыхыхъэну къызэхуэса цӀыхухэм бжыгъэ яӀэтэкъым. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Сов. Къэб. и ӀуэрыӀу.}}
====Хъыбарыр гъэвуун====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} tell, proclaim to everybody about sb or sth
{{псалъафэ-урысыбзэ}} растрезвонить, рассказать всем о ком-чём-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{библиографие}}</text>
      <sha1>6pyf804b2oeexhvqgx15qnt9758ccnz</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>130343</id>
      <parentid>130342</parentid>
      <timestamp>2026-11-10T10:24:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rhdkabardian</username>
        <id>5</id>
      </contributor>
      <origin>130343</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11400" sha1="j19mxjmy52avybtyjtl9u9dxx185797" xml:space="preserve">{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ЩЫӀЭЦӀЭ}}
{{этимологие}}
&lt; хьэрыпыбзэ: خبر = хъыбар
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=χǝ'bɑ:r}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[хъыбар]}}
{{склоненэ}}
{{скл-ыр|kbd|псалъэпкъ=хъыбар}}
{{мыхьэнэ}}
#Къэхъуа, щыӀа гуэрым теухуауэ жаӀэр, къаӀуатэр.
#КупщӀэншэ, мыхьэнэншэ.
{{щапхъэхэр}}
*Лу и адэр яхэтат Жыраслъэн къэзубыдами, абы и хъыбарыр тэмэму ищӀэрт.  {{автор|kbd|имяавтора=КӀ. А.}}
*Хъыбарщ а уэ пӀуатэр - дэ уи хъыбарым дедэӀуэну дызэхуэсакъым.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Ӏуащхь.}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэреджэ тхылъхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class =&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Адыгэбзэ''', Гугъуэт Л. Т., Зэхъуэхъу Л. Хь, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1984''' !! нап. 110
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
|| Абы еджакӀуэ цӀыкӀухэм къахуиӀуэтэжащ лӀыхъужьыгъэм и &lt;b&gt;хъыбар&lt;/b&gt;. || Он снова рассказал маленьким ученикам свою &lt;b&gt;историю о&lt;/b&gt; героизме.  || He once again told his &lt;b&gt;story of&lt;/b&gt; bravery to the young students.
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
|}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А. ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 42
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| Сыт &lt;b&gt;хъыбар&lt;/b&gt;? || Какие &lt;b&gt;новости&lt;/b&gt;? || What's &lt;b&gt;the news&lt;/b&gt;?
|-
!  !!  !! нап. 43
|-
| Псори &lt;b&gt;дыузыншэщ&lt;/b&gt;. || Все &lt;b&gt;живы и здоровы&lt;/b&gt;. || Everyone &lt;b&gt;is alive and well&lt;/b&gt;.
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{зэпхахэр}}
*Хъыбар гъэщӀэгъуэн.
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}} 
*хъыбар: 1. news, story, message; rumor 2. idle talk
*Хъыбар гъэщӀэгъуэн: an interesting story; interesting news
{{урысыбзэ}}
*хъыбар: 1. весть, известие, сообщение; слух 2. пустословие
*Хъыбар гъэщӀэгъуэн: интересные новости
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''псалъафэ зэпыщӀахэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
====Хъыбар гъэӀун====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} spread a rumour
{{псалъафэ-урысыбзэ}} пустить слух.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      - Унагъуэу дэсым я жэмыщӀэ зырыз къызату щытмэ, сэ жесӀэнщ пщыжьым и шыр зэрылӀар, - жиӀэри хъыбар игъэӀуащ [Хъуэжэ].  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Хъу. и таур.}}
====Хъыбар егъэжьэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} spread a rumour
{{псалъафэ-урысыбзэ}} пустить слух
{{псалъафэ-зэпхахэр}} 
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Хъыбар егъэщӀэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} communicate sth to sb, inform sb about sth
{{псалъафэ-урысыбзэ}} сообщить кому-л. что-л., оповестить кого-л. о чём-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      Къэбардыр Тэрчкъалэ къикӀыжри хьэблэм хъыбар яригъэщӀащ.  {{автор|kbd|имяавтора=Т. Хь.}}
====Хъыбар ехъэжьэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-урысыбзэ}} spread a rumour
{{псалъафэ-зэпхахэр}} пустить слух
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Хъыбар зэгъэщӀэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} find out sth about sb or sth
{{псалъафэ-урысыбзэ}} разузнать что-л. о ком-чём-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      Ягъэ кӀынкъым цӀыхум захуэбгъазэрэ хъыбар гуэрхэри зэбгъащӀэмэ.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Ӏуащхь.}}
====Хъыбар зэхэхын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} hear news about sb or sth
{{псалъафэ-урысыбзэ}} услышать весть о ком-чём-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Хъыбар зекӀуэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} there is talk, there are rumours afoot
{{псалъафэ-урысыбзэ}} ходят слухи, разговоры.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Хъыбар зехьэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} spread rumours about sb or sth
{{псалъафэ-урысыбзэ}} разносить слухи о ком-чём-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Хъыбар къэхьын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} bring news about sb or sth
{{псалъафэ-урысыбзэ}} принести весть о ком-чём-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      Мыгувэу Рэмэзан хъыбар къихьащ: — Локъан и хъыбар фӀэкӀа къуажэм дэлъыжкъым, - жиӀэри.  {{автор|kbd|имяавтора=КӀ. Т.}}
====Хъыбар къэӀун====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} to reach sb – about a rumour
{{псалъафэ-урысыбзэ}} донестись, дойти до кого-л. — о слухах.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Хъыбар къегъэкӀуэкӀын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} to engage in idle chatter, empty talk
{{псалъафэ-урысыбзэ}} пустословить.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Хъыбар къегъэхьын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} send news about sb or sth
{{псалъафэ-урысыбзэ}} прислать весть о ком-чём-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Хъыбар къегъэщӀэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-урысыбзэ}} spread a rumour
{{псалъафэ-зэпхахэр}} пустить слух
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Хъыбар къехьэлӀэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} bring news about sb or sth
{{псалъафэ-урысыбзэ}} принести весть о ком-чём-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Хъыбар къылъэӀэсын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} to get or receive news
{{псалъафэ-урысыбзэ}} получить весть.
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Хъыбар къыӀэрыхьэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} to get or receive news
{{псалъафэ-урысыбзэ}} получить весть.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====[И] хъыбар щӀэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} know about sth, have information about sb or sth
{{псалъафэ-урысыбзэ}} быть в курсе чего-л., иметь сведения о ком-чём-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====И хъыбар щӀын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} talk about, have a conversation about sb or sth
{{псалъафэ-урысыбзэ}} говорить, вести разговор о ком-чем-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      Адэмрэ анэмрэ зыгуэрым и хьыбар ящӀырт.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Ӏуащхь.}}
====[И] хъыбар Ӏун====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} spread – about rumours
{{псалъафэ-урысыбзэ}} разнестись, распространиться - о каких-л. слухах.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      Серго дзэ зэрызэхуишэсым и хъыбар зэрыӀуу, абы къыхыхъэну къызэхуэса цӀыхухэм бжыгъэ яӀэтэкъым. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Сов. Къэб. и ӀуэрыӀу.}}
====Хъыбарыр гъэвуун====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} tell, proclaim to everybody about sb or sth
{{псалъафэ-урысыбзэ}} растрезвонить, рассказать всем о ком-чём-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{библиографие}}</text>
      <sha1>j19mxjmy52avybtyjtl9u9dxx185797</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>130344</id>
      <parentid>130343</parentid>
      <timestamp>2026-11-10T10:24:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rhdkabardian</username>
        <id>5</id>
      </contributor>
      <origin>130344</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11399" sha1="jg7t9u45l31hyio789g6kh0jkj0yvjo" xml:space="preserve">{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ЩЫӀЭЦӀЭ}}
{{этимологие}}
&lt; хьэрыпыбзэ: خبر = хъыбар
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=χǝ'bɑ:r}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[хъыбар]}}
{{склоненэ}}
{{скл-ыр|kbd|псалъэпкъ=хъыбар}}
{{мыхьэнэ}}
#Къэхъуа, щыӀа гуэрым теухуауэ жаӀэр, къаӀуатэр.
#КупщӀэншэ, мыхьэнэншэ.
{{щапхъэхэр}}
*Лу и адэр яхэтат Жыраслъэн къэзубыдами, абы и хъыбарыр тэмэму ищӀэрт.  {{автор|kbd|имяавтора=КӀ. А.}}
*Хъыбарщ а уэ пӀуатэр - дэ уи хъыбарым дедэӀуэну дызэхуэсакъым.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Ӏуащхь.}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэреджэ тхылъхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class =&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Адыгэбзэ''', Гугъуэт Л. Т., Зэхъуэхъу Л. Хь, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1984''' !! нап. 110
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
|| Абы еджакӀуэ цӀыкӀухэм къахуиӀуэтэжащ лӀыхъужьыгъэм и &lt;b&gt;хъыбар&lt;/b&gt;. || Он снова рассказал маленьким ученикам свою &lt;b&gt;историю о&lt;/b&gt; героизме.  || He once again told his &lt;b&gt;story of&lt;/b&gt; bravery to the young students.
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
|}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А. ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 42
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| Сыт &lt;b&gt;хъыбар&lt;/b&gt;? || Какие &lt;b&gt;новости&lt;/b&gt;? || What's &lt;b&gt;the news&lt;/b&gt;?
|-
!  !!  !! нап. 43
|-
| &lt;b&gt;Хъыбарышхуи&lt;/b&gt; щыӀэкъым. || Ничего &lt;b&gt;особенного&lt;/b&gt;. || Nothing &lt;b&gt;special&lt;/b&gt;.
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{зэпхахэр}}
*Хъыбар гъэщӀэгъуэн.
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}} 
*хъыбар: 1. news, story, message; rumor 2. idle talk
*Хъыбар гъэщӀэгъуэн: an interesting story; interesting news
{{урысыбзэ}}
*хъыбар: 1. весть, известие, сообщение; слух 2. пустословие
*Хъыбар гъэщӀэгъуэн: интересные новости
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''псалъафэ зэпыщӀахэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
====Хъыбар гъэӀун====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} spread a rumour
{{псалъафэ-урысыбзэ}} пустить слух.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      - Унагъуэу дэсым я жэмыщӀэ зырыз къызату щытмэ, сэ жесӀэнщ пщыжьым и шыр зэрылӀар, - жиӀэри хъыбар игъэӀуащ [Хъуэжэ].  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Хъу. и таур.}}
====Хъыбар егъэжьэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} spread a rumour
{{псалъафэ-урысыбзэ}} пустить слух
{{псалъафэ-зэпхахэр}} 
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Хъыбар егъэщӀэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} communicate sth to sb, inform sb about sth
{{псалъафэ-урысыбзэ}} сообщить кому-л. что-л., оповестить кого-л. о чём-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      Къэбардыр Тэрчкъалэ къикӀыжри хьэблэм хъыбар яригъэщӀащ.  {{автор|kbd|имяавтора=Т. Хь.}}
====Хъыбар ехъэжьэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-урысыбзэ}} spread a rumour
{{псалъафэ-зэпхахэр}} пустить слух
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Хъыбар зэгъэщӀэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} find out sth about sb or sth
{{псалъафэ-урысыбзэ}} разузнать что-л. о ком-чём-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      Ягъэ кӀынкъым цӀыхум захуэбгъазэрэ хъыбар гуэрхэри зэбгъащӀэмэ.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Ӏуащхь.}}
====Хъыбар зэхэхын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} hear news about sb or sth
{{псалъафэ-урысыбзэ}} услышать весть о ком-чём-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Хъыбар зекӀуэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} there is talk, there are rumours afoot
{{псалъафэ-урысыбзэ}} ходят слухи, разговоры.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Хъыбар зехьэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} spread rumours about sb or sth
{{псалъафэ-урысыбзэ}} разносить слухи о ком-чём-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Хъыбар къэхьын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} bring news about sb or sth
{{псалъафэ-урысыбзэ}} принести весть о ком-чём-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      Мыгувэу Рэмэзан хъыбар къихьащ: — Локъан и хъыбар фӀэкӀа къуажэм дэлъыжкъым, - жиӀэри.  {{автор|kbd|имяавтора=КӀ. Т.}}
====Хъыбар къэӀун====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} to reach sb – about a rumour
{{псалъафэ-урысыбзэ}} донестись, дойти до кого-л. — о слухах.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Хъыбар къегъэкӀуэкӀын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} to engage in idle chatter, empty talk
{{псалъафэ-урысыбзэ}} пустословить.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Хъыбар къегъэхьын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} send news about sb or sth
{{псалъафэ-урысыбзэ}} прислать весть о ком-чём-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Хъыбар къегъэщӀэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-урысыбзэ}} spread a rumour
{{псалъафэ-зэпхахэр}} пустить слух
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Хъыбар къехьэлӀэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} bring news about sb or sth
{{псалъафэ-урысыбзэ}} принести весть о ком-чём-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Хъыбар къылъэӀэсын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} to get or receive news
{{псалъафэ-урысыбзэ}} получить весть.
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Хъыбар къыӀэрыхьэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} to get or receive news
{{псалъафэ-урысыбзэ}} получить весть.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====[И] хъыбар щӀэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} know about sth, have information about sb or sth
{{псалъафэ-урысыбзэ}} быть в курсе чего-л., иметь сведения о ком-чём-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====И хъыбар щӀын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} talk about, have a conversation about sb or sth
{{псалъафэ-урысыбзэ}} говорить, вести разговор о ком-чем-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      Адэмрэ анэмрэ зыгуэрым и хьыбар ящӀырт.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Ӏуащхь.}}
====[И] хъыбар Ӏун====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} spread – about rumours
{{псалъафэ-урысыбзэ}} разнестись, распространиться - о каких-л. слухах.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      Серго дзэ зэрызэхуишэсым и хъыбар зэрыӀуу, абы къыхыхъэну къызэхуэса цӀыхухэм бжыгъэ яӀэтэкъым. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Сов. Къэб. и ӀуэрыӀу.}}
====Хъыбарыр гъэвуун====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} tell, proclaim to everybody about sb or sth
{{псалъафэ-урысыбзэ}} растрезвонить, рассказать всем о ком-чём-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{библиографие}}</text>
      <sha1>jg7t9u45l31hyio789g6kh0jkj0yvjo</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>щытын</title>
    <ns>0</ns>
    <id>16048</id>
    <revision>
      <id>130324</id>
      <parentid>130314</parentid>
      <timestamp>2026-11-10T08:24:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rhdkabardian</username>
        <id>5</id>
      </contributor>
      <origin>130324</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5394" sha1="797jlom5hmiggvdjv5ffwljjwgovlcl" xml:space="preserve">щытын
{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ГЛАГОЛ ЛЪЭМЫӀЭС}}
{{этимологие}}
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=ɕǝ'tǝn}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=щы- + [т] + -ы + -н}}
{{спряженэ}}
[[спр-стат-щытын|Глагол лъэмыӏэс &quot;щытын&quot;-ым и спряженэр]]
{{мыхьэнэ}}
#Лъакъуэхэм тегъэщӀауэ зэфӀэтын.
#ЩӀыпӀэ гуэр щыӀэн.
#И пӀэм имыкӀын, мыхъеин.
#ЩытыкӀэ гуэрым итын.
{{щапхъэхэр}}
*МыдэкӀэ Ашэбокъуэм и гъуситӀыр щхьэгъубжэмкӀэ доплъхэри щытхэщ.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=ӀуэрыӀу.}}
*Фадэр куэдрэ щытым мэжабзэ, цӀыхубзыр куэдрэ дэсмэ - мэутхъуэ.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Псжь.}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэреджэ тхылъхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Адыгэбзэ''', Гугъуэт Л. Т., Зэхъуэхъу Л. Хь, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1984''' !! нап. 43
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| Шэнтыр &lt;b&gt;щытщ&lt;/b&gt;.|| Стул &lt;b&gt;стоит&lt;/b&gt;.|| The chair &lt;b&gt;is standing&lt;/b&gt;.
|-
! !! !! нап. 60
|-
| БжьаӀуэр мэзым пэмыжыжьэу &lt;b&gt;щытщ&lt;/b&gt;. || Пасека &lt;b&gt;находится&lt;/b&gt; недалеко от леса.|| The apiary &lt;b&gt;stands&lt;/b&gt; not far from the forest.
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 42
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| Дауэ &lt;b&gt;ущыт&lt;/b&gt;? || Как &lt;b&gt;ты (вы) себя чувствуешь (чувствуете)&lt;/b&gt;? || How &lt;b&gt;are you feeling&lt;/b&gt;?
|-
| Дауэ &lt;b&gt;ущыт&lt;/b&gt;? Уи Ӏуэху дауэ &lt;b&gt;щыт&lt;/b&gt;? || &lt;b&gt;Как&lt;/b&gt; дела? || How &lt;b&gt;are&lt;/b&gt; you?
|-
! !! !! нап. 175
|-
| &lt;b&gt;Сызэрыщытыр&lt;/b&gt; сщӀэркъым. || Я не знаю, &lt;b&gt;что со мной&lt;/b&gt;. || I don’t know &lt;b&gt;what’s wrong with me&lt;/b&gt;.
|-
! !! !! нап. 179
|-
| Дауэ &lt;b&gt;щыт&lt;/b&gt; уи узыншагъэр? || Как твое (ваше) здоровье? || How &lt;b&gt;is&lt;/b&gt; your health?
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{зэпхахэр}}
*Жыжьэу щытын.
*Унэр гъуэгубгъум щытщ.
*МафӀэгур куэдрэ щытащ.
*Хуабэу щытын.
*Къулейсызу щытын.
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*щытын: 1. stand, be in an upright position (about sb) 2. Be placed, put, situated, located swh (about sth) 3. stand still, in place 4. be in some position, condition or state
*Жыжьэу щытын: stand far away
*Унэр гъуэгубгъум щытщ: the house stands on the edge of the road
*МафӀэгур куэдрэ щытащ: the train stood for a long time
*Хуабэу щытын: be warm (hot)
*Къулейсызу щытын: be poor
{{урысыбзэ}}
*щытын: 1. стоять, находиться в вертикальном положении (о ком-л.) 2. быть поставленным, расположенным, находиться где-л. (о чем-л.) 3. стоять на месте 4. быть, находиться в каком-л. положении, состоянии
*Жыжьэу щытын: стоять далеко
*Унэр гъуэгубгъум щытщ: дом стоит у обочины
*МафӀэгур куэдрэ щытащ: поезд долго стоял на месте
*Хуабэу щытын: быть тёплым (горячим)
*Къулейсызу щытын:  быть бедным
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''псалъафэ зэпыщӀахэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
====Узыншэу ущыт!====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} goodbye
{{псалъафэ-урысыбзэ}} до свидания
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А. ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 42
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| Узыншэу &lt;b&gt;ущыт&lt;/b&gt;. || &lt;b&gt;До свидания&lt;/b&gt;. || &lt;b&gt;Goodbye&lt;/b&gt;.
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{библиографие}}</text>
      <sha1>797jlom5hmiggvdjv5ffwljjwgovlcl</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>щыӏэн</title>
    <ns>0</ns>
    <id>16071</id>
    <revision>
      <id>130345</id>
      <parentid>129908</parentid>
      <timestamp>2026-11-10T10:28:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rhdkabardian</username>
        <id>5</id>
      </contributor>
      <origin>130345</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3479" sha1="94ab62m5cyf47if3kxn2p4sb27mk2pp" xml:space="preserve">{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ГЛАГОЛ ЛЪЭМЫӀЭС}}
{{этимологие}}
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=ɕǝ'ʔɐn}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=щы- + [Ӏ] + -э + -н}}
{{спряженэ}}
[[спр-стат-щыӏэн|Глагол лъэмыӏэс &quot;щыӏэн&quot;-ым и спряженэр]]
{{мыхьэнэ}}
#Дунейм тетын, щӀыпӀэ гуэрым щыхэтын, щынэрылъагъун.
{{щапхъэхэр}}
*Къулыкъу щыпщӀэкӀэ уи жагъуэ къэзыщӀыни, зи жагъуэ пщӀыжыни щыӀэнщ.  {{автор|kbd|имяавтора=Къ. Хь.}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэреджэ тхылъхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class =&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Адыгэбзэ''', Гугъуэт Л. Т., Зэхъуэхъу Л. Хь, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1984''' !! нап. 70
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
|| Дэ мэзым &lt;b&gt;дыщыӀащ&lt;/b&gt;.|| Мы &lt;b&gt;побывали в&lt;/b&gt; лесу.|| We &lt;b&gt;have been to&lt;/b&gt; the woods.
|-
|| Мэзым &lt;b&gt;щыӀэщ&lt;/b&gt; мей жыги.|| &lt;b&gt;В&lt;/b&gt;  лесу &lt;b&gt;есть&lt;/b&gt;  и дикая яблоня.|| &lt;b&gt;There are&lt;/b&gt;  also wild apple trees &lt;b&gt;in&lt;/b&gt;  the woods.
|-
|| Сыт хуэдэ жыг &lt;b&gt;щыӀэ&lt;/b&gt; мэзым?|| Какие &lt;b&gt;есть&lt;/b&gt; деревья &lt;b&gt;в&lt;/b&gt; лесу?|| What kind of trees &lt;b&gt;are there in&lt;/b&gt; the woods?
|-
! !! !! нап. 73
|-
|| Джэду анэр гуэщым &lt;b&gt;щыӀэщ&lt;/b&gt;.|| Мать-кошка &lt;b&gt;находится в&lt;/b&gt; сарае.|| The mother cat &lt;b&gt;is in&lt;/b&gt; the shed.
|-
! !! !! нап. 96
|-
|| Дэнэ фӀамыщӀыр &lt;b&gt;здэщыӀэр&lt;/b&gt;?|| Где &lt;b&gt;залегает&lt;/b&gt; уголь?|| Where &lt;b&gt;is coal &lt;b&gt;found (located) &lt;/b&gt;?
|-
! !! !! нап. 98
|-
|| Ноби мэзым &lt;b&gt;дыщыӀащ&lt;/b&gt;.|| И сегодня &lt;b&gt;мы были в&lt;/b&gt; лесу.|| &lt;b&gt;We were in&lt;/b&gt; the forest today, too.
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 43
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| &lt;b&gt;Хъыбарышхуи&lt;/b&gt; щыӀэкъым. || Ничего &lt;b&gt;особенного&lt;/b&gt;. || Nothing &lt;b&gt;special&lt;/b&gt;.
|-
!  !!  !! нап. 178
|-
| Сымаджэщым карантин &lt;b&gt;щыӀэщи&lt;/b&gt;, щӀэупщӀакӀуэ зыри щӀагъэхьэркъым. || В больнице карантин, посетителей не принимают. || &lt;b&gt;There's&lt;/b&gt; a quarantine in the hospital, no visitors allowed.
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{зэпхахэр}}
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*щыӏэн: exist, be, be located or situated swh, be present
{{урысыбзэ}}
*щыӏэн: существовать, быть, находиться где-л., иметься, быть в наличии
{{библиографие}}</text>
      <sha1>94ab62m5cyf47if3kxn2p4sb27mk2pp</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>130346</id>
      <parentid>130345</parentid>
      <timestamp>2026-11-10T10:29:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rhdkabardian</username>
        <id>5</id>
      </contributor>
      <origin>130346</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3475" sha1="jj0paicx2xdagdl0v8vyru3n2lmll4g" xml:space="preserve">{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ГЛАГОЛ ЛЪЭМЫӀЭС}}
{{этимологие}}
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=ɕǝ'ʔɐn}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=щы- + [Ӏ] + -э + -н}}
{{спряженэ}}
[[спр-стат-щыӏэн|Глагол лъэмыӏэс &quot;щыӏэн&quot;-ым и спряженэр]]
{{мыхьэнэ}}
#Дунейм тетын, щӀыпӀэ гуэрым щыхэтын, щынэрылъагъун.
{{щапхъэхэр}}
*Къулыкъу щыпщӀэкӀэ уи жагъуэ къэзыщӀыни, зи жагъуэ пщӀыжыни щыӀэнщ.  {{автор|kbd|имяавтора=Къ. Хь.}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэреджэ тхылъхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class =&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Адыгэбзэ''', Гугъуэт Л. Т., Зэхъуэхъу Л. Хь, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1984''' !! нап. 70
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
|| Дэ мэзым &lt;b&gt;дыщыӀащ&lt;/b&gt;.|| Мы &lt;b&gt;побывали в&lt;/b&gt; лесу.|| We &lt;b&gt;have been to&lt;/b&gt; the woods.
|-
|| Мэзым &lt;b&gt;щыӀэщ&lt;/b&gt; мей жыги.|| &lt;b&gt;В&lt;/b&gt;  лесу &lt;b&gt;есть&lt;/b&gt;  и дикая яблоня.|| &lt;b&gt;There are&lt;/b&gt;  also wild apple trees &lt;b&gt;in&lt;/b&gt;  the woods.
|-
|| Сыт хуэдэ жыг &lt;b&gt;щыӀэ&lt;/b&gt; мэзым?|| Какие &lt;b&gt;есть&lt;/b&gt; деревья &lt;b&gt;в&lt;/b&gt; лесу?|| What kind of trees &lt;b&gt;are there in&lt;/b&gt; the woods?
|-
! !! !! нап. 73
|-
|| Джэду анэр гуэщым &lt;b&gt;щыӀэщ&lt;/b&gt;.|| Мать-кошка &lt;b&gt;находится в&lt;/b&gt; сарае.|| The mother cat &lt;b&gt;is in&lt;/b&gt; the shed.
|-
! !! !! нап. 96
|-
|| Дэнэ фӀамыщӀыр &lt;b&gt;здэщыӀэр&lt;/b&gt;?|| Где &lt;b&gt;залегает&lt;/b&gt; уголь?|| Where &lt;b&gt;is coal &lt;b&gt;found (located) &lt;/b&gt;?
|-
! !! !! нап. 98
|-
|| Ноби мэзым &lt;b&gt;дыщыӀащ&lt;/b&gt;.|| И сегодня &lt;b&gt;мы были в&lt;/b&gt; лесу.|| &lt;b&gt;We were in&lt;/b&gt; the forest today, too.
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 43
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| Хъыбарышхуи &lt;b&gt;щыӀэкъым. || &lt;b&gt;Ничего&lt;/b&gt; особенного. || &lt;b&gt;Nothing&lt;/b&gt; special.
|-
!  !!  !! нап. 178
|-
| Сымаджэщым карантин &lt;b&gt;щыӀэщи&lt;/b&gt;, щӀэупщӀакӀуэ зыри щӀагъэхьэркъым. || В больнице карантин, посетителей не принимают. || &lt;b&gt;There's&lt;/b&gt; a quarantine in the hospital, no visitors allowed.
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{зэпхахэр}}
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*щыӏэн: exist, be, be located or situated swh, be present
{{урысыбзэ}}
*щыӏэн: существовать, быть, находиться где-л., иметься, быть в наличии
{{библиографие}}</text>
      <sha1>jj0paicx2xdagdl0v8vyru3n2lmll4g</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ӏуэху</title>
    <ns>0</ns>
    <id>16832</id>
    <revision>
      <id>130326</id>
      <parentid>49402</parentid>
      <timestamp>2026-11-10T08:30:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rhdkabardian</username>
        <id>5</id>
      </contributor>
      <origin>130326</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="56718" sha1="hzj2zbprn47vbnabzmdoz2758mj4sip" xml:space="preserve">{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ЩЫӀЭЦӀЭ}}
{{этимологие}}
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=ʔʷɐxʷ}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[Ӏуэху]}}
{{склоненэ}}
{{скл-Лр|kbd|псалъэпкъ=Ӏуэху}}
{{мыхьэнэ}}
#Лэжьыгъэ, псалъэ, гупсысэ мыхъуу ягъэзащӀэ Ӏуэхугъуэ.
#Зыгуэрым ехьэлӀа, и къалэным хыхьэ.
#КъэхъукъащӀэ, Ӏуэхугъуэ гуэрым теухуа хабзэкӀэ зэхэгъэкӀыныгъэ.
#ЩытыкӀэ.
{{щапхъэхэр}}
*Ӏуэху мыублэ блэ хэсщ.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Псжь.}}
*Уи мыӀуэху зепхуэмэ, уи щхьэм баш техуэнщ.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Псжь.}}
*АдэкӀэ Залымджэрий къыжиӀащ фронт псоми Ӏуэхур зэрыщыщытыр.  {{автор|kbd|имяавтора=Къ. Хь.}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэреджэ тхылъхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class =&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Адыгэбзэ''', Гугъуэт Л. Т., Зэхъуэхъу Л. Хь, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1984''' !! нап. 89
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
|| Мэрян еджэнри унагъуэ &lt;b&gt;Ӏуэхури&lt;/b&gt; зэдихьырт.|| Мерян сочетала учёбу &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; домашние &lt;b&gt;дела&lt;/b&gt;.|| Maryan was combining her studies &lt;b&gt;with&lt;/b&gt; her home &lt;b&gt;chores&lt;/b&gt;.
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А. ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 42
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| Дауэ ущыт? Уи &lt;b&gt;Ӏуэху&lt;/b&gt; дауэ щыт? || Как &lt;b&gt;дела&lt;/b&gt;? || How are &lt;b&gt;things&lt;/b&gt;?
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{зэпхахэр}}
*Ар сэ си Ӏуэхуу къызолъытэ.
*Судыр иджыри зэ Ӏуэхум хэплъэжащ.
*Заводым Ӏуэхур щыщӀагъуэтэкъым.
*ӀуэхуфӀ
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*ӏуэху: 1. practical activity; work; occupation, labour 2. affair, business, matter, things (sth directly concerning sb or sth) 3. trial, hearing, case, proceedings (for example, in the courts) 4. state of affairs, situation
*Ар сэ си Ӏуэхуу къызолъытэ: I consider this to be my business.
*Судыр иджыри зэ Ӏуэхум хэплъэжащ: the court considered the case one again.
*Заводым Ӏуэхур щыщӀагъуэтэкъым: Business at the factory was not doing well.
*ӀуэхуфӀ: a good thing
{{урысыбзэ}}
*ӏуэху: 1. практическая деятельность; работа, занятие, труд 2. дело (то, что непосредственно касается кого-чего-л.) 3. дело, разбирательство (напр. судебное) 4. положение вещей, обстановка
*Ар сэ си Ӏуэхуу къызолъытэ: я считаю это своим делом.
*Судыр иджыри зэ Ӏуэхум хэплъэжащ: суд рассмотрел дело еще раз.
*Заводым Ӏуэхур щыщӀагъуэтэкъым: На заводе дела шли неважно.
*ӀуэхуфӀ: хорошее дело
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''псалъафэ зэпыщӀахэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
====Абы и Ӏуэху щхьэхуэщ====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} that’s different; that’s quite another thing.
{{псалъафэ-урысыбзэ}} это другое дело
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэху бгъэдэмылъхьэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} not do business with sb
{{псалъафэ-урысыбзэ}} не вести своих дел с кем-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====[И] Ӏуэху бзаджэкъым====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} he’s doing well.
{{псалъафэ-урысыбзэ}} его дела неплохи.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэху блэкӀ====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} urgent business
{{псалъафэ-урысыбзэ}} срочное, неотложное дело.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====[И] Ӏуэху дэкӀын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} be successful – about sb’s business
{{псалъафэ-урысыбзэ}} удасться - о чьём-л. деле.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэху джэгукъым====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} serious business, not sth trivial
{{псалъафэ-урысыбзэ}} серьёзное дело, не пустяк.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэху еплъыкӀэ====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} opinion, judgement of sb or sth
{{псалъафэ-урысыбзэ}} мнение, суждение по поводу кого-чего-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэху ехьэжьэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} get down to business, start doing sth
{{псалъафэ-урысыбзэ}} взяться за дело, начать дело.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      Фэ тӀум а Ӏуэхур ефхьэжьэмэ, дэгъуэу зэрызэфӀэвгъэкӀынум, шэч лъэпкъ къытесхьэркъым. {{автор|kbd|имяавтора=КӀ. А.}}
====Ӏуэху ехьэлӀэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} inform sb, bring them up to date
{{псалъафэ-урысыбзэ}} ввести кого-л. в курс дела.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====[Я] Ӏуэху зэпымылъыжын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} break off relations with each other
{{псалъафэ-урысыбзэ}} порвать отношения друг с другом.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      Мы дакъикъэм къыщыщӀэдзауэ уэрэ сэрэ ди Ӏуэху зэпылъыжкъым ...  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Зэкъу.}}
====[И] Ӏуэху зэрыхуэхъукӀэ====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} we’ll see how it goes; depending on circumstances
{{псалъафэ-урысыбзэ}} как получится; смотря по обстоятельствам.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэху зэрыхъэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} concoct sth
{{псалъафэ-урысыбзэ}} состряпать дело.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====[Я] Ӏуэху зэхэлъын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} have things in common with each other
{{псалъафэ-урысыбзэ}} иметь друг с другом общие дела.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====[Я] Ӏуэху зэхэмылъыжын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} break off relations with each other
{{псалъафэ-урысыбзэ}} порвать отношения друг с другом.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэху зэхуиӀэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} have business connections, relationships
{{псалъафэ-урысыбзэ}} иметь деловые связи, отношения.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэху зэфӀэгъэкӀын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} bring sth to an end or conclusion
{{псалъафэ-урысыбзэ}} довести дело до конца.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэху зэфӀэхын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} complete the case; finish things
{{псалъафэ-урысыбзэ}} завершить дело.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэху зэщӀылӀэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} agree among themselves about business.
{{псалъафэ-урысыбзэ}} договориться между собой о каком-л. деле.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэху зегъэкӀуэӀ.====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} do things
{{псалъафэ-урысыбзэ}} вершить дела.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэху зехуэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} do, be busy with some buisness
{{псалъафэ-урысыбзэ}} заниматься, быть занятым каким-л. делом.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      Ӏуэху зетхуэнкӀэ дыхуэкӀэщӀт, Мэкъумэш тщӀэнуэ щӀы ди мащӀэт.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Япэу лъ. з.}}
====Ӏуэху зехьэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} do things
{{псалъафэ-урысыбзэ}} вершить дела.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      Ӏуэхур куэдрэ зепхьэмэ мэлъахъэ.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Псжь.}}
====Ӏуэху имыӀэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} be idle
{{псалъафэ-урысыбзэ}} быть без дела.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэху иӀэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} be busy doing sth
{{псалъафэ-урысыбзэ}} быть занятым каким-л. делом.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      Ӏуэху зиӀэ псалъалэщи, бэгу зиӀэ тӀэхъуалэщ.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Псжь.}}
====Ӏуэху къанэ====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} urgent business
{{псалъафэ-урысыбзэ}} неотложное дело.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэху къэгъэхъеин====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} start some matter or affair
{{псалъафэ-урысыбзэ}} затеять какое-л. дело; начать какое-л. дело.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэху къэубэлэцын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} come up – about sth unpleasant
{{псалъафэ-урысыбзэ}} возникнуть — о каком-л. неприятном деле.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэху къэхъеин====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} start some business
{{псалъафэ-урысыбзэ}} затеять какое-л. дело; начать какое-л. дело.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэху къэщтэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} start some business
{{псалъафэ-урысыбзэ}} затеять какое-л. дело; начать какое-л. дело.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      — КъикӀынур сщӀэркъым, ауэ уи Ӏуэхур сэ къызощтэ, — жиӀащ пхъашэу нэхъыжьым.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Ӏуащхь.}}
====Ӏуэху къэӀэтын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} start some business
{{псалъафэ-урысыбзэ}} затеять какое-л. дело; начать какое-л. дело.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      — Ӏуэху къэпӀэтар къабыл ухъу, — жаӀэрт къыщӀыхьэхэм, нэхъыжьым и Ӏэр яубыдурэ.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=ӀуэрыӀу.}}
====Ӏуэху къеуэлӀэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} come up, arise, appear – about sth
{{псалъафэ-урысыбзэ}} возникнуть у кого-л. — о каком-л. деле.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      ПӀэщӀэгъуэкӀэ зэфӀамыгъэкӀым мыхъуну зэгуэрым хъумпӀэцӀэдж гупым Ӏуэху къайуэлӀат.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Япэу лъ. з.}}
====Ӏуэху къигъэкӀын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} blow sth up out of proportions, exaggerate sth
{{псалъафэ-урысыбзэ}} раздуть какое-л. дело.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэху къылъыкъуэкӀын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} come up, arise, appear – about sth
{{псалъафэ-урысыбзэ}} возникнуть у кого-л. — о каком-л. деле.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэху лэжьын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} be busy doing sth, be engaged in doing sth
{{псалъафэ-урысыбзэ}} заниматься делом.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      УзыхущӀегъуэжын Ӏуэху умылэжь.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Псжь.}}
====Ӏуэху темыщӀыкӀын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} get started doing sth right away
{{псалъафэ-урысыбзэ}} срочно приниматься за какое-л. дело.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэху темыщӀыхьын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} not reckon with sb, not rely on sb
{{псалъафэ-урысыбзэ}} не считаться с кем-чем-л., не основываться на ком-чём-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэху-тӀэ ар====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} easier than pie, easier than falling off a log
{{псалъафэ-урысыбзэ}} легче лёгкого.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэху фӀей====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} dirty, dark business
{{псалъафэ-урысыбзэ}} грязное, тёмное дело.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэху хэгъэтын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} involve sb in sth, embroil sb in sth
{{псалъафэ-урысыбзэ}} втянуть кого-л. в какое-л. дело.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэху хэлъхьэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} take part in sth, participate in sth
{{псалъафэ-урысыбзэ}} принять участие в каком-л. деле.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====[И] Ӏуэху хэлъын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} be related to sb or sth
{{псалъафэ-урысыбзэ}} иметь отношение к кому-чему-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэху хэплъэгъуэ====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} unpleasant business, disagreeable affair
{{псалъафэ-урысыбзэ}} неприятное дело.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэху хэхуэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} get involved in sth, get caught up in sth
{{псалъафэ-урысыбзэ}} влипнуть в какое-л. дело.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      Унагъуэр Ӏуэху хэхуат, емыкӀу къатехуэнкӀэ хъунути, гузавэрт.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=ӀуэрыӀу.}}
====Ӏуэху хыхьэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} get involved in sth, get caught up in sth
{{псалъафэ-урысыбзэ}} ввязаться в какое-л. дело.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэху хуэщӀэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} work for sb
{{псалъафэ-урысыбзэ}} поработать на кого-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэху хъун====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} turn into trouble for sb, cause trouble for sb
{{псалъафэ-урысыбзэ}} обернуться неприятностью для кого-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====[И] Ӏуэху щхьэ къутащ====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} unreliable, unstable (about a person).
{{псалъафэ-урысыбзэ}} ненадёжный, неустойчивый (о человеке).
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэху щӀэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} do sth
{{псалъафэ-урысыбзэ}} заниматься каким-л. делом.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэху щӀын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} take on or pursue sb or sth
{{псалъафэ-урысыбзэ}} взяться за кого-что-л.; преследовать кого-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхуи дэлъи имыӀэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} twiddle your thumbs, be idle
{{псалъафэ-урысыбзэ}} бить баклуши.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====[И] Ӏуэхуи и дэлъи хэмылъын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} it’s none of my business
{{псалъафэ-урысыбзэ}} моё дело сторона.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхум бгъэдэтын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} be busy doing sth relevant
{{псалъафэ-урысыбзэ}} быть при деле.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхум зыкъемыгъэлын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} get carried away with doing sth; devote yourself to doing sth.
{{псалъафэ-урысыбзэ}} увлекаться каким-л. делом; отдавать себя работу.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхум зыпыӀудзын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} avoid working; stay away from work
{{псалъафэ-урысыбзэ}} сторониться, избегать работы.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхум и курыкупсэм хэтын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} be at the center of sth; to be the organiser of sth.
{{псалъафэ-урысыбзэ}} быть в центре какого-л. дела; быть организатором каких-л. дел.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхум итхьэлэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} be very busy, be loaded down with things to do.
{{псалъафэ-урысыбзэ}} быть очень занятым, заваленным делами.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхум куууэ кӀуэцӀрыплъын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} look into a matter, investigate sth
{{псалъафэ-урысыбзэ}} вникнуть в дело.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхум кӀэ етын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} finish the job; see sth through
{{псалъафэ-урысыбзэ}} довести дело до конца.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхум къыпыджэрэзыкӀын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} be removed from some matter or affair, be taken off sth
{{псалъафэ-урысыбзэ}} оказаться отстранённым от какого-л. дела.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхум къыпыкӀэрэхъукӀын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} be removed from some matter or affair, be taken off sth
{{псалъафэ-урысыбзэ}} оказаться отстранённым от какого-л. дела.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхум къыхэлъытэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} consider, take sth into account
{{псалъафэ-урысыбзэ}} учесть, принять во внимание что-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхум къуацэкӀэ хэуэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} bring confusion and discord to some matter
{{псалъафэ-урысыбзэ}} внести в дело сумятицу, разлад.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхум пэщӀэтын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} be busy doing sth relevant
{{псалъафэ-урысыбзэ}} быть при деле.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхум пэщӀэувэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} not let sth proceed; not let sb take sth further
{{псалъафэ-урысыбзэ}} не давать ходу какому-л. делу.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхум пхэнжу бгъэдыхьэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} begin at the wrong end; put the cart before the horse
{{псалъафэ-урысыбзэ}} взяться за дело не с того конца.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхум хэджэрэзэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} accidentally become an accomplice; get involved in sth.
{{псалъафэ-урысыбзэ}} случайно оказаться соучастником; влипнуть в какое-л. дело.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхум хэзэрыхьын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} get tangled up in some affair
{{псалъафэ-урысыбзэ}} запутаться в каком-л. деле.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхум хэлъэгъуэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} anticipate sth, foresee sth
{{псалъафэ-урысыбзэ}} предвидеть что-л. в каком-л. деле.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхум хэмытын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} not to take part in sth, remain aloof from sth.
{{псалъафэ-урысыбзэ}} не принимать участие в каком-л. деле, быть в стороне от какого-л. дела.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхум хэмыхьэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} not to take part in sth, remain aloof from sth.
{{псалъафэ-урысыбзэ}} не принимать участие в каком-л. деле, быть в стороне от какого-л. дела.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхум хэплъэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} consider sth, sort sth out
         Судыр Ӏуэхум хэплъащ. The court considered the case.
{{псалъафэ-урысыбзэ}} рассмотреть какое-л. дело, разобраться в каком-л. деле.
         Судыр Ӏуэхум хэплъащ. Суд разобрал дело.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
      Судыр Ӏуэхум хэплъащ.
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхум хэпщэфӀыхьын (хэпыджэн, хэпырхъэн, хэуэн)====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} confuse matters
{{псалъафэ-урысыбзэ}} запутать какое-л. дело.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхум хэунэзэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} get tangled up in some affair
{{псалъафэ-урысыбзэ}} запутаться в каком-л. деле.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхум хэщӀыкӀын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} know or be familiar with sth; be versed in sth
{{псалъафэ-урысыбзэ}} знать какое-л. дело, быть сведущим в каком-л. деле.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхум хуэнжьын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} know or be familiar with sth; be versed in sth
{{псалъафэ-урысыбзэ}} знать какое-л. дело, быть сведущим в каком-л. деле.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхум хьэрычэт хэлъхьэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} show initiative in sth
{{псалъафэ-урысыбзэ}} проявить инициативу в каком-л. деле.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхум щхьэзэ хэхъухьын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} be very busy, be loaded down with things to do.
{{псалъафэ-урысыбзэ}} быть очень занятым, заваленным делами.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхум щыгъуэзэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} be familiar with some matter.
{{псалъафэ-урысыбзэ}} быть знакомым с каким-л. делом.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      Ӏуэхум ущымыгъуазэу утыку уимыхьэ.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Псжь.}}
====Ӏуэхум щымыщын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} be irrelevant
{{псалъафэ-урысыбзэ}} [это] к делу не относится.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхум щӀигъэнэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} be very busy, be loaded down with work
{{псалъафэ-урысыбзэ}} быть очень занятым, заваленным делами.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхур абы шымыӀэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} that's not the point.
{{псалъафэ-урысыбзэ}} не в этом дело.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====[Зи] Ӏуэхур бжэгъум фӀэӀуа====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} divulge to everyone, let everybody know (a secret)
{{псалъафэ-урысыбзэ}} сделать достоянием всех (какую-л. тайну).
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхур гъэбэтэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} blow sth up out of proportions
{{псалъафэ-урысыбзэ}} раздуть дело.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхур гъэтэрэзын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} impose order in some matter
{{псалъафэ-урысыбзэ}} навести порядок в каком-л. деле.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхур гъэтӀылъын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} put sth off, postpone sth
{{псалъафэ-урысыбзэ}} отложить дело.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхур дэгъэкӀын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} achieve a breakthrough in some matter; 
{{псалъафэ-урысыбзэ}} пробить какое-л. дело.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====[И] Ӏуэхур дэкӀуеин====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} improve, get better (about sb’s affairs) 
{{псалъафэ-урысыбзэ}} улучшиться, пойти в гору — о чьих-л. делах.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхур дэӀыгъын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} support sb (in some matter)
{{псалъафэ-урысыбзэ}} поддержать кого-л. в [его] деле.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====[Зи] Ӏуэхур дзасэм пыӀуа====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} exaggerate; make a mouse from a molehill
{{псалъафэ-урысыбзэ}} делать из мухи слона.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхур зэдэӀэтын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} do sth together, jointly
{{псалъафэ-урысыбзэ}} делать какое-л. дело сообща.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхур зэкӀэлъыкӀуэжын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} get better, be on the mend (about some business or matter)
{{псалъафэ-урысыбзэ}} поправиться — о каком-л. деле.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхур зэпыудын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} interrupt some matter
{{псалъафэ-урысыбзэ}} прервать какое-л. дело.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхур зэрыщытщ====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} things aren’t moving forward or progressing
{{псалъафэ-урысыбзэ}} дело не продвигается.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхур зэфӀэгъэзэрыхьын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} mix up matters, confuse matters 
{{псалъафэ-урысыбзэ}} запутать какое-л. дело.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхур зэфӀэгъэцӀэфтын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} get a job done quickly
{{псалъафэ-урысыбзэ}} быстро управиться с делом.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхур зэфӀэнэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} stalled — about some matter
{{псалъафэ-урысыбзэ}} застопориться — о каком-л. деле.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхур зэфӀэхьэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} be successful, be going well – about some business
{{псалъафэ-урысыбзэ}} получиться, сладиться — о каком-л. деле.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхур зэӀыгъэхьэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} mix up matters; confuse matters
{{псалъафэ-урысыбзэ}} запутать какое-л. дело.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхур зэӀыхьэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} go wrong, take a bad turn (about affairs)
{{псалъафэ-урысыбзэ}} разладиться — о каком-л. деле.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхур зэӀыщӀэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} mix up matters; confuse matters
{{псалъафэ-урысыбзэ}} запутать какое-л. дело.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхур здэщыӀэр====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} the circumstances of the case, the essence of the case.
{{псалъафэ-урысыбзэ}} обстоятельства дела, суть дела.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхур зехуэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} do sth; be engaged in doing sth
{{псалъафэ-урысыбзэ}} заниматься каким-л. делом.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхур зыгуэрым бгъэдэлъхьэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} assign a task to sb
{{псалъафэ-урысыбзэ}} поручить какое-л. дело кому-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхур зыгуэрым хуэзэху====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} until the case is settled, until matter is resolved
{{псалъафэ-урысыбзэ}} пока дело уладится, пока дело решится, пока дело утрясётся.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхур зыгурымыгъэӀуэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} ignore [conversations] about sth
{{псалъафэ-урысыбзэ}} пропускать мимо ушей [разговоры] о каком-л. деле.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхур зытетыр====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} the circumstances of the matter, the essence of the case.
{{псалъафэ-урысыбзэ}} обстоятельства дела, суть дела.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхур зыӀутыр====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} the circumstances of the matter, the essence of the case.
{{псалъафэ-урысыбзэ}} обстоятельства дела, суть дела.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхур кӀуэцӀрыгъэкӀын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} achieve a breakthrough in some matter; 
{{псалъафэ-урысыбзэ}} пробить какое-л. дело.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхур къэгъэубэлэцын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}}
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} blow sth up out of proportions, exaggerate
{{псалъафэ-урысыбзэ}} раздуть какое-л. дело.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхур къэкъутэжын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} fail, fall through, collapse — about a business
{{псалъафэ-урысыбзэ}} расстроиться — о каком-л. деле.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхур къэкъутэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} fail, fall through, collapse, go under — about a business
{{псалъафэ-урысыбзэ}} расстроиться — о каком-л. деле.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====[И] Ӏуэхур къэнэжын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} leave some matter unfinished
{{псалъафэ-урысыбзэ}} оставить какое-л. дело неоконченным.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхур къэтӀэщӀын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} delve into some matter
{{псалъафэ-урысыбзэ}} копаться в делах.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхур къэхъеижын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} to come up or arise again (about some matter)
{{псалъафэ-урысыбзэ}} снова всплыть — о каком-л. деле.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхур къэӀэтыжын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} to resume or reinitiate some matter
{{псалъафэ-урысыбзэ}} снова возобновить, возбудить какое-л. дело.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхур къекӀэрэхъуэкӀыжын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} return to their previous state (for example, about past affairs).
{{псалъафэ-урысыбзэ}} вернуться в прежнее состояние (напр. о былых делах).
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхур къекӀэрэхъуэкӀын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} end in a surprise — about some matter
{{псалъафэ-урысыбзэ}} обернуться неожиданностью — о каком-л. деле.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхур къехьэлъэкӀын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} have trouble or experience difficulty in some matter
{{псалъафэ-урысыбзэ}} испытывать затруднение в каком-л. деле.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхур къехъулӀэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} be successful — about some business or matter
{{псалъафэ-урысыбзэ}} удасться, получиться у кого-л. — о каком-л. деле.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхур къешынэуэжын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} reappear, pop up (about sth unpleasant for sb).
{{псалъафэ-урысыбзэ}} вновь возникнуть, всплыть (о неприятном для кого-л. деле).
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхур лъэхъэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} slow sth down, confuse some matter
{{псалъафэ-урысыбзэ}} затормозить, запутать какое-л. дело.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхур ткӀийуэ гъэувын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} approach sth in a serious way
{{псалъафэ-урысыбзэ}} серьёзно подойти к какому-л. делу.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхур укъуэдиин====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} firmly insist on sth (in solving some problem)
{{псалъафэ-урысыбзэ}} твёрдо стоять на чём-л. (при решении какого-л. вопроса).
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхур фӀыуэ къыщӀидзыжын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} get better, improve — about affairs.
{{псалъафэ-урысыбзэ}} поправиться — о каком-л. деле.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхур шыпхэ хъун====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} get worse, worsen — about affairs
{{псалъафэ-урысыбзэ}} ухудшиться — о каком-л. деле.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхур щӀэуфэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} cover up some matter
{{псалъафэ-урысыбзэ}} прикрыть какое-л. дело.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхур Ӏэпэдэгъэлэл щӀын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} give up, abandon sth
{{псалъафэ-урысыбзэ}} забросить какое-л. дело.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====[Си] Ӏуэхущ====
1.
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} warrant, take charge of some matter
{{псалъафэ-урысыбзэ}} я ручаюсь, я отвечаю за это дело.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      Си Ӏуэхущ иджы езы Долэти а щӀалэ цӀыкӀуитӀым ӀэпэкӀэ къеӀусэмэ.  {{автор|kbd|имяавтора=КӀ. А.}}
2.
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} this is my [own personal] business.
{{псалъафэ-урысыбзэ}} это моё [личное] дело.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэху бгъэдыхьэкӀэ====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} Лэжьыгъэ, къалэн гуэр зэрагъэзащӀэ щӀыкӀэ, Ӏэмал.
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} approach to some matter
         Ӏуэху бгъэдыхьэкӀэ тэмэм. The right way of approaching sth
{{псалъафэ-урысыбзэ}} подход к какому-л. делу
         Ӏуэху бгъэдыхьэкӀэ тэмэм. Правильный подход к делу.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
      Ӏуэху бгъэдыхьэкӀэ тэмэм.
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэху еплъыкӀэ====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} Лэжьыгъэ, къалэн, Ӏуэху гуэрым зэрегупсыс, абы теухуауэ я гугъэ.
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} opinion, point of view
{{псалъафэ-урысыбзэ}} взгляд, точка зрения
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэху зехьэкӀэ====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} manner, way, style of working
{{псалъафэ-урысыбзэ}} манера, стиль работы
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэху фӀохъу апщий====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} Уи (фи) Ӏуэху фӀы ухъу (лэжьыгъэ гуэр зыгъэзащӀэм зэрызыхуагъазэ сэлам).
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}}  God help you! (wish)
{{псалъафэ-урысыбзэ}} бог в помощь! (пожелание)
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэху щӀэкӀэ====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} Ӏуэху, къалэн гуэр зэрагъэзащӀэ, зэралэжь щӀыкӀэ, Ӏэмал.
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} manner, way, style of working
{{псалъафэ-урысыбзэ}} манера, стиль работы
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      Ӏуэху щӀэкӀэ зымыщӀэр Ӏуэху щӀэным егъалӀэ. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Псжь.}}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{библиографие}}</text>
      <sha1>hzj2zbprn47vbnabzmdoz2758mj4sip</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>130327</id>
      <parentid>130326</parentid>
      <timestamp>2026-11-10T08:31:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rhdkabardian</username>
        <id>5</id>
      </contributor>
      <origin>130327</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="56716" sha1="3j1kdcspprk4xfwdf7nzo5jg9xn1bmy" xml:space="preserve">{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ЩЫӀЭЦӀЭ}}
{{этимологие}}
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=ʔʷɐxʷ}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[Ӏуэху]}}
{{склоненэ}}
{{скл-Лр|kbd|псалъэпкъ=Ӏуэху}}
{{мыхьэнэ}}
#Лэжьыгъэ, псалъэ, гупсысэ мыхъуу ягъэзащӀэ Ӏуэхугъуэ.
#Зыгуэрым ехьэлӀа, и къалэным хыхьэ.
#КъэхъукъащӀэ, Ӏуэхугъуэ гуэрым теухуа хабзэкӀэ зэхэгъэкӀыныгъэ.
#ЩытыкӀэ.
{{щапхъэхэр}}
*Ӏуэху мыублэ блэ хэсщ.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Псжь.}}
*Уи мыӀуэху зепхуэмэ, уи щхьэм баш техуэнщ.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Псжь.}}
*АдэкӀэ Залымджэрий къыжиӀащ фронт псоми Ӏуэхур зэрыщыщытыр.  {{автор|kbd|имяавтора=Къ. Хь.}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэреджэ тхылъхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class =&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Адыгэбзэ''', Гугъуэт Л. Т., Зэхъуэхъу Л. Хь, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1984''' !! нап. 89
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
|| Мэрян еджэнри унагъуэ &lt;b&gt;Ӏуэхури&lt;/b&gt; зэдихьырт.|| Мерян сочетала учёбу &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; домашние &lt;b&gt;дела&lt;/b&gt;.|| Maryan was combining her studies &lt;b&gt;with&lt;/b&gt; her &lt;b&gt;housework&lt;/b&gt;.
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А. ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 42
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| Дауэ ущыт? Уи &lt;b&gt;Ӏуэху&lt;/b&gt; дауэ щыт? || Как &lt;b&gt;дела&lt;/b&gt;? || How are &lt;b&gt;things&lt;/b&gt;?
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{зэпхахэр}}
*Ар сэ си Ӏуэхуу къызолъытэ.
*Судыр иджыри зэ Ӏуэхум хэплъэжащ.
*Заводым Ӏуэхур щыщӀагъуэтэкъым.
*ӀуэхуфӀ
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*ӏуэху: 1. practical activity; work; occupation, labour 2. affair, business, matter, things (sth directly concerning sb or sth) 3. trial, hearing, case, proceedings (for example, in the courts) 4. state of affairs, situation
*Ар сэ си Ӏуэхуу къызолъытэ: I consider this to be my business.
*Судыр иджыри зэ Ӏуэхум хэплъэжащ: the court considered the case one again.
*Заводым Ӏуэхур щыщӀагъуэтэкъым: Business at the factory was not doing well.
*ӀуэхуфӀ: a good thing
{{урысыбзэ}}
*ӏуэху: 1. практическая деятельность; работа, занятие, труд 2. дело (то, что непосредственно касается кого-чего-л.) 3. дело, разбирательство (напр. судебное) 4. положение вещей, обстановка
*Ар сэ си Ӏуэхуу къызолъытэ: я считаю это своим делом.
*Судыр иджыри зэ Ӏуэхум хэплъэжащ: суд рассмотрел дело еще раз.
*Заводым Ӏуэхур щыщӀагъуэтэкъым: На заводе дела шли неважно.
*ӀуэхуфӀ: хорошее дело
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''псалъафэ зэпыщӀахэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
====Абы и Ӏуэху щхьэхуэщ====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} that’s different; that’s quite another thing.
{{псалъафэ-урысыбзэ}} это другое дело
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэху бгъэдэмылъхьэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} not do business with sb
{{псалъафэ-урысыбзэ}} не вести своих дел с кем-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====[И] Ӏуэху бзаджэкъым====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} he’s doing well.
{{псалъафэ-урысыбзэ}} его дела неплохи.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэху блэкӀ====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} urgent business
{{псалъафэ-урысыбзэ}} срочное, неотложное дело.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====[И] Ӏуэху дэкӀын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} be successful – about sb’s business
{{псалъафэ-урысыбзэ}} удасться - о чьём-л. деле.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэху джэгукъым====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} serious business, not sth trivial
{{псалъафэ-урысыбзэ}} серьёзное дело, не пустяк.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэху еплъыкӀэ====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} opinion, judgement of sb or sth
{{псалъафэ-урысыбзэ}} мнение, суждение по поводу кого-чего-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэху ехьэжьэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} get down to business, start doing sth
{{псалъафэ-урысыбзэ}} взяться за дело, начать дело.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      Фэ тӀум а Ӏуэхур ефхьэжьэмэ, дэгъуэу зэрызэфӀэвгъэкӀынум, шэч лъэпкъ къытесхьэркъым. {{автор|kbd|имяавтора=КӀ. А.}}
====Ӏуэху ехьэлӀэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} inform sb, bring them up to date
{{псалъафэ-урысыбзэ}} ввести кого-л. в курс дела.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====[Я] Ӏуэху зэпымылъыжын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} break off relations with each other
{{псалъафэ-урысыбзэ}} порвать отношения друг с другом.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      Мы дакъикъэм къыщыщӀэдзауэ уэрэ сэрэ ди Ӏуэху зэпылъыжкъым ...  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Зэкъу.}}
====[И] Ӏуэху зэрыхуэхъукӀэ====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} we’ll see how it goes; depending on circumstances
{{псалъафэ-урысыбзэ}} как получится; смотря по обстоятельствам.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэху зэрыхъэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} concoct sth
{{псалъафэ-урысыбзэ}} состряпать дело.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====[Я] Ӏуэху зэхэлъын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} have things in common with each other
{{псалъафэ-урысыбзэ}} иметь друг с другом общие дела.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====[Я] Ӏуэху зэхэмылъыжын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} break off relations with each other
{{псалъафэ-урысыбзэ}} порвать отношения друг с другом.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэху зэхуиӀэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} have business connections, relationships
{{псалъафэ-урысыбзэ}} иметь деловые связи, отношения.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэху зэфӀэгъэкӀын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} bring sth to an end or conclusion
{{псалъафэ-урысыбзэ}} довести дело до конца.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэху зэфӀэхын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} complete the case; finish things
{{псалъафэ-урысыбзэ}} завершить дело.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэху зэщӀылӀэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} agree among themselves about business.
{{псалъафэ-урысыбзэ}} договориться между собой о каком-л. деле.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэху зегъэкӀуэӀ.====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} do things
{{псалъафэ-урысыбзэ}} вершить дела.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэху зехуэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} do, be busy with some buisness
{{псалъафэ-урысыбзэ}} заниматься, быть занятым каким-л. делом.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      Ӏуэху зетхуэнкӀэ дыхуэкӀэщӀт, Мэкъумэш тщӀэнуэ щӀы ди мащӀэт.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Япэу лъ. з.}}
====Ӏуэху зехьэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} do things
{{псалъафэ-урысыбзэ}} вершить дела.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      Ӏуэхур куэдрэ зепхьэмэ мэлъахъэ.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Псжь.}}
====Ӏуэху имыӀэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} be idle
{{псалъафэ-урысыбзэ}} быть без дела.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэху иӀэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} be busy doing sth
{{псалъафэ-урысыбзэ}} быть занятым каким-л. делом.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      Ӏуэху зиӀэ псалъалэщи, бэгу зиӀэ тӀэхъуалэщ.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Псжь.}}
====Ӏуэху къанэ====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} urgent business
{{псалъафэ-урысыбзэ}} неотложное дело.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэху къэгъэхъеин====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} start some matter or affair
{{псалъафэ-урысыбзэ}} затеять какое-л. дело; начать какое-л. дело.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэху къэубэлэцын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} come up – about sth unpleasant
{{псалъафэ-урысыбзэ}} возникнуть — о каком-л. неприятном деле.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэху къэхъеин====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} start some business
{{псалъафэ-урысыбзэ}} затеять какое-л. дело; начать какое-л. дело.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэху къэщтэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} start some business
{{псалъафэ-урысыбзэ}} затеять какое-л. дело; начать какое-л. дело.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      — КъикӀынур сщӀэркъым, ауэ уи Ӏуэхур сэ къызощтэ, — жиӀащ пхъашэу нэхъыжьым.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Ӏуащхь.}}
====Ӏуэху къэӀэтын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} start some business
{{псалъафэ-урысыбзэ}} затеять какое-л. дело; начать какое-л. дело.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      — Ӏуэху къэпӀэтар къабыл ухъу, — жаӀэрт къыщӀыхьэхэм, нэхъыжьым и Ӏэр яубыдурэ.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=ӀуэрыӀу.}}
====Ӏуэху къеуэлӀэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} come up, arise, appear – about sth
{{псалъафэ-урысыбзэ}} возникнуть у кого-л. — о каком-л. деле.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      ПӀэщӀэгъуэкӀэ зэфӀамыгъэкӀым мыхъуну зэгуэрым хъумпӀэцӀэдж гупым Ӏуэху къайуэлӀат.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Япэу лъ. з.}}
====Ӏуэху къигъэкӀын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} blow sth up out of proportions, exaggerate sth
{{псалъафэ-урысыбзэ}} раздуть какое-л. дело.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэху къылъыкъуэкӀын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} come up, arise, appear – about sth
{{псалъафэ-урысыбзэ}} возникнуть у кого-л. — о каком-л. деле.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэху лэжьын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} be busy doing sth, be engaged in doing sth
{{псалъафэ-урысыбзэ}} заниматься делом.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      УзыхущӀегъуэжын Ӏуэху умылэжь.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Псжь.}}
====Ӏуэху темыщӀыкӀын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} get started doing sth right away
{{псалъафэ-урысыбзэ}} срочно приниматься за какое-л. дело.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэху темыщӀыхьын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} not reckon with sb, not rely on sb
{{псалъафэ-урысыбзэ}} не считаться с кем-чем-л., не основываться на ком-чём-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэху-тӀэ ар====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} easier than pie, easier than falling off a log
{{псалъафэ-урысыбзэ}} легче лёгкого.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэху фӀей====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} dirty, dark business
{{псалъафэ-урысыбзэ}} грязное, тёмное дело.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэху хэгъэтын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} involve sb in sth, embroil sb in sth
{{псалъафэ-урысыбзэ}} втянуть кого-л. в какое-л. дело.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэху хэлъхьэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} take part in sth, participate in sth
{{псалъафэ-урысыбзэ}} принять участие в каком-л. деле.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====[И] Ӏуэху хэлъын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} be related to sb or sth
{{псалъафэ-урысыбзэ}} иметь отношение к кому-чему-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэху хэплъэгъуэ====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} unpleasant business, disagreeable affair
{{псалъафэ-урысыбзэ}} неприятное дело.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэху хэхуэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} get involved in sth, get caught up in sth
{{псалъафэ-урысыбзэ}} влипнуть в какое-л. дело.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      Унагъуэр Ӏуэху хэхуат, емыкӀу къатехуэнкӀэ хъунути, гузавэрт.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=ӀуэрыӀу.}}
====Ӏуэху хыхьэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} get involved in sth, get caught up in sth
{{псалъафэ-урысыбзэ}} ввязаться в какое-л. дело.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэху хуэщӀэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} work for sb
{{псалъафэ-урысыбзэ}} поработать на кого-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэху хъун====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} turn into trouble for sb, cause trouble for sb
{{псалъафэ-урысыбзэ}} обернуться неприятностью для кого-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====[И] Ӏуэху щхьэ къутащ====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} unreliable, unstable (about a person).
{{псалъафэ-урысыбзэ}} ненадёжный, неустойчивый (о человеке).
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэху щӀэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} do sth
{{псалъафэ-урысыбзэ}} заниматься каким-л. делом.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэху щӀын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} take on or pursue sb or sth
{{псалъафэ-урысыбзэ}} взяться за кого-что-л.; преследовать кого-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхуи дэлъи имыӀэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} twiddle your thumbs, be idle
{{псалъафэ-урысыбзэ}} бить баклуши.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====[И] Ӏуэхуи и дэлъи хэмылъын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} it’s none of my business
{{псалъафэ-урысыбзэ}} моё дело сторона.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхум бгъэдэтын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} be busy doing sth relevant
{{псалъафэ-урысыбзэ}} быть при деле.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхум зыкъемыгъэлын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} get carried away with doing sth; devote yourself to doing sth.
{{псалъафэ-урысыбзэ}} увлекаться каким-л. делом; отдавать себя работу.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхум зыпыӀудзын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} avoid working; stay away from work
{{псалъафэ-урысыбзэ}} сторониться, избегать работы.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхум и курыкупсэм хэтын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} be at the center of sth; to be the organiser of sth.
{{псалъафэ-урысыбзэ}} быть в центре какого-л. дела; быть организатором каких-л. дел.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхум итхьэлэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} be very busy, be loaded down with things to do.
{{псалъафэ-урысыбзэ}} быть очень занятым, заваленным делами.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхум куууэ кӀуэцӀрыплъын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} look into a matter, investigate sth
{{псалъафэ-урысыбзэ}} вникнуть в дело.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхум кӀэ етын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} finish the job; see sth through
{{псалъафэ-урысыбзэ}} довести дело до конца.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхум къыпыджэрэзыкӀын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} be removed from some matter or affair, be taken off sth
{{псалъафэ-урысыбзэ}} оказаться отстранённым от какого-л. дела.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхум къыпыкӀэрэхъукӀын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} be removed from some matter or affair, be taken off sth
{{псалъафэ-урысыбзэ}} оказаться отстранённым от какого-л. дела.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхум къыхэлъытэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} consider, take sth into account
{{псалъафэ-урысыбзэ}} учесть, принять во внимание что-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхум къуацэкӀэ хэуэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} bring confusion and discord to some matter
{{псалъафэ-урысыбзэ}} внести в дело сумятицу, разлад.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхум пэщӀэтын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} be busy doing sth relevant
{{псалъафэ-урысыбзэ}} быть при деле.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхум пэщӀэувэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} not let sth proceed; not let sb take sth further
{{псалъафэ-урысыбзэ}} не давать ходу какому-л. делу.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхум пхэнжу бгъэдыхьэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} begin at the wrong end; put the cart before the horse
{{псалъафэ-урысыбзэ}} взяться за дело не с того конца.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхум хэджэрэзэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} accidentally become an accomplice; get involved in sth.
{{псалъафэ-урысыбзэ}} случайно оказаться соучастником; влипнуть в какое-л. дело.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхум хэзэрыхьын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} get tangled up in some affair
{{псалъафэ-урысыбзэ}} запутаться в каком-л. деле.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхум хэлъэгъуэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} anticipate sth, foresee sth
{{псалъафэ-урысыбзэ}} предвидеть что-л. в каком-л. деле.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхум хэмытын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} not to take part in sth, remain aloof from sth.
{{псалъафэ-урысыбзэ}} не принимать участие в каком-л. деле, быть в стороне от какого-л. дела.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхум хэмыхьэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} not to take part in sth, remain aloof from sth.
{{псалъафэ-урысыбзэ}} не принимать участие в каком-л. деле, быть в стороне от какого-л. дела.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхум хэплъэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} consider sth, sort sth out
         Судыр Ӏуэхум хэплъащ. The court considered the case.
{{псалъафэ-урысыбзэ}} рассмотреть какое-л. дело, разобраться в каком-л. деле.
         Судыр Ӏуэхум хэплъащ. Суд разобрал дело.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
      Судыр Ӏуэхум хэплъащ.
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхум хэпщэфӀыхьын (хэпыджэн, хэпырхъэн, хэуэн)====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} confuse matters
{{псалъафэ-урысыбзэ}} запутать какое-л. дело.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхум хэунэзэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} get tangled up in some affair
{{псалъафэ-урысыбзэ}} запутаться в каком-л. деле.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхум хэщӀыкӀын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} know or be familiar with sth; be versed in sth
{{псалъафэ-урысыбзэ}} знать какое-л. дело, быть сведущим в каком-л. деле.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхум хуэнжьын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} know or be familiar with sth; be versed in sth
{{псалъафэ-урысыбзэ}} знать какое-л. дело, быть сведущим в каком-л. деле.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхум хьэрычэт хэлъхьэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} show initiative in sth
{{псалъафэ-урысыбзэ}} проявить инициативу в каком-л. деле.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхум щхьэзэ хэхъухьын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} be very busy, be loaded down with things to do.
{{псалъафэ-урысыбзэ}} быть очень занятым, заваленным делами.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхум щыгъуэзэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} be familiar with some matter.
{{псалъафэ-урысыбзэ}} быть знакомым с каким-л. делом.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      Ӏуэхум ущымыгъуазэу утыку уимыхьэ.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Псжь.}}
====Ӏуэхум щымыщын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} be irrelevant
{{псалъафэ-урысыбзэ}} [это] к делу не относится.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхум щӀигъэнэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} be very busy, be loaded down with work
{{псалъафэ-урысыбзэ}} быть очень занятым, заваленным делами.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхур абы шымыӀэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} that's not the point.
{{псалъафэ-урысыбзэ}} не в этом дело.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====[Зи] Ӏуэхур бжэгъум фӀэӀуа====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} divulge to everyone, let everybody know (a secret)
{{псалъафэ-урысыбзэ}} сделать достоянием всех (какую-л. тайну).
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхур гъэбэтэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} blow sth up out of proportions
{{псалъафэ-урысыбзэ}} раздуть дело.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхур гъэтэрэзын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} impose order in some matter
{{псалъафэ-урысыбзэ}} навести порядок в каком-л. деле.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхур гъэтӀылъын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} put sth off, postpone sth
{{псалъафэ-урысыбзэ}} отложить дело.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхур дэгъэкӀын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} achieve a breakthrough in some matter; 
{{псалъафэ-урысыбзэ}} пробить какое-л. дело.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====[И] Ӏуэхур дэкӀуеин====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} improve, get better (about sb’s affairs) 
{{псалъафэ-урысыбзэ}} улучшиться, пойти в гору — о чьих-л. делах.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхур дэӀыгъын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} support sb (in some matter)
{{псалъафэ-урысыбзэ}} поддержать кого-л. в [его] деле.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====[Зи] Ӏуэхур дзасэм пыӀуа====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} exaggerate; make a mouse from a molehill
{{псалъафэ-урысыбзэ}} делать из мухи слона.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхур зэдэӀэтын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} do sth together, jointly
{{псалъафэ-урысыбзэ}} делать какое-л. дело сообща.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхур зэкӀэлъыкӀуэжын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} get better, be on the mend (about some business or matter)
{{псалъафэ-урысыбзэ}} поправиться — о каком-л. деле.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхур зэпыудын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} interrupt some matter
{{псалъафэ-урысыбзэ}} прервать какое-л. дело.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхур зэрыщытщ====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} things aren’t moving forward or progressing
{{псалъафэ-урысыбзэ}} дело не продвигается.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхур зэфӀэгъэзэрыхьын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} mix up matters, confuse matters 
{{псалъафэ-урысыбзэ}} запутать какое-л. дело.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхур зэфӀэгъэцӀэфтын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} get a job done quickly
{{псалъафэ-урысыбзэ}} быстро управиться с делом.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхур зэфӀэнэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} stalled — about some matter
{{псалъафэ-урысыбзэ}} застопориться — о каком-л. деле.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхур зэфӀэхьэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} be successful, be going well – about some business
{{псалъафэ-урысыбзэ}} получиться, сладиться — о каком-л. деле.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхур зэӀыгъэхьэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} mix up matters; confuse matters
{{псалъафэ-урысыбзэ}} запутать какое-л. дело.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхур зэӀыхьэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} go wrong, take a bad turn (about affairs)
{{псалъафэ-урысыбзэ}} разладиться — о каком-л. деле.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхур зэӀыщӀэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} mix up matters; confuse matters
{{псалъафэ-урысыбзэ}} запутать какое-л. дело.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхур здэщыӀэр====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} the circumstances of the case, the essence of the case.
{{псалъафэ-урысыбзэ}} обстоятельства дела, суть дела.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхур зехуэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} do sth; be engaged in doing sth
{{псалъафэ-урысыбзэ}} заниматься каким-л. делом.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхур зыгуэрым бгъэдэлъхьэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} assign a task to sb
{{псалъафэ-урысыбзэ}} поручить какое-л. дело кому-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхур зыгуэрым хуэзэху====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} until the case is settled, until matter is resolved
{{псалъафэ-урысыбзэ}} пока дело уладится, пока дело решится, пока дело утрясётся.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхур зыгурымыгъэӀуэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} ignore [conversations] about sth
{{псалъафэ-урысыбзэ}} пропускать мимо ушей [разговоры] о каком-л. деле.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхур зытетыр====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} the circumstances of the matter, the essence of the case.
{{псалъафэ-урысыбзэ}} обстоятельства дела, суть дела.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхур зыӀутыр====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} the circumstances of the matter, the essence of the case.
{{псалъафэ-урысыбзэ}} обстоятельства дела, суть дела.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхур кӀуэцӀрыгъэкӀын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} achieve a breakthrough in some matter; 
{{псалъафэ-урысыбзэ}} пробить какое-л. дело.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхур къэгъэубэлэцын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}}
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} blow sth up out of proportions, exaggerate
{{псалъафэ-урысыбзэ}} раздуть какое-л. дело.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхур къэкъутэжын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} fail, fall through, collapse — about a business
{{псалъафэ-урысыбзэ}} расстроиться — о каком-л. деле.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхур къэкъутэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} fail, fall through, collapse, go under — about a business
{{псалъафэ-урысыбзэ}} расстроиться — о каком-л. деле.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====[И] Ӏуэхур къэнэжын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} leave some matter unfinished
{{псалъафэ-урысыбзэ}} оставить какое-л. дело неоконченным.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхур къэтӀэщӀын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} delve into some matter
{{псалъафэ-урысыбзэ}} копаться в делах.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхур къэхъеижын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} to come up or arise again (about some matter)
{{псалъафэ-урысыбзэ}} снова всплыть — о каком-л. деле.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхур къэӀэтыжын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} to resume or reinitiate some matter
{{псалъафэ-урысыбзэ}} снова возобновить, возбудить какое-л. дело.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхур къекӀэрэхъуэкӀыжын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} return to their previous state (for example, about past affairs).
{{псалъафэ-урысыбзэ}} вернуться в прежнее состояние (напр. о былых делах).
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхур къекӀэрэхъуэкӀын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} end in a surprise — about some matter
{{псалъафэ-урысыбзэ}} обернуться неожиданностью — о каком-л. деле.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхур къехьэлъэкӀын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} have trouble or experience difficulty in some matter
{{псалъафэ-урысыбзэ}} испытывать затруднение в каком-л. деле.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхур къехъулӀэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} be successful — about some business or matter
{{псалъафэ-урысыбзэ}} удасться, получиться у кого-л. — о каком-л. деле.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхур къешынэуэжын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} reappear, pop up (about sth unpleasant for sb).
{{псалъафэ-урысыбзэ}} вновь возникнуть, всплыть (о неприятном для кого-л. деле).
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхур лъэхъэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} slow sth down, confuse some matter
{{псалъафэ-урысыбзэ}} затормозить, запутать какое-л. дело.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхур ткӀийуэ гъэувын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} approach sth in a serious way
{{псалъафэ-урысыбзэ}} серьёзно подойти к какому-л. делу.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхур укъуэдиин====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} firmly insist on sth (in solving some problem)
{{псалъафэ-урысыбзэ}} твёрдо стоять на чём-л. (при решении какого-л. вопроса).
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхур фӀыуэ къыщӀидзыжын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} get better, improve — about affairs.
{{псалъафэ-урысыбзэ}} поправиться — о каком-л. деле.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхур шыпхэ хъун====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} get worse, worsen — about affairs
{{псалъафэ-урысыбзэ}} ухудшиться — о каком-л. деле.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхур щӀэуфэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} cover up some matter
{{псалъафэ-урысыбзэ}} прикрыть какое-л. дело.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхур Ӏэпэдэгъэлэл щӀын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} give up, abandon sth
{{псалъафэ-урысыбзэ}} забросить какое-л. дело.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====[Си] Ӏуэхущ====
1.
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} warrant, take charge of some matter
{{псалъафэ-урысыбзэ}} я ручаюсь, я отвечаю за это дело.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      Си Ӏуэхущ иджы езы Долэти а щӀалэ цӀыкӀуитӀым ӀэпэкӀэ къеӀусэмэ.  {{автор|kbd|имяавтора=КӀ. А.}}
2.
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} this is my [own personal] business.
{{псалъафэ-урысыбзэ}} это моё [личное] дело.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэху бгъэдыхьэкӀэ====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} Лэжьыгъэ, къалэн гуэр зэрагъэзащӀэ щӀыкӀэ, Ӏэмал.
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} approach to some matter
         Ӏуэху бгъэдыхьэкӀэ тэмэм. The right way of approaching sth
{{псалъафэ-урысыбзэ}} подход к какому-л. делу
         Ӏуэху бгъэдыхьэкӀэ тэмэм. Правильный подход к делу.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
      Ӏуэху бгъэдыхьэкӀэ тэмэм.
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэху еплъыкӀэ====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} Лэжьыгъэ, къалэн, Ӏуэху гуэрым зэрегупсыс, абы теухуауэ я гугъэ.
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} opinion, point of view
{{псалъафэ-урысыбзэ}} взгляд, точка зрения
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэху зехьэкӀэ====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} manner, way, style of working
{{псалъафэ-урысыбзэ}} манера, стиль работы
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэху фӀохъу апщий====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} Уи (фи) Ӏуэху фӀы ухъу (лэжьыгъэ гуэр зыгъэзащӀэм зэрызыхуагъазэ сэлам).
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}}  God help you! (wish)
{{псалъафэ-урысыбзэ}} бог в помощь! (пожелание)
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэху щӀэкӀэ====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} Ӏуэху, къалэн гуэр зэрагъэзащӀэ, зэралэжь щӀыкӀэ, Ӏэмал.
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} manner, way, style of working
{{псалъафэ-урысыбзэ}} манера, стиль работы
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      Ӏуэху щӀэкӀэ зымыщӀэр Ӏуэху щӀэным егъалӀэ. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Псжь.}}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{библиографие}}</text>
      <sha1>3j1kdcspprk4xfwdf7nzo5jg9xn1bmy</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>130328</id>
      <parentid>130327</parentid>
      <timestamp>2026-11-10T08:32:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rhdkabardian</username>
        <id>5</id>
      </contributor>
      <origin>130328</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="56705" sha1="n2tew4de8c9fk1lpt36s1zgp9vnil7y" xml:space="preserve">{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ЩЫӀЭЦӀЭ}}
{{этимологие}}
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=ʔʷɐxʷ}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[Ӏуэху]}}
{{склоненэ}}
{{скл-Лр|kbd|псалъэпкъ=Ӏуэху}}
{{мыхьэнэ}}
#Лэжьыгъэ, псалъэ, гупсысэ мыхъуу ягъэзащӀэ Ӏуэхугъуэ.
#Зыгуэрым ехьэлӀа, и къалэным хыхьэ.
#КъэхъукъащӀэ, Ӏуэхугъуэ гуэрым теухуа хабзэкӀэ зэхэгъэкӀыныгъэ.
#ЩытыкӀэ.
{{щапхъэхэр}}
*Ӏуэху мыублэ блэ хэсщ.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Псжь.}}
*Уи мыӀуэху зепхуэмэ, уи щхьэм баш техуэнщ.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Псжь.}}
*АдэкӀэ Залымджэрий къыжиӀащ фронт псоми Ӏуэхур зэрыщыщытыр.  {{автор|kbd|имяавтора=Къ. Хь.}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэреджэ тхылъхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class =&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Адыгэбзэ''', Гугъуэт Л. Т., Зэхъуэхъу Л. Хь, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1984''' !! нап. 89
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
|| Мэрян еджэнри унагъуэ &lt;b&gt;Ӏуэхури&lt;/b&gt; зэдихьырт.|| Мерян сочетала учёбу &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; домашние &lt;b&gt;дела&lt;/b&gt;.|| Maryan was combining her studies &lt;b&gt;with housework&lt;/b&gt;.
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А. ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 42
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| Дауэ ущыт? Уи &lt;b&gt;Ӏуэху&lt;/b&gt; дауэ щыт? || Как &lt;b&gt;дела&lt;/b&gt;? || How are &lt;b&gt;things&lt;/b&gt;?
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{зэпхахэр}}
*Ар сэ си Ӏуэхуу къызолъытэ.
*Судыр иджыри зэ Ӏуэхум хэплъэжащ.
*Заводым Ӏуэхур щыщӀагъуэтэкъым.
*ӀуэхуфӀ
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*ӏуэху: 1. practical activity; work; occupation, labour 2. affair, business, matter, things (sth directly concerning sb or sth) 3. trial, hearing, case, proceedings (for example, in the courts) 4. state of affairs, situation
*Ар сэ си Ӏуэхуу къызолъытэ: I consider this to be my business.
*Судыр иджыри зэ Ӏуэхум хэплъэжащ: the court considered the case one again.
*Заводым Ӏуэхур щыщӀагъуэтэкъым: Business at the factory was not doing well.
*ӀуэхуфӀ: a good thing
{{урысыбзэ}}
*ӏуэху: 1. практическая деятельность; работа, занятие, труд 2. дело (то, что непосредственно касается кого-чего-л.) 3. дело, разбирательство (напр. судебное) 4. положение вещей, обстановка
*Ар сэ си Ӏуэхуу къызолъытэ: я считаю это своим делом.
*Судыр иджыри зэ Ӏуэхум хэплъэжащ: суд рассмотрел дело еще раз.
*Заводым Ӏуэхур щыщӀагъуэтэкъым: На заводе дела шли неважно.
*ӀуэхуфӀ: хорошее дело
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''псалъафэ зэпыщӀахэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
====Абы и Ӏуэху щхьэхуэщ====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} that’s different; that’s quite another thing.
{{псалъафэ-урысыбзэ}} это другое дело
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэху бгъэдэмылъхьэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} not do business with sb
{{псалъафэ-урысыбзэ}} не вести своих дел с кем-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====[И] Ӏуэху бзаджэкъым====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} he’s doing well.
{{псалъафэ-урысыбзэ}} его дела неплохи.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэху блэкӀ====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} urgent business
{{псалъафэ-урысыбзэ}} срочное, неотложное дело.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====[И] Ӏуэху дэкӀын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} be successful – about sb’s business
{{псалъафэ-урысыбзэ}} удасться - о чьём-л. деле.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэху джэгукъым====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} serious business, not sth trivial
{{псалъафэ-урысыбзэ}} серьёзное дело, не пустяк.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэху еплъыкӀэ====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} opinion, judgement of sb or sth
{{псалъафэ-урысыбзэ}} мнение, суждение по поводу кого-чего-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэху ехьэжьэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} get down to business, start doing sth
{{псалъафэ-урысыбзэ}} взяться за дело, начать дело.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      Фэ тӀум а Ӏуэхур ефхьэжьэмэ, дэгъуэу зэрызэфӀэвгъэкӀынум, шэч лъэпкъ къытесхьэркъым. {{автор|kbd|имяавтора=КӀ. А.}}
====Ӏуэху ехьэлӀэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} inform sb, bring them up to date
{{псалъафэ-урысыбзэ}} ввести кого-л. в курс дела.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====[Я] Ӏуэху зэпымылъыжын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} break off relations with each other
{{псалъафэ-урысыбзэ}} порвать отношения друг с другом.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      Мы дакъикъэм къыщыщӀэдзауэ уэрэ сэрэ ди Ӏуэху зэпылъыжкъым ...  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Зэкъу.}}
====[И] Ӏуэху зэрыхуэхъукӀэ====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} we’ll see how it goes; depending on circumstances
{{псалъафэ-урысыбзэ}} как получится; смотря по обстоятельствам.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэху зэрыхъэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} concoct sth
{{псалъафэ-урысыбзэ}} состряпать дело.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====[Я] Ӏуэху зэхэлъын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} have things in common with each other
{{псалъафэ-урысыбзэ}} иметь друг с другом общие дела.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====[Я] Ӏуэху зэхэмылъыжын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} break off relations with each other
{{псалъафэ-урысыбзэ}} порвать отношения друг с другом.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэху зэхуиӀэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} have business connections, relationships
{{псалъафэ-урысыбзэ}} иметь деловые связи, отношения.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэху зэфӀэгъэкӀын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} bring sth to an end or conclusion
{{псалъафэ-урысыбзэ}} довести дело до конца.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэху зэфӀэхын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} complete the case; finish things
{{псалъафэ-урысыбзэ}} завершить дело.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэху зэщӀылӀэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} agree among themselves about business.
{{псалъафэ-урысыбзэ}} договориться между собой о каком-л. деле.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэху зегъэкӀуэӀ.====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} do things
{{псалъафэ-урысыбзэ}} вершить дела.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэху зехуэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} do, be busy with some buisness
{{псалъафэ-урысыбзэ}} заниматься, быть занятым каким-л. делом.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      Ӏуэху зетхуэнкӀэ дыхуэкӀэщӀт, Мэкъумэш тщӀэнуэ щӀы ди мащӀэт.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Япэу лъ. з.}}
====Ӏуэху зехьэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} do things
{{псалъафэ-урысыбзэ}} вершить дела.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      Ӏуэхур куэдрэ зепхьэмэ мэлъахъэ.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Псжь.}}
====Ӏуэху имыӀэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} be idle
{{псалъафэ-урысыбзэ}} быть без дела.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэху иӀэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} be busy doing sth
{{псалъафэ-урысыбзэ}} быть занятым каким-л. делом.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      Ӏуэху зиӀэ псалъалэщи, бэгу зиӀэ тӀэхъуалэщ.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Псжь.}}
====Ӏуэху къанэ====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} urgent business
{{псалъафэ-урысыбзэ}} неотложное дело.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэху къэгъэхъеин====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} start some matter or affair
{{псалъафэ-урысыбзэ}} затеять какое-л. дело; начать какое-л. дело.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэху къэубэлэцын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} come up – about sth unpleasant
{{псалъафэ-урысыбзэ}} возникнуть — о каком-л. неприятном деле.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэху къэхъеин====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} start some business
{{псалъафэ-урысыбзэ}} затеять какое-л. дело; начать какое-л. дело.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэху къэщтэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} start some business
{{псалъафэ-урысыбзэ}} затеять какое-л. дело; начать какое-л. дело.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      — КъикӀынур сщӀэркъым, ауэ уи Ӏуэхур сэ къызощтэ, — жиӀащ пхъашэу нэхъыжьым.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Ӏуащхь.}}
====Ӏуэху къэӀэтын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} start some business
{{псалъафэ-урысыбзэ}} затеять какое-л. дело; начать какое-л. дело.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      — Ӏуэху къэпӀэтар къабыл ухъу, — жаӀэрт къыщӀыхьэхэм, нэхъыжьым и Ӏэр яубыдурэ.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=ӀуэрыӀу.}}
====Ӏуэху къеуэлӀэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} come up, arise, appear – about sth
{{псалъафэ-урысыбзэ}} возникнуть у кого-л. — о каком-л. деле.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      ПӀэщӀэгъуэкӀэ зэфӀамыгъэкӀым мыхъуну зэгуэрым хъумпӀэцӀэдж гупым Ӏуэху къайуэлӀат.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Япэу лъ. з.}}
====Ӏуэху къигъэкӀын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} blow sth up out of proportions, exaggerate sth
{{псалъафэ-урысыбзэ}} раздуть какое-л. дело.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэху къылъыкъуэкӀын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} come up, arise, appear – about sth
{{псалъафэ-урысыбзэ}} возникнуть у кого-л. — о каком-л. деле.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэху лэжьын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} be busy doing sth, be engaged in doing sth
{{псалъафэ-урысыбзэ}} заниматься делом.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      УзыхущӀегъуэжын Ӏуэху умылэжь.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Псжь.}}
====Ӏуэху темыщӀыкӀын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} get started doing sth right away
{{псалъафэ-урысыбзэ}} срочно приниматься за какое-л. дело.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэху темыщӀыхьын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} not reckon with sb, not rely on sb
{{псалъафэ-урысыбзэ}} не считаться с кем-чем-л., не основываться на ком-чём-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэху-тӀэ ар====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} easier than pie, easier than falling off a log
{{псалъафэ-урысыбзэ}} легче лёгкого.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэху фӀей====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} dirty, dark business
{{псалъафэ-урысыбзэ}} грязное, тёмное дело.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэху хэгъэтын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} involve sb in sth, embroil sb in sth
{{псалъафэ-урысыбзэ}} втянуть кого-л. в какое-л. дело.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэху хэлъхьэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} take part in sth, participate in sth
{{псалъафэ-урысыбзэ}} принять участие в каком-л. деле.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====[И] Ӏуэху хэлъын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} be related to sb or sth
{{псалъафэ-урысыбзэ}} иметь отношение к кому-чему-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэху хэплъэгъуэ====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} unpleasant business, disagreeable affair
{{псалъафэ-урысыбзэ}} неприятное дело.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэху хэхуэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} get involved in sth, get caught up in sth
{{псалъафэ-урысыбзэ}} влипнуть в какое-л. дело.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      Унагъуэр Ӏуэху хэхуат, емыкӀу къатехуэнкӀэ хъунути, гузавэрт.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=ӀуэрыӀу.}}
====Ӏуэху хыхьэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} get involved in sth, get caught up in sth
{{псалъафэ-урысыбзэ}} ввязаться в какое-л. дело.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэху хуэщӀэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} work for sb
{{псалъафэ-урысыбзэ}} поработать на кого-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэху хъун====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} turn into trouble for sb, cause trouble for sb
{{псалъафэ-урысыбзэ}} обернуться неприятностью для кого-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====[И] Ӏуэху щхьэ къутащ====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} unreliable, unstable (about a person).
{{псалъафэ-урысыбзэ}} ненадёжный, неустойчивый (о человеке).
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэху щӀэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} do sth
{{псалъафэ-урысыбзэ}} заниматься каким-л. делом.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэху щӀын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} take on or pursue sb or sth
{{псалъафэ-урысыбзэ}} взяться за кого-что-л.; преследовать кого-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхуи дэлъи имыӀэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} twiddle your thumbs, be idle
{{псалъафэ-урысыбзэ}} бить баклуши.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====[И] Ӏуэхуи и дэлъи хэмылъын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} it’s none of my business
{{псалъафэ-урысыбзэ}} моё дело сторона.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхум бгъэдэтын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} be busy doing sth relevant
{{псалъафэ-урысыбзэ}} быть при деле.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхум зыкъемыгъэлын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} get carried away with doing sth; devote yourself to doing sth.
{{псалъафэ-урысыбзэ}} увлекаться каким-л. делом; отдавать себя работу.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхум зыпыӀудзын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} avoid working; stay away from work
{{псалъафэ-урысыбзэ}} сторониться, избегать работы.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхум и курыкупсэм хэтын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} be at the center of sth; to be the organiser of sth.
{{псалъафэ-урысыбзэ}} быть в центре какого-л. дела; быть организатором каких-л. дел.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхум итхьэлэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} be very busy, be loaded down with things to do.
{{псалъафэ-урысыбзэ}} быть очень занятым, заваленным делами.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхум куууэ кӀуэцӀрыплъын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} look into a matter, investigate sth
{{псалъафэ-урысыбзэ}} вникнуть в дело.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхум кӀэ етын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} finish the job; see sth through
{{псалъафэ-урысыбзэ}} довести дело до конца.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхум къыпыджэрэзыкӀын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} be removed from some matter or affair, be taken off sth
{{псалъафэ-урысыбзэ}} оказаться отстранённым от какого-л. дела.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхум къыпыкӀэрэхъукӀын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} be removed from some matter or affair, be taken off sth
{{псалъафэ-урысыбзэ}} оказаться отстранённым от какого-л. дела.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхум къыхэлъытэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} consider, take sth into account
{{псалъафэ-урысыбзэ}} учесть, принять во внимание что-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхум къуацэкӀэ хэуэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} bring confusion and discord to some matter
{{псалъафэ-урысыбзэ}} внести в дело сумятицу, разлад.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхум пэщӀэтын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} be busy doing sth relevant
{{псалъафэ-урысыбзэ}} быть при деле.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхум пэщӀэувэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} not let sth proceed; not let sb take sth further
{{псалъафэ-урысыбзэ}} не давать ходу какому-л. делу.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхум пхэнжу бгъэдыхьэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} begin at the wrong end; put the cart before the horse
{{псалъафэ-урысыбзэ}} взяться за дело не с того конца.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхум хэджэрэзэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} accidentally become an accomplice; get involved in sth.
{{псалъафэ-урысыбзэ}} случайно оказаться соучастником; влипнуть в какое-л. дело.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхум хэзэрыхьын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} get tangled up in some affair
{{псалъафэ-урысыбзэ}} запутаться в каком-л. деле.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхум хэлъэгъуэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} anticipate sth, foresee sth
{{псалъафэ-урысыбзэ}} предвидеть что-л. в каком-л. деле.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхум хэмытын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} not to take part in sth, remain aloof from sth.
{{псалъафэ-урысыбзэ}} не принимать участие в каком-л. деле, быть в стороне от какого-л. дела.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхум хэмыхьэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} not to take part in sth, remain aloof from sth.
{{псалъафэ-урысыбзэ}} не принимать участие в каком-л. деле, быть в стороне от какого-л. дела.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхум хэплъэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} consider sth, sort sth out
         Судыр Ӏуэхум хэплъащ. The court considered the case.
{{псалъафэ-урысыбзэ}} рассмотреть какое-л. дело, разобраться в каком-л. деле.
         Судыр Ӏуэхум хэплъащ. Суд разобрал дело.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
      Судыр Ӏуэхум хэплъащ.
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхум хэпщэфӀыхьын (хэпыджэн, хэпырхъэн, хэуэн)====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} confuse matters
{{псалъафэ-урысыбзэ}} запутать какое-л. дело.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхум хэунэзэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} get tangled up in some affair
{{псалъафэ-урысыбзэ}} запутаться в каком-л. деле.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхум хэщӀыкӀын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} know or be familiar with sth; be versed in sth
{{псалъафэ-урысыбзэ}} знать какое-л. дело, быть сведущим в каком-л. деле.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхум хуэнжьын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} know or be familiar with sth; be versed in sth
{{псалъафэ-урысыбзэ}} знать какое-л. дело, быть сведущим в каком-л. деле.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхум хьэрычэт хэлъхьэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} show initiative in sth
{{псалъафэ-урысыбзэ}} проявить инициативу в каком-л. деле.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхум щхьэзэ хэхъухьын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} be very busy, be loaded down with things to do.
{{псалъафэ-урысыбзэ}} быть очень занятым, заваленным делами.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхум щыгъуэзэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} be familiar with some matter.
{{псалъафэ-урысыбзэ}} быть знакомым с каким-л. делом.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      Ӏуэхум ущымыгъуазэу утыку уимыхьэ.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Псжь.}}
====Ӏуэхум щымыщын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} be irrelevant
{{псалъафэ-урысыбзэ}} [это] к делу не относится.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхум щӀигъэнэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} be very busy, be loaded down with work
{{псалъафэ-урысыбзэ}} быть очень занятым, заваленным делами.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхур абы шымыӀэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} that's not the point.
{{псалъафэ-урысыбзэ}} не в этом дело.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====[Зи] Ӏуэхур бжэгъум фӀэӀуа====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} divulge to everyone, let everybody know (a secret)
{{псалъафэ-урысыбзэ}} сделать достоянием всех (какую-л. тайну).
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхур гъэбэтэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} blow sth up out of proportions
{{псалъафэ-урысыбзэ}} раздуть дело.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхур гъэтэрэзын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} impose order in some matter
{{псалъафэ-урысыбзэ}} навести порядок в каком-л. деле.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхур гъэтӀылъын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} put sth off, postpone sth
{{псалъафэ-урысыбзэ}} отложить дело.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхур дэгъэкӀын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} achieve a breakthrough in some matter; 
{{псалъафэ-урысыбзэ}} пробить какое-л. дело.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====[И] Ӏуэхур дэкӀуеин====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} improve, get better (about sb’s affairs) 
{{псалъафэ-урысыбзэ}} улучшиться, пойти в гору — о чьих-л. делах.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхур дэӀыгъын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} support sb (in some matter)
{{псалъафэ-урысыбзэ}} поддержать кого-л. в [его] деле.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====[Зи] Ӏуэхур дзасэм пыӀуа====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} exaggerate; make a mouse from a molehill
{{псалъафэ-урысыбзэ}} делать из мухи слона.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхур зэдэӀэтын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} do sth together, jointly
{{псалъафэ-урысыбзэ}} делать какое-л. дело сообща.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхур зэкӀэлъыкӀуэжын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} get better, be on the mend (about some business or matter)
{{псалъафэ-урысыбзэ}} поправиться — о каком-л. деле.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхур зэпыудын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} interrupt some matter
{{псалъафэ-урысыбзэ}} прервать какое-л. дело.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхур зэрыщытщ====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} things aren’t moving forward or progressing
{{псалъафэ-урысыбзэ}} дело не продвигается.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхур зэфӀэгъэзэрыхьын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} mix up matters, confuse matters 
{{псалъафэ-урысыбзэ}} запутать какое-л. дело.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхур зэфӀэгъэцӀэфтын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} get a job done quickly
{{псалъафэ-урысыбзэ}} быстро управиться с делом.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхур зэфӀэнэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} stalled — about some matter
{{псалъафэ-урысыбзэ}} застопориться — о каком-л. деле.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхур зэфӀэхьэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} be successful, be going well – about some business
{{псалъафэ-урысыбзэ}} получиться, сладиться — о каком-л. деле.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхур зэӀыгъэхьэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} mix up matters; confuse matters
{{псалъафэ-урысыбзэ}} запутать какое-л. дело.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхур зэӀыхьэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} go wrong, take a bad turn (about affairs)
{{псалъафэ-урысыбзэ}} разладиться — о каком-л. деле.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхур зэӀыщӀэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} mix up matters; confuse matters
{{псалъафэ-урысыбзэ}} запутать какое-л. дело.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхур здэщыӀэр====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} the circumstances of the case, the essence of the case.
{{псалъафэ-урысыбзэ}} обстоятельства дела, суть дела.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхур зехуэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} do sth; be engaged in doing sth
{{псалъафэ-урысыбзэ}} заниматься каким-л. делом.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхур зыгуэрым бгъэдэлъхьэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} assign a task to sb
{{псалъафэ-урысыбзэ}} поручить какое-л. дело кому-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхур зыгуэрым хуэзэху====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} until the case is settled, until matter is resolved
{{псалъафэ-урысыбзэ}} пока дело уладится, пока дело решится, пока дело утрясётся.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхур зыгурымыгъэӀуэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} ignore [conversations] about sth
{{псалъафэ-урысыбзэ}} пропускать мимо ушей [разговоры] о каком-л. деле.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхур зытетыр====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} the circumstances of the matter, the essence of the case.
{{псалъафэ-урысыбзэ}} обстоятельства дела, суть дела.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхур зыӀутыр====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} the circumstances of the matter, the essence of the case.
{{псалъафэ-урысыбзэ}} обстоятельства дела, суть дела.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхур кӀуэцӀрыгъэкӀын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} achieve a breakthrough in some matter; 
{{псалъафэ-урысыбзэ}} пробить какое-л. дело.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхур къэгъэубэлэцын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}}
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} blow sth up out of proportions, exaggerate
{{псалъафэ-урысыбзэ}} раздуть какое-л. дело.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхур къэкъутэжын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} fail, fall through, collapse — about a business
{{псалъафэ-урысыбзэ}} расстроиться — о каком-л. деле.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхур къэкъутэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} fail, fall through, collapse, go under — about a business
{{псалъафэ-урысыбзэ}} расстроиться — о каком-л. деле.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====[И] Ӏуэхур къэнэжын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} leave some matter unfinished
{{псалъафэ-урысыбзэ}} оставить какое-л. дело неоконченным.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхур къэтӀэщӀын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} delve into some matter
{{псалъафэ-урысыбзэ}} копаться в делах.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхур къэхъеижын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} to come up or arise again (about some matter)
{{псалъафэ-урысыбзэ}} снова всплыть — о каком-л. деле.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхур къэӀэтыжын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} to resume or reinitiate some matter
{{псалъафэ-урысыбзэ}} снова возобновить, возбудить какое-л. дело.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхур къекӀэрэхъуэкӀыжын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} return to their previous state (for example, about past affairs).
{{псалъафэ-урысыбзэ}} вернуться в прежнее состояние (напр. о былых делах).
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхур къекӀэрэхъуэкӀын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} end in a surprise — about some matter
{{псалъафэ-урысыбзэ}} обернуться неожиданностью — о каком-л. деле.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхур къехьэлъэкӀын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} have trouble or experience difficulty in some matter
{{псалъафэ-урысыбзэ}} испытывать затруднение в каком-л. деле.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхур къехъулӀэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} be successful — about some business or matter
{{псалъафэ-урысыбзэ}} удасться, получиться у кого-л. — о каком-л. деле.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхур къешынэуэжын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} reappear, pop up (about sth unpleasant for sb).
{{псалъафэ-урысыбзэ}} вновь возникнуть, всплыть (о неприятном для кого-л. деле).
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхур лъэхъэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} slow sth down, confuse some matter
{{псалъафэ-урысыбзэ}} затормозить, запутать какое-л. дело.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхур ткӀийуэ гъэувын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} approach sth in a serious way
{{псалъафэ-урысыбзэ}} серьёзно подойти к какому-л. делу.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхур укъуэдиин====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} firmly insist on sth (in solving some problem)
{{псалъафэ-урысыбзэ}} твёрдо стоять на чём-л. (при решении какого-л. вопроса).
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхур фӀыуэ къыщӀидзыжын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} get better, improve — about affairs.
{{псалъафэ-урысыбзэ}} поправиться — о каком-л. деле.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхур шыпхэ хъун====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} get worse, worsen — about affairs
{{псалъафэ-урысыбзэ}} ухудшиться — о каком-л. деле.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхур щӀэуфэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} cover up some matter
{{псалъафэ-урысыбзэ}} прикрыть какое-л. дело.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхур Ӏэпэдэгъэлэл щӀын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} give up, abandon sth
{{псалъафэ-урысыбзэ}} забросить какое-л. дело.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====[Си] Ӏуэхущ====
1.
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} warrant, take charge of some matter
{{псалъафэ-урысыбзэ}} я ручаюсь, я отвечаю за это дело.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      Си Ӏуэхущ иджы езы Долэти а щӀалэ цӀыкӀуитӀым ӀэпэкӀэ къеӀусэмэ.  {{автор|kbd|имяавтора=КӀ. А.}}
2.
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} this is my [own personal] business.
{{псалъафэ-урысыбзэ}} это моё [личное] дело.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэху бгъэдыхьэкӀэ====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} Лэжьыгъэ, къалэн гуэр зэрагъэзащӀэ щӀыкӀэ, Ӏэмал.
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} approach to some matter
         Ӏуэху бгъэдыхьэкӀэ тэмэм. The right way of approaching sth
{{псалъафэ-урысыбзэ}} подход к какому-л. делу
         Ӏуэху бгъэдыхьэкӀэ тэмэм. Правильный подход к делу.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
      Ӏуэху бгъэдыхьэкӀэ тэмэм.
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэху еплъыкӀэ====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} Лэжьыгъэ, къалэн, Ӏуэху гуэрым зэрегупсыс, абы теухуауэ я гугъэ.
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} opinion, point of view
{{псалъафэ-урысыбзэ}} взгляд, точка зрения
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэху зехьэкӀэ====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} manner, way, style of working
{{псалъафэ-урысыбзэ}} манера, стиль работы
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэху фӀохъу апщий====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} Уи (фи) Ӏуэху фӀы ухъу (лэжьыгъэ гуэр зыгъэзащӀэм зэрызыхуагъазэ сэлам).
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}}  God help you! (wish)
{{псалъафэ-урысыбзэ}} бог в помощь! (пожелание)
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэху щӀэкӀэ====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} Ӏуэху, къалэн гуэр зэрагъэзащӀэ, зэралэжь щӀыкӀэ, Ӏэмал.
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} manner, way, style of working
{{псалъафэ-урысыбзэ}} манера, стиль работы
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      Ӏуэху щӀэкӀэ зымыщӀэр Ӏуэху щӀэным егъалӀэ. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Псжь.}}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{библиографие}}</text>
      <sha1>n2tew4de8c9fk1lpt36s1zgp9vnil7y</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Индекс:Къэбэрдей-Шэрджэсыбзэ/У</title>
    <ns>102</ns>
    <id>20044</id>
    <revision>
      <id>130331</id>
      <parentid>130286</parentid>
      <timestamp>2026-11-10T08:46:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rhdkabardian</username>
        <id>5</id>
      </contributor>
      <origin>130331</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12740" sha1="i15b58p7ir2ulwcoxzw51q3c4hb9od1" xml:space="preserve">{{Къэбэрдей-Шэрджэсыбзэ индекс}}
*[[Index:Къэбэрдей-Шэрджэсыбзэ/у|у]]
*[[Index:Къэбэрдей-Шэрджэсыбзэ/У|У]]
&lt;div class=&quot;index&quot;&gt;

==у==
*[[у]]
==уа==
*[[уа]]
*[[уагъэ]]
*[[уадауэ]]
*[[уадэ]]
*[[уадэшхуэ]]
*[[уае]]
*[[уаз]]
*[[уазэ]]
*[[уазтыпӏэ]]
*[[уай]]
*[[уакъ-уакъ]]
*[[уалэ-уалэу]]
*[[уалейкум]]
*[[уанапӏэ]]
*[[уанащӏэ]]
*[[уанэ]]
*[[уанэгу]]
*[[уанэгурыпс]]
*[[уанэгущхьэнтэ]]
*[[уанэкъуапэ]]
*[[уанэкъуапэпхэнж]]
*[[уанэкъуапэфӏэдзэ]]
*[[уанэлъэгу]]
*[[уанэмахуэрэ]]
*[[уанэмыгъуэрэ]]
*[[уанэпхъафэ]]
*[[уанэпхъэбжь]]
*[[уанэш]]
*[[уарэ]]
*[[уардэ]]
*[[уардэӏэщхьэхъу]]
*[[уарцэ]]
*[[уасафӏэ]]
*[[уасэ]]
*[[уасэншэ]]
*[[уасэхэщӏэ]]
*[[уасэху]]
*[[уасэӏых]]
*[[уафэ]]
*[[уафэгу]]
*[[уафэгъуагъуэ]]
*[[уафэпхъэнкӏ]]
*[[уафэпшэ]]
*[[уафэрыху]]
*[[уафэхъуэпскӏ]]
*[[уахъты]]
*[[уахъуэщӏыхъуэ]]
*[[уач]]
*[[уашхэ]]
*[[уащхъуафэ]]
*[[уащхъуэ]]
*[[уащхъуэдэмыщхъуэу]]
==уэ==
*[[уэ]]
*[[уэбэуфэ]]
*[[уэбзэх-щӏыбзэх]]
*[[уэв]]
*[[уэвын]]
*[[уэгу]]
*[[уэгуанэ]]
*[[уэгунэбзу]]
*[[уэгуш]]
*[[уэгъу]]
*[[уэгъуэ]]
*[[уэгъужькуий]]
*[[уэгъурсыз]]
*[[уэгъущӏыгъу]]
*[[уэд]]
*[[уэдыдыд]]
*[[уэдыкъуа]]
*[[уэдыкъуэн]]
*[[уэздыгъащхьэ]]
*[[уэздыгъэ]]
*[[уэздыгъэку]]
*[[уэздыгъэнэф]]
*[[уэздыгъэшыхь]]
*[[уэздыгъэщӏэж]]
*[[уэздыгъей]]
*[[уэзджынэ]]
*[[уэим]]
*[[уэкъу]]
*[[уэкъулэ]]
*[[уэкъулэхуефэ]]
*[[уэкъуло]]
*[[уэлэхьэ]]
*[[уэлэхьи]]
*[[уэлбаналэ]]
*[[уэлбанэ]]
*[[уэлбанэрилэ]]
*[[уэлиигъуэ]]
*[[уэлий]]
*[[уэлмэ]]
*[[уэм]]
*[[уэн]]
*[[уэндэгъу]]
*[[уэндэгъуагъ]]
*[[уэндэгъугъэ]]
*[[уэнжакъ]]
*[[уэншэку]]
*[[уэншэкутелъ]]
*[[уэншэкутелъхьэпӏэ]]
*[[уэншэкутепхъуэ]]
*[[уэншэкущӏэдз]]
*[[уэншэкущӏэлъ]]
*[[уэр]]
*[[уэрам]]
*[[уэрамгъэбжьыфӏэ]]
*[[уэрамыщхьэ]]
*[[уэрэд]]
*[[уэрэдбзу]]
*[[уэрэдгъуо]]
*[[уэрэджыӏакӏуэ]]
*[[уэрэджыӏэ]]
*[[уэрэдкъегъажьэ]]
*[[уэрэдкъыхэдзэ]]
*[[уэрэдус]]
*[[уэрэдыжь]]
*[[уэрэдыпкъ]]
*[[уэрэдыфэ]]
*[[уэрдыхъу]]
*[[уэрджынэ]]
*[[уэредадэ]]
*[[уэредадэбжьэ]]
*[[уэркъ]]
*[[уэркъыгъэ]]
*[[уэрсэрэгъу]]
*[[уэр-сэру]]
*[[уэрсэрыжь]]
*[[уэру]]
*[[уэр-уэру]]
*[[уэршэр]]
*[[уэршэракӏуэ]]
*[[уэршэрэгъу]]
*[[уэршэрын]]
*[[уэрыншэу]]
*[[уэрыпӏэ]]
*[[уэрыхъу]]
*[[уэс]]
*[[уэсэпс]]
*[[уэсэпсхэмыхьэ]]
*[[уэсбзууплъ]]
*[[уэсий]]
*[[уэскӏурий]]
*[[уэслъэгу]]
*[[уэсмыч]]
*[[уэсудэ]]
*[[уэсукхъуэ]]
*[[уэсутэ]]
*[[уэсчэсей]]
*[[уэсылъэ]]
*[[уэсыпс]]
*[[уэсыщхьэ]]
*[[уэсят]]
*[[уэт]]
*[[уэтэпс]]
*[[уэтэр]]
*[[уэтэртес]]
*[[уэтэу]]
*[[уэтыр]]
*[[уэтӏпсытӏ]]
*[[уэу]]
*[[уэуэу]]
*[[уэуитӏ]]
*[[уэ-уи-уи]]
*[[уэф]]
*[[уэфӏ]]
*[[уэфӏын]]
*[[уэх]]
*[[уэхбзэх]]
*[[уэхын]]
*[[уэху]]
*[[уэхухуху]]
*[[уэхьэхьей]]
*[[уэчыл]]
*[[уэчылын]]
*[[уэшх]]
*[[уэшх-уэс]]
*[[уэшхыпс]]
*[[уэшхышхуэ]]
*[[уэшын]]
*[[уэщ]]
*[[уэщтэуэн]]
*[[уэщхъун]]
*[[уэщыкӏ]]
*[[уэщынэ]]
*[[уэщырыӏущӏ]]
*[[уэщыщхьэ]]
*[[уэщӏ]]
*[[уэӏ]]
*[[уэӏэнэ]]
==уб==
*[[убакӏуэ]]
*[[убалъэ]]
*[[убэ]]
*[[убэжыбэ]]
*[[убэлэцын]]
*[[убэн]]
*[[убэнджын]]
*[[убэрэжьын]]
*[[убэрей]]
*[[убэтэн]]
*[[убгъун]]
*[[убжьытхэн]]
*[[убзэ]]
*[[убзэн]]
*[[убзэрэбзэн]]
*[[убзэщхъун]]
*[[убзытэн]]
*[[убзыхун]]
*[[убзыщӏын]]
*[[ублакӏуэ]]
*[[ублапӏэ]]
*[[ублэн]]
*[[ублэрэкӏын]]
*[[ублэрэкъауэ]]
*[[ублыгун]]
*[[убруун]]
*[[убыдын]]
*[[убыдыпӏэ]]
*[[убыдыпӏэншэ]]
*[[убыжын]]
*[[убыжыпхъэ]]
*[[убыкӏей]]
*[[убын]]
*[[убых]]
*[[убыххэр]]
==ув==
*[[увыгъэ]]
*[[увыгъуэ]]
*[[увын]]
*[[увыпӏэ]]
*[[увыӏэгъуэ]]
*[[увыӏэн]]
*[[увыӏэпӏэ]]
*[[увыӏэпӏэншэ]]
==угу==
*[[угуэщӏын]]
==угъу==
*[[угъуэгъу]]
*[[угъуэнын]]
*[[угъуеин]]
*[[угъуеяуэ]]
*[[угъурлагъ]]
*[[угъурлы]]
*[[угъурлын]]
*[[угъурсыз]]
*[[угъурсызагъ]]
*[[угъурсызын]]
==уд==
*[[уд]]
*[[ударенэ]]
*[[удэгун]]
*[[удэзыхьэх]]
*[[удэн]]
*[[удэрэбжьэн]]
*[[удэрэщхъуэн]]
*[[удэфа]]
*[[удэфэн]]
*[[удэӏун]]
*[[удихьэхыу]]
*[[удобренэ]]
*[[удостоверенэ]]
*[[удыгъэ]]
*[[удыкӏэху]]
*[[удын]]
*[[удынын]]
*[[удыныщӏэн]]
==удж==
*[[удж]]
*[[уджэрэджын]]
*[[уджэфын]]
*[[уджын]]
==удз==
*[[удз]]
*[[удзэгун]]
*[[удзэгъун]]
*[[удзэӏун]]
*[[удзбамэ]]
*[[удзбжьамий]]
*[[удздэгу]]
*[[удзкъэс]]
*[[удзлъэрыжэ]]
*[[удзхущхъуэ]]
*[[удзшабэ]]
*[[удзщхьэхужь]]
*[[удзыжь]]
*[[удзылъэ]]
*[[удзыпэ]]
*[[удзыпцӏэ]]
*[[удзыфэ]]
==уе==
*[[уеблэм]]
*[[уеблэмэ]]
*[[уей]]
*[[уейпсей]]
*[[уей-уей]]
==уж==
*[[ужэгъун]]
==ужь==
*[[ужь]]
*[[ужьэ]]
*[[ужьэжьын]]
*[[ужьгъащхьэ]]
*[[ужьгъэ]]
*[[ужьгъэн]]
*[[ужьгъэтхэпс]]
*[[ужьгъэутхэпс]]
*[[ужьгъын]]
*[[ужьыгун]]
*[[ужьыпкъэ]]
*[[ужьыхын]]
==уз==
*[[уз]]
*[[узэдыгъуэ]]
*[[узэдын]]
*[[узэримыгъэплъу]]
*[[узэхун]]
*[[узэщӏакӏуэ]]
*[[узэщӏын]]
*[[узбек]]
*[[узбекхэр]]
*[[узджынтын]]
*[[узижэгъуэн]]
*[[узижэгъуэну]]
*[[узхуэӏэзэ]]
*[[узыгъэ]]
*[[узыгъэл]]
*[[узыгъуэ]]
*[[узылэ]]
*[[узын]]
*[[узыншагъэ]]
*[[узыншэ]]
*[[узыншэн]]
*[[узыншэу]]
*[[узыфэ]]
*[[узыхь]]
*[[узышхуэ]]
==уи==
*[[уи]]
*[[уий]]
*[[уирэ]]
*[[уитӏ]]
*[[уитӏ-ситӏ]]
*[[уишт]]
==ук==
*[[украин]]
*[[украинхэр]]
==укӏ==
*[[укӏ]]
*[[укӏакӏуэ]]
*[[укӏэжын]]
*[[укӏэпщӏахуэ]]
*[[укӏэпщӏын]]
*[[укӏыгъэ]]
*[[укӏыкӏэ]]
*[[укӏыкӏей]]
*[[укӏын]]
*[[укӏыныл]]
*[[укӏыпӏэ]]
*[[укӏырауэу]]
*[[укӏытагъэ]]
*[[укӏытапӏэ]]
*[[укӏытэ]]
*[[укӏытэгъуэ]]
*[[укӏытэн]]
*[[укӏытэншагъэ]]
*[[укӏытэншэ]]
*[[укӏытэх]]
*[[укӏытэхыгъэ]]
==укӏу==
*[[укӏуриин]]
==укъ==
*[[укъэбзын]]
*[[укъын]]
==укъу==
*[[укъуэдиин]]
*[[укъуэншын]]
*[[укъубеин]]
*[[укъуеин]]
*[[укъуея]]
==укхъу==
*[[укхъуэжын]]
*[[укхъуэн]]
==ул==
*[[улахуэ]]
*[[улэнцӏын]]
*[[улэуэн]]
==улъ==
*[[улъэбзын]]
*[[улъэпсын]]
*[[улъэпхъэщэн]]
*[[улъэпцӏын]]
*[[улъиигъэ]]
*[[улъиин]]
*[[улъия]]
==ум==
*[[умэ]]
*[[умэзэхын]]
*[[умэмэн]]
*[[умбэрэч]]
*[[умысын]]
*[[умыцӏыхужыну]]
*[[умыщӏэххэу]]
==ун==
*[[унагъэ]]
*[[унагъуэ]]
*[[унагъуэбжэ]]
*[[унагъуэцӏэ]]
*[[унажэ]]
*[[унаплъэ]]
*[[унапхъэ]]
*[[унапӏэ]]
*[[унафэ]]
*[[унафэщӏ]]
*[[унащхьэ]]
*[[унащхьэпыхьэ]]
*[[унащӏэ]]
*[[унэ]]
*[[унэбжэ]]
*[[унэгуащэ]]
*[[унэгунэщ]]
*[[унэгъащӏэ]]
*[[унэгъуэджэу]]
*[[унэгъуэджын]]
*[[унэджын]]
*[[унэжын]]
*[[унэзэн]]
*[[унэзэтелъхьэ]]
*[[унэзехьэ]]
*[[унэидзэ]]
*[[унэидзыхьэ]]
*[[унэишэ]]
*[[унэишэшхуэ]]
*[[унэкӏафӏэ]]
*[[унэкӏуэцӏ]]
*[[унэкъуэщ]]
*[[унэлъащӏэ]]
*[[унэн]]
*[[унэпыщӏэ]]
*[[унэрыуэ]]
*[[унэрыхьэ]]
*[[унэрыхьэ-унэрыкӏыу]]
*[[унэтӏын]]
*[[унэтӏыныгъэ]]
*[[унэхэщӏэ]]
*[[унэхъугъуэ]]
*[[унэхъун]]
*[[унэцӏэ]]
*[[унэцӏэджэгъу]]
*[[унэщӏын]]
*[[унэӏут]]
*[[ундэрэбжьэн]]
*[[ундэрэщхъуэн]]
*[[уней]]
*[[унейуэ]]
*[[универмаг]]
*[[университет]]
*[[ункӏыфӏын]]
*[[унтӏэӏун]]
*[[уныкъун]]
==уо==
*[[уогъу]]
*[[уой]]
*[[уоу]]
==уп==
*[[упэпцӏын]]
*[[уплӏэнщӏэн]]
*[[уплӏэнщӏын]]
*[[упсагъащӏэ]]
*[[упсахуэ]]
*[[упсэн]]
*[[упсэпсэн]]
*[[упсэу]]
*[[упсын]]
*[[упцӏэнын]]
*[[упцӏын]]
*[[упщэфӏын]]
*[[упщыпхъын]]
*[[упщӏакӏуэ]]
*[[упщӏалэ]]
*[[упщӏапхъэ]]
*[[упщӏэ]]
*[[упщӏэж]]
*[[упщӏэжакӏуэ]]
*[[упщӏэжэгъу]]
*[[упщӏэн]]
*[[упщӏэтэн]]
*[[упщӏыӏун]]
==упӏ==
*[[упӏэн]]
*[[упӏэпӏын]]
*[[упӏэрэпӏэн]]
*[[упӏэстхъын]]
*[[упӏэщӏын]]
*[[упӏышкӏун]]
==ур==
*[[ур]]
*[[ура]]
*[[урок]]
*[[урыкъу]]
*[[урыс]]
*[[урысхэр]]
*[[урысыбзэ]]
*[[урысыдзэ]]
==ус==
*[[усакӏуэ]]
*[[усэ]]
*[[усэн]]
*[[усэрэж]]
*[[устав]]
*[[усыгъэ]]
*[[усын]]
==ут==
*[[ут]]
*[[утэн]]
*[[уткӏэрэпщын]]
*[[утхэ]]
*[[утхэн]]
*[[утхын]]
*[[утхынтхэн]]
*[[утхыпщӏын]]
*[[утхьэбзэн]]
*[[утхьэджэн]]
*[[утхъуэн]]
*[[утхъуцӏ]]
*[[утыку]]
==утӏ==
*[[утӏэ]]
*[[утӏэрэбгъуу]]
*[[утӏэрэзын]]
*[[утӏэрэпщын]]
*[[утӏэсхъын]]
*[[утӏыпщын]]
==уу==
*[[ууей]]
*[[ууей-сысей]]
*[[уузыншэм]]
==уф==
*[[уфа]]
*[[уфафэу]]
*[[уфэбгъун]]
*[[уфэджын]]
*[[уфэкъын]]
*[[уфэн]]
*[[уфэнщӏын]]
*[[уфэрэзэн]]
*[[уфэрэкӏын]]
*[[уфэфэн]]
*[[уфӏеин]]
*[[уфӏыцӏын]]
==ух==
*[[ухэсэн]]
*[[ухеин]]
*[[ухыгъэ]]
*[[ухын]]
==уху==
*[[ухуакӏуэ]]
*[[ухуэкӏэ]]
*[[ухуэн]]
*[[ухуэнщӏын]]
*[[ухуэныгъэ]]
*[[ухуэнын]]
*[[ухузэ]]
==ухь==
*[[ухьэутӏ]]
==ухъу==
*[[ухъуэнщӏахуэ]]
*[[ухъуэнщӏын]]
*[[ухъуреин]]
==уц==
*[[уцэрэфын]]
==уцӏ==
*[[уцӏэпӏын]]
*[[уцӏынын]]
*[[уцӏыплъын]]
*[[уцӏырхъын]]
==уч==
*[[учебник]]
*[[училищэ]]
==уш==
*[[ушэн]]
*[[ушкумбын]]
*[[ушкӏумпӏын]]
*[[уштын]]
*[[ушыбзын]]
*[[ушын]]
==ущ==
*[[ущ]]
*[[ущэбын]]
*[[ущэн]]
*[[ущэхун]]
*[[ущие]]
*[[ущиен]]
*[[ущиикӏэ]]
*[[ущиин]]
*[[ущий]]
*[[ущиякӏуэ]]
*[[ущу]]
*[[ущхьэгъу]]
*[[ущхьэкӏу]]
*[[ущхьэкӏун]]
*[[ущхъуэнтӏын]]
*[[ущхъуэрэцын]]
*[[ущыгун]]
*[[ущызэкӏэщӏэплъу]]
*[[ущыкъуеин]]
*[[ущын]]
*[[ущыӏу]]
==ущӏ==
*[[ущӏын]]
*[[ущӏыӏун]]
==уӏ==
*[[уӏэбжьын]]
*[[уӏэгъае]]
*[[уӏэгъапхэ]]
*[[уӏэгъэ]]
*[[уӏэгъэкӏ]]
*[[уӏэгъэпх]]
*[[уӏэгъэщ]]
*[[уӏэгъей]]
*[[уӏэн]]
==уӏу==
*[[уӏуэн]]
*[[уӏун]]

&lt;/div&gt;
{{Къэбэрдей-Шэрджэсыбзэ индекс}}</text>
      <sha1>i15b58p7ir2ulwcoxzw51q3c4hb9od1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Индекс:Къэбэрдей-Шэрджэсыбзэ/Ф</title>
    <ns>102</ns>
    <id>20045</id>
    <revision>
      <id>130332</id>
      <parentid>84735</parentid>
      <timestamp>2026-11-10T08:47:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rhdkabardian</username>
        <id>5</id>
      </contributor>
      <origin>130332</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5446" sha1="ifyz0ym3kias871nt0alwq1taq0x5d2" xml:space="preserve">{{Къэбэрдей-Шэрджэсыбзэ индекс}}
*[[Index:Къэбэрдей-Шэрджэсыбзэ/ф|ф]]
*[[Index:Къэбэрдей-Шэрджэсыбзэ/Ф|Ф]]
&lt;div class=&quot;index&quot;&gt;

==ф==
*[[ф]]
==фа==
*[[фабгъуэ]]
*[[фабзэ]]
*[[фабрикэ]]
*[[фагъуагъэ]]
*[[фагъуэ]]
*[[фадафэ]]
*[[фадащӏэ]]
*[[фадэ]]
*[[фадэбжьэ]]
*[[фадэпӏастэ]]
*[[фадэрыхъыжьэ]]
*[[фадэфапӏэ]]
*[[фадэхэкӏ]]
*[[фаджагъэ]]
*[[фаджэ]]
*[[фаджэлыджэ]]
*[[фаджэн]]
*[[фаджыкхъэ]]
*[[фае]]
*[[факультет]]
*[[факъырагъэ]]
*[[факъыракӏуэ]]
*[[факъырэ]]
*[[факъырэн]]
*[[факъырэпэщмэн]]
*[[факъырэӏус]]
*[[фал]]
*[[фалъэ]]
*[[фалъэбжьэ]]
*[[фампӏэ]]
*[[фарз]]
*[[фасикъ]]
*[[фафӏагъэ]]
*[[фафӏэ]]
*[[фафӏэгын]]
*[[фафӏэлыгъэ]]
*[[фахуэ]]
*[[фашизм]]
*[[фашист]]
*[[фашхэ]]
*[[фащэ]]
*[[фащӏэ]]
==фэ==
*[[фэ]]
*[[фэбжь]]
*[[фэбжьауэ]]
*[[фэбжьыншэ]]
*[[фэгъазэ]]
*[[фэгъэлагъэ]]
*[[фэгъэтэдж]]
*[[фэгъу]]
*[[фэгъу-бжьэгъу]]
*[[фэдэн]]
*[[фэдэныпхъэ]]
*[[фэджыкхъэ]]
*[[фэеплъ]]
*[[фэжагъуэ]]
*[[фэжагъуэхь]]
*[[фэжьӏужь]]
*[[фэзэхъуэкӏ]]
*[[фэзэщу]]
*[[фэилъхьэгъуэ]]
*[[фэкъу]]
*[[фэкъупхъэ]]
*[[фэладжэ]]
*[[фэлэкъэ]]
*[[фэлъэпс]]
*[[фэлъыр]]
*[[фэлъырзэщхьэщыуд]]
*[[фэлъыркъэб]]
*[[фэлъырӏуэт]]
*[[фэн]]
*[[фэнд]]
*[[фэндырэ]]
*[[фэнжей]]
*[[фэншагъ]]
*[[фэншагъэ]]
*[[фэншэ]]
*[[фэншэ-лыншэ]]
*[[фэншэуз]]
*[[фэпэ]]
*[[фэплъыгъуэ]]
*[[фэрэзэн]]
*[[фэрэкӏ]]
*[[фэрэкӏнапэ]]
*[[фэр-фэру]]
*[[фэрыкӏуэ-фэрыщӏ]]
*[[фэрыудж]]
*[[фэрыщӏ]]
*[[фэрыщӏагъ]]
*[[фэрыщӏыгъэ]]
*[[фэсэд]]
*[[фэсэдыгъэ]]
*[[фэтэр]]
*[[фэтэрыпщӏэ]]
*[[фэтегъуэ]]
*[[фэтеплъэ]]
*[[фэтех]]
*[[фэтыджэн]]
*[[фэху]]
*[[фэхун]]
*[[фэшх-лышх]]
*[[фэӏуадзэ]]
==фе==
*[[февраль]]
*[[федерацэ]]
*[[фей]]
*[[фейдэ]]
*[[фейдэншагъэ]]
*[[фейдэншэ]]
*[[фейдэншэу]]
*[[фейцеигъэ]]
*[[фейцеин]]
*[[фейцей]]
*[[фейцеягъ]]
*[[фейцеягъэ]]
*[[фельдмаршал]]
*[[фельдшер]]
*[[фельетон]]
*[[феодал]]
*[[феодализм]]
*[[фермэ]]
*[[фермер]]
*[[фестиваль]]
==фи==
*[[фи]]
*[[фиалкэ]]
*[[физик]]
*[[физикэ]]
*[[физкультурэ]]
*[[фиин]]
*[[фий]]
*[[фийуэ]]
*[[фикъ]]
*[[филармоние]]
*[[филиал]]
*[[филолог]]
*[[филологие]]
*[[философ]]
*[[философие]]
*[[фильм]]
*[[фирмэ]]
*[[фирхьэун]]
*[[фитон]]
*[[фитӏнагъ]]
*[[фитӏнагъэ]]
*[[фитӏнэ]]
*[[фищжыг]]
*[[фияпщэ]]
==фл==
*[[флот]]
==фо==
*[[фо]]
*[[фокӏадэ]]
*[[фокӏэщӏ]]
*[[фокӏэщӏдакъэ]]
*[[фокӏэщӏыпс]]
*[[фоматэ]]
*[[фомахъсымэ]]
*[[фомыл]]
*[[фонащэ]]
*[[фонд]]
*[[фонетикэ]]
*[[фонологие]]
*[[фонтан]]
*[[фопӏытӏ]]
*[[формат]]
*[[формэ]]
*[[фортепьянэ]]
*[[форточкэ]]
*[[фосфат]]
*[[фотоаппарат]]
*[[фоторепортёр]]
*[[фоуку]]
*[[фоупс]]
*[[фоурыпщ]]
*[[фоч]]
*[[фочауэ]]
*[[фочгъауэ]]
*[[фочпащӏэ]]
*[[фочпэбж]]
*[[фочыку]]
*[[фочыпэрыхь]]
*[[фочыпӏэ]]
*[[фочышэ]]
*[[фочыщӏэ]]
*[[фошыгъу]]
*[[фошыгъулъэ]]
*[[фошыгъупс]]
*[[фощытхъэ]]
*[[фощӏэж]]
*[[фоӏумыл]]
==фр==
*[[франджы]]
*[[француз]]
*[[французхэр]]
*[[французыбзэ]]
*[[фронт]]
==фт==
*[[фтыреин]]
==фу==
*[[фу]]
*[[фундамент]]
*[[фурашкӏэ]]
*[[футбол]]
*[[футболист]]
==фы==
*[[фыгъуагъэ]]
*[[фыгъуапӏэ]]
*[[фыгъуэ]]
*[[фыгъуэгъу]]
*[[фыгъуэ-ижэ]]
*[[фыгъуэн]]
*[[фыгъуэнэд]]
*[[фыгъуэнэдыгъэ]]
*[[фыгъуэныгъэ]]
*[[фыз]]
*[[фызабэ]]
*[[фызабэкъуэ]]
*[[фызабэкъуэ-фызабэпхъу]]
*[[фызабэпхъу]]
*[[фызгъалъхуэ]]
*[[фыздэгъ]]
*[[фыздэубзэ]]
*[[фызкъэмышэ]]
*[[фызкъэшэгъуэ]]
*[[фызмыгъалъхуэ]]
*[[фызмыдэ]]
*[[фызпапщӏэ]]
*[[фызыгъэ]]
*[[фызыжь]]
*[[фызыку]]
*[[фызыншэ]]
*[[фызыпхъэ]]
*[[фызыфэ]]
*[[фызышэ]]
*[[фызышэгъашхэ]]
*[[фызышэдэкӏуатэ]]
*[[фызышэефэ]]
*[[фызышэлъэӏу]]
*[[фызышэпежьэ]]
*[[фызыщхьэхуэщӏ]]
*[[фымпӏэ]]
*[[фын]]
*[[фырымэ]]
*[[фыузыншэм]]
*[[фыфей]]
*[[фыщӏэн]]
*[[фыщӏэрей]]
*[[фыщӏын]]

&lt;/div&gt;
{{Къэбэрдей-Шэрджэсыбзэ индекс}}</text>
      <sha1>ifyz0ym3kias871nt0alwq1taq0x5d2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Индекс:Къэбэрдей-Шэрджэсыбзэ/ХУ</title>
    <ns>102</ns>
    <id>20048</id>
    <revision>
      <id>130360</id>
      <parentid>79520</parentid>
      <timestamp>2026-11-10T11:24:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rhdkabardian</username>
        <id>5</id>
      </contributor>
      <origin>130360</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="17894" sha1="avanbmaiw5vrzvrh9dkh2yyg2ldqpj3" xml:space="preserve">{{Къэбэрдей-Шэрджэсыбзэ индекс}}
*[[Index:Къэбэрдей-Шэрджэсыбзэ/ху|ху]]
*[[Index:Къэбэрдей-Шэрджэсыбзэ/ХУ|ХУ]]
&lt;div class=&quot;index&quot;&gt;

==ху==
*[[ху]]
==хуа==
*[[хуабагъ]]
*[[хуабагъэ]]
*[[хуабагъэкӏэ]]
*[[хуабае]]
*[[хуабапӏэ]]
*[[хуабэ]]
*[[хуабэвэх]]
*[[хуабэлӏэх]]
*[[хуабэтхьэрыкъуэф]]
*[[хуабэтхьэрыкъуэфу]]
*[[хуабэу]]
*[[хуабэщӏыпс]]
*[[хуабей]]
*[[хуабжь]]
*[[хуабжьагъ]]
*[[хуабжьу]]
*[[хуабжьыгъуэ]]
*[[хуадагъэ]]
*[[хуалъхун]]
*[[хуанлъэу]]
*[[хуарэ]]
*[[хуарс]]
*[[хуатэ]]
*[[хуатэпщатэ]]
==хуэ==
*[[хуэ=]]
*[[хуэ]]
*[[хуэарэзын]]
*[[хуэбэжын]]
*[[хуэбэлэрыгъын]]
*[[хуэбэмпӏэн]]
*[[хуэбэн]]
*[[хуэбэщэн]]
*[[хуэбгъэн]]
*[[хуэбгъузэн]]
*[[хуэбдзын]]
*[[хуэбжэн]]
*[[хуэбжын]]
*[[хуэбзэджэн]]
*[[хуэбзэн]]
*[[хуэбзын]]
*[[хуэблэн]]
*[[хуэбуун]]
*[[хуэбыхъун]]
*[[хуэвэн]]
*[[хуэгуэпэн]]
*[[хуэгуэуэн]]
*[[хуэгуэшын]]
*[[хуэгубжьын]]
*[[хуэгугъумыгъун]]
*[[хуэгузэвэн]]
*[[хуэгумэщӏэн]]
*[[хуэгумэщӏын]]
*[[хуэгун]]
*[[хуэгупсысэн]]
*[[хуэгуфӏэн]]
*[[хуэгушхуэн]]
*[[хуэгущэбэн]]
*[[хуэгуӏэн]]
*[[хуэгъэбэяун]]
*[[хуэгъэбелджылын]]
*[[хуэгъэбжьыбжьын]]
*[[хуэгъэбжьыфӏэн]]
*[[хуэгъэбзэн]]
*[[хуэгъэбыдэн]]
*[[хуэгъэвэн]]
*[[хуэгъэвуун]]
*[[хуэгъэгъэн]]
*[[хуэгъэгъун]]
*[[хуэгъэгъущын]]
*[[хуэгъэдэлъэн]]
*[[хуэгъэдэн]]
*[[хуэгъэдэхэн]]
*[[хуэгъэдэӏуэн]]
*[[хуэгъэделэн]]
*[[хуэгъэдурысын]]
*[[хуэгъэджэгун]]
*[[хуэгъэжанын]]
*[[хуэгъэжеин]]
*[[хуэгъэжын]]
*[[хуэгъэжыӏэщӏэн]]
*[[хуэгъэжьэн]]
*[[хуэгъэзэн]]
*[[хуэгъэзэщӏэн]]
*[[хуэгъэзуун]]
*[[хуэгъэикӏэн]]
*[[хуэгъэкӏын]]
*[[хуэгъэкӏуэдын]]
*[[хуэгъэкӏуэн]]
*[[хуэгъэкӏуэтэн]]
*[[хуэгъэкъэбзэн]]
*[[хуэгъэлэжьэн]]
*[[хуэгъэлыбжьэн]]
*[[хуэгъэлыгъуэн]]
*[[хуэгъэлъэгъуэн]]
*[[хуэгъэлъэпӏэн]]
*[[хуэгъэлъэсэн]]
*[[хуэгъэлъэхъшэн]]
*[[хуэгъэлӏэн]]
*[[хуэгъэнэкӏэн]]
*[[хуэгъэнэхуэн]]
*[[хуэгъэнщӏын]]
*[[хуэгъэныкъуэн]]
*[[хуэгъэныщкӏун]]
*[[хуэгъэпэжын]]
*[[хуэгъэплъэн]]
*[[хуэгъэплъын]]
*[[хуэгъэпскӏын]]
*[[хуэгъэпсын]]
*[[хуэгъэпсынщӏэн]]
*[[хуэгъэпӏиин]]
*[[хуэгъэсабырын]]
*[[хуэгъэсакъын]]
*[[хуэгъэсэн]]
*[[хуэгъэсын]]
*[[хуэгъэтэмэмын]]
*[[хуэгъэтхэн]]
*[[хуэгъэтхытхэн]]
*[[хуэгъэтхьэусыхэн]]
*[[хуэгъэтхьэщӏэн]]
*[[хуэгъэтхъэн]]
*[[хуэгъэтӏыгъуэн]]
*[[хуэгъэтӏылъэн]]
*[[хуэгъэтӏылъын]]
*[[хуэгъэтӏысын]]
*[[хуэгъэуэн]]
*[[хуэгъэувын]]
*[[хуэгъэувыӏэн]]
*[[хуэгъэукӏытэн]]
*[[хуэгъэункӏыфӏын]]
*[[хуэгъэусэн]]
*[[хуэгъэуфэфэн]]
*[[хуэгъэуфӏыцӏын]]
*[[хуэгъэушын]]
*[[хуэгъэфэщэн]]
*[[хуэгъэфӏэн]]
*[[хуэгъэфӏын]]
*[[хуэгъэхуэбэн]]
*[[хуэгъэхьэжэн]]
*[[хуэгъэхьэзырын]]
*[[хуэгъэхьэзырын]]
*[[хуэгъэхьэщӏэн]]
*[[хуэгъэхъэн]]
*[[хуэгъэхъыбарын]]
*[[хуэгъэхъун]]
*[[хуэгъэхъущӏэн]]
*[[хуэгъэшхэн]]
*[[хуэгъэшын]]
*[[хуэгъэшынэн]]
*[[хуэгъэщхъын]]
*[[хуэгъэщӏэгъуэн]]
*[[хуэгъэщӏэрэщӏэн]]
*[[хуэгъэщӏэхъун]]
*[[хуэгъэӏеин]]
*[[хуэгъэӏурыщӏэн]]
*[[хуэгъэӏущын]]
*[[хуэгъын]]
*[[хуэгъуэтын]]
*[[хуэгъуэхъуэн]]
*[[хуэгъумэтӏымэн]]
*[[хуэгъун]]
*[[хуэдабзэ]]
*[[хуэдабзэу]]
*[[хуэдэ]]
*[[хуэдэгун]]
*[[хуэдэжын]]
*[[хуэдэлъэн]]
*[[хуэдэн]]
*[[хуэдэу]]
*[[хуэдэуэн]]
*[[хуэдибгъу]]
*[[хуэдибгъукӏэ]]
*[[хуэдибл]]
*[[хуэдиблкӏэ]]
*[[хуэдиз]]
*[[хуэдизкӏэ]]
*[[хуэдизрэ]]
*[[хуэдизу]]
*[[хуэдизыбзэ]]
*[[хуэдизын]]
*[[хуэдий]]
*[[хуэдийкӏэ]]
*[[хуэдиплӏ]]
*[[хуэдиплӏкӏэ]]
*[[хуэдипщӏ]]
*[[хуэдипщӏкӏэ]]
*[[хуэдитху]]
*[[хуэдитхукӏэ]]
*[[хуэдитӏ]]
*[[хуэдитӏкӏэ]]
*[[хуэдих]]
*[[хуэдихкӏэ]]
*[[хуэдищ]]
*[[хуэдищкӏэ]]
*[[хуэдыжэн]]
*[[хуэдыжын]]
*[[хуэдын]]
*[[хуэджын]]
*[[хуэдзэлэшхэн]]
*[[хуэдзыжын]]
*[[хуэдзын]]
*[[хуэжану]]
*[[хуэжанын]]
*[[хуэжэн]]
*[[хуэжеин]]
*[[хуэжыджэрын]]
*[[хуэжын]]
*[[хуэжыӏэдэӏуэн]]
*[[хуэжыӏэщӏэн]]
*[[хуэжьын]]
*[[хуэжьыщӏэн]]
*[[хуэжьыщӏын]]
*[[хуэзанщӏэу]]
*[[хуэзэвын]]
*[[хуэзэгъэн]]
*[[хуэзэж]]
*[[хуэзэн]]
*[[хуэзэнщӏэн]]
*[[хуэзэшын]]
*[[хуэзын]]
*[[хуэинын]]
*[[хуэищхъэрэу]]
*[[хуэкӏэ-бжьэкӏэ]]
*[[хуэкӏэгуэн]]
*[[хуэкӏэщӏын]]
*[[хуэкӏыхьын]]
*[[хуэкӏуэжын]]
*[[хуэкӏуэн]]
*[[хуэкӏуэтэн]]
*[[хуэкӏун]]
*[[хуэкъугъын]]
*[[хуэкъулеин]]
*[[хуэкъулей]]
*[[хуэкъулейсыз]]
*[[хуэкъулейсызу]]
*[[хуэкъулейсызын]]
*[[хуэкъулейуэ]]
*[[хуэкъутэн]]
*[[хуэла]]
*[[хуэлэжьэн]]
*[[хуэлэжьын]]
*[[хуэлэн]]
*[[хуэлъагъун]]
*[[хуэлъэн]]
*[[хуэлъэсэн]]
*[[хуэлъэфын]]
*[[хуэлъэщӏын]]
*[[хуэлъэӏуэн]]
*[[хуэлъхуэн]]
*[[хуэлъхун]]
*[[хуэлъын]]
*[[хуэлъытэн]]
*[[хуэлъыхъуэн]]
*[[хуэлӏэн]]
*[[хуэлӏыщӏэн]]
*[[хуэм]]
*[[хуэмагъ]]
*[[хуэмэбжьымэ]]
*[[хуэмэхуэн]]
*[[хуэмей-хуэмейуэ]]
*[[хуэмей-хуэмейуэрэ]]
*[[хуэму]]
*[[хуэмурэ]]
*[[хуэм-хуэму]]
*[[хуэм-хуэмурэ]]
*[[хуэмыгъуэн]]
*[[хуэмыдэу]]
*[[хуэмыфащэ]]
*[[хуэмыху]]
*[[хуэмыхугъэ]]
*[[хуэмыхьыжын]]
*[[хуэмыхъуу]]
*[[хуэмышэчыжу]]
*[[хуэмышыӏэжу]]
*[[хуэмыӏуэтэщӏын]]
*[[хуэнэгъуфын]]
*[[хуэнэжэгужэн]]
*[[хуэнэжэгужэу]]
*[[хуэнэплъыснэӏусу]]
*[[хуэнэпсеин]]
*[[хуэнэпсейуэ]]
*[[хуэнэфын]]
*[[хуэнэфӏэгуфӏэн]]
*[[хуэнэхъуеиншэн]]
*[[хуэнэщхъеин]]
*[[хуэнэщхъыфӏэн]]
*[[хуэнщӏахуэ]]
*[[хуэнщӏей]]
*[[хуэныкъуагъэ]]
*[[хуэныкъуэкъуэн]]
*[[хуэныкъуэ]]
*[[хуэныкъуэн]]
*[[хуэпагъейуэ]]
*[[хуэпэбгъэн]]
*[[хуэпэжын]]
*[[хуэпэн]]
*[[хуэпкӏын]]
*[[хуэплъэн]]
*[[хуэплъын]]
*[[хуэплъырын]]
*[[хуэплӏимэ]]
*[[хуэпсэлъэн]]
*[[хуэпсэлъыхъун]]
*[[хуэпсэун]]
*[[хуэпсынщӏэн]]
*[[хуэпхэн]]
*[[хуэпхын]]
*[[хуэпхъэнкӏэн]]
*[[хуэпхъэнкӏын]]
*[[хуэпхъын]]
*[[хуэпшэрыхьын]]
*[[хуэпшынэн]]
*[[хуэпшыныжын]]
*[[хуэпшынын]]
*[[хуэпщэфӏэн]]
*[[хуэпщэфӏын]]
*[[хуэпщылӏын]]
*[[хуэпщын]]
*[[хуэпщӏэн]]
*[[хуэпщӏын]]
*[[хуэпыхьэн]]
*[[хуэпӏащӏэу]]
*[[хуэпӏэн]]
*[[хуэпӏэщӏэн]]
*[[хуэпӏын]]
*[[хуэрэджэ]]
*[[хуэрэджей]]
*[[хуэрэзэн]]
*[[хуэрзэн]]
*[[хуэсабырын]]
*[[хуэсакъын]]
*[[хуэсакъыпэу]]
*[[хуэсакъыпэурэ]]
*[[хуэсакъыу]]
*[[хуэсакъыурэ]]
*[[хуэсэн]]
*[[хуэтэджын]]
*[[хуэтэрмэшын]]
*[[хуэткӏиин]]
*[[хуэтхэн]]
*[[хуэтхын]]
*[[хуэтхьэусыхэн]]
*[[хуэтхьэщӏэн]]
*[[хуэтхьэщӏын]]
*[[хуэтхъун]]
*[[хуэтхъунщӏын]]
*[[хуэтын]]
*[[хуэтӏэн]]
*[[хуэтӏэпӏын]]
*[[хуэтӏэтэн]]
*[[хуэтӏын]]
*[[хуэтӏысын]]
*[[хуэубэн]]
*[[хуэубгъун]]
*[[хуэубзытэн]]
*[[хуэубруун]]
*[[хуэубыдын]]
*[[хуэубын]]
*[[хуэувын]]
*[[хуэувыӏэн]]
*[[хуэугуэщӏын]]
*[[хуэугъуэнын]]
*[[хуэугъуеин]]
*[[хуэугъурлын]]
*[[хуэугъурсызын]]
*[[хуэудэӏун]]
*[[хуэужьэӏун]]
*[[хуэузэдын]]
*[[хуэузэхун]]
*[[хуэузэщӏын]]
*[[хуэукӏэпщӏын]]
*[[хуэукӏын]]
*[[хуэукӏытэн]]
*[[хуэукъэбзын]]
*[[хуэукъын]]
*[[хуэулэун]]
*[[хуэунэтӏын]]
*[[хуэунэщӏын]]
*[[хуэупсэн]]
*[[хуэупсын]]
*[[хуэупщэфӏын]]
*[[хуэупщӏэтэн]]
*[[хуэупӏэн]]
*[[хуэусэн]]
*[[хуэусын]]
*[[хуэутэн]]
*[[хуэутӏыпщыжын]]
*[[хуэутӏыпщын]]
*[[хуэуфӏыцӏын]]
*[[хуэухын]]
*[[хуэухуэн]]
*[[хуэушын]]
*[[хуэущӏын]]
*[[хуэуӏун]]
*[[хуэфэщэн]]
*[[хуэфызын]]
*[[хуэфӏ]]
*[[хуэфӏу]]
*[[хуэфӏыбзэн]]
*[[хуэфӏыбзэу]]
*[[хуэфӏын]]
*[[хуэфӏыпсу]]
*[[хуэфӏыпсын]]
*[[хуэхэмэн]]
*[[хуэхеин]]
*[[хуэхын]]
*[[хуэхуэбэн]]
*[[хуэхьэжэн]]
*[[хуэхьэжын]]
*[[хуэхьэзырын]]
*[[хуэхьэлэлын]]
*[[хуэхьэрэмын]]
*[[хуэхьэщӏэн]]
*[[хуэхьыжын]]
*[[хуэхьын]]
*[[хуэхъуэжын]]
*[[хуэхъумэн]]
*[[хуэхъун]]
*[[хуэхъущӏэн]]
*[[хуэчэмын]]
*[[хуэчэфын]]
*[[хуэш]]
*[[хуэшэ]]
*[[хуэшэжын]]
*[[хуэшэн]]
*[[хуэшэрыуэн]]
*[[хуэшэчын]]
*[[хуэшиин]]
*[[хуэшхэн]]
*[[хуэшхыдэн]]
*[[хуэшхын]]
*[[хуэшхыныщӏэн]]
*[[хуэшыкухь]]
*[[хуэшынэн]]
*[[хуэшысэ]]
*[[хуэшытӏэн]]
*[[хуэшыӏэн]]
*[[хуэщэбэн]]
*[[хуэщэжын]]
*[[хуэщэн]]
*[[хуэщтэн]]
*[[хуэщхьэхын]]
*[[хуэщыгъуэн]]
*[[хуэщын]]
*[[хуэщыпкъэн]]
*[[хуэщӏа]]
*[[хуэщӏакъуэ]]
*[[хуэщӏауэ]]
*[[хуэщӏэжын]]
*[[хуэщӏэн]]
*[[хуэщӏыжын]]
*[[хуэщӏын]]
*[[хуэӏэбэн]]
*[[хуэӏэбыхъулъэбыхъун]]
*[[хуэӏэгумыгу]]
*[[хуэӏэгъуэу]]
*[[хуэӏэжьлъэжьу]]
*[[хуэӏэжьлъэжьын]]
*[[хуэӏэзэ]]
*[[хуэӏэзэн]]
*[[хуэӏэзэу]]
*[[хуэӏэкӏуэлъакӏуэ]]
*[[хуэӏэкӏуэлъакӏуэу]]
*[[хуэӏэкӏуэлъэкӏуэн]]
*[[хуэӏэпэӏэсэ]]
*[[хуэӏэпщӏэлъапщӏэ]]
*[[хуэӏэпыдзлъэпыдзын]]
*[[хуэӏэслъэсын]]
*[[хуэӏэтын]]
*[[хуэӏэуэлъэуэн]]
*[[хуэӏэфӏын]]
*[[хуэӏеин]]
*[[хуэӏыгъын]]
*[[хуэӏуа]]
*[[хуэӏуэн]]
*[[хуэӏуэнтӏэн]]
*[[хуэӏуэтэжын]]
*[[хуэӏуэтэн]]
*[[хуэӏуэтэщӏын]]
*[[хуэӏуэтын]]
*[[хуэӏуэхун]]
*[[хуэӏуэхутхьэбзэщӏэн]]
*[[хуэӏулӏэн]]
*[[хуэӏурыщӏэн]]
*[[хуэӏухуэщӏэ]]
*[[хуэӏущэщэн]]
*[[хуэӏущӏэн]]
*[[хуэӏущӏын]]
==хугу==
*[[хугу]]
*[[хугукӏэ]]
==хугъу==
*[[хугъуэ]]
*[[хугъуэжьей]]
==худ==
*[[худэдзеин]]
*[[худэдзыхын]]
*[[худэплъеин]]
*[[худэпхъеин]]
*[[худэхьеин]]
*[[худэчыхын]]
*[[худэшеин]]
*[[худихун]]
==хуе==
*[[хуеблэгъэн]]
*[[хуегъэвэн]]
*[[хуегъэгъэвэн]]
*[[хуегъэгъэжьэн]]
*[[хуегъэгъэплъын]]
*[[хуегъэдын]]
*[[хуегъэджэн]]
*[[хуегъэзэкӏын]]
*[[хуегъэзыхын]]
*[[хуегъэлэн]]
*[[хуегъэтхын]]
*[[хуегъэхьэжын]]
*[[хуегъэхьын]]
*[[хуегъэщӏыжын]]
*[[хуегъэщӏын]]
*[[хуеджэн]]
*[[хуедзыхын]]
*[[хуежьэн]]
*[[хуезэшын]]
*[[хуеин]]
*[[хуей]]
*[[хуейдеин]]
*[[хуей-хуэмейми]]
*[[хуей-хуэмейуэ]]
*[[хуей-хуэмейуэрэ]]
*[[хуекӏуэн]]
*[[хуекъун]]
*[[хуенэцӏэкӏын]]
*[[хуеплъэкӏын]]
*[[хуеплъын]]
*[[хуеплъыхын]]
*[[хуепсэлъэн]]
*[[хуеуэн]]
*[[хуехыжын]]
*[[хуещӏэн]]
*[[хуеӏэн]]
==хуж==
*[[хужын]]
*[[хужыӏэн]]
==хужь==
*[[хужь]]
*[[хужьагъ]]
*[[хужьгъэ]]
*[[хужьу]]
*[[хужьыбзэ]]
*[[хужьыбзэу]]
*[[хужьыгъэ]]
*[[хужьыпс]]
*[[хужьыпсу]]
*[[хужьыфэ]]
==хуз==
*[[хуза]]
*[[хузэблэжын]]
*[[хузэблэкӏын]]
*[[хузэблэхын]]
*[[хузэгуэпын]]
*[[хузэгуэудын]]
*[[хузэгъэзэхуэн]]
*[[хузэгъэпэщын]]
*[[хузэгъэпцӏын]]
*[[хузэкӏэлъыгъэкӏуэн]]
*[[хузэпещэн]]
*[[хузэрыдзэн]]
*[[хузэрыхын]]
*[[хузэрыхъэн]]
*[[хузэтелъхьэн]]
*[[хузэтеӏыгъэн]]
*[[хузэфӏэгъэкӏын]]
*[[хузэфӏэкӏын]]
*[[хузэхэдзэн]]
*[[хузэхэдзын]]
*[[хузэхэлъхьэн]]
*[[хузэхэхын]]
*[[хузэхэщӏыкӏын]]
*[[хузэхуэхьэсын]]
*[[хузэхъуэкӏын]]
*[[хузэщӏэгъэнэн]]
*[[хузэщӏэгъэуӏуэн]]
*[[хузэщӏэнэн]]
*[[хузэӏыхын]]
*[[хузэӏухын]]
*[[хузехьэн]]
*[[хузын]]
==хуи==
*[[хуигъэтын]]
*[[хуилъын]]
*[[хуимыту]]
*[[хуимытыжу]]
*[[хуит]]
*[[хуиту]]
*[[хуит-хуиту]]
*[[хуитыжын]]
*[[хуитын]]
*[[хуитыныгъэ]]
*[[хуитыныгъэншагъэ]]
*[[хуитыныгъэншэ]]
*[[хуитыныгъэщӏэкъу]]
*[[хуищӏэу]]
*[[хуиӏэн]]
*[[хуиӏуэху]]
==хукӏ==
*[[хукӏэрыгъэхун]]
*[[хукӏэрыщӏэн]]
*[[хукӏэрыӏулӏэн]]
==хукъу==
*[[хукъуэплъын]]
==хукхъу==
*[[хукхъуэ]]
==хул==
*[[хула]]
*[[хуламэ]]
*[[хулэн]]
==хулъ==
*[[хулъэ]]
*[[хулъэгъэкӏын]]
*[[хулъэкӏын]]
==хулӏ==
*[[хулӏэн]]
==хум==
*[[хумпӏ]]
*[[хумпӏэ]]
==хун==
*[[хун]]
*[[хунэгъэсын]]
*[[хунэсын]]
*[[хунтху]]
==хуп==
*[[хупкъэ]]
*[[хупс]]
*[[хупхъэ]]
*[[хупцӏынэ]]
*[[хупцӏынэпс]]
*[[хупщ]]
*[[хупыгъэнэн]]
*[[хупыупщӏын]]
==хур==
*[[хур]]
*[[хурэ]]
*[[хуригъэкъун]]
*[[хурикъун]]
*[[хурс]]
*[[хурхурху]]
==хут==
*[[хутакӏуэ]]
*[[хутэн]]
*[[хутегъэувэн]]
*[[хутегъэхуэн]]
*[[хутедэн]]
*[[хутекӏэн]]
*[[хутекӏын]]
*[[хутелъэщӏыхьын]]
*[[хутелъхьэн]]
*[[хутесэн]]
*[[хутеувэн]]
*[[хутыкъуэн]]
==хуфӏ==
*[[хуфӏэбзын]]
*[[хуфӏэгъэжын]]
*[[хуфӏэун]]
==хух==
*[[хухэдзэн]]
*[[хухэдзын]]
*[[хухэкӏэн]]
*[[хухэплъэн]]
*[[хухэтын]]
*[[хухэхьэн]]
*[[хухыхьэжын]]
==хуху==
*[[хухуху]]
==хухь==
*[[хухьэ-псыхьэ]]
==хуш==
*[[хушэ]]
==хущ==
*[[хущхьэ]]
*[[хущхьэн]]
*[[хущхьэ-щатэу]]
*[[хущхъуагъэ]]
*[[хущхъуэ]]
*[[хущхъуэгъуэ]]
*[[хущыгъэсын]]
*[[хущыгъэтын]]
*[[хущыгъэщӏэн]]
*[[хущыгъэӏэн]]
*[[хущынэн]]
*[[хущысын]]
*[[хущытыкӏэ]]
*[[хущытын]]
*[[хущыщӏэн]]
*[[хущыӏэн]]
==хущӏ==
*[[хущӏэбэгын]]
*[[хущӏэбэнын]]
*[[хущӏэбжэн]]
*[[хущӏэгъэхьэн]]
*[[хущӏэджэн]]
*[[хущӏэкъун]]
*[[хущӏэмыхьэ]]
*[[хущӏэплъын]]
*[[хущӏэрыуэн]]
*[[хущӏэрыӏэн]]
*[[хущӏэтэджэн]]
*[[хущӏэтхъуэн]]
*[[хущӏэтӏэн]]
*[[хущӏэуэн]]
*[[хущӏэудын]]
*[[хущӏэукӏытыхьыжын]]
*[[хущӏэхун]]
*[[хущӏэчэн]]
*[[хущӏэщтэжын]]
*[[хущӏегъуэжын]]
*[[хущӏыгъун]]
*[[хущӏын]]
*[[хущӏыхьэгъуэ]]
*[[хущӏыхьэн]]
*[[хущӏыхьэпӏэ]]
&lt;/div&gt;
{{Къэбэрдей-Шэрджэсыбзэ индекс}}</text>
      <sha1>avanbmaiw5vrzvrh9dkh2yyg2ldqpj3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>уузыншэм</title>
    <ns>0</ns>
    <id>50381</id>
    <revision>
      <id>130333</id>
      <timestamp>2026-11-10T09:03:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rhdkabardian</username>
        <id>5</id>
      </contributor>
      <comment>Created page with &quot;{{псалъащхьэ}} &lt;Gallery&gt; &lt;/Gallery&gt; {{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=МЕЖДОМЕТИЕ}} {{этимологие}} {{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=wǝwǝ'zǝnʂɐ}} {{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=у- + [уз] + -ы + -нш + -э + -м}} {{мыхьэнэ}} №Зыгуэрым ущыхуэзэкӏэ е зыгуэрым гу лъебгъэтэну ущыхуейм деж фӏэхъусу къагъэсэбэп {{ща...&quot;</comment>
      <origin>130333</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1344" sha1="4uq25jx2ml40x52vn8ucoe9tmly93y4" xml:space="preserve">{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=МЕЖДОМЕТИЕ}}
{{этимологие}}
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=wǝwǝ'zǝnʂɐ}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=у- + [уз] + -ы + -нш + -э + -м}}
{{мыхьэнэ}}
№Зыгуэрым ущыхуэзэкӏэ е зыгуэрым гу лъебгъэтэну ущыхуейм деж фӏэхъусу къагъэсэбэп
{{щапхъэхэр}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 42
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| &lt;b&gt;Уузыншэм&lt;/b&gt;! (ФӀэхъус апщий!) || &lt;b&gt;Здравствуй(-те)&lt;/b&gt;! || &lt;b&gt;Hello&lt;/b&gt;!
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{зэпхахэр}}
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*уузыншэм: hello! hi!
{{урысыбзэ}}
*уузыншэм: здравствуй(те)!
{{библиографие}}</text>
      <sha1>4uq25jx2ml40x52vn8ucoe9tmly93y4</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>130334</id>
      <parentid>130333</parentid>
      <timestamp>2026-11-10T09:04:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rhdkabardian</username>
        <id>5</id>
      </contributor>
      <origin>130334</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1342" sha1="l8zngauhsnnfn4ivo2urrdtzwp37pkk" xml:space="preserve">{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=МЕЖДОМЕТИЕ}}
{{этимологие}}
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=wǝwǝ'zǝnʂɐ}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=у- + [уз] + -ы + -нш + -э + -м}}
{{мыхьэнэ}}
#Зыгуэрым ущыхуэзэкӏэ е зыгуэрым гу лъебгъэтэну ущыхуейм деж фӏэхъусу къагъэсэбэп
{{щапхъэхэр}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 42
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| &lt;b&gt;Уузыншэм&lt;/b&gt;! (ФӀэхъус апщий!) || &lt;b&gt;Здравствуй(-те)&lt;/b&gt;! || &lt;b&gt;Hello&lt;/b&gt;!
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{зэпхахэр}}
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*уузыншэм: hello! hi!
{{урысыбзэ}}
*уузыншэм: здравствуй(те)!
{{библиографие}}</text>
      <sha1>l8zngauhsnnfn4ivo2urrdtzwp37pkk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>фыузыншэм</title>
    <ns>0</ns>
    <id>50382</id>
    <revision>
      <id>130335</id>
      <timestamp>2026-11-10T09:07:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rhdkabardian</username>
        <id>5</id>
      </contributor>
      <comment>Created page with &quot;{{псалъащхьэ}} &lt;Gallery&gt; &lt;/Gallery&gt; {{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=МЕЖДОМЕТИЕ}} {{этимологие}} {{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=fǝwǝ'zǝnʂɐ}} {{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=фы- + [уз] + -ы + -нш + -э + -м}} {{мыхьэнэ}} #Зыгуэрым фыщыхуэзэкӏэ е зыгуэрым гу лъевгъэтэну фыщыхуейм деж фӏэхъусу къагъэсэбэп {{...&quot;</comment>
      <origin>130335</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="693" sha1="59a1j01sulyuorel4wop7bebyh01sf4" xml:space="preserve">{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=МЕЖДОМЕТИЕ}}
{{этимологие}}
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=fǝwǝ'zǝnʂɐ}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=фы- + [уз] + -ы + -нш + -э + -м}}
{{мыхьэнэ}}
#Зыгуэрым фыщыхуэзэкӏэ е зыгуэрым гу лъевгъэтэну фыщыхуейм деж фӏэхъусу къагъэсэбэп
{{щапхъэхэр}}
{{зэпхахэр}}
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*уузыншэм: hello! hi!
{{урысыбзэ}}
*уузыншэм: здравствуйте!
{{библиографие}}</text>
      <sha1>59a1j01sulyuorel4wop7bebyh01sf4</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>130337</id>
      <parentid>130335</parentid>
      <timestamp>2026-11-10T09:10:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rhdkabardian</username>
        <id>5</id>
      </contributor>
      <origin>130337</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="697" sha1="91nfoevtarzmmcu07d0cqqlf2sy3s1a" xml:space="preserve">{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=МЕЖДОМЕТИЕ}}
{{этимологие}}
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=fǝwǝ'zǝnʂɐ}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=фы- + [уз] + -ы + -нш + -э + -м}}
{{мыхьэнэ}}
#Зыгуэрым фыщыхуэзэкӏэ е зыгуэрым гу лъевгъэтэну фыщыхуейм деж фӏэхъусу къагъэсэбэп
{{щапхъэхэр}}
{{зэпхахэр}}
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*фыузыншэм: hello! hi!
{{урысыбзэ}}
*фыузыншэм: здравствуйте!
{{библиографие}}</text>
      <sha1>91nfoevtarzmmcu07d0cqqlf2sy3s1a</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>хуехыжын</title>
    <ns>0</ns>
    <id>50383</id>
    <revision>
      <id>130361</id>
      <timestamp>2026-11-10T11:36:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rhdkabardian</username>
        <id>5</id>
      </contributor>
      <comment>Created page with &quot;{{псалъащхьэ}} &lt;Gallery&gt; &lt;/Gallery&gt; {{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ГЛАГОЛ ЛЪЭӀЭС}} {{этимологие}} {{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=xʷe:'xǝn}} {{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=хуе- + [х] + -ы + -н}} {{спряженэ}} [[спр-лъэӏ-хуехын|Глагол лъэӏэс &quot;хуехын&quot;-ым и спряженэр]] {{мыхьэнэ}} #Еплъ &quot;псалъафэ зэпыщӀахэр&quot;....&quot;</comment>
      <origin>130361</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1981" sha1="a1sp4z76er8u296oygc1besoozyxe0a" xml:space="preserve">{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ГЛАГОЛ ЛЪЭӀЭС}}
{{этимологие}}
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=xʷe:'xǝn}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=хуе- + [х] + -ы + -н}}
{{спряженэ}}
[[спр-лъэӏ-хуехын|Глагол лъэӏэс &quot;хуехын&quot;-ым и спряженэр]]
{{мыхьэнэ}}
#Еплъ &quot;псалъафэ зэпыщӀахэр&quot;.
{{щапхъэхэр}}
{{зэпхахэр}}
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*хуехын: See &quot;псалъафэ зэпыщӀахэр&quot;
{{урысыбзэ}}
*хуехын: См. &quot;псалъафэ зэпыщӀахэр&quot;
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''псалъафэ зэпыщӀахэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
====Сэлам хуехын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} 
{{псалъафэ-урысыбзэ}} поздороваться с кем-л., приветствовать кого-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А. ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 43
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| &lt;b&gt;Сэлам&lt;/b&gt; схуехыж Башир (Фатимэ). || Передай(-те), пожалуйста, &lt;b&gt;привет&lt;/b&gt; Баширу (Фатиме). || Please give my &lt;b&gt;regards&lt;/b&gt; to Bashir (Fatima).
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{библиографие}}</text>
      <sha1>a1sp4z76er8u296oygc1besoozyxe0a</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>130362</id>
      <parentid>130361</parentid>
      <timestamp>2026-11-10T11:38:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rhdkabardian</username>
        <id>5</id>
      </contributor>
      <origin>130362</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1995" sha1="n2b34byv87ehqmoyq2j83lri6p2ze04" xml:space="preserve">{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ГЛАГОЛ ЛЪЭӀЭС}}
{{этимологие}}
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=xʷe:'xǝn}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=хуе- + [х] + -ы + -н}}
{{спряженэ}}
[[спр-лъэӏ-хуехын|Глагол лъэӏэс &quot;хуехын&quot;-ым и спряженэр]]
{{мыхьэнэ}}
#Еплъ &quot;псалъафэ зэпыщӀахэр&quot;.
{{щапхъэхэр}}
{{зэпхахэр}}
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*хуехын: See &quot;псалъафэ зэпыщӀахэр&quot;
{{урысыбзэ}}
*хуехын: См. &quot;псалъафэ зэпыщӀахэр&quot;
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''псалъафэ зэпыщӀахэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
====Сэлам хуехын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} give sb's regards or greetings to sb.
{{псалъафэ-урысыбзэ}} передать привет от кого-л. кому-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А. ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 43
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| &lt;b&gt;Сэлам&lt;/b&gt; схуехыж Башир (Фатимэ). || Передай(-те), пожалуйста, &lt;b&gt;привет&lt;/b&gt; Баширу (Фатиме). || Please give my &lt;b&gt;regards&lt;/b&gt; to Bashir (Fatima).
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{библиографие}}</text>
      <sha1>n2b34byv87ehqmoyq2j83lri6p2ze04</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>130363</id>
      <parentid>130362</parentid>
      <timestamp>2026-11-10T11:39:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rhdkabardian</username>
        <id>5</id>
      </contributor>
      <origin>130363</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2031" sha1="7gs12uclw9ciazhppmdli33pejxq1iz" xml:space="preserve">{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ГЛАГОЛ ЛЪЭӀЭС}}
{{этимологие}}
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=xʷe:xǝ'жǝn}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=хуе- + [х] + -ы + -ж + -ы + -н}}
{{спряженэ}}
[[спр-лъэӏ-хуехыжын|Глагол лъэӏэс &quot;хуехыжын&quot;-ым и спряженэр]]
{{мыхьэнэ}}
#Еплъ &quot;псалъафэ зэпыщӀахэр&quot;.
{{щапхъэхэр}}
{{зэпхахэр}}
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*хуехыжын: See &quot;псалъафэ зэпыщӀахэр&quot;
{{урысыбзэ}}
*хуехыжын: См. &quot;псалъафэ зэпыщӀахэр&quot;
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''псалъафэ зэпыщӀахэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
====Сэлам хуехыжын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} give sb's regards or greetings to sb.
{{псалъафэ-урысыбзэ}} передать привет от кого-л. кому-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А. ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 43
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| &lt;b&gt;Сэлам&lt;/b&gt; схуехыж Башир (Фатимэ). || Передай(-те), пожалуйста, &lt;b&gt;привет&lt;/b&gt; Баширу (Фатиме). || Please give my &lt;b&gt;regards&lt;/b&gt; to Bashir (Fatima).
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{библиографие}}</text>
      <sha1>7gs12uclw9ciazhppmdli33pejxq1iz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>спр-лъэӏ-хуехыжын</title>
    <ns>0</ns>
    <id>50384</id>
    <revision>
      <id>130364</id>
      <timestamp>2026-11-10T11:41:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rhdkabardian</username>
        <id>5</id>
      </contributor>
      <comment>Created page with &quot;==Глагол лъэӏэс &quot;[[хуехыжын]]&quot;-ым и спряженэр== &lt;br/&gt; {{спр-лъэӏ-хуе-дбд-ы|псалъэпкъ=хыж}}&quot;</comment>
      <origin>130364</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="148" sha1="5ul8kruaoixxilz5j37iksvaikkzknp" xml:space="preserve">==Глагол лъэӏэс &quot;[[хуехыжын]]&quot;-ым и спряженэр==
&lt;br/&gt;
{{спр-лъэӏ-хуе-дбд-ы|псалъэпкъ=хыж}}</text>
      <sha1>5ul8kruaoixxilz5j37iksvaikkzknp</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>