берычэт

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="kbd">
  <siteinfo>
    <sitename>Википсалъалъэ</sitename>
    <dbname>kbdwiktionary</dbname>
    <base>https://kbd.wiktionary.org/wiki/%D0%9D%D0%B0%D0%BF%D1%8D%D0%BA%D3%80%D1%83%D1%8D%D1%86%D3%80_%D0%BD%D1%8D%D1%85%D1%8A%D1%8B%D1%89%D1%85%D1%8C%D1%8D</base>
    <generator>MediaWiki 1.48.0-wmf.4</generator>
    <case>case-sensitive</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="case-sensitive">Медиа</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">Служебная</namespace>
      <namespace key="0" case="case-sensitive" />
      <namespace key="1" case="case-sensitive">Тепсэлъэхьыгъуэ</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">ЦӀыхухэт</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">ЦӀыхухэт тепсэлъэхьыгъуэ</namespace>
      <namespace key="4" case="case-sensitive">Википсалъалъэ</namespace>
      <namespace key="5" case="case-sensitive">Википсалъалъэм тепсэлъыхьын</namespace>
      <namespace key="6" case="case-sensitive">Файл</namespace>
      <namespace key="7" case="case-sensitive">Файл тепсэлъэхьыгъуэ</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">MediaWiki</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">MediaWiki тепсэлъэхьыгъуэ</namespace>
      <namespace key="10" case="case-sensitive">Шаблон</namespace>
      <namespace key="11" case="case-sensitive">Шаблон тепсэлъэхьыгъуэ</namespace>
      <namespace key="12" case="case-sensitive">ДэӀэпыкъуэгъуэ</namespace>
      <namespace key="13" case="case-sensitive">ДэӀэпыкъуэгъуэ тепсэлъэхьыгъуэ</namespace>
      <namespace key="14" case="case-sensitive">Категориэ</namespace>
      <namespace key="15" case="case-sensitive">Категориэ тепсэлъэхьыгъуэ</namespace>
      <namespace key="100" case="case-sensitive">Гуэлъхьэ</namespace>
      <namespace key="101" case="case-sensitive">Гуэлъхьэм тепсэлъыхьын</namespace>
      <namespace key="102" case="case-sensitive">Индекс</namespace>
      <namespace key="103" case="case-sensitive">Индексым тепсэлъыхьын</namespace>
      <namespace key="710" case="case-sensitive">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="case-sensitive">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="case-sensitive">Module</namespace>
      <namespace key="829" case="case-sensitive">Module talk</namespace>
      <namespace key="1728" case="case-sensitive">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="case-sensitive">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>берычэт</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1720</id>
    <revision>
      <id>130397</id>
      <parentid>100625</parentid>
      <timestamp>2026-11-11T07:01:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rhdkabardian</username>
        <id>5</id>
      </contributor>
      <origin>130397</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2927" sha1="2zuxm56sbbxouiapl6w9nfbzgmu4hka" xml:space="preserve">{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ЩЫӀЭЦӀЭ}}
{{этимологие}}
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=be:rǝ'tʂɐt}}: [[File:б476берычэт.ogg]]
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[берычэт]}}
{{склоненэ}}
{{скл-ыр|kbd|псалъэпкъ=берычэт}}
{{мыхьэнэ}}
#Куэд, пэрыхьэт, бэгъуа.
{{щапхъэхэр}}
*Хьэрычэт уиӀэмэ, берычэт бгъуэтынщ.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Псжь.}}
{{зэпхахэр}}
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*берычэт: abundance, plenty, profusion, sufficiency, welfare
{{урысыбзэ}}
*берычэт: изобилие, достаток, обилие
{{библиографие}}
{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ПЛЪЫФЭЦӀЭ}}
{{этимологие}}
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=be:rǝ'tʂɐt}}: [[File:б476берычэт.ogg]]
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[берычэт]}}
{{склоненэ}}
{{скл-ыр|kbd|псалъэпкъ=берычэт}}
{{мыхьэнэ}}
#Куэду, бэгъуауэ, пэрыхьэту щыт.
{{щапхъэхэр}}
{{зэпхахэр}}
*Ӏэнэ берычэт.
*гъавэ берычэт.
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*берычэт: plentiful, rich, ample, sufficient, affluent
*Ӏэнэ берычэт: a rich table
*гъавэ берычэт: an abundant harvest
{{урысыбзэ}}
*берычэт: обильный, богатый, с достатком
*Ӏэнэ берычэт: богатый стол
*гъавэ берычэт: обильный урожай
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''псалъафэ зэпыщӀахэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
====берычэт бесын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} thank you! thanks!
{{псалъафэ-урысыбзэ}} спасибо! благодарю!
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А. ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 43
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| &lt;b&gt;Берычэт&lt;/b&gt; бесын, хъарзынэщ. || &lt;b&gt;Спасибо&lt;/b&gt;, хорошо. || &lt;b&gt;Thanks&lt;/b&gt;, fine.
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{библиографие}}</text>
      <sha1>2zuxm56sbbxouiapl6w9nfbzgmu4hka</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>130398</id>
      <parentid>130397</parentid>
      <timestamp>2026-11-11T07:09:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rhdkabardian</username>
        <id>5</id>
      </contributor>
      <origin>130398</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2979" sha1="589lwmcq6mnn10l53o8sijsfmrfawh5" xml:space="preserve">{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
&lt; хьэрыпыбзэ: بركات = берычэт
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ЩЫӀЭЦӀЭ}}
{{этимологие}}
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=be:rǝ'tʂɐt}}: [[File:б476берычэт.ogg]]
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[берычэт]}}
{{склоненэ}}
{{скл-ыр|kbd|псалъэпкъ=берычэт}}
{{мыхьэнэ}}
#Куэд, пэрыхьэт, бэгъуа.
{{щапхъэхэр}}
*Хьэрычэт уиӀэмэ, берычэт бгъуэтынщ.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Псжь.}}
{{зэпхахэр}}
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*берычэт: abundance, plenty, profusion, sufficiency, welfare
{{урысыбзэ}}
*берычэт: изобилие, достаток, обилие
{{библиографие}}
{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ПЛЪЫФЭЦӀЭ}}
{{этимологие}}
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=be:rǝ'tʂɐt}}: [[File:б476берычэт.ogg]]
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[берычэт]}}
{{склоненэ}}
{{скл-ыр|kbd|псалъэпкъ=берычэт}}
{{мыхьэнэ}}
#Куэду, бэгъуауэ, пэрыхьэту щыт.
{{щапхъэхэр}}
{{зэпхахэр}}
*Ӏэнэ берычэт.
*гъавэ берычэт.
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*берычэт: plentiful, rich, ample, sufficient, affluent
*Ӏэнэ берычэт: a rich table
*гъавэ берычэт: an abundant harvest
{{урысыбзэ}}
*берычэт: обильный, богатый, с достатком
*Ӏэнэ берычэт: богатый стол
*гъавэ берычэт: обильный урожай
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''псалъафэ зэпыщӀахэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
====берычэт бесын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} thank you! thanks!
{{псалъафэ-урысыбзэ}} спасибо! благодарю!
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А. ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 43
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| &lt;b&gt;Берычэт&lt;/b&gt; бесын, хъарзынэщ. || &lt;b&gt;Спасибо&lt;/b&gt;, хорошо. || &lt;b&gt;Thanks&lt;/b&gt;, fine.
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{библиографие}}</text>
      <sha1>589lwmcq6mnn10l53o8sijsfmrfawh5</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>130399</id>
      <parentid>130398</parentid>
      <timestamp>2026-11-11T07:10:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rhdkabardian</username>
        <id>5</id>
      </contributor>
      <origin>130399</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3031" sha1="pstvy42r1lr1yawn9zcqagvnuwf8lgz" xml:space="preserve">{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ЩЫӀЭЦӀЭ}}
{{этимологие}}
&lt; хьэрыпыбзэ: بركات = берычэт
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=be:rǝ'tʂɐt}}: [[File:б476берычэт.ogg]]
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[берычэт]}}
{{склоненэ}}
{{скл-ыр|kbd|псалъэпкъ=берычэт}}
{{мыхьэнэ}}
#Куэд, пэрыхьэт, бэгъуа.
{{щапхъэхэр}}
*Хьэрычэт уиӀэмэ, берычэт бгъуэтынщ.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Псжь.}}
{{зэпхахэр}}
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*берычэт: abundance, plenty, profusion, sufficiency, welfare
{{урысыбзэ}}
*берычэт: изобилие, достаток, обилие
{{библиографие}}
{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ПЛЪЫФЭЦӀЭ}}
{{этимологие}}
&lt; хьэрыпыбзэ: بركات = берычэт
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=be:rǝ'tʂɐt}}: [[File:б476берычэт.ogg]]
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[берычэт]}}
{{склоненэ}}
{{скл-ыр|kbd|псалъэпкъ=берычэт}}
{{мыхьэнэ}}
#Куэду, бэгъуауэ, пэрыхьэту щыт.
{{щапхъэхэр}}
{{зэпхахэр}}
*Ӏэнэ берычэт.
*гъавэ берычэт.
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*берычэт: plentiful, rich, ample, sufficient, affluent
*Ӏэнэ берычэт: a rich table
*гъавэ берычэт: an abundant harvest
{{урысыбзэ}}
*берычэт: обильный, богатый, с достатком
*Ӏэнэ берычэт: богатый стол
*гъавэ берычэт: обильный урожай
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''псалъафэ зэпыщӀахэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
====берычэт бесын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} thank you! thanks!
{{псалъафэ-урысыбзэ}} спасибо! благодарю!
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А. ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 43
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| &lt;b&gt;Берычэт&lt;/b&gt; бесын, хъарзынэщ. || &lt;b&gt;Спасибо&lt;/b&gt;, хорошо. || &lt;b&gt;Thanks&lt;/b&gt;, fine.
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{библиографие}}</text>
      <sha1>pstvy42r1lr1yawn9zcqagvnuwf8lgz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>бынунагъуэ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>2100</id>
    <revision>
      <id>130396</id>
      <parentid>101062</parentid>
      <timestamp>2026-11-11T06:52:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rhdkabardian</username>
        <id>5</id>
      </contributor>
      <origin>130396</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1621" sha1="afjuuzlq65fgd4in8632cqldybedzvy" xml:space="preserve">{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ЩЫӀЭЦӀЭ}}
{{этимологие}}
&lt; хьэрыпыбзэ: ابن = къуэ
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=bǝnu:'nɑ:ʁʷɐ}}: [[File:б856бынунагъуэ.ogg]]
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[бынун] + -а + -гъу + -э}}
{{склоненэ}}
{{скл-эр|kbd|псалъэпкъ=бынунагъу}}
{{мыхьэнэ}}
#Бын зэрылъхузэрыпӀ, бынунэ.
{{щапхъэхэр}}
*Адыгэм деж зыгуэр щӀэсу езы бынунагъуэр тӀысу шхэркъым, ар здамыгъашхэу.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Ад. ӀуэрыӀу.}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А. ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 43
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| Дауэ псэурэ уи &lt;b&gt;бынунагъуэр&lt;/b&gt;? || Как живет твоя (ваша) &lt;b&gt;семья&lt;/b&gt;? || How is your &lt;b&gt;family&lt;/b&gt; doing?
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{зэпхахэр}}
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*бынунагъуэ: family, household
{{урысыбзэ}}
*бынунагъуэ: семья
{{библиографие}}</text>
      <sha1>afjuuzlq65fgd4in8632cqldybedzvy</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>гуапэ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>2499</id>
    <revision>
      <id>130387</id>
      <parentid>130353</parentid>
      <timestamp>2026-11-11T06:35:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rhdkabardian</username>
        <id>5</id>
      </contributor>
      <origin>130387</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3761" sha1="7fnn7j2m42sou85jbw2qs23jfq968w2" xml:space="preserve">{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ПЛЪЫФЭЦӀЭ}}
{{этимологие}}
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ='gʷɑ:pɐ}}: [[File:гу013гуапэ.ogg]]
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[гу] + -а + [п] + -э}}
{{склоненэ}}
{{скл-эр|kbd|псалъэпкъ=гуап}}
{{мыхьэнэ}}
#Гур арэзы зыщӀ, гум фӀэфӀ, щхьэпэ.
{{щапхъэхэр}}
*Биболэт ухуэзэмэ, сэлам гуапэ къыуех.  {{автор|kbd|имяавтора=КӀ. Т.}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэреджэ тхылъхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class =&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Адыгэбзэ''', Гугъуэт Л. Т., Зэхъуэхъу Л. Хь, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1984''' !! нап. 61
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| Жьэгур &lt;b&gt;гуапэщ&lt;/b&gt;. || Очаг &lt;b&gt;приятный&lt;/b&gt;.|| The hearth &lt;b&gt;is nice&lt;/b&gt;.
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А. ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 43
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| Узэрыслъэгъуар хуабжьу си &lt;b&gt;гуапэ&lt;/b&gt; хъуащ. || Мне очень &lt;b&gt;приятно&lt;/b&gt; видеть тебя (вас). ||I am very &lt;b&gt;pleased&lt;/b&gt; to see you.
|-
| Хуабжьу си &lt;b&gt;гуапэщ&lt;/b&gt; узэрыслъэгъуар! || Очень &lt;b&gt;рад(-а)&lt;/b&gt; тебя (вас) видеть! || I am very &lt;b&gt;glad&lt;/b&gt; to see you!
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{зэпхахэр}}
*Псалъэ гуапэ.
*Щыху гуапэ.
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*гуапэ: nice, pleasant, cordial, warm, caring, affectionate, loving, tender
*Псалъэ гуапэ: a warm word
*ЦӀыху гуапэ: a cordial person
{{урысыбзэ}}
*гуапэ: приятный, сердечный, тёплый, ласковый
*Псалъэ гуапэ: теплое слово
*ЦӀыху гуапэ: сердечный человек
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''псалъафэ зэпыщӀахэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
====[И] гуапэ хъун====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} to feel satisfied; be happy about sth
{{псалъафэ-урысыбзэ}} испытывать чувство удовлетворённости; радоваться чему-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====[И] гуапэ щӀын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} make sb happy; do sth pleasant for sb
{{псалъафэ-урысыбзэ}} сделать кому-л. приятное; обрадовать кого-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      Уэлэхьи, хуабжьу ди гуапэ фщӀам, фыкъызэрыкӀуам нэхърэ нэхъ гугъуехь тхьэм къывимыткӀэ.  {{автор|kbd|имяавтора=КӀ. А.}}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{библиографие}}</text>
      <sha1>7fnn7j2m42sou85jbw2qs23jfq968w2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>дауэ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>3896</id>
    <revision>
      <id>130389</id>
      <parentid>130323</parentid>
      <timestamp>2026-11-11T06:41:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rhdkabardian</username>
        <id>5</id>
      </contributor>
      <origin>130389</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8228" sha1="hwcr923o4e8p6evdvubhz9e1g7knroe" xml:space="preserve">{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=НАРЕЧИЕ}}
{{этимологие}}
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ='dɑ:wɐ}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[дау] + -э}}
{{мыхьэнэ}}
#Сыт хуэдэ щӀыкӀэу.
{{щапхъэхэр}}
*Уи выр хьэм ишхауэ, дауэ къуажэм укӀуэжыну?  {{автор|kbd|имяавтора=Акъ. З.}}
* Дауэ уэ къызэроджэр?  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Ӏуащхь.}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэреджэ тхылъхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class =&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Адыгэбзэ''', Гугъуэт Л. Т., Зэхъуэхъу Л. Хь, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1984''' !! нап. 74
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
|| &lt;b&gt;Дауэ&lt;/b&gt; зэдэджэгурэ сабийхэр?|| &lt;b&gt;Как&lt;/b&gt; дети играют друг с другом?|| &lt;b&gt;How&lt;/b&gt; are the children playing with each other?
|-
! !! !! нап. 95
|-
|| Псыр &lt;b&gt;дауэ&lt;/b&gt; зехьэн хуей?|| &lt;b&gt;Как&lt;/b&gt; необходимо держать воду?|| &lt;b&gt;How&lt;/b&gt; should water be kept?
|-
! !! !! нап. 103
|-
|| &lt;b&gt;Дауэ&lt;/b&gt; зэрихьэрэ Цацэ и щхьэцыр? || &lt;b&gt;Какими&lt;/b&gt; держит Цаца свои волосы?|| &lt;b&gt;How&lt;/b&gt; does Tsatsa keep her hair?
|-
! !! !! нап. 107
|-
|| Чэсэм &lt;b&gt;дауэ&lt;/b&gt; елэжьа нащэм? || &lt;b&gt;Как&lt;/b&gt; Часам занималась огурцами?  || &lt;b&gt;How&lt;/b&gt; did Chasam tend the cucumbers?
|-
! !! !! нап. 109
|-
|| Фэ &lt;b&gt;дауэ&lt;/b&gt; фызэдэджэгурэ? || &lt;b&gt;Как&lt;/b&gt; вы играете вместе друг с другом?  || &lt;b&gt;How&lt;/b&gt; do you play together?
&lt;/b&gt;
|-
! !! !! нап. 110
|-
|| &lt;b&gt;Дауэ&lt;/b&gt; хэта Лъэпщ дадэр зауэм? || &lt;b&gt;Как&lt;/b&gt; Тлепш участвовал в войне.|| &lt;b&gt;How&lt;/b&gt; did Grandfather Tlepsh take part in the war.
|-
! !! !! нап. 118
|-
|| Ӏэюбрэ Уэзырмэсрэ &lt;b&gt;дауэ&lt;/b&gt; еджэрэ? || &lt;b&gt;Как&lt;/b&gt; учатся Аюб и Уазырмас? || &lt;b&gt;How&lt;/b&gt; do Ayub and Wazyrmas study?
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 42
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| Сэлам алейкум! (&lt;b&gt;Дауэ&lt;/b&gt; упсэурэ?) || &lt;b&gt;Как поживаешь (поживаете)&lt;/b&gt;? || &lt;b&gt;How are you&lt;/b&gt;?
|-
| &lt;b&gt;Дауэ&lt;/b&gt; ущыт? Уи Ӏуэху &lt;b&gt;дауэ&lt;/b&gt; щыт? || &lt;b&gt;Как&lt;/b&gt; дела? || &lt;b&gt;How&lt;/b&gt; are you?
|-
!  !!  !! нап. 43
|-
| &lt;b&gt;Дауэ&lt;/b&gt; упсэурэ?! || &lt;b&gt;Как&lt;/b&gt; живешь (живете)? || &lt;b&gt;How&lt;/b&gt; is life?
|-
! !! !! нап. 163
|-
| &lt;b&gt;Дауэ&lt;/b&gt; зэпхьэлӀэну мы хущхъуэр? || &lt;b&gt;Как&lt;/b&gt; принимать это лекарство? || &lt;b&gt;How&lt;/b&gt; should I take this medicine?
|-
! !! !! нап. 176
|-
| Шхыным уи гур &lt;b&gt;дауэ&lt;/b&gt; хущыт? || &lt;b&gt;Какой&lt;/b&gt; у тебя аппетит? || &lt;b&gt;How’s&lt;/b&gt; your appetite?
|-
! !! !! нап. 179
|-
| &lt;b&gt;Дауэ&lt;/b&gt; щыт уи узыншагъэр? || &lt;b&gt;Как&lt;/b&gt; твое (ваше) здоровье? || &lt;b&gt;How&lt;/b&gt; is your health?
|-
! !! !! нап. 181
|-
| ”Скорэ помощым” &lt;b&gt;дауэ&lt;/b&gt; сыпсэлъа хъуну? || &lt;b&gt;Как&lt;/b&gt; позвонить в &quot;Скорую помощь”? || &lt;b&gt;How&lt;/b&gt; do I call an ambulance?
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{зэпхахэр}}
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*дауэ: how
{{урысыбзэ}}
*дауэ: как
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''псалъафэ зэпыщӀахэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
====Дауэ ущыт?====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} How are you doing? How is your health? How are you feeling?
{{псалъафэ-урысыбзэ}} Как здоровье?
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А. ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 42
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| &lt;b&gt;Дауэ&lt;/b&gt; ущыт? || &lt;b&gt;Как&lt;/b&gt; ты (вы) себя чувствуешь (чувствуете)? || &lt;b&gt;How&lt;/b&gt; are you feeling?
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
====Дауэ хъуми====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} come what may! Sink or swim! Here goes!
{{псалъафэ-урысыбзэ}} была не была.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Дауэ хъун?====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} Indeed? Really? Is it possible?
{{псалъафэ-урысыбзэ}} Неужели?
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Дауэ шытми====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} anyhow, anyway, nevertheless, however that may be, be it as it may
{{псалъафэ-урысыбзэ}} как бы то ни было.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Дауэ ищӀыну?====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} what’s to be done? what can be done?
{{псалъафэ-урысыбзэ}} Как быть?
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{библиографие}}
{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ЩЫӀЭЦӀЭ}}
{{этимологие}}
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ='dɑ:wɐ}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[дау] + -э}}
{{склоненэ}}
{{скл-эр|kbd|псалъэпкъ=дау}}
{{мыхьэнэ}}
#Зыгуэр зэпаубыдауэ зэныкъуэкъуныгъэ, зэпсэлъэныгъэ.
#Тхьэусыхафэ.
{{щапхъэхэр}}
*Дауэм и кӀэр зауэ хъумэ, зи мыӀуэхур хокӀуадэ.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Псжь.}}
*Хъуэжэ суд пащхьэм къиувэри и дауэр жиӀащ.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=ӀуэрыӀу.}}
{{зэпхахэр}}
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*дауэ: 1. dispute, litigation 2. dissatisfaction, claim
{{урысыбзэ}}
*дауэ: 1. спор; тяжба 2. недовольство, претензия
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''псалъафэ зэпыщӀахэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
====Дауи-щхьэуи хэмылъу====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} without dispute and scandal; quietly, peacefully
{{псалъафэ-урысыбзэ}} без спора и скандала; тихо, мирно.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{библиографие}}</text>
      <sha1>hwcr923o4e8p6evdvubhz9e1g7knroe</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>130392</id>
      <parentid>130389</parentid>
      <timestamp>2026-11-11T06:45:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rhdkabardian</username>
        <id>5</id>
      </contributor>
      <origin>130392</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8227" sha1="ji8yuahkpklzik8y3oz6jkkyva6l3kz" xml:space="preserve">{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=НАРЕЧИЕ}}
{{этимологие}}
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ='dɑ:wɐ}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[дау] + -э}}
{{мыхьэнэ}}
#Сыт хуэдэ щӀыкӀэу.
{{щапхъэхэр}}
*Уи выр хьэм ишхауэ, дауэ къуажэм укӀуэжыну?  {{автор|kbd|имяавтора=Акъ. З.}}
* Дауэ уэ къызэроджэр?  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Ӏуащхь.}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэреджэ тхылъхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class =&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Адыгэбзэ''', Гугъуэт Л. Т., Зэхъуэхъу Л. Хь, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1984''' !! нап. 74
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
|| &lt;b&gt;Дауэ&lt;/b&gt; зэдэджэгурэ сабийхэр?|| &lt;b&gt;Как&lt;/b&gt; дети играют друг с другом?|| &lt;b&gt;How&lt;/b&gt; are the children playing with each other?
|-
! !! !! нап. 95
|-
|| Псыр &lt;b&gt;дауэ&lt;/b&gt; зехьэн хуей?|| &lt;b&gt;Как&lt;/b&gt; необходимо держать воду?|| &lt;b&gt;How&lt;/b&gt; should water be kept?
|-
! !! !! нап. 103
|-
|| &lt;b&gt;Дауэ&lt;/b&gt; зэрихьэрэ Цацэ и щхьэцыр? || &lt;b&gt;Какими&lt;/b&gt; держит Цаца свои волосы?|| &lt;b&gt;How&lt;/b&gt; does Tsatsa keep her hair?
|-
! !! !! нап. 107
|-
|| Чэсэм &lt;b&gt;дауэ&lt;/b&gt; елэжьа нащэм? || &lt;b&gt;Как&lt;/b&gt; Часам занималась огурцами?  || &lt;b&gt;How&lt;/b&gt; did Chasam tend the cucumbers?
|-
! !! !! нап. 109
|-
|| Фэ &lt;b&gt;дауэ&lt;/b&gt; фызэдэджэгурэ? || &lt;b&gt;Как&lt;/b&gt; вы играете вместе друг с другом?  || &lt;b&gt;How&lt;/b&gt; do you play together?
&lt;/b&gt;
|-
! !! !! нап. 110
|-
|| &lt;b&gt;Дауэ&lt;/b&gt; хэта Лъэпщ дадэр зауэм? || &lt;b&gt;Как&lt;/b&gt; Тлепш участвовал в войне.|| &lt;b&gt;How&lt;/b&gt; did Grandfather Tlepsh take part in the war.
|-
! !! !! нап. 118
|-
|| Ӏэюбрэ Уэзырмэсрэ &lt;b&gt;дауэ&lt;/b&gt; еджэрэ? || &lt;b&gt;Как&lt;/b&gt; учатся Аюб и Уазырмас? || &lt;b&gt;How&lt;/b&gt; do Ayub and Wazyrmas study?
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 42
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| Сэлам алейкум! (&lt;b&gt;Дауэ&lt;/b&gt; упсэурэ?) || &lt;b&gt;Как поживаешь (поживаете)&lt;/b&gt;? || &lt;b&gt;How are you&lt;/b&gt;?
|-
| &lt;b&gt;Дауэ&lt;/b&gt; ущыт? Уи Ӏуэху &lt;b&gt;дауэ&lt;/b&gt; щыт? || &lt;b&gt;Как&lt;/b&gt; дела? || &lt;b&gt;How&lt;/b&gt; are you?
|-
!  !!  !! нап. 43
|-
| &lt;b&gt;Дауэ&lt;/b&gt; упсэурэ? || &lt;b&gt;Как&lt;/b&gt; живешь (живете)? || &lt;b&gt;How&lt;/b&gt; is life?
|-
! !! !! нап. 163
|-
| &lt;b&gt;Дауэ&lt;/b&gt; зэпхьэлӀэну мы хущхъуэр? || &lt;b&gt;Как&lt;/b&gt; принимать это лекарство? || &lt;b&gt;How&lt;/b&gt; should I take this medicine?
|-
! !! !! нап. 176
|-
| Шхыным уи гур &lt;b&gt;дауэ&lt;/b&gt; хущыт? || &lt;b&gt;Какой&lt;/b&gt; у тебя аппетит? || &lt;b&gt;How’s&lt;/b&gt; your appetite?
|-
! !! !! нап. 179
|-
| &lt;b&gt;Дауэ&lt;/b&gt; щыт уи узыншагъэр? || &lt;b&gt;Как&lt;/b&gt; твое (ваше) здоровье? || &lt;b&gt;How&lt;/b&gt; is your health?
|-
! !! !! нап. 181
|-
| ”Скорэ помощым” &lt;b&gt;дауэ&lt;/b&gt; сыпсэлъа хъуну? || &lt;b&gt;Как&lt;/b&gt; позвонить в &quot;Скорую помощь”? || &lt;b&gt;How&lt;/b&gt; do I call an ambulance?
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{зэпхахэр}}
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*дауэ: how
{{урысыбзэ}}
*дауэ: как
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''псалъафэ зэпыщӀахэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
====Дауэ ущыт?====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} How are you doing? How is your health? How are you feeling?
{{псалъафэ-урысыбзэ}} Как здоровье?
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А. ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 42
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| &lt;b&gt;Дауэ&lt;/b&gt; ущыт? || &lt;b&gt;Как&lt;/b&gt; ты (вы) себя чувствуешь (чувствуете)? || &lt;b&gt;How&lt;/b&gt; are you feeling?
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
====Дауэ хъуми====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} come what may! Sink or swim! Here goes!
{{псалъафэ-урысыбзэ}} была не была.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Дауэ хъун?====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} Indeed? Really? Is it possible?
{{псалъафэ-урысыбзэ}} Неужели?
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Дауэ шытми====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} anyhow, anyway, nevertheless, however that may be, be it as it may
{{псалъафэ-урысыбзэ}} как бы то ни было.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Дауэ ищӀыну?====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} what’s to be done? what can be done?
{{псалъафэ-урысыбзэ}} Как быть?
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{библиографие}}
{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ЩЫӀЭЦӀЭ}}
{{этимологие}}
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ='dɑ:wɐ}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[дау] + -э}}
{{склоненэ}}
{{скл-эр|kbd|псалъэпкъ=дау}}
{{мыхьэнэ}}
#Зыгуэр зэпаубыдауэ зэныкъуэкъуныгъэ, зэпсэлъэныгъэ.
#Тхьэусыхафэ.
{{щапхъэхэр}}
*Дауэм и кӀэр зауэ хъумэ, зи мыӀуэхур хокӀуадэ.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Псжь.}}
*Хъуэжэ суд пащхьэм къиувэри и дауэр жиӀащ.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=ӀуэрыӀу.}}
{{зэпхахэр}}
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*дауэ: 1. dispute, litigation 2. dissatisfaction, claim
{{урысыбзэ}}
*дауэ: 1. спор; тяжба 2. недовольство, претензия
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''псалъафэ зэпыщӀахэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
====Дауи-щхьэуи хэмылъу====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} without dispute and scandal; quietly, peacefully
{{псалъафэ-урысыбзэ}} без спора и скандала; тихо, мирно.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{библиографие}}</text>
      <sha1>ji8yuahkpklzik8y3oz6jkkyva6l3kz</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>130393</id>
      <parentid>130392</parentid>
      <timestamp>2026-11-11T06:47:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rhdkabardian</username>
        <id>5</id>
      </contributor>
      <origin>130393</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8386" sha1="6edqfpw9vbcnm0cic1tsqk68wzqbc4x" xml:space="preserve">{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=НАРЕЧИЕ}}
{{этимологие}}
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ='dɑ:wɐ}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[дау] + -э}}
{{мыхьэнэ}}
#Сыт хуэдэ щӀыкӀэу.
{{щапхъэхэр}}
*Уи выр хьэм ишхауэ, дауэ къуажэм укӀуэжыну?  {{автор|kbd|имяавтора=Акъ. З.}}
* Дауэ уэ къызэроджэр?  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Ӏуащхь.}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэреджэ тхылъхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class =&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Адыгэбзэ''', Гугъуэт Л. Т., Зэхъуэхъу Л. Хь, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1984''' !! нап. 74
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
|| &lt;b&gt;Дауэ&lt;/b&gt; зэдэджэгурэ сабийхэр?|| &lt;b&gt;Как&lt;/b&gt; дети играют друг с другом?|| &lt;b&gt;How&lt;/b&gt; are the children playing with each other?
|-
! !! !! нап. 95
|-
|| Псыр &lt;b&gt;дауэ&lt;/b&gt; зехьэн хуей?|| &lt;b&gt;Как&lt;/b&gt; необходимо держать воду?|| &lt;b&gt;How&lt;/b&gt; should water be kept?
|-
! !! !! нап. 103
|-
|| &lt;b&gt;Дауэ&lt;/b&gt; зэрихьэрэ Цацэ и щхьэцыр? || &lt;b&gt;Какими&lt;/b&gt; держит Цаца свои волосы?|| &lt;b&gt;How&lt;/b&gt; does Tsatsa keep her hair?
|-
! !! !! нап. 107
|-
|| Чэсэм &lt;b&gt;дауэ&lt;/b&gt; елэжьа нащэм? || &lt;b&gt;Как&lt;/b&gt; Часам занималась огурцами?  || &lt;b&gt;How&lt;/b&gt; did Chasam tend the cucumbers?
|-
! !! !! нап. 109
|-
|| Фэ &lt;b&gt;дауэ&lt;/b&gt; фызэдэджэгурэ? || &lt;b&gt;Как&lt;/b&gt; вы играете вместе друг с другом?  || &lt;b&gt;How&lt;/b&gt; do you play together?
&lt;/b&gt;
|-
! !! !! нап. 110
|-
|| &lt;b&gt;Дауэ&lt;/b&gt; хэта Лъэпщ дадэр зауэм? || &lt;b&gt;Как&lt;/b&gt; Тлепш участвовал в войне.|| &lt;b&gt;How&lt;/b&gt; did Grandfather Tlepsh take part in the war.
|-
! !! !! нап. 118
|-
|| Ӏэюбрэ Уэзырмэсрэ &lt;b&gt;дауэ&lt;/b&gt; еджэрэ? || &lt;b&gt;Как&lt;/b&gt; учатся Аюб и Уазырмас? || &lt;b&gt;How&lt;/b&gt; do Ayub and Wazyrmas study?
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 42
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| Сэлам алейкум! (&lt;b&gt;Дауэ&lt;/b&gt; упсэурэ?) || &lt;b&gt;Как поживаешь (поживаете)&lt;/b&gt;? || &lt;b&gt;How are you&lt;/b&gt;?
|-
| &lt;b&gt;Дауэ&lt;/b&gt; ущыт? Уи Ӏуэху &lt;b&gt;дауэ&lt;/b&gt; щыт? || &lt;b&gt;Как&lt;/b&gt; дела? || &lt;b&gt;How&lt;/b&gt; are you?
|-
!  !!  !! нап. 43
|-
| &lt;b&gt;Дауэ&lt;/b&gt; упсэурэ? || &lt;b&gt;Как&lt;/b&gt; живешь (живете)? || &lt;b&gt;How&lt;/b&gt; is life?
|-
| &lt;b&gt;Дауэ&lt;/b&gt; псэурэ уи бынунагъуэр? || &lt;b&gt;Как&lt;/b&gt; живет твоя (ваша) семья? || &lt;b&gt;How&lt;/b&gt; is your family doing?
|-
! !! !! нап. 163
|-
| &lt;b&gt;Дауэ&lt;/b&gt; зэпхьэлӀэну мы хущхъуэр? || &lt;b&gt;Как&lt;/b&gt; принимать это лекарство? || &lt;b&gt;How&lt;/b&gt; should I take this medicine?
|-
! !! !! нап. 176
|-
| Шхыным уи гур &lt;b&gt;дауэ&lt;/b&gt; хущыт? || &lt;b&gt;Какой&lt;/b&gt; у тебя аппетит? || &lt;b&gt;How’s&lt;/b&gt; your appetite?
|-
! !! !! нап. 179
|-
| &lt;b&gt;Дауэ&lt;/b&gt; щыт уи узыншагъэр? || &lt;b&gt;Как&lt;/b&gt; твое (ваше) здоровье? || &lt;b&gt;How&lt;/b&gt; is your health?
|-
! !! !! нап. 181
|-
| ”Скорэ помощым” &lt;b&gt;дауэ&lt;/b&gt; сыпсэлъа хъуну? || &lt;b&gt;Как&lt;/b&gt; позвонить в &quot;Скорую помощь”? || &lt;b&gt;How&lt;/b&gt; do I call an ambulance?
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{зэпхахэр}}
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*дауэ: how
{{урысыбзэ}}
*дауэ: как
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''псалъафэ зэпыщӀахэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
====Дауэ ущыт?====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} How are you doing? How is your health? How are you feeling?
{{псалъафэ-урысыбзэ}} Как здоровье?
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А. ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 42
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| &lt;b&gt;Дауэ&lt;/b&gt; ущыт? || &lt;b&gt;Как&lt;/b&gt; ты (вы) себя чувствуешь (чувствуете)? || &lt;b&gt;How&lt;/b&gt; are you feeling?
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
====Дауэ хъуми====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} come what may! Sink or swim! Here goes!
{{псалъафэ-урысыбзэ}} была не была.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Дауэ хъун?====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} Indeed? Really? Is it possible?
{{псалъафэ-урысыбзэ}} Неужели?
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Дауэ шытми====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} anyhow, anyway, nevertheless, however that may be, be it as it may
{{псалъафэ-урысыбзэ}} как бы то ни было.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Дауэ ищӀыну?====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} what’s to be done? what can be done?
{{псалъафэ-урысыбзэ}} Как быть?
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{библиографие}}
{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ЩЫӀЭЦӀЭ}}
{{этимологие}}
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ='dɑ:wɐ}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[дау] + -э}}
{{склоненэ}}
{{скл-эр|kbd|псалъэпкъ=дау}}
{{мыхьэнэ}}
#Зыгуэр зэпаубыдауэ зэныкъуэкъуныгъэ, зэпсэлъэныгъэ.
#Тхьэусыхафэ.
{{щапхъэхэр}}
*Дауэм и кӀэр зауэ хъумэ, зи мыӀуэхур хокӀуадэ.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Псжь.}}
*Хъуэжэ суд пащхьэм къиувэри и дауэр жиӀащ.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=ӀуэрыӀу.}}
{{зэпхахэр}}
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*дауэ: 1. dispute, litigation 2. dissatisfaction, claim
{{урысыбзэ}}
*дауэ: 1. спор; тяжба 2. недовольство, претензия
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''псалъафэ зэпыщӀахэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
====Дауи-щхьэуи хэмылъу====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} without dispute and scandal; quietly, peacefully
{{псалъафэ-урысыбзэ}} без спора и скандала; тихо, мирно.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{библиографие}}</text>
      <sha1>6edqfpw9vbcnm0cic1tsqk68wzqbc4x</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>130405</id>
      <parentid>130393</parentid>
      <timestamp>2026-11-11T08:03:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rhdkabardian</username>
        <id>5</id>
      </contributor>
      <origin>130405</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8522" sha1="tgukbbnswkykhuq2m19qgchmb9ssjd9" xml:space="preserve">{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=НАРЕЧИЕ}}
{{этимологие}}
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ='dɑ:wɐ}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[дау] + -э}}
{{мыхьэнэ}}
#Сыт хуэдэ щӀыкӀэу.
{{щапхъэхэр}}
*Уи выр хьэм ишхауэ, дауэ къуажэм укӀуэжыну?  {{автор|kbd|имяавтора=Акъ. З.}}
* Дауэ уэ къызэроджэр?  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Ӏуащхь.}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэреджэ тхылъхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class =&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Адыгэбзэ''', Гугъуэт Л. Т., Зэхъуэхъу Л. Хь, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1984''' !! нап. 74
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
|| &lt;b&gt;Дауэ&lt;/b&gt; зэдэджэгурэ сабийхэр?|| &lt;b&gt;Как&lt;/b&gt; дети играют друг с другом?|| &lt;b&gt;How&lt;/b&gt; are the children playing with each other?
|-
! !! !! нап. 95
|-
|| Псыр &lt;b&gt;дауэ&lt;/b&gt; зехьэн хуей?|| &lt;b&gt;Как&lt;/b&gt; необходимо держать воду?|| &lt;b&gt;How&lt;/b&gt; should water be kept?
|-
! !! !! нап. 103
|-
|| &lt;b&gt;Дауэ&lt;/b&gt; зэрихьэрэ Цацэ и щхьэцыр? || &lt;b&gt;Какими&lt;/b&gt; держит Цаца свои волосы?|| &lt;b&gt;How&lt;/b&gt; does Tsatsa keep her hair?
|-
! !! !! нап. 107
|-
|| Чэсэм &lt;b&gt;дауэ&lt;/b&gt; елэжьа нащэм? || &lt;b&gt;Как&lt;/b&gt; Часам занималась огурцами?  || &lt;b&gt;How&lt;/b&gt; did Chasam tend the cucumbers?
|-
! !! !! нап. 109
|-
|| Фэ &lt;b&gt;дауэ&lt;/b&gt; фызэдэджэгурэ? || &lt;b&gt;Как&lt;/b&gt; вы играете вместе друг с другом?  || &lt;b&gt;How&lt;/b&gt; do you play together?
&lt;/b&gt;
|-
! !! !! нап. 110
|-
|| &lt;b&gt;Дауэ&lt;/b&gt; хэта Лъэпщ дадэр зауэм? || &lt;b&gt;Как&lt;/b&gt; Тлепш участвовал в войне.|| &lt;b&gt;How&lt;/b&gt; did Grandfather Tlepsh take part in the war.
|-
! !! !! нап. 118
|-
|| Ӏэюбрэ Уэзырмэсрэ &lt;b&gt;дауэ&lt;/b&gt; еджэрэ? || &lt;b&gt;Как&lt;/b&gt; учатся Аюб и Уазырмас? || &lt;b&gt;How&lt;/b&gt; do Ayub and Wazyrmas study?
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 42
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| Сэлам алейкум! (&lt;b&gt;Дауэ&lt;/b&gt; упсэурэ?) || &lt;b&gt;Как поживаешь (поживаете)&lt;/b&gt;? || &lt;b&gt;How are you&lt;/b&gt;?
|-
| &lt;b&gt;Дауэ&lt;/b&gt; ущыт? Уи Ӏуэху &lt;b&gt;дауэ&lt;/b&gt; щыт? || &lt;b&gt;Как&lt;/b&gt; дела? || &lt;b&gt;How&lt;/b&gt; are you?
|-
!  !!  !! нап. 43
|-
| &lt;b&gt;Дауэ&lt;/b&gt; упсэурэ? || &lt;b&gt;Как&lt;/b&gt; живешь (живете)? || &lt;b&gt;How&lt;/b&gt; is life?
|-
| &lt;b&gt;Дауэ&lt;/b&gt; псэурэ уи бынунагъуэр? || &lt;b&gt;Как&lt;/b&gt; живет твоя (ваша) семья? || &lt;b&gt;How&lt;/b&gt; is your family doing?
|-
| Уи узыншагъэр &lt;b&gt;дауэ щыт? || &lt;b&gt;Как&lt;/b&gt; твое (ваше) здоровье? || &lt;b&gt;How&lt;/b&gt; is your health?
|-
! !! !! нап. 163
|-
| &lt;b&gt;Дауэ&lt;/b&gt; зэпхьэлӀэну мы хущхъуэр? || &lt;b&gt;Как&lt;/b&gt; принимать это лекарство? || &lt;b&gt;How&lt;/b&gt; should I take this medicine?
|-
! !! !! нап. 176
|-
| Шхыным уи гур &lt;b&gt;дауэ&lt;/b&gt; хущыт? || &lt;b&gt;Какой&lt;/b&gt; у тебя аппетит? || &lt;b&gt;How’s&lt;/b&gt; your appetite?
|-
! !! !! нап. 179
|-
| &lt;b&gt;Дауэ&lt;/b&gt; щыт уи узыншагъэр? || &lt;b&gt;Как&lt;/b&gt; твое (ваше) здоровье? || &lt;b&gt;How&lt;/b&gt; is your health?
|-
! !! !! нап. 181
|-
| ”Скорэ помощым” &lt;b&gt;дауэ&lt;/b&gt; сыпсэлъа хъуну? || &lt;b&gt;Как&lt;/b&gt; позвонить в &quot;Скорую помощь”? || &lt;b&gt;How&lt;/b&gt; do I call an ambulance?
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{зэпхахэр}}
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*дауэ: how
{{урысыбзэ}}
*дауэ: как
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''псалъафэ зэпыщӀахэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
====Дауэ ущыт?====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} How are you doing? How is your health? How are you feeling?
{{псалъафэ-урысыбзэ}} Как здоровье?
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А. ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 42
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| &lt;b&gt;Дауэ&lt;/b&gt; ущыт? || &lt;b&gt;Как&lt;/b&gt; ты (вы) себя чувствуешь (чувствуете)? || &lt;b&gt;How&lt;/b&gt; are you feeling?
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
====Дауэ хъуми====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} come what may! Sink or swim! Here goes!
{{псалъафэ-урысыбзэ}} была не была.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Дауэ хъун?====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} Indeed? Really? Is it possible?
{{псалъафэ-урысыбзэ}} Неужели?
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Дауэ шытми====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} anyhow, anyway, nevertheless, however that may be, be it as it may
{{псалъафэ-урысыбзэ}} как бы то ни было.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Дауэ ищӀыну?====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} what’s to be done? what can be done?
{{псалъафэ-урысыбзэ}} Как быть?
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{библиографие}}
{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ЩЫӀЭЦӀЭ}}
{{этимологие}}
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ='dɑ:wɐ}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[дау] + -э}}
{{склоненэ}}
{{скл-эр|kbd|псалъэпкъ=дау}}
{{мыхьэнэ}}
#Зыгуэр зэпаубыдауэ зэныкъуэкъуныгъэ, зэпсэлъэныгъэ.
#Тхьэусыхафэ.
{{щапхъэхэр}}
*Дауэм и кӀэр зауэ хъумэ, зи мыӀуэхур хокӀуадэ.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Псжь.}}
*Хъуэжэ суд пащхьэм къиувэри и дауэр жиӀащ.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=ӀуэрыӀу.}}
{{зэпхахэр}}
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*дауэ: 1. dispute, litigation 2. dissatisfaction, claim
{{урысыбзэ}}
*дауэ: 1. спор; тяжба 2. недовольство, претензия
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''псалъафэ зэпыщӀахэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
====Дауи-щхьэуи хэмылъу====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} without dispute and scandal; quietly, peacefully
{{псалъафэ-урысыбзэ}} без спора и скандала; тихо, мирно.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{библиографие}}</text>
      <sha1>tgukbbnswkykhuq2m19qgchmb9ssjd9</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>130406</id>
      <parentid>130405</parentid>
      <timestamp>2026-11-11T08:04:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rhdkabardian</username>
        <id>5</id>
      </contributor>
      <origin>130406</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8526" sha1="gsm7nk98vkp3otgyxrtb83bdavalxuy" xml:space="preserve">{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=НАРЕЧИЕ}}
{{этимологие}}
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ='dɑ:wɐ}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[дау] + -э}}
{{мыхьэнэ}}
#Сыт хуэдэ щӀыкӀэу.
{{щапхъэхэр}}
*Уи выр хьэм ишхауэ, дауэ къуажэм укӀуэжыну?  {{автор|kbd|имяавтора=Акъ. З.}}
* Дауэ уэ къызэроджэр?  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Ӏуащхь.}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэреджэ тхылъхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class =&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Адыгэбзэ''', Гугъуэт Л. Т., Зэхъуэхъу Л. Хь, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1984''' !! нап. 74
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
|| &lt;b&gt;Дауэ&lt;/b&gt; зэдэджэгурэ сабийхэр?|| &lt;b&gt;Как&lt;/b&gt; дети играют друг с другом?|| &lt;b&gt;How&lt;/b&gt; are the children playing with each other?
|-
! !! !! нап. 95
|-
|| Псыр &lt;b&gt;дауэ&lt;/b&gt; зехьэн хуей?|| &lt;b&gt;Как&lt;/b&gt; необходимо держать воду?|| &lt;b&gt;How&lt;/b&gt; should water be kept?
|-
! !! !! нап. 103
|-
|| &lt;b&gt;Дауэ&lt;/b&gt; зэрихьэрэ Цацэ и щхьэцыр? || &lt;b&gt;Какими&lt;/b&gt; держит Цаца свои волосы?|| &lt;b&gt;How&lt;/b&gt; does Tsatsa keep her hair?
|-
! !! !! нап. 107
|-
|| Чэсэм &lt;b&gt;дауэ&lt;/b&gt; елэжьа нащэм? || &lt;b&gt;Как&lt;/b&gt; Часам занималась огурцами?  || &lt;b&gt;How&lt;/b&gt; did Chasam tend the cucumbers?
|-
! !! !! нап. 109
|-
|| Фэ &lt;b&gt;дауэ&lt;/b&gt; фызэдэджэгурэ? || &lt;b&gt;Как&lt;/b&gt; вы играете вместе друг с другом?  || &lt;b&gt;How&lt;/b&gt; do you play together?
&lt;/b&gt;
|-
! !! !! нап. 110
|-
|| &lt;b&gt;Дауэ&lt;/b&gt; хэта Лъэпщ дадэр зауэм? || &lt;b&gt;Как&lt;/b&gt; Тлепш участвовал в войне.|| &lt;b&gt;How&lt;/b&gt; did Grandfather Tlepsh take part in the war.
|-
! !! !! нап. 118
|-
|| Ӏэюбрэ Уэзырмэсрэ &lt;b&gt;дауэ&lt;/b&gt; еджэрэ? || &lt;b&gt;Как&lt;/b&gt; учатся Аюб и Уазырмас? || &lt;b&gt;How&lt;/b&gt; do Ayub and Wazyrmas study?
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 42
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| Сэлам алейкум! (&lt;b&gt;Дауэ&lt;/b&gt; упсэурэ?) || &lt;b&gt;Как поживаешь (поживаете)&lt;/b&gt;? || &lt;b&gt;How are you&lt;/b&gt;?
|-
| &lt;b&gt;Дауэ&lt;/b&gt; ущыт? Уи Ӏуэху &lt;b&gt;дауэ&lt;/b&gt; щыт? || &lt;b&gt;Как&lt;/b&gt; дела? || &lt;b&gt;How&lt;/b&gt; are you?
|-
!  !!  !! нап. 43
|-
| &lt;b&gt;Дауэ&lt;/b&gt; упсэурэ? || &lt;b&gt;Как&lt;/b&gt; живешь (живете)? || &lt;b&gt;How&lt;/b&gt; is life?
|-
| &lt;b&gt;Дауэ&lt;/b&gt; псэурэ уи бынунагъуэр? || &lt;b&gt;Как&lt;/b&gt; живет твоя (ваша) семья? || &lt;b&gt;How&lt;/b&gt; is your family doing?
|-
| Уи узыншагъэр &lt;b&gt;дауэ&lt;/b&gt; щыт? || &lt;b&gt;Как&lt;/b&gt; твое (ваше) здоровье? || &lt;b&gt;How&lt;/b&gt; is your health?
|-
! !! !! нап. 163
|-
| &lt;b&gt;Дауэ&lt;/b&gt; зэпхьэлӀэну мы хущхъуэр? || &lt;b&gt;Как&lt;/b&gt; принимать это лекарство? || &lt;b&gt;How&lt;/b&gt; should I take this medicine?
|-
! !! !! нап. 176
|-
| Шхыным уи гур &lt;b&gt;дауэ&lt;/b&gt; хущыт? || &lt;b&gt;Какой&lt;/b&gt; у тебя аппетит? || &lt;b&gt;How’s&lt;/b&gt; your appetite?
|-
! !! !! нап. 179
|-
| &lt;b&gt;Дауэ&lt;/b&gt; щыт уи узыншагъэр? || &lt;b&gt;Как&lt;/b&gt; твое (ваше) здоровье? || &lt;b&gt;How&lt;/b&gt; is your health?
|-
! !! !! нап. 181
|-
| ”Скорэ помощым” &lt;b&gt;дауэ&lt;/b&gt; сыпсэлъа хъуну? || &lt;b&gt;Как&lt;/b&gt; позвонить в &quot;Скорую помощь”? || &lt;b&gt;How&lt;/b&gt; do I call an ambulance?
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{зэпхахэр}}
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*дауэ: how
{{урысыбзэ}}
*дауэ: как
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''псалъафэ зэпыщӀахэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
====Дауэ ущыт?====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} How are you doing? How is your health? How are you feeling?
{{псалъафэ-урысыбзэ}} Как здоровье?
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А. ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 42
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| &lt;b&gt;Дауэ&lt;/b&gt; ущыт? || &lt;b&gt;Как&lt;/b&gt; ты (вы) себя чувствуешь (чувствуете)? || &lt;b&gt;How&lt;/b&gt; are you feeling?
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
====Дауэ хъуми====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} come what may! Sink or swim! Here goes!
{{псалъафэ-урысыбзэ}} была не была.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Дауэ хъун?====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} Indeed? Really? Is it possible?
{{псалъафэ-урысыбзэ}} Неужели?
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Дауэ шытми====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} anyhow, anyway, nevertheless, however that may be, be it as it may
{{псалъафэ-урысыбзэ}} как бы то ни было.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Дауэ ищӀыну?====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} what’s to be done? what can be done?
{{псалъафэ-урысыбзэ}} Как быть?
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{библиографие}}
{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ЩЫӀЭЦӀЭ}}
{{этимологие}}
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ='dɑ:wɐ}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[дау] + -э}}
{{склоненэ}}
{{скл-эр|kbd|псалъэпкъ=дау}}
{{мыхьэнэ}}
#Зыгуэр зэпаубыдауэ зэныкъуэкъуныгъэ, зэпсэлъэныгъэ.
#Тхьэусыхафэ.
{{щапхъэхэр}}
*Дауэм и кӀэр зауэ хъумэ, зи мыӀуэхур хокӀуадэ.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Псжь.}}
*Хъуэжэ суд пащхьэм къиувэри и дауэр жиӀащ.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=ӀуэрыӀу.}}
{{зэпхахэр}}
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*дауэ: 1. dispute, litigation 2. dissatisfaction, claim
{{урысыбзэ}}
*дауэ: 1. спор; тяжба 2. недовольство, претензия
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''псалъафэ зэпыщӀахэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
====Дауи-щхьэуи хэмылъу====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} without dispute and scandal; quietly, peacefully
{{псалъафэ-урысыбзэ}} без спора и скандала; тихо, мирно.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{библиографие}}</text>
      <sha1>gsm7nk98vkp3otgyxrtb83bdavalxuy</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ирикӏуэн</title>
    <ns>0</ns>
    <id>7124</id>
    <revision>
      <id>130384</id>
      <parentid>69450</parentid>
      <timestamp>2026-11-11T06:20:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rhdkabardian</username>
        <id>5</id>
      </contributor>
      <origin>130384</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2461" sha1="1svm0m0jbhxim63fk161yhl3z5spwzr" xml:space="preserve">{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ГЛАГОЛ ЛЪЭМЫӀЭС}}
{{этимологие}}
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=jǝri:'kʹʷɐn}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=ири- + [кӀу] + -э + -н}}
{{спряженэ}}
[[спр-лъэмыӏ-ирикӏуэн|Глагол лъэмыӏэс &quot;ирикӏуэн&quot;-ым и спряженэр]]
{{мыхьэнэ}}
#Зыгуэрым тету кӀуэн, зыгуэрым пхрыкӀыу кӀуэн.
#ЗыгуэркӀэ зыщӀыпӀэ кӀуэн.
#Щыгъын, вакъэ гуэр щыгъыу зыщӀыпӀэ кӀуэн.
{{щапхъэхэр}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А. ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 43
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| Уи Ӏуэху фӀы &lt;b&gt;ирикӀуэ&lt;/b&gt;! || &lt;b&gt;Да будет&lt;/b&gt; дело твое (ваше) добрым! || &lt;b&gt;May&lt;/b&gt; your business (or endeavor) &lt;b&gt;go&lt;/b&gt; well!
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{зэпхахэр}}
*Гъуэгум ирикӀуэн.
*Машинэм къалэм ирикӀуэн.
*ВакъитӀым лэжьакӀуэ ирикӀуэн.
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*ирикӏуэн: 1. go (walk, ride, drive) along sth 2. drive in sth 3. go (walk, ride, drive) swh (dressed in certain clothes or shoes)
*Гъуэгум ирикӀуэн: drive along the road
*Машинэм къалэм ирикӀуэн: go to town by car
*ВакъитӀым лэжьакӀуэ ирикӀуэн: go to work in two shoes
{{урысыбзэ}}
*ирикӏуэн: 1. идти по чему-л. 2. ехать на чём-л.. в чём-л. 3. пойти, поехать куда-л. (в какой-л. одежде, обуви)
*Гъуэгум ирикӀуэн: идти, ехать по дороге
*Машинэм къалэм ирикӀуэн: ехать в город на машине
*ВакъитӀым лэжьакӀуэ ирикӀуэн: идти на работу в двух ботинках.
{{библиографие}}</text>
      <sha1>1svm0m0jbhxim63fk161yhl3z5spwzr</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>къэцӏыхун</title>
    <ns>0</ns>
    <id>8355</id>
    <revision>
      <id>130373</id>
      <parentid>117335</parentid>
      <timestamp>2026-11-11T05:46:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rhdkabardian</username>
        <id>5</id>
      </contributor>
      <origin>130373</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1627" sha1="81dfo2fish6tqjsqm8ih3s3w2ju05lu" xml:space="preserve">{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ГЛАГОЛ ЛЪЭӀЭС}}
{{этимологие}}
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=qʹɐtʹsǝ'xʷǝn}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=къэ- + [цӀыху] + -ы + -н}}
{{спряженэ}}
[[спр-лъэӏ-къэцӏыхун|Глагол лъэӏэс &quot;къэцӏыхун&quot;-ым и спряженэр]]
{{мыхьэнэ}}
#КъэщӀэн, зыгуэрым хэмыгъэгъуэщэн.
{{щапхъэхэр}}
*Шофёрым бгъурысыр Лу занщӀэу къицӀыхуащ.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Ӏуащхь.}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А. ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 43
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| &lt;b&gt;СыкъэзыцӀыху&lt;/b&gt; псоми сэлам схуехыж. || Передай привет всем &lt;b&gt;знакомым&lt;/b&gt;. || Say hello to everyone &lt;b&gt;I know&lt;/b&gt;.
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{зэпхахэр}}
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*къэцӏыхун: recognize or identify sb or sth
{{урысыбзэ}}
*къэцӏыхун: узнать, распознать кого-что-л.
{{библиографие}}</text>
      <sha1>81dfo2fish6tqjsqm8ih3s3w2ju05lu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>лъагъун</title>
    <ns>0</ns>
    <id>9259</id>
    <revision>
      <id>130388</id>
      <parentid>130348</parentid>
      <timestamp>2026-11-11T06:37:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rhdkabardian</username>
        <id>5</id>
      </contributor>
      <origin>130388</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5470" sha1="ogki1ic520mj8yox7pra7qi32jtkihn" xml:space="preserve">{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ГЛАГОЛ ЛЪЭӀЭС}}
{{этимологие}}
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=ɬɐ'ʁʷǝn}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[лъагъу] + -ы + -н}}
{{спряженэ}}
[[спр-лъэӏ-лъагъун|Глагол лъэӏэс &quot;лъагъун&quot;-ым и спряженэр]]
{{мыхьэнэ}}
#Нэм къищтэн, къиубыдын, теплъэн.
#Нэгум щӀэкӀын, гъэунэхун.
{{щапхъэхэр}}
*Жэщым къуаргъхэм къалъэтыхьу хэт игъащӀэм илъэгъуа.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Нарт.}}
*Гугъуехь зымылъэгъуам тыншыгъуэ ищӀэркъым.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Псжь.}}
* Куэд зыгъащӀэ куэд елъагъу.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Псжь.}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 43
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| &lt;b&gt;Узэрыслъэгъуар&lt;/b&gt; хуабжьу си гуапэ хъуащ. || Мне очень приятно &lt;b&gt;видеть тебя (вас)&lt;/b&gt;. || I am very pleased &lt;b&gt;to see you&lt;/b&gt;.
|-
| Хуабжьу си гуапэщ &lt;b&gt;узэрыслъэгъуар&lt;/b&gt;! || Очень рад(-а) &lt;b&gt;тебя (вас) видеть&lt;/b&gt;! || I am very glad &lt;b&gt;to see you&lt;/b&gt;!
|-
!  !!  !! нап. 180
|-
| Гъунэгъуу (жыжьэу) фӀэкӀа &lt;b&gt;слъагъуркъым&lt;/b&gt;. || У меня &lt;b&gt;близорукость&lt;/b&gt; (&lt;b&gt;дальнозоркость&lt;/b&gt;). || I am &lt;b&gt;nearsighted&lt;/b&gt; (&lt;b&gt;farsighted&lt;/b&gt;).
|-
| Уэ жыжьэу &lt;b&gt;плъагъун&lt;/b&gt; (урилэжьэн) щхьэкӀэ, нэгъуджэ ухуейщ. || Тебе (вам) нужно заказать очки для &lt;b&gt;дали&lt;/b&gt; (для работы). || You need to order glasses for &lt;b&gt;distance&lt;/b&gt; (for work).
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{зэпхахэр}}
*щылъагъун (щелъагъу)
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*лъагъун: 1. see, perceive with one’s eyes 2. see a lot of
*щылъагъун (щелъагъу): see swh
{{урысыбзэ}}
*лъагъун: 1. видеть, воспринимать зрением кого-что-л. 2. повидать многое
*щылъагъун (щелъагъу): видеть где-л.
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''псалъафэ зэпыщӀахэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
====Жагъуэу лъагъун====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} dislike, not love sb, treat sb with contempt
{{псалъафэ-урысыбзэ}} не любить кого-л., относиться с презрением к кому-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====ФӀыуэ лъагъун====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} love sb or sth
{{псалъафэ-урысыбзэ}} любить кого-что-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэреджэ тхылъхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class =&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Адыгэбзэ''', Гугъуэт Л. Т., Зэхъуэхъу Л. Хь, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1984''' !! нап. 99
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
|| Абы пхъыр &lt;b&gt;фӀыуэ елъагъу&lt;/b&gt;.|| Он &lt;b&gt;любит&lt;/b&gt; морковь.|| It &lt;b&gt;loves&lt;/b&gt; carrots.
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
====[И] хьэтыр лъагъун====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}}
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} provide a service
{{псалъафэ-урысыбзэ}} оказать услугу.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{библиографие}}
{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ЩЫӀЭЦӀЭ}}
{{этимологие}}
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=ɬɐ'ʁʷǝn}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[лъагъу] + -ы + -н}}
{{склоненэ}}
{{скл-ыр|kbd|псалъэпкъ=лъагъун}}
{{мыхьэнэ}}
#Зэпылъ, фӀыуэ ялъагъу цӀыху; щӀасэ.
{{щапхъэхэр}}
*ПщӀантӀэшхуэм зыщызоплъыхь, си лъагъуныр къыщыхэмыхьэкӀэ, сигу и жагъуэу унэм сокӀуэж.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Къэб. ӀуэрыӀу.}}
{{зэпхахэр}}
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*лъагъун: beloved
{{урысыбзэ}}
*лъагъун: возлюбленный
{{библиографие}}</text>
      <sha1>ogki1ic520mj8yox7pra7qi32jtkihn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>псо</title>
    <ns>0</ns>
    <id>11281</id>
    <revision>
      <id>130374</id>
      <parentid>130321</parentid>
      <timestamp>2026-11-11T05:49:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rhdkabardian</username>
        <id>5</id>
      </contributor>
      <origin>130374</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7906" sha1="ih8ihd9y2wp768035niok970mlgpi5m" xml:space="preserve">{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ПЛЪЫФЭЦӀЭ}}
{{этимологие}}
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=pso:}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[псо]}}
{{склоненэ}}
{{скл-ур|kbd|псалъэпкъ=псо}}
{{мыхьэнэ}}
#Зыри зэмыӀуса, и бжыгъэкӀи и щытыкӀэкӀи зэрыщыту къэна.
{{щапхъэхэр}}
{{зэпхахэр}}
*Хъарбыз псо.
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*псо: whole
*Хъарбыз псо: a whole watermelon
{{урысыбзэ}}
*псо: целый
*Хъарбыз псо: целый
{{библиографие}}
{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=БЕЛДЖЫЛЫГЪЭ ЦӀЭПАПЩӀЭ}}
{{этимологие}}
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=pso:}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[псо]}}
{{склоненэ}}
{{скл-цп-псо|kbd|псалъэпкъ=псо}}
{{мыхьэнэ}}
#Зэрыщыту, зы гупу, зэпхауэ щыт гуэрыр зыгъэбелджылы.
{{щапхъэхэр}}
*Псоми я насып зэхуэдэкъым.  {{автор|kbd|имяавтора=Къу. С.}}
* Зэкъуэш псори зы анэм къилъхуркъым.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Псжь.}}
* Махуэ псом зэрагъэпцӀар чыцӀ ажэм икъутэжащ.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Псжь.}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэреджэ тхылъхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Адыгэбзэ''', Гугъуэт Л. Т., Зэхъуэхъу Л. Хь, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1984''' !! нап. 47
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| &lt;b&gt;Псори&lt;/b&gt; унэм дэсщ.|| &lt;b&gt;Все&lt;/b&gt; сидят дома.|| &lt;b&gt;Everybody&lt;/b&gt; is at home.
|-
! !! !! нап. 49
|-
| &lt;b&gt;Псори&lt;/b&gt; хуэму, дахэу дотхэ.|| &lt;b&gt;Мы все&lt;/b&gt; спокойно, красиво пишем.|| &lt;b&gt;All of us&lt;/b&gt; are writing peacefully and neatly.
|-
! !! !! нап. 67
|-
|| Жыгхэр &lt;b&gt;псори&lt;/b&gt; хэтсащ.|| Мы уже посадили &lt;b&gt;все&lt;/b&gt; деревья. || We have panted &lt;b&gt;all&lt;/b&gt; the trees.
|-
! !! !! нап. 71
|-
|| &lt;b&gt;Псори&lt;/b&gt; шей дофэ.|| &lt;b&gt;Все&lt;/b&gt; пьём чай.|| &lt;b&gt;All of us&lt;/b&gt; are drinking tea.
|-
! !! !! нап. 72
|-
|| &lt;b&gt;Псори&lt;/b&gt; щхьэ хуэарэзы Ӏэминат?|| Почему &lt;b&gt;все&lt;/b&gt; довольны Аминат?|| Why is &lt;b&gt;everybody&lt;/b&gt; pleased with Aminat?
|-
! !! !! нап. 74
|-
|| Алий и топым &lt;b&gt;псори&lt;/b&gt; ириджэгуащ.|| Мячом Алия &lt;b&gt;все&lt;/b&gt; поиграли.|| &lt;b&gt;Everyone&lt;/b&gt; has played with Aliy’s ball.
|-
! !! !! нап. 82
|-
| &lt;b&gt;Псоми&lt;/b&gt; гъатхэ лэжьыгъэм зыхуагъэхьэзыр. || &lt;b&gt;Все&lt;/b&gt; готовятся к весенним работам. || &lt;b&gt;Everybody&lt;/b&gt; is getting ready for their spring labours.
|-
! !! !! нап. 83
|-
| А &lt;b&gt;псори&lt;/b&gt; ди узыншагъэм и сэбэпщ. || &lt;b&gt;Все&lt;/b&gt; это полезно для нашего здоровья. || &lt;b&gt;All of&lt;/b&gt; this is good (useful) for our health.
|-
! !! !! нап. 98
|-
|| КъэтщӀа &lt;b&gt;псори&lt;/b&gt; дэфтэрым иттхащ. || &lt;b&gt;Всё&lt;/b&gt;, что мы узнали, мы записали в тетради.|| &lt;b&gt;Everything&lt;/b&gt; we had learnt, we wrote down in our notebooks.
|-
! !! !! нап. 101
|-
|| Зыхуеину &lt;b&gt;псори&lt;/b&gt; и тхылъылъэм делъхьэри еджапӀэм макӀуэ.|| Он кладет &lt;b&gt;все&lt;/b&gt; необходимое в ранец и идет в школу.|| He puts &lt;b&gt;everything&lt;/b&gt; he will need in his bookbag and goes to school.
|-
! !! !! нап. 108
|-
|| Нобэ &lt;b&gt;псори&lt;/b&gt; ди унэ дисщ. || Сегодня мы &lt;b&gt;все&lt;/b&gt; сидим дома.  || Today we are &lt;b&gt;all&lt;/b&gt; sitting at home.
|-
! !! !! нап. 116
|-
|| Тхьэмахуэти, &lt;b&gt;псори&lt;/b&gt; унэм дэст. || Было воскресенье – мы &lt;b&gt;все&lt;/b&gt; сидели дома. || It was Sunday and we were &lt;b&gt;all&lt;/b&gt; at home.
|-
! !! !! нап. 117
|-
|| Къытхуагъэлъэгъуа жыжьагъыр дэ &lt;b&gt;псом&lt;/b&gt; япэ къэдъжащ. || Указанное нам расстояние мы пробежали раньше &lt;b&gt;всех&lt;/b&gt;. || We ran the distance indicated faster than &lt;b&gt;all the others&lt;/b&gt;.
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 42
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| &lt;b&gt;Псори&lt;/b&gt; дыузыншэщ. || &lt;b&gt;Все&lt;/b&gt; живы и здоровы. || &lt;b&gt;Everyone&lt;/b&gt; is alive and well.
|-
!  !!  !! нап. 43
|-
| СыкъэзыцӀыху &lt;b&gt;псоми&lt;/b&gt; сэлам схуехыж. || Передай привет &lt;b&gt;всем&lt;/b&gt; знакомым. || Say hello to &lt;b&gt;everyone&lt;/b&gt; I know.
|-
! !! !! нап. 182
|-
| &lt;b&gt;Псори&lt;/b&gt; уз хуэдэщ. || Как будто бы &lt;b&gt;все&lt;/b&gt; болят. || It feels like &lt;b&gt;all of them&lt;/b&gt; hurt.
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{зэпхахэр}}
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*псо: all; everyone, everybody, everything
{{урысыбзэ}}
*псо: весь, вся, все, всё
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''псалъафэ зэпыщӀахэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
====Дуней псор====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} the whole world
{{псалъафэ-урысыбзэ}} весь мир
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Псом хуэмыдэу (хуэмыдэжу)====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} especially, specially
{{псалъафэ-урысыбзэ}} в особенности.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Псом япэу====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} above all, first of all, firstly
{{псалъафэ-урысыбзэ}} в первую очередь.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Псом я шхьэ (ящхьэж)====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} most important
{{псалъафэ-урысыбзэ}} самое главное, самое важное.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Псори зэдэгъэкӀуэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} make everyone alike, impose a dead level on everyone, make everyone fit the same pattern, treat all alike, reduce all to the same level
{{псалъафэ-урысыбзэ}} стричь всех под одну гребёнку.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{библиографие}}</text>
      <sha1>ih8ihd9y2wp768035niok970mlgpi5m</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>псэун</title>
    <ns>0</ns>
    <id>11310</id>
    <revision>
      <id>130390</id>
      <parentid>130312</parentid>
      <timestamp>2026-11-11T06:43:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rhdkabardian</username>
        <id>5</id>
      </contributor>
      <origin>130390</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2388" sha1="off1twfuc5zzb2fdgzg729jrqzc3t60" xml:space="preserve">{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ГЛАГОЛ ЛЪЭМЫӀЭС}}
{{этимологие}}
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=psɐ'wǝn}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[псэу] + -ы + -н}}
{{спряженэ}}
[[спр-лъэмыӏ-псэун|Глагол лъэмыӏэс &quot;псэун&quot;-ым и спряженэр]]
{{мыхьэнэ}}
#Псэ хэтын, гъащӀэр ехьэкӀын.
#Зыхуей гъуэту гъащӀэр хьын, унэн.
{{щапхъэхэр}}
*Щхьэр псэумэ, пыӀэ щыщӀэркъым.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Псжь.}}
* И анэ гупсэщ, и адэ псэущ.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Псжь.}}
*Адэ щӀэинкӀэ псэуа щыӀэкъым.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Псжь.}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 42
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| Сэлам алейкум! (Дауэ &lt;b&gt;упсэурэ&lt;/b&gt;?) || &lt;b&gt;Как поживаешь (поживаете)&lt;/b&gt;? || &lt;b&gt;How are you&lt;/b&gt;?
|-
| ИкъукӀэ фӀыуэ (дэгъуэу) &lt;b&gt;сопсэу&lt;/b&gt;. || &lt;b&gt;Живу&lt;/b&gt; очень хорошо. || I&lt;b&gt;'m doing&lt;/b&gt; very well.
|-
!  !!  !! нап. 43
|-
| Дауэ &lt;b&gt;упсэурэ&lt;/b&gt;?! || Как &lt;b&gt;живешь (живете)&lt;/b&gt;? || How &lt;b&gt;is life&lt;/b&gt;?
|-
! !! !! нап. 178
|-
| Дэнэ деж дохутырыр &lt;b&gt;щыпсэур&lt;/b&gt;? || Где &lt;b&gt;живет&lt;/b&gt; врач? || Where &lt;b&gt;does&lt;/b&gt; the doctor &lt;b&gt;live&lt;/b&gt;?
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{зэпхахэр}}
*псэуфын (мэпсэуф)
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*псэун: 1. live 2. support yourself, make a living
*псэуфын (мэпсэуф): be able to live
{{урысыбзэ}}
*псэун: 1. жить 2. содержать себя, добывать средства к жизни
*псэуфын (мэпсэуф): мочь жить
{{библиографие}}</text>
      <sha1>off1twfuc5zzb2fdgzg729jrqzc3t60</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>130391</id>
      <parentid>130390</parentid>
      <timestamp>2026-11-11T06:44:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rhdkabardian</username>
        <id>5</id>
      </contributor>
      <origin>130391</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2387" sha1="6er462m4wcwrvey8g4nttlrn3uyh7pd" xml:space="preserve">{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ГЛАГОЛ ЛЪЭМЫӀЭС}}
{{этимологие}}
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=psɐ'wǝn}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[псэу] + -ы + -н}}
{{спряженэ}}
[[спр-лъэмыӏ-псэун|Глагол лъэмыӏэс &quot;псэун&quot;-ым и спряженэр]]
{{мыхьэнэ}}
#Псэ хэтын, гъащӀэр ехьэкӀын.
#Зыхуей гъуэту гъащӀэр хьын, унэн.
{{щапхъэхэр}}
*Щхьэр псэумэ, пыӀэ щыщӀэркъым.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Псжь.}}
* И анэ гупсэщ, и адэ псэущ.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Псжь.}}
*Адэ щӀэинкӀэ псэуа щыӀэкъым.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Псжь.}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 42
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| Сэлам алейкум! (Дауэ &lt;b&gt;упсэурэ&lt;/b&gt;?) || &lt;b&gt;Как поживаешь (поживаете)&lt;/b&gt;? || &lt;b&gt;How are you&lt;/b&gt;?
|-
| ИкъукӀэ фӀыуэ (дэгъуэу) &lt;b&gt;сопсэу&lt;/b&gt;. || &lt;b&gt;Живу&lt;/b&gt; очень хорошо. || I&lt;b&gt;'m doing&lt;/b&gt; very well.
|-
!  !!  !! нап. 43
|-
| Дауэ &lt;b&gt;упсэурэ&lt;/b&gt;? || Как &lt;b&gt;живешь (живете)&lt;/b&gt;? || How &lt;b&gt;is life&lt;/b&gt;?
|-
! !! !! нап. 178
|-
| Дэнэ деж дохутырыр &lt;b&gt;щыпсэур&lt;/b&gt;? || Где &lt;b&gt;живет&lt;/b&gt; врач? || Where &lt;b&gt;does&lt;/b&gt; the doctor &lt;b&gt;live&lt;/b&gt;?
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{зэпхахэр}}
*псэуфын (мэпсэуф)
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*псэун: 1. live 2. support yourself, make a living
*псэуфын (мэпсэуф): be able to live
{{урысыбзэ}}
*псэун: 1. жить 2. содержать себя, добывать средства к жизни
*псэуфын (мэпсэуф): мочь жить
{{библиографие}}</text>
      <sha1>6er462m4wcwrvey8g4nttlrn3uyh7pd</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>130394</id>
      <parentid>130391</parentid>
      <timestamp>2026-11-11T06:48:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rhdkabardian</username>
        <id>5</id>
      </contributor>
      <origin>130394</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2553" sha1="8afco9p0r2ehiaymd5nrwukv2fwhrc8" xml:space="preserve">{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ГЛАГОЛ ЛЪЭМЫӀЭС}}
{{этимологие}}
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=psɐ'wǝn}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[псэу] + -ы + -н}}
{{спряженэ}}
[[спр-лъэмыӏ-псэун|Глагол лъэмыӏэс &quot;псэун&quot;-ым и спряженэр]]
{{мыхьэнэ}}
#Псэ хэтын, гъащӀэр ехьэкӀын.
#Зыхуей гъуэту гъащӀэр хьын, унэн.
{{щапхъэхэр}}
*Щхьэр псэумэ, пыӀэ щыщӀэркъым.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Псжь.}}
* И анэ гупсэщ, и адэ псэущ.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Псжь.}}
*Адэ щӀэинкӀэ псэуа щыӀэкъым.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Псжь.}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 42
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| Сэлам алейкум! (Дауэ &lt;b&gt;упсэурэ&lt;/b&gt;?) || &lt;b&gt;Как поживаешь (поживаете)&lt;/b&gt;? || &lt;b&gt;How are you&lt;/b&gt;?
|-
| ИкъукӀэ фӀыуэ (дэгъуэу) &lt;b&gt;сопсэу&lt;/b&gt;. || &lt;b&gt;Живу&lt;/b&gt; очень хорошо. || I&lt;b&gt;'m doing&lt;/b&gt; very well.
|-
!  !!  !! нап. 43
|-
| Дауэ &lt;b&gt;упсэурэ&lt;/b&gt;? || Как &lt;b&gt;живешь (живете)&lt;/b&gt;? || How &lt;b&gt;is life&lt;/b&gt;?
|-
| Дауэ &lt;b&gt;псэурэ&lt;/b&gt; уи бынунагъуэр? || Как &lt;b&gt;живет&lt;/b&gt; твоя (ваша) семья? || How &lt;b&gt;is&lt;/b&gt; your family &lt;b&gt;doing&lt;/b&gt;?
|-
! !! !! нап. 178
|-
| Дэнэ деж дохутырыр &lt;b&gt;щыпсэур&lt;/b&gt;? || Где &lt;b&gt;живет&lt;/b&gt; врач? || Where &lt;b&gt;does&lt;/b&gt; the doctor &lt;b&gt;live&lt;/b&gt;?
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{зэпхахэр}}
*псэуфын (мэпсэуф)
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*псэун: 1. live 2. support yourself, make a living
*псэуфын (мэпсэуф): be able to live
{{урысыбзэ}}
*псэун: 1. жить 2. содержать себя, добывать средства к жизни
*псэуфын (мэпсэуф): мочь жить
{{библиографие}}</text>
      <sha1>8afco9p0r2ehiaymd5nrwukv2fwhrc8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>си</title>
    <ns>0</ns>
    <id>11713</id>
    <revision>
      <id>130386</id>
      <parentid>130351</parentid>
      <timestamp>2026-11-11T06:33:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rhdkabardian</username>
        <id>5</id>
      </contributor>
      <origin>130386</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6281" sha1="c447uwgggzm7j4sbq6itl7l0y1sn29z" xml:space="preserve">{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ЕИГЪЭ ПРЕФИКС}}
{{этимологие}}
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=si:}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=с + [и]}}
{{мыхьэнэ}}
#Сысеиныгъэ къэзыгъэлъагъуэ префикс.
{{щапхъэхэр}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэреджэ тхылъхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Адыгэбзэ''', Гугъуэт Л. Т., Зэхъуэхъу Л. Хь, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1984''' !! нап. 81
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
|Тхылъылъэр &lt;b&gt;си&lt;/b&gt;гу ирихьащ. || Ранец &lt;b&gt;мне&lt;/b&gt; понравился. || &lt;b&gt;I&lt;/b&gt; liked the book bag.
|-
! !! !! нап. 30
|-
| &lt;b&gt;Си&lt;/b&gt; сэ. || &lt;b&gt;Мой&lt;/b&gt; нож. || &lt;b&gt;My&lt;/b&gt; knife.
|-
! !! !! нап. 84
|-
|| &lt;b&gt;Си&lt;/b&gt; ныбжьэгъу Дахэнагъуэрэ сэрэ дадэ губгъуэм дишащ.|| Дедушка повёл меня с &lt;b&gt;моей&lt;/b&gt; подругой Даханагуой в поле. || Grandfather has taken &lt;b&gt;my&lt;/b&gt; friend Dakhenaghwa and me to the fields.
|-
|| Губгъуэм &lt;b&gt;си&lt;/b&gt; дэлъхур щолажьэ.|| &lt;b&gt;Мой&lt;/b&gt; брат работает в поле.|| &lt;b&gt;My&lt;/b&gt; brother is working in the field.
|-
! !! !! нап. 89
|-
|| &lt;b&gt;Си&lt;/b&gt; анэм хущхъуэ изот.|| Я даю &lt;b&gt;моей&lt;/b&gt; маме лекарство.|| I have given &lt;b&gt;my&lt;/b&gt; mother some medicine.
|-
! !! !! нап. 109
|-
|| ХьэматӀ жеӀэ: — Мыр &lt;b&gt;си&lt;/b&gt;шщ. УемыӀусэ! || Хамат говорит: --Это &lt;b&gt;моя&lt;/b&gt; лошадь. Не трогай! || Hamat says: “This is &lt;b&gt;my&lt;/b&gt; horse. Don’t touch it!”
|-
|| Мадинэ жеӀэ: — Мыр &lt;b&gt;си&lt;/b&gt; мафӀэгущ. УемыӀусэ!|| Мадина говорит:  --Это &lt;b&gt;мой&lt;/b&gt; поезд. Не трогай! || Madina says: “This is &lt;b&gt;my&lt;/b&gt; train. Don’t touch it!”
|-
! !! !! нап. 116
|-
|| &lt;b&gt;Си&lt;/b&gt; шыпхъу нэхъыжь Хьэлиярэ ди анэмрэ блыныр яй, Фаридон ятӀэ кърехьэлӀэ. || &lt;b&gt;Моя&lt;/b&gt; старшая сестра Халия и наша мама белят стену. Фаридон глину подносит. || &lt;b&gt;My&lt;/b&gt; elder sister Haliya and our mother are whitewashing the walls, and Faridon is bringing the whitewash.
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 43
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| Узэрыслъэгъуар хуабжьу &lt;b&gt;си&lt;/b&gt; гуапэ хъуащ. || &lt;b&gt;Мне&lt;/b&gt; очень приятно видеть тебя (вас). ||&lt;b&gt;I&lt;/b&gt; am very pleased to see you.
|-
| Хуабжьу &lt;b&gt;си&lt;/b&gt; гуапэщ узэрыслъэгъуар! || Очень рад(-а) тебя (вас) видеть! || &lt;b&gt;I&lt;/b&gt; am very glad to see you!
|-
!  !!  !! нап. 175
|-
| &lt;b&gt;Си&lt;/b&gt;гу къыдэжыркъым. || &lt;b&gt;Мне&lt;/b&gt; нездоровится. || &lt;b&gt;I&lt;/b&gt;’m not feeling well.
|-
| Сэ &lt;b&gt;си&lt;/b&gt; щхьэр (&lt;b&gt;си&lt;/b&gt; гур, лъатэр, тхьэкӀумэр, тэмакъыр, дзэр, тхыр) мэуз. || &lt;b&gt;У меня&lt;/b&gt; болит голова (сердце, желудок, ухо, горло, зуб, поясница). || &lt;b&gt;I have&lt;/b&gt; a headache (heartache, stomachache, earache, sore throat, toothache, back pain).
|-
| Сэ &lt;b&gt;си&lt;/b&gt; нэр мэуз. || &lt;b&gt;У меня&lt;/b&gt; болят глаза. || &lt;b&gt;My&lt;/b&gt; eyes hurt.
|-
| &lt;b&gt;Си&lt;/b&gt; къэжьын къокӀуэ. || &lt;b&gt;Меня&lt;/b&gt; тошнит. || &lt;b&gt;I&lt;/b&gt; feel nauseous.
|-
! !! !! нап. 176
|-
| Сэ сопсчэ, &lt;b&gt;си&lt;/b&gt; тэмакъыр мэуз. || У меня кашель, болит горло. || I have a cough, &lt;b&gt;my&lt;/b&gt; throat hurts.
|-
! !! !! нап. 180
|-
| КхъыӀэ, &lt;b&gt;си&lt;/b&gt; нэм къысхуеплъ. || Проверь(-те), пожалуйста, &lt;b&gt;мое&lt;/b&gt; зрение. || Please check &lt;b&gt;my&lt;/b&gt; vision.
|-
! !! !! нап. 181
|-
| КхъыӀэ, &lt;b&gt;си&lt;/b&gt; дзэхэм схуеплъыт. || Проверь(-те), пожалуйста, &lt;b&gt;мои&lt;/b&gt; зубы. || Please check &lt;b&gt;my&lt;/b&gt; teeth.
|-
| &lt;b&gt;Си&lt;/b&gt; дзэр мэуз. || &lt;b&gt;У меня&lt;/b&gt; болит зуб. || &lt;b&gt;I have&lt;/b&gt; a toothache.
|-
| &lt;b&gt;Си&lt;/b&gt; дзэ ку гъуанэ илъар къихужащ. || &lt;b&gt;У меня&lt;/b&gt; выпала пломба. || &lt;b&gt;I&lt;/b&gt; lost a filling.
|-
! !! !! нап. 182
|-
| &lt;b&gt;Си&lt;/b&gt; дзэтебзэр къутащ. || &lt;b&gt;У меня&lt;/b&gt; сломалась коронка. || &lt;b&gt;My&lt;/b&gt; crown broke.
|-
| &lt;b&gt;Си&lt;/b&gt; дзэлыр бэгащ. || &lt;b&gt;У меня&lt;/b&gt; опухла десна. || &lt;b&gt;My&lt;/b&gt; gum is swollen.
|-
| &lt;b&gt;Си&lt;/b&gt; дзэр Ӏучын (дзэ ку гъуанэр гъэбыдэн, дзэтебзэр зэхъуэкӀын, мывэр техын) хуейщ. || &lt;b&gt;Мне&lt;/b&gt; нужно вырвать (удалить) зуб (поставить пломбу, заменить коронку, снять камни). || &lt;b&gt;I&lt;/b&gt; need to have a tooth pulled (filled, get a crown, have tartar removed).
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{зэпхахэр}}
*Си унэ.
*Си къэрал.
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*си: possessive prefix functionally equivalent to English my, mine
*Cи унэ: My house
*Cи къэрал: My state (country)
{{урысыбзэ}}
*cи: префикс принадлежности, функционально соответствует русскому «мой»
*Си унэ: Мой дом.
*Си къэрал: Мое государство (страна)
{{библиографие}}</text>
      <sha1>c447uwgggzm7j4sbq6itl7l0y1sn29z</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>сэлам</title>
    <ns>0</ns>
    <id>11930</id>
    <revision>
      <id>130375</id>
      <parentid>130359</parentid>
      <timestamp>2026-11-11T05:59:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rhdkabardian</username>
        <id>5</id>
      </contributor>
      <origin>130375</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9245" sha1="nghihtbkz544uxgz2zkuuq4plb75vjh" xml:space="preserve">{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ЩЫӀЭЦӀЭ}}
{{этимологие}}
&lt; хьэрыпыбзэ: سلام = сэлам
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=sɐ'ɮɑ:m}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[сэлам]}}
{{склоненэ}}
{{скл-ыр|kbd|псалъэпкъ=сэлам}}
{{мыхьэнэ}}
#ЩызэхуэзэкӀэ зым адрейм зэрызэхуигъазэ (псалъэкӀэ, и щхьэр, и Ӏэр ищӀу, и Ӏэр иубыду).
{{щапхъэхэр}}
*Сэламыр зэфӀэкӀа нэужь Ӏэнэ къагъэуври хьэщӀэхэр шхэну тӀысащ.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=ӀуэрыӀу.}}
{{зэпхахэр}}
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*сэлам: hello! hi! greetings!
{{урысыбзэ}}
*сэлам: привет, приветствие
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''псалъафэ зэпыщӀахэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
====Сэлам алейкум!====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} hello!
{{псалъафэ-урысыбзэ}} здравствуй(те)!
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А. ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 42
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| &lt;b&gt;Сэлам&lt;/b&gt; алейкум! (Дауэ упсэурэ?) || &lt;b&gt;Как поживаешь (поживаете)&lt;/b&gt;? || &lt;b&gt;How are you&lt;/b&gt;?
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
====Сэлам ехыжын====
1.
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} say goodbye to sb
{{псалъафэ-урысыбзэ}} попрощаться с кем-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      [Джэримэс:] - Си Ӏэщ цӀыкӀухэм есхыжынхэщ сэлам гуапэу.  {{автор|kbd|имяавтора=Акъ. З.}}
2.
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} give, pass on sb’s greetings to sb
{{псалъафэ-урысыбзэ}} передать привет кому-л. от кого-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А. ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 43
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| &lt;b&gt;Сэлам&lt;/b&gt; къуахыж (къывахыж)... || &lt;b&gt;Привет&lt;/b&gt; передает тебе (вам)... || &lt;b&gt;Greetings&lt;/b&gt; to you from...
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
====Сэлам ехын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} say hello to sb, greet sb
{{псалъафэ-урысыбзэ}} поздороваться с кем-л., приветствовать кого-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      ЕщӀэнокъуэр гуэщым ефэ щӀэсхэм яхыхьэри сэлам ярихащ. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=ӀуэрыӀу.}}
====Сэлам ехыныгъэ====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} greetings, best regards
{{псалъафэ-урысыбзэ}} приветствия
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 42
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| &lt;b&gt;СЭЛАМ&lt;/b&gt; ЕХЫНЫГЪЭ || &lt;b&gt;ПРИВЕТСТВИЯ&lt;/b&gt; || &lt;b&gt;GREETINGS&lt;/b&gt;
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
====Сэлам зэхыжын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} say goodbye to each other
         ЗэхуэзаитӀыр сэлам зэрахыжри зэбгъэдэкӀыжащ. They said goodbye to each other and parted.
{{псалъафэ-урысыбзэ}} попрощаться друг с другом.
         ЗэхуэзаитӀыр сэлам зэрахыжри зэбгъэдэкӀыжащ. Они попрощались и расстались
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
      ЗэхуэзаитӀыр сэлам зэрахыжри зэбгъэдэкӀыжащ.
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Сэлам зэхын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} say hello to each other, greet each other
         ЩӀалэхэм сэлам зэрахащ. The young people said hello to each other
{{псалъафэ-урысыбзэ}} поздороваться друг с другом, приветствовать друг друга.
         ЩӀалэхэм сэлам зэрахащ. Молодые люди поздоровались друг с другом.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
      ЩӀалэхэм сэлам зэрахащ.
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Сэлам къехыжын====
1.
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} say goodbye to sb
{{псалъафэ-урысыбзэ}} попрощаться с кем-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
2.
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} respond to a greeting
{{псалъафэ-урысыбзэ}} ответить на приветствие.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Сэлам къехын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} say hello to sb, greet sb
{{псалъафэ-урысыбзэ}} поздороваться с кем-л., приветствовать кого-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Сэлам къыхуегъэхьын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} send your greetings to sb with sb, ask sb to say hello to sb for you.
{{псалъафэ-урысыбзэ}} передать привет кому-л. через кого-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Сэлам хуехьыжын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} give sb one's greetings; say hello to sb for sb
{{псалъафэ-урысыбзэ}} передать привет кому-л. от кого-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А. ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 43
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| &lt;b&gt;Сэлам&lt;/b&gt; схуехыж Башир (Фатимэ). || Передай(-те), пожалуйста, &lt;b&gt;привет&lt;/b&gt; Баширу (Фатиме). || Please give my &lt;b&gt;regards&lt;/b&gt; to Bashir (Fatima).
|-
| СыкъэзыцӀыху псоми &lt;b&gt;сэлам&lt;/b&gt; схуехыж. || Передай &lt;b&gt;привет&lt;/b&gt; всем знакомым. || Say &lt;b&gt;hello&lt;/b&gt; to everyone I know.
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{библиографие}}</text>
      <sha1>nghihtbkz544uxgz2zkuuq4plb75vjh</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>130376</id>
      <parentid>130375</parentid>
      <timestamp>2026-11-11T06:00:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rhdkabardian</username>
        <id>5</id>
      </contributor>
      <origin>130376</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9243" sha1="3lyyb7by1c8ocbi3qfvfpqhm8ilzoi7" xml:space="preserve">{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ЩЫӀЭЦӀЭ}}
{{этимологие}}
&lt; хьэрыпыбзэ: سلام = сэлам
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=sɐ'ɮɑ:m}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[сэлам]}}
{{склоненэ}}
{{скл-ыр|kbd|псалъэпкъ=сэлам}}
{{мыхьэнэ}}
#ЩызэхуэзэкӀэ зым адрейм зэрызэхуигъазэ (псалъэкӀэ, и щхьэр, и Ӏэр ищӀу, и Ӏэр иубыду).
{{щапхъэхэр}}
*Сэламыр зэфӀэкӀа нэужь Ӏэнэ къагъэуври хьэщӀэхэр шхэну тӀысащ.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=ӀуэрыӀу.}}
{{зэпхахэр}}
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*сэлам: hello! hi! greetings!
{{урысыбзэ}}
*сэлам: привет, приветствие
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''псалъафэ зэпыщӀахэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
====Сэлам алейкум!====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} hello!
{{псалъафэ-урысыбзэ}} здравствуй(те)!
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А. ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 42
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| &lt;b&gt;Сэлам&lt;/b&gt; алейкум! (Дауэ упсэурэ?) || &lt;b&gt;Как поживаешь (поживаете)&lt;/b&gt;? || &lt;b&gt;How are you&lt;/b&gt;?
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
====Сэлам ехыжын====
1.
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} say goodbye to sb
{{псалъафэ-урысыбзэ}} попрощаться с кем-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      [Джэримэс:] - Си Ӏэщ цӀыкӀухэм есхыжынхэщ сэлам гуапэу.  {{автор|kbd|имяавтора=Акъ. З.}}
2.
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} give, pass on sb’s greetings to sb
{{псалъафэ-урысыбзэ}} передать привет кому-л. от кого-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А. ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 43
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| &lt;b&gt;Сэлам&lt;/b&gt; къуахыж (къывахыж)... || &lt;b&gt;Привет&lt;/b&gt; передает тебе (вам)... || &lt;b&gt;Greetings&lt;/b&gt; to you from...
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
====Сэлам ехын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} say hello to sb, greet sb
{{псалъафэ-урысыбзэ}} поздороваться с кем-л., приветствовать кого-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      ЕщӀэнокъуэр гуэщым ефэ щӀэсхэм яхыхьэри сэлам ярихащ. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=ӀуэрыӀу.}}
====Сэлам ехыныгъэ====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} greetings, best regards
{{псалъафэ-урысыбзэ}} приветствия
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 42
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| &lt;b&gt;СЭЛАМ&lt;/b&gt; ЕХЫНЫГЪЭ || &lt;b&gt;ПРИВЕТСТВИЯ&lt;/b&gt; || &lt;b&gt;GREETINGS&lt;/b&gt;
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
====Сэлам зэхыжын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} say goodbye to each other
         ЗэхуэзаитӀыр сэлам зэрахыжри зэбгъэдэкӀыжащ. They said goodbye to each other and parted.
{{псалъафэ-урысыбзэ}} попрощаться друг с другом.
         ЗэхуэзаитӀыр сэлам зэрахыжри зэбгъэдэкӀыжащ. Они попрощались и расстались
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
      ЗэхуэзаитӀыр сэлам зэрахыжри зэбгъэдэкӀыжащ.
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Сэлам зэхын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} say hello to each other, greet each other
         ЩӀалэхэм сэлам зэрахащ. The young people said hello to each other
{{псалъафэ-урысыбзэ}} поздороваться друг с другом, приветствовать друг друга.
         ЩӀалэхэм сэлам зэрахащ. Молодые люди поздоровались друг с другом.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
      ЩӀалэхэм сэлам зэрахащ.
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Сэлам къехыжын====
1.
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} say goodbye to sb
{{псалъафэ-урысыбзэ}} попрощаться с кем-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
2.
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} respond to a greeting
{{псалъафэ-урысыбзэ}} ответить на приветствие.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Сэлам къехын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} say hello to sb, greet sb
{{псалъафэ-урысыбзэ}} поздороваться с кем-л., приветствовать кого-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Сэлам къыхуегъэхьын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} send your greetings to sb with sb, ask sb to say hello to sb for you.
{{псалъафэ-урысыбзэ}} передать привет кому-л. через кого-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Сэлам хуехыжын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} give sb one's greetings; say hello to sb for sb
{{псалъафэ-урысыбзэ}} передать привет кому-л. от кого-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А. ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 43
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| &lt;b&gt;Сэлам&lt;/b&gt; схуехыж Башир (Фатимэ). || Передай(-те), пожалуйста, &lt;b&gt;привет&lt;/b&gt; Баширу (Фатиме). || Please give my &lt;b&gt;regards&lt;/b&gt; to Bashir (Fatima).
|-
| СыкъэзыцӀыху псоми &lt;b&gt;сэлам&lt;/b&gt; схуехыж. || Передай &lt;b&gt;привет&lt;/b&gt; всем знакомым. || Say &lt;b&gt;hello&lt;/b&gt; to everyone I know.
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{библиографие}}</text>
      <sha1>3lyyb7by1c8ocbi3qfvfpqhm8ilzoi7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>узыншагъэ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>12406</id>
    <revision>
      <id>130404</id>
      <parentid>129995</parentid>
      <timestamp>2026-11-11T08:01:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rhdkabardian</username>
        <id>5</id>
      </contributor>
      <origin>130404</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3807" sha1="a4ahsuvtd4g41seea9go5gxyxrnj11e" xml:space="preserve">{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ЩЫӀЭЦӀЭ}}
{{этимологие}}
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=wǝzǝn'ʂɑ:ʁɐ}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[уз] + -ы + нш + -а + -гъ + -э}}
{{склоненэ}}
{{скл-эр|kbd|псалъэпкъ=узыншагъ}}
{{мыхьэнэ}}
#Узыншэ псалъэм къытекӀа щыӀэцӀэ.
{{щапхъэхэр}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэреджэ тхылъхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Адыгэбзэ''', Гугъуэт Л. Т., Зэхъуэхъу Л. Хь, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1984''' !! нап. 83
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| А псори ди &lt;b&gt;узыншагъэм&lt;/b&gt; и сэбэпщ. || Все это полезно для нашего &lt;b&gt;здоровья&lt;/b&gt;. || All of this is good (useful) for our &lt;b&gt;health&lt;/b&gt;.
|-
! !! !! нап. 116
|-
|| Къабзагъэр &lt;b&gt;узыншагъэщ&lt;/b&gt;. || Чистота – &lt;b&gt;это здоровье&lt;/b&gt;. || Cleanliness &lt;b&gt;is health&lt;/b&gt;.
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 43
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| Уи &lt;b&gt;узыншагъэр&lt;/b&gt; дауэ щыт? || Как твое (ваше) &lt;b&gt;здоровье&lt;/b&gt;? || How is your &lt;b&gt;health&lt;/b&gt;?
|-
!  !!  !! нап. 179
|-
| Дауэ щыт уи &lt;b&gt;узыншагъэр&lt;/b&gt;? || Как твое (ваше) &lt;b&gt;здоровье&lt;/b&gt;? || How is your &lt;b&gt;health&lt;/b&gt;?
|-
| Зыхуэсакъыж, уи &lt;b&gt;узыншагъэр&lt;/b&gt; хъумэ. || Будь(-те) осторожней, береги(-те) свое &lt;b&gt;здоровье&lt;/b&gt;. || Be careful, take care of your &lt;b&gt;health&lt;/b&gt;.
|-
| Тутыныр &lt;b&gt;узыншагъэм&lt;/b&gt; зэран хуохъу. || Курение вредит &lt;b&gt;здоровью&lt;/b&gt;. || Smoking is harmful to your &lt;b&gt;health&lt;/b&gt;.
|-
| Уи &lt;b&gt;узыншагъэмкӀэ&lt;/b&gt; уэ Ӏэмал имыӀэу тутыныр (фадэр) хыфӀэбдзэн хуейщ. || &lt;b&gt;По состоянию здоровья&lt;/b&gt; ты (вы) немедленно должен (должны) перестать курить (пить). || &lt;b&gt;Due to&lt;/b&gt; your &lt;b&gt;health condition&lt;/b&gt;, you must immediately stop smoking (drinking).
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{зэпхахэр}}
*Узыншагъэр хъумэн.
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*узыншагъэ: health
*Узыншагъэр хъумэн: protect or preserve your health
{{урысыбзэ}}
*узыншагъэ: здоровье
*Узыншагъэр хъумэн: защищать здоровье
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''псалъафэ зэпыщӀахэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
====Узыншагъэм кӀэричын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} become weak, fail - about health.
{{псалъафэ-урысыбзэ}} ослабнуть, расстроиться - о здоровье.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{библиографие}}</text>
      <sha1>a4ahsuvtd4g41seea9go5gxyxrnj11e</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>уи</title>
    <ns>0</ns>
    <id>12419</id>
    <revision>
      <id>130378</id>
      <parentid>130325</parentid>
      <timestamp>2026-11-11T06:09:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rhdkabardian</username>
        <id>5</id>
      </contributor>
      <origin>130378</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6716" sha1="tl8jfkjzhfx27s1ovxomg2spuezx4sh" xml:space="preserve">{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ЕИГЪЭ ПРЕФИКС}}
{{этимологие}}
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=wi:}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=у + [и]}}
{{мыхьэнэ}}
#Еиныгъэ къэзыгъэлъагъуэ префикс.
{{щапхъэхэр}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэреджэ тхылъхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Адыгэбзэ''', Гугъуэт Л. Т., Зэхъуэхъу Л. Хь, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1984''' !! нап. 27
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| Нащ, уэри &lt;b&gt;уи&lt;/b&gt; шыр шэщым шэ!|| Нащ, и ты веди &lt;b&gt;свою&lt;/b&gt; лошадь в конюшню.|| Nash, you take &lt;b&gt;your&lt;/b&gt; horse to the stable, too!
|-
! !! !! нап. 30
|-
| &lt;b&gt;Уи&lt;/b&gt; кӀэфий. || &lt;b&gt;Твой&lt;/b&gt; свисток. || &lt;b&gt;Your&lt;/b&gt; whistle.
|-
! !! !! нап. 77
|-
|| Шордакъхэм укъихьэмэ, къалэри бгы щхьэ хужьхэри &lt;b&gt;уи&lt;/b&gt; пащхьэм къоувэ.|| Если выйдешь на балкон, перед &lt;b&gt;тобой&lt;/b&gt; встают город и белые вершины гор. || If you come out onto the balcony, the city and the white-headed mountains rise before &lt;b&gt;you&lt;/b&gt;.
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 42
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| &lt;b&gt;Уи&lt;/b&gt; махуэ фӀыуэ! || Добрый день! || Good afternoon!
|-
| &lt;b&gt;Уи&lt;/b&gt; пщыхьэщхьэ фӀыуэ! || Добрый вечер! || Good evening!
|-
| &lt;b&gt;Уи&lt;/b&gt; жэщ фӀы ухъу (нэхулъэфӀ укъикӀ). || Спокойной ночи. || Good night.
|-
| Дауэ ущыт? &lt;b&gt;Уи&lt;/b&gt; Ӏуэху дауэ щыт? || Как дела? || How are &lt;b&gt;you&lt;/b&gt;?
|-
!  !!  !! нап. 43
|-
| СыкъэзыцӀыху псоми сэлам &lt;b&gt;схуехыж&lt;/b&gt;. || &lt;b&gt;Передай&lt;/b&gt; привет всем знакомым. || &lt;b&gt;Say&lt;/b&gt; hello to everyone I know.
|-
! !! !! нап. 173
|-
| &lt;b&gt;Уи&lt;/b&gt; рецептыр япэ щхьэгъубжэмкӀэ ет. || Подай(-те) &lt;b&gt;твой (ваш)&lt;/b&gt; рецепт в первое окно. || Submit &lt;b&gt;your&lt;/b&gt; prescription at the first window.
|-
! !! !! нап. 175
|-
| Сыт &lt;b&gt;уи&lt;/b&gt; лажьэр? || Что с &lt;b&gt;тобой (вами)&lt;/b&gt;? || What’s wrong with &lt;b&gt;you&lt;/b&gt;?
|-
| Узэрысымаджэр &lt;b&gt;уи&lt;/b&gt; фэм къегъэлъагъуэ. || У &lt;b&gt;тебя (вас)&lt;/b&gt; болезненный вид. || &lt;b&gt;You&lt;/b&gt; look ill.
|-
! !! !! нап. 176
|-
| Сыт лъандэрэ &lt;b&gt;уи&lt;/b&gt;гу къыдэмыжрэ? || Когда &lt;b&gt;ты (вы)&lt;/b&gt; почувствовал(—и) себя плохо? || When did &lt;b&gt;you&lt;/b&gt; start feeling unwell?
|-
| &lt;b&gt;Уи&lt;/b&gt; жьэр ину зэтехи &quot;а&quot; жыӀэт. || Открой(-те), пожалуйста, рот пошире и скажи(-те) &quot;а&quot;. || Please open &lt;b&gt;your&lt;/b&gt; mouth wide and say &quot;ah.&quot;
|-
| &lt;b&gt;Уи&lt;/b&gt; Ӏупсыр щебгъэхкӀэ, &lt;b&gt;уи&lt;/b&gt; тэмакъыр узрэ? || &lt;b&gt;Тебе (вам)&lt;/b&gt; больно глотать? || Does it hurt to swallow?
|-
| &lt;b&gt;Уи&lt;/b&gt; бзэгур сыгъэлъагъут. || Покажи(-те) язык. || Show me &lt;b&gt;your&lt;/b&gt; tongue.
|-
| Мыдэхьыт, &lt;b&gt;уи&lt;/b&gt; лъынтхуэр къызэреуэм сегъэплъыт. || Давайте проверим пульс. || Let’s check &lt;b&gt;your&lt;/b&gt; pulse.
|-
| Шхыным &lt;b&gt;уи&lt;/b&gt; гур дауэ хущыт? || Какой &lt;b&gt;у тебя&lt;/b&gt; аппетит? || How’s &lt;b&gt;your&lt;/b&gt; appetite?
|-
! !! !! нап. 177
|-
| &lt;b&gt;Уи&lt;/b&gt; щхьэр узрэ (кӀэрахъуэрэ)? || Голова не болит (кружится)? || Does &lt;b&gt;your&lt;/b&gt; head hurt (Do &lt;b&gt;you&lt;/b&gt; feel dizzy)?
|-
! !! !! нап. 179
|-
| Дауэ щыт &lt;b&gt;уи&lt;/b&gt; узыншагъэр? || Как &lt;b&gt;твое (ваше)&lt;/b&gt; здоровье? || How is &lt;b&gt;your&lt;/b&gt; health?
|-
| Зыхуэсакъыж, &lt;b&gt;уи&lt;/b&gt; узыншагъэр хъумэ. || Будь(-те) осторожней, береги(-те) &lt;b&gt;свое&lt;/b&gt; здоровье. || Be careful, take care of &lt;b&gt;your&lt;/b&gt; health.
|-
| &lt;b&gt;Уи&lt;/b&gt; узыншагъэмкӀэ уэ Ӏэмал имыӀэу тутыныр (фадэр) хыфӀэбдзэн хуейщ. || По состоянию здоровья ты (вы) немедленно должен (должны) перестать курить (пить). || Due to &lt;b&gt;your&lt;/b&gt; health condition, you must immediately stop smoking (drinking).
|-
! !! !! нап. 181
|-
| &lt;b&gt;Уи&lt;/b&gt; нэ кӀуэцӀым и давленэр къэдгъэпщ. || Давай(-те) проверим &lt;b&gt;у тебя (вас)&lt;/b&gt; глазное давление. || Let's check &lt;b&gt;your&lt;/b&gt; (the) eye pressure.
|-
! !! !! нап. 182
|-
| &lt;b&gt;Уи&lt;/b&gt; жьэр зэтех. || Открой рот. || Open &lt;b&gt;your&lt;/b&gt; mouth.
|-
| &lt;b&gt;Уи&lt;/b&gt; жьэр нэхъ ину зэтех. || Открой рот пошире. || Open &lt;b&gt;your&lt;/b&gt; mouth wider.
|-
| &lt;b&gt;Уи&lt;/b&gt; жьэр зэтепӀэ (зэхуэщӀ). || Закрой(-те), рот. || Close &lt;b&gt;your&lt;/b&gt; mouth.
|-
| &lt;b&gt;Уи&lt;/b&gt; жьэм жьэдэгъэжыхьи убжьытхэ. || Прополощи(-те) рот и сплюнь(-те). || Rinse &lt;b&gt;your&lt;/b&gt; mouth and spit.
|-
| ПӀалъэкӀэ &lt;b&gt;уи&lt;/b&gt; дзэ ку гъуанэр згъэбыдэнщ. || Я поставлю временную пломбу. || I will put a temporary filling.
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{зэпхахэр}}
*Уи хэку.
*Уи деж.
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*уи: second person singular possessive indicator, functionally equivalent to English “your, yours”
*Уи хэку: your homeland, your country
*Уи деж: at your (house/flat/etc.); near you
{{урысыбзэ}}
*уи: показатель принадлежности, функционально соответствует русскому «твой»
*Уи хэку: твоя родина
*Уи деж:  у тебя
{{библиографие}}</text>
      <sha1>tl8jfkjzhfx27s1ovxomg2spuezx4sh</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>130379</id>
      <parentid>130378</parentid>
      <timestamp>2026-11-11T06:09:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rhdkabardian</username>
        <id>5</id>
      </contributor>
      <origin>130379</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6707" sha1="cu2tezrdqbi99o28pg19sp0zz36r7wr" xml:space="preserve">{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ЕИГЪЭ ПРЕФИКС}}
{{этимологие}}
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=wi:}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=у + [и]}}
{{мыхьэнэ}}
#Еиныгъэ къэзыгъэлъагъуэ префикс.
{{щапхъэхэр}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэреджэ тхылъхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Адыгэбзэ''', Гугъуэт Л. Т., Зэхъуэхъу Л. Хь, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1984''' !! нап. 27
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| Нащ, уэри &lt;b&gt;уи&lt;/b&gt; шыр шэщым шэ!|| Нащ, и ты веди &lt;b&gt;свою&lt;/b&gt; лошадь в конюшню.|| Nash, you take &lt;b&gt;your&lt;/b&gt; horse to the stable, too!
|-
! !! !! нап. 30
|-
| &lt;b&gt;Уи&lt;/b&gt; кӀэфий. || &lt;b&gt;Твой&lt;/b&gt; свисток. || &lt;b&gt;Your&lt;/b&gt; whistle.
|-
! !! !! нап. 77
|-
|| Шордакъхэм укъихьэмэ, къалэри бгы щхьэ хужьхэри &lt;b&gt;уи&lt;/b&gt; пащхьэм къоувэ.|| Если выйдешь на балкон, перед &lt;b&gt;тобой&lt;/b&gt; встают город и белые вершины гор. || If you come out onto the balcony, the city and the white-headed mountains rise before &lt;b&gt;you&lt;/b&gt;.
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 42
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| &lt;b&gt;Уи&lt;/b&gt; махуэ фӀыуэ! || Добрый день! || Good afternoon!
|-
| &lt;b&gt;Уи&lt;/b&gt; пщыхьэщхьэ фӀыуэ! || Добрый вечер! || Good evening!
|-
| &lt;b&gt;Уи&lt;/b&gt; жэщ фӀы ухъу (нэхулъэфӀ укъикӀ). || Спокойной ночи. || Good night.
|-
| Дауэ ущыт? &lt;b&gt;Уи&lt;/b&gt; Ӏуэху дауэ щыт? || Как дела? || How are &lt;b&gt;you&lt;/b&gt;?
|-
!  !!  !! нап. 43
|-
| &lt;b&gt;Уи&lt;/b&gt; Ӏуэху фӀы ирикӀуэ! || Да будет дело &lt;b&gt;твое (ваше)&lt;/b&gt; добрым! || May &lt;b&gt;your&lt;/b&gt; business (or endeavor) go well!
|-
! !! !! нап. 173
|-
| &lt;b&gt;Уи&lt;/b&gt; рецептыр япэ щхьэгъубжэмкӀэ ет. || Подай(-те) &lt;b&gt;твой (ваш)&lt;/b&gt; рецепт в первое окно. || Submit &lt;b&gt;your&lt;/b&gt; prescription at the first window.
|-
! !! !! нап. 175
|-
| Сыт &lt;b&gt;уи&lt;/b&gt; лажьэр? || Что с &lt;b&gt;тобой (вами)&lt;/b&gt;? || What’s wrong with &lt;b&gt;you&lt;/b&gt;?
|-
| Узэрысымаджэр &lt;b&gt;уи&lt;/b&gt; фэм къегъэлъагъуэ. || У &lt;b&gt;тебя (вас)&lt;/b&gt; болезненный вид. || &lt;b&gt;You&lt;/b&gt; look ill.
|-
! !! !! нап. 176
|-
| Сыт лъандэрэ &lt;b&gt;уи&lt;/b&gt;гу къыдэмыжрэ? || Когда &lt;b&gt;ты (вы)&lt;/b&gt; почувствовал(—и) себя плохо? || When did &lt;b&gt;you&lt;/b&gt; start feeling unwell?
|-
| &lt;b&gt;Уи&lt;/b&gt; жьэр ину зэтехи &quot;а&quot; жыӀэт. || Открой(-те), пожалуйста, рот пошире и скажи(-те) &quot;а&quot;. || Please open &lt;b&gt;your&lt;/b&gt; mouth wide and say &quot;ah.&quot;
|-
| &lt;b&gt;Уи&lt;/b&gt; Ӏупсыр щебгъэхкӀэ, &lt;b&gt;уи&lt;/b&gt; тэмакъыр узрэ? || &lt;b&gt;Тебе (вам)&lt;/b&gt; больно глотать? || Does it hurt to swallow?
|-
| &lt;b&gt;Уи&lt;/b&gt; бзэгур сыгъэлъагъут. || Покажи(-те) язык. || Show me &lt;b&gt;your&lt;/b&gt; tongue.
|-
| Мыдэхьыт, &lt;b&gt;уи&lt;/b&gt; лъынтхуэр къызэреуэм сегъэплъыт. || Давайте проверим пульс. || Let’s check &lt;b&gt;your&lt;/b&gt; pulse.
|-
| Шхыным &lt;b&gt;уи&lt;/b&gt; гур дауэ хущыт? || Какой &lt;b&gt;у тебя&lt;/b&gt; аппетит? || How’s &lt;b&gt;your&lt;/b&gt; appetite?
|-
! !! !! нап. 177
|-
| &lt;b&gt;Уи&lt;/b&gt; щхьэр узрэ (кӀэрахъуэрэ)? || Голова не болит (кружится)? || Does &lt;b&gt;your&lt;/b&gt; head hurt (Do &lt;b&gt;you&lt;/b&gt; feel dizzy)?
|-
! !! !! нап. 179
|-
| Дауэ щыт &lt;b&gt;уи&lt;/b&gt; узыншагъэр? || Как &lt;b&gt;твое (ваше)&lt;/b&gt; здоровье? || How is &lt;b&gt;your&lt;/b&gt; health?
|-
| Зыхуэсакъыж, &lt;b&gt;уи&lt;/b&gt; узыншагъэр хъумэ. || Будь(-те) осторожней, береги(-те) &lt;b&gt;свое&lt;/b&gt; здоровье. || Be careful, take care of &lt;b&gt;your&lt;/b&gt; health.
|-
| &lt;b&gt;Уи&lt;/b&gt; узыншагъэмкӀэ уэ Ӏэмал имыӀэу тутыныр (фадэр) хыфӀэбдзэн хуейщ. || По состоянию здоровья ты (вы) немедленно должен (должны) перестать курить (пить). || Due to &lt;b&gt;your&lt;/b&gt; health condition, you must immediately stop smoking (drinking).
|-
! !! !! нап. 181
|-
| &lt;b&gt;Уи&lt;/b&gt; нэ кӀуэцӀым и давленэр къэдгъэпщ. || Давай(-те) проверим &lt;b&gt;у тебя (вас)&lt;/b&gt; глазное давление. || Let's check &lt;b&gt;your&lt;/b&gt; (the) eye pressure.
|-
! !! !! нап. 182
|-
| &lt;b&gt;Уи&lt;/b&gt; жьэр зэтех. || Открой рот. || Open &lt;b&gt;your&lt;/b&gt; mouth.
|-
| &lt;b&gt;Уи&lt;/b&gt; жьэр нэхъ ину зэтех. || Открой рот пошире. || Open &lt;b&gt;your&lt;/b&gt; mouth wider.
|-
| &lt;b&gt;Уи&lt;/b&gt; жьэр зэтепӀэ (зэхуэщӀ). || Закрой(-те), рот. || Close &lt;b&gt;your&lt;/b&gt; mouth.
|-
| &lt;b&gt;Уи&lt;/b&gt; жьэм жьэдэгъэжыхьи убжьытхэ. || Прополощи(-те) рот и сплюнь(-те). || Rinse &lt;b&gt;your&lt;/b&gt; mouth and spit.
|-
| ПӀалъэкӀэ &lt;b&gt;уи&lt;/b&gt; дзэ ку гъуанэр згъэбыдэнщ. || Я поставлю временную пломбу. || I will put a temporary filling.
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{зэпхахэр}}
*Уи хэку.
*Уи деж.
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*уи: second person singular possessive indicator, functionally equivalent to English “your, yours”
*Уи хэку: your homeland, your country
*Уи деж: at your (house/flat/etc.); near you
{{урысыбзэ}}
*уи: показатель принадлежности, функционально соответствует русскому «твой»
*Уи хэку: твоя родина
*Уи деж:  у тебя
{{библиографие}}</text>
      <sha1>cu2tezrdqbi99o28pg19sp0zz36r7wr</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>130395</id>
      <parentid>130379</parentid>
      <timestamp>2026-11-11T06:50:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rhdkabardian</username>
        <id>5</id>
      </contributor>
      <origin>130395</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6866" sha1="1kyw8om7801yw56aqwnw3ftzsxs2zz0" xml:space="preserve">{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ЕИГЪЭ ПРЕФИКС}}
{{этимологие}}
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=wi:}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=у + [и]}}
{{мыхьэнэ}}
#Еиныгъэ къэзыгъэлъагъуэ префикс.
{{щапхъэхэр}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэреджэ тхылъхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Адыгэбзэ''', Гугъуэт Л. Т., Зэхъуэхъу Л. Хь, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1984''' !! нап. 27
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| Нащ, уэри &lt;b&gt;уи&lt;/b&gt; шыр шэщым шэ!|| Нащ, и ты веди &lt;b&gt;свою&lt;/b&gt; лошадь в конюшню.|| Nash, you take &lt;b&gt;your&lt;/b&gt; horse to the stable, too!
|-
! !! !! нап. 30
|-
| &lt;b&gt;Уи&lt;/b&gt; кӀэфий. || &lt;b&gt;Твой&lt;/b&gt; свисток. || &lt;b&gt;Your&lt;/b&gt; whistle.
|-
! !! !! нап. 77
|-
|| Шордакъхэм укъихьэмэ, къалэри бгы щхьэ хужьхэри &lt;b&gt;уи&lt;/b&gt; пащхьэм къоувэ.|| Если выйдешь на балкон, перед &lt;b&gt;тобой&lt;/b&gt; встают город и белые вершины гор. || If you come out onto the balcony, the city and the white-headed mountains rise before &lt;b&gt;you&lt;/b&gt;.
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 42
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| &lt;b&gt;Уи&lt;/b&gt; махуэ фӀыуэ! || Добрый день! || Good afternoon!
|-
| &lt;b&gt;Уи&lt;/b&gt; пщыхьэщхьэ фӀыуэ! || Добрый вечер! || Good evening!
|-
| &lt;b&gt;Уи&lt;/b&gt; жэщ фӀы ухъу (нэхулъэфӀ укъикӀ). || Спокойной ночи. || Good night.
|-
| Дауэ ущыт? &lt;b&gt;Уи&lt;/b&gt; Ӏуэху дауэ щыт? || Как дела? || How are &lt;b&gt;you&lt;/b&gt;?
|-
!  !!  !! нап. 43
|-
| &lt;b&gt;Уи&lt;/b&gt; Ӏуэху фӀы ирикӀуэ! || Да будет дело &lt;b&gt;твое (ваше)&lt;/b&gt; добрым! || May &lt;b&gt;your&lt;/b&gt; business (or endeavor) go well!
|-
| Дауэ псэурэ &lt;b&gt;уи&lt;/b&gt; бынунагъуэр? || Как живет &lt;b&gt;твоя (ваша)&lt;/b&gt; семья? || How is &lt;b&gt;your&lt;/b&gt; family doing?
|-
! !! !! нап. 173
|-
| &lt;b&gt;Уи&lt;/b&gt; рецептыр япэ щхьэгъубжэмкӀэ ет. || Подай(-те) &lt;b&gt;твой (ваш)&lt;/b&gt; рецепт в первое окно. || Submit &lt;b&gt;your&lt;/b&gt; prescription at the first window.
|-
! !! !! нап. 175
|-
| Сыт &lt;b&gt;уи&lt;/b&gt; лажьэр? || Что с &lt;b&gt;тобой (вами)&lt;/b&gt;? || What’s wrong with &lt;b&gt;you&lt;/b&gt;?
|-
| Узэрысымаджэр &lt;b&gt;уи&lt;/b&gt; фэм къегъэлъагъуэ. || У &lt;b&gt;тебя (вас)&lt;/b&gt; болезненный вид. || &lt;b&gt;You&lt;/b&gt; look ill.
|-
! !! !! нап. 176
|-
| Сыт лъандэрэ &lt;b&gt;уи&lt;/b&gt;гу къыдэмыжрэ? || Когда &lt;b&gt;ты (вы)&lt;/b&gt; почувствовал(—и) себя плохо? || When did &lt;b&gt;you&lt;/b&gt; start feeling unwell?
|-
| &lt;b&gt;Уи&lt;/b&gt; жьэр ину зэтехи &quot;а&quot; жыӀэт. || Открой(-те), пожалуйста, рот пошире и скажи(-те) &quot;а&quot;. || Please open &lt;b&gt;your&lt;/b&gt; mouth wide and say &quot;ah.&quot;
|-
| &lt;b&gt;Уи&lt;/b&gt; Ӏупсыр щебгъэхкӀэ, &lt;b&gt;уи&lt;/b&gt; тэмакъыр узрэ? || &lt;b&gt;Тебе (вам)&lt;/b&gt; больно глотать? || Does it hurt to swallow?
|-
| &lt;b&gt;Уи&lt;/b&gt; бзэгур сыгъэлъагъут. || Покажи(-те) язык. || Show me &lt;b&gt;your&lt;/b&gt; tongue.
|-
| Мыдэхьыт, &lt;b&gt;уи&lt;/b&gt; лъынтхуэр къызэреуэм сегъэплъыт. || Давайте проверим пульс. || Let’s check &lt;b&gt;your&lt;/b&gt; pulse.
|-
| Шхыным &lt;b&gt;уи&lt;/b&gt; гур дауэ хущыт? || Какой &lt;b&gt;у тебя&lt;/b&gt; аппетит? || How’s &lt;b&gt;your&lt;/b&gt; appetite?
|-
! !! !! нап. 177
|-
| &lt;b&gt;Уи&lt;/b&gt; щхьэр узрэ (кӀэрахъуэрэ)? || Голова не болит (кружится)? || Does &lt;b&gt;your&lt;/b&gt; head hurt (Do &lt;b&gt;you&lt;/b&gt; feel dizzy)?
|-
! !! !! нап. 179
|-
| Дауэ щыт &lt;b&gt;уи&lt;/b&gt; узыншагъэр? || Как &lt;b&gt;твое (ваше)&lt;/b&gt; здоровье? || How is &lt;b&gt;your&lt;/b&gt; health?
|-
| Зыхуэсакъыж, &lt;b&gt;уи&lt;/b&gt; узыншагъэр хъумэ. || Будь(-те) осторожней, береги(-те) &lt;b&gt;свое&lt;/b&gt; здоровье. || Be careful, take care of &lt;b&gt;your&lt;/b&gt; health.
|-
| &lt;b&gt;Уи&lt;/b&gt; узыншагъэмкӀэ уэ Ӏэмал имыӀэу тутыныр (фадэр) хыфӀэбдзэн хуейщ. || По состоянию здоровья ты (вы) немедленно должен (должны) перестать курить (пить). || Due to &lt;b&gt;your&lt;/b&gt; health condition, you must immediately stop smoking (drinking).
|-
! !! !! нап. 181
|-
| &lt;b&gt;Уи&lt;/b&gt; нэ кӀуэцӀым и давленэр къэдгъэпщ. || Давай(-те) проверим &lt;b&gt;у тебя (вас)&lt;/b&gt; глазное давление. || Let's check &lt;b&gt;your&lt;/b&gt; (the) eye pressure.
|-
! !! !! нап. 182
|-
| &lt;b&gt;Уи&lt;/b&gt; жьэр зэтех. || Открой рот. || Open &lt;b&gt;your&lt;/b&gt; mouth.
|-
| &lt;b&gt;Уи&lt;/b&gt; жьэр нэхъ ину зэтех. || Открой рот пошире. || Open &lt;b&gt;your&lt;/b&gt; mouth wider.
|-
| &lt;b&gt;Уи&lt;/b&gt; жьэр зэтепӀэ (зэхуэщӀ). || Закрой(-те), рот. || Close &lt;b&gt;your&lt;/b&gt; mouth.
|-
| &lt;b&gt;Уи&lt;/b&gt; жьэм жьэдэгъэжыхьи убжьытхэ. || Прополощи(-те) рот и сплюнь(-те). || Rinse &lt;b&gt;your&lt;/b&gt; mouth and spit.
|-
| ПӀалъэкӀэ &lt;b&gt;уи&lt;/b&gt; дзэ ку гъуанэр згъэбыдэнщ. || Я поставлю временную пломбу. || I will put a temporary filling.
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{зэпхахэр}}
*Уи хэку.
*Уи деж.
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*уи: second person singular possessive indicator, functionally equivalent to English “your, yours”
*Уи хэку: your homeland, your country
*Уи деж: at your (house/flat/etc.); near you
{{урысыбзэ}}
*уи: показатель принадлежности, функционально соответствует русскому «твой»
*Уи хэку: твоя родина
*Уи деж:  у тебя
{{библиографие}}</text>
      <sha1>1kyw8om7801yw56aqwnw3ftzsxs2zz0</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>130403</id>
      <parentid>130395</parentid>
      <timestamp>2026-11-11T07:56:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rhdkabardian</username>
        <id>5</id>
      </contributor>
      <origin>130403</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7006" sha1="esh4vyk5ft6cklv03o7iyfqaidtup9w" xml:space="preserve">{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ЕИГЪЭ ПРЕФИКС}}
{{этимологие}}
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=wi:}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=у + [и]}}
{{мыхьэнэ}}
#Еиныгъэ къэзыгъэлъагъуэ префикс.
{{щапхъэхэр}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэреджэ тхылъхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Адыгэбзэ''', Гугъуэт Л. Т., Зэхъуэхъу Л. Хь, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1984''' !! нап. 27
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| Нащ, уэри &lt;b&gt;уи&lt;/b&gt; шыр шэщым шэ!|| Нащ, и ты веди &lt;b&gt;свою&lt;/b&gt; лошадь в конюшню.|| Nash, you take &lt;b&gt;your&lt;/b&gt; horse to the stable, too!
|-
! !! !! нап. 30
|-
| &lt;b&gt;Уи&lt;/b&gt; кӀэфий. || &lt;b&gt;Твой&lt;/b&gt; свисток. || &lt;b&gt;Your&lt;/b&gt; whistle.
|-
! !! !! нап. 77
|-
|| Шордакъхэм укъихьэмэ, къалэри бгы щхьэ хужьхэри &lt;b&gt;уи&lt;/b&gt; пащхьэм къоувэ.|| Если выйдешь на балкон, перед &lt;b&gt;тобой&lt;/b&gt; встают город и белые вершины гор. || If you come out onto the balcony, the city and the white-headed mountains rise before &lt;b&gt;you&lt;/b&gt;.
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 42
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| &lt;b&gt;Уи&lt;/b&gt; махуэ фӀыуэ! || Добрый день! || Good afternoon!
|-
| &lt;b&gt;Уи&lt;/b&gt; пщыхьэщхьэ фӀыуэ! || Добрый вечер! || Good evening!
|-
| &lt;b&gt;Уи&lt;/b&gt; жэщ фӀы ухъу (нэхулъэфӀ укъикӀ). || Спокойной ночи. || Good night.
|-
| Дауэ ущыт? &lt;b&gt;Уи&lt;/b&gt; Ӏуэху дауэ щыт? || Как дела? || How are &lt;b&gt;you&lt;/b&gt;?
|-
!  !!  !! нап. 43
|-
| &lt;b&gt;Уи&lt;/b&gt; Ӏуэху фӀы ирикӀуэ! || Да будет дело &lt;b&gt;твое (ваше)&lt;/b&gt; добрым! || May &lt;b&gt;your&lt;/b&gt; business (or endeavor) go well!
|-
| Дауэ псэурэ &lt;b&gt;уи&lt;/b&gt; бынунагъуэр? || Как живет &lt;b&gt;твоя (ваша)&lt;/b&gt; семья? || How is &lt;b&gt;your&lt;/b&gt; family doing?
|-
| &lt;b&gt;Уи&lt;/b&gt; узыншагъэр дауэ щыт? || Как &lt;b&gt;твое (ваше)&lt;/b&gt; здоровье? || How is &lt;b&gt;your&lt;/b&gt; health?
|-
! !! !! нап. 173
|-
| &lt;b&gt;Уи&lt;/b&gt; рецептыр япэ щхьэгъубжэмкӀэ ет. || Подай(-те) &lt;b&gt;твой (ваш)&lt;/b&gt; рецепт в первое окно. || Submit &lt;b&gt;your&lt;/b&gt; prescription at the first window.
|-
! !! !! нап. 175
|-
| Сыт &lt;b&gt;уи&lt;/b&gt; лажьэр? || Что с &lt;b&gt;тобой (вами)&lt;/b&gt;? || What’s wrong with &lt;b&gt;you&lt;/b&gt;?
|-
| Узэрысымаджэр &lt;b&gt;уи&lt;/b&gt; фэм къегъэлъагъуэ. || У &lt;b&gt;тебя (вас)&lt;/b&gt; болезненный вид. || &lt;b&gt;You&lt;/b&gt; look ill.
|-
! !! !! нап. 176
|-
| Сыт лъандэрэ &lt;b&gt;уи&lt;/b&gt;гу къыдэмыжрэ? || Когда &lt;b&gt;ты (вы)&lt;/b&gt; почувствовал(—и) себя плохо? || When did &lt;b&gt;you&lt;/b&gt; start feeling unwell?
|-
| &lt;b&gt;Уи&lt;/b&gt; жьэр ину зэтехи &quot;а&quot; жыӀэт. || Открой(-те), пожалуйста, рот пошире и скажи(-те) &quot;а&quot;. || Please open &lt;b&gt;your&lt;/b&gt; mouth wide and say &quot;ah.&quot;
|-
| &lt;b&gt;Уи&lt;/b&gt; Ӏупсыр щебгъэхкӀэ, &lt;b&gt;уи&lt;/b&gt; тэмакъыр узрэ? || &lt;b&gt;Тебе (вам)&lt;/b&gt; больно глотать? || Does it hurt to swallow?
|-
| &lt;b&gt;Уи&lt;/b&gt; бзэгур сыгъэлъагъут. || Покажи(-те) язык. || Show me &lt;b&gt;your&lt;/b&gt; tongue.
|-
| Мыдэхьыт, &lt;b&gt;уи&lt;/b&gt; лъынтхуэр къызэреуэм сегъэплъыт. || Давайте проверим пульс. || Let’s check &lt;b&gt;your&lt;/b&gt; pulse.
|-
| Шхыным &lt;b&gt;уи&lt;/b&gt; гур дауэ хущыт? || Какой &lt;b&gt;у тебя&lt;/b&gt; аппетит? || How’s &lt;b&gt;your&lt;/b&gt; appetite?
|-
! !! !! нап. 177
|-
| &lt;b&gt;Уи&lt;/b&gt; щхьэр узрэ (кӀэрахъуэрэ)? || Голова не болит (кружится)? || Does &lt;b&gt;your&lt;/b&gt; head hurt (Do &lt;b&gt;you&lt;/b&gt; feel dizzy)?
|-
! !! !! нап. 179
|-
| Дауэ щыт &lt;b&gt;уи&lt;/b&gt; узыншагъэр? || Как &lt;b&gt;твое (ваше)&lt;/b&gt; здоровье? || How is &lt;b&gt;your&lt;/b&gt; health?
|-
| Зыхуэсакъыж, &lt;b&gt;уи&lt;/b&gt; узыншагъэр хъумэ. || Будь(-те) осторожней, береги(-те) &lt;b&gt;свое&lt;/b&gt; здоровье. || Be careful, take care of &lt;b&gt;your&lt;/b&gt; health.
|-
| &lt;b&gt;Уи&lt;/b&gt; узыншагъэмкӀэ уэ Ӏэмал имыӀэу тутыныр (фадэр) хыфӀэбдзэн хуейщ. || По состоянию здоровья ты (вы) немедленно должен (должны) перестать курить (пить). || Due to &lt;b&gt;your&lt;/b&gt; health condition, you must immediately stop smoking (drinking).
|-
! !! !! нап. 181
|-
| &lt;b&gt;Уи&lt;/b&gt; нэ кӀуэцӀым и давленэр къэдгъэпщ. || Давай(-те) проверим &lt;b&gt;у тебя (вас)&lt;/b&gt; глазное давление. || Let's check &lt;b&gt;your&lt;/b&gt; (the) eye pressure.
|-
! !! !! нап. 182
|-
| &lt;b&gt;Уи&lt;/b&gt; жьэр зэтех. || Открой рот. || Open &lt;b&gt;your&lt;/b&gt; mouth.
|-
| &lt;b&gt;Уи&lt;/b&gt; жьэр нэхъ ину зэтех. || Открой рот пошире. || Open &lt;b&gt;your&lt;/b&gt; mouth wider.
|-
| &lt;b&gt;Уи&lt;/b&gt; жьэр зэтепӀэ (зэхуэщӀ). || Закрой(-те), рот. || Close &lt;b&gt;your&lt;/b&gt; mouth.
|-
| &lt;b&gt;Уи&lt;/b&gt; жьэм жьэдэгъэжыхьи убжьытхэ. || Прополощи(-те) рот и сплюнь(-те). || Rinse &lt;b&gt;your&lt;/b&gt; mouth and spit.
|-
| ПӀалъэкӀэ &lt;b&gt;уи&lt;/b&gt; дзэ ку гъуанэр згъэбыдэнщ. || Я поставлю временную пломбу. || I will put a temporary filling.
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{зэпхахэр}}
*Уи хэку.
*Уи деж.
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*уи: second person singular possessive indicator, functionally equivalent to English “your, yours”
*Уи хэку: your homeland, your country
*Уи деж: at your (house/flat/etc.); near you
{{урысыбзэ}}
*уи: показатель принадлежности, функционально соответствует русскому «твой»
*Уи хэку: твоя родина
*Уи деж:  у тебя
{{библиографие}}</text>
      <sha1>esh4vyk5ft6cklv03o7iyfqaidtup9w</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>фӏы</title>
    <ns>0</ns>
    <id>13090</id>
    <revision>
      <id>130383</id>
      <parentid>39251</parentid>
      <timestamp>2026-11-11T06:17:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rhdkabardian</username>
        <id>5</id>
      </contributor>
      <origin>130383</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5177" sha1="ah7tb9g01uxj6xzf4jn2lgolzk7x4z6" xml:space="preserve">{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ПЛЪЫФЭЦӀЭ}}
{{этимологие}}
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=fʹǝ}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[фӀ] + -ы}}
{{склоненэ}}
{{скл-ыр2|kbd|псалъэпкъ=фӀ}}
{{мыхьэнэ}}
#Ӏеигъэ зыхэмылъ, хъарзынэ.
{{щапхъэхэр}}
*ФӀым фӀыщӀэ пылъщ.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Псжь.}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэреджэ тхылъхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class =&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Адыгэбзэ''', Гугъуэт Л. Т., Зэхъуэхъу Л. Хь, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1984''' !! нап. 97
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
|| Сыт &lt;b&gt;фӀы&lt;/b&gt;, сыт Ӏей?|| Что &lt;b&gt;хорошо&lt;/b&gt;, что плохо?|| What is &lt;b&gt;good&lt;/b&gt; and what is bad?
|-
! !! !! нап. 111
|-
|| Мамэ ӀэщӀагъэ&lt;b&gt;фӀ&lt;/b&gt; иӀэщ. || У мамы &lt;b&gt;хорошая&lt;/b&gt; профессия. || Mama has a &lt;b&gt;good&lt;/b&gt; profession.
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А. ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 43
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| Уи Ӏуэху &lt;b&gt;фӀы&lt;/b&gt; ирикӀуэ! || Да будет дело твое (ваше) &lt;b&gt;добрым&lt;/b&gt;! || May your business (or endeavor) go &lt;b&gt;well&lt;/b&gt;!
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{зэпхахэр}}
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*фӏы: good, great, excellent, wonderful
{{урысыбзэ}}
*фӏы: хороший, славный, замечательный
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''псалъафэ зэпыщӀахэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
====Гур фӀы хуэщӀын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}}
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} calm, encourage sb
{{псалъафэ-урысыбзэ}} успокоить, подбодрить кого-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====ФӀы гугъапӀэ====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} source of good
{{псалъафэ-урысыбзэ}} источник добра.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      Дахэнагъуэр фӀыгъуэу цӀыхухэр зыщыгугът, фӀы гугъапӀэу яӀэ пщащэт.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Нарт.}}
====ФӀы зыкъишэжын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} calm down, be mollified
{{псалъафэ-урысыбзэ}} смягчиться, отойти.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      Секретарыр икӀуэтри и шэнтым тетӀысхьэжащ, и тэмакъкӀэщӀынри ирикъухыжауэ фӀы зыкърешэж. {{автор|kbd|имяавтора=Къ. Хь.}}
====ФӀы хэмыхын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} come out wrong, backfire, blow up in your face
{{псалъафэ-урысыбзэ}} выйти боком.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      [Ахьмэдхъан:] — Ди жэгъуэгъухэм абы фӀы хахынкъым, я пӀэ исыжмэ нэхъыфӀщ. {{автор|kbd|имяавтора=Щ. Ам.}}
====ФӀы щӀэмыхын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} come out wrong, backfire, blow up in your face
{{псалъафэ-урысыбзэ}} выйти боком.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      - Ӏуэху мыхъумыщӀэ умылэжь - фӀы щӀэпхынкъым, - жиӀащ лӀыжьым.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=ӀуэрыӀу.}}
====ФӀы щӀэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} do a good, kind deed; do sth kind or good
{{псалъафэ-урысыбзэ}} делать добро.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      ФӀы зыщӀэ и пщӀэ кӀуэдкъым.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Псжь.}}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{библиографие}}</text>
      <sha1>ah7tb9g01uxj6xzf4jn2lgolzk7x4z6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>хуабжьу</title>
    <ns>0</ns>
    <id>13449</id>
    <revision>
      <id>130385</id>
      <parentid>130349</parentid>
      <timestamp>2026-11-11T06:30:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rhdkabardian</username>
        <id>5</id>
      </contributor>
      <origin>130385</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4390" sha1="1levq6b8plremg34osh2q0yxmman5bo" xml:space="preserve">{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=НАРЕЧИЕ}}
{{этимологие}}
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ='xʷɑ:bʑu:}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[хуабжь] + -у}}
{{мыхьэнэ}}
#ПсынщӀагъэ ин щӀэту, щӀэгъэхуэбжьауэ.
#Ину, лъэщу.
#ЛъэкӀ къимыгъанэу, егугъуу, емызэшыжу, фӀыуэ.
#Лъэщу, егъэлеяуэ, нэсауэ.
{{щапхъэхэр}}
*- Хуабжьу си гуапэщ.. дызэрыцӀыхуну икӀи.. дызэдэлэжьэну, - жиӀащ Зинэ.  {{автор|kbd|имяавтора=Къ. Хь.}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэреджэ тхылъхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class =&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Адыгэбзэ''', Гугъуэт Л. Т., Зэхъуэхъу Л. Хь, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1984''' !! нап. 60
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| Ахэр &lt;b&gt;хуабжьу&lt;/b&gt; мэлажьэ. || Они &lt;b&gt;усердно&lt;/b&gt; работают.|| They work &lt;b&gt;very hard&lt;/b&gt;.
|-
! !! !! нап. 75
|-
|| Абыхэм я хьэсэхэм псы траутхэ, &lt;b&gt;хуабжьу&lt;/b&gt; йолэжь.|| Они поливают свои грядки и &lt;b&gt;напряжённо&lt;/b&gt; работают. || They are sprinkling their patches with water (and) working &lt;b&gt;hard&lt;/b&gt; (on them).
|-
! !! !! нап. 90
|-
|| Ахэр &lt;b&gt;хуабжьу&lt;/b&gt; зэран мэхъу.|| Они приносят &lt;b&gt;большой&lt;/b&gt; вред.|| They are &lt;b&gt;very&lt;/b&gt; harmful.
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А. ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 43
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| Узэрыслъэгъуар &lt;b&gt;хуабжьу&lt;/b&gt; си гуапэ хъуащ. || Мне &lt;b&gt;очень&lt;/b&gt; приятно видеть тебя (вас). || I am &lt;b&gt;very&lt;/b&gt; pleased to see you (you).
|-
| &lt;b&gt;Хуабжьу&lt;/b&gt; си гуапэщ узэрыслъэгъуар! || &lt;b&gt;Очень&lt;/b&gt; рад(-а) тебя (вас) видеть! || I am &lt;b&gt;very&lt;/b&gt; glad to see you!
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{зэпхахэр}}
*МафӀэгур хуабжьу макӀуэ.
*Шыр хуабжьу мажэ.
*Жьыр хуабжьу къопщэ.
*Уэшхыр хуабжьу къошх.
*Хуабжьу лэжьэн.
*Хуабжьу гузэвэн.
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*хуабжьу: 1. fast, quickly, rapidly, with great speed 2. strongly, heavily (in intensity, degree of manifestation) 3. hard, strenuously, intensely, a lot 4. very, strongly, extremely, deeply, profoundly, to the highest degree
*МафӀэгур хуабжьу макӀуэ: the train is moving fast
*Шыр хуабжьу мажэ: the horse is running fast
*Жьыр хуабжьу къопщэ: the wind is blowing strongly
*Уэшхыр хуабжьу къошх: the rain is falling heavily
*Хуабжьу лэжьэн: work hard
*Хуабжьу гузэвэн: be extremely worried 
{{урысыбзэ}}
*хуабжьу: 1. быстро, стремительно, с большой скоростью 2. сильно (по напряжённости, степени проявления) 3. напряжённо, усиленно, много 4. очень, весьма, чрезвычайно, в высшей степени
*МафӀэгур хуабжьу макӀуэ: поезд идёт быстро
*Шыр хуабжьу мажэ: лошадь бежит быстро
*Жьыр хуабжьу къопщэ: ветер дует сильно
*Уэшхыр хуабжьу къошх: дождь идет сильно
*Хуабжьу лэжьэн: работать много
*Хуабжьу гузэвэн: сильно беспокоиться
{{библиографие}}</text>
      <sha1>1levq6b8plremg34osh2q0yxmman5bo</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>хъарзынэ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>13548</id>
    <revision>
      <id>130402</id>
      <parentid>130330</parentid>
      <timestamp>2026-11-11T07:42:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rhdkabardian</username>
        <id>5</id>
      </contributor>
      <origin>130402</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3939" sha1="szc6qjxckhvksso3ynxuksie4lcw4j1" xml:space="preserve">{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ЩЫӀЭЦӀЭ}}
{{этимологие}}
&gt; хьэрыпыбзэ: خزينة = казначействэ, кӀадэ, хъугъуэфӀыгъуэ
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=χɐr'zǝnɐ}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[хъарзын]+ -э}}
{{склоненэ}}
{{скл-эр|kbd|псалъэпкъ=хъарзын}}
{{мыхьэнэ}}
#ЩӀым къыщӀах фӀыгъуэхэр, щӀым къыщӀах минералхэр.
#Мылъку, щыгъын, Ӏэмэпсымэ.
{{щапхъэхэр}}
*Ди къуршхэр ди дыщэ пхъуантэу, Ди хъарзынэм бжыгъэ имыӀэу.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Къэб. п. и ант.}}
*- Фызу къыздэкӀуэ, си фӀыгъуэмрэ си хъарзынэмрэ ухэсу упсэунщ, - жеӀэр пщым.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=ӀуэрыӀу.}}
{{зэпхахэр}}
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*хъарзынэ: 1. minerals 2. property, things; wealth
{{урысыбзэ}}
*хъарзынэ: 1. полезные ископаемые 2. имущество, веши; богатство
{{библиографие}}
хъарзынэ
{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ПЛЪЫФЭЦӀЭ}}
{{этимологие}}
&gt; хьэрыпыбзэ: خزينة = казначействэ, кӀадэ, хъугъуэфӀыгъуэ
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=χɐr'zǝnɐ}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[хъарзын]+ -э}}
{{склоненэ}}
{{скл-эр|kbd|псалъэпкъ=хъарзын}}
{{мыхьэнэ}}
#ФӀы, дагъуэншэ, гурыхь.
#Зи ӀэщӀагъэм фӀыуэ хэзыщӀыкӀ.
#ЦӀыхугъэ зыхэлъ, цӀыхуфӀ.
{{щапхъэхэр}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А. ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 42
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| Упсэу, &lt;b&gt;сыхъарзынэщ&lt;/b&gt;. || Спасибо, &lt;b&gt;чувствую себя хорошо&lt;/b&gt;. || Thank you, &lt;b&gt;I feel well&lt;/b&gt;.
|-
| Упсэу, &lt;b&gt;хъарзынэщ&lt;/b&gt;. || Спасибо, &lt;b&gt;(дела идут) хорошо&lt;/b&gt;. || Thanks, &lt;b&gt;(things are) fine&lt;/b&gt;.
|-
!  !!  !! нап. 43
|-
| Берычэт бесын, &lt;b&gt;хъарзынэщ&lt;/b&gt;. || Спасибо, &lt;b&gt;хорошо&lt;/b&gt;. || Thanks, &lt;b&gt;fine&lt;/b&gt;.
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{зэпхахэр}}
*Гъавэ хъарзынэ къехьэлӀэжын.
*Дохутыр хъарзынэ.
*ЦӀыху хъарзынэ.
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*хъарзынэ: 1. good, high-quality, sturdy 2. good, knowledgeable, skilled (in their field, specialty) 3. good, kind, exemplary (in the family)
*Гъавэ хъарзынэ къехьэлӀэжын. Gather an excellent harvest
*Дохутыр хъарзынэ. A skilled doctor
*ЦӀыху хъарзынэ. A good man
{{урысыбзэ}}
*хъарзынэ:  1. хороший, качественный, добротный 2. хороший, знающий, умелый (в своём деле, специальности) 3. хороший, добрый, примерный (в семье)
*Гъавэ хъарзынэ къехьэлӀэжын: собрать отличный урожай
*Дохутыр хъарзынэ: опытный врач
*ЦӀыху хъарзынэ: хороший человек
{{библиографие}}</text>
      <sha1>szc6qjxckhvksso3ynxuksie4lcw4j1</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>130408</id>
      <parentid>130402</parentid>
      <timestamp>2026-11-11T08:11:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rhdkabardian</username>
        <id>5</id>
      </contributor>
      <origin>130408</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4014" sha1="d5lqcpwbiww1f9xkoyr4vq0h7j9ps9w" xml:space="preserve">{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ЩЫӀЭЦӀЭ}}
{{этимологие}}
&gt; хьэрыпыбзэ: خزينة = казначействэ, кӀадэ, хъугъуэфӀыгъуэ
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=χɐr'zǝnɐ}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[хъарзын]+ -э}}
{{склоненэ}}
{{скл-эр|kbd|псалъэпкъ=хъарзын}}
{{мыхьэнэ}}
#ЩӀым къыщӀах фӀыгъуэхэр, щӀым къыщӀах минералхэр.
#Мылъку, щыгъын, Ӏэмэпсымэ.
{{щапхъэхэр}}
*Ди къуршхэр ди дыщэ пхъуантэу, Ди хъарзынэм бжыгъэ имыӀэу.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Къэб. п. и ант.}}
*- Фызу къыздэкӀуэ, си фӀыгъуэмрэ си хъарзынэмрэ ухэсу упсэунщ, - жеӀэр пщым.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=ӀуэрыӀу.}}
{{зэпхахэр}}
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*хъарзынэ: 1. minerals 2. property, things; wealth
{{урысыбзэ}}
*хъарзынэ: 1. полезные ископаемые 2. имущество, веши; богатство
{{библиографие}}
хъарзынэ
{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ПЛЪЫФЭЦӀЭ}}
{{этимологие}}
&gt; хьэрыпыбзэ: خزينة = казначействэ, кӀадэ, хъугъуэфӀыгъуэ
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=χɐr'zǝnɐ}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[хъарзын]+ -э}}
{{склоненэ}}
{{скл-эр|kbd|псалъэпкъ=хъарзын}}
{{мыхьэнэ}}
#ФӀы, дагъуэншэ, гурыхь.
#Зи ӀэщӀагъэм фӀыуэ хэзыщӀыкӀ.
#ЦӀыхугъэ зыхэлъ, цӀыхуфӀ.
{{щапхъэхэр}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А. ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 42
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| Упсэу, &lt;b&gt;сыхъарзынэщ&lt;/b&gt;. || Спасибо, &lt;b&gt;чувствую себя хорошо&lt;/b&gt;. || Thank you, &lt;b&gt;I feel well&lt;/b&gt;.
|-
| Упсэу, &lt;b&gt;хъарзынэщ&lt;/b&gt;. || Спасибо, &lt;b&gt;(дела идут) хорошо&lt;/b&gt;. || Thanks, &lt;b&gt;(things are) fine&lt;/b&gt;.
|-
!  !!  !! нап. 43
|-
| Берычэт бесын, &lt;b&gt;хъарзынэщ&lt;/b&gt;. || Спасибо, &lt;b&gt;хорошо&lt;/b&gt;. || Thanks, &lt;b&gt;fine&lt;/b&gt;.
|-
| &lt;b&gt;Хъарзынэщ&lt;/b&gt;! || &lt;b&gt;Отлично&lt;/b&gt;! || &lt;b&gt;Great&lt;/b&gt;!
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{зэпхахэр}}
*Гъавэ хъарзынэ къехьэлӀэжын.
*Дохутыр хъарзынэ.
*ЦӀыху хъарзынэ.
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*хъарзынэ: 1. good, high-quality, sturdy 2. good, knowledgeable, skilled (in their field, specialty) 3. good, kind, exemplary (in the family)
*Гъавэ хъарзынэ къехьэлӀэжын. Gather an excellent harvest
*Дохутыр хъарзынэ. A skilled doctor
*ЦӀыху хъарзынэ. A good man
{{урысыбзэ}}
*хъарзынэ:  1. хороший, качественный, добротный 2. хороший, знающий, умелый (в своём деле, специальности) 3. хороший, добрый, примерный (в семье)
*Гъавэ хъарзынэ къехьэлӀэжын: собрать отличный урожай
*Дохутыр хъарзынэ: опытный врач
*ЦӀыху хъарзынэ: хороший человек
{{библиографие}}</text>
      <sha1>d5lqcpwbiww1f9xkoyr4vq0h7j9ps9w</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>хъыбар</title>
    <ns>0</ns>
    <id>13744</id>
    <revision>
      <id>130409</id>
      <parentid>130344</parentid>
      <timestamp>2026-11-11T08:14:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rhdkabardian</username>
        <id>5</id>
      </contributor>
      <origin>130409</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11486" sha1="6zqqeaskmh9khrdvqlj2uj0uy3d4uk1" xml:space="preserve">{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ЩЫӀЭЦӀЭ}}
{{этимологие}}
&lt; хьэрыпыбзэ: خبر = хъыбар
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=χǝ'bɑ:r}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[хъыбар]}}
{{склоненэ}}
{{скл-ыр|kbd|псалъэпкъ=хъыбар}}
{{мыхьэнэ}}
#Къэхъуа, щыӀа гуэрым теухуауэ жаӀэр, къаӀуатэр.
#КупщӀэншэ, мыхьэнэншэ.
{{щапхъэхэр}}
*Лу и адэр яхэтат Жыраслъэн къэзубыдами, абы и хъыбарыр тэмэму ищӀэрт.  {{автор|kbd|имяавтора=КӀ. А.}}
*Хъыбарщ а уэ пӀуатэр - дэ уи хъыбарым дедэӀуэну дызэхуэсакъым.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Ӏуащхь.}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэреджэ тхылъхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class =&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Адыгэбзэ''', Гугъуэт Л. Т., Зэхъуэхъу Л. Хь, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1984''' !! нап. 110
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
|| Абы еджакӀуэ цӀыкӀухэм къахуиӀуэтэжащ лӀыхъужьыгъэм и &lt;b&gt;хъыбар&lt;/b&gt;. || Он снова рассказал маленьким ученикам свою &lt;b&gt;историю о&lt;/b&gt; героизме.  || He once again told his &lt;b&gt;story of&lt;/b&gt; bravery to the young students.
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
|}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А. ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 42
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| Сыт &lt;b&gt;хъыбар&lt;/b&gt;? || Какие &lt;b&gt;новости&lt;/b&gt;? || What's &lt;b&gt;the news&lt;/b&gt;?
|-
!  !!  !! нап. 43
|-
| &lt;b&gt;Хъыбарышхуи&lt;/b&gt; щыӀэкъым. || Ничего &lt;b&gt;особенного&lt;/b&gt;. || Nothing &lt;b&gt;special&lt;/b&gt;.
|-
| Сыт &lt;b&gt;хъыбар&lt;/b&gt;? || что &lt;b&gt;нового&lt;/b&gt;? || What's &lt;b&gt; new&lt;/b&gt;?
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{зэпхахэр}}
*Хъыбар гъэщӀэгъуэн.
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}} 
*хъыбар: 1. news, story, message; rumor 2. idle talk
*Хъыбар гъэщӀэгъуэн: an interesting story; interesting news
{{урысыбзэ}}
*хъыбар: 1. весть, известие, сообщение; слух 2. пустословие
*Хъыбар гъэщӀэгъуэн: интересные новости
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''псалъафэ зэпыщӀахэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
====Хъыбар гъэӀун====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} spread a rumour
{{псалъафэ-урысыбзэ}} пустить слух.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      - Унагъуэу дэсым я жэмыщӀэ зырыз къызату щытмэ, сэ жесӀэнщ пщыжьым и шыр зэрылӀар, - жиӀэри хъыбар игъэӀуащ [Хъуэжэ].  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Хъу. и таур.}}
====Хъыбар егъэжьэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} spread a rumour
{{псалъафэ-урысыбзэ}} пустить слух
{{псалъафэ-зэпхахэр}} 
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Хъыбар егъэщӀэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} communicate sth to sb, inform sb about sth
{{псалъафэ-урысыбзэ}} сообщить кому-л. что-л., оповестить кого-л. о чём-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      Къэбардыр Тэрчкъалэ къикӀыжри хьэблэм хъыбар яригъэщӀащ.  {{автор|kbd|имяавтора=Т. Хь.}}
====Хъыбар ехъэжьэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-урысыбзэ}} spread a rumour
{{псалъафэ-зэпхахэр}} пустить слух
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Хъыбар зэгъэщӀэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} find out sth about sb or sth
{{псалъафэ-урысыбзэ}} разузнать что-л. о ком-чём-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      Ягъэ кӀынкъым цӀыхум захуэбгъазэрэ хъыбар гуэрхэри зэбгъащӀэмэ.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Ӏуащхь.}}
====Хъыбар зэхэхын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} hear news about sb or sth
{{псалъафэ-урысыбзэ}} услышать весть о ком-чём-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Хъыбар зекӀуэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} there is talk, there are rumours afoot
{{псалъафэ-урысыбзэ}} ходят слухи, разговоры.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Хъыбар зехьэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} spread rumours about sb or sth
{{псалъафэ-урысыбзэ}} разносить слухи о ком-чём-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Хъыбар къэхьын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} bring news about sb or sth
{{псалъафэ-урысыбзэ}} принести весть о ком-чём-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      Мыгувэу Рэмэзан хъыбар къихьащ: — Локъан и хъыбар фӀэкӀа къуажэм дэлъыжкъым, - жиӀэри.  {{автор|kbd|имяавтора=КӀ. Т.}}
====Хъыбар къэӀун====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} to reach sb – about a rumour
{{псалъафэ-урысыбзэ}} донестись, дойти до кого-л. — о слухах.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Хъыбар къегъэкӀуэкӀын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} to engage in idle chatter, empty talk
{{псалъафэ-урысыбзэ}} пустословить.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Хъыбар къегъэхьын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} send news about sb or sth
{{псалъафэ-урысыбзэ}} прислать весть о ком-чём-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Хъыбар къегъэщӀэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-урысыбзэ}} spread a rumour
{{псалъафэ-зэпхахэр}} пустить слух
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Хъыбар къехьэлӀэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} bring news about sb or sth
{{псалъафэ-урысыбзэ}} принести весть о ком-чём-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Хъыбар къылъэӀэсын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} to get or receive news
{{псалъафэ-урысыбзэ}} получить весть.
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Хъыбар къыӀэрыхьэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} to get or receive news
{{псалъафэ-урысыбзэ}} получить весть.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====[И] хъыбар щӀэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} know about sth, have information about sb or sth
{{псалъафэ-урысыбзэ}} быть в курсе чего-л., иметь сведения о ком-чём-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====И хъыбар щӀын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} talk about, have a conversation about sb or sth
{{псалъафэ-урысыбзэ}} говорить, вести разговор о ком-чем-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      Адэмрэ анэмрэ зыгуэрым и хьыбар ящӀырт.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Ӏуащхь.}}
====[И] хъыбар Ӏун====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} spread – about rumours
{{псалъафэ-урысыбзэ}} разнестись, распространиться - о каких-л. слухах.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      Серго дзэ зэрызэхуишэсым и хъыбар зэрыӀуу, абы къыхыхъэну къызэхуэса цӀыхухэм бжыгъэ яӀэтэкъым. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Сов. Къэб. и ӀуэрыӀу.}}
====Хъыбарыр гъэвуун====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} tell, proclaim to everybody about sb or sth
{{псалъафэ-урысыбзэ}} растрезвонить, рассказать всем о ком-чём-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{библиографие}}</text>
      <sha1>6zqqeaskmh9khrdvqlj2uj0uy3d4uk1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>щытын</title>
    <ns>0</ns>
    <id>16048</id>
    <revision>
      <id>130407</id>
      <parentid>130324</parentid>
      <timestamp>2026-11-11T08:05:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rhdkabardian</username>
        <id>5</id>
      </contributor>
      <origin>130407</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5551" sha1="lqp2seb1le6encq6akpo58l988wupin" xml:space="preserve">щытын
{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ГЛАГОЛ ЛЪЭМЫӀЭС}}
{{этимологие}}
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=ɕǝ'tǝn}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=щы- + [т] + -ы + -н}}
{{спряженэ}}
[[спр-стат-щытын|Глагол лъэмыӏэс &quot;щытын&quot;-ым и спряженэр]]
{{мыхьэнэ}}
#Лъакъуэхэм тегъэщӀауэ зэфӀэтын.
#ЩӀыпӀэ гуэр щыӀэн.
#И пӀэм имыкӀын, мыхъеин.
#ЩытыкӀэ гуэрым итын.
{{щапхъэхэр}}
*МыдэкӀэ Ашэбокъуэм и гъуситӀыр щхьэгъубжэмкӀэ доплъхэри щытхэщ.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=ӀуэрыӀу.}}
*Фадэр куэдрэ щытым мэжабзэ, цӀыхубзыр куэдрэ дэсмэ - мэутхъуэ.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Псжь.}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэреджэ тхылъхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Адыгэбзэ''', Гугъуэт Л. Т., Зэхъуэхъу Л. Хь, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1984''' !! нап. 43
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| Шэнтыр &lt;b&gt;щытщ&lt;/b&gt;.|| Стул &lt;b&gt;стоит&lt;/b&gt;.|| The chair &lt;b&gt;is standing&lt;/b&gt;.
|-
! !! !! нап. 60
|-
| БжьаӀуэр мэзым пэмыжыжьэу &lt;b&gt;щытщ&lt;/b&gt;. || Пасека &lt;b&gt;находится&lt;/b&gt; недалеко от леса.|| The apiary &lt;b&gt;stands&lt;/b&gt; not far from the forest.
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А,, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 42
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| Дауэ &lt;b&gt;ущыт&lt;/b&gt;? || Как &lt;b&gt;ты (вы) себя чувствуешь (чувствуете)&lt;/b&gt;? || How &lt;b&gt;are you feeling&lt;/b&gt;?
|-
| Дауэ &lt;b&gt;ущыт&lt;/b&gt;? Уи Ӏуэху дауэ &lt;b&gt;щыт&lt;/b&gt;? || &lt;b&gt;Как&lt;/b&gt; дела? || How &lt;b&gt;are&lt;/b&gt; you?
|-
!  !!  !! нап. 43
|-
| Уи узыншагъэр дауэ &lt;b&gt;щыт&lt;/b&gt;? || Как твое (ваше) здоровье? || How &lt;b&gt;is&lt;/b&gt; your health?
|-
! !! !! нап. 175
|-
| &lt;b&gt;Сызэрыщытыр&lt;/b&gt; сщӀэркъым. || Я не знаю, &lt;b&gt;что со мной&lt;/b&gt;. || I don’t know &lt;b&gt;what’s wrong with me&lt;/b&gt;.
|-
! !! !! нап. 179
|-
| Дауэ &lt;b&gt;щыт&lt;/b&gt; уи узыншагъэр? || Как твое (ваше) здоровье? || How &lt;b&gt;is&lt;/b&gt; your health?
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{зэпхахэр}}
*Жыжьэу щытын.
*Унэр гъуэгубгъум щытщ.
*МафӀэгур куэдрэ щытащ.
*Хуабэу щытын.
*Къулейсызу щытын.
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*щытын: 1. stand, be in an upright position (about sb) 2. Be placed, put, situated, located swh (about sth) 3. stand still, in place 4. be in some position, condition or state
*Жыжьэу щытын: stand far away
*Унэр гъуэгубгъум щытщ: the house stands on the edge of the road
*МафӀэгур куэдрэ щытащ: the train stood for a long time
*Хуабэу щытын: be warm (hot)
*Къулейсызу щытын: be poor
{{урысыбзэ}}
*щытын: 1. стоять, находиться в вертикальном положении (о ком-л.) 2. быть поставленным, расположенным, находиться где-л. (о чем-л.) 3. стоять на месте 4. быть, находиться в каком-л. положении, состоянии
*Жыжьэу щытын: стоять далеко
*Унэр гъуэгубгъум щытщ: дом стоит у обочины
*МафӀэгур куэдрэ щытащ: поезд долго стоял на месте
*Хуабэу щытын: быть тёплым (горячим)
*Къулейсызу щытын:  быть бедным
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''псалъафэ зэпыщӀахэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
====Узыншэу ущыт!====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} goodbye
{{псалъафэ-урысыбзэ}} до свидания
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А. ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 42
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| Узыншэу &lt;b&gt;ущыт&lt;/b&gt;. || &lt;b&gt;До свидания&lt;/b&gt;. || &lt;b&gt;Goodbye&lt;/b&gt;.
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{библиографие}}</text>
      <sha1>lqp2seb1le6encq6akpo58l988wupin</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ӏуэху</title>
    <ns>0</ns>
    <id>16832</id>
    <revision>
      <id>130380</id>
      <parentid>130328</parentid>
      <timestamp>2026-11-11T06:13:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rhdkabardian</username>
        <id>5</id>
      </contributor>
      <origin>130380</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="56900" sha1="8uoy8p4xfy4iofgam5568cw521fla2w" xml:space="preserve">{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ЩЫӀЭЦӀЭ}}
{{этимологие}}
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=ʔʷɐxʷ}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[Ӏуэху]}}
{{склоненэ}}
{{скл-Лр|kbd|псалъэпкъ=Ӏуэху}}
{{мыхьэнэ}}
#Лэжьыгъэ, псалъэ, гупсысэ мыхъуу ягъэзащӀэ Ӏуэхугъуэ.
#Зыгуэрым ехьэлӀа, и къалэным хыхьэ.
#КъэхъукъащӀэ, Ӏуэхугъуэ гуэрым теухуа хабзэкӀэ зэхэгъэкӀыныгъэ.
#ЩытыкӀэ.
{{щапхъэхэр}}
*Ӏуэху мыублэ блэ хэсщ.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Псжь.}}
*Уи мыӀуэху зепхуэмэ, уи щхьэм баш техуэнщ.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Псжь.}}
*АдэкӀэ Залымджэрий къыжиӀащ фронт псоми Ӏуэхур зэрыщыщытыр.  {{автор|kbd|имяавтора=Къ. Хь.}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэреджэ тхылъхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class =&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Адыгэбзэ''', Гугъуэт Л. Т., Зэхъуэхъу Л. Хь, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1984''' !! нап. 89
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
|| Мэрян еджэнри унагъуэ &lt;b&gt;Ӏуэхури&lt;/b&gt; зэдихьырт.|| Мерян сочетала учёбу &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; домашние &lt;b&gt;дела&lt;/b&gt;.|| Maryan was combining her studies &lt;b&gt;with housework&lt;/b&gt;.
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А. ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 42
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| Дауэ ущыт? Уи &lt;b&gt;Ӏуэху&lt;/b&gt; дауэ щыт? || Как &lt;b&gt;дела&lt;/b&gt;? || How are &lt;b&gt;things&lt;/b&gt;?
|-
!  !!  !! нап. 43
|-
| Уи &lt;b&gt;Ӏуэху&lt;/b&gt; фӀы ирикӀуэ! || Да будет &lt;b&gt;дело&lt;/b&gt; твое (ваше) добрым! || May your &lt;b&gt;business (or endeavor)&lt;/b&gt; go well!
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{зэпхахэр}}
*Ар сэ си Ӏуэхуу къызолъытэ.
*Судыр иджыри зэ Ӏуэхум хэплъэжащ.
*Заводым Ӏуэхур щыщӀагъуэтэкъым.
*ӀуэхуфӀ
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*ӏуэху: 1. practical activity; work; occupation, labour 2. affair, business, matter, things (sth directly concerning sb or sth) 3. trial, hearing, case, proceedings (for example, in the courts) 4. state of affairs, situation
*Ар сэ си Ӏуэхуу къызолъытэ: I consider this to be my business.
*Судыр иджыри зэ Ӏуэхум хэплъэжащ: the court considered the case one again.
*Заводым Ӏуэхур щыщӀагъуэтэкъым: Business at the factory was not doing well.
*ӀуэхуфӀ: a good thing
{{урысыбзэ}}
*ӏуэху: 1. практическая деятельность; работа, занятие, труд 2. дело (то, что непосредственно касается кого-чего-л.) 3. дело, разбирательство (напр. судебное) 4. положение вещей, обстановка
*Ар сэ си Ӏуэхуу къызолъытэ: я считаю это своим делом.
*Судыр иджыри зэ Ӏуэхум хэплъэжащ: суд рассмотрел дело еще раз.
*Заводым Ӏуэхур щыщӀагъуэтэкъым: На заводе дела шли неважно.
*ӀуэхуфӀ: хорошее дело
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''псалъафэ зэпыщӀахэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
====Абы и Ӏуэху щхьэхуэщ====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} that’s different; that’s quite another thing.
{{псалъафэ-урысыбзэ}} это другое дело
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэху бгъэдэмылъхьэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} not do business with sb
{{псалъафэ-урысыбзэ}} не вести своих дел с кем-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====[И] Ӏуэху бзаджэкъым====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} he’s doing well.
{{псалъафэ-урысыбзэ}} его дела неплохи.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэху блэкӀ====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} urgent business
{{псалъафэ-урысыбзэ}} срочное, неотложное дело.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====[И] Ӏуэху дэкӀын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} be successful – about sb’s business
{{псалъафэ-урысыбзэ}} удасться - о чьём-л. деле.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэху джэгукъым====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} serious business, not sth trivial
{{псалъафэ-урысыбзэ}} серьёзное дело, не пустяк.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэху еплъыкӀэ====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} opinion, judgement of sb or sth
{{псалъафэ-урысыбзэ}} мнение, суждение по поводу кого-чего-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэху ехьэжьэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} get down to business, start doing sth
{{псалъафэ-урысыбзэ}} взяться за дело, начать дело.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      Фэ тӀум а Ӏуэхур ефхьэжьэмэ, дэгъуэу зэрызэфӀэвгъэкӀынум, шэч лъэпкъ къытесхьэркъым. {{автор|kbd|имяавтора=КӀ. А.}}
====Ӏуэху ехьэлӀэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} inform sb, bring them up to date
{{псалъафэ-урысыбзэ}} ввести кого-л. в курс дела.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====[Я] Ӏуэху зэпымылъыжын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} break off relations with each other
{{псалъафэ-урысыбзэ}} порвать отношения друг с другом.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      Мы дакъикъэм къыщыщӀэдзауэ уэрэ сэрэ ди Ӏуэху зэпылъыжкъым ...  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Зэкъу.}}
====[И] Ӏуэху зэрыхуэхъукӀэ====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} we’ll see how it goes; depending on circumstances
{{псалъафэ-урысыбзэ}} как получится; смотря по обстоятельствам.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэху зэрыхъэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} concoct sth
{{псалъафэ-урысыбзэ}} состряпать дело.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====[Я] Ӏуэху зэхэлъын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} have things in common with each other
{{псалъафэ-урысыбзэ}} иметь друг с другом общие дела.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====[Я] Ӏуэху зэхэмылъыжын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} break off relations with each other
{{псалъафэ-урысыбзэ}} порвать отношения друг с другом.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэху зэхуиӀэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} have business connections, relationships
{{псалъафэ-урысыбзэ}} иметь деловые связи, отношения.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэху зэфӀэгъэкӀын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} bring sth to an end or conclusion
{{псалъафэ-урысыбзэ}} довести дело до конца.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэху зэфӀэхын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} complete the case; finish things
{{псалъафэ-урысыбзэ}} завершить дело.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэху зэщӀылӀэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} agree among themselves about business.
{{псалъафэ-урысыбзэ}} договориться между собой о каком-л. деле.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэху зегъэкӀуэӀ.====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} do things
{{псалъафэ-урысыбзэ}} вершить дела.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэху зехуэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} do, be busy with some buisness
{{псалъафэ-урысыбзэ}} заниматься, быть занятым каким-л. делом.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      Ӏуэху зетхуэнкӀэ дыхуэкӀэщӀт, Мэкъумэш тщӀэнуэ щӀы ди мащӀэт.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Япэу лъ. з.}}
====Ӏуэху зехьэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} do things
{{псалъафэ-урысыбзэ}} вершить дела.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      Ӏуэхур куэдрэ зепхьэмэ мэлъахъэ.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Псжь.}}
====Ӏуэху имыӀэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} be idle
{{псалъафэ-урысыбзэ}} быть без дела.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэху иӀэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} be busy doing sth
{{псалъафэ-урысыбзэ}} быть занятым каким-л. делом.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      Ӏуэху зиӀэ псалъалэщи, бэгу зиӀэ тӀэхъуалэщ.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Псжь.}}
====Ӏуэху къанэ====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} urgent business
{{псалъафэ-урысыбзэ}} неотложное дело.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэху къэгъэхъеин====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} start some matter or affair
{{псалъафэ-урысыбзэ}} затеять какое-л. дело; начать какое-л. дело.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэху къэубэлэцын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} come up – about sth unpleasant
{{псалъафэ-урысыбзэ}} возникнуть — о каком-л. неприятном деле.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэху къэхъеин====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} start some business
{{псалъафэ-урысыбзэ}} затеять какое-л. дело; начать какое-л. дело.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэху къэщтэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} start some business
{{псалъафэ-урысыбзэ}} затеять какое-л. дело; начать какое-л. дело.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      — КъикӀынур сщӀэркъым, ауэ уи Ӏуэхур сэ къызощтэ, — жиӀащ пхъашэу нэхъыжьым.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Ӏуащхь.}}
====Ӏуэху къэӀэтын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} start some business
{{псалъафэ-урысыбзэ}} затеять какое-л. дело; начать какое-л. дело.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      — Ӏуэху къэпӀэтар къабыл ухъу, — жаӀэрт къыщӀыхьэхэм, нэхъыжьым и Ӏэр яубыдурэ.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=ӀуэрыӀу.}}
====Ӏуэху къеуэлӀэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} come up, arise, appear – about sth
{{псалъафэ-урысыбзэ}} возникнуть у кого-л. — о каком-л. деле.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      ПӀэщӀэгъуэкӀэ зэфӀамыгъэкӀым мыхъуну зэгуэрым хъумпӀэцӀэдж гупым Ӏуэху къайуэлӀат.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Япэу лъ. з.}}
====Ӏуэху къигъэкӀын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} blow sth up out of proportions, exaggerate sth
{{псалъафэ-урысыбзэ}} раздуть какое-л. дело.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэху къылъыкъуэкӀын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} come up, arise, appear – about sth
{{псалъафэ-урысыбзэ}} возникнуть у кого-л. — о каком-л. деле.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэху лэжьын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} be busy doing sth, be engaged in doing sth
{{псалъафэ-урысыбзэ}} заниматься делом.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      УзыхущӀегъуэжын Ӏуэху умылэжь.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Псжь.}}
====Ӏуэху темыщӀыкӀын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} get started doing sth right away
{{псалъафэ-урысыбзэ}} срочно приниматься за какое-л. дело.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэху темыщӀыхьын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} not reckon with sb, not rely on sb
{{псалъафэ-урысыбзэ}} не считаться с кем-чем-л., не основываться на ком-чём-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэху-тӀэ ар====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} easier than pie, easier than falling off a log
{{псалъафэ-урысыбзэ}} легче лёгкого.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэху фӀей====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} dirty, dark business
{{псалъафэ-урысыбзэ}} грязное, тёмное дело.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэху хэгъэтын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} involve sb in sth, embroil sb in sth
{{псалъафэ-урысыбзэ}} втянуть кого-л. в какое-л. дело.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэху хэлъхьэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} take part in sth, participate in sth
{{псалъафэ-урысыбзэ}} принять участие в каком-л. деле.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====[И] Ӏуэху хэлъын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} be related to sb or sth
{{псалъафэ-урысыбзэ}} иметь отношение к кому-чему-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэху хэплъэгъуэ====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} unpleasant business, disagreeable affair
{{псалъафэ-урысыбзэ}} неприятное дело.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэху хэхуэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} get involved in sth, get caught up in sth
{{псалъафэ-урысыбзэ}} влипнуть в какое-л. дело.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      Унагъуэр Ӏуэху хэхуат, емыкӀу къатехуэнкӀэ хъунути, гузавэрт.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=ӀуэрыӀу.}}
====Ӏуэху хыхьэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} get involved in sth, get caught up in sth
{{псалъафэ-урысыбзэ}} ввязаться в какое-л. дело.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэху хуэщӀэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} work for sb
{{псалъафэ-урысыбзэ}} поработать на кого-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэху хъун====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} turn into trouble for sb, cause trouble for sb
{{псалъафэ-урысыбзэ}} обернуться неприятностью для кого-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====[И] Ӏуэху щхьэ къутащ====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} unreliable, unstable (about a person).
{{псалъафэ-урысыбзэ}} ненадёжный, неустойчивый (о человеке).
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэху щӀэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} do sth
{{псалъафэ-урысыбзэ}} заниматься каким-л. делом.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэху щӀын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} take on or pursue sb or sth
{{псалъафэ-урысыбзэ}} взяться за кого-что-л.; преследовать кого-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхуи дэлъи имыӀэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} twiddle your thumbs, be idle
{{псалъафэ-урысыбзэ}} бить баклуши.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====[И] Ӏуэхуи и дэлъи хэмылъын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} it’s none of my business
{{псалъафэ-урысыбзэ}} моё дело сторона.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхум бгъэдэтын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} be busy doing sth relevant
{{псалъафэ-урысыбзэ}} быть при деле.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхум зыкъемыгъэлын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} get carried away with doing sth; devote yourself to doing sth.
{{псалъафэ-урысыбзэ}} увлекаться каким-л. делом; отдавать себя работу.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхум зыпыӀудзын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} avoid working; stay away from work
{{псалъафэ-урысыбзэ}} сторониться, избегать работы.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхум и курыкупсэм хэтын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} be at the center of sth; to be the organiser of sth.
{{псалъафэ-урысыбзэ}} быть в центре какого-л. дела; быть организатором каких-л. дел.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхум итхьэлэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} be very busy, be loaded down with things to do.
{{псалъафэ-урысыбзэ}} быть очень занятым, заваленным делами.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхум куууэ кӀуэцӀрыплъын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} look into a matter, investigate sth
{{псалъафэ-урысыбзэ}} вникнуть в дело.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхум кӀэ етын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} finish the job; see sth through
{{псалъафэ-урысыбзэ}} довести дело до конца.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхум къыпыджэрэзыкӀын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} be removed from some matter or affair, be taken off sth
{{псалъафэ-урысыбзэ}} оказаться отстранённым от какого-л. дела.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхум къыпыкӀэрэхъукӀын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} be removed from some matter or affair, be taken off sth
{{псалъафэ-урысыбзэ}} оказаться отстранённым от какого-л. дела.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхум къыхэлъытэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} consider, take sth into account
{{псалъафэ-урысыбзэ}} учесть, принять во внимание что-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхум къуацэкӀэ хэуэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} bring confusion and discord to some matter
{{псалъафэ-урысыбзэ}} внести в дело сумятицу, разлад.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхум пэщӀэтын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} be busy doing sth relevant
{{псалъафэ-урысыбзэ}} быть при деле.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхум пэщӀэувэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} not let sth proceed; not let sb take sth further
{{псалъафэ-урысыбзэ}} не давать ходу какому-л. делу.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхум пхэнжу бгъэдыхьэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} begin at the wrong end; put the cart before the horse
{{псалъафэ-урысыбзэ}} взяться за дело не с того конца.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхум хэджэрэзэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} accidentally become an accomplice; get involved in sth.
{{псалъафэ-урысыбзэ}} случайно оказаться соучастником; влипнуть в какое-л. дело.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхум хэзэрыхьын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} get tangled up in some affair
{{псалъафэ-урысыбзэ}} запутаться в каком-л. деле.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхум хэлъэгъуэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} anticipate sth, foresee sth
{{псалъафэ-урысыбзэ}} предвидеть что-л. в каком-л. деле.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхум хэмытын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} not to take part in sth, remain aloof from sth.
{{псалъафэ-урысыбзэ}} не принимать участие в каком-л. деле, быть в стороне от какого-л. дела.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхум хэмыхьэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} not to take part in sth, remain aloof from sth.
{{псалъафэ-урысыбзэ}} не принимать участие в каком-л. деле, быть в стороне от какого-л. дела.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхум хэплъэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} consider sth, sort sth out
         Судыр Ӏуэхум хэплъащ. The court considered the case.
{{псалъафэ-урысыбзэ}} рассмотреть какое-л. дело, разобраться в каком-л. деле.
         Судыр Ӏуэхум хэплъащ. Суд разобрал дело.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
      Судыр Ӏуэхум хэплъащ.
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхум хэпщэфӀыхьын (хэпыджэн, хэпырхъэн, хэуэн)====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} confuse matters
{{псалъафэ-урысыбзэ}} запутать какое-л. дело.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхум хэунэзэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} get tangled up in some affair
{{псалъафэ-урысыбзэ}} запутаться в каком-л. деле.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхум хэщӀыкӀын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} know or be familiar with sth; be versed in sth
{{псалъафэ-урысыбзэ}} знать какое-л. дело, быть сведущим в каком-л. деле.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхум хуэнжьын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} know or be familiar with sth; be versed in sth
{{псалъафэ-урысыбзэ}} знать какое-л. дело, быть сведущим в каком-л. деле.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхум хьэрычэт хэлъхьэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} show initiative in sth
{{псалъафэ-урысыбзэ}} проявить инициативу в каком-л. деле.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхум щхьэзэ хэхъухьын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} be very busy, be loaded down with things to do.
{{псалъафэ-урысыбзэ}} быть очень занятым, заваленным делами.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхум щыгъуэзэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} be familiar with some matter.
{{псалъафэ-урысыбзэ}} быть знакомым с каким-л. делом.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      Ӏуэхум ущымыгъуазэу утыку уимыхьэ.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Псжь.}}
====Ӏуэхум щымыщын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} be irrelevant
{{псалъафэ-урысыбзэ}} [это] к делу не относится.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхум щӀигъэнэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} be very busy, be loaded down with work
{{псалъафэ-урысыбзэ}} быть очень занятым, заваленным делами.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхур абы шымыӀэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} that's not the point.
{{псалъафэ-урысыбзэ}} не в этом дело.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====[Зи] Ӏуэхур бжэгъум фӀэӀуа====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} divulge to everyone, let everybody know (a secret)
{{псалъафэ-урысыбзэ}} сделать достоянием всех (какую-л. тайну).
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхур гъэбэтэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} blow sth up out of proportions
{{псалъафэ-урысыбзэ}} раздуть дело.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхур гъэтэрэзын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} impose order in some matter
{{псалъафэ-урысыбзэ}} навести порядок в каком-л. деле.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхур гъэтӀылъын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} put sth off, postpone sth
{{псалъафэ-урысыбзэ}} отложить дело.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхур дэгъэкӀын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} achieve a breakthrough in some matter; 
{{псалъафэ-урысыбзэ}} пробить какое-л. дело.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====[И] Ӏуэхур дэкӀуеин====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} improve, get better (about sb’s affairs) 
{{псалъафэ-урысыбзэ}} улучшиться, пойти в гору — о чьих-л. делах.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхур дэӀыгъын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} support sb (in some matter)
{{псалъафэ-урысыбзэ}} поддержать кого-л. в [его] деле.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====[Зи] Ӏуэхур дзасэм пыӀуа====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} exaggerate; make a mouse from a molehill
{{псалъафэ-урысыбзэ}} делать из мухи слона.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхур зэдэӀэтын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} do sth together, jointly
{{псалъафэ-урысыбзэ}} делать какое-л. дело сообща.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхур зэкӀэлъыкӀуэжын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} get better, be on the mend (about some business or matter)
{{псалъафэ-урысыбзэ}} поправиться — о каком-л. деле.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхур зэпыудын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} interrupt some matter
{{псалъафэ-урысыбзэ}} прервать какое-л. дело.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхур зэрыщытщ====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} things aren’t moving forward or progressing
{{псалъафэ-урысыбзэ}} дело не продвигается.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхур зэфӀэгъэзэрыхьын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} mix up matters, confuse matters 
{{псалъафэ-урысыбзэ}} запутать какое-л. дело.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхур зэфӀэгъэцӀэфтын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} get a job done quickly
{{псалъафэ-урысыбзэ}} быстро управиться с делом.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхур зэфӀэнэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} stalled — about some matter
{{псалъафэ-урысыбзэ}} застопориться — о каком-л. деле.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхур зэфӀэхьэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} be successful, be going well – about some business
{{псалъафэ-урысыбзэ}} получиться, сладиться — о каком-л. деле.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхур зэӀыгъэхьэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} mix up matters; confuse matters
{{псалъафэ-урысыбзэ}} запутать какое-л. дело.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхур зэӀыхьэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} go wrong, take a bad turn (about affairs)
{{псалъафэ-урысыбзэ}} разладиться — о каком-л. деле.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхур зэӀыщӀэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} mix up matters; confuse matters
{{псалъафэ-урысыбзэ}} запутать какое-л. дело.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхур здэщыӀэр====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} the circumstances of the case, the essence of the case.
{{псалъафэ-урысыбзэ}} обстоятельства дела, суть дела.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхур зехуэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} do sth; be engaged in doing sth
{{псалъафэ-урысыбзэ}} заниматься каким-л. делом.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхур зыгуэрым бгъэдэлъхьэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} assign a task to sb
{{псалъафэ-урысыбзэ}} поручить какое-л. дело кому-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхур зыгуэрым хуэзэху====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} until the case is settled, until matter is resolved
{{псалъафэ-урысыбзэ}} пока дело уладится, пока дело решится, пока дело утрясётся.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхур зыгурымыгъэӀуэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} ignore [conversations] about sth
{{псалъафэ-урысыбзэ}} пропускать мимо ушей [разговоры] о каком-л. деле.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхур зытетыр====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} the circumstances of the matter, the essence of the case.
{{псалъафэ-урысыбзэ}} обстоятельства дела, суть дела.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхур зыӀутыр====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} the circumstances of the matter, the essence of the case.
{{псалъафэ-урысыбзэ}} обстоятельства дела, суть дела.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхур кӀуэцӀрыгъэкӀын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} achieve a breakthrough in some matter; 
{{псалъафэ-урысыбзэ}} пробить какое-л. дело.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхур къэгъэубэлэцын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}}
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} blow sth up out of proportions, exaggerate
{{псалъафэ-урысыбзэ}} раздуть какое-л. дело.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхур къэкъутэжын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} fail, fall through, collapse — about a business
{{псалъафэ-урысыбзэ}} расстроиться — о каком-л. деле.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхур къэкъутэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} fail, fall through, collapse, go under — about a business
{{псалъафэ-урысыбзэ}} расстроиться — о каком-л. деле.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====[И] Ӏуэхур къэнэжын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} leave some matter unfinished
{{псалъафэ-урысыбзэ}} оставить какое-л. дело неоконченным.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхур къэтӀэщӀын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} delve into some matter
{{псалъафэ-урысыбзэ}} копаться в делах.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхур къэхъеижын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} to come up or arise again (about some matter)
{{псалъафэ-урысыбзэ}} снова всплыть — о каком-л. деле.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхур къэӀэтыжын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} to resume or reinitiate some matter
{{псалъафэ-урысыбзэ}} снова возобновить, возбудить какое-л. дело.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхур къекӀэрэхъуэкӀыжын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} return to their previous state (for example, about past affairs).
{{псалъафэ-урысыбзэ}} вернуться в прежнее состояние (напр. о былых делах).
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхур къекӀэрэхъуэкӀын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} end in a surprise — about some matter
{{псалъафэ-урысыбзэ}} обернуться неожиданностью — о каком-л. деле.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхур къехьэлъэкӀын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} have trouble or experience difficulty in some matter
{{псалъафэ-урысыбзэ}} испытывать затруднение в каком-л. деле.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхур къехъулӀэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} be successful — about some business or matter
{{псалъафэ-урысыбзэ}} удасться, получиться у кого-л. — о каком-л. деле.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхур къешынэуэжын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} reappear, pop up (about sth unpleasant for sb).
{{псалъафэ-урысыбзэ}} вновь возникнуть, всплыть (о неприятном для кого-л. деле).
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхур лъэхъэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} slow sth down, confuse some matter
{{псалъафэ-урысыбзэ}} затормозить, запутать какое-л. дело.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхур ткӀийуэ гъэувын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} approach sth in a serious way
{{псалъафэ-урысыбзэ}} серьёзно подойти к какому-л. делу.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхур укъуэдиин====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} firmly insist on sth (in solving some problem)
{{псалъафэ-урысыбзэ}} твёрдо стоять на чём-л. (при решении какого-л. вопроса).
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхур фӀыуэ къыщӀидзыжын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} get better, improve — about affairs.
{{псалъафэ-урысыбзэ}} поправиться — о каком-л. деле.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхур шыпхэ хъун====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} get worse, worsen — about affairs
{{псалъафэ-урысыбзэ}} ухудшиться — о каком-л. деле.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхур щӀэуфэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} cover up some matter
{{псалъафэ-урысыбзэ}} прикрыть какое-л. дело.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхур Ӏэпэдэгъэлэл щӀын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} give up, abandon sth
{{псалъафэ-урысыбзэ}} забросить какое-л. дело.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====[Си] Ӏуэхущ====
1.
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} warrant, take charge of some matter
{{псалъафэ-урысыбзэ}} я ручаюсь, я отвечаю за это дело.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      Си Ӏуэхущ иджы езы Долэти а щӀалэ цӀыкӀуитӀым ӀэпэкӀэ къеӀусэмэ.  {{автор|kbd|имяавтора=КӀ. А.}}
2.
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} this is my [own personal] business.
{{псалъафэ-урысыбзэ}} это моё [личное] дело.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэху бгъэдыхьэкӀэ====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} Лэжьыгъэ, къалэн гуэр зэрагъэзащӀэ щӀыкӀэ, Ӏэмал.
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} approach to some matter
         Ӏуэху бгъэдыхьэкӀэ тэмэм. The right way of approaching sth
{{псалъафэ-урысыбзэ}} подход к какому-л. делу
         Ӏуэху бгъэдыхьэкӀэ тэмэм. Правильный подход к делу.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
      Ӏуэху бгъэдыхьэкӀэ тэмэм.
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэху еплъыкӀэ====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} Лэжьыгъэ, къалэн, Ӏуэху гуэрым зэрегупсыс, абы теухуауэ я гугъэ.
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} opinion, point of view
{{псалъафэ-урысыбзэ}} взгляд, точка зрения
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэху зехьэкӀэ====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} manner, way, style of working
{{псалъафэ-урысыбзэ}} манера, стиль работы
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэху фӀохъу апщий====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} Уи (фи) Ӏуэху фӀы ухъу (лэжьыгъэ гуэр зыгъэзащӀэм зэрызыхуагъазэ сэлам).
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}}  God help you! (wish)
{{псалъафэ-урысыбзэ}} бог в помощь! (пожелание)
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэху щӀэкӀэ====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} Ӏуэху, къалэн гуэр зэрагъэзащӀэ, зэралэжь щӀыкӀэ, Ӏэмал.
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} manner, way, style of working
{{псалъафэ-урысыбзэ}} манера, стиль работы
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      Ӏуэху щӀэкӀэ зымыщӀэр Ӏуэху щӀэным егъалӀэ. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Псжь.}}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{библиографие}}</text>
      <sha1>8uoy8p4xfy4iofgam5568cw521fla2w</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>130381</id>
      <parentid>130380</parentid>
      <timestamp>2026-11-11T06:14:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rhdkabardian</username>
        <id>5</id>
      </contributor>
      <origin>130381</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="56910" sha1="so8w48tvvii5wlnr3an9m2gq73ubi82" xml:space="preserve">{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ЩЫӀЭЦӀЭ}}
{{этимологие}}
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=ʔʷɐxʷ}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[Ӏуэху]}}
{{склоненэ}}
{{скл-Лр|kbd|псалъэпкъ=Ӏуэху}}
{{мыхьэнэ}}
#Лэжьыгъэ, псалъэ, гупсысэ мыхъуу ягъэзащӀэ Ӏуэхугъуэ.
#Зыгуэрым ехьэлӀа, и къалэным хыхьэ.
#КъэхъукъащӀэ, Ӏуэхугъуэ гуэрым теухуа хабзэкӀэ зэхэгъэкӀыныгъэ.
#ЩытыкӀэ.
{{щапхъэхэр}}
*Ӏуэху мыублэ блэ хэсщ.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Псжь.}}
*Уи мыӀуэху зепхуэмэ, уи щхьэм баш техуэнщ.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Псжь.}}
*АдэкӀэ Залымджэрий къыжиӀащ фронт псоми Ӏуэхур зэрыщыщытыр.  {{автор|kbd|имяавтора=Къ. Хь.}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэреджэ тхылъхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class =&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Адыгэбзэ''', Гугъуэт Л. Т., Зэхъуэхъу Л. Хь, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1984''' !! нап. 89
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
|| Мэрян еджэнри унагъуэ &lt;b&gt;Ӏуэхури&lt;/b&gt; зэдихьырт.|| Мерян сочетала учёбу &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; домашние &lt;b&gt;дела&lt;/b&gt;.|| Maryan was combining her studies &lt;b&gt;with housework&lt;/b&gt;.
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А. ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 42
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| Дауэ ущыт? Уи &lt;b&gt;Ӏуэху&lt;/b&gt; дауэ щыт? || Как &lt;b&gt;дела&lt;/b&gt;? || How are &lt;b&gt;things&lt;/b&gt;?
|-
!  !!  !! нап. 43
|-
| Уи &lt;b&gt;Ӏуэху&lt;/b&gt; фӀы ирикӀуэ! || Да будет &lt;b&gt;дело&lt;/b&gt; твое (ваше) добрым! || May your &lt;b&gt;business (or endeavor)&lt;/b&gt; go well!
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{зэпхахэр}}
*Ар сэ си Ӏуэхуу къызолъытэ.
*Судыр иджыри зэ Ӏуэхум хэплъэжащ.
*Заводым Ӏуэхур щыщӀагъуэтэкъым.
*ӀуэхуфӀ
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*ӏуэху: 1. practical activity; work; occupation, labour 2. affair, business, matter, endeavor, things (sth directly concerning sb or sth) 3. trial, hearing, case, proceedings (for example, in the courts) 4. state of affairs, situation
*Ар сэ си Ӏуэхуу къызолъытэ: I consider this to be my business.
*Судыр иджыри зэ Ӏуэхум хэплъэжащ: the court considered the case one again.
*Заводым Ӏуэхур щыщӀагъуэтэкъым: Business at the factory was not doing well.
*ӀуэхуфӀ: a good thing
{{урысыбзэ}}
*ӏуэху: 1. практическая деятельность; работа, занятие, труд 2. дело (то, что непосредственно касается кого-чего-л.) 3. дело, разбирательство (напр. судебное) 4. положение вещей, обстановка
*Ар сэ си Ӏуэхуу къызолъытэ: я считаю это своим делом.
*Судыр иджыри зэ Ӏуэхум хэплъэжащ: суд рассмотрел дело еще раз.
*Заводым Ӏуэхур щыщӀагъуэтэкъым: На заводе дела шли неважно.
*ӀуэхуфӀ: хорошее дело
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''псалъафэ зэпыщӀахэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
====Абы и Ӏуэху щхьэхуэщ====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} that’s different; that’s quite another thing.
{{псалъафэ-урысыбзэ}} это другое дело
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэху бгъэдэмылъхьэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} not do business with sb
{{псалъафэ-урысыбзэ}} не вести своих дел с кем-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====[И] Ӏуэху бзаджэкъым====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} he’s doing well.
{{псалъафэ-урысыбзэ}} его дела неплохи.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэху блэкӀ====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} urgent business
{{псалъафэ-урысыбзэ}} срочное, неотложное дело.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====[И] Ӏуэху дэкӀын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} be successful – about sb’s business
{{псалъафэ-урысыбзэ}} удасться - о чьём-л. деле.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэху джэгукъым====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} serious business, not sth trivial
{{псалъафэ-урысыбзэ}} серьёзное дело, не пустяк.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэху еплъыкӀэ====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} opinion, judgement of sb or sth
{{псалъафэ-урысыбзэ}} мнение, суждение по поводу кого-чего-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэху ехьэжьэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} get down to business, start doing sth
{{псалъафэ-урысыбзэ}} взяться за дело, начать дело.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      Фэ тӀум а Ӏуэхур ефхьэжьэмэ, дэгъуэу зэрызэфӀэвгъэкӀынум, шэч лъэпкъ къытесхьэркъым. {{автор|kbd|имяавтора=КӀ. А.}}
====Ӏуэху ехьэлӀэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} inform sb, bring them up to date
{{псалъафэ-урысыбзэ}} ввести кого-л. в курс дела.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====[Я] Ӏуэху зэпымылъыжын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} break off relations with each other
{{псалъафэ-урысыбзэ}} порвать отношения друг с другом.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      Мы дакъикъэм къыщыщӀэдзауэ уэрэ сэрэ ди Ӏуэху зэпылъыжкъым ...  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Зэкъу.}}
====[И] Ӏуэху зэрыхуэхъукӀэ====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} we’ll see how it goes; depending on circumstances
{{псалъафэ-урысыбзэ}} как получится; смотря по обстоятельствам.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэху зэрыхъэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} concoct sth
{{псалъафэ-урысыбзэ}} состряпать дело.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====[Я] Ӏуэху зэхэлъын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} have things in common with each other
{{псалъафэ-урысыбзэ}} иметь друг с другом общие дела.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====[Я] Ӏуэху зэхэмылъыжын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} break off relations with each other
{{псалъафэ-урысыбзэ}} порвать отношения друг с другом.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэху зэхуиӀэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} have business connections, relationships
{{псалъафэ-урысыбзэ}} иметь деловые связи, отношения.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэху зэфӀэгъэкӀын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} bring sth to an end or conclusion
{{псалъафэ-урысыбзэ}} довести дело до конца.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэху зэфӀэхын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} complete the case; finish things
{{псалъафэ-урысыбзэ}} завершить дело.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэху зэщӀылӀэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} agree among themselves about business.
{{псалъафэ-урысыбзэ}} договориться между собой о каком-л. деле.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэху зегъэкӀуэӀ.====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} do things
{{псалъафэ-урысыбзэ}} вершить дела.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэху зехуэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} do, be busy with some buisness
{{псалъафэ-урысыбзэ}} заниматься, быть занятым каким-л. делом.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      Ӏуэху зетхуэнкӀэ дыхуэкӀэщӀт, Мэкъумэш тщӀэнуэ щӀы ди мащӀэт.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Япэу лъ. з.}}
====Ӏуэху зехьэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} do things
{{псалъафэ-урысыбзэ}} вершить дела.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      Ӏуэхур куэдрэ зепхьэмэ мэлъахъэ.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Псжь.}}
====Ӏуэху имыӀэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} be idle
{{псалъафэ-урысыбзэ}} быть без дела.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэху иӀэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} be busy doing sth
{{псалъафэ-урысыбзэ}} быть занятым каким-л. делом.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      Ӏуэху зиӀэ псалъалэщи, бэгу зиӀэ тӀэхъуалэщ.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Псжь.}}
====Ӏуэху къанэ====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} urgent business
{{псалъафэ-урысыбзэ}} неотложное дело.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэху къэгъэхъеин====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} start some matter or affair
{{псалъафэ-урысыбзэ}} затеять какое-л. дело; начать какое-л. дело.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэху къэубэлэцын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} come up – about sth unpleasant
{{псалъафэ-урысыбзэ}} возникнуть — о каком-л. неприятном деле.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэху къэхъеин====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} start some business
{{псалъафэ-урысыбзэ}} затеять какое-л. дело; начать какое-л. дело.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэху къэщтэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} start some business
{{псалъафэ-урысыбзэ}} затеять какое-л. дело; начать какое-л. дело.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      — КъикӀынур сщӀэркъым, ауэ уи Ӏуэхур сэ къызощтэ, — жиӀащ пхъашэу нэхъыжьым.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Ӏуащхь.}}
====Ӏуэху къэӀэтын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} start some business
{{псалъафэ-урысыбзэ}} затеять какое-л. дело; начать какое-л. дело.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      — Ӏуэху къэпӀэтар къабыл ухъу, — жаӀэрт къыщӀыхьэхэм, нэхъыжьым и Ӏэр яубыдурэ.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=ӀуэрыӀу.}}
====Ӏуэху къеуэлӀэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} come up, arise, appear – about sth
{{псалъафэ-урысыбзэ}} возникнуть у кого-л. — о каком-л. деле.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      ПӀэщӀэгъуэкӀэ зэфӀамыгъэкӀым мыхъуну зэгуэрым хъумпӀэцӀэдж гупым Ӏуэху къайуэлӀат.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Япэу лъ. з.}}
====Ӏуэху къигъэкӀын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} blow sth up out of proportions, exaggerate sth
{{псалъафэ-урысыбзэ}} раздуть какое-л. дело.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэху къылъыкъуэкӀын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} come up, arise, appear – about sth
{{псалъафэ-урысыбзэ}} возникнуть у кого-л. — о каком-л. деле.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэху лэжьын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} be busy doing sth, be engaged in doing sth
{{псалъафэ-урысыбзэ}} заниматься делом.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      УзыхущӀегъуэжын Ӏуэху умылэжь.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Псжь.}}
====Ӏуэху темыщӀыкӀын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} get started doing sth right away
{{псалъафэ-урысыбзэ}} срочно приниматься за какое-л. дело.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэху темыщӀыхьын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} not reckon with sb, not rely on sb
{{псалъафэ-урысыбзэ}} не считаться с кем-чем-л., не основываться на ком-чём-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэху-тӀэ ар====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} easier than pie, easier than falling off a log
{{псалъафэ-урысыбзэ}} легче лёгкого.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэху фӀей====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} dirty, dark business
{{псалъафэ-урысыбзэ}} грязное, тёмное дело.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэху хэгъэтын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} involve sb in sth, embroil sb in sth
{{псалъафэ-урысыбзэ}} втянуть кого-л. в какое-л. дело.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэху хэлъхьэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} take part in sth, participate in sth
{{псалъафэ-урысыбзэ}} принять участие в каком-л. деле.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====[И] Ӏуэху хэлъын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} be related to sb or sth
{{псалъафэ-урысыбзэ}} иметь отношение к кому-чему-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэху хэплъэгъуэ====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} unpleasant business, disagreeable affair
{{псалъафэ-урысыбзэ}} неприятное дело.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэху хэхуэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} get involved in sth, get caught up in sth
{{псалъафэ-урысыбзэ}} влипнуть в какое-л. дело.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      Унагъуэр Ӏуэху хэхуат, емыкӀу къатехуэнкӀэ хъунути, гузавэрт.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=ӀуэрыӀу.}}
====Ӏуэху хыхьэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} get involved in sth, get caught up in sth
{{псалъафэ-урысыбзэ}} ввязаться в какое-л. дело.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэху хуэщӀэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} work for sb
{{псалъафэ-урысыбзэ}} поработать на кого-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэху хъун====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} turn into trouble for sb, cause trouble for sb
{{псалъафэ-урысыбзэ}} обернуться неприятностью для кого-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====[И] Ӏуэху щхьэ къутащ====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} unreliable, unstable (about a person).
{{псалъафэ-урысыбзэ}} ненадёжный, неустойчивый (о человеке).
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэху щӀэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} do sth
{{псалъафэ-урысыбзэ}} заниматься каким-л. делом.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэху щӀын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} take on or pursue sb or sth
{{псалъафэ-урысыбзэ}} взяться за кого-что-л.; преследовать кого-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхуи дэлъи имыӀэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} twiddle your thumbs, be idle
{{псалъафэ-урысыбзэ}} бить баклуши.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====[И] Ӏуэхуи и дэлъи хэмылъын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} it’s none of my business
{{псалъафэ-урысыбзэ}} моё дело сторона.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхум бгъэдэтын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} be busy doing sth relevant
{{псалъафэ-урысыбзэ}} быть при деле.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхум зыкъемыгъэлын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} get carried away with doing sth; devote yourself to doing sth.
{{псалъафэ-урысыбзэ}} увлекаться каким-л. делом; отдавать себя работу.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхум зыпыӀудзын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} avoid working; stay away from work
{{псалъафэ-урысыбзэ}} сторониться, избегать работы.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхум и курыкупсэм хэтын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} be at the center of sth; to be the organiser of sth.
{{псалъафэ-урысыбзэ}} быть в центре какого-л. дела; быть организатором каких-л. дел.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхум итхьэлэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} be very busy, be loaded down with things to do.
{{псалъафэ-урысыбзэ}} быть очень занятым, заваленным делами.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхум куууэ кӀуэцӀрыплъын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} look into a matter, investigate sth
{{псалъафэ-урысыбзэ}} вникнуть в дело.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхум кӀэ етын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} finish the job; see sth through
{{псалъафэ-урысыбзэ}} довести дело до конца.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхум къыпыджэрэзыкӀын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} be removed from some matter or affair, be taken off sth
{{псалъафэ-урысыбзэ}} оказаться отстранённым от какого-л. дела.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхум къыпыкӀэрэхъукӀын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} be removed from some matter or affair, be taken off sth
{{псалъафэ-урысыбзэ}} оказаться отстранённым от какого-л. дела.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхум къыхэлъытэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} consider, take sth into account
{{псалъафэ-урысыбзэ}} учесть, принять во внимание что-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхум къуацэкӀэ хэуэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} bring confusion and discord to some matter
{{псалъафэ-урысыбзэ}} внести в дело сумятицу, разлад.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхум пэщӀэтын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} be busy doing sth relevant
{{псалъафэ-урысыбзэ}} быть при деле.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхум пэщӀэувэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} not let sth proceed; not let sb take sth further
{{псалъафэ-урысыбзэ}} не давать ходу какому-л. делу.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхум пхэнжу бгъэдыхьэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} begin at the wrong end; put the cart before the horse
{{псалъафэ-урысыбзэ}} взяться за дело не с того конца.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхум хэджэрэзэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} accidentally become an accomplice; get involved in sth.
{{псалъафэ-урысыбзэ}} случайно оказаться соучастником; влипнуть в какое-л. дело.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхум хэзэрыхьын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} get tangled up in some affair
{{псалъафэ-урысыбзэ}} запутаться в каком-л. деле.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхум хэлъэгъуэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} anticipate sth, foresee sth
{{псалъафэ-урысыбзэ}} предвидеть что-л. в каком-л. деле.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхум хэмытын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} not to take part in sth, remain aloof from sth.
{{псалъафэ-урысыбзэ}} не принимать участие в каком-л. деле, быть в стороне от какого-л. дела.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхум хэмыхьэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} not to take part in sth, remain aloof from sth.
{{псалъафэ-урысыбзэ}} не принимать участие в каком-л. деле, быть в стороне от какого-л. дела.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхум хэплъэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} consider sth, sort sth out
         Судыр Ӏуэхум хэплъащ. The court considered the case.
{{псалъафэ-урысыбзэ}} рассмотреть какое-л. дело, разобраться в каком-л. деле.
         Судыр Ӏуэхум хэплъащ. Суд разобрал дело.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
      Судыр Ӏуэхум хэплъащ.
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхум хэпщэфӀыхьын (хэпыджэн, хэпырхъэн, хэуэн)====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} confuse matters
{{псалъафэ-урысыбзэ}} запутать какое-л. дело.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхум хэунэзэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} get tangled up in some affair
{{псалъафэ-урысыбзэ}} запутаться в каком-л. деле.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхум хэщӀыкӀын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} know or be familiar with sth; be versed in sth
{{псалъафэ-урысыбзэ}} знать какое-л. дело, быть сведущим в каком-л. деле.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхум хуэнжьын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} know or be familiar with sth; be versed in sth
{{псалъафэ-урысыбзэ}} знать какое-л. дело, быть сведущим в каком-л. деле.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхум хьэрычэт хэлъхьэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} show initiative in sth
{{псалъафэ-урысыбзэ}} проявить инициативу в каком-л. деле.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхум щхьэзэ хэхъухьын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} be very busy, be loaded down with things to do.
{{псалъафэ-урысыбзэ}} быть очень занятым, заваленным делами.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхум щыгъуэзэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} be familiar with some matter.
{{псалъафэ-урысыбзэ}} быть знакомым с каким-л. делом.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      Ӏуэхум ущымыгъуазэу утыку уимыхьэ.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Псжь.}}
====Ӏуэхум щымыщын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} be irrelevant
{{псалъафэ-урысыбзэ}} [это] к делу не относится.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхум щӀигъэнэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} be very busy, be loaded down with work
{{псалъафэ-урысыбзэ}} быть очень занятым, заваленным делами.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхур абы шымыӀэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} that's not the point.
{{псалъафэ-урысыбзэ}} не в этом дело.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====[Зи] Ӏуэхур бжэгъум фӀэӀуа====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} divulge to everyone, let everybody know (a secret)
{{псалъафэ-урысыбзэ}} сделать достоянием всех (какую-л. тайну).
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхур гъэбэтэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} blow sth up out of proportions
{{псалъафэ-урысыбзэ}} раздуть дело.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхур гъэтэрэзын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} impose order in some matter
{{псалъафэ-урысыбзэ}} навести порядок в каком-л. деле.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхур гъэтӀылъын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} put sth off, postpone sth
{{псалъафэ-урысыбзэ}} отложить дело.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхур дэгъэкӀын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} achieve a breakthrough in some matter; 
{{псалъафэ-урысыбзэ}} пробить какое-л. дело.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====[И] Ӏуэхур дэкӀуеин====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} improve, get better (about sb’s affairs) 
{{псалъафэ-урысыбзэ}} улучшиться, пойти в гору — о чьих-л. делах.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхур дэӀыгъын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} support sb (in some matter)
{{псалъафэ-урысыбзэ}} поддержать кого-л. в [его] деле.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====[Зи] Ӏуэхур дзасэм пыӀуа====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} exaggerate; make a mouse from a molehill
{{псалъафэ-урысыбзэ}} делать из мухи слона.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхур зэдэӀэтын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} do sth together, jointly
{{псалъафэ-урысыбзэ}} делать какое-л. дело сообща.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхур зэкӀэлъыкӀуэжын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} get better, be on the mend (about some business or matter)
{{псалъафэ-урысыбзэ}} поправиться — о каком-л. деле.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхур зэпыудын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} interrupt some matter
{{псалъафэ-урысыбзэ}} прервать какое-л. дело.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхур зэрыщытщ====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} things aren’t moving forward or progressing
{{псалъафэ-урысыбзэ}} дело не продвигается.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхур зэфӀэгъэзэрыхьын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} mix up matters, confuse matters 
{{псалъафэ-урысыбзэ}} запутать какое-л. дело.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхур зэфӀэгъэцӀэфтын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} get a job done quickly
{{псалъафэ-урысыбзэ}} быстро управиться с делом.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхур зэфӀэнэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} stalled — about some matter
{{псалъафэ-урысыбзэ}} застопориться — о каком-л. деле.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхур зэфӀэхьэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} be successful, be going well – about some business
{{псалъафэ-урысыбзэ}} получиться, сладиться — о каком-л. деле.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхур зэӀыгъэхьэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} mix up matters; confuse matters
{{псалъафэ-урысыбзэ}} запутать какое-л. дело.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхур зэӀыхьэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} go wrong, take a bad turn (about affairs)
{{псалъафэ-урысыбзэ}} разладиться — о каком-л. деле.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхур зэӀыщӀэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} mix up matters; confuse matters
{{псалъафэ-урысыбзэ}} запутать какое-л. дело.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхур здэщыӀэр====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} the circumstances of the case, the essence of the case.
{{псалъафэ-урысыбзэ}} обстоятельства дела, суть дела.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхур зехуэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} do sth; be engaged in doing sth
{{псалъафэ-урысыбзэ}} заниматься каким-л. делом.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхур зыгуэрым бгъэдэлъхьэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} assign a task to sb
{{псалъафэ-урысыбзэ}} поручить какое-л. дело кому-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхур зыгуэрым хуэзэху====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} until the case is settled, until matter is resolved
{{псалъафэ-урысыбзэ}} пока дело уладится, пока дело решится, пока дело утрясётся.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхур зыгурымыгъэӀуэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} ignore [conversations] about sth
{{псалъафэ-урысыбзэ}} пропускать мимо ушей [разговоры] о каком-л. деле.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхур зытетыр====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} the circumstances of the matter, the essence of the case.
{{псалъафэ-урысыбзэ}} обстоятельства дела, суть дела.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхур зыӀутыр====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} the circumstances of the matter, the essence of the case.
{{псалъафэ-урысыбзэ}} обстоятельства дела, суть дела.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхур кӀуэцӀрыгъэкӀын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} achieve a breakthrough in some matter; 
{{псалъафэ-урысыбзэ}} пробить какое-л. дело.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхур къэгъэубэлэцын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}}
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} blow sth up out of proportions, exaggerate
{{псалъафэ-урысыбзэ}} раздуть какое-л. дело.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхур къэкъутэжын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} fail, fall through, collapse — about a business
{{псалъафэ-урысыбзэ}} расстроиться — о каком-л. деле.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхур къэкъутэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} fail, fall through, collapse, go under — about a business
{{псалъафэ-урысыбзэ}} расстроиться — о каком-л. деле.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====[И] Ӏуэхур къэнэжын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} leave some matter unfinished
{{псалъафэ-урысыбзэ}} оставить какое-л. дело неоконченным.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхур къэтӀэщӀын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} delve into some matter
{{псалъафэ-урысыбзэ}} копаться в делах.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхур къэхъеижын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} to come up or arise again (about some matter)
{{псалъафэ-урысыбзэ}} снова всплыть — о каком-л. деле.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхур къэӀэтыжын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} to resume or reinitiate some matter
{{псалъафэ-урысыбзэ}} снова возобновить, возбудить какое-л. дело.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхур къекӀэрэхъуэкӀыжын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} return to their previous state (for example, about past affairs).
{{псалъафэ-урысыбзэ}} вернуться в прежнее состояние (напр. о былых делах).
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхур къекӀэрэхъуэкӀын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} end in a surprise — about some matter
{{псалъафэ-урысыбзэ}} обернуться неожиданностью — о каком-л. деле.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхур къехьэлъэкӀын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} have trouble or experience difficulty in some matter
{{псалъафэ-урысыбзэ}} испытывать затруднение в каком-л. деле.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхур къехъулӀэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} be successful — about some business or matter
{{псалъафэ-урысыбзэ}} удасться, получиться у кого-л. — о каком-л. деле.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхур къешынэуэжын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} reappear, pop up (about sth unpleasant for sb).
{{псалъафэ-урысыбзэ}} вновь возникнуть, всплыть (о неприятном для кого-л. деле).
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхур лъэхъэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} slow sth down, confuse some matter
{{псалъафэ-урысыбзэ}} затормозить, запутать какое-л. дело.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхур ткӀийуэ гъэувын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} approach sth in a serious way
{{псалъафэ-урысыбзэ}} серьёзно подойти к какому-л. делу.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхур укъуэдиин====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} firmly insist on sth (in solving some problem)
{{псалъафэ-урысыбзэ}} твёрдо стоять на чём-л. (при решении какого-л. вопроса).
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхур фӀыуэ къыщӀидзыжын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} get better, improve — about affairs.
{{псалъафэ-урысыбзэ}} поправиться — о каком-л. деле.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхур шыпхэ хъун====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} get worse, worsen — about affairs
{{псалъафэ-урысыбзэ}} ухудшиться — о каком-л. деле.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхур щӀэуфэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} cover up some matter
{{псалъафэ-урысыбзэ}} прикрыть какое-л. дело.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхур Ӏэпэдэгъэлэл щӀын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} give up, abandon sth
{{псалъафэ-урысыбзэ}} забросить какое-л. дело.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====[Си] Ӏуэхущ====
1.
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} warrant, take charge of some matter
{{псалъафэ-урысыбзэ}} я ручаюсь, я отвечаю за это дело.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      Си Ӏуэхущ иджы езы Долэти а щӀалэ цӀыкӀуитӀым ӀэпэкӀэ къеӀусэмэ.  {{автор|kbd|имяавтора=КӀ. А.}}
2.
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} this is my [own personal] business.
{{псалъафэ-урысыбзэ}} это моё [личное] дело.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэху бгъэдыхьэкӀэ====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} Лэжьыгъэ, къалэн гуэр зэрагъэзащӀэ щӀыкӀэ, Ӏэмал.
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} approach to some matter
         Ӏуэху бгъэдыхьэкӀэ тэмэм. The right way of approaching sth
{{псалъафэ-урысыбзэ}} подход к какому-л. делу
         Ӏуэху бгъэдыхьэкӀэ тэмэм. Правильный подход к делу.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
      Ӏуэху бгъэдыхьэкӀэ тэмэм.
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэху еплъыкӀэ====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} Лэжьыгъэ, къалэн, Ӏуэху гуэрым зэрегупсыс, абы теухуауэ я гугъэ.
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} opinion, point of view
{{псалъафэ-урысыбзэ}} взгляд, точка зрения
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэху зехьэкӀэ====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} manner, way, style of working
{{псалъафэ-урысыбзэ}} манера, стиль работы
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэху фӀохъу апщий====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} Уи (фи) Ӏуэху фӀы ухъу (лэжьыгъэ гуэр зыгъэзащӀэм зэрызыхуагъазэ сэлам).
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}}  God help you! (wish)
{{псалъафэ-урысыбзэ}} бог в помощь! (пожелание)
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэху щӀэкӀэ====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} Ӏуэху, къалэн гуэр зэрагъэзащӀэ, зэралэжь щӀыкӀэ, Ӏэмал.
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} manner, way, style of working
{{псалъафэ-урысыбзэ}} манера, стиль работы
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      Ӏуэху щӀэкӀэ зымыщӀэр Ӏуэху щӀэным егъалӀэ. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Псжь.}}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{библиографие}}</text>
      <sha1>so8w48tvvii5wlnr3an9m2gq73ubi82</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>130382</id>
      <parentid>130381</parentid>
      <timestamp>2026-11-11T06:15:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rhdkabardian</username>
        <id>5</id>
      </contributor>
      <origin>130382</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="56916" sha1="th4469870880kphwzu1b47vhzj1qmjj" xml:space="preserve">{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ЩЫӀЭЦӀЭ}}
{{этимологие}}
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=ʔʷɐxʷ}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=[Ӏуэху]}}
{{склоненэ}}
{{скл-Лр|kbd|псалъэпкъ=Ӏуэху}}
{{мыхьэнэ}}
#Лэжьыгъэ, псалъэ, гупсысэ мыхъуу ягъэзащӀэ Ӏуэхугъуэ.
#Зыгуэрым ехьэлӀа, и къалэным хыхьэ.
#КъэхъукъащӀэ, Ӏуэхугъуэ гуэрым теухуа хабзэкӀэ зэхэгъэкӀыныгъэ.
#ЩытыкӀэ.
{{щапхъэхэр}}
*Ӏуэху мыублэ блэ хэсщ.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Псжь.}}
*Уи мыӀуэху зепхуэмэ, уи щхьэм баш техуэнщ.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Псжь.}}
*АдэкӀэ Залымджэрий къыжиӀащ фронт псоми Ӏуэхур зэрыщыщытыр.  {{автор|kbd|имяавтора=Къ. Хь.}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэреджэ тхылъхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class =&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Адыгэбзэ''', Гугъуэт Л. Т., Зэхъуэхъу Л. Хь, ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1984''' !! нап. 89
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
|| Мэрян еджэнри унагъуэ &lt;b&gt;Ӏуэхури&lt;/b&gt; зэдихьырт.|| Мерян сочетала учёбу &lt;b&gt;и&lt;/b&gt; домашние &lt;b&gt;дела&lt;/b&gt;.|| Maryan was combining her studies &lt;b&gt;with housework&lt;/b&gt;.
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А. ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 42
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| Дауэ ущыт? Уи &lt;b&gt;Ӏуэху&lt;/b&gt; дауэ щыт? || Как &lt;b&gt;дела&lt;/b&gt;? || How are &lt;b&gt;things&lt;/b&gt;?
|-
!  !!  !! нап. 43
|-
| Уи &lt;b&gt;Ӏуэху&lt;/b&gt; фӀы ирикӀуэ! || Да будет &lt;b&gt;дело&lt;/b&gt; твое (ваше) добрым! || May your &lt;b&gt;business (or endeavor)&lt;/b&gt; go well!
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{зэпхахэр}}
*Ар сэ си Ӏуэхуу къызолъытэ.
*Судыр иджыри зэ Ӏуэхум хэплъэжащ.
*Заводым Ӏуэхур щыщӀагъуэтэкъым.
*ӀуэхуфӀ
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*ӏуэху: 1. practical activity; work; occupation, labour 2. affair, business, matter, endeavor, things (sth directly concerning sb or sth) 3. trial, hearing, case, suit, proceedings (for example, in the courts) 4. state of affairs, situation
*Ар сэ си Ӏуэхуу къызолъытэ: I consider this to be my business.
*Судыр иджыри зэ Ӏуэхум хэплъэжащ: the court considered the case one again.
*Заводым Ӏуэхур щыщӀагъуэтэкъым: Business at the factory was not doing well.
*ӀуэхуфӀ: a good thing
{{урысыбзэ}}
*ӏуэху: 1. практическая деятельность; работа, занятие, труд 2. дело (то, что непосредственно касается кого-чего-л.) 3. дело, разбирательство (напр. судебное) 4. положение вещей, обстановка
*Ар сэ си Ӏуэхуу къызолъытэ: я считаю это своим делом.
*Судыр иджыри зэ Ӏуэхум хэплъэжащ: суд рассмотрел дело еще раз.
*Заводым Ӏуэхур щыщӀагъуэтэкъым: На заводе дела шли неважно.
*ӀуэхуфӀ: хорошее дело
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''псалъафэ зэпыщӀахэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
====Абы и Ӏуэху щхьэхуэщ====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} that’s different; that’s quite another thing.
{{псалъафэ-урысыбзэ}} это другое дело
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэху бгъэдэмылъхьэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} not do business with sb
{{псалъафэ-урысыбзэ}} не вести своих дел с кем-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====[И] Ӏуэху бзаджэкъым====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} he’s doing well.
{{псалъафэ-урысыбзэ}} его дела неплохи.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэху блэкӀ====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} urgent business
{{псалъафэ-урысыбзэ}} срочное, неотложное дело.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====[И] Ӏуэху дэкӀын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} be successful – about sb’s business
{{псалъафэ-урысыбзэ}} удасться - о чьём-л. деле.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэху джэгукъым====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} serious business, not sth trivial
{{псалъафэ-урысыбзэ}} серьёзное дело, не пустяк.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэху еплъыкӀэ====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} opinion, judgement of sb or sth
{{псалъафэ-урысыбзэ}} мнение, суждение по поводу кого-чего-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэху ехьэжьэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} get down to business, start doing sth
{{псалъафэ-урысыбзэ}} взяться за дело, начать дело.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      Фэ тӀум а Ӏуэхур ефхьэжьэмэ, дэгъуэу зэрызэфӀэвгъэкӀынум, шэч лъэпкъ къытесхьэркъым. {{автор|kbd|имяавтора=КӀ. А.}}
====Ӏуэху ехьэлӀэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} inform sb, bring them up to date
{{псалъафэ-урысыбзэ}} ввести кого-л. в курс дела.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====[Я] Ӏуэху зэпымылъыжын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} break off relations with each other
{{псалъафэ-урысыбзэ}} порвать отношения друг с другом.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      Мы дакъикъэм къыщыщӀэдзауэ уэрэ сэрэ ди Ӏуэху зэпылъыжкъым ...  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Зэкъу.}}
====[И] Ӏуэху зэрыхуэхъукӀэ====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} we’ll see how it goes; depending on circumstances
{{псалъафэ-урысыбзэ}} как получится; смотря по обстоятельствам.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэху зэрыхъэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} concoct sth
{{псалъафэ-урысыбзэ}} состряпать дело.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====[Я] Ӏуэху зэхэлъын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} have things in common with each other
{{псалъафэ-урысыбзэ}} иметь друг с другом общие дела.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====[Я] Ӏуэху зэхэмылъыжын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} break off relations with each other
{{псалъафэ-урысыбзэ}} порвать отношения друг с другом.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэху зэхуиӀэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} have business connections, relationships
{{псалъафэ-урысыбзэ}} иметь деловые связи, отношения.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэху зэфӀэгъэкӀын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} bring sth to an end or conclusion
{{псалъафэ-урысыбзэ}} довести дело до конца.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэху зэфӀэхын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} complete the case; finish things
{{псалъафэ-урысыбзэ}} завершить дело.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэху зэщӀылӀэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} agree among themselves about business.
{{псалъафэ-урысыбзэ}} договориться между собой о каком-л. деле.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэху зегъэкӀуэӀ.====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} do things
{{псалъафэ-урысыбзэ}} вершить дела.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэху зехуэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} do, be busy with some buisness
{{псалъафэ-урысыбзэ}} заниматься, быть занятым каким-л. делом.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      Ӏуэху зетхуэнкӀэ дыхуэкӀэщӀт, Мэкъумэш тщӀэнуэ щӀы ди мащӀэт.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Япэу лъ. з.}}
====Ӏуэху зехьэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} do things
{{псалъафэ-урысыбзэ}} вершить дела.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      Ӏуэхур куэдрэ зепхьэмэ мэлъахъэ.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Псжь.}}
====Ӏуэху имыӀэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} be idle
{{псалъафэ-урысыбзэ}} быть без дела.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэху иӀэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} be busy doing sth
{{псалъафэ-урысыбзэ}} быть занятым каким-л. делом.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      Ӏуэху зиӀэ псалъалэщи, бэгу зиӀэ тӀэхъуалэщ.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Псжь.}}
====Ӏуэху къанэ====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} urgent business
{{псалъафэ-урысыбзэ}} неотложное дело.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэху къэгъэхъеин====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} start some matter or affair
{{псалъафэ-урысыбзэ}} затеять какое-л. дело; начать какое-л. дело.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэху къэубэлэцын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} come up – about sth unpleasant
{{псалъафэ-урысыбзэ}} возникнуть — о каком-л. неприятном деле.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэху къэхъеин====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} start some business
{{псалъафэ-урысыбзэ}} затеять какое-л. дело; начать какое-л. дело.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэху къэщтэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} start some business
{{псалъафэ-урысыбзэ}} затеять какое-л. дело; начать какое-л. дело.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      — КъикӀынур сщӀэркъым, ауэ уи Ӏуэхур сэ къызощтэ, — жиӀащ пхъашэу нэхъыжьым.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Ӏуащхь.}}
====Ӏуэху къэӀэтын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} start some business
{{псалъафэ-урысыбзэ}} затеять какое-л. дело; начать какое-л. дело.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      — Ӏуэху къэпӀэтар къабыл ухъу, — жаӀэрт къыщӀыхьэхэм, нэхъыжьым и Ӏэр яубыдурэ.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=ӀуэрыӀу.}}
====Ӏуэху къеуэлӀэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} come up, arise, appear – about sth
{{псалъафэ-урысыбзэ}} возникнуть у кого-л. — о каком-л. деле.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      ПӀэщӀэгъуэкӀэ зэфӀамыгъэкӀым мыхъуну зэгуэрым хъумпӀэцӀэдж гупым Ӏуэху къайуэлӀат.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Япэу лъ. з.}}
====Ӏуэху къигъэкӀын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} blow sth up out of proportions, exaggerate sth
{{псалъафэ-урысыбзэ}} раздуть какое-л. дело.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэху къылъыкъуэкӀын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} come up, arise, appear – about sth
{{псалъафэ-урысыбзэ}} возникнуть у кого-л. — о каком-л. деле.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэху лэжьын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} be busy doing sth, be engaged in doing sth
{{псалъафэ-урысыбзэ}} заниматься делом.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      УзыхущӀегъуэжын Ӏуэху умылэжь.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Псжь.}}
====Ӏуэху темыщӀыкӀын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} get started doing sth right away
{{псалъафэ-урысыбзэ}} срочно приниматься за какое-л. дело.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэху темыщӀыхьын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} not reckon with sb, not rely on sb
{{псалъафэ-урысыбзэ}} не считаться с кем-чем-л., не основываться на ком-чём-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэху-тӀэ ар====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} easier than pie, easier than falling off a log
{{псалъафэ-урысыбзэ}} легче лёгкого.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэху фӀей====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} dirty, dark business
{{псалъафэ-урысыбзэ}} грязное, тёмное дело.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэху хэгъэтын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} involve sb in sth, embroil sb in sth
{{псалъафэ-урысыбзэ}} втянуть кого-л. в какое-л. дело.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэху хэлъхьэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} take part in sth, participate in sth
{{псалъафэ-урысыбзэ}} принять участие в каком-л. деле.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====[И] Ӏуэху хэлъын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} be related to sb or sth
{{псалъафэ-урысыбзэ}} иметь отношение к кому-чему-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэху хэплъэгъуэ====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} unpleasant business, disagreeable affair
{{псалъафэ-урысыбзэ}} неприятное дело.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэху хэхуэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} get involved in sth, get caught up in sth
{{псалъафэ-урысыбзэ}} влипнуть в какое-л. дело.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      Унагъуэр Ӏуэху хэхуат, емыкӀу къатехуэнкӀэ хъунути, гузавэрт.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=ӀуэрыӀу.}}
====Ӏуэху хыхьэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} get involved in sth, get caught up in sth
{{псалъафэ-урысыбзэ}} ввязаться в какое-л. дело.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэху хуэщӀэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} work for sb
{{псалъафэ-урысыбзэ}} поработать на кого-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэху хъун====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} turn into trouble for sb, cause trouble for sb
{{псалъафэ-урысыбзэ}} обернуться неприятностью для кого-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====[И] Ӏуэху щхьэ къутащ====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} unreliable, unstable (about a person).
{{псалъафэ-урысыбзэ}} ненадёжный, неустойчивый (о человеке).
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэху щӀэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} do sth
{{псалъафэ-урысыбзэ}} заниматься каким-л. делом.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэху щӀын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} take on or pursue sb or sth
{{псалъафэ-урысыбзэ}} взяться за кого-что-л.; преследовать кого-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхуи дэлъи имыӀэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} twiddle your thumbs, be idle
{{псалъафэ-урысыбзэ}} бить баклуши.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====[И] Ӏуэхуи и дэлъи хэмылъын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} it’s none of my business
{{псалъафэ-урысыбзэ}} моё дело сторона.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхум бгъэдэтын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} be busy doing sth relevant
{{псалъафэ-урысыбзэ}} быть при деле.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхум зыкъемыгъэлын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} get carried away with doing sth; devote yourself to doing sth.
{{псалъафэ-урысыбзэ}} увлекаться каким-л. делом; отдавать себя работу.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхум зыпыӀудзын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} avoid working; stay away from work
{{псалъафэ-урысыбзэ}} сторониться, избегать работы.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхум и курыкупсэм хэтын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} be at the center of sth; to be the organiser of sth.
{{псалъафэ-урысыбзэ}} быть в центре какого-л. дела; быть организатором каких-л. дел.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхум итхьэлэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} be very busy, be loaded down with things to do.
{{псалъафэ-урысыбзэ}} быть очень занятым, заваленным делами.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхум куууэ кӀуэцӀрыплъын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} look into a matter, investigate sth
{{псалъафэ-урысыбзэ}} вникнуть в дело.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхум кӀэ етын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} finish the job; see sth through
{{псалъафэ-урысыбзэ}} довести дело до конца.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхум къыпыджэрэзыкӀын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} be removed from some matter or affair, be taken off sth
{{псалъафэ-урысыбзэ}} оказаться отстранённым от какого-л. дела.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхум къыпыкӀэрэхъукӀын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} be removed from some matter or affair, be taken off sth
{{псалъафэ-урысыбзэ}} оказаться отстранённым от какого-л. дела.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхум къыхэлъытэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} consider, take sth into account
{{псалъафэ-урысыбзэ}} учесть, принять во внимание что-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхум къуацэкӀэ хэуэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} bring confusion and discord to some matter
{{псалъафэ-урысыбзэ}} внести в дело сумятицу, разлад.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхум пэщӀэтын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} be busy doing sth relevant
{{псалъафэ-урысыбзэ}} быть при деле.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхум пэщӀэувэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} not let sth proceed; not let sb take sth further
{{псалъафэ-урысыбзэ}} не давать ходу какому-л. делу.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхум пхэнжу бгъэдыхьэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} begin at the wrong end; put the cart before the horse
{{псалъафэ-урысыбзэ}} взяться за дело не с того конца.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхум хэджэрэзэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} accidentally become an accomplice; get involved in sth.
{{псалъафэ-урысыбзэ}} случайно оказаться соучастником; влипнуть в какое-л. дело.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхум хэзэрыхьын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} get tangled up in some affair
{{псалъафэ-урысыбзэ}} запутаться в каком-л. деле.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхум хэлъэгъуэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} anticipate sth, foresee sth
{{псалъафэ-урысыбзэ}} предвидеть что-л. в каком-л. деле.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхум хэмытын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} not to take part in sth, remain aloof from sth.
{{псалъафэ-урысыбзэ}} не принимать участие в каком-л. деле, быть в стороне от какого-л. дела.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхум хэмыхьэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} not to take part in sth, remain aloof from sth.
{{псалъафэ-урысыбзэ}} не принимать участие в каком-л. деле, быть в стороне от какого-л. дела.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхум хэплъэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} consider sth, sort sth out
         Судыр Ӏуэхум хэплъащ. The court considered the case.
{{псалъафэ-урысыбзэ}} рассмотреть какое-л. дело, разобраться в каком-л. деле.
         Судыр Ӏуэхум хэплъащ. Суд разобрал дело.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
      Судыр Ӏуэхум хэплъащ.
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхум хэпщэфӀыхьын (хэпыджэн, хэпырхъэн, хэуэн)====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} confuse matters
{{псалъафэ-урысыбзэ}} запутать какое-л. дело.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхум хэунэзэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} get tangled up in some affair
{{псалъафэ-урысыбзэ}} запутаться в каком-л. деле.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхум хэщӀыкӀын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} know or be familiar with sth; be versed in sth
{{псалъафэ-урысыбзэ}} знать какое-л. дело, быть сведущим в каком-л. деле.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхум хуэнжьын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} know or be familiar with sth; be versed in sth
{{псалъафэ-урысыбзэ}} знать какое-л. дело, быть сведущим в каком-л. деле.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхум хьэрычэт хэлъхьэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} show initiative in sth
{{псалъафэ-урысыбзэ}} проявить инициативу в каком-л. деле.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхум щхьэзэ хэхъухьын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} be very busy, be loaded down with things to do.
{{псалъафэ-урысыбзэ}} быть очень занятым, заваленным делами.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхум щыгъуэзэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} be familiar with some matter.
{{псалъафэ-урысыбзэ}} быть знакомым с каким-л. делом.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      Ӏуэхум ущымыгъуазэу утыку уимыхьэ.  {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Псжь.}}
====Ӏуэхум щымыщын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} be irrelevant
{{псалъафэ-урысыбзэ}} [это] к делу не относится.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхум щӀигъэнэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} be very busy, be loaded down with work
{{псалъафэ-урысыбзэ}} быть очень занятым, заваленным делами.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхур абы шымыӀэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} that's not the point.
{{псалъафэ-урысыбзэ}} не в этом дело.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====[Зи] Ӏуэхур бжэгъум фӀэӀуа====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} divulge to everyone, let everybody know (a secret)
{{псалъафэ-урысыбзэ}} сделать достоянием всех (какую-л. тайну).
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхур гъэбэтэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} blow sth up out of proportions
{{псалъафэ-урысыбзэ}} раздуть дело.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхур гъэтэрэзын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} impose order in some matter
{{псалъафэ-урысыбзэ}} навести порядок в каком-л. деле.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхур гъэтӀылъын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} put sth off, postpone sth
{{псалъафэ-урысыбзэ}} отложить дело.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхур дэгъэкӀын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} achieve a breakthrough in some matter; 
{{псалъафэ-урысыбзэ}} пробить какое-л. дело.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====[И] Ӏуэхур дэкӀуеин====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} improve, get better (about sb’s affairs) 
{{псалъафэ-урысыбзэ}} улучшиться, пойти в гору — о чьих-л. делах.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхур дэӀыгъын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} support sb (in some matter)
{{псалъафэ-урысыбзэ}} поддержать кого-л. в [его] деле.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====[Зи] Ӏуэхур дзасэм пыӀуа====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} exaggerate; make a mouse from a molehill
{{псалъафэ-урысыбзэ}} делать из мухи слона.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхур зэдэӀэтын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} do sth together, jointly
{{псалъафэ-урысыбзэ}} делать какое-л. дело сообща.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхур зэкӀэлъыкӀуэжын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} get better, be on the mend (about some business or matter)
{{псалъафэ-урысыбзэ}} поправиться — о каком-л. деле.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхур зэпыудын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} interrupt some matter
{{псалъафэ-урысыбзэ}} прервать какое-л. дело.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхур зэрыщытщ====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} things aren’t moving forward or progressing
{{псалъафэ-урысыбзэ}} дело не продвигается.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхур зэфӀэгъэзэрыхьын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} mix up matters, confuse matters 
{{псалъафэ-урысыбзэ}} запутать какое-л. дело.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхур зэфӀэгъэцӀэфтын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} get a job done quickly
{{псалъафэ-урысыбзэ}} быстро управиться с делом.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхур зэфӀэнэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} stalled — about some matter
{{псалъафэ-урысыбзэ}} застопориться — о каком-л. деле.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхур зэфӀэхьэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} be successful, be going well – about some business
{{псалъафэ-урысыбзэ}} получиться, сладиться — о каком-л. деле.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхур зэӀыгъэхьэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} mix up matters; confuse matters
{{псалъафэ-урысыбзэ}} запутать какое-л. дело.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхур зэӀыхьэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} go wrong, take a bad turn (about affairs)
{{псалъафэ-урысыбзэ}} разладиться — о каком-л. деле.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхур зэӀыщӀэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} mix up matters; confuse matters
{{псалъафэ-урысыбзэ}} запутать какое-л. дело.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхур здэщыӀэр====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} the circumstances of the case, the essence of the case.
{{псалъафэ-урысыбзэ}} обстоятельства дела, суть дела.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхур зехуэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} do sth; be engaged in doing sth
{{псалъафэ-урысыбзэ}} заниматься каким-л. делом.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхур зыгуэрым бгъэдэлъхьэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} assign a task to sb
{{псалъафэ-урысыбзэ}} поручить какое-л. дело кому-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхур зыгуэрым хуэзэху====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} until the case is settled, until matter is resolved
{{псалъафэ-урысыбзэ}} пока дело уладится, пока дело решится, пока дело утрясётся.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхур зыгурымыгъэӀуэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} ignore [conversations] about sth
{{псалъафэ-урысыбзэ}} пропускать мимо ушей [разговоры] о каком-л. деле.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхур зытетыр====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} the circumstances of the matter, the essence of the case.
{{псалъафэ-урысыбзэ}} обстоятельства дела, суть дела.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхур зыӀутыр====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} the circumstances of the matter, the essence of the case.
{{псалъафэ-урысыбзэ}} обстоятельства дела, суть дела.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхур кӀуэцӀрыгъэкӀын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} achieve a breakthrough in some matter; 
{{псалъафэ-урысыбзэ}} пробить какое-л. дело.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхур къэгъэубэлэцын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}}
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} blow sth up out of proportions, exaggerate
{{псалъафэ-урысыбзэ}} раздуть какое-л. дело.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхур къэкъутэжын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} fail, fall through, collapse — about a business
{{псалъафэ-урысыбзэ}} расстроиться — о каком-л. деле.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхур къэкъутэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} fail, fall through, collapse, go under — about a business
{{псалъафэ-урысыбзэ}} расстроиться — о каком-л. деле.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====[И] Ӏуэхур къэнэжын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} leave some matter unfinished
{{псалъафэ-урысыбзэ}} оставить какое-л. дело неоконченным.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхур къэтӀэщӀын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} delve into some matter
{{псалъафэ-урысыбзэ}} копаться в делах.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхур къэхъеижын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} to come up or arise again (about some matter)
{{псалъафэ-урысыбзэ}} снова всплыть — о каком-л. деле.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхур къэӀэтыжын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} to resume or reinitiate some matter
{{псалъафэ-урысыбзэ}} снова возобновить, возбудить какое-л. дело.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхур къекӀэрэхъуэкӀыжын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} return to their previous state (for example, about past affairs).
{{псалъафэ-урысыбзэ}} вернуться в прежнее состояние (напр. о былых делах).
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхур къекӀэрэхъуэкӀын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} end in a surprise — about some matter
{{псалъафэ-урысыбзэ}} обернуться неожиданностью — о каком-л. деле.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхур къехьэлъэкӀын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} have trouble or experience difficulty in some matter
{{псалъафэ-урысыбзэ}} испытывать затруднение в каком-л. деле.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхур къехъулӀэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} be successful — about some business or matter
{{псалъафэ-урысыбзэ}} удасться, получиться у кого-л. — о каком-л. деле.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхур къешынэуэжын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} reappear, pop up (about sth unpleasant for sb).
{{псалъафэ-урысыбзэ}} вновь возникнуть, всплыть (о неприятном для кого-л. деле).
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхур лъэхъэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} slow sth down, confuse some matter
{{псалъафэ-урысыбзэ}} затормозить, запутать какое-л. дело.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхур ткӀийуэ гъэувын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} approach sth in a serious way
{{псалъафэ-урысыбзэ}} серьёзно подойти к какому-л. делу.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхур укъуэдиин====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} firmly insist on sth (in solving some problem)
{{псалъафэ-урысыбзэ}} твёрдо стоять на чём-л. (при решении какого-л. вопроса).
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхур фӀыуэ къыщӀидзыжын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} get better, improve — about affairs.
{{псалъафэ-урысыбзэ}} поправиться — о каком-л. деле.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхур шыпхэ хъун====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} get worse, worsen — about affairs
{{псалъафэ-урысыбзэ}} ухудшиться — о каком-л. деле.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхур щӀэуфэн====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} cover up some matter
{{псалъафэ-урысыбзэ}} прикрыть какое-л. дело.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэхур Ӏэпэдэгъэлэл щӀын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} give up, abandon sth
{{псалъафэ-урысыбзэ}} забросить какое-л. дело.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====[Си] Ӏуэхущ====
1.
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} warrant, take charge of some matter
{{псалъафэ-урысыбзэ}} я ручаюсь, я отвечаю за это дело.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      Си Ӏуэхущ иджы езы Долэти а щӀалэ цӀыкӀуитӀым ӀэпэкӀэ къеӀусэмэ.  {{автор|kbd|имяавтора=КӀ. А.}}
2.
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} this is my [own personal] business.
{{псалъафэ-урысыбзэ}} это моё [личное] дело.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэху бгъэдыхьэкӀэ====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} Лэжьыгъэ, къалэн гуэр зэрагъэзащӀэ щӀыкӀэ, Ӏэмал.
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} approach to some matter
         Ӏуэху бгъэдыхьэкӀэ тэмэм. The right way of approaching sth
{{псалъафэ-урысыбзэ}} подход к какому-л. делу
         Ӏуэху бгъэдыхьэкӀэ тэмэм. Правильный подход к делу.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
      Ӏуэху бгъэдыхьэкӀэ тэмэм.
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэху еплъыкӀэ====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} Лэжьыгъэ, къалэн, Ӏуэху гуэрым зэрегупсыс, абы теухуауэ я гугъэ.
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} opinion, point of view
{{псалъафэ-урысыбзэ}} взгляд, точка зрения
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэху зехьэкӀэ====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} manner, way, style of working
{{псалъафэ-урысыбзэ}} манера, стиль работы
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэху фӀохъу апщий====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} Уи (фи) Ӏуэху фӀы ухъу (лэжьыгъэ гуэр зыгъэзащӀэм зэрызыхуагъазэ сэлам).
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}}  God help you! (wish)
{{псалъафэ-урысыбзэ}} бог в помощь! (пожелание)
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
====Ӏуэху щӀэкӀэ====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} Ӏуэху, къалэн гуэр зэрагъэзащӀэ, зэралэжь щӀыкӀэ, Ӏэмал.
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} manner, way, style of working
{{псалъафэ-урысыбзэ}} манера, стиль работы
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
      Ӏуэху щӀэкӀэ зымыщӀэр Ӏуэху щӀэным егъалӀэ. {{тхыгъэ|kbd|цӀэ=Псжь.}}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{библиографие}}</text>
      <sha1>th4469870880kphwzu1b47vhzj1qmjj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Индекс:Къэбэрдей-Шэрджэсыбзэ/Б</title>
    <ns>102</ns>
    <id>20009</id>
    <revision>
      <id>130400</id>
      <parentid>112185</parentid>
      <timestamp>2026-11-11T07:11:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rhdkabardian</username>
        <id>5</id>
      </contributor>
      <origin>130400</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="20729" sha1="nyktmnpfm59wqi3kazh390aej0wawe9" xml:space="preserve">{{Къэбэрдей-Шэрджэсыбзэ индекс}}
*[[Index:Къэбэрдей-Шэрджэсыбзэ/б|б]]
*[[Index:Къэбэрдей-Шэрджэсыбзэ/Б|Б]]
&lt;div class=&quot;index&quot;&gt;

==б==
*[[б]]

==ба==
*[[ба]]
*[[бабэ]]
*[[бабыщ]]
*[[бабыщкъурт]]
*[[бабыщыпцӏэ]]
*[[бабыщыхъу]]
*[[бабыщыхъуэ]]
*[[багаж]]
*[[багажник]]
*[[бад]]
*[[бадзапцӏэ]]
*[[бадзауэ]]
*[[бадзэ]]
*[[бадзэгын]]
*[[бадзэгъалӏэ]]
*[[бадзэпсэ]]
*[[бадзэуапӏэ]]
*[[бадзэуэгъуэ]]
*[[бажапцӏэ]]
*[[бажафэ]]
*[[бажащэ]]
*[[бажэ]]
*[[бажэкӏэ]]
*[[баз]]
*[[базэ]]
*[[базис]]
*[[базкӏэ]]
*[[базыкъ]]
*[[бак]]
*[[бал]]
*[[балеринэ]]
*[[балет]]
*[[балетмейстер]]
*[[балигъ]]
*[[балигъыгъуэ]]
*[[балигъыдзэ]]
*[[балигъыпӏэ]]
*[[балигъыфэ]]
*[[балией]]
*[[балиипкъ]]
*[[балий]]
*[[балийӏэрысэ]]
*[[балийӏэрысей]]
*[[балкон]]
*[[балл]]
*[[балладэ]]
*[[баллон]]
*[[балыджэ]]
*[[балыджэхъу]]
*[[балыджэшхуэ]]
*[[балъкъэр]]
*[[бамэ]]
*[[бамей]]
*[[бампӏэ]]
*[[бампӏэгъэтӏыс]]
*[[бампӏэдэх]]
*[[бампӏэрымэ]]
*[[бампӏэтегъэу]]
*[[бампӏэхужыӏэ]]
*[[баналъэ]]
*[[банапцӏэ]]
*[[банэ]]
*[[банэдэгу]]
*[[банэжь]]
*[[банэкӏэпхъ]]
*[[банэху]]
*[[банэхъурей]]
*[[банэцӏычо]]
*[[банэшэ]]
*[[банэщӏэж]]
*[[бандэ]]
*[[бандероль]]
*[[банк]]
*[[банкет]]
*[[банкир]]
*[[банкрот]]
*[[банкӏ]]
*[[бапхъэ]]
*[[барэбыдз]]
*[[баргъ]]
*[[баргъэ]]
*[[баргъэ-сыргъэ]]
*[[баргъ-сыргъ]]
*[[бардэ]]
*[[баржэ]]
*[[баринэ]]
*[[баритон]]
*[[барометр]]
*[[баррикадэ]]
*[[барф]]
*[[барфэ]]
*[[бас]]
*[[басмэ]]
*[[бассейн]]
*[[бастион]]
*[[батальон]]
*[[батарее]]
*[[батэ]]
*[[батэкъутэ]]
*[[батист]]
*[[батхъэ]]
*[[батыргъэн]]
*[[батыргъэнкупсэ]]
*[[батыргъэнпэж]]
*[[батыргъэнщэху]]
*[[батырыбжьэ]]
*[[бауэбапщэ]]
*[[бауэкӏэщӏ]]
*[[баф]]
*[[бахъэ]]
*[[бахъей]]
*[[бахъсымэ]]
*[[бацалъэ]]
*[[бацэ]]
*[[бацэд]]
*[[бацэхэплъ]]
*[[бацэщ]]
*[[бацэщӏагъыл]]
*[[баш]]
*[[башгъалъэ]]
*[[башкир]]
*[[баштекъузэ]]
*[[баштекъузэкӏэ]]
*[[баштeс]]
*[[бащлъыкъ]]
*[[бащлъыкъыпс]]
*[[бащырбэ]]

==бэ==

*[[бэ]]
*[[бэв]]
*[[бэвагъ]]
*[[бэврэ-бэву]]
*[[бэвыгъэ]]
*[[бэвыгъуэ]]
*[[бэвыжь]]
*[[бэвылъэ]]
*[[бэвыщэ]]
*[[бэгын]]
*[[бэгу]]
*[[бэгупӏэ]]
*[[бэгъащӏэ]]
*[[бэгъуэн]]
*[[бэгъудан]]
*[[бэдэкӏий]]
*[[бэдолэ]]
*[[бэдрэжан]]
*[[бэдрэжуз]]
*[[бэдж]]
*[[бэджэдзэ]]
*[[бэджэнд]]
*[[бэджэндыпщӏэ]]
*[[бэджэндыт]]
*[[бэджэндыщтэ]]
*[[бэджкъиш]]
*[[бэджынэ]]
*[[бэджыхъ]]
*[[бэжэкъ]]
*[[бэжнэдж]]
*[[бэзэр]]
*[[бэзэракӏуэ]]
*[[бэзэртет]]
*[[бэзэрынэ]]
*[[бэзэрынэхэх]]
*[[бэзэрыпщӏэ]]
*[[бэзэрышхуэ]]
*[[бэзмэн]]
*[[бэкъын]]
*[[бэкъу]]
*[[бэкъуэн]]
*[[бэкъулауш]]
*[[бэкхъ]]
*[[бэкхъын]]
*[[бэлагъ]]
*[[бэлагъыщхьэ]]
*[[бэлакъыжь]]
*[[бэлауд]]
*[[бэлацэ]]
*[[бэлэбанэ]]
*[[бэлэрыгъын]]
*[[бэлэрыгъыпӏэ]]
*[[бэлшэвыч]]
*[[бэлыхь]]
*[[бэлыхьлажьэ]]
*[[бэлыхьу]]
*[[бэлыхьыншэу]]
*[[бэлъто]]
*[[бэлътоку]]
*[[бэмпӏэгъуэ]]
*[[бэмпӏэн]]
*[[бэн]]
*[[бэнакӏуэ]]
*[[бэнэкӏэ]]
*[[бэнэн]]
*[[бэнэныгъэ]]
*[[бэнзэв]]
*[[бэракъ]]
*[[бэракъзехьэ]]
*[[бэрэ]]
*[[бэрэбанауэ]]
*[[бэрэбанэ]]
*[[бэрэжьеифэ]]
*[[бэрэжьей]]
*[[бэрэжьейтӏуп]]
*[[бэрэздж]]
*[[бэрэскӏэ]]
*[[бэрэскӏэжьей]]
*[[бэрэскӏэшхуэ]]
*[[бэрэтӏинагъуэ]]
*[[бэрэтӏинэ]]
*[[бэрданкӏэ]]
*[[бэс]]
*[[бэсхэгъ]]
*[[бэтэгъэ]]
*[[бэтэгъей]]
*[[бэтэн]]
*[[бэтэх]]
*[[бэуапӏэ]]
*[[бэуэбэпщэн]]
*[[бэуэгъуэ]]
*[[бэуэн]]
*[[бэуэныгъэ]]
*[[бэуэщие]]
*[[бэхъил]]
*[[бэхъу-бэщӏ]]
*[[бэшэч]]
*[[бэшэчагъ]]
*[[бэшэчыгъэ]]
*[[бэщмакъ]]
*[[бэян]]
*[[бэяну]]
*[[бэяу]]
*[[бэяугъуэ]]
*[[бэяун]]
*[[бэяупӏэ]]
*[[бэӏутӏэӏу]]
*[[бэӏутӏэӏугъэ]]
*[[бэӏутӏэӏулы]]
*[[бэӏутӏэӏуншэ]]
*[[бэӏутӏэӏуншэу]]

==бг==

*[[бганэ]]
*[[бганэщӏэдз]]
*[[бгэн]]
*[[бгэрей]]
*[[бгы]]
*[[бгыжьэ]]
*[[бгызэ]]
*[[бгызэпыт]]
*[[бгызэпых]]
*[[бгыкъэщ]]
*[[бгыкъипхъ]]
*[[бгыкъу]]
*[[бгылъэ]]
*[[бгынэжын]]
*[[бгынэн]]
*[[бгынтӏэ]]
*[[бгыпэ]]
*[[бгырылъ]]
*[[бгырылъын]]
*[[бгырыпх]]
*[[бгырыпхиӏэ]]
*[[бгырыпхыпӏэ]]
*[[бгырыпхыщхьэ]]
*[[бгырыс]]
*[[бгытедэ]]
*[[бгыху]]
*[[бгышэ]]
*[[бгыщхьэ]]
*[[бгыщӏэ]]
*[[бгыщӏэпхэ]]
*[[бгыӏудэ]]

==бгъ==

*[[бгъакъэ]]
*[[бгъантӏэу]]
*[[бгъатӏэу]]
*[[бгъафэ]]
*[[бгъафэтелъ]]
*[[бгъащхъуэ]]
*[[бгъащхъуэжьей]]
*[[бгъэ]]
*[[бгъэбз]]
*[[бгъэгу]]
*[[бгъэгулыбэ]]
*[[бгъэгущталъэ]]
*[[бгъэдэ=]]
*[[бгъэдэгъэгъуэлъхьэн]]
*[[бгъэдэгъэзэгъэн]]
*[[бгъэдэгъэкӏуэтэн]]
*[[бгъэдэгъэкӏуэтын]]
*[[бгъэдэгъэлъэдэн]]
*[[бгъэдэгъэлъын]]
*[[бгъэдэгъэпыӏэн]]
*[[бгъэдэгъэсын]]
*[[бгъэдэгъэтын]]
*[[бгъэдэгъэтӏысхьэн]]
*[[бгъэдэгъэувэн]]
*[[бгъэдэгъэукӏуриен]]
*[[бгъэдэгъэхьэн]]
*[[бгъэдэгъуэлъхьэн]]
*[[бгъэдэджэрэзэн]]
*[[бгъэдэдзэн]]
*[[бгъэдэдзын]]
*[[бгъэдэжеен]]
*[[бгъэдэжын]]
*[[бгъэдэзэгъэн]]
*[[бгъэдэкӏыжын]]
*[[бгъэдэкӏын]]
*[[бгъэдэкӏуэтэн]]
*[[бгъэдэкӏуэтын]]
*[[бгъэдэкӏуэщэн]]
*[[бгъэдэлъэгъуэн]]
*[[бгъэдэлъэдэн]]
*[[бгъэдэлъэтэн]]
*[[бгъэдэлъэтын]]
*[[бгъэдэлъэфэн]]
*[[бгъэдэлъэфын]]
*[[бгъэдэлъхьэн]]
*[[бгъэдэлъын]]
*[[бгъэдэпщхьэн]]
*[[бгъэдэпщын]]
*[[бгъэдэпыӏэн]]
*[[бгъэдэсын]]
*[[бгъэдэтхъуэн]]
*[[бгъэдэтхъун]]
*[[бгъэдэтыкӏэ]]
*[[бгъэдэтын]]
*[[бгъэдэтӏысхьэн]]
*[[бгъэдэувэн]]
*[[бгъэдэувыӏэн]]
*[[бгъэдэукӏуриен]]
*[[бгъэдэхын]]
*[[бгъэдэхуэн]]
*[[бгъэдэхун]]
*[[бгъэдэхутэн]]
*[[бгъэдэхьэн]]
*[[бгъэдэхъухьын]]
*[[бгъэдэцӏэфтэн]]
*[[бгъэдэцӏэфтын]]
*[[бгъэдэшэн]]
*[[бгъэдэшын]]
*[[бгъэдэщӏыхьын]]
*[[бгъэды=]]
*[[бгъэдыхьэжын]]
*[[бгъэдыхьэкӏэ]]
*[[бгъэдыхьэн]]
*[[бгъэдыхьэпӏэ]]
*[[бгъэдыхьэпӏэншэ]]
*[[бгъэидэ]]
*[[бгъэидзэ]]
*[[бгъэлыбэ]]
*[[бгъэлыгубэ]]
*[[бгъэморэ]]
*[[бгъэн]]
*[[бгъэнылъэ]]
*[[бгъэныщхьэ]]
*[[бгъэрылъ]]
*[[бгъэрыщӏэ]]
*[[бгъэтелъ]]
*[[бгъэхэӏу]]
*[[бгъэч]]
*[[бгъэӏукӏанэ]]
*[[бгъэӏулъ]]

==бгъу==

*[[бгъу]]
*[[бгъуагъ]]
*[[бгъуанэ]]
*[[бгъуапӏэ]]
*[[бгъуафӏэ]]
*[[бгъуэ]]
*[[бгъуэжыг]]
*[[бгъуэнщӏагъ]]
*[[бгъуэрыбгъуэ]]
*[[бгъуэтмэ]]
*[[бгъуэшхын]]
*[[бгъуэщӏ]]
*[[бгъуэщӏагъ]]
*[[бгъуэщӏэс]]
*[[бгъуэщӏэсыбжьэ]]
*[[бгъузагъ]]
*[[бгъузагъэ]]
*[[бгъузапӏэ]]
*[[бгъузэ]]
*[[бгъукӏэ]]
*[[бгъунж]]
*[[бгъунжу]]
*[[бгъунжырыкӏуэ]]
*[[бгъунжырыщэ]]
*[[бгъунлъэн]]
*[[бгъуры=]]
*[[бгъурыбгъу]]
*[[бгъурыгъазэ]]
*[[бгъурыгъэжын]]
*[[бгъурыгъэзэгъэн]]
*[[бгъурыгъэкӏын]]
*[[бгъурыгъэлъэдэн]]
*[[бгъурыгъэтӏысхьэн]]
*[[бгъурыгъэувэн]]
*[[бгъурыгъэхуэн]]
*[[бгъурыгъэщэтэн]]
*[[бгъурыгъуэлъхьэн]]
*[[бгъурыдэн]]
*[[бгъурыдзэн]]
*[[бгъурыжын]]
*[[бгъурызэгъэн]]
*[[бгъурыкӏын]]
*[[бгъурылъэдэн]]
*[[бгъурылъэфэн]]
*[[бгъурылъэфын]]
*[[бгъурылъхьэн]]
*[[бгъурылъын]]
*[[бгъурыпщхьэн]]
*[[бгъурыпыӏэн]]
*[[бгъурысэн]]
*[[бгъурысын]]
*[[бгъурытхэн]]
*[[бгъурытхъын]]
*[[бгъурытын]]
*[[бгъурытӏысхьэн]]
*[[бгъурыувэн]]
*[[бгъурыхын]]
*[[бгъурыхуэн]]
*[[бгъурыхун]]
*[[бгъурыхьэн]]
*[[бгъурыхьэпӏэ]]
*[[бгъурычын]]
*[[бгъурышэн]]
*[[бгъурышын]]
*[[бгъурыщэтэн]]
*[[бгъурыщӏэн]]
*[[бгъурыщӏыхьын]]
*[[бгъуфӏагъ]]
*[[бгъуфӏагъэ]]
*[[бгъуфӏэ]]
*[[бгъущӏ]]

==бдз==

*[[бдзамцӏэ]]
*[[бдзанэ]]
*[[бдзантхьэ]]
*[[бдзапцӏэ]]
*[[бдзапцӏэшэ]]
*[[бдзафэ]]
*[[бдзафӏэ]]
*[[бдзахуэ]]
*[[бдзэ]]
*[[бдзэгей]]
*[[бдзэжьеидзэ]]
*[[бдзэжьеиху]]
*[[бдзэжьей]]
*[[бдзэжьеящэ]]
*[[бдзэкъунтх]]
*[[бдзэмажьэ]]
*[[бдзумэ]]
*[[бдзы]]
*[[бдзывей]]
*[[бдзыгъэ]]
*[[бдзын]]
*[[бдзынэ]]

==бе==

*[[бегъымбар]]
*[[бедакъ]]
*[[бедэхъауэ]]
*[[без]]
*[[безынэ]]
*[[беигъэ]]
*[[беижь]]
*[[бей]]
*[[бейгуэл]]
*[[бел]]
*[[белэмбешэм]]
*[[белджылы]]
*[[белджылыгъэ]]
*[[белджылыншагъ]]
*[[белджылыншагъэ]]
*[[белджылыншэ]]
*[[белджылыншэу]]
*[[белджылыпӏэ]]
*[[белджылыуэ]]
*[[белкъуаншэ]]
*[[белорус]]
*[[белхьэкъуафэ]]
*[[бензин]]
*[[берычэт]]
*[[берычэтыгъэ]]
*[[беслъэней]]
*[[бесын]]
*[[бетэмал]]
*[[бетэмалу]]
*[[бетон]]
*[[бетӏо]]
*[[бетӏоуалэ]]
*[[бешо]]
*[[бещто]]
*[[бещтоужь]]
*[[беягъ]]

==бж==

*[[бжаблэ]]
*[[бжаблэдэч]]
*[[бжакӏэ]]
*[[бжанэ]]
*[[бжащхьэ]]
*[[бжэ]]
*[[бжэблыпкъ]]
*[[бжэгъу]]
*[[бжэгъулъэ]]
*[[бжэеӏулӏ]]
*[[бжэзэӏух]]
*[[бжэкъу]]
*[[бжэкъуагъ]]
*[[бжэлъэмб]]
*[[бжэмышх]]
*[[бжэмышхырыгуашэ]]
*[[бжэн]]
*[[бжэнэщ]]
*[[бжэндэхъу]]
*[[бжэндэхъуджэдыкӏафэ]]
*[[бжэндэхъужь]]
*[[бжэнкъурэ]]
*[[бжэнлъакъуэ]]
*[[бжэнлъэгуажьэ]]
*[[бжэнтепкӏэ]]
*[[бжэнтхьэху]]
*[[бжэнудз]]
*[[бжэнщӏэф]]
*[[бжэныхъуэ]]
*[[бжэныц]]
*[[бжэуэгъуэ]]
*[[бжэ-щхьэгъубжэ]]
*[[бжэщхьэӏу]]
*[[бжэӏу]]
*[[бжэӏулъэ]]
*[[бжэӏупэ]]
*[[бжэӏупхъуэ]]
*[[бжэӏут]]
*[[бжей]]
*[[бжор]]
*[[бжы]]
*[[бжыгъэ]]
*[[бжыгъэншэ]]
*[[бжыгъэншэу]]
*[[бжызэрынэ]]
*[[бжыкӏ]]
*[[бжыкъу]]
*[[бжын]]
*[[бжыпэ]]
*[[бжырыбжыщхьэ]]
*[[бжыхь]]
*[[бжыхьмыгъэф]]
*[[бжыхьтхьэкӏумэ]]
*[[бжыщхьэ]]
*[[бжыщхьэзэрынэ]]

==бжь==

*[[бжьабэ]]
*[[бжьагуэ]]
*[[бжьажэ]]
*[[бжьакъуэ]]
*[[бжьакъуэжьеилъэ]]
*[[бжьакъуэжьей]]
*[[бжьакъуэсэ]]
*[[бжьамэ]]
*[[бжьамий]]
*[[бжьамияпщэ]]
*[[бжьапцӏэ]]
*[[бжьахъуэ]]
*[[бжьахъуэсэ]]
*[[бжьашэ]]
*[[бжьаӏуэ]]
*[[бжьэ]]
*[[бжьэгъажэ]]
*[[бжьэгъалӏэ]]
*[[бжьэдыгъу]]
*[[бжьэисэ]]
*[[бжьэкӏэрэф]]
*[[бжьэкъуэуэн]]
*[[бжьэнтеж]]
*[[бжьэншэ]]
*[[бжьэпэ]]
*[[бжьэпэтехуэ]]
*[[бжьэпэтехуэу]]
*[[бжьэпщ]]
*[[бжьэрыбжьэ]]
*[[бжьэтелъхьэ]]
*[[бжьэтхьэгъу]]
*[[бжьэтӏей]]
*[[бжьэубгъу]]
*[[бжьэф]]
*[[бжьэхуц]]
*[[бжьэхъунудз]]
*[[бжьэц]]
*[[бжьэщӏэф]]
*[[бжьиз]]
*[[бжьо]]
*[[бжьы]]
*[[бжьыбжь]]
*[[бжьыбжьын]]
*[[бжьыгуэ]]
*[[бжьыгъэ]]
*[[бжьыгъуэ]]
*[[бжьыдамэ]]
*[[бжьыдзэ]]
*[[бжьымыкъуэ]]
*[[бжьын]]
*[[бжьынэ]]
*[[бжьынблагъэ]]
*[[бжьыныху]]
*[[бжьыныхууб]]
*[[бжьыныхухъу]]
*[[бжьыныху-шыгъу]]
*[[бжьыныщхьэ]]
*[[бжьыныщхъуэ]]
*[[бжьыпэ]]
*[[бжьырылъэфу]]
*[[бжьыфӏагъ]]
*[[бжьыфӏагъэ]]
*[[бжьыфӏэ]]
*[[бжьыхьэ]]
*[[бжьыхьэвэ]]
*[[бжьыхьэкӏапэ]]
*[[бжьыхьэку]]
*[[бжьыхьэкӏэ]]
*[[бжьыхьэпэ]]
*[[бжьыхьэсэ]]
*[[бжьыхьэшэ]]
*[[бжьыщэмыхьэ]]

==бз==

*[[бзабзэ]]
*[[бзагуэ]]
*[[бзагуэбзэ]]
*[[бзаджагъэ]]
*[[бзаджагъэншэ]]
*[[бзаджапӏэ]]
*[[бзаджащӏэ]]
*[[бзаджэ]]
*[[бзаджэнаджагъэ]]
*[[бзаджэнаджэ]]
*[[бзаджей]]
*[[бзакӏуэ]]
*[[бзэ]]
*[[бзэгу]]
*[[бзэгузехьэ]]
*[[бзэгуитӏ]]
*[[бзэгулъэ]]
*[[бзэгулъэдакъэ]]
*[[бзэгупэ]]
*[[бзэгурафэ]]
*[[бзэгурэф]]
*[[бзэгуцагъэ]]
*[[бзэгуцэ]]
*[[бзэгуӏуантӏэ]]
*[[бзэджэщӏэн]]
*[[бзэкъу]]
*[[бзэмыӏу]]
*[[бзэн]]
*[[бзэныкъуэ]]
*[[бзэпс]]
*[[бзэпсу]]
*[[бзэрэбзэн]]
*[[бзэудэ]]
*[[бзэудэкъу]]
*[[бзэхыжын]]
*[[бзэхын]]
*[[бзэщхъун]]
*[[бзэщӏэныгъэ]]
*[[бзеин]]
*[[бзииплъ]]
*[[бзииху]]
*[[бзий]]
*[[бзитӏщхьитӏ]]
*[[бзитӏщхьитӏыгъэ]]
*[[бзитӏщхьитӏын]]
*[[бзиху]]
*[[бзу]]
*[[бзугъащтэ]]
*[[бзулъахъэ]]
*[[бзунэф]]
*[[бзуужь]]
*[[бзуупцӏагъуэ]]
*[[бзуупцӏэ]]
*[[бзуухъу]]
*[[бзуущхъуэ]]
*[[бзухьэгуагуэ]]
*[[бзухьэкӏэ]]
*[[бзущхьэщэщ]]
*[[бзы]]
*[[бзыгъэ]]
*[[бзылъхугъэ]]
*[[бзын]]
*[[бзыпхъэ]]
*[[бзыхьэхуэ]]
*[[бзыщӏын]]

==би==

*[[библиографие]]
*[[библиотекарь]]
*[[библиотекэ]]
*[[бидон]]
*[[биижь]]
*[[бий]]
*[[билет]]
*[[бинт]]
*[[биографие]]
*[[биологие]]

==бл==

*[[блаблэ]]
*[[благъагъэ]]
*[[благъэ]]
*[[благъэжь]]
*[[благъэзэгъэцӏыху]]
*[[благъэлъагъу]]
*[[благъуэ]]
*[[бланагъ]]
*[[бланагъэ]]
*[[бланэ]]
*[[бланэукъ]]
*[[блапцӏэ]]
*[[блатхьэ]]
*[[блафэ]]
*[[блашэ]]
*[[блашэгъэфӏэӏу]]
*[[блащхьэ]]
*[[блащхъуэ]]
*[[блащхъуэжьей]]
*[[блащӏэ]]
*[[блэ=]]
*[[блэ]]
*[[блэаму]]
*[[блэгын]]
*[[блэгу]]
*[[блэгущӏэ]]
*[[блэгъэжын]]
*[[блэгъэкӏын]]
*[[блэгъэкӏуэтын]]
*[[блэгъэлъэтын]]
*[[блэгъэплъын]]
*[[блэгъэсыкӏын]]
*[[блэгъэун]]
*[[блэгъэцӏэфтын]]
*[[блэгъу]]
*[[блэгъуаплъэ]]
*[[блэгъукӏэ]]
*[[блэдзыгъуэ]]
*[[блэдзын]]
*[[блэжын]]
*[[блэкӏа]]
*[[блэкӏын]]
*[[блэкӏыпӏэ]]
*[[блэкӏуэсыкӏын]]
*[[блэкӏуэтын]]
*[[блэлъэтыкӏын]]
*[[блэлъэтын]]
*[[блэлъэфын]]
*[[блэлъэхъукӏын]]
*[[блэн]]
*[[блэней]]
*[[блэплъэкъукӏын]]
*[[блэплъыкӏын]]
*[[блэплъын]]
*[[блэпсэлъыкӏын]]
*[[блэр]]
*[[блэрыкӏуэгъуэ]]
*[[блэсыкӏын]]
*[[блэсын]]
*[[блэтхьэкӏумэ]]
*[[блэтхъун]]
*[[блэудз]]
*[[блэун]]
*[[блэутӏыпщыкӏын]]
*[[блэущыкӏын]]
*[[блэхын]]
*[[блэхун]]
*[[блэхъуэпсыкӏын]]
*[[блэцӏэфтын]]
*[[блэшэ]]
*[[блэшэгъэфӏэӏу]]
*[[блэшын]]
*[[блэщӏэф]]
*[[блэӏэбыкӏын]]
*[[блок]]
*[[блокнот]]
*[[блы]]
*[[блыгу]]
*[[блыгущӏэт]]
*[[блын]]
*[[блынджабэ]]
*[[блынеубгъу]]
*[[блынеӏулӏ]]
*[[блыпкъ]]
*[[блыпкъыщхьэ]]
*[[блыщхьэ]]
*[[блыщӏ]]

==бо==

*[[бо]]
*[[бов]]
*[[бод]]
*[[бодрэт]]
*[[боз]]
*[[болгар]]
*[[большевик]]
*[[бомэзей]]
*[[бомбардировщик]]
*[[бомбэ]]
*[[борэн]]
*[[борэнпежьэ]]
*[[борш]]
*[[бостеикӏэ]]
*[[бостеиплӏэ]]
*[[бостей]]
*[[бостеяпхъэ]]
*[[босцеикӏэ]]
*[[босцеиплӏэ]]
*[[босцей]]
*[[босцеяпхъэ]]
*[[босын]]
*[[ботаникэ]]
*[[ботэ]]
*[[боутӏэӏу]]
*[[боф]]
*[[бохуцей]]
*[[бохъшэ]]
*[[бохъу]]
*[[бошкӏэ]]

==бр==

*[[брам]]
*[[брамзехуэ]]
*[[бригадэ]]
*[[бригадир]]
*[[брицэ]]
*[[бришкӏэ]]
*[[бру]]
*[[брукъэтхъыхь]]
*[[брул]]
*[[брус]]

==бу==

*[[бу]]
*[[букварь]]
*[[булкэ]]
*[[бульдозер]]
*[[бумэзей]]
*[[бунт]]
*[[бургомистр]]
*[[бурш]]
*[[буршылъэ]]
*[[буун]]
*[[буфет]]
*[[бухгалтер]]
*[[бухгалтерие]]
*[[бухъар]]

==бы==

*[[быбын]]
*[[быдагъ]]
*[[быдагъэ]]
*[[быдапӏэ]]
*[[быдэ]]
*[[быдэн]]
*[[быдэу]]
*[[быдз]]
*[[быдзафэ]]
*[[быдзыпэ]]
*[[быдзышэ]]
*[[быдзыщхьэ]]
*[[быж]]
*[[быкъакъ]]
*[[быкъшыкъ]]
*[[былым]]
*[[былымаблагъэ]]
*[[былымаблэ]]
*[[былымаму]]
*[[былымыл]]
*[[былътырыку]]
*[[бым]]
*[[бым-сым]]
*[[бын]]
*[[бынжэ]]
*[[бынжэгу]]
*[[бынжэпыупщӏ]]
*[[бынунагъуэ]]
*[[бынунэ]]
*[[бынщӏэлӏэ]]
*[[быныбэ]]
*[[быныншагъэ]]
*[[быныншэ]]
*[[быныншэн]]
*[[бынырылъху]]
*[[быныфӏэ]]
*[[быргуэ-быргуэ]]
*[[быргу-быргу]]
*[[быргу-сыргу]]
*[[быргъын]]
*[[быркъшыркъ]]
*[[быркъуэ]]
*[[быркъуэшыркъуэ]]
*[[бырсэн]]
*[[бырсыр]]
*[[бырсырын]]
*[[быртӏым]]
*[[бырхьэм]]
*[[бырыб]]
*[[бырыбын]]
*[[бырынбыху]]
*[[бысым]]
*[[бысымгуащэ]]
*[[бысымфӏэхъу]]
*[[бысымхъуэж]]
*[[бытыр]]
*[[бытырсыхь]]
*[[быфэкъуэ]]
*[[быфэпхъу]]
*[[быхьу-быхьу]]
*[[быхъ]]
*[[быхъу]]
*[[быхъуагъ]]
*[[быхъубытӏ]]
*[[быхъубытӏэ]]
*[[быхъутӏэ]]
*[[быяу]]
*[[быӏуэбышэ]]

==бю==

*[[бюджет]]
*[[бюллетень]]
*[[бюро]]
*[[бюрократ]]
*[[бюст]]

&lt;/div&gt;
{{Къэбэрдей-Шэрджэсыбзэ индекс}}</text>
      <sha1>nyktmnpfm59wqi3kazh390aej0wawe9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Шаблон:спр-лъэӏ-хуе-жьбд-э</title>
    <ns>10</ns>
    <id>26485</id>
    <revision>
      <id>130367</id>
      <parentid>76729</parentid>
      <timestamp>2026-11-11T05:24:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rhdkabardian</username>
        <id>5</id>
      </contributor>
      <origin>130367</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="72142" sha1="7hz94a921q2qmvekvhx1ym9vrzsbru4" xml:space="preserve">&lt;!--Template:спр-лъэӏ-хуе-жьбд-э --&gt;

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! Инфинитив (масдар) !!
|-
| щыӀэныгъэ: || хуе{{{псалъэпкъ}}}эн
|-
| щымыӀэныгъэ: || хуемы{{{псалъэпкъ}}}эн
|}

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! Инфинитив (масдар) щхьэкӀэ зэхъуэкӀа !! сэ  !! уэ !! абы !! дэ !! фэ !! абыхэм
|-
| щыӀэныгъэ: || хуез{{{псалъэпкъ}}}эн || хуеб{{{псалъэпкъ}}}эн || хури{{{псалъэпкъ}}}эн || хуед{{{псалъэпкъ}}}эн || хуев{{{псалъэпкъ}}}эн || хура{{{псалъэпкъ}}}эн
|-
| щымыӀэныгъэ: || хуезмы{{{псалъэпкъ}}}эн || хуумы{{{псалъэпкъ}}}эн || хуримы{{{псалъэпкъ}}}эн || хуедмы{{{псалъэпкъ}}}эн || хуевмы{{{псалъэпкъ}}}эн || хурамы{{{псалъэпкъ}}}эн
|}

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! Унафэ наклоненэ !! уэ !! фэ 
|-
| щыӀэныгъэ: || хуе{{{псалъэпкъ}}}э! || хуев{{{псалъэпкъ}}}э!
|-
| щымыӀэныгъэ: || хуумы{{{псалъэпкъ}}}э! || хуевмы{{{псалъэпкъ}}}э!
|}

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! Ре-кӀэ унафэ наклоненэ !! сэ  !! уэ !! абы !! дэ !! фэ !! абыхэм
|-
| щыӀэныгъэ: || сыхуре{{{псалъэпкъ}}}э || ухуре{{{псалъэпкъ}}}э || хурыре{{{псалъэпкъ}}}э || дыхуре{{{псалъэпкъ}}}э || фыхуре{{{псалъэпкъ}}}э || хурыре{{{псалъэпкъ}}}э
|-
| щымыӀэныгъэ: || сыхуремы{{{псалъэпкъ}}}э || ухуремы{{{псалъэпкъ}}}э || хурыремы{{{псалъэпкъ}}}э || дыхуремы{{{псалъэпкъ}}}э || фыхуремы{{{псалъэпкъ}}}э || хурыремы{{{псалъэпкъ}}}э
|}

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! ЗэраӀуатэ наклоненэ !! сэ  !! уэ !! абы !! дэ !! фэ !! абыхэм
|-
| ит зэман – щыӀэныгъэ: || хузо{{{псалъэпкъ}}}э(р) || хубо{{{псалъэпкъ}}}э(р) || хуре{{{псалъэпкъ}}}э(р) || худо{{{псалъэпкъ}}}э(р) || хуво{{{псалъэпкъ}}}э(р) || хура{{{псалъэпкъ}}}э(р)
|-
| ит зэман – щымыӀэныгъэ: || хуез{{{псалъэпкъ}}}эркъым || хуеб{{{псалъэпкъ}}}эркъым || хури{{{псалъэпкъ}}}эркъым || хуед{{{псалъэпкъ}}}эркъым || хуев{{{псалъэпкъ}}}эркъым || хура{{{псалъэпкъ}}}эркъым
|-
| блэкӀа зэфӀэмыкӀа зэман (имперфект) – щыӀэныгъэ: || хуез{{{псалъэпкъ}}}э(р)т || хуеб{{{псалъэпкъ}}}э(р)т || хури{{{псалъэпкъ}}}э(р)т || хуед{{{псалъэпкъ}}}э(р)т || хуев{{{псалъэпкъ}}}э(р)т || хура{{{псалъэпкъ}}}э(р)т
|-
| блэкӀа зэфӀэмыкӀа зэман (имперфект) – щымыӀэныгъэ: || хуез{{{псалъэпкъ}}}э(р)тэкъым || хуеб{{{псалъэпкъ}}}э(р)тэкъым || хури{{{псалъэпкъ}}}э(р)тэкъым || хуед{{{псалъэпкъ}}}э(р)тэкъым || хуев{{{псалъэпкъ}}}э(р)тэкъым || хура{{{псалъэпкъ}}}э(р)тэкъым
|-
| блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ: || хуез{{{псалъэпкъ}}}ащ || хуеб{{{псалъэпкъ}}}ащ || хури{{{псалъэпкъ}}}ащ || хуед{{{псалъэпкъ}}}ащ || хуев{{{псалъэпкъ}}}ащ || хура{{{псалъэпкъ}}}ащ 
|-
| блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ: || хуез{{{псалъэпкъ}}}акъым || хуеб{{{псалъэпкъ}}}акъым || хури{{{псалъэпкъ}}}акъым || хуед{{{псалъэпкъ}}}акъым || хуев{{{псалъэпкъ}}}акъым || хура{{{псалъэпкъ}}}акъым
|-
| блэкӀа зэфӀэкӀа и пэ ит зэман (плюс квамперфект) – щыӀэныгъэ: || хуез{{{псалъэпкъ}}}ат || хуеб{{{псалъэпкъ}}}ат || хури{{{псалъэпкъ}}}ат || хуед{{{псалъэпкъ}}}ат || хуев{{{псалъэпкъ}}}ат || хура{{{псалъэпкъ}}}ат 
|-
| блэкӀа зэфӀэкӀа и пэ ит зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ: || хуез{{{псалъэпкъ}}}атэкъым || хуеб{{{псалъэпкъ}}}атэкъым || хури{{{псалъэпкъ}}}атэкъым || хуед{{{псалъэпкъ}}}атэкъым || хуед{{{псалъэпкъ}}}атэкъым || хура{{{псалъэпкъ}}}атэкъым 
|-
| блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман – щыӀэныгъэ: || хуез{{{псалъэпкъ}}}эгъащ || хуеб{{{псалъэпкъ}}}эгъащ || хури{{{псалъэпкъ}}}эгъащ || хуед{{{псалъэпкъ}}}эгъащ || хуев{{{псалъэпкъ}}}эгъащ || хура{{{псалъэпкъ}}}эгъащ 
|-
| блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман – щымыӀэныгъэ: || хуез{{{псалъэпкъ}}}эгъакъым || хуеб{{{псалъэпкъ}}}эгъакъым || хури{{{псалъэпкъ}}}эгъакъым || хуед{{{псалъэпкъ}}}эгъакъым || хуев{{{псалъэпкъ}}}эгъакъым || хура{{{псалъэпкъ}}}эгъакъым 
|-
| блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа и пэ ит зэман – щыӀэныгъэ: || хуез{{{псалъэпкъ}}}эгъат || хуеб{{{псалъэпкъ}}}эгъат || хури{{{псалъэпкъ}}}эгъат || хуед{{{псалъэпкъ}}}эгъат || хуев{{{псалъэпкъ}}}эгъат ||тра{{{псалъэпкъ}}}эгъат 
|-
| блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа и пэ ит зэман – щымыӀэныгъэ: || хуез{{{псалъэпкъ}}}эгъатэкъым || хуеб{{{псалъэпкъ}}}эгъатэкъым ||три{{{псалъэпкъ}}}эгъатэкъым || хуед{{{псалъэпкъ}}}эгъатэкъым || хуев{{{псалъэпкъ}}}эгъатэкъым ||тра{{{псалъэпкъ}}}эгъатэкъым 
|-
| блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман I – щыӀэныгъэ: || хуез{{{псалъэпкъ}}}эщ || хуеб{{{псалъэпкъ}}}эщ || хури{{{псалъэпкъ}}}эщ || хуед{{{псалъэпкъ}}}эщ || хуев{{{псалъэпкъ}}}эщ || хура{{{псалъэпкъ}}}эщ 
|-
| блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман I – щымыӀэныгъэ: || хуез{{{псалъэпкъ}}}экъым || хуеб{{{псалъэпкъ}}}экъым || хури{{{псалъэпкъ}}}экъым || хуед{{{псалъэпкъ}}}экъым || хуев{{{псалъэпкъ}}}экъым || хура{{{псалъэпкъ}}}экъым 
|-
| блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман II – щыӀэныгъэ: || хуез{{{псалъэпкъ}}}эт || хуеб{{{псалъэпкъ}}}эт || хури{{{псалъэпкъ}}}эт || хуед{{{псалъэпкъ}}}эт || хуев{{{псалъэпкъ}}}эт || хура{{{псалъэпкъ}}}эт 
|-
| блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман II – щымыӀэныгъэ: || хуез{{{псалъэпкъ}}}этэкъым || хуеб{{{псалъэпкъ}}}этэкъым || хури{{{псалъэпкъ}}}этэкъым || хуед{{{псалъэпкъ}}}этэкъым || хуев{{{псалъэпкъ}}}этэкъым || хура{{{псалъэпкъ}}}этэкъым 
|-
| къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ: || хуез{{{псалъэпкъ}}}энщ || хуеб{{{псалъэпкъ}}}энщ || хури{{{псалъэпкъ}}}энщ || хуед{{{псалъэпкъ}}}энщ || хуев{{{псалъэпкъ}}}энщ || хура{{{псалъэпкъ}}}энщ 
|-
| къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ: || хуез{{{псалъэпкъ}}}энкъым || хуеб{{{псалъэпкъ}}}энкъым || хури{{{псалъэпкъ}}}энкъым || хуед{{{псалъэпкъ}}}энкъым || хуев{{{псалъэпкъ}}}энкъым || хура{{{псалъэпкъ}}}энкъым 
|-
| къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ: || хуез{{{псалъэпкъ}}}энущ || хуеб{{{псалъэпкъ}}}энущ || хури{{{псалъэпкъ}}}энущ || хуед{{{псалъэпкъ}}}энущ || хуев{{{псалъэпкъ}}}энущ || хура{{{псалъэпкъ}}}энущ 
|-
| къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ: || хуез{{{псалъэпкъ}}}энукъым || хуеб{{{псалъэпкъ}}}энукъым || хури{{{псалъэпкъ}}}энукъым || хуед{{{псалъэпкъ}}}энукъым || хуев{{{псалъэпкъ}}}энукъым || хура{{{псалъэпкъ}}}энукъым 
|}

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! ЗэрыупщӀэ наклоненэ !! сэ  !! уэ !! абы !! дэ !! фэ !! абыхэм 
|-
| ит зэман – щыӀэныгъэ: || хуез{{{псалъэпкъ}}}эрэ || хуеб{{{псалъэпкъ}}}эрэ || хури{{{псалъэпкъ}}}эрэ || хуед{{{псалъэпкъ}}}эрэ || хуев{{{псалъэпкъ}}}эрэ || хура{{{псалъэпкъ}}}эрэ 
|-
| ит зэман – щымыӀэныгъэ: || хуез{{{псалъэпкъ}}}эркъэ || хуеб{{{псалъэпкъ}}}эркъэ || хури{{{псалъэпкъ}}}эркъэ || хуед{{{псалъэпкъ}}}эркъэ || хуев{{{псалъэпкъ}}}эркъэ || хура{{{псалъэпкъ}}}эркъэ 
|-
| блэкӀа зэфӀэмыкӀа зэман (имперфект) – щыӀэныгъэ: || хуез{{{псалъэпкъ}}}э(р)т || хуеб{{{псалъэпкъ}}}э(р)т || хури{{{псалъэпкъ}}}э(р)т || хуед{{{псалъэпкъ}}}э(р)т || хуев{{{псалъэпкъ}}}э(р)т || хура{{{псалъэпкъ}}}э(р)т
|-
| блэкӀа зэфӀэмыкӀа зэман (имперфект) – щымыӀэныгъэ: || хуез{{{псалъэпкъ}}}э(р)тэкъэ || хуеб{{{псалъэпкъ}}}э(р)тэкъэ || хури{{{псалъэпкъ}}}э(р)тэкъэ || хуед{{{псалъэпкъ}}}э(р)тэкъэ || хуев{{{псалъэпкъ}}}э(р)тэкъэ || хура{{{псалъэпкъ}}}э(р)тэкъэ
|-
| блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ: || хуез{{{псалъэпкъ}}}а || хуеб{{{псалъэпкъ}}}а || хури{{{псалъэпкъ}}}а || хуед{{{псалъэпкъ}}}а || хуев{{{псалъэпкъ}}}а || хура{{{псалъэпкъ}}}а
|-
| блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ: || хуез{{{псалъэпкъ}}}акъэ || хуеб{{{псалъэпкъ}}}акъэ || хури{{{псалъэпкъ}}}акъэ || хуед{{{псалъэпкъ}}}акъэ || хуев{{{псалъэпкъ}}}акъэ || хура{{{псалъэпкъ}}}акъэ 
|-
| блэкӀа зэфӀэкӀа и пэ ит зэман (плюс квамперфект) – щыӀэныгъэ: || хуез{{{псалъэпкъ}}}ат || хуеб{{{псалъэпкъ}}}ат || хури{{{псалъэпкъ}}}ат || хуед{{{псалъэпкъ}}}ат || хуев{{{псалъэпкъ}}}ат || хура{{{псалъэпкъ}}}ат 
|-
| блэкӀа зэфӀэкӀа и пэ ит зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ: || хуез{{{псалъэпкъ}}}атэкъэ || хуеб{{{псалъэпкъ}}}атэкъэ || хури{{{псалъэпкъ}}}атэкъэ || хуед{{{псалъэпкъ}}}атэкъэ || хуев{{{псалъэпкъ}}}атэкъэ || хура{{{псалъэпкъ}}}атэкъэ 
|-
| блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман – щыӀэныгъэ: || хуез{{{псалъэпкъ}}}эгъа || хуеб{{{псалъэпкъ}}}эгъа || хури{{{псалъэпкъ}}}эгъа || хуед{{{псалъэпкъ}}}эгъа || хуев{{{псалъэпкъ}}}эгъа || хура{{{псалъэпкъ}}}эгъа 
|-
| блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман – щымыӀэныгъэ: || хуез{{{псалъэпкъ}}}эгъакъэ || хуеб{{{псалъэпкъ}}}эгъакъэ || хури{{{псалъэпкъ}}}эгъакъэ || хуед{{{псалъэпкъ}}}эгъакъэ || хуев{{{псалъэпкъ}}}эгъакъэ || хура{{{псалъэпкъ}}}эгъакъэ 
|-
| блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа и пэ ит зэман – щыӀэныгъэ: || хуез{{{псалъэпкъ}}}эгъат || хуеб{{{псалъэпкъ}}}эгъат || хури{{{псалъэпкъ}}}эгъат || хуед{{{псалъэпкъ}}}эгъат || хуев{{{псалъэпкъ}}}эгъат || хура{{{псалъэпкъ}}}эгъат 
|-
| блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа и пэ ит зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ: || хуез{{{псалъэпкъ}}}эгъатэкъэ || хуеб{{{псалъэпкъ}}}эгъатэкъэ || хури{{{псалъэпкъ}}}эгъатэкъэ || хуед{{{псалъэпкъ}}}эгъатэкъэ || хуев{{{псалъэпкъ}}}эгъатэкъэ || хура{{{псалъэпкъ}}}эгъатэкъэ 
|-
| блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман I – щыӀэныгъэ: || хуез{{{псалъэпкъ}}}э || хуеб{{{псалъэпкъ}}}э || хури{{{псалъэпкъ}}}э || хуед{{{псалъэпкъ}}}э || хуев{{{псалъэпкъ}}}э || хура{{{псалъэпкъ}}}э 
|-
| блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман I – щымыӀэныгъэ: || хуез{{{псалъэпкъ}}}экъэ || хуеб{{{псалъэпкъ}}}экъэ || хури{{{псалъэпкъ}}}экъэ || хуед{{{псалъэпкъ}}}экъэ || хуев{{{псалъэпкъ}}}экъэ || хура{{{псалъэпкъ}}}экъэ 
|-
| блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман II – щыӀэныгъэ: || хуез{{{псалъэпкъ}}}эт || хуеб{{{псалъэпкъ}}}эт || хури{{{псалъэпкъ}}}эт || хуед{{{псалъэпкъ}}}эт || хуев{{{псалъэпкъ}}}эт || хура{{{псалъэпкъ}}}эт 
|-
| блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман II – щымыӀэныгъэ: || хуез{{{псалъэпкъ}}}этэкъэ || хуеб{{{псалъэпкъ}}}этэкъэ || хури{{{псалъэпкъ}}}этэкъэ || хуед{{{псалъэпкъ}}}этэкъэ || хуев{{{псалъэпкъ}}}этэкъэ || хура{{{псалъэпкъ}}}этэкъэ 
|-
| къэкӀуэну  мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ: || хуез{{{псалъэпкъ}}}эн || хуеб{{{псалъэпкъ}}}эн || хури{{{псалъэпкъ}}}эн || хуед{{{псалъэпкъ}}}эн || хуев{{{псалъэпкъ}}}эн || хура{{{псалъэпкъ}}}эн 
|-
| къэкӀуэну  мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ: || хуез{{{псалъэпкъ}}}энкъэ || хуеб{{{псалъэпкъ}}}энкъэ || хури{{{псалъэпкъ}}}энкъэ || хуед{{{псалъэпкъ}}}энкъэ || хуев{{{псалъэпкъ}}}энкъэ || хура{{{псалъэпкъ}}}энкъэ 
|-
| къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ: || хуез{{{псалъэпкъ}}}эну || хуеб{{{псалъэпкъ}}}эну || хури{{{псалъэпкъ}}}эну || хуед{{{псалъэпкъ}}}эну || хуев{{{псалъэпкъ}}}эну || хура{{{псалъэпкъ}}}эну 
|-
| къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ: || хуез{{{псалъэпкъ}}}энукъэ || хуеб{{{псалъэпкъ}}}энукъэ || хури{{{псалъэпкъ}}}энукъэ || хуед{{{псалъэпкъ}}}энукъэ || хуев{{{псалъэпкъ}}}энукъэ || хура{{{псалъэпкъ}}}энукъэ 
|}

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! условнэ ипэжыпӀэкӀэ щыӀэ наклоненэ !! сэ  !! уэ !! абы !! дэ !! фэ !! абыхэм 
|-
| ит зэман – щыӀэныгъэ: || хуез{{{псалъэпкъ}}}эмэ || хуеб{{{псалъэпкъ}}}эмэ || хури{{{псалъэпкъ}}}эмэ || хуед{{{псалъэпкъ}}}эмэ || хуев{{{псалъэпкъ}}}эмэ || хура{{{псалъэпкъ}}}эмэ 
|-
| ит зэман – щымыӀэныгъэ: || хуезмы{{{псалъэпкъ}}}эмэ || хуумы{{{псалъэпкъ}}}эмэ || хуримы{{{псалъэпкъ}}}эмэ || хуедмы{{{псалъэпкъ}}}эмэ || хуевмы{{{псалъэпкъ}}}эмэ || хурамы{{{псалъэпкъ}}}эмэ 
|-
| блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ: || хуез{{{псалъэпкъ}}}амэ || хуеб{{{псалъэпкъ}}}амэ || хури{{{псалъэпкъ}}}амэ || хуед{{{псалъэпкъ}}}амэ || хуев{{{псалъэпкъ}}}амэ || хура{{{псалъэпкъ}}}амэ 
|-
| блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ: || хуезмы{{{псалъэпкъ}}}амэ || хуумы{{{псалъэпкъ}}}амэ || хуримы{{{псалъэпкъ}}}амэ || хуедмы{{{псалъэпкъ}}}амэ || хуевмы{{{псалъэпкъ}}}амэ || хурамы{{{псалъэпкъ}}}амэ 
|-
| блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект)– щыӀэныгъэ: || хуез{{{псалъэпкъ}}}эгъамэ || хуеб{{{псалъэпкъ}}}эгъамэ || хури{{{псалъэпкъ}}}эгъамэ || хуед{{{псалъэпкъ}}}эгъамэ || хуев{{{псалъэпкъ}}}эгъамэ || хура{{{псалъэпкъ}}}эгъамэ 
|-
| блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ: || хуезмы{{{псалъэпкъ}}}эгъамэ || хуумы{{{псалъэпкъ}}}эгъамэ || хуримы{{{псалъэпкъ}}}эгъамэ || хуедмы{{{псалъэпкъ}}}эгъамэ || хуевмы{{{псалъэпкъ}}}эгъамэ || хурамы{{{псалъэпкъ}}}эгъамэ 
|-
| къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ: || хуез{{{псалъэпкъ}}}энмэ || хуеб{{{псалъэпкъ}}}энмэ || хури{{{псалъэпкъ}}}энмэ || хуед{{{псалъэпкъ}}}энмэ || хуев{{{псалъэпкъ}}}энмэ || хура{{{псалъэпкъ}}}энмэ 
|-
| къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ: || хуезмы{{{псалъэпкъ}}}энмэ || хуумы{{{псалъэпкъ}}}энмэ || хуримы{{{псалъэпкъ}}}энмэ || хуедмы{{{псалъэпкъ}}}энмэ || хуевмы{{{псалъэпкъ}}}энмэ || хурамы{{{псалъэпкъ}}}энмэ 
|-
| къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ: || хуез{{{псалъэпкъ}}}энумэ || хуеб{{{псалъэпкъ}}}энумэ || хури{{{псалъэпкъ}}}энумэ || хуед{{{псалъэпкъ}}}энумэ || хуев{{{псалъэпкъ}}}энумэ || хура{{{псалъэпкъ}}}энумэ 
|-
| къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ: || хуезмы{{{псалъэпкъ}}}энумэ || хуумы{{{псалъэпкъ}}}энумэ || хуримы{{{псалъэпкъ}}}энумэ || хуедмы{{{псалъэпкъ}}}энумэ || хуевмы{{{псалъэпкъ}}}энумэ || хурамы{{{псалъэпкъ}}}энумэ 
|}

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! условнэ ипэжыпӀэкӀэ щымыӀэ наклоненэ !! сэ  !! уэ !! абы !! дэ !! фэ !! абыхэм 
|-
| ит зэман – щыӀэныгъэ: || хуез{{{псалъэпкъ}}}этэмэ || хуеб{{{псалъэпкъ}}}этэмэ || хури{{{псалъэпкъ}}}этэмэ || хуед{{{псалъэпкъ}}}этэмэ || хуев{{{псалъэпкъ}}}этэмэ || хура{{{псалъэпкъ}}}этэмэ 
|-
| ит зэман – щымыӀэныгъэ: || хуезмы{{{псалъэпкъ}}}этэмэ || хуумы{{{псалъэпкъ}}}этэмэ || хуримы{{{псалъэпкъ}}}этэмэ || хуедмы{{{псалъэпкъ}}}этэмэ || хуевмы{{{псалъэпкъ}}}этэмэ || хурамы{{{псалъэпкъ}}}этэмэ 
|-
| блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ: || хуез{{{псалъэпкъ}}}атэмэ || хуеб{{{псалъэпкъ}}}атэмэ || хури{{{псалъэпкъ}}}атэмэ || хуед{{{псалъэпкъ}}}атэмэ || хуев{{{псалъэпкъ}}}атэмэ || хура{{{псалъэпкъ}}}атэмэ 
|-
| блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ: || хуезмы{{{псалъэпкъ}}}атэмэ || хуумы{{{псалъэпкъ}}}атэмэ || хуримы{{{псалъэпкъ}}}атэмэ || хуедмы{{{псалъэпкъ}}}атэмэ || хуевмы{{{псалъэпкъ}}}атэмэ || хурамы{{{псалъэпкъ}}}атэмэ 
|-
| блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект)– щыӀэныгъэ: || хуез{{{псалъэпкъ}}}эгъатэмэ || хуеб{{{псалъэпкъ}}}эгъатэмэ || хури{{{псалъэпкъ}}}эгъатэмэ || хуед{{{псалъэпкъ}}}эгъатэмэ || хуев{{{псалъэпкъ}}}эгъатэмэ || хура{{{псалъэпкъ}}}эгъатэмэ 
|-
| блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ: || хуезмы{{{псалъэпкъ}}}эгъатэмэ || хуумы{{{псалъэпкъ}}}эгъатэмэ || хуримы{{{псалъэпкъ}}}эгъатэмэ || хуедмы{{{псалъэпкъ}}}эгъатэмэ || хуевмы{{{псалъэпкъ}}}эгъатэмэ || хурамы{{{псалъэпкъ}}}эгъатэмэ 
|-
| къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ: || хуез{{{псалъэпкъ}}}энтэмэ || хуеб{{{псалъэпкъ}}}энтэмэ || хури{{{псалъэпкъ}}}энтэмэ || хуед{{{псалъэпкъ}}}энтэмэ || хуев{{{псалъэпкъ}}}энтэмэ || хура{{{псалъэпкъ}}}энтэмэ 
|-
| къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ: || хуезмы{{{псалъэпкъ}}}энтэмэ || хуумы{{{псалъэпкъ}}}энтэмэ || хуримы{{{псалъэпкъ}}}энтэмэ || хуедмы{{{псалъэпкъ}}}энтэмэ || хуевмы{{{псалъэпкъ}}}энтэмэ || хурамы{{{псалъэпкъ}}}энтэмэ 
|-
| къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ: || хуез{{{псалъэпкъ}}}энутэмэ || хуеб{{{псалъэпкъ}}}энутэмэ || хури{{{псалъэпкъ}}}энутэмэ || хуед{{{псалъэпкъ}}}энутэмэ || хуев{{{псалъэпкъ}}}энутэмэ || хура{{{псалъэпкъ}}}энутэмэ 
|-
| къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ: || хуезмы{{{псалъэпкъ}}}энутэмэ || хуумы{{{псалъэпкъ}}}энутэмэ || хуримы{{{псалъэпкъ}}}энутэмэ || хуедмы{{{псалъэпкъ}}}энутэмэ || хуевмы{{{псалъэпкъ}}}энутэмэ || хурамы{{{псалъэпкъ}}}энутэмэ 
|}

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! сослагательнэ наклоненэ !! сэ  !! уэ !! абы !! дэ !! фэ !! абыхэм 
|-
| къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ: || хуез{{{псалъэпкъ}}}энт || хуеб{{{псалъэпкъ}}}энт || хури{{{псалъэпкъ}}}энт || хуед{{{псалъэпкъ}}}энт || хуев{{{псалъэпкъ}}}энт || хура{{{псалъэпкъ}}}энт 
|-
| къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ: || хуез{{{псалъэпкъ}}}энтэкъым || хуеб{{{псалъэпкъ}}}энтэкъым || хури{{{псалъэпкъ}}}энтэкъым || хуед{{{псалъэпкъ}}}энтэкъым || хуев{{{псалъэпкъ}}}энтэкъым || хура{{{псалъэпкъ}}}энтэкъым 
|-
| къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ: || хуез{{{псалъэпкъ}}}энут || хуеб{{{псалъэпкъ}}}энут || хури{{{псалъэпкъ}}}энут || хуед{{{псалъэпкъ}}}энут || хуев{{{псалъэпкъ}}}энут || хура{{{псалъэпкъ}}}энут 
|-
| къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ: || хуез{{{псалъэпкъ}}}энутэкъым || хуеб{{{псалъэпкъ}}}энутэкъым || хури{{{псалъэпкъ}}}энутэкъым || хуед{{{псалъэпкъ}}}энутэкъым || хуев{{{псалъэпкъ}}}энутэкъым || хура{{{псалъэпкъ}}}энутэкъым 
|}

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! уступительнэ ипэжыпӀэкӀэ щыӀэ наклоненэ !! сэ  !! уэ !! абы !! дэ !! фэ !! абыхэм 
|-
| ит зэман – щыӀэныгъэ: || хуез{{{псалъэпкъ}}}эми || хуеб{{{псалъэпкъ}}}эми || хури{{{псалъэпкъ}}}эми || хуед{{{псалъэпкъ}}}эми || хуев{{{псалъэпкъ}}}эми || хура{{{псалъэпкъ}}}эми 
|-
| ит зэман – щымыӀэныгъэ: || хуезмы{{{псалъэпкъ}}}эми || хуумы{{{псалъэпкъ}}}эми || хуримы{{{псалъэпкъ}}}эми || хуедмы{{{псалъэпкъ}}}эми || хуевмы{{{псалъэпкъ}}}эми || хурамы{{{псалъэпкъ}}}эми 
|-
| блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ: || хуез{{{псалъэпкъ}}}ами || хуеб{{{псалъэпкъ}}}ами || хури{{{псалъэпкъ}}}ами || хуед{{{псалъэпкъ}}}ами || хуев{{{псалъэпкъ}}}ами || хура{{{псалъэпкъ}}}ами 
|-
| блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ: || хуезмы{{{псалъэпкъ}}}ами || хуумы{{{псалъэпкъ}}}ами || хуримы{{{псалъэпкъ}}}ами || хуедмы{{{псалъэпкъ}}}ами || хуевмы{{{псалъэпкъ}}}ами || хурамы{{{псалъэпкъ}}}ами 
|-
| блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект)– щыӀэныгъэ: || хуез{{{псалъэпкъ}}}эгъами || хуеб{{{псалъэпкъ}}}эгъами || хури{{{псалъэпкъ}}}эгъами || хуед{{{псалъэпкъ}}}эгъами || хуев{{{псалъэпкъ}}}эгъами || хура{{{псалъэпкъ}}}эгъами 
|-
| блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ: || хуезмы{{{псалъэпкъ}}}эгъами || хуумы{{{псалъэпкъ}}}эгъами || хуримы{{{псалъэпкъ}}}эгъами || хуедмы{{{псалъэпкъ}}}эгъами || хуевмы{{{псалъэпкъ}}}эгъами || хурамы{{{псалъэпкъ}}}эгъами 
|-
| къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ: || хуез{{{псалъэпкъ}}}энми || хуеб{{{псалъэпкъ}}}энми || хури{{{псалъэпкъ}}}энми || хуед{{{псалъэпкъ}}}энми || хуев{{{псалъэпкъ}}}энми || хура{{{псалъэпкъ}}}энми 
|-
| къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ: || хуезмы{{{псалъэпкъ}}}энми || хуумы{{{псалъэпкъ}}}энми || хуримы{{{псалъэпкъ}}}энми || хуедмы{{{псалъэпкъ}}}энми || хуевмы{{{псалъэпкъ}}}энми || хурамы{{{псалъэпкъ}}}энми 
|-
| къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ: || хуез{{{псалъэпкъ}}}энуми || хуеб{{{псалъэпкъ}}}энуми || хури{{{псалъэпкъ}}}энуми || хуед{{{псалъэпкъ}}}энуми || хуев{{{псалъэпкъ}}}энуми || хура{{{псалъэпкъ}}}энуми 
|-
| къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ: || хуезмы{{{псалъэпкъ}}}энуми || хуумы{{{псалъэпкъ}}}энуми || хуримы{{{псалъэпкъ}}}энуми || хуедмы{{{псалъэпкъ}}}энуми || хуевмы{{{псалъэпкъ}}}энуми || хурамы{{{псалъэпкъ}}}энуми 
|}

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! уступительнэ ипэжыпӀэкӀэ щымыӀэ наклоненэ !! сэ  !! уэ !! абы !! дэ !! фэ !! абыхэм 
|-
| ит зэман – щыӀэныгъэ: || хуез{{{псалъэпкъ}}}этэми || хуеб{{{псалъэпкъ}}}этэми || хури{{{псалъэпкъ}}}этэми || хуед{{{псалъэпкъ}}}этэми || хуев{{{псалъэпкъ}}}этэми || хура{{{псалъэпкъ}}}этэми 
|-
| ит зэман – щымыӀэныгъэ: || хуезмы{{{псалъэпкъ}}}этэми || хуумы{{{псалъэпкъ}}}этэми || хуримы{{{псалъэпкъ}}}этэми || хуедмы{{{псалъэпкъ}}}этэми || хуевмы{{{псалъэпкъ}}}этэми || хурамы{{{псалъэпкъ}}}этэми 
|-
| блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ: || хуез{{{псалъэпкъ}}}атэми || хуеб{{{псалъэпкъ}}}атэми || хури{{{псалъэпкъ}}}атэми || хуед{{{псалъэпкъ}}}атэми || хуев{{{псалъэпкъ}}}атэми || хура{{{псалъэпкъ}}}атэми 
|-
| блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ: || хуезмы{{{псалъэпкъ}}}атэми || хуумы{{{псалъэпкъ}}}атэми || хуримы{{{псалъэпкъ}}}атэми || хуедмы{{{псалъэпкъ}}}атэми || хуевмы{{{псалъэпкъ}}}атэми || хурамы{{{псалъэпкъ}}}атэми 
|-
| блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект)– щыӀэныгъэ: || хуез{{{псалъэпкъ}}}эгъатэми || хуеб{{{псалъэпкъ}}}эгъатэми || хури{{{псалъэпкъ}}}эгъатэми || хуед{{{псалъэпкъ}}}эгъатэми || хуев{{{псалъэпкъ}}}эгъатэми || хура{{{псалъэпкъ}}}эгъатэми 
|-
| блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ: || хуезмы{{{псалъэпкъ}}}эгъатэми || хуумы{{{псалъэпкъ}}}эгъатэми || хуримы{{{псалъэпкъ}}}эгъатэми || хуедмы{{{псалъэпкъ}}}эгъатэми || хуевмы{{{псалъэпкъ}}}эгъатэми || хурамы{{{псалъэпкъ}}}эгъатэми 
|-
| къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ: || хуез{{{псалъэпкъ}}}энтэми || хуеб{{{псалъэпкъ}}}энтэми || хури{{{псалъэпкъ}}}энтэми || хуед{{{псалъэпкъ}}}энтэми || хуев{{{псалъэпкъ}}}энтэми || хура{{{псалъэпкъ}}}энтэми 
|-
| къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ: || хуезмы{{{псалъэпкъ}}}энтэми || хуумы{{{псалъэпкъ}}}энтэми || хуримы{{{псалъэпкъ}}}энтэми || хуедмы{{{псалъэпкъ}}}энтэми || хуевмы{{{псалъэпкъ}}}энтэми || хурамы{{{псалъэпкъ}}}энтэми 
|-
| къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ: || хуез{{{псалъэпкъ}}}энутэми || хуеб{{{псалъэпкъ}}}энутэми || хури{{{псалъэпкъ}}}энутэми || хуед{{{псалъэпкъ}}}энутэми || хуев{{{псалъэпкъ}}}энутэми || хура{{{псалъэпкъ}}}энутэми 
|-
| къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ: || хуезмы{{{псалъэпкъ}}}энутэми || хуумы{{{псалъэпкъ}}}энутэми || хуримы{{{псалъэпкъ}}}энутэми || хуедмы{{{псалъэпкъ}}}энутэми || хуевмы{{{псалъэпкъ}}}энутэми || хурамы{{{псалъэпкъ}}}энутэми 
|}

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! гъэщӀэгъуэныгъэ наклоненэ !! сэ  !! уэ !! абы !! дэ !! фэ !! абыхэм 
|-
|щыӀэныгъэ: || хуез{{{псалъэпкъ}}}аи || хуеб{{{псалъэпкъ}}}аи || хури{{{псалъэпкъ}}}аи || хуед{{{псалъэпкъ}}}аи || хуев{{{псалъэпкъ}}}аи || хура{{{псалъэпкъ}}}аи 
|-
|щымыӀэныгъэ: || хуез{{{псалъэпкъ}}}акъыми || хуеб{{{псалъэпкъ}}}акъыми || хури{{{псалъэпкъ}}}акъыми || хуед{{{псалъэпкъ}}}акъыми || хуевмы{{{псалъэпкъ}}}акъыми || хура{{{псалъэпкъ}}}акъыми 
|}

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! фӀэфӀыныгъэ  наклоненэ !! сэ  !! уэ !! абы !! дэ !! фэ !! абыхэм 
|-
|щыӀэныгъэ: || хуез{{{псалъэпкъ}}}ащэрэт || хуеб{{{псалъэпкъ}}}ащэрэт || хури{{{псалъэпкъ}}}ащэрэт || хуед{{{псалъэпкъ}}}ащэрэт || хуев{{{псалъэпкъ}}}ащэрэт || хура{{{псалъэпкъ}}}ащэрэт 
|-
|щымыӀэныгъэ: || хуезмы{{{псалъэпкъ}}}ащэрэт || хуумы{{{псалъэпкъ}}}ащэрэт || хуримы{{{псалъэпкъ}}}ащэрэт || хуедмы{{{псалъэпкъ}}}ащэрэт || хуевмы{{{псалъэпкъ}}}ащэрэт || хурамы{{{псалъэпкъ}}}ащэрэт 
|}

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! шэч къытехьэныгъэ наклоненэ !! сэ  !! уэ !! абы !! дэ !! фэ !! абыхэм 
|-
|гъэн-кӀэ мыгъэбелджыла - щыӀэныгъэ: || хуез{{{псалъэпкъ}}}агъэнщ || хуеб{{{псалъэпкъ}}}агъэнщ || хури{{{псалъэпкъ}}}агъэнщ || хуед{{{псалъэпкъ}}}агъэнщ || хуев{{{псалъэпкъ}}}агъэнщ || хура{{{псалъэпкъ}}}агъэнщ 
|-
|гъэн-кӀэ мыгъэбелджыла - щымыӀэныгъэ: || хуез{{{псалъэпкъ}}}агъэнкъым || хуеб{{{псалъэпкъ}}}агъэнкъым || хури{{{псалъэпкъ}}}агъэнкъым || хуед{{{псалъэпкъ}}}агъэнкъым || хуев{{{псалъэпкъ}}}агъэнкъым || хура{{{псалъэпкъ}}}агъэнкъым 
|-
|гъэнт-кӀэ мыгъэбелджыла - щыӀэныгъэ: || хуез{{{псалъэпкъ}}}агъэнт || хуеб{{{псалъэпкъ}}}агъэнт || хури{{{псалъэпкъ}}}агъэнт || хуед{{{псалъэпкъ}}}агъэнт || хуев{{{псалъэпкъ}}}агъэнт || хура{{{псалъэпкъ}}}агъэнт 
|-
|гъэнт-кӀэ мыгъэбелджыла - щымыӀэныгъэ: || хуез{{{псалъэпкъ}}}агъэнтэкъым || хуеб{{{псалъэпкъ}}}агъэнтэкъым || хури{{{псалъэпкъ}}}агъэнтэкъым || хуед{{{псалъэпкъ}}}агъэнтэкъым || хуев{{{псалъэпкъ}}}агъэнтэкъым || хура{{{псалъэпкъ}}}агъэнтэкъым 
|-
|гъэн-кӀэ мыгъэбелджыла зэрыупщӀэ - щыӀэныгъэ: || хуез{{{псалъэпкъ}}}агъэн || хуеб{{{псалъэпкъ}}}агъэн || хури{{{псалъэпкъ}}}агъэн || хуед{{{псалъэпкъ}}}агъэн || хуев{{{псалъэпкъ}}}агъэн || хура{{{псалъэпкъ}}}агъэн 
|-
|гъэн-кӀэ мыгъэбелджыла зэрыупщӀэ - щымыӀэныгъэ: || хуез{{{псалъэпкъ}}}агъэнкъэ || хуеб{{{псалъэпкъ}}}агъэнкъэ || хури{{{псалъэпкъ}}}агъэнкъэ || хуед{{{псалъэпкъ}}}агъэнкъэ || хуев{{{псалъэпкъ}}}агъэнкъэ || хура{{{псалъэпкъ}}}агъэнкъэ 
|-
|гъэнт-кӀэ мыгъэбелджыла зэрыупщӀэ - щыӀэныгъэ: || хуез{{{псалъэпкъ}}}агъэнт || хуеб{{{псалъэпкъ}}}агъэнт || хури{{{псалъэпкъ}}}агъэнт || хуед{{{псалъэпкъ}}}агъэнт || хуев{{{псалъэпкъ}}}агъэнт || хура{{{псалъэпкъ}}}агъэнт 
|-
|гъэнт-кӀэ мыгъэбелджыла зэрыупщӀэ - щымыӀэныгъэ: || хуез{{{псалъэпкъ}}}агъэнтэкъэ || хуеб{{{псалъэпкъ}}}агъэнтэкъэ || хури{{{псалъэпкъ}}}агъэнтэкъэ || хуед{{{псалъэпкъ}}}агъэнтэкъэ || хуев{{{псалъэпкъ}}}агъэнтэкъэ || хура{{{псалъэпкъ}}}агъэнтэкъэ 
|-
|гъэну-кӀэ гъэбелджыла - щыӀэныгъэ: || хуез{{{псалъэпкъ}}}агъэнущ || хуеб{{{псалъэпкъ}}}агъэнущ || хури{{{псалъэпкъ}}}агъэнущ || хуед{{{псалъэпкъ}}}агъэнущ || хуев{{{псалъэпкъ}}}агъэнущ || хура{{{псалъэпкъ}}}агъэнущ 
|-
|гъэну-кӀэ гъэбелджыла - щымыӀэныгъэ: || хуез{{{псалъэпкъ}}}агъэнукъым || хуеб{{{псалъэпкъ}}}агъэнукъым || хури{{{псалъэпкъ}}}агъэнукъым || хуед{{{псалъэпкъ}}}агъэнукъым || хуев{{{псалъэпкъ}}}агъэнукъым || хура{{{псалъэпкъ}}}агъэнукъым 
|-
|гъэнут-кӀэ гъэбелджыла - щыӀэныгъэ: || хуез{{{псалъэпкъ}}}агъэнут || хуеб{{{псалъэпкъ}}}агъэнут || хури{{{псалъэпкъ}}}агъэнут || хуед{{{псалъэпкъ}}}агъэнут || хуев{{{псалъэпкъ}}}агъэнут || хура{{{псалъэпкъ}}}агъэнут 
|-
|гъэнут-кӀэ гъэбелджыла - щымыӀэныгъэ: || хуез{{{псалъэпкъ}}}агъэнутэкъым || хуеб{{{псалъэпкъ}}}агъэнутэкъым || хури{{{псалъэпкъ}}}агъэнутэкъым || хуед{{{псалъэпкъ}}}агъэнутэкъым || хуев{{{псалъэпкъ}}}агъэнутэкъым || хура{{{псалъэпкъ}}}агъэнутэкъым 
|-
|гъэну-кӀэ гъэбелджыла зэрыупщӀэ - щыӀэныгъэ: || хуез{{{псалъэпкъ}}}агъэну || хуеб{{{псалъэпкъ}}}агъэну || хури{{{псалъэпкъ}}}агъэну || хуед{{{псалъэпкъ}}}агъэну || хуев{{{псалъэпкъ}}}агъэну || хура{{{псалъэпкъ}}}агъэну 
|-
|гъэну-кӀэ гъэбелджыла зэрыупщӀэ - щымыӀэныгъэ: || хуез{{{псалъэпкъ}}}агъэнукъэ || хуеб{{{псалъэпкъ}}}агъэнукъэ || хури{{{псалъэпкъ}}}агъэнукъэ || хуед{{{псалъэпкъ}}}агъэнукъэ || хуев{{{псалъэпкъ}}}агъэнукъэ || хура{{{псалъэпкъ}}}агъэнукъэ 
|-
|гъэнут-кӀэ гъэбелджыла зэрыупщӀэ - щыӀэныгъэ: || хуез{{{псалъэпкъ}}}агъэнут || хуеб{{{псалъэпкъ}}}агъэнут || хури{{{псалъэпкъ}}}агъэнут || хуед{{{псалъэпкъ}}}агъэнут || хуев{{{псалъэпкъ}}}агъэнут || хура{{{псалъэпкъ}}}агъэнут 
|-
|гъэнут-кӀэ гъэбелджыла зэрыупщӀэ - щымыӀэныгъэ: || хуез{{{псалъэпкъ}}}агъэнутэкъэ || хуеб{{{псалъэпкъ}}}агъэнутэкъэ || хури{{{псалъэпкъ}}}агъэнутэкъэ || хуед{{{псалъэпкъ}}}агъэнутэкъэ || хуев{{{псалъэпкъ}}}агъэнутэкъэ || хура{{{псалъэпкъ}}}агъэнутэкъэ 
|}

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! Зылэжь (субъектнэ) причастие !!
|-
| ит зэман - щыӀэныгъэ || хуезы{{{псалъэпкъ}}}э
|-
| ит зэман - щымыӀэныгъэ || хуезымы{{{псалъэпкъ}}}э
|-
| блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ || хуезы{{{псалъэпкъ}}}а
|-
| блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ || хуезымы{{{псалъэпкъ}}}а
|-
| блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ || хуезы{{{псалъэпкъ}}}эгъа
|-
| блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ || хуезымы{{{псалъэпкъ}}}эгъа
|-
| къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ || хуезы{{{псалъэпкъ}}}эн
|-
| къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ || хуезымы{{{псалъэпкъ}}}эн
|-
| къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ || хуезы{{{псалъэпкъ}}}эну
|-
| къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ || хуезымы{{{псалъэпкъ}}}эну
|}

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! Зэлэжь (объектнэ) причастие (щхьэм иту) !! сэ  !! уэ !! абы !! дэ !! фэ !! абыхэм
|-
| ит зэман - щыӀэныгъэ || хуез{{{псалъэпкъ}}}э || хуеб{{{псалъэпкъ}}}э || хури{{{псалъэпкъ}}}э || хуед{{{псалъэпкъ}}}э || хуев{{{псалъэпкъ}}}э || хура{{{псалъэпкъ}}}э 
|-
| ит зэман - щымыӀэныгъэ || хуезмы{{{псалъэпкъ}}}э || хуумы{{{псалъэпкъ}}}э || хуримы{{{псалъэпкъ}}}э || хуедмы{{{псалъэпкъ}}}э || хуевмы{{{псалъэпкъ}}}э ||  трамы{{{псалъэпкъ}}}э
|-
| блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ || хуез{{{псалъэпкъ}}}а || хуеб{{{псалъэпкъ}}}а || хури{{{псалъэпкъ}}}а || хуед{{{псалъэпкъ}}}а || хуев{{{псалъэпкъ}}}а || хура{{{псалъэпкъ}}}а 
|-
| блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ || хуезмы{{{псалъэпкъ}}}а || хуумы{{{псалъэпкъ}}}а || хуримы{{{псалъэпкъ}}}а || хуедмы{{{псалъэпкъ}}}а || хуевмы{{{псалъэпкъ}}}а || хурамы{{{псалъэпкъ}}}а
|-
| блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ || хуез{{{псалъэпкъ}}}эгъа || хуеб{{{псалъэпкъ}}}эгъа || хури{{{псалъэпкъ}}}эгъа || хуед{{{псалъэпкъ}}}эгъа || хуев{{{псалъэпкъ}}}эгъа || хура{{{псалъэпкъ}}}эгъа 
|-
| блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ || хуезмы{{{псалъэпкъ}}}эгъа || хуумы{{{псалъэпкъ}}}эгъа || хуримы{{{псалъэпкъ}}}эгъа || хуедмы{{{псалъэпкъ}}}эгъа || хуевмы{{{псалъэпкъ}}}эгъа || хурамы{{{псалъэпкъ}}}эгъа 
|-
| къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ || хуез{{{псалъэпкъ}}}эн || хуеб{{{псалъэпкъ}}}эн || хури{{{псалъэпкъ}}}эн || хуед{{{псалъэпкъ}}}эн || хуев{{{псалъэпкъ}}}эн  || хура{{{псалъэпкъ}}}эн 
|-
| къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ || хуезмы{{{псалъэпкъ}}}эн || хуумы{{{псалъэпкъ}}}эн || хуримы{{{псалъэпкъ}}}эн || хуедмы{{{псалъэпкъ}}}эн || хуевмы{{{псалъэпкъ}}}эн  || хурамы{{{псалъэпкъ}}}эн
|-
| къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ || хуез{{{псалъэпкъ}}}эну || хуеб{{{псалъэпкъ}}}эну || хури{{{псалъэпкъ}}}эну || хуед{{{псалъэпкъ}}}эну || хуев{{{псалъэпкъ}}}эну  || хура{{{псалъэпкъ}}}эну 
|-
| къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ || хуезмы{{{псалъэпкъ}}}эну || хуумы{{{псалъэпкъ}}}эну || хуримы{{{псалъэпкъ}}}эну || хуедмы{{{псалъэпкъ}}}эну || хуевмы{{{псалъэпкъ}}}эну  || хурамы{{{псалъэпкъ}}}эну
|}

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! Зэлэжь (объектэ) причастие (щхьэншэ) !! 
|-
| ит зэман - щыӀэныгъэ || хуе{{{псалъэпкъ}}}э
|-
| ит зэман - щымыӀэныгъэ || хуемы{{{псалъэпкъ}}}э
|-
| блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ || хуе{{{псалъэпкъ}}}а
|-
| блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ || хуемы{{{псалъэпкъ}}}а
|-
| блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ || хуе{{{псалъэпкъ}}}эгъа
|-
| блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ || хуемы{{{псалъэпкъ}}}эгъа
|-
| къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ || хуе{{{псалъэпкъ}}}эн
|-
| къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ || хуемы{{{псалъэпкъ}}}эн
|-
| къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ || хуе{{{псалъэпкъ}}}эну
|-
| къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ || хуемы{{{псалъэпкъ}}}эну
|}

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! Обстоятельственнэ причастиехэр !! сэ  !! уэ !! абы !! дэ !! фэ !! абыхэм
|-
! Лэжьыгъэм и къэхъукӀэр зыгъэбелджылы причастие !!  !!  !!  !!  !!  !! 
|-
| ит зэман - щыӀэныгъэ ||  зэрыхуез{{{псалъэпкъ}}}э || зэрыхуеб{{{псалъэпкъ}}}э || зэрыхури{{{псалъэпкъ}}}э || зэрыхуед{{{псалъэпкъ}}}э || зэрыхуев{{{псалъэпкъ}}}э  || зэрыхура{{{псалъэпкъ}}}э 
|-
| ит зэман - щымыӀэныгъэ || зэрыхуезмы{{{псалъэпкъ}}}э || зэрыхуумы{{{псалъэпкъ}}}э || зэрыхуримы{{{псалъэпкъ}}}э || зэрыхуедмы{{{псалъэпкъ}}}э || зэрыхуевмы{{{псалъэпкъ}}}э ||  зэрыхурамы{{{псалъэпкъ}}}э
|-
| блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ ||  зэрыхуез{{{псалъэпкъ}}}а || зэрыхуеб{{{псалъэпкъ}}}а || зэрыхури{{{псалъэпкъ}}}а || зэрыхуед{{{псалъэпкъ}}}а || зэрыхуев{{{псалъэпкъ}}}а || зэрыхура{{{псалъэпкъ}}}а 
|-
| блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ ||  зэрыхуезмы{{{псалъэпкъ}}}а || зэрыхуумы{{{псалъэпкъ}}}а || зэрыхуримы{{{псалъэпкъ}}}а || зэрыхуедмы{{{псалъэпкъ}}}а || зэрыхуевмы{{{псалъэпкъ}}}а || зэрыхурамы{{{псалъэпкъ}}}а 
|-
| блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ ||  зэрыхуез{{{псалъэпкъ}}}эгъа || зэрыхуеб{{{псалъэпкъ}}}эгъа || зэрыхури{{{псалъэпкъ}}}эгъа || зэрыхуед{{{псалъэпкъ}}}эгъа || зэрыхуев{{{псалъэпкъ}}}эгъа || зэрыхура{{{псалъэпкъ}}}эгъа 
|-
| блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ ||  зэрыхуезмы{{{псалъэпкъ}}}эгъа || зэрыхуумы{{{псалъэпкъ}}}эгъа || зэрыхуримы{{{псалъэпкъ}}}эгъа || зэрыхуедмы{{{псалъэпкъ}}}эгъа || зэрыхуевмы{{{псалъэпкъ}}}эгъа || зэрыхурамы{{{псалъэпкъ}}}эгъа 
|-
| къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ ||  зэрыхуез{{{псалъэпкъ}}}эн || зэрыхуеб{{{псалъэпкъ}}}эн || зэрыхури{{{псалъэпкъ}}}эн || зэрыхуед{{{псалъэпкъ}}}эн || зэрыхуев{{{псалъэпкъ}}}эн  || зэрыхура{{{псалъэпкъ}}}эн 
|-
| къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ ||  зэрыхуезмы{{{псалъэпкъ}}}эн || зэрыхуумы{{{псалъэпкъ}}}эн || зэрыхуримы{{{псалъэпкъ}}}эн || зэрыхуедмы{{{псалъэпкъ}}}эн || зэрыхуевмы{{{псалъэпкъ}}}эн  || зэрыхурамы{{{псалъэпкъ}}}эн
|-
| къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ ||  зэрыхуез{{{псалъэпкъ}}}эну || зэрыхуеб{{{псалъэпкъ}}}эну || зэрыхури{{{псалъэпкъ}}}эну || зэрыхуед{{{псалъэпкъ}}}эну || зэрыхуев{{{псалъэпкъ}}}эну  || зэрыхура{{{псалъэпкъ}}}эну 
|-
| къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ ||  зэрыхуезмы{{{псалъэпкъ}}}эну || зэрыхуумы{{{псалъэпкъ}}}эну || зэрыхуримы{{{псалъэпкъ}}}эну || зэрыхуедмы{{{псалъэпкъ}}}эну || зэрыхуевмы{{{псалъэпкъ}}}эну  || зэрыхурамы{{{псалъэпкъ}}}эну
|-
! Зэман/щӀыпӀэ зыгъэбелджылы причастие !!  !!  !!  !!  !!  !! 
|- 
| ит зэман - щыӀэныгъэ ||  щыхуез{{{псалъэпкъ}}}э || щыхуеб{{{псалъэпкъ}}}э || щыхури{{{псалъэпкъ}}}э || щыхуед{{{псалъэпкъ}}}э || щыхуев{{{псалъэпкъ}}}э  || щыхура{{{псалъэпкъ}}}э 
|-
| ит зэман - щымыӀэныгъэ || щыхуезмы{{{псалъэпкъ}}}э || щыхуумы{{{псалъэпкъ}}}э || щыхуримы{{{псалъэпкъ}}}э || щыхуедмы{{{псалъэпкъ}}}э || щыхуевмы{{{псалъэпкъ}}}э ||  щыхурамы{{{псалъэпкъ}}}э
|-
| блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ ||  щыхуез{{{псалъэпкъ}}}а || щыхуеб{{{псалъэпкъ}}}а || щыхури{{{псалъэпкъ}}}а || щыхуед{{{псалъэпкъ}}}а || щыхуев{{{псалъэпкъ}}}а || щыхура{{{псалъэпкъ}}}а 
|-
| блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ ||  щыхуезмы{{{псалъэпкъ}}}а || щыхуумы{{{псалъэпкъ}}}а || щыхуримы{{{псалъэпкъ}}}а || щыхуедмы{{{псалъэпкъ}}}а || щыхуевмы{{{псалъэпкъ}}}а || щыхурамы{{{псалъэпкъ}}}а 
|-
| блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ ||  щыхуез{{{псалъэпкъ}}}эгъа || щыхуеб{{{псалъэпкъ}}}эгъа || щыхури{{{псалъэпкъ}}}эгъа || щыхуед{{{псалъэпкъ}}}эгъа || щыхуев{{{псалъэпкъ}}}эгъа || щыхура{{{псалъэпкъ}}}эгъа 
|-
| блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ ||  щыхуезмы{{{псалъэпкъ}}}эгъа || щыхуумы{{{псалъэпкъ}}}эгъа || щыхуримы{{{псалъэпкъ}}}эгъа || щыхуедмы{{{псалъэпкъ}}}эгъа || щыхуевмы{{{псалъэпкъ}}}эгъа || щыхурамы{{{псалъэпкъ}}}эгъа 
|-
| къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ ||  щыхуез{{{псалъэпкъ}}}эн || щыхуеб{{{псалъэпкъ}}}эн || щыхури{{{псалъэпкъ}}}эн || щыхуед{{{псалъэпкъ}}}эн || щыхуев{{{псалъэпкъ}}}эн  || щыхура{{{псалъэпкъ}}}эн 
|-
| къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ ||  щыхуезмы{{{псалъэпкъ}}}эн || щыхуумы{{{псалъэпкъ}}}эн || щыхуримы{{{псалъэпкъ}}}эн || щыхуедмы{{{псалъэпкъ}}}эн || щыхуевмы{{{псалъэпкъ}}}эн  || щыхурамы{{{псалъэпкъ}}}эн
|-
| къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ ||  щыхуез{{{псалъэпкъ}}}эну || щыхуеб{{{псалъэпкъ}}}эну || щыхури{{{псалъэпкъ}}}эну || щыхуед{{{псалъэпкъ}}}эну || щыхуев{{{псалъэпкъ}}}эну  || щыхура{{{псалъэпкъ}}}эну 
|-
| къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ ||  щыхуезмы{{{псалъэпкъ}}}эну || щыхуумы{{{псалъэпкъ}}}эну || щыхуримы{{{псалъэпкъ}}}эну || щыхуедмы{{{псалъэпкъ}}}эну || щыхуевмы{{{псалъэпкъ}}}эну  || щыхурамы{{{псалъэпкъ}}}эну
|-
! ЩӀыпӀэ зыгъэбелджылы причастие !!  !!  !!  !!  !!  !! 
|-
| ит зэман - щыӀэныгъэ ||  здыхуез{{{псалъэпкъ}}}э || здыхуеб{{{псалъэпкъ}}}э || здыхури{{{псалъэпкъ}}}э || здыхуед{{{псалъэпкъ}}}э || здыхуев{{{псалъэпкъ}}}э  || здыхура{{{псалъэпкъ}}}э 
|-
| ит зэман - щымыӀэныгъэ || здыхуезмы{{{псалъэпкъ}}}э || здыхуумы{{{псалъэпкъ}}}э || здыхуримы{{{псалъэпкъ}}}э || здыхуедмы{{{псалъэпкъ}}}э || здыхуевмы{{{псалъэпкъ}}}э ||  здыхурамы{{{псалъэпкъ}}}э
|-
| блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ ||  здыхуез{{{псалъэпкъ}}}а || здыхуеб{{{псалъэпкъ}}}а || здыхури{{{псалъэпкъ}}}а || здыхуед{{{псалъэпкъ}}}а || здыхуев{{{псалъэпкъ}}}а || здыхура{{{псалъэпкъ}}}а 
|-
| блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ ||  здыхуезмы{{{псалъэпкъ}}}а || здыхуумы{{{псалъэпкъ}}}а || здыхуримы{{{псалъэпкъ}}}а || здыхуедмы{{{псалъэпкъ}}}а || здыхуевмы{{{псалъэпкъ}}}а || здыхурамы{{{псалъэпкъ}}}а 
|-
| блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ ||  здыхуез{{{псалъэпкъ}}}эгъа || здыхуеб{{{псалъэпкъ}}}эгъа || здыхури{{{псалъэпкъ}}}эгъа || здыхуед{{{псалъэпкъ}}}эгъа || здыхуев{{{псалъэпкъ}}}эгъа || здыхура{{{псалъэпкъ}}}эгъа 
|-
| блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ ||  здыхуезмы{{{псалъэпкъ}}}эгъа || здыхуумы{{{псалъэпкъ}}}эгъа || здыхуримы{{{псалъэпкъ}}}эгъа || здыхуедмы{{{псалъэпкъ}}}эгъа || здыхуевмы{{{псалъэпкъ}}}эгъа || здыхурамы{{{псалъэпкъ}}}эгъа 
|-
| къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ ||  здыхуез{{{псалъэпкъ}}}эн || здыхуеб{{{псалъэпкъ}}}эн || здыхури{{{псалъэпкъ}}}эн || здыхуед{{{псалъэпкъ}}}эн || здыхуев{{{псалъэпкъ}}}эн  || здыхура{{{псалъэпкъ}}}эн 
|-
| къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ ||  здыхуезмы{{{псалъэпкъ}}}эн || здыхуумы{{{псалъэпкъ}}}эн || здыхуримы{{{псалъэпкъ}}}эн || здыхуедмы{{{псалъэпкъ}}}эн || здыхуевмы{{{псалъэпкъ}}}эн  || здыхурамы{{{псалъэпкъ}}}эн
|-
| къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ ||  здыхуез{{{псалъэпкъ}}}эну || здыхуеб{{{псалъэпкъ}}}эну || здыхури{{{псалъэпкъ}}}эну || здыхуед{{{псалъэпкъ}}}эну || здыхуев{{{псалъэпкъ}}}эну  || здыхура{{{псалъэпкъ}}}эну 
|-
| къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ ||  здыхуезмы{{{псалъэпкъ}}}эну || здыхуумы{{{псалъэпкъ}}}эну || здыхуримы{{{псалъэпкъ}}}эну || здыхуедмы{{{псалъэпкъ}}}эну || здыхуевмы{{{псалъэпкъ}}}эну  || здыхурамы{{{псалъэпкъ}}}эну
|-
! Щхьэусыгъуэ, мурад зыгъэбелджылы причастие !!  !!  !!  !!  !!  !! 
|-
| ит зэман - щыӀэныгъэ ||  щӀыхуез{{{псалъэпкъ}}}э || щӀыхуеб{{{псалъэпкъ}}}э || щӀыхури{{{псалъэпкъ}}}э || щӀыхуед{{{псалъэпкъ}}}э || щӀыхуев{{{псалъэпкъ}}}э  || щӀыхура{{{псалъэпкъ}}}э 
|-
| ит зэман - щымыӀэныгъэ || щӀыхуезмы{{{псалъэпкъ}}}э || щӀыхуумы{{{псалъэпкъ}}}э || щӀыхуримы{{{псалъэпкъ}}}э || щӀыхуедмы{{{псалъэпкъ}}}э || щӀыхуевмы{{{псалъэпкъ}}}э ||  щӀыхурамы{{{псалъэпкъ}}}э
|-
| блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ ||  щӀыхуез{{{псалъэпкъ}}}а || щӀыхуеб{{{псалъэпкъ}}}а || щӀыхури{{{псалъэпкъ}}}а || щӀыхуед{{{псалъэпкъ}}}а || щӀыхуев{{{псалъэпкъ}}}а || щӀыхура{{{псалъэпкъ}}}а 
|-
| блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ ||  щӀыхуезмы{{{псалъэпкъ}}}а || щӀыхуумы{{{псалъэпкъ}}}а || щӀыхуримы{{{псалъэпкъ}}}а || щӀыхуедмы{{{псалъэпкъ}}}а || щӀыхуевмы{{{псалъэпкъ}}}а || щӀыхурамы{{{псалъэпкъ}}}а 
|-
| блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ ||  щӀыхуез{{{псалъэпкъ}}}эгъа || щӀыхуеб{{{псалъэпкъ}}}эгъа || щӀыхури{{{псалъэпкъ}}}эгъа || щӀыхуед{{{псалъэпкъ}}}эгъа || щӀыхуев{{{псалъэпкъ}}}эгъа || щӀыхура{{{псалъэпкъ}}}эгъа 
|-
| блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ ||  щӀыхуезмы{{{псалъэпкъ}}}эгъа || щӀыхуумы{{{псалъэпкъ}}}эгъа || щӀыхуримы{{{псалъэпкъ}}}эгъа || щӀыхуедмы{{{псалъэпкъ}}}эгъа || щӀыхуевмы{{{псалъэпкъ}}}эгъа || щӀыхурамы{{{псалъэпкъ}}}эгъа 
|-
| къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ ||  щӀыхуез{{{псалъэпкъ}}}эн || щӀыхуеб{{{псалъэпкъ}}}эн || щӀыхури{{{псалъэпкъ}}}эн || щӀыхуед{{{псалъэпкъ}}}эн || щӀыхуев{{{псалъэпкъ}}}эн  || щӀыхура{{{псалъэпкъ}}}эн 
|-
| къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ ||  щӀыхуезмы{{{псалъэпкъ}}}эн || щӀыхуумы{{{псалъэпкъ}}}эн || щӀыхуримы{{{псалъэпкъ}}}эн || щӀыхуедмы{{{псалъэпкъ}}}эн || щӀыхуевмы{{{псалъэпкъ}}}эн  || щӀыхурамы{{{псалъэпкъ}}}эн
|-
| къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ ||  щӀыхуез{{{псалъэпкъ}}}эну || щӀыхуеб{{{псалъэпкъ}}}эну || щӀыхури{{{псалъэпкъ}}}эну || щӀыхуед{{{псалъэпкъ}}}эну || щӀыхуев{{{псалъэпкъ}}}эну  || щӀыхура{{{псалъэпкъ}}}эну 
|-
| къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ ||  щӀыхуезмы{{{псалъэпкъ}}}эну || щӀыхуумы{{{псалъэпкъ}}}эну || щӀыхуримы{{{псалъэпкъ}}}эну || щӀыхуедмы{{{псалъэпкъ}}}эну || щӀыхуевмы{{{псалъэпкъ}}}эну  || щӀыхурамы{{{псалъэпкъ}}}эну
|}

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! Деепричастиехэр !! сэ  !! уэ !! абы !! дэ !! фэ !! абыхэм
|-
| ит зэман - щыӀэныгъэ || хуез{{{псалъэпкъ}}}эу || хуеб{{{псалъэпкъ}}}эу || хури{{{псалъэпкъ}}}эу || хуед{{{псалъэпкъ}}}эу || хуев{{{псалъэпкъ}}}эу || хура{{{псалъэпкъ}}}эу 
|-
| ит зэман - щымыӀэныгъэ || хуезмы{{{псалъэпкъ}}}эу || хуумы{{{псалъэпкъ}}}эу || хуримы{{{псалъэпкъ}}}эу || хуедмы{{{псалъэпкъ}}}эу || хуевмы{{{псалъэпкъ}}}эу || хурамы{{{псалъэпкъ}}}эу 
|-
| блэкӀа зэман - щыӀэныгъэ || хуез{{{псалъэпкъ}}}ауэ || хуеб{{{псалъэпкъ}}}ауэ || хури{{{псалъэпкъ}}}ауэ || хуед{{{псалъэпкъ}}}ауэ || хуев{{{псалъэпкъ}}}ауэ || хура{{{псалъэпкъ}}}ауэ 
|-
| блэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ || хуезмы{{{псалъэпкъ}}}ауэ || хуумы{{{псалъэпкъ}}}ауэ || хуримы{{{псалъэпкъ}}}ауэ || хуедмы{{{псалъэпкъ}}}ауэ || хуевмы{{{псалъэпкъ}}}ауэ || хурамы{{{псалъэпкъ}}}ауэ 
|-
| урэ-кӀэ деепричастие - щыӀэныгъэ || хуез{{{псалъэпкъ}}}эурэ || хуеб{{{псалъэпкъ}}}эурэ || хури{{{псалъэпкъ}}}эурэ || хуед{{{псалъэпкъ}}}эурэ || хуев{{{псалъэпкъ}}}эурэ || хура{{{псалъэпкъ}}}эурэ 
|-
| урэ-кӀэ деепричастие - щымыӀэныгъэ || хуезмы{{{псалъэпкъ}}}эурэ || хуумы{{{псалъэпкъ}}}эурэ || хуримы{{{псалъэпкъ}}}эурэ || хуедмы{{{псалъэпкъ}}}эурэ || хуевмы{{{псалъэпкъ}}}эурэ || хурамы{{{псалъэпкъ}}}эурэ
|}

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! Прямой дополненэ -- ит зэман щыӀэныгъэ фащэ !! !! !!  Прямой Дополненэ!! !! !!
|-
! !! сэ  !! уэ !! ар !! дэ !! фэ !! ахэр
|-
! Подлежащэ !! !! !! !! !! !! 
|-
| '''сэ''' ||  -- || пхузо{{{псалъэпкъ}}}э || хузо{{{псалъэпкъ}}}э || -- || фхузо{{{псалъэпкъ}}}э || яхузо{{{псалъэпкъ}}}э 
|-
| '''уэ''' ||  схубо{{{псалъэпкъ}}}э || -- || хубо{{{псалъэпкъ}}}э || тхубо{{{псалъэпкъ}}}э || -- || яхубо{{{псалъэпкъ}}}э
|-
| '''абы''' ||  схуре{{{псалъэпкъ}}}э || пхуре{{{псалъэпкъ}}}э || хуре{{{псалъэпкъ}}}э || тхуре{{{псалъэпкъ}}}э || фхуре{{{псалъэпкъ}}}э || яхуре{{{псалъэпкъ}}}э
|-
| '''дэ''' ||  -- || пхудо{{{псалъэпкъ}}}э || худо{{{псалъэпкъ}}}э || -- || фхудо{{{псалъэпкъ}}}э || яхудо{{{псалъэпкъ}}}э
|-
| '''фэ''' || схуво{{{псалъэпкъ}}}э || -- || хуво{{{псалъэпкъ}}}э || тхуво{{{псалъэпкъ}}}э || -- || яхуво{{{псалъэпкъ}}}э
|-
| '''абыхэм''' ||  схура{{{псалъэпкъ}}}э || пхура{{{псалъэпкъ}}}э || хура{{{псалъэпкъ}}}э || тхура{{{псалъэпкъ}}}э || фхура{{{псалъэпкъ}}}э || яхура{{{псалъэпкъ}}}э
|}

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! Прямой дополненэ -- фащэ псори (ит зэман щыӀэныгъэ фащэм нэгъуэщӀ) !! !! !! Прямой Дополненэ !! !! !!
|-
! !! сэ  !! уэ !! ар !! дэ !! фэ !! ахэр
|-
! Подлежащэ !! !! !! !! !! !! 
|-
| '''сэ''' ||  -- || пхуез{{{псалъэпкъ}}}эрэ || хуез{{{псалъэпкъ}}}эрэ || -- || фхуез{{{псалъэпкъ}}}эрэ || яхуез{{{псалъэпкъ}}}эрэ
|-
| '''уэ''' ||  схуеб{{{псалъэпкъ}}}эрэ || -- || хуеб{{{псалъэпкъ}}}эрэ || тхуеб{{{псалъэпкъ}}}эрэ || -- || яхуеб{{{псалъэпкъ}}}эрэ 
|-
| '''абы''' ||  схури{{{псалъэпкъ}}}эрэ || пхури{{{псалъэпкъ}}}эрэ || хури{{{псалъэпкъ}}}эрэ || тхури{{{псалъэпкъ}}}эрэ || фхури{{{псалъэпкъ}}}эрэ || яхури{{{псалъэпкъ}}}эрэ 
|-
| '''дэ''' ||  -- || пхуед{{{псалъэпкъ}}}эрэ || хуед{{{псалъэпкъ}}}эрэ || -- || фхуед{{{псалъэпкъ}}}эрэ || яхуед{{{псалъэпкъ}}}эрэ
|-
| '''фэ''' || схуев{{{псалъэпкъ}}}эрэ || -- || хуев{{{псалъэпкъ}}}эрэ || тхуев{{{псалъэпкъ}}}эрэ || -- || хуев{{{псалъэпкъ}}}эрэ
|-
| '''абыхэм''' ||  схура{{{псалъэпкъ}}}эрэ || пхура{{{псалъэпкъ}}}эрэ || хура{{{псалъэпкъ}}}эрэ || тхура{{{псалъэпкъ}}}эрэ || фхура{{{псалъэпкъ}}}эрэ || яхура{{{псалъэпкъ}}}эрэ
|}

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! !!  !! -э-кӀэ цӀэ склоненэм и фащэхэр !!  !! 
|-
! !! Закъуэ бжьыгъэ  !! !! Куэд бжьыгъэ  !! 
|-
| || '''Мыбелджылы''' || '''Белджылы''' || '''Мыбелджылы''' || '''Белджылы'''
|-
| '''Именительнэ:''' || [{{{псалъэпкъ}}}]э || [{{{псалъэпкъ}}}]эр || -- || [{{{псалъэпкъ}}}]эхэр
|-
| '''Эргативнэ:''' || [{{{псалъэпкъ}}}]э || [{{{псалъэпкъ}}}]эм || --  || [{{{псалъэпкъ}}}]эхэм
|-
| '''Послеложнэ:''' || [{{{псалъэпкъ}}}]экӀэ || [{{{псалъэпкъ}}}]эмкӀэ || [{{{псалъэпкъ}}}]эхэкӀэ || [{{{псалъэпкъ}}}]эхэмкӀэ
|-
| '''Обстоятельственнэ:''' || [{{{псалъэпкъ}}}]эуэ || [{{{псалъэпкъ}}}]эрауэ || [{{{псалъэпкъ}}}]эхэу || [{{{псалъэпкъ}}}]эхэрауэ
|}

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! !!  !! -а-кӀэ цӀэ склоненэм и фащэхэр !!  !! 
|-
! !! Закъуэ бжьыгъэ  !! !! Куэд бжьыгъэ  !! 
|-
| || '''Мыбелджылы''' || '''Белджылы''' || '''Мыбелджылы''' || '''Белджылы'''
|-
| '''Именительнэ:''' || [{{{псалъэпкъ}}}]а || [{{{псалъэпкъ}}}]ар || -- || [{{{псалъэпкъ}}}]ахэр
|-
| '''Эргативнэ:''' || [{{{псалъэпкъ}}}]а || [{{{псалъэпкъ}}}]ам || --  || [{{{псалъэпкъ}}}]ахэм
|-
| '''Послеложнэ:''' || [{{{псалъэпкъ}}}]акӀэ || [{{{псалъэпкъ}}}]амкӀэ || [{{{псалъэпкъ}}}]ахэкӀэ || [{{{псалъэпкъ}}}]ахэмкӀэ
|-
| '''Обстоятельственнэ:''' || [{{{псалъэпкъ}}}]ауэ || [{{{псалъэпкъ}}}]арауэ || [{{{псалъэпкъ}}}]ахэу || [{{{псалъэпкъ}}}]ахэрауэ
|}

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! !!  !! -эн-кӀэ цӀэ склоненэм и фащэхэр !!  !! 
|-
! !! Закъуэ бжьыгъэ  !! !! Куэд бжьыгъэ  !! 
|-
| || '''Мыбелджылы''' || '''Белджылы''' || '''Мыбелджылы''' || '''Белджылы'''
|-
| '''Именительнэ:''' || [{{{псалъэпкъ}}}]эн || [{{{псалъэпкъ}}}]эныр || -- || [{{{псалъэпкъ}}}]энхэр
|-
| '''Эргативнэ:''' || [{{{псалъэпкъ}}}]эн || [{{{псалъэпкъ}}}]эным || --  || [{{{псалъэпкъ}}}]энхэм
|-
| '''Послеложнэ:''' || [{{{псалъэпкъ}}}]энкӀэ || [{{{псалъэпкъ}}}]энымкӀэ || [{{{псалъэпкъ}}}]энхэкӀэ || [{{{псалъэпкъ}}}]энхэмкӀэ
|-
| '''Обстоятельственнэ:'' || [{{{псалъэпкъ}}}]эну || [{{{псалъэпкъ}}}]энырауэ || [{{{псалъэпкъ}}}]энхэу || [{{{псалъэпкъ}}}]энхэрауэ
|}

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! !!  !!  -эну-кӀэ цӀэ склоненэм и фащэхэр !!  !! 
|-
! !! Закъуэ бжьыгъэ  !! !! Куэд бжьыгъэ  !! 
|-
| || '''Мыбелджылы''' || '''Белджылы''' || '''Мыбелджылы''' || '''Белджылы'''
|-
| '''Именительнэ:''' || [{{{псалъэпкъ}}}]эну || [{{{псалъэпкъ}}}]энур || -- || [{{{псалъэпкъ}}}]энухэр
|-
| '''Эргативнэ:''' || [{{{псалъэпкъ}}}]эну || [{{{псалъэпкъ}}}]энум || --  || [{{{псалъэпкъ}}}]энухэм
|-
| '''Послеложнэ:''' || [{{{псалъэпкъ}}}]энукӀэ || [{{{псалъэпкъ}}}]энумкӀэ || [{{{псалъэпкъ}}}]энухэкӀэ || [{{{псалъэпкъ}}}]энухэмкӀэ
|-
| '''Обстоятельственнэ:''' || [{{{псалъэпкъ}}}]энууэ || [{{{псалъэпкъ}}}]энурауэ || [{{{псалъэпкъ}}}]энухэу || [{{{псалъэпкъ}}}]энухэрауэ
|}
&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>7hz94a921q2qmvekvhx1ym9vrzsbru4</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>130372</id>
      <parentid>130367</parentid>
      <timestamp>2026-11-11T05:35:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rhdkabardian</username>
        <id>5</id>
      </contributor>
      <origin>130372</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="72172" sha1="fqkjpmbxv3iknx6yberi6353556w9lw" xml:space="preserve">&lt;!--Template:спр-лъэӏ-хуе-жьбд-э --&gt;

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! Инфинитив (масдар) !!
|-
| щыӀэныгъэ: || хуе{{{псалъэпкъ}}}эн
|-
| щымыӀэныгъэ: || хуемы{{{псалъэпкъ}}}эн
|}

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! Инфинитив (масдар) щхьэкӀэ зэхъуэкӀа !! сэ  !! уэ !! абы !! дэ !! фэ !! абыхэм
|-
| щыӀэныгъэ: || хуез{{{псалъэпкъ}}}эн || хуеб{{{псалъэпкъ}}}эн || хури{{{псалъэпкъ}}}эн || хуед{{{псалъэпкъ}}}эн || хуев{{{псалъэпкъ}}}эн || хура{{{псалъэпкъ}}}эн
|-
| щымыӀэныгъэ: || хуезмы{{{псалъэпкъ}}}эн || хуумы{{{псалъэпкъ}}}эн || хуримы{{{псалъэпкъ}}}эн || хуедмы{{{псалъэпкъ}}}эн || хуевмы{{{псалъэпкъ}}}эн || хурамы{{{псалъэпкъ}}}эн
|}

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! Унафэ наклоненэ !! уэ !! фэ 
|-
| щыӀэныгъэ: || хуе{{{псалъэпкъ}}}э! || хуев{{{псалъэпкъ}}}э!
|-
| щымыӀэныгъэ: || хуумы{{{псалъэпкъ}}}э! || хуевмы{{{псалъэпкъ}}}э!
|}

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! Ре-кӀэ унафэ наклоненэ !! сэ  !! уэ !! абы !! дэ !! фэ !! абыхэм
|-
| щыӀэныгъэ: || сыхуре{{{псалъэпкъ}}}э || ухуре{{{псалъэпкъ}}}э || хурыре{{{псалъэпкъ}}}э || дыхуре{{{псалъэпкъ}}}э || фыхуре{{{псалъэпкъ}}}э || хурыре{{{псалъэпкъ}}}э
|-
| щымыӀэныгъэ: || сыхуремы{{{псалъэпкъ}}}э || ухуремы{{{псалъэпкъ}}}э || хурыремы{{{псалъэпкъ}}}э || дыхуремы{{{псалъэпкъ}}}э || фыхуремы{{{псалъэпкъ}}}э || хурыремы{{{псалъэпкъ}}}э
|}

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! ЗэраӀуатэ наклоненэ !! сэ  !! уэ !! абы !! дэ !! фэ !! абыхэм
|-
| ит зэман – щыӀэныгъэ: || хузо{{{псалъэпкъ}}}э(р) || хубо{{{псалъэпкъ}}}э(р) || хуре{{{псалъэпкъ}}}э(р) || худо{{{псалъэпкъ}}}э(р) || хуво{{{псалъэпкъ}}}э(р) || хура{{{псалъэпкъ}}}э(р)
|-
| ит зэман – щымыӀэныгъэ: || хуез{{{псалъэпкъ}}}эркъым || хуеб{{{псалъэпкъ}}}эркъым || хури{{{псалъэпкъ}}}эркъым || хуед{{{псалъэпкъ}}}эркъым || хуев{{{псалъэпкъ}}}эркъым || хура{{{псалъэпкъ}}}эркъым
|-
| блэкӀа зэфӀэмыкӀа зэман (имперфект) – щыӀэныгъэ: || хуез{{{псалъэпкъ}}}э(р)т || хуеб{{{псалъэпкъ}}}э(р)т || хури{{{псалъэпкъ}}}э(р)т || хуед{{{псалъэпкъ}}}э(р)т || хуев{{{псалъэпкъ}}}э(р)т || хура{{{псалъэпкъ}}}э(р)т
|-
| блэкӀа зэфӀэмыкӀа зэман (имперфект) – щымыӀэныгъэ: || хуез{{{псалъэпкъ}}}э(р)тэкъым || хуеб{{{псалъэпкъ}}}э(р)тэкъым || хури{{{псалъэпкъ}}}э(р)тэкъым || хуед{{{псалъэпкъ}}}э(р)тэкъым || хуев{{{псалъэпкъ}}}э(р)тэкъым || хура{{{псалъэпкъ}}}э(р)тэкъым
|-
| блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ: || хуез{{{псалъэпкъ}}}ащ || хуеб{{{псалъэпкъ}}}ащ || хури{{{псалъэпкъ}}}ащ || хуед{{{псалъэпкъ}}}ащ || хуев{{{псалъэпкъ}}}ащ || хура{{{псалъэпкъ}}}ащ 
|-
| блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ: || хуез{{{псалъэпкъ}}}акъым || хуеб{{{псалъэпкъ}}}акъым || хури{{{псалъэпкъ}}}акъым || хуед{{{псалъэпкъ}}}акъым || хуев{{{псалъэпкъ}}}акъым || хура{{{псалъэпкъ}}}акъым
|-
| блэкӀа зэфӀэкӀа и пэ ит зэман (плюс квамперфект) – щыӀэныгъэ: || хуез{{{псалъэпкъ}}}ат || хуеб{{{псалъэпкъ}}}ат || хури{{{псалъэпкъ}}}ат || хуед{{{псалъэпкъ}}}ат || хуев{{{псалъэпкъ}}}ат || хура{{{псалъэпкъ}}}ат 
|-
| блэкӀа зэфӀэкӀа и пэ ит зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ: || хуез{{{псалъэпкъ}}}атэкъым || хуеб{{{псалъэпкъ}}}атэкъым || хури{{{псалъэпкъ}}}атэкъым || хуед{{{псалъэпкъ}}}атэкъым || хуед{{{псалъэпкъ}}}атэкъым || хура{{{псалъэпкъ}}}атэкъым 
|-
| блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман – щыӀэныгъэ: || хуез{{{псалъэпкъ}}}эгъащ || хуеб{{{псалъэпкъ}}}эгъащ || хури{{{псалъэпкъ}}}эгъащ || хуед{{{псалъэпкъ}}}эгъащ || хуев{{{псалъэпкъ}}}эгъащ || хура{{{псалъэпкъ}}}эгъащ 
|-
| блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман – щымыӀэныгъэ: || хуез{{{псалъэпкъ}}}эгъакъым || хуеб{{{псалъэпкъ}}}эгъакъым || хури{{{псалъэпкъ}}}эгъакъым || хуед{{{псалъэпкъ}}}эгъакъым || хуев{{{псалъэпкъ}}}эгъакъым || хура{{{псалъэпкъ}}}эгъакъым 
|-
| блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа и пэ ит зэман – щыӀэныгъэ: || хуез{{{псалъэпкъ}}}эгъат || хуеб{{{псалъэпкъ}}}эгъат || хури{{{псалъэпкъ}}}эгъат || хуед{{{псалъэпкъ}}}эгъат || хуев{{{псалъэпкъ}}}эгъат ||тра{{{псалъэпкъ}}}эгъат 
|-
| блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа и пэ ит зэман – щымыӀэныгъэ: || хуез{{{псалъэпкъ}}}эгъатэкъым || хуеб{{{псалъэпкъ}}}эгъатэкъым ||три{{{псалъэпкъ}}}эгъатэкъым || хуед{{{псалъэпкъ}}}эгъатэкъым || хуев{{{псалъэпкъ}}}эгъатэкъым ||тра{{{псалъэпкъ}}}эгъатэкъым 
|-
| блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман I – щыӀэныгъэ: || хуез{{{псалъэпкъ}}}эщ || хуеб{{{псалъэпкъ}}}эщ || хури{{{псалъэпкъ}}}эщ || хуед{{{псалъэпкъ}}}эщ || хуев{{{псалъэпкъ}}}эщ || хура{{{псалъэпкъ}}}эщ 
|-
| блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман I – щымыӀэныгъэ: || хуез{{{псалъэпкъ}}}экъым || хуеб{{{псалъэпкъ}}}экъым || хури{{{псалъэпкъ}}}экъым || хуед{{{псалъэпкъ}}}экъым || хуев{{{псалъэпкъ}}}экъым || хура{{{псалъэпкъ}}}экъым 
|-
| блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман II – щыӀэныгъэ: || хуез{{{псалъэпкъ}}}эт || хуеб{{{псалъэпкъ}}}эт || хури{{{псалъэпкъ}}}эт || хуед{{{псалъэпкъ}}}эт || хуев{{{псалъэпкъ}}}эт || хура{{{псалъэпкъ}}}эт 
|-
| блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман II – щымыӀэныгъэ: || хуез{{{псалъэпкъ}}}этэкъым || хуеб{{{псалъэпкъ}}}этэкъым || хури{{{псалъэпкъ}}}этэкъым || хуед{{{псалъэпкъ}}}этэкъым || хуев{{{псалъэпкъ}}}этэкъым || хура{{{псалъэпкъ}}}этэкъым 
|-
| къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ: || хуез{{{псалъэпкъ}}}энщ || хуеб{{{псалъэпкъ}}}энщ || хури{{{псалъэпкъ}}}энщ || хуед{{{псалъэпкъ}}}энщ || хуев{{{псалъэпкъ}}}энщ || хура{{{псалъэпкъ}}}энщ 
|-
| къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ: || хуез{{{псалъэпкъ}}}энкъым || хуеб{{{псалъэпкъ}}}энкъым || хури{{{псалъэпкъ}}}энкъым || хуед{{{псалъэпкъ}}}энкъым || хуев{{{псалъэпкъ}}}энкъым || хура{{{псалъэпкъ}}}энкъым 
|-
| къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ: || хуез{{{псалъэпкъ}}}энущ || хуеб{{{псалъэпкъ}}}энущ || хури{{{псалъэпкъ}}}энущ || хуед{{{псалъэпкъ}}}энущ || хуев{{{псалъэпкъ}}}энущ || хура{{{псалъэпкъ}}}энущ 
|-
| къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ: || хуез{{{псалъэпкъ}}}энукъым || хуеб{{{псалъэпкъ}}}энукъым || хури{{{псалъэпкъ}}}энукъым || хуед{{{псалъэпкъ}}}энукъым || хуев{{{псалъэпкъ}}}энукъым || хура{{{псалъэпкъ}}}энукъым 
|}

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! ЗэрыупщӀэ наклоненэ !! сэ  !! уэ !! абы !! дэ !! фэ !! абыхэм 
|-
| ит зэман – щыӀэныгъэ: || хуез{{{псалъэпкъ}}}эрэ || хуеб{{{псалъэпкъ}}}эрэ || хури{{{псалъэпкъ}}}эрэ || хуед{{{псалъэпкъ}}}эрэ || хуев{{{псалъэпкъ}}}эрэ || хура{{{псалъэпкъ}}}эрэ 
|-
| ит зэман – щымыӀэныгъэ: || хуез{{{псалъэпкъ}}}эркъэ || хуеб{{{псалъэпкъ}}}эркъэ || хури{{{псалъэпкъ}}}эркъэ || хуед{{{псалъэпкъ}}}эркъэ || хуев{{{псалъэпкъ}}}эркъэ || хура{{{псалъэпкъ}}}эркъэ 
|-
| блэкӀа зэфӀэмыкӀа зэман (имперфект) – щыӀэныгъэ: || хуез{{{псалъэпкъ}}}э(р)т || хуеб{{{псалъэпкъ}}}э(р)т || хури{{{псалъэпкъ}}}э(р)т || хуед{{{псалъэпкъ}}}э(р)т || хуев{{{псалъэпкъ}}}э(р)т || хура{{{псалъэпкъ}}}э(р)т
|-
| блэкӀа зэфӀэмыкӀа зэман (имперфект) – щымыӀэныгъэ: || хуез{{{псалъэпкъ}}}э(р)тэкъэ || хуеб{{{псалъэпкъ}}}э(р)тэкъэ || хури{{{псалъэпкъ}}}э(р)тэкъэ || хуед{{{псалъэпкъ}}}э(р)тэкъэ || хуев{{{псалъэпкъ}}}э(р)тэкъэ || хура{{{псалъэпкъ}}}э(р)тэкъэ
|-
| блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ: || хуез{{{псалъэпкъ}}}а || хуеб{{{псалъэпкъ}}}а || хури{{{псалъэпкъ}}}а || хуед{{{псалъэпкъ}}}а || хуев{{{псалъэпкъ}}}а || хура{{{псалъэпкъ}}}а
|-
| блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ: || хуез{{{псалъэпкъ}}}акъэ || хуеб{{{псалъэпкъ}}}акъэ || хури{{{псалъэпкъ}}}акъэ || хуед{{{псалъэпкъ}}}акъэ || хуев{{{псалъэпкъ}}}акъэ || хура{{{псалъэпкъ}}}акъэ 
|-
| блэкӀа зэфӀэкӀа и пэ ит зэман (плюс квамперфект) – щыӀэныгъэ: || хуез{{{псалъэпкъ}}}ат || хуеб{{{псалъэпкъ}}}ат || хури{{{псалъэпкъ}}}ат || хуед{{{псалъэпкъ}}}ат || хуев{{{псалъэпкъ}}}ат || хура{{{псалъэпкъ}}}ат 
|-
| блэкӀа зэфӀэкӀа и пэ ит зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ: || хуез{{{псалъэпкъ}}}атэкъэ || хуеб{{{псалъэпкъ}}}атэкъэ || хури{{{псалъэпкъ}}}атэкъэ || хуед{{{псалъэпкъ}}}атэкъэ || хуев{{{псалъэпкъ}}}атэкъэ || хура{{{псалъэпкъ}}}атэкъэ 
|-
| блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман – щыӀэныгъэ: || хуез{{{псалъэпкъ}}}эгъа || хуеб{{{псалъэпкъ}}}эгъа || хури{{{псалъэпкъ}}}эгъа || хуед{{{псалъэпкъ}}}эгъа || хуев{{{псалъэпкъ}}}эгъа || хура{{{псалъэпкъ}}}эгъа 
|-
| блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман – щымыӀэныгъэ: || хуез{{{псалъэпкъ}}}эгъакъэ || хуеб{{{псалъэпкъ}}}эгъакъэ || хури{{{псалъэпкъ}}}эгъакъэ || хуед{{{псалъэпкъ}}}эгъакъэ || хуев{{{псалъэпкъ}}}эгъакъэ || хура{{{псалъэпкъ}}}эгъакъэ 
|-
| блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа и пэ ит зэман – щыӀэныгъэ: || хуез{{{псалъэпкъ}}}эгъат || хуеб{{{псалъэпкъ}}}эгъат || хури{{{псалъэпкъ}}}эгъат || хуед{{{псалъэпкъ}}}эгъат || хуев{{{псалъэпкъ}}}эгъат || хура{{{псалъэпкъ}}}эгъат 
|-
| блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа и пэ ит зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ: || хуез{{{псалъэпкъ}}}эгъатэкъэ || хуеб{{{псалъэпкъ}}}эгъатэкъэ || хури{{{псалъэпкъ}}}эгъатэкъэ || хуед{{{псалъэпкъ}}}эгъатэкъэ || хуев{{{псалъэпкъ}}}эгъатэкъэ || хура{{{псалъэпкъ}}}эгъатэкъэ 
|-
| блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман I – щыӀэныгъэ: || хуез{{{псалъэпкъ}}}э || хуеб{{{псалъэпкъ}}}э || хури{{{псалъэпкъ}}}э || хуед{{{псалъэпкъ}}}э || хуев{{{псалъэпкъ}}}э || хура{{{псалъэпкъ}}}э 
|-
| блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман I – щымыӀэныгъэ: || хуез{{{псалъэпкъ}}}экъэ || хуеб{{{псалъэпкъ}}}экъэ || хури{{{псалъэпкъ}}}экъэ || хуед{{{псалъэпкъ}}}экъэ || хуев{{{псалъэпкъ}}}экъэ || хура{{{псалъэпкъ}}}экъэ 
|-
| блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман II – щыӀэныгъэ: || хуез{{{псалъэпкъ}}}эт || хуеб{{{псалъэпкъ}}}эт || хури{{{псалъэпкъ}}}эт || хуед{{{псалъэпкъ}}}эт || хуев{{{псалъэпкъ}}}эт || хура{{{псалъэпкъ}}}эт 
|-
| блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман II – щымыӀэныгъэ: || хуез{{{псалъэпкъ}}}этэкъэ || хуеб{{{псалъэпкъ}}}этэкъэ || хури{{{псалъэпкъ}}}этэкъэ || хуед{{{псалъэпкъ}}}этэкъэ || хуев{{{псалъэпкъ}}}этэкъэ || хура{{{псалъэпкъ}}}этэкъэ 
|-
| къэкӀуэну  мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ: || хуез{{{псалъэпкъ}}}эн || хуеб{{{псалъэпкъ}}}эн || хури{{{псалъэпкъ}}}эн || хуед{{{псалъэпкъ}}}эн || хуев{{{псалъэпкъ}}}эн || хура{{{псалъэпкъ}}}эн 
|-
| къэкӀуэну  мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ: || хуез{{{псалъэпкъ}}}энкъэ || хуеб{{{псалъэпкъ}}}энкъэ || хури{{{псалъэпкъ}}}энкъэ || хуед{{{псалъэпкъ}}}энкъэ || хуев{{{псалъэпкъ}}}энкъэ || хура{{{псалъэпкъ}}}энкъэ 
|-
| къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ: || хуез{{{псалъэпкъ}}}эну || хуеб{{{псалъэпкъ}}}эну || хури{{{псалъэпкъ}}}эну || хуед{{{псалъэпкъ}}}эну || хуев{{{псалъэпкъ}}}эну || хура{{{псалъэпкъ}}}эну 
|-
| къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ: || хуез{{{псалъэпкъ}}}энукъэ || хуеб{{{псалъэпкъ}}}энукъэ || хури{{{псалъэпкъ}}}энукъэ || хуед{{{псалъэпкъ}}}энукъэ || хуев{{{псалъэпкъ}}}энукъэ || хура{{{псалъэпкъ}}}энукъэ 
|}

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! условнэ ипэжыпӀэкӀэ щыӀэ наклоненэ !! сэ  !! уэ !! абы !! дэ !! фэ !! абыхэм 
|-
| ит зэман – щыӀэныгъэ: || хуез{{{псалъэпкъ}}}эмэ || хуеб{{{псалъэпкъ}}}эмэ || хури{{{псалъэпкъ}}}эмэ || хуед{{{псалъэпкъ}}}эмэ || хуев{{{псалъэпкъ}}}эмэ || хура{{{псалъэпкъ}}}эмэ 
|-
| ит зэман – щымыӀэныгъэ: || хуезмы{{{псалъэпкъ}}}эмэ || хуумы{{{псалъэпкъ}}}эмэ || хуримы{{{псалъэпкъ}}}эмэ || хуедмы{{{псалъэпкъ}}}эмэ || хуевмы{{{псалъэпкъ}}}эмэ || хурамы{{{псалъэпкъ}}}эмэ 
|-
| блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ: || хуез{{{псалъэпкъ}}}амэ || хуеб{{{псалъэпкъ}}}амэ || хури{{{псалъэпкъ}}}амэ || хуед{{{псалъэпкъ}}}амэ || хуев{{{псалъэпкъ}}}амэ || хура{{{псалъэпкъ}}}амэ 
|-
| блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ: || хуезмы{{{псалъэпкъ}}}амэ || хуумы{{{псалъэпкъ}}}амэ || хуримы{{{псалъэпкъ}}}амэ || хуедмы{{{псалъэпкъ}}}амэ || хуевмы{{{псалъэпкъ}}}амэ || хурамы{{{псалъэпкъ}}}амэ 
|-
| блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект)– щыӀэныгъэ: || хуез{{{псалъэпкъ}}}эгъамэ || хуеб{{{псалъэпкъ}}}эгъамэ || хури{{{псалъэпкъ}}}эгъамэ || хуед{{{псалъэпкъ}}}эгъамэ || хуев{{{псалъэпкъ}}}эгъамэ || хура{{{псалъэпкъ}}}эгъамэ 
|-
| блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ: || хуезмы{{{псалъэпкъ}}}эгъамэ || хуумы{{{псалъэпкъ}}}эгъамэ || хуримы{{{псалъэпкъ}}}эгъамэ || хуедмы{{{псалъэпкъ}}}эгъамэ || хуевмы{{{псалъэпкъ}}}эгъамэ || хурамы{{{псалъэпкъ}}}эгъамэ 
|-
| къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ: || хуез{{{псалъэпкъ}}}энмэ || хуеб{{{псалъэпкъ}}}энмэ || хури{{{псалъэпкъ}}}энмэ || хуед{{{псалъэпкъ}}}энмэ || хуев{{{псалъэпкъ}}}энмэ || хура{{{псалъэпкъ}}}энмэ 
|-
| къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ: || хуезмы{{{псалъэпкъ}}}энмэ || хуумы{{{псалъэпкъ}}}энмэ || хуримы{{{псалъэпкъ}}}энмэ || хуедмы{{{псалъэпкъ}}}энмэ || хуевмы{{{псалъэпкъ}}}энмэ || хурамы{{{псалъэпкъ}}}энмэ 
|-
| къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ: || хуез{{{псалъэпкъ}}}энумэ || хуеб{{{псалъэпкъ}}}энумэ || хури{{{псалъэпкъ}}}энумэ || хуед{{{псалъэпкъ}}}энумэ || хуев{{{псалъэпкъ}}}энумэ || хура{{{псалъэпкъ}}}энумэ 
|-
| къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ: || хуезмы{{{псалъэпкъ}}}энумэ || хуумы{{{псалъэпкъ}}}энумэ || хуримы{{{псалъэпкъ}}}энумэ || хуедмы{{{псалъэпкъ}}}энумэ || хуевмы{{{псалъэпкъ}}}энумэ || хурамы{{{псалъэпкъ}}}энумэ 
|}

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! условнэ ипэжыпӀэкӀэ щымыӀэ наклоненэ !! сэ  !! уэ !! абы !! дэ !! фэ !! абыхэм 
|-
| ит зэман – щыӀэныгъэ: || хуез{{{псалъэпкъ}}}этэмэ || хуеб{{{псалъэпкъ}}}этэмэ || хури{{{псалъэпкъ}}}этэмэ || хуед{{{псалъэпкъ}}}этэмэ || хуев{{{псалъэпкъ}}}этэмэ || хура{{{псалъэпкъ}}}этэмэ 
|-
| ит зэман – щымыӀэныгъэ: || хуезмы{{{псалъэпкъ}}}этэмэ || хуумы{{{псалъэпкъ}}}этэмэ || хуримы{{{псалъэпкъ}}}этэмэ || хуедмы{{{псалъэпкъ}}}этэмэ || хуевмы{{{псалъэпкъ}}}этэмэ || хурамы{{{псалъэпкъ}}}этэмэ 
|-
| блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ: || хуез{{{псалъэпкъ}}}атэмэ || хуеб{{{псалъэпкъ}}}атэмэ || хури{{{псалъэпкъ}}}атэмэ || хуед{{{псалъэпкъ}}}атэмэ || хуев{{{псалъэпкъ}}}атэмэ || хура{{{псалъэпкъ}}}атэмэ 
|-
| блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ: || хуезмы{{{псалъэпкъ}}}атэмэ || хуумы{{{псалъэпкъ}}}атэмэ || хуримы{{{псалъэпкъ}}}атэмэ || хуедмы{{{псалъэпкъ}}}атэмэ || хуевмы{{{псалъэпкъ}}}атэмэ || хурамы{{{псалъэпкъ}}}атэмэ 
|-
| блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект)– щыӀэныгъэ: || хуез{{{псалъэпкъ}}}эгъатэмэ || хуеб{{{псалъэпкъ}}}эгъатэмэ || хури{{{псалъэпкъ}}}эгъатэмэ || хуед{{{псалъэпкъ}}}эгъатэмэ || хуев{{{псалъэпкъ}}}эгъатэмэ || хура{{{псалъэпкъ}}}эгъатэмэ 
|-
| блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ: || хуезмы{{{псалъэпкъ}}}эгъатэмэ || хуумы{{{псалъэпкъ}}}эгъатэмэ || хуримы{{{псалъэпкъ}}}эгъатэмэ || хуедмы{{{псалъэпкъ}}}эгъатэмэ || хуевмы{{{псалъэпкъ}}}эгъатэмэ || хурамы{{{псалъэпкъ}}}эгъатэмэ 
|-
| къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ: || хуез{{{псалъэпкъ}}}энтэмэ || хуеб{{{псалъэпкъ}}}энтэмэ || хури{{{псалъэпкъ}}}энтэмэ || хуед{{{псалъэпкъ}}}энтэмэ || хуев{{{псалъэпкъ}}}энтэмэ || хура{{{псалъэпкъ}}}энтэмэ 
|-
| къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ: || хуезмы{{{псалъэпкъ}}}энтэмэ || хуумы{{{псалъэпкъ}}}энтэмэ || хуримы{{{псалъэпкъ}}}энтэмэ || хуедмы{{{псалъэпкъ}}}энтэмэ || хуевмы{{{псалъэпкъ}}}энтэмэ || хурамы{{{псалъэпкъ}}}энтэмэ 
|-
| къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ: || хуез{{{псалъэпкъ}}}энутэмэ || хуеб{{{псалъэпкъ}}}энутэмэ || хури{{{псалъэпкъ}}}энутэмэ || хуед{{{псалъэпкъ}}}энутэмэ || хуев{{{псалъэпкъ}}}энутэмэ || хура{{{псалъэпкъ}}}энутэмэ 
|-
| къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ: || хуезмы{{{псалъэпкъ}}}энутэмэ || хуумы{{{псалъэпкъ}}}энутэмэ || хуримы{{{псалъэпкъ}}}энутэмэ || хуедмы{{{псалъэпкъ}}}энутэмэ || хуевмы{{{псалъэпкъ}}}энутэмэ || хурамы{{{псалъэпкъ}}}энутэмэ 
|}

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! сослагательнэ наклоненэ !! сэ  !! уэ !! абы !! дэ !! фэ !! абыхэм 
|-
| къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ: || хуез{{{псалъэпкъ}}}энт || хуеб{{{псалъэпкъ}}}энт || хури{{{псалъэпкъ}}}энт || хуед{{{псалъэпкъ}}}энт || хуев{{{псалъэпкъ}}}энт || хура{{{псалъэпкъ}}}энт 
|-
| къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ: || хуез{{{псалъэпкъ}}}энтэкъым || хуеб{{{псалъэпкъ}}}энтэкъым || хури{{{псалъэпкъ}}}энтэкъым || хуед{{{псалъэпкъ}}}энтэкъым || хуев{{{псалъэпкъ}}}энтэкъым || хура{{{псалъэпкъ}}}энтэкъым 
|-
| къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ: || хуез{{{псалъэпкъ}}}энут || хуеб{{{псалъэпкъ}}}энут || хури{{{псалъэпкъ}}}энут || хуед{{{псалъэпкъ}}}энут || хуев{{{псалъэпкъ}}}энут || хура{{{псалъэпкъ}}}энут 
|-
| къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ: || хуез{{{псалъэпкъ}}}энутэкъым || хуеб{{{псалъэпкъ}}}энутэкъым || хури{{{псалъэпкъ}}}энутэкъым || хуед{{{псалъэпкъ}}}энутэкъым || хуев{{{псалъэпкъ}}}энутэкъым || хура{{{псалъэпкъ}}}энутэкъым 
|}

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! уступительнэ ипэжыпӀэкӀэ щыӀэ наклоненэ !! сэ  !! уэ !! абы !! дэ !! фэ !! абыхэм 
|-
| ит зэман – щыӀэныгъэ: || хуез{{{псалъэпкъ}}}эми || хуеб{{{псалъэпкъ}}}эми || хури{{{псалъэпкъ}}}эми || хуед{{{псалъэпкъ}}}эми || хуев{{{псалъэпкъ}}}эми || хура{{{псалъэпкъ}}}эми 
|-
| ит зэман – щымыӀэныгъэ: || хуезмы{{{псалъэпкъ}}}эми || хуумы{{{псалъэпкъ}}}эми || хуримы{{{псалъэпкъ}}}эми || хуедмы{{{псалъэпкъ}}}эми || хуевмы{{{псалъэпкъ}}}эми || хурамы{{{псалъэпкъ}}}эми 
|-
| блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ: || хуез{{{псалъэпкъ}}}ами || хуеб{{{псалъэпкъ}}}ами || хури{{{псалъэпкъ}}}ами || хуед{{{псалъэпкъ}}}ами || хуев{{{псалъэпкъ}}}ами || хура{{{псалъэпкъ}}}ами 
|-
| блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ: || хуезмы{{{псалъэпкъ}}}ами || хуумы{{{псалъэпкъ}}}ами || хуримы{{{псалъэпкъ}}}ами || хуедмы{{{псалъэпкъ}}}ами || хуевмы{{{псалъэпкъ}}}ами || хурамы{{{псалъэпкъ}}}ами 
|-
| блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект)– щыӀэныгъэ: || хуез{{{псалъэпкъ}}}эгъами || хуеб{{{псалъэпкъ}}}эгъами || хури{{{псалъэпкъ}}}эгъами || хуед{{{псалъэпкъ}}}эгъами || хуев{{{псалъэпкъ}}}эгъами || хура{{{псалъэпкъ}}}эгъами 
|-
| блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ: || хуезмы{{{псалъэпкъ}}}эгъами || хуумы{{{псалъэпкъ}}}эгъами || хуримы{{{псалъэпкъ}}}эгъами || хуедмы{{{псалъэпкъ}}}эгъами || хуевмы{{{псалъэпкъ}}}эгъами || хурамы{{{псалъэпкъ}}}эгъами 
|-
| къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ: || хуез{{{псалъэпкъ}}}энми || хуеб{{{псалъэпкъ}}}энми || хури{{{псалъэпкъ}}}энми || хуед{{{псалъэпкъ}}}энми || хуев{{{псалъэпкъ}}}энми || хура{{{псалъэпкъ}}}энми 
|-
| къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ: || хуезмы{{{псалъэпкъ}}}энми || хуумы{{{псалъэпкъ}}}энми || хуримы{{{псалъэпкъ}}}энми || хуедмы{{{псалъэпкъ}}}энми || хуевмы{{{псалъэпкъ}}}энми || хурамы{{{псалъэпкъ}}}энми 
|-
| къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ: || хуез{{{псалъэпкъ}}}энуми || хуеб{{{псалъэпкъ}}}энуми || хури{{{псалъэпкъ}}}энуми || хуед{{{псалъэпкъ}}}энуми || хуев{{{псалъэпкъ}}}энуми || хура{{{псалъэпкъ}}}энуми 
|-
| къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ: || хуезмы{{{псалъэпкъ}}}энуми || хуумы{{{псалъэпкъ}}}энуми || хуримы{{{псалъэпкъ}}}энуми || хуедмы{{{псалъэпкъ}}}энуми || хуевмы{{{псалъэпкъ}}}энуми || хурамы{{{псалъэпкъ}}}энуми 
|}

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! уступительнэ ипэжыпӀэкӀэ щымыӀэ наклоненэ !! сэ  !! уэ !! абы !! дэ !! фэ !! абыхэм 
|-
| ит зэман – щыӀэныгъэ: || хуез{{{псалъэпкъ}}}этэми || хуеб{{{псалъэпкъ}}}этэми || хури{{{псалъэпкъ}}}этэми || хуед{{{псалъэпкъ}}}этэми || хуев{{{псалъэпкъ}}}этэми || хура{{{псалъэпкъ}}}этэми 
|-
| ит зэман – щымыӀэныгъэ: || хуезмы{{{псалъэпкъ}}}этэми || хуумы{{{псалъэпкъ}}}этэми || хуримы{{{псалъэпкъ}}}этэми || хуедмы{{{псалъэпкъ}}}этэми || хуевмы{{{псалъэпкъ}}}этэми || хурамы{{{псалъэпкъ}}}этэми 
|-
| блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ: || хуез{{{псалъэпкъ}}}атэми || хуеб{{{псалъэпкъ}}}атэми || хури{{{псалъэпкъ}}}атэми || хуед{{{псалъэпкъ}}}атэми || хуев{{{псалъэпкъ}}}атэми || хура{{{псалъэпкъ}}}атэми 
|-
| блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ: || хуезмы{{{псалъэпкъ}}}атэми || хуумы{{{псалъэпкъ}}}атэми || хуримы{{{псалъэпкъ}}}атэми || хуедмы{{{псалъэпкъ}}}атэми || хуевмы{{{псалъэпкъ}}}атэми || хурамы{{{псалъэпкъ}}}атэми 
|-
| блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект)– щыӀэныгъэ: || хуез{{{псалъэпкъ}}}эгъатэми || хуеб{{{псалъэпкъ}}}эгъатэми || хури{{{псалъэпкъ}}}эгъатэми || хуед{{{псалъэпкъ}}}эгъатэми || хуев{{{псалъэпкъ}}}эгъатэми || хура{{{псалъэпкъ}}}эгъатэми 
|-
| блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ: || хуезмы{{{псалъэпкъ}}}эгъатэми || хуумы{{{псалъэпкъ}}}эгъатэми || хуримы{{{псалъэпкъ}}}эгъатэми || хуедмы{{{псалъэпкъ}}}эгъатэми || хуевмы{{{псалъэпкъ}}}эгъатэми || хурамы{{{псалъэпкъ}}}эгъатэми 
|-
| къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ: || хуез{{{псалъэпкъ}}}энтэми || хуеб{{{псалъэпкъ}}}энтэми || хури{{{псалъэпкъ}}}энтэми || хуед{{{псалъэпкъ}}}энтэми || хуев{{{псалъэпкъ}}}энтэми || хура{{{псалъэпкъ}}}энтэми 
|-
| къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ: || хуезмы{{{псалъэпкъ}}}энтэми || хуумы{{{псалъэпкъ}}}энтэми || хуримы{{{псалъэпкъ}}}энтэми || хуедмы{{{псалъэпкъ}}}энтэми || хуевмы{{{псалъэпкъ}}}энтэми || хурамы{{{псалъэпкъ}}}энтэми 
|-
| къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ: || хуез{{{псалъэпкъ}}}энутэми || хуеб{{{псалъэпкъ}}}энутэми || хури{{{псалъэпкъ}}}энутэми || хуед{{{псалъэпкъ}}}энутэми || хуев{{{псалъэпкъ}}}энутэми || хура{{{псалъэпкъ}}}энутэми 
|-
| къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ: || хуезмы{{{псалъэпкъ}}}энутэми || хуумы{{{псалъэпкъ}}}энутэми || хуримы{{{псалъэпкъ}}}энутэми || хуедмы{{{псалъэпкъ}}}энутэми || хуевмы{{{псалъэпкъ}}}энутэми || хурамы{{{псалъэпкъ}}}энутэми 
|}

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! гъэщӀэгъуэныгъэ наклоненэ !! сэ  !! уэ !! абы !! дэ !! фэ !! абыхэм 
|-
|щыӀэныгъэ: || хуез{{{псалъэпкъ}}}аи || хуеб{{{псалъэпкъ}}}аи || хури{{{псалъэпкъ}}}аи || хуед{{{псалъэпкъ}}}аи || хуев{{{псалъэпкъ}}}аи || хура{{{псалъэпкъ}}}аи 
|-
|щымыӀэныгъэ: || хуез{{{псалъэпкъ}}}акъыми || хуеб{{{псалъэпкъ}}}акъыми || хури{{{псалъэпкъ}}}акъыми || хуед{{{псалъэпкъ}}}акъыми || хуевмы{{{псалъэпкъ}}}акъыми || хура{{{псалъэпкъ}}}акъыми 
|}

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! фӀэфӀыныгъэ  наклоненэ !! сэ  !! уэ !! абы !! дэ !! фэ !! абыхэм 
|-
|щыӀэныгъэ: || хуез{{{псалъэпкъ}}}ащэрэт || хуеб{{{псалъэпкъ}}}ащэрэт || хури{{{псалъэпкъ}}}ащэрэт || хуед{{{псалъэпкъ}}}ащэрэт || хуев{{{псалъэпкъ}}}ащэрэт || хура{{{псалъэпкъ}}}ащэрэт 
|-
|щымыӀэныгъэ: || хуезмы{{{псалъэпкъ}}}ащэрэт || хуумы{{{псалъэпкъ}}}ащэрэт || хуримы{{{псалъэпкъ}}}ащэрэт || хуедмы{{{псалъэпкъ}}}ащэрэт || хуевмы{{{псалъэпкъ}}}ащэрэт || хурамы{{{псалъэпкъ}}}ащэрэт 
|}

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! шэч къытехьэныгъэ наклоненэ !! сэ  !! уэ !! абы !! дэ !! фэ !! абыхэм 
|-
|гъэн-кӀэ мыгъэбелджыла - щыӀэныгъэ: || хуез{{{псалъэпкъ}}}агъэнщ || хуеб{{{псалъэпкъ}}}агъэнщ || хури{{{псалъэпкъ}}}агъэнщ || хуед{{{псалъэпкъ}}}агъэнщ || хуев{{{псалъэпкъ}}}агъэнщ || хура{{{псалъэпкъ}}}агъэнщ 
|-
|гъэн-кӀэ мыгъэбелджыла - щымыӀэныгъэ: || хуез{{{псалъэпкъ}}}агъэнкъым || хуеб{{{псалъэпкъ}}}агъэнкъым || хури{{{псалъэпкъ}}}агъэнкъым || хуед{{{псалъэпкъ}}}агъэнкъым || хуев{{{псалъэпкъ}}}агъэнкъым || хура{{{псалъэпкъ}}}агъэнкъым 
|-
|гъэнт-кӀэ мыгъэбелджыла - щыӀэныгъэ: || хуез{{{псалъэпкъ}}}агъэнт || хуеб{{{псалъэпкъ}}}агъэнт || хури{{{псалъэпкъ}}}агъэнт || хуед{{{псалъэпкъ}}}агъэнт || хуев{{{псалъэпкъ}}}агъэнт || хура{{{псалъэпкъ}}}агъэнт 
|-
|гъэнт-кӀэ мыгъэбелджыла - щымыӀэныгъэ: || хуез{{{псалъэпкъ}}}агъэнтэкъым || хуеб{{{псалъэпкъ}}}агъэнтэкъым || хури{{{псалъэпкъ}}}агъэнтэкъым || хуед{{{псалъэпкъ}}}агъэнтэкъым || хуев{{{псалъэпкъ}}}агъэнтэкъым || хура{{{псалъэпкъ}}}агъэнтэкъым 
|-
|гъэн-кӀэ мыгъэбелджыла зэрыупщӀэ - щыӀэныгъэ: || хуез{{{псалъэпкъ}}}агъэн || хуеб{{{псалъэпкъ}}}агъэн || хури{{{псалъэпкъ}}}агъэн || хуед{{{псалъэпкъ}}}агъэн || хуев{{{псалъэпкъ}}}агъэн || хура{{{псалъэпкъ}}}агъэн 
|-
|гъэн-кӀэ мыгъэбелджыла зэрыупщӀэ - щымыӀэныгъэ: || хуез{{{псалъэпкъ}}}агъэнкъэ || хуеб{{{псалъэпкъ}}}агъэнкъэ || хури{{{псалъэпкъ}}}агъэнкъэ || хуед{{{псалъэпкъ}}}агъэнкъэ || хуев{{{псалъэпкъ}}}агъэнкъэ || хура{{{псалъэпкъ}}}агъэнкъэ 
|-
|гъэнт-кӀэ мыгъэбелджыла зэрыупщӀэ - щыӀэныгъэ: || хуез{{{псалъэпкъ}}}агъэнт || хуеб{{{псалъэпкъ}}}агъэнт || хури{{{псалъэпкъ}}}агъэнт || хуед{{{псалъэпкъ}}}агъэнт || хуев{{{псалъэпкъ}}}агъэнт || хура{{{псалъэпкъ}}}агъэнт 
|-
|гъэнт-кӀэ мыгъэбелджыла зэрыупщӀэ - щымыӀэныгъэ: || хуез{{{псалъэпкъ}}}агъэнтэкъэ || хуеб{{{псалъэпкъ}}}агъэнтэкъэ || хури{{{псалъэпкъ}}}агъэнтэкъэ || хуед{{{псалъэпкъ}}}агъэнтэкъэ || хуев{{{псалъэпкъ}}}агъэнтэкъэ || хура{{{псалъэпкъ}}}агъэнтэкъэ 
|-
|гъэну-кӀэ гъэбелджыла - щыӀэныгъэ: || хуез{{{псалъэпкъ}}}агъэнущ || хуеб{{{псалъэпкъ}}}агъэнущ || хури{{{псалъэпкъ}}}агъэнущ || хуед{{{псалъэпкъ}}}агъэнущ || хуев{{{псалъэпкъ}}}агъэнущ || хура{{{псалъэпкъ}}}агъэнущ 
|-
|гъэну-кӀэ гъэбелджыла - щымыӀэныгъэ: || хуез{{{псалъэпкъ}}}агъэнукъым || хуеб{{{псалъэпкъ}}}агъэнукъым || хури{{{псалъэпкъ}}}агъэнукъым || хуед{{{псалъэпкъ}}}агъэнукъым || хуев{{{псалъэпкъ}}}агъэнукъым || хура{{{псалъэпкъ}}}агъэнукъым 
|-
|гъэнут-кӀэ гъэбелджыла - щыӀэныгъэ: || хуез{{{псалъэпкъ}}}агъэнут || хуеб{{{псалъэпкъ}}}агъэнут || хури{{{псалъэпкъ}}}агъэнут || хуед{{{псалъэпкъ}}}агъэнут || хуев{{{псалъэпкъ}}}агъэнут || хура{{{псалъэпкъ}}}агъэнут 
|-
|гъэнут-кӀэ гъэбелджыла - щымыӀэныгъэ: || хуез{{{псалъэпкъ}}}агъэнутэкъым || хуеб{{{псалъэпкъ}}}агъэнутэкъым || хури{{{псалъэпкъ}}}агъэнутэкъым || хуед{{{псалъэпкъ}}}агъэнутэкъым || хуев{{{псалъэпкъ}}}агъэнутэкъым || хура{{{псалъэпкъ}}}агъэнутэкъым 
|-
|гъэну-кӀэ гъэбелджыла зэрыупщӀэ - щыӀэныгъэ: || хуез{{{псалъэпкъ}}}агъэну || хуеб{{{псалъэпкъ}}}агъэну || хури{{{псалъэпкъ}}}агъэну || хуед{{{псалъэпкъ}}}агъэну || хуев{{{псалъэпкъ}}}агъэну || хура{{{псалъэпкъ}}}агъэну 
|-
|гъэну-кӀэ гъэбелджыла зэрыупщӀэ - щымыӀэныгъэ: || хуез{{{псалъэпкъ}}}агъэнукъэ || хуеб{{{псалъэпкъ}}}агъэнукъэ || хури{{{псалъэпкъ}}}агъэнукъэ || хуед{{{псалъэпкъ}}}агъэнукъэ || хуев{{{псалъэпкъ}}}агъэнукъэ || хура{{{псалъэпкъ}}}агъэнукъэ 
|-
|гъэнут-кӀэ гъэбелджыла зэрыупщӀэ - щыӀэныгъэ: || хуез{{{псалъэпкъ}}}агъэнут || хуеб{{{псалъэпкъ}}}агъэнут || хури{{{псалъэпкъ}}}агъэнут || хуед{{{псалъэпкъ}}}агъэнут || хуев{{{псалъэпкъ}}}агъэнут || хура{{{псалъэпкъ}}}агъэнут 
|-
|гъэнут-кӀэ гъэбелджыла зэрыупщӀэ - щымыӀэныгъэ: || хуез{{{псалъэпкъ}}}агъэнутэкъэ || хуеб{{{псалъэпкъ}}}агъэнутэкъэ || хури{{{псалъэпкъ}}}агъэнутэкъэ || хуед{{{псалъэпкъ}}}агъэнутэкъэ || хуев{{{псалъэпкъ}}}агъэнутэкъэ || хура{{{псалъэпкъ}}}агъэнутэкъэ 
|}

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! Зылэжь (субъектнэ) причастие !!
|-
| ит зэман - щыӀэныгъэ || хуезы{{{псалъэпкъ}}}э
|-
| ит зэман - щымыӀэныгъэ || хуезымы{{{псалъэпкъ}}}э
|-
| блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ || хуезы{{{псалъэпкъ}}}а
|-
| блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ || хуезымы{{{псалъэпкъ}}}а
|-
| блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ || хуезы{{{псалъэпкъ}}}эгъа
|-
| блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ || хуезымы{{{псалъэпкъ}}}эгъа
|-
| къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ || хуезы{{{псалъэпкъ}}}эн
|-
| къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ || хуезымы{{{псалъэпкъ}}}эн
|-
| къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ || хуезы{{{псалъэпкъ}}}эну
|-
| къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ || хуезымы{{{псалъэпкъ}}}эну
|}

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! Зэлэжь (объектнэ) причастие (щхьэм иту) !! сэ  !! уэ !! абы !! дэ !! фэ !! абыхэм
|-
| ит зэман - щыӀэныгъэ || хуез{{{псалъэпкъ}}}э || хуеб{{{псалъэпкъ}}}э || хури{{{псалъэпкъ}}}э || хуед{{{псалъэпкъ}}}э || хуев{{{псалъэпкъ}}}э || хура{{{псалъэпкъ}}}э 
|-
| ит зэман - щымыӀэныгъэ || хуезмы{{{псалъэпкъ}}}э || хуумы{{{псалъэпкъ}}}э || хуримы{{{псалъэпкъ}}}э || хуедмы{{{псалъэпкъ}}}э || хуевмы{{{псалъэпкъ}}}э ||  трамы{{{псалъэпкъ}}}э
|-
| блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ || хуез{{{псалъэпкъ}}}а || хуеб{{{псалъэпкъ}}}а || хури{{{псалъэпкъ}}}а || хуед{{{псалъэпкъ}}}а || хуев{{{псалъэпкъ}}}а || хура{{{псалъэпкъ}}}а 
|-
| блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ || хуезмы{{{псалъэпкъ}}}а || хуумы{{{псалъэпкъ}}}а || хуримы{{{псалъэпкъ}}}а || хуедмы{{{псалъэпкъ}}}а || хуевмы{{{псалъэпкъ}}}а || хурамы{{{псалъэпкъ}}}а
|-
| блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ || хуез{{{псалъэпкъ}}}эгъа || хуеб{{{псалъэпкъ}}}эгъа || хури{{{псалъэпкъ}}}эгъа || хуед{{{псалъэпкъ}}}эгъа || хуев{{{псалъэпкъ}}}эгъа || хура{{{псалъэпкъ}}}эгъа 
|-
| блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ || хуезмы{{{псалъэпкъ}}}эгъа || хуумы{{{псалъэпкъ}}}эгъа || хуримы{{{псалъэпкъ}}}эгъа || хуедмы{{{псалъэпкъ}}}эгъа || хуевмы{{{псалъэпкъ}}}эгъа || хурамы{{{псалъэпкъ}}}эгъа 
|-
| къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ || хуез{{{псалъэпкъ}}}эн || хуеб{{{псалъэпкъ}}}эн || хури{{{псалъэпкъ}}}эн || хуед{{{псалъэпкъ}}}эн || хуев{{{псалъэпкъ}}}эн  || хура{{{псалъэпкъ}}}эн 
|-
| къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ || хуезмы{{{псалъэпкъ}}}эн || хуумы{{{псалъэпкъ}}}эн || хуримы{{{псалъэпкъ}}}эн || хуедмы{{{псалъэпкъ}}}эн || хуевмы{{{псалъэпкъ}}}эн  || хурамы{{{псалъэпкъ}}}эн
|-
| къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ || хуез{{{псалъэпкъ}}}эну || хуеб{{{псалъэпкъ}}}эну || хури{{{псалъэпкъ}}}эну || хуед{{{псалъэпкъ}}}эну || хуев{{{псалъэпкъ}}}эну  || хура{{{псалъэпкъ}}}эну 
|-
| къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ || хуезмы{{{псалъэпкъ}}}эну || хуумы{{{псалъэпкъ}}}эну || хуримы{{{псалъэпкъ}}}эну || хуедмы{{{псалъэпкъ}}}эну || хуевмы{{{псалъэпкъ}}}эну  || хурамы{{{псалъэпкъ}}}эну
|}

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! Зэлэжь (объектэ) причастие (щхьэншэ) !! 
|-
| ит зэман - щыӀэныгъэ || хуе{{{псалъэпкъ}}}э
|-
| ит зэман - щымыӀэныгъэ || хуемы{{{псалъэпкъ}}}э
|-
| блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ || хуе{{{псалъэпкъ}}}а
|-
| блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ || хуемы{{{псалъэпкъ}}}а
|-
| блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ || хуе{{{псалъэпкъ}}}эгъа
|-
| блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ || хуемы{{{псалъэпкъ}}}эгъа
|-
| къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ || хуе{{{псалъэпкъ}}}эн
|-
| къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ || хуемы{{{псалъэпкъ}}}эн
|-
| къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ || хуе{{{псалъэпкъ}}}эну
|-
| къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ || хуемы{{{псалъэпкъ}}}эну
|}

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! Обстоятельственнэ причастиехэр !! сэ  !! уэ !! абы !! дэ !! фэ !! абыхэм
|-
! Лэжьыгъэм и къэхъукӀэр зыгъэбелджылы причастие !!  !!  !!  !!  !!  !! 
|-
| ит зэман - щыӀэныгъэ ||  зэрыхуез{{{псалъэпкъ}}}э || зэрыхуеб{{{псалъэпкъ}}}э || зэрыхури{{{псалъэпкъ}}}э || зэрыхуед{{{псалъэпкъ}}}э || зэрыхуев{{{псалъэпкъ}}}э  || зэрыхура{{{псалъэпкъ}}}э 
|-
| ит зэман - щымыӀэныгъэ || зэрыхуезмы{{{псалъэпкъ}}}э || зэрыхуумы{{{псалъэпкъ}}}э || зэрыхуримы{{{псалъэпкъ}}}э || зэрыхуедмы{{{псалъэпкъ}}}э || зэрыхуевмы{{{псалъэпкъ}}}э ||  зэрыхурамы{{{псалъэпкъ}}}э
|-
| блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ ||  зэрыхуез{{{псалъэпкъ}}}а || зэрыхуеб{{{псалъэпкъ}}}а || зэрыхури{{{псалъэпкъ}}}а || зэрыхуед{{{псалъэпкъ}}}а || зэрыхуев{{{псалъэпкъ}}}а || зэрыхура{{{псалъэпкъ}}}а 
|-
| блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ ||  зэрыхуезмы{{{псалъэпкъ}}}а || зэрыхуумы{{{псалъэпкъ}}}а || зэрыхуримы{{{псалъэпкъ}}}а || зэрыхуедмы{{{псалъэпкъ}}}а || зэрыхуевмы{{{псалъэпкъ}}}а || зэрыхурамы{{{псалъэпкъ}}}а 
|-
| блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ ||  зэрыхуез{{{псалъэпкъ}}}эгъа || зэрыхуеб{{{псалъэпкъ}}}эгъа || зэрыхури{{{псалъэпкъ}}}эгъа || зэрыхуед{{{псалъэпкъ}}}эгъа || зэрыхуев{{{псалъэпкъ}}}эгъа || зэрыхура{{{псалъэпкъ}}}эгъа 
|-
| блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ ||  зэрыхуезмы{{{псалъэпкъ}}}эгъа || зэрыхуумы{{{псалъэпкъ}}}эгъа || зэрыхуримы{{{псалъэпкъ}}}эгъа || зэрыхуедмы{{{псалъэпкъ}}}эгъа || зэрыхуевмы{{{псалъэпкъ}}}эгъа || зэрыхурамы{{{псалъэпкъ}}}эгъа 
|-
| къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ ||  зэрыхуез{{{псалъэпкъ}}}эн || зэрыхуеб{{{псалъэпкъ}}}эн || зэрыхури{{{псалъэпкъ}}}эн || зэрыхуед{{{псалъэпкъ}}}эн || зэрыхуев{{{псалъэпкъ}}}эн  || зэрыхура{{{псалъэпкъ}}}эн 
|-
| къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ ||  зэрыхуезмы{{{псалъэпкъ}}}эн || зэрыхуумы{{{псалъэпкъ}}}эн || зэрыхуримы{{{псалъэпкъ}}}эн || зэрыхуедмы{{{псалъэпкъ}}}эн || зэрыхуевмы{{{псалъэпкъ}}}эн  || зэрыхурамы{{{псалъэпкъ}}}эн
|-
| къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ ||  зэрыхуез{{{псалъэпкъ}}}эну || зэрыхуеб{{{псалъэпкъ}}}эну || зэрыхури{{{псалъэпкъ}}}эну || зэрыхуед{{{псалъэпкъ}}}эну || зэрыхуев{{{псалъэпкъ}}}эну  || зэрыхура{{{псалъэпкъ}}}эну 
|-
| къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ ||  зэрыхуезмы{{{псалъэпкъ}}}эну || зэрыхуумы{{{псалъэпкъ}}}эну || зэрыхуримы{{{псалъэпкъ}}}эну || зэрыхуедмы{{{псалъэпкъ}}}эну || зэрыхуевмы{{{псалъэпкъ}}}эну  || зэрыхурамы{{{псалъэпкъ}}}эну
|-
! Зэман/щӀыпӀэ зыгъэбелджылы причастие !!  !!  !!  !!  !!  !! 
|- 
| ит зэман - щыӀэныгъэ ||  щыхуез{{{псалъэпкъ}}}э || щыхуеб{{{псалъэпкъ}}}э || щыхури{{{псалъэпкъ}}}э || щыхуед{{{псалъэпкъ}}}э || щыхуев{{{псалъэпкъ}}}э  || щыхура{{{псалъэпкъ}}}э 
|-
| ит зэман - щымыӀэныгъэ || щыхуезмы{{{псалъэпкъ}}}э || щыхуумы{{{псалъэпкъ}}}э || щыхуримы{{{псалъэпкъ}}}э || щыхуедмы{{{псалъэпкъ}}}э || щыхуевмы{{{псалъэпкъ}}}э ||  щыхурамы{{{псалъэпкъ}}}э
|-
| блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ ||  щыхуез{{{псалъэпкъ}}}а || щыхуеб{{{псалъэпкъ}}}а || щыхури{{{псалъэпкъ}}}а || щыхуед{{{псалъэпкъ}}}а || щыхуев{{{псалъэпкъ}}}а || щыхура{{{псалъэпкъ}}}а 
|-
| блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ ||  щыхуезмы{{{псалъэпкъ}}}а || щыхуумы{{{псалъэпкъ}}}а || щыхуримы{{{псалъэпкъ}}}а || щыхуедмы{{{псалъэпкъ}}}а || щыхуевмы{{{псалъэпкъ}}}а || щыхурамы{{{псалъэпкъ}}}а 
|-
| блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ ||  щыхуез{{{псалъэпкъ}}}эгъа || щыхуеб{{{псалъэпкъ}}}эгъа || щыхури{{{псалъэпкъ}}}эгъа || щыхуед{{{псалъэпкъ}}}эгъа || щыхуев{{{псалъэпкъ}}}эгъа || щыхура{{{псалъэпкъ}}}эгъа 
|-
| блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ ||  щыхуезмы{{{псалъэпкъ}}}эгъа || щыхуумы{{{псалъэпкъ}}}эгъа || щыхуримы{{{псалъэпкъ}}}эгъа || щыхуедмы{{{псалъэпкъ}}}эгъа || щыхуевмы{{{псалъэпкъ}}}эгъа || щыхурамы{{{псалъэпкъ}}}эгъа 
|-
| къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ ||  щыхуез{{{псалъэпкъ}}}эн || щыхуеб{{{псалъэпкъ}}}эн || щыхури{{{псалъэпкъ}}}эн || щыхуед{{{псалъэпкъ}}}эн || щыхуев{{{псалъэпкъ}}}эн  || щыхура{{{псалъэпкъ}}}эн 
|-
| къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ ||  щыхуезмы{{{псалъэпкъ}}}эн || щыхуумы{{{псалъэпкъ}}}эн || щыхуримы{{{псалъэпкъ}}}эн || щыхуедмы{{{псалъэпкъ}}}эн || щыхуевмы{{{псалъэпкъ}}}эн  || щыхурамы{{{псалъэпкъ}}}эн
|-
| къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ ||  щыхуез{{{псалъэпкъ}}}эну || щыхуеб{{{псалъэпкъ}}}эну || щыхури{{{псалъэпкъ}}}эну || щыхуед{{{псалъэпкъ}}}эну || щыхуев{{{псалъэпкъ}}}эну  || щыхура{{{псалъэпкъ}}}эну 
|-
| къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ ||  щыхуезмы{{{псалъэпкъ}}}эну || щыхуумы{{{псалъэпкъ}}}эну || щыхуримы{{{псалъэпкъ}}}эну || щыхуедмы{{{псалъэпкъ}}}эну || щыхуевмы{{{псалъэпкъ}}}эну  || щыхурамы{{{псалъэпкъ}}}эну
|-
! ЩӀыпӀэ зыгъэбелджылы причастие !!  !!  !!  !!  !!  !! 
|-
| ит зэман - щыӀэныгъэ ||  здыхуез{{{псалъэпкъ}}}э || здыхуеб{{{псалъэпкъ}}}э || здыхури{{{псалъэпкъ}}}э || здыхуед{{{псалъэпкъ}}}э || здыхуев{{{псалъэпкъ}}}э  || здыхура{{{псалъэпкъ}}}э 
|-
| ит зэман - щымыӀэныгъэ || здыхуезмы{{{псалъэпкъ}}}э || здыхуумы{{{псалъэпкъ}}}э || здыхуримы{{{псалъэпкъ}}}э || здыхуедмы{{{псалъэпкъ}}}э || здыхуевмы{{{псалъэпкъ}}}э ||  здыхурамы{{{псалъэпкъ}}}э
|-
| блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ ||  здыхуез{{{псалъэпкъ}}}а || здыхуеб{{{псалъэпкъ}}}а || здыхури{{{псалъэпкъ}}}а || здыхуед{{{псалъэпкъ}}}а || здыхуев{{{псалъэпкъ}}}а || здыхура{{{псалъэпкъ}}}а 
|-
| блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ ||  здыхуезмы{{{псалъэпкъ}}}а || здыхуумы{{{псалъэпкъ}}}а || здыхуримы{{{псалъэпкъ}}}а || здыхуедмы{{{псалъэпкъ}}}а || здыхуевмы{{{псалъэпкъ}}}а || здыхурамы{{{псалъэпкъ}}}а 
|-
| блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ ||  здыхуез{{{псалъэпкъ}}}эгъа || здыхуеб{{{псалъэпкъ}}}эгъа || здыхури{{{псалъэпкъ}}}эгъа || здыхуед{{{псалъэпкъ}}}эгъа || здыхуев{{{псалъэпкъ}}}эгъа || здыхура{{{псалъэпкъ}}}эгъа 
|-
| блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ ||  здыхуезмы{{{псалъэпкъ}}}эгъа || здыхуумы{{{псалъэпкъ}}}эгъа || здыхуримы{{{псалъэпкъ}}}эгъа || здыхуедмы{{{псалъэпкъ}}}эгъа || здыхуевмы{{{псалъэпкъ}}}эгъа || здыхурамы{{{псалъэпкъ}}}эгъа 
|-
| къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ ||  здыхуез{{{псалъэпкъ}}}эн || здыхуеб{{{псалъэпкъ}}}эн || здыхури{{{псалъэпкъ}}}эн || здыхуед{{{псалъэпкъ}}}эн || здыхуев{{{псалъэпкъ}}}эн  || здыхура{{{псалъэпкъ}}}эн 
|-
| къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ ||  здыхуезмы{{{псалъэпкъ}}}эн || здыхуумы{{{псалъэпкъ}}}эн || здыхуримы{{{псалъэпкъ}}}эн || здыхуедмы{{{псалъэпкъ}}}эн || здыхуевмы{{{псалъэпкъ}}}эн  || здыхурамы{{{псалъэпкъ}}}эн
|-
| къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ ||  здыхуез{{{псалъэпкъ}}}эну || здыхуеб{{{псалъэпкъ}}}эну || здыхури{{{псалъэпкъ}}}эну || здыхуед{{{псалъэпкъ}}}эну || здыхуев{{{псалъэпкъ}}}эну  || здыхура{{{псалъэпкъ}}}эну 
|-
| къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ ||  здыхуезмы{{{псалъэпкъ}}}эну || здыхуумы{{{псалъэпкъ}}}эну || здыхуримы{{{псалъэпкъ}}}эну || здыхуедмы{{{псалъэпкъ}}}эну || здыхуевмы{{{псалъэпкъ}}}эну  || здыхурамы{{{псалъэпкъ}}}эну
|-
! Щхьэусыгъуэ, мурад зыгъэбелджылы причастие !!  !!  !!  !!  !!  !! 
|-
| ит зэман - щыӀэныгъэ ||  щӀыхуез{{{псалъэпкъ}}}э || щӀыхуеб{{{псалъэпкъ}}}э || щӀыхури{{{псалъэпкъ}}}э || щӀыхуед{{{псалъэпкъ}}}э || щӀыхуев{{{псалъэпкъ}}}э  || щӀыхура{{{псалъэпкъ}}}э 
|-
| ит зэман - щымыӀэныгъэ || щӀыхуезмы{{{псалъэпкъ}}}э || щӀыхуумы{{{псалъэпкъ}}}э || щӀыхуримы{{{псалъэпкъ}}}э || щӀыхуедмы{{{псалъэпкъ}}}э || щӀыхуевмы{{{псалъэпкъ}}}э ||  щӀыхурамы{{{псалъэпкъ}}}э
|-
| блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ ||  щӀыхуез{{{псалъэпкъ}}}а || щӀыхуеб{{{псалъэпкъ}}}а || щӀыхури{{{псалъэпкъ}}}а || щӀыхуед{{{псалъэпкъ}}}а || щӀыхуев{{{псалъэпкъ}}}а || щӀыхура{{{псалъэпкъ}}}а 
|-
| блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ ||  щӀыхуезмы{{{псалъэпкъ}}}а || щӀыхуумы{{{псалъэпкъ}}}а || щӀыхуримы{{{псалъэпкъ}}}а || щӀыхуедмы{{{псалъэпкъ}}}а || щӀыхуевмы{{{псалъэпкъ}}}а || щӀыхурамы{{{псалъэпкъ}}}а 
|-
| блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ ||  щӀыхуез{{{псалъэпкъ}}}эгъа || щӀыхуеб{{{псалъэпкъ}}}эгъа || щӀыхури{{{псалъэпкъ}}}эгъа || щӀыхуед{{{псалъэпкъ}}}эгъа || щӀыхуев{{{псалъэпкъ}}}эгъа || щӀыхура{{{псалъэпкъ}}}эгъа 
|-
| блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ ||  щӀыхуезмы{{{псалъэпкъ}}}эгъа || щӀыхуумы{{{псалъэпкъ}}}эгъа || щӀыхуримы{{{псалъэпкъ}}}эгъа || щӀыхуедмы{{{псалъэпкъ}}}эгъа || щӀыхуевмы{{{псалъэпкъ}}}эгъа || щӀыхурамы{{{псалъэпкъ}}}эгъа 
|-
| къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ ||  щӀыхуез{{{псалъэпкъ}}}эн || щӀыхуеб{{{псалъэпкъ}}}эн || щӀыхури{{{псалъэпкъ}}}эн || щӀыхуед{{{псалъэпкъ}}}эн || щӀыхуев{{{псалъэпкъ}}}эн  || щӀыхура{{{псалъэпкъ}}}эн 
|-
| къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ ||  щӀыхуезмы{{{псалъэпкъ}}}эн || щӀыхуумы{{{псалъэпкъ}}}эн || щӀыхуримы{{{псалъэпкъ}}}эн || щӀыхуедмы{{{псалъэпкъ}}}эн || щӀыхуевмы{{{псалъэпкъ}}}эн  || щӀыхурамы{{{псалъэпкъ}}}эн
|-
| къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ ||  щӀыхуез{{{псалъэпкъ}}}эну || щӀыхуеб{{{псалъэпкъ}}}эну || щӀыхури{{{псалъэпкъ}}}эну || щӀыхуед{{{псалъэпкъ}}}эну || щӀыхуев{{{псалъэпкъ}}}эну  || щӀыхура{{{псалъэпкъ}}}эну 
|-
| къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ ||  щӀыхуезмы{{{псалъэпкъ}}}эну || щӀыхуумы{{{псалъэпкъ}}}эну || щӀыхуримы{{{псалъэпкъ}}}эну || щӀыхуедмы{{{псалъэпкъ}}}эну || щӀыхуевмы{{{псалъэпкъ}}}эну  || щӀыхурамы{{{псалъэпкъ}}}эну
|}

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! Деепричастиехэр !! сэ  !! уэ !! абы !! дэ !! фэ !! абыхэм
|-
| ит зэман - щыӀэныгъэ || хуез{{{псалъэпкъ}}}эу || хуеб{{{псалъэпкъ}}}эу || хури{{{псалъэпкъ}}}эу || хуед{{{псалъэпкъ}}}эу || хуев{{{псалъэпкъ}}}эу || хура{{{псалъэпкъ}}}эу 
|-
| ит зэман - щымыӀэныгъэ || хуезмы{{{псалъэпкъ}}}эу || хуумы{{{псалъэпкъ}}}эу || хуримы{{{псалъэпкъ}}}эу || хуедмы{{{псалъэпкъ}}}эу || хуевмы{{{псалъэпкъ}}}эу || хурамы{{{псалъэпкъ}}}эу 
|-
| блэкӀа зэман - щыӀэныгъэ || хуез{{{псалъэпкъ}}}ауэ || хуеб{{{псалъэпкъ}}}ауэ || хури{{{псалъэпкъ}}}ауэ || хуед{{{псалъэпкъ}}}ауэ || хуев{{{псалъэпкъ}}}ауэ || хура{{{псалъэпкъ}}}ауэ 
|-
| блэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ || хуезмы{{{псалъэпкъ}}}ауэ || хуумы{{{псалъэпкъ}}}ауэ || хуримы{{{псалъэпкъ}}}ауэ || хуедмы{{{псалъэпкъ}}}ауэ || хуевмы{{{псалъэпкъ}}}ауэ || хурамы{{{псалъэпкъ}}}ауэ 
|-
| урэ-кӀэ деепричастие - щыӀэныгъэ || хуез{{{псалъэпкъ}}}эурэ || хуеб{{{псалъэпкъ}}}эурэ || хури{{{псалъэпкъ}}}эурэ || хуед{{{псалъэпкъ}}}эурэ || хуев{{{псалъэпкъ}}}эурэ || хура{{{псалъэпкъ}}}эурэ 
|-
| урэ-кӀэ деепричастие - щымыӀэныгъэ || хуезмы{{{псалъэпкъ}}}эурэ || хуумы{{{псалъэпкъ}}}эурэ || хуримы{{{псалъэпкъ}}}эурэ || хуедмы{{{псалъэпкъ}}}эурэ || хуевмы{{{псалъэпкъ}}}эурэ || хурамы{{{псалъэпкъ}}}эурэ
|}

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! Прямой дополненэ -- ит зэман щыӀэныгъэ фащэ !! !! !! Префиксым и дополненэ !! !! !!
|-
! !! сэ  !! уэ !! абы !! дэ !! фэ !! абыхэм
|-
! Подлежащэ !! !! !! !! !! !! 
|-
| '''сэ''' ||  -- || пхузо{{{псалъэпкъ}}}э || хузо{{{псалъэпкъ}}}э || -- || фхузо{{{псалъэпкъ}}}э || яхузо{{{псалъэпкъ}}}э 
|-
| '''уэ''' ||  схубо{{{псалъэпкъ}}}э || -- || хубо{{{псалъэпкъ}}}э || тхубо{{{псалъэпкъ}}}э || -- || яхубо{{{псалъэпкъ}}}э
|-
| '''абы''' ||  схуре{{{псалъэпкъ}}}э || пхуре{{{псалъэпкъ}}}э || хуре{{{псалъэпкъ}}}э || тхуре{{{псалъэпкъ}}}э || фхуре{{{псалъэпкъ}}}э || яхуре{{{псалъэпкъ}}}э
|-
| '''дэ''' ||  -- || пхудо{{{псалъэпкъ}}}э || худо{{{псалъэпкъ}}}э || -- || фхудо{{{псалъэпкъ}}}э || яхудо{{{псалъэпкъ}}}э
|-
| '''фэ''' || схуво{{{псалъэпкъ}}}э || -- || хуво{{{псалъэпкъ}}}э || тхуво{{{псалъэпкъ}}}э || -- || яхуво{{{псалъэпкъ}}}э
|-
| '''абыхэм''' ||  схура{{{псалъэпкъ}}}э || пхура{{{псалъэпкъ}}}э || хура{{{псалъэпкъ}}}э || тхура{{{псалъэпкъ}}}э || фхура{{{псалъэпкъ}}}э || яхура{{{псалъэпкъ}}}э
|}

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! Прямой дополненэ -- фащэ псори (ит зэман щыӀэныгъэ фащэм нэгъуэщӀ) !! !! !! Префиксым и дополненэ !! !! !!
|-
! !! сэ  !! уэ !! абы !! дэ !! фэ !! абыхэм
|-
! Подлежащэ !! !! !! !! !! !! 
|-
| '''сэ''' ||  -- || пхуез{{{псалъэпкъ}}}эрэ || хуез{{{псалъэпкъ}}}эрэ || -- || фхуез{{{псалъэпкъ}}}эрэ || яхуез{{{псалъэпкъ}}}эрэ
|-
| '''уэ''' ||  схуеб{{{псалъэпкъ}}}эрэ || -- || хуеб{{{псалъэпкъ}}}эрэ || тхуеб{{{псалъэпкъ}}}эрэ || -- || яхуеб{{{псалъэпкъ}}}эрэ 
|-
| '''абы''' ||  схури{{{псалъэпкъ}}}эрэ || пхури{{{псалъэпкъ}}}эрэ || хури{{{псалъэпкъ}}}эрэ || тхури{{{псалъэпкъ}}}эрэ || фхури{{{псалъэпкъ}}}эрэ || яхури{{{псалъэпкъ}}}эрэ 
|-
| '''дэ''' ||  -- || пхуед{{{псалъэпкъ}}}эрэ || хуед{{{псалъэпкъ}}}эрэ || -- || фхуед{{{псалъэпкъ}}}эрэ || яхуед{{{псалъэпкъ}}}эрэ
|-
| '''фэ''' || схуев{{{псалъэпкъ}}}эрэ || -- || хуев{{{псалъэпкъ}}}эрэ || тхуев{{{псалъэпкъ}}}эрэ || -- || хуев{{{псалъэпкъ}}}эрэ
|-
| '''абыхэм''' ||  схура{{{псалъэпкъ}}}эрэ || пхура{{{псалъэпкъ}}}эрэ || хура{{{псалъэпкъ}}}эрэ || тхура{{{псалъэпкъ}}}эрэ || фхура{{{псалъэпкъ}}}эрэ || яхура{{{псалъэпкъ}}}эрэ
|}

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! !!  !! -э-кӀэ цӀэ склоненэм и фащэхэр !!  !! 
|-
! !! Закъуэ бжьыгъэ  !! !! Куэд бжьыгъэ  !! 
|-
| || '''Мыбелджылы''' || '''Белджылы''' || '''Мыбелджылы''' || '''Белджылы'''
|-
| '''Именительнэ:''' || [{{{псалъэпкъ}}}]э || [{{{псалъэпкъ}}}]эр || -- || [{{{псалъэпкъ}}}]эхэр
|-
| '''Эргативнэ:''' || [{{{псалъэпкъ}}}]э || [{{{псалъэпкъ}}}]эм || --  || [{{{псалъэпкъ}}}]эхэм
|-
| '''Послеложнэ:''' || [{{{псалъэпкъ}}}]экӀэ || [{{{псалъэпкъ}}}]эмкӀэ || [{{{псалъэпкъ}}}]эхэкӀэ || [{{{псалъэпкъ}}}]эхэмкӀэ
|-
| '''Обстоятельственнэ:''' || [{{{псалъэпкъ}}}]эуэ || [{{{псалъэпкъ}}}]эрауэ || [{{{псалъэпкъ}}}]эхэу || [{{{псалъэпкъ}}}]эхэрауэ
|}

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! !!  !! -а-кӀэ цӀэ склоненэм и фащэхэр !!  !! 
|-
! !! Закъуэ бжьыгъэ  !! !! Куэд бжьыгъэ  !! 
|-
| || '''Мыбелджылы''' || '''Белджылы''' || '''Мыбелджылы''' || '''Белджылы'''
|-
| '''Именительнэ:''' || [{{{псалъэпкъ}}}]а || [{{{псалъэпкъ}}}]ар || -- || [{{{псалъэпкъ}}}]ахэр
|-
| '''Эргативнэ:''' || [{{{псалъэпкъ}}}]а || [{{{псалъэпкъ}}}]ам || --  || [{{{псалъэпкъ}}}]ахэм
|-
| '''Послеложнэ:''' || [{{{псалъэпкъ}}}]акӀэ || [{{{псалъэпкъ}}}]амкӀэ || [{{{псалъэпкъ}}}]ахэкӀэ || [{{{псалъэпкъ}}}]ахэмкӀэ
|-
| '''Обстоятельственнэ:''' || [{{{псалъэпкъ}}}]ауэ || [{{{псалъэпкъ}}}]арауэ || [{{{псалъэпкъ}}}]ахэу || [{{{псалъэпкъ}}}]ахэрауэ
|}

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! !!  !! -эн-кӀэ цӀэ склоненэм и фащэхэр !!  !! 
|-
! !! Закъуэ бжьыгъэ  !! !! Куэд бжьыгъэ  !! 
|-
| || '''Мыбелджылы''' || '''Белджылы''' || '''Мыбелджылы''' || '''Белджылы'''
|-
| '''Именительнэ:''' || [{{{псалъэпкъ}}}]эн || [{{{псалъэпкъ}}}]эныр || -- || [{{{псалъэпкъ}}}]энхэр
|-
| '''Эргативнэ:''' || [{{{псалъэпкъ}}}]эн || [{{{псалъэпкъ}}}]эным || --  || [{{{псалъэпкъ}}}]энхэм
|-
| '''Послеложнэ:''' || [{{{псалъэпкъ}}}]энкӀэ || [{{{псалъэпкъ}}}]энымкӀэ || [{{{псалъэпкъ}}}]энхэкӀэ || [{{{псалъэпкъ}}}]энхэмкӀэ
|-
| '''Обстоятельственнэ:'' || [{{{псалъэпкъ}}}]эну || [{{{псалъэпкъ}}}]энырауэ || [{{{псалъэпкъ}}}]энхэу || [{{{псалъэпкъ}}}]энхэрауэ
|}

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! !!  !!  -эну-кӀэ цӀэ склоненэм и фащэхэр !!  !! 
|-
! !! Закъуэ бжьыгъэ  !! !! Куэд бжьыгъэ  !! 
|-
| || '''Мыбелджылы''' || '''Белджылы''' || '''Мыбелджылы''' || '''Белджылы'''
|-
| '''Именительнэ:''' || [{{{псалъэпкъ}}}]эну || [{{{псалъэпкъ}}}]энур || -- || [{{{псалъэпкъ}}}]энухэр
|-
| '''Эргативнэ:''' || [{{{псалъэпкъ}}}]эну || [{{{псалъэпкъ}}}]энум || --  || [{{{псалъэпкъ}}}]энухэм
|-
| '''Послеложнэ:''' || [{{{псалъэпкъ}}}]энукӀэ || [{{{псалъэпкъ}}}]энумкӀэ || [{{{псалъэпкъ}}}]энухэкӀэ || [{{{псалъэпкъ}}}]энухэмкӀэ
|-
| '''Обстоятельственнэ:''' || [{{{псалъэпкъ}}}]энууэ || [{{{псалъэпкъ}}}]энурауэ || [{{{псалъэпкъ}}}]энухэу || [{{{псалъэпкъ}}}]энухэрауэ
|}
&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>fqkjpmbxv3iknx6yberi6353556w9lw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>хуехыжын</title>
    <ns>0</ns>
    <id>50383</id>
    <revision>
      <id>130366</id>
      <parentid>130363</parentid>
      <timestamp>2026-11-10T20:28:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rhdkabardian</username>
        <id>5</id>
      </contributor>
      <origin>130366</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2031" sha1="0vcjdtmf9a8828aqaf8m0xeytvpk2xn" xml:space="preserve">{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ГЛАГОЛ ЛЪЭӀЭС}}
{{этимологие}}
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=xʷe:xǝ'жǝn}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=хуе- + [х] + -ы + -ж + -ы + -н}}
{{спряженэ}}
[[спр-лъэӏ-хуехыжын|Глагол лъэӏэс &quot;хуехыжын&quot;-ым и спряженэр]]
{{мыхьэнэ}}
#Еплъ &quot;псалъафэ зэпыщӀахэр&quot;.
{{щапхъэхэр}}
{{зэпхахэр}}
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*хуехыжын: See &quot;псалъафэ зэпыщӀахэр&quot;
{{урысыбзэ}}
*хуехыжын: См. &quot;псалъафэ зэпыщӀахэр&quot;
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''псалъафэ зэпыщӀахэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
====Сэлам хуехыжын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} give sb's regards or greetings to sb.
{{псалъафэ-урысыбзэ}} передать привет от кого-л. кому-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А. ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 43
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| Сэлам &lt;b&gt;схуехыж&lt;/b&gt; Башир (Фатимэ). || &lt;b&gt;Передай(-те)&lt;/b&gt;, пожалуйста, привет Баширу (Фатиме). || Please &lt;b&gt;give&lt;/b&gt; my regards to Bashir (Fatima).
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{библиографие}}</text>
      <sha1>0vcjdtmf9a8828aqaf8m0xeytvpk2xn</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>130377</id>
      <parentid>130366</parentid>
      <timestamp>2026-11-11T06:05:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rhdkabardian</username>
        <id>5</id>
      </contributor>
      <origin>130377</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2211" sha1="spb02eaormhqhyoe5qjja4de1e7xkvj" xml:space="preserve">{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=ГЛАГОЛ ЛЪЭӀЭС}}
{{этимологие}}
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ=xʷe:xǝ'жǝn}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=хуе- + [х] + -ы + -ж + -ы + -н}}
{{спряженэ}}
[[спр-лъэӏ-хуехыжын|Глагол лъэӏэс &quot;хуехыжын&quot;-ым и спряженэр]]
{{мыхьэнэ}}
#Еплъ &quot;псалъафэ зэпыщӀахэр&quot;.
{{щапхъэхэр}}
{{зэпхахэр}}
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*хуехыжын: See &quot;псалъафэ зэпыщӀахэр&quot;
{{урысыбзэ}}
*хуехыжын: См. &quot;псалъафэ зэпыщӀахэр&quot;
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''псалъафэ зэпыщӀахэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
====Сэлам хуехыжын====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} give sb's regards or greetings to sb.
{{псалъафэ-урысыбзэ}} передать привет от кого-л. кому-л.
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А. ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 43
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| Сэлам &lt;b&gt;схуехыж&lt;/b&gt; Башир (Фатимэ). || &lt;b&gt;Передай(-те)&lt;/b&gt;, пожалуйста, привет Баширу (Фатиме). || Please &lt;b&gt;give&lt;/b&gt; my regards to Bashir (Fatima).
|-
| СыкъэзыцӀыху псоми сэлам &lt;b&gt;схуехыж&lt;/b&gt;. || &lt;b&gt;Передай&lt;/b&gt; привет всем знакомым. || &lt;b&gt;Say&lt;/b&gt; hello to everyone I know.
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{библиографие}}</text>
      <sha1>spb02eaormhqhyoe5qjja4de1e7xkvj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Шаблон:спр-лъэӏ-хуе-дбд-ы</title>
    <ns>10</ns>
    <id>50385</id>
    <revision>
      <id>130365</id>
      <timestamp>2026-11-10T13:17:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rhdkabardian</username>
        <id>5</id>
      </contributor>
      <comment>Created page with &quot;&lt;!-- Template:спр-лъэӏ-хуе-дбд-ы --&gt;  {| class=&quot;wikitable&quot; |- ! Инфинитив (масдар) !! |- | щыӀэныгъэ: || хуе{{{псалъэпкъ}}}ын |- | щымыӀэныгъэ: || хуемы{{{псалъэпкъ}}}ын |}  {| class=&quot;wikitable&quot; |- ! Инфинитив (масдар) щхьэкӀэ зэхъуэкӀа !! сэ  !! уэ !! абы !! дэ !! фэ !! абыхэм  |- | щыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}ын ||...&quot;</comment>
      <origin>130365</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="82497" sha1="d25hssyh4q1zrnvtinf9qsexdh2lzw3" xml:space="preserve">&lt;!-- Template:спр-лъэӏ-хуе-дбд-ы --&gt;

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! Инфинитив (масдар) !!
|-
| щыӀэныгъэ: || хуе{{{псалъэпкъ}}}ын
|-
| щымыӀэныгъэ: || хуемы{{{псалъэпкъ}}}ын
|}

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! Инфинитив (масдар) щхьэкӀэ зэхъуэкӀа !! сэ  !! уэ !! абы !! дэ !! фэ !! абыхэм 
|-
| щыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}ын || хуеп{{{псалъэпкъ}}}ын || хури{{{псалъэпкъ}}}ын || хует{{{псалъэпкъ}}}ын || хуеф{{{псалъэпкъ}}}ын || хура{{{псалъэпкъ}}}ын
|-
| щымыӀэныгъэ: || хуезмы{{{псалъэпкъ}}}ын || хуумы{{{псалъэпкъ}}}ын || хуримы{{{псалъэпкъ}}}ын || хуедмы{{{псалъэпкъ}}}ын || хуевмы{{{псалъэпкъ}}}ын || хурамы{{{псалъэпкъ}}}ын
|}

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! Унафэ наклоненэ !! уэ !! фэ 
|-
| щыӀэныгъэ: || хуе{{{псалъэпкъ}}}! || хуеф{{{псалъэпкъ}}}!
|-
| щымыӀэныгъэ: || хуумы{{{псалъэпкъ}}}! || хуевмы{{{псалъэпкъ}}}!
|}

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! Ре-кӀэ унафэ наклоненэ !! сэ  !! уэ !! абы !! дэ !! фэ !! абыхэм 
|-
| щыӀэныгъэ: || сыхуре{{{псалъэпкъ}}} || ухуре{{{псалъэпкъ}}} || хурыре{{{псалъэпкъ}}} || дыхуре{{{псалъэпкъ}}} || фыхуре{{{псалъэпкъ}}} || хурыре{{{псалъэпкъ}}}
|-
| щымыӀэныгъэ: || сыхуремы{{{псалъэпкъ}}} || ухуремы{{{псалъэпкъ}}} || хурыремы{{{псалъэпкъ}}} || дыхуремы{{{псалъэпкъ}}} || фыхуремы{{{псалъэпкъ}}} || хурыремы{{{псалъэпкъ}}}
|}

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! ЗэраӀуатэ наклоненэ !! сэ  !! уэ !! абы !! дэ !! фэ !! абыхэм 
|-
| ит зэман – щыӀэныгъэ: || хузо{{{псалъэпкъ}}}(ыр) ||хубо{{{псалъэпкъ}}}(ыр) || хуре{{{псалъэпкъ}}}(ыр) || худо{{{псалъэпкъ}}}(ыр) || хуво{{{псалъэпкъ}}}(ыр) || хура{{{псалъэпкъ}}}(ыр)
|-
| ит зэман – щымыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}ыркъым || хуеп{{{псалъэпкъ}}}ыркъым || хури{{{псалъэпкъ}}}ыркъым || хует{{{псалъэпкъ}}}ыркъым || хуеф{{{псалъэпкъ}}}ыркъым || хура{{{псалъэпкъ}}}ыркъым
|-
| блэкӀа зэфӀэмыкӀа зэман (имперфект) – щыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}ырт || хуеп{{{псалъэпкъ}}}ырт || хури{{{псалъэпкъ}}}ырт || хует{{{псалъэпкъ}}}ырт || хуеф{{{псалъэпкъ}}}ырт || хура{{{псалъэпкъ}}}ырт
|-
| блэкӀа зэфӀэмыкӀа зэман (имперфект) – щымыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}ыртэкъым || хуеп{{{псалъэпкъ}}}ыртэкъым || хури{{{псалъэпкъ}}}ыртэкъым || хует{{{псалъэпкъ}}}ыртэкъым || хуеф{{{псалъэпкъ}}}ыртэкъым || хура{{{псалъэпкъ}}}ыртэкъым
|-
| блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}ащ || хуеп{{{псалъэпкъ}}}ащ || хури{{{псалъэпкъ}}}ащ || хует{{{псалъэпкъ}}}ащ || хуеф{{{псалъэпкъ}}}ащ || хура{{{псалъэпкъ}}}ащ 
|-
| блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}акъым || хуеп{{{псалъэпкъ}}}акъым || хури{{{псалъэпкъ}}}акъым || хует{{{псалъэпкъ}}}акъым || хуеф{{{псалъэпкъ}}}акъым || хура{{{псалъэпкъ}}}акъым
|-
| блэкӀа зэфӀэкӀа и пэ ит зэман (плюс квамперфект) – щыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}ат || хуеп{{{псалъэпкъ}}}ат || хури{{{псалъэпкъ}}}ат || хует{{{псалъэпкъ}}}ат || хуеф{{{псалъэпкъ}}}ат || хура{{{псалъэпкъ}}}ат 
|-
| блэкӀа зэфӀэкӀа и пэ ит зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}атэкъым || хуеп{{{псалъэпкъ}}}атэкъым || хури{{{псалъэпкъ}}}атэкъым || хует{{{псалъэпкъ}}}атэкъым || хуеф{{{псалъэпкъ}}}атэкъым || хура{{{псалъэпкъ}}}атэкъым 
|-
| блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман – щыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}ыгъащ || хуеп{{{псалъэпкъ}}}ыгъащ || хури{{{псалъэпкъ}}}ыгъащ || хует{{{псалъэпкъ}}}ыгъащ || хуеф{{{псалъэпкъ}}}ыгъащ || хура{{{псалъэпкъ}}}ыгъащ 
|-
| блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман – щымыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}ыгъакъым || хуеп{{{псалъэпкъ}}}ыгъакъым || хури{{{псалъэпкъ}}}ыгъакъым || хует{{{псалъэпкъ}}}ыгъакъым || хуеф{{{псалъэпкъ}}}ыгъакъым || хура{{{псалъэпкъ}}}ыгъакъым 
|-
| блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа и пэ ит зэман – щыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}ыгъат || хуеп{{{псалъэпкъ}}}ыгъат || хури{{{псалъэпкъ}}}ыгъат || хует{{{псалъэпкъ}}}ыгъат || хуеф{{{псалъэпкъ}}}ыгъат || хура{{{псалъэпкъ}}}ыгъат 
|-
| блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа и пэ ит зэман – щымыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}ыгъатэкъым || хуеп{{{псалъэпкъ}}}ыгъатэкъым || хури{{{псалъэпкъ}}}ыгъатэкъым || хует{{{псалъэпкъ}}}ыгъатэкъым || хуеф{{{псалъэпкъ}}}ыгъатэкъым || хура{{{псалъэпкъ}}}ыгъатэкъым 
|-
| блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман I – щыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}щ || хуеп{{{псалъэпкъ}}}щ || хури{{{псалъэпкъ}}}щ || хует{{{псалъэпкъ}}}щ || хуеф{{{псалъэпкъ}}}щ || хура{{{псалъэпкъ}}}щ 
|-
| блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман I – щымыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}къым || хуеп{{{псалъэпкъ}}}къым || хури{{{псалъэпкъ}}}къым || хует{{{псалъэпкъ}}}къым || хуеф{{{псалъэпкъ}}}къым || хура{{{псалъэпкъ}}}къым 
|-
| блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман II – щыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}т || хуеп{{{псалъэпкъ}}}т || хури{{{псалъэпкъ}}}т || хует{{{псалъэпкъ}}}т || хуеф{{{псалъэпкъ}}}т || хура{{{псалъэпкъ}}}т 
|-
| блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман II – щымыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}тэкъым || хуеп{{{псалъэпкъ}}}тэкъым || хури{{{псалъэпкъ}}}тэкъым || хует{{{псалъэпкъ}}}тэкъым || хуеф{{{псалъэпкъ}}}тэкъым || хура{{{псалъэпкъ}}}тэкъым 
|-
| къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}ынщ || хуеп{{{псалъэпкъ}}}ынщ || хури{{{псалъэпкъ}}}ынщ || хует{{{псалъэпкъ}}}ынщ || хуеф{{{псалъэпкъ}}}ынщ || хура{{{псалъэпкъ}}}ынщ 
|-
| къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}ынкъым || хуеп{{{псалъэпкъ}}}ынкъым || хури{{{псалъэпкъ}}}ынкъым || хует{{{псалъэпкъ}}}ынкъым || хуеф{{{псалъэпкъ}}}ынкъым || хура{{{псалъэпкъ}}}ынкъым 
|-
| къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}ынущ || хуеп{{{псалъэпкъ}}}ынущ || хури{{{псалъэпкъ}}}ынущ || хует{{{псалъэпкъ}}}ынущ || хуеф{{{псалъэпкъ}}}ынущ || хура{{{псалъэпкъ}}}ынущ 
|-
| къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}ынукъым || хуеп{{{псалъэпкъ}}}ынукъым || хури{{{псалъэпкъ}}}ынукъым || хует{{{псалъэпкъ}}}ынукъым || хуеф{{{псалъэпкъ}}}ынукъым || хура{{{псалъэпкъ}}}ынукъым 
|}

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! ЗэрыупщӀэ наклоненэ !! сэ  !! уэ !! абы !! дэ !! фэ !! абыхэм 
|-
| ит зэман – щыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}рэ || хуеп{{{псалъэпкъ}}}рэ || хури{{{псалъэпкъ}}}рэ || хует{{{псалъэпкъ}}}рэ || хуеф{{{псалъэпкъ}}}рэ || хура{{{псалъэпкъ}}}рэ 
|-
| ит зэман – щымыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}ыркъэ || хуеп{{{псалъэпкъ}}}ыркъэ || хури{{{псалъэпкъ}}}ыркъэ || хует{{{псалъэпкъ}}}ыркъэ || хуеф{{{псалъэпкъ}}}ыркъэ || хура{{{псалъэпкъ}}}ыркъэ 
|-
| блэкӀа зэфӀэмыкӀа зэман (имперфект) – щыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}ырт || хуеп{{{псалъэпкъ}}}ырт || хури{{{псалъэпкъ}}}ырт || хует{{{псалъэпкъ}}}ырт || хуеф{{{псалъэпкъ}}}ырт || хура{{{псалъэпкъ}}}ырт
|-
| блэкӀа зэфӀэмыкӀа зэман (имперфект) – щымыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}ыртэкъэ || хуеп{{{псалъэпкъ}}}ыртэкъэ || хури{{{псалъэпкъ}}}ыртэкъэ || хует{{{псалъэпкъ}}}ыртэкъэ || хуеф{{{псалъэпкъ}}}ыртэкъэ || хура{{{псалъэпкъ}}}ыртэкъэ
|-
| блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}а || хуеп{{{псалъэпкъ}}}а || хури{{{псалъэпкъ}}}а || хует{{{псалъэпкъ}}}а || хуеф{{{псалъэпкъ}}}а || хура{{{псалъэпкъ}}}а
|-
| блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}акъэ || хуеп{{{псалъэпкъ}}}акъэ || хури{{{псалъэпкъ}}}акъэ || хует{{{псалъэпкъ}}}акъэ || хуеф{{{псалъэпкъ}}}акъэ || хура{{{псалъэпкъ}}}акъэ 
|-
| блэкӀа зэфӀэкӀа и пэ ит зэман (плюс квамперфект) – щыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}ат || хуеп{{{псалъэпкъ}}}ат || хури{{{псалъэпкъ}}}ат || хует{{{псалъэпкъ}}}ат || хуеф{{{псалъэпкъ}}}ат || хура{{{псалъэпкъ}}}ат 
|-
| блэкӀа зэфӀэкӀа и пэ ит зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}атэкъэ || хуеп{{{псалъэпкъ}}}атэкъэ || хури{{{псалъэпкъ}}}атэкъэ || хует{{{псалъэпкъ}}}атэкъэ || хуеф{{{псалъэпкъ}}}атэкъэ || хура{{{псалъэпкъ}}}атэкъэ 
|-
| блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман – щыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || хуеп{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || хури{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || хует{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || хуеф{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || хура{{{псалъэпкъ}}}ыгъа 
|-
| блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман – щымыӀыныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}ыгъакъэ || хуеп{{{псалъэпкъ}}}ыгъакъэ || хури{{{псалъэпкъ}}}ыгъакъэ || хует{{{псалъэпкъ}}}ыгъакъэ || хуеф{{{псалъэпкъ}}}ыгъакъэ || хура{{{псалъэпкъ}}}ыгъакъэ 
|-
| блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа и пэ ит зэман – щыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}ыгъат || хуеп{{{псалъэпкъ}}}ыгъат || хури{{{псалъэпкъ}}}ыгъат || хует{{{псалъэпкъ}}}ыгъат || хуеф{{{псалъэпкъ}}}ыгъат || хура{{{псалъэпкъ}}}ыгъат 
|-
| блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа и пэ ит зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}ыгъатэкъэ || хуеп{{{псалъэпкъ}}}ыгъатэкъэ || хури{{{псалъэпкъ}}}ыгъатэкъэ || хует{{{псалъэпкъ}}}ыгъатэкъэ || хуеф{{{псалъэпкъ}}}ыгъатэкъэ || хура{{{псалъэпкъ}}}ыгъатэкъэ 
|-
| блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман I – щыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}} || хуеп{{{псалъэпкъ}}} || хури{{{псалъэпкъ}}} || хует{{{псалъэпкъ}}} || хуеф{{{псалъэпкъ}}} || хура{{{псалъэпкъ}}} 
|-
| блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман I – щымыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}къэ || хуеп{{{псалъэпкъ}}}къэ || хури{{{псалъэпкъ}}}къэ || хует{{{псалъэпкъ}}}къэ || хуеф{{{псалъэпкъ}}}къэ || хура{{{псалъэпкъ}}}къэ 
|-
| блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман II – щыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}т || хуеп{{{псалъэпкъ}}}т || хури{{{псалъэпкъ}}}т || хует{{{псалъэпкъ}}}т || хуеф{{{псалъэпкъ}}}т || хура{{{псалъэпкъ}}}т 
|-
| блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман II – щымыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}тэкъэ || хуеп{{{псалъэпкъ}}}тэкъэ || хури{{{псалъэпкъ}}}тэкъэ || хует{{{псалъэпкъ}}}тэкъэ || хуеф{{{псалъэпкъ}}}тэкъэ || хура{{{псалъэпкъ}}}тэкъэ 
|-
| къэкӀуэну  мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}ын || хуеп{{{псалъэпкъ}}}ын || хури{{{псалъэпкъ}}}ын || хует{{{псалъэпкъ}}}ын || хуеф{{{псалъэпкъ}}}ын || хура{{{псалъэпкъ}}}ын 
|-
| къэкӀуэну  мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}ынкъэ || хуеп{{{псалъэпкъ}}}ынкъэ || хури{{{псалъэпкъ}}}ынкъэ || хует{{{псалъэпкъ}}}ынкъэ || хуеф{{{псалъэпкъ}}}ынкъэ || хура{{{псалъэпкъ}}}ынкъэ 
|-
| къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}ыну || хуеп{{{псалъэпкъ}}}ыну || хури{{{псалъэпкъ}}}ыну || хует{{{псалъэпкъ}}}ыну || хуеф{{{псалъэпкъ}}}ыну || хура{{{псалъэпкъ}}}ыну 
|-
| къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}ынукъэ || хуеп{{{псалъэпкъ}}}ынукъэ || хури{{{псалъэпкъ}}}ынукъэ || хует{{{псалъэпкъ}}}ынукъэ || хуеф{{{псалъэпкъ}}}ынукъэ || хура{{{псалъэпкъ}}}ынукъэ 
|}

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! условнэ ипэжыпӀэкӀэ щыӀэ наклоненэ !! сэ  !! уэ !! абы !! дэ !! фэ !! абыхэм 
|-
| ит зэман – щыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}мэ || хуеп{{{псалъэпкъ}}}мэ || хури{{{псалъэпкъ}}}мэ || хует{{{псалъэпкъ}}}мэ || хуеф{{{псалъэпкъ}}}мэ || хура{{{псалъэпкъ}}}мэ 
|-
| ит зэман – щымыӀэныгъэ: || хуезмы{{{псалъэпкъ}}}мэ || хуумы{{{псалъэпкъ}}}мэ || хуримы{{{псалъэпкъ}}}мэ || хуедмы{{{псалъэпкъ}}}мэ || хуевмы{{{псалъэпкъ}}}мэ || хурамы{{{псалъэпкъ}}}мэ 
|-
| блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}амэ || хуеп{{{псалъэпкъ}}}амэ || хури{{{псалъэпкъ}}}амэ || хует{{{псалъэпкъ}}}амэ || хуеф{{{псалъэпкъ}}}амэ || хура{{{псалъэпкъ}}}амэ 
|-
| блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ: || хуезмы{{{псалъэпкъ}}}амэ || хуумы{{{псалъэпкъ}}}амэ || хуримы{{{псалъэпкъ}}}амэ || хуедмы{{{псалъэпкъ}}}амэ || хуевмы{{{псалъэпкъ}}}амэ || хурамы{{{псалъэпкъ}}}амэ 
|-
| блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект)– щыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}ыгъамэ || хуеп{{{псалъэпкъ}}}ыгъамэ || хури{{{псалъэпкъ}}}ыгъамэ || хует{{{псалъэпкъ}}}ыгъамэ || хуеф{{{псалъэпкъ}}}ыгъамэ || хура{{{псалъэпкъ}}}ыгъамэ 
|-
| блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ: || хуезмы{{{псалъэпкъ}}}ыгъамэ || хуумы{{{псалъэпкъ}}}ыгъамэ || хуримы{{{псалъэпкъ}}}ыгъамэ || хуедмы{{{псалъэпкъ}}}ыгъамэ || хуевмы{{{псалъэпкъ}}}ыгъамэ || хурамы{{{псалъэпкъ}}}ыгъамэ 
|-
| къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}ынмэ || хуеп{{{псалъэпкъ}}}ынмэ || хури{{{псалъэпкъ}}}ынмэ || хует{{{псалъэпкъ}}}ынмэ || хуеф{{{псалъэпкъ}}}ынмэ || хура{{{псалъэпкъ}}}ынмэ 
|-
| къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ: || хуезмы{{{псалъэпкъ}}}ынмэ || хуумы{{{псалъэпкъ}}}ынмэ || хуримы{{{псалъэпкъ}}}ынмэ || хуедмы{{{псалъэпкъ}}}ынмэ || хуевмы{{{псалъэпкъ}}}ынмэ || хурамы{{{псалъэпкъ}}}ынмэ 
|-
| къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}ынумэ || хуеп{{{псалъэпкъ}}}ынумэ || хури{{{псалъэпкъ}}}ынумэ || хует{{{псалъэпкъ}}}ынумэ || хуеф{{{псалъэпкъ}}}ынумэ || хура{{{псалъэпкъ}}}ынумэ 
|-
| къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ: || хуезмы{{{псалъэпкъ}}}ынумэ || хуумы{{{псалъэпкъ}}}ынумэ || хуримы{{{псалъэпкъ}}}ынумэ || хуедмы{{{псалъэпкъ}}}ынумэ || хуевмы{{{псалъэпкъ}}}ынумэ || хурамы{{{псалъэпкъ}}}ынумэ 
|}

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! условнэ ипэжыпӀэкӀэ щымыӀэ наклоненэ !! сэ  !! уэ !! абы !! дэ !! фэ !! абыхэм 
|-
| ит зэман – щыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}тэмэ || хуеп{{{псалъэпкъ}}}тэмэ || хури{{{псалъэпкъ}}}тэмэ || хует{{{псалъэпкъ}}}тэмэ || хуеф{{{псалъэпкъ}}}тэмэ || хура{{{псалъэпкъ}}}тэмэ 
|-
| ит зэман – щымыӀэныгъэ: || хуезмы{{{псалъэпкъ}}}тэмэ || хуумы{{{псалъэпкъ}}}тэмэ || хуримы{{{псалъэпкъ}}}тэмэ || хуедмы{{{псалъэпкъ}}}тэмэ || хуевмы{{{псалъэпкъ}}}тэмэ || хурамы{{{псалъэпкъ}}}тэмэ 
|-
| блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}атэмэ || хуеп{{{псалъэпкъ}}}атэмэ || хури{{{псалъэпкъ}}}атэмэ || хует{{{псалъэпкъ}}}атэмэ || хуеф{{{псалъэпкъ}}}атэмэ || хура{{{псалъэпкъ}}}атэмэ 
|-
| блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ: || хуезмы{{{псалъэпкъ}}}атэмэ || хуумы{{{псалъэпкъ}}}атэмэ || хуримы{{{псалъэпкъ}}}атэмэ || хуедмы{{{псалъэпкъ}}}атэмэ || хуевмы{{{псалъэпкъ}}}атэмэ || хурамы{{{псалъэпкъ}}}атэмэ 
|-
| блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект)– щыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}ыгъатэмэ || хуеп{{{псалъэпкъ}}}ыгъатэмэ || хури{{{псалъэпкъ}}}ыгъатэмэ || хует{{{псалъэпкъ}}}ыгъатэмэ || хуеф{{{псалъэпкъ}}}ыгъатэмэ || хура{{{псалъэпкъ}}}ыгъатэмэ 
|-
| блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ: || хуезмы{{{псалъэпкъ}}}ыгъатэмэ || хуумы{{{псалъэпкъ}}}ыгъатэмэ || хуримы{{{псалъэпкъ}}}ыгъатэмэ || хуедмы{{{псалъэпкъ}}}ыгъатэмэ || хуевмы{{{псалъэпкъ}}}ыгъатэмэ || хурамы{{{псалъэпкъ}}}ыгъатэмэ 
|-
| къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}ынтэмэ || хуеп{{{псалъэпкъ}}}ынтэмэ || хури{{{псалъэпкъ}}}ынтэмэ || хует{{{псалъэпкъ}}}ынтэмэ || хуеф{{{псалъэпкъ}}}ынтэмэ || хура{{{псалъэпкъ}}}ынтэмэ 
|-
| къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ: || хуезмы{{{псалъэпкъ}}}ынтэмэ || хуумы{{{псалъэпкъ}}}ынтэмэ || хуримы{{{псалъэпкъ}}}ынтэмэ || хуедмы{{{псалъэпкъ}}}ынтэмэ || хуевмы{{{псалъэпкъ}}}ынтэмэ || хурамы{{{псалъэпкъ}}}ынтэмэ 
|-
| къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}ынутэмэ || хуеп{{{псалъэпкъ}}}ынутэмэ || хури{{{псалъэпкъ}}}ынутэмэ || хует{{{псалъэпкъ}}}ынутэмэ || хуеф{{{псалъэпкъ}}}ынутэмэ || хура{{{псалъэпкъ}}}ынутэмэ 
|-
| къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ: || хуезмы{{{псалъэпкъ}}}ынутэмэ || хуумы{{{псалъэпкъ}}}ынутэмэ || хуримы{{{псалъэпкъ}}}ынутэмэ || хуедмы{{{псалъэпкъ}}}ынутэмэ || хуевмы{{{псалъэпкъ}}}ынутэмэ || хурамы{{{псалъэпкъ}}}ынутэмэ 
|}

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! сослагательнэ наклоненэ !! сэ  !! уэ !! абы !! дэ !! фэ !! абыхэм 
|-
| къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}ынт || хуеп{{{псалъэпкъ}}}ынт || хури{{{псалъэпкъ}}}ынт || хует{{{псалъэпкъ}}}ынт || хуеф{{{псалъэпкъ}}}ынт || хура{{{псалъэпкъ}}}ынт 
|-
| къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}ынтэкъым || хуеп{{{псалъэпкъ}}}ынтэкъым || хури{{{псалъэпкъ}}}ынтэкъым || хует{{{псалъэпкъ}}}ынтэкъым || хуеф{{{псалъэпкъ}}}ынтэкъым || хура{{{псалъэпкъ}}}ынтэкъым 
|-
| къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}ынут || хуеп{{{псалъэпкъ}}}ынут || хури{{{псалъэпкъ}}}ынут || хует{{{псалъэпкъ}}}ынут || хуеф{{{псалъэпкъ}}}ынут || хура{{{псалъэпкъ}}}ынут 
|-
| къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}ынутэкъым || хуеп{{{псалъэпкъ}}}ынутэкъым || хури{{{псалъэпкъ}}}ынутэкъым || хует{{{псалъэпкъ}}}ынутэкъым || хуеф{{{псалъэпкъ}}}ынутэкъым || хура{{{псалъэпкъ}}}ынутэкъым 
|}

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! уступительнэ ипэжыпӀэкӀэ щыӀэ наклоненэ !! сэ  !! уэ !! абы !! дэ !! фэ !! абыхэм 
|-
| ит зэман – щыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}ми || хуеп{{{псалъэпкъ}}}ми || хури{{{псалъэпкъ}}}ми || хует{{{псалъэпкъ}}}ми || хуеф{{{псалъэпкъ}}}ми || хура{{{псалъэпкъ}}}ми 
|-
| ит зэман – щымыӀэныгъэ: || хуезмы{{{псалъэпкъ}}}ми || хуумы{{{псалъэпкъ}}}ми || хуримы{{{псалъэпкъ}}}ми || хуедмы{{{псалъэпкъ}}}ми || хуевмы{{{псалъэпкъ}}}ми || хурамы{{{псалъэпкъ}}}ми 
|-
| блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}ами || хуеп{{{псалъэпкъ}}}ами || хури{{{псалъэпкъ}}}ами || хует{{{псалъэпкъ}}}ами || хуеф{{{псалъэпкъ}}}ами || хура{{{псалъэпкъ}}}ами 
|-
| блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ: || хуезмы{{{псалъэпкъ}}}ами || хуумы{{{псалъэпкъ}}}ами || хуримы{{{псалъэпкъ}}}ами || хуедмы{{{псалъэпкъ}}}ами || хуевмы{{{псалъэпкъ}}}ами || хурамы{{{псалъэпкъ}}}ами 
|-
| блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект)– щыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}ыгъами || хуеп{{{псалъэпкъ}}}ыгъами || хури{{{псалъэпкъ}}}ыгъами || хует{{{псалъэпкъ}}}ыгъами || хуеф{{{псалъэпкъ}}}ыгъами || хура{{{псалъэпкъ}}}ыгъами 
|-
| блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ: || хуезмы{{{псалъэпкъ}}}ыгъами || хуумы{{{псалъэпкъ}}}ыгъами || хуримы{{{псалъэпкъ}}}ыгъами || хуедмы{{{псалъэпкъ}}}ыгъами || хуевмы{{{псалъэпкъ}}}ыгъами || хурамы{{{псалъэпкъ}}}ыгъами 
|-
| къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}ынми || хуеп{{{псалъэпкъ}}}ынми || хури{{{псалъэпкъ}}}ынми || хует{{{псалъэпкъ}}}ынми || хуеф{{{псалъэпкъ}}}ынми || хура{{{псалъэпкъ}}}ынми 
|-
| къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ: || хуезмы{{{псалъэпкъ}}}ынми || хуумы{{{псалъэпкъ}}}ынми || хуримы{{{псалъэпкъ}}}ынми || хуедмы{{{псалъэпкъ}}}ынми || хуевмы{{{псалъэпкъ}}}ынми || хурамы{{{псалъэпкъ}}}ынми 
|-
| къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}ынуми || хуеп{{{псалъэпкъ}}}ынуми || хури{{{псалъэпкъ}}}ынуми || хует{{{псалъэпкъ}}}ынуми || хуеф{{{псалъэпкъ}}}ынуми || хура{{{псалъэпкъ}}}ынуми 
|-
| къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ: || хуезмы{{{псалъэпкъ}}}ынуми || хуумы{{{псалъэпкъ}}}ынуми || хуримы{{{псалъэпкъ}}}ынуми || хуедмы{{{псалъэпкъ}}}ынуми || хуевмы{{{псалъэпкъ}}}ынуми || хурамы{{{псалъэпкъ}}}ынуми 
|}

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! уступительнэ ипэжыпӀэкӀэ щымыӀэ наклоненэ !! сэ  !! уэ !! абы !! дэ !! фэ !! абыхэм 
|-
| ит зэман – щыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}тэми || хуеп{{{псалъэпкъ}}}тэми || хури{{{псалъэпкъ}}}тэми || хует{{{псалъэпкъ}}}тэми || хуеф{{{псалъэпкъ}}}тэми || хура{{{псалъэпкъ}}}тэми 
|-
| ит зэман – щымыӀэныгъэ: || хуезмы{{{псалъэпкъ}}}тэми || хуумы{{{псалъэпкъ}}}тэми || хуримы{{{псалъэпкъ}}}тэми || хуедмы{{{псалъэпкъ}}}тэми || хуевмы{{{псалъэпкъ}}}тэми || хурамы{{{псалъэпкъ}}}тэми 
|-
| блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}атэми || хуеп{{{псалъэпкъ}}}атэми || хури{{{псалъэпкъ}}}атэми || хует{{{псалъэпкъ}}}атэми || хуеф{{{псалъэпкъ}}}атэми || хура{{{псалъэпкъ}}}атэми 
|-
| блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ: || хуезмы{{{псалъэпкъ}}}атэми || хуумы{{{псалъэпкъ}}}атэми || хуримы{{{псалъэпкъ}}}атэми || хуедмы{{{псалъэпкъ}}}атэми || хуевмы{{{псалъэпкъ}}}атэми || хурамы{{{псалъэпкъ}}}атэми 
|-
| блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект)– щыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}ыгъатэми || хуеп{{{псалъэпкъ}}}ыгъатэми || хури{{{псалъэпкъ}}}ыгъатэми || хует{{{псалъэпкъ}}}ыгъатэми || хуеф{{{псалъэпкъ}}}ыгъатэми || хура{{{псалъэпкъ}}}ыгъатэми 
|-
| блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ: || хуезмы{{{псалъэпкъ}}}ыгъатэми || хуумы{{{псалъэпкъ}}}ыгъатэми || хуримы{{{псалъэпкъ}}}ыгъатэми || хуедмы{{{псалъэпкъ}}}ыгъатэми || хуевмы{{{псалъэпкъ}}}ыгъатэми || хурамы{{{псалъэпкъ}}}ыгъатэми 
|-
| къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}ынтэми || хуеп{{{псалъэпкъ}}}ынтэми || хури{{{псалъэпкъ}}}ынтэми || хует{{{псалъэпкъ}}}ынтэми || хуеф{{{псалъэпкъ}}}ынтэми || хура{{{псалъэпкъ}}}ынтэми 
|-
| къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ: || хуезмы{{{псалъэпкъ}}}ынтэми || хуумы{{{псалъэпкъ}}}ынтэми || хуримы{{{псалъэпкъ}}}ынтэми || хуедмы{{{псалъэпкъ}}}ынтэми || хуевмы{{{псалъэпкъ}}}ынтэми || хурамы{{{псалъэпкъ}}}ынтэми 
|-
| къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}ынутэми || хуеп{{{псалъэпкъ}}}ынутэми || хури{{{псалъэпкъ}}}ынутэми || хует{{{псалъэпкъ}}}ынутэми || хуеф{{{псалъэпкъ}}}энутэми || хура{{{псалъэпкъ}}}энутэми 
|-
| къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ: || хуезмы{{{псалъэпкъ}}}ынутэми || хуумы{{{псалъэпкъ}}}ынутэми || хуримы{{{псалъэпкъ}}}ынутэми || хуедмы{{{псалъэпкъ}}}ынутэми || хуевмы{{{псалъэпкъ}}}ынутэми || хурамы{{{псалъэпкъ}}}ынутэми 
|}

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! гъэщӀэгъуэныгъэ наклоненэ !! сэ  !! уэ !! абы !! дэ !! фэ !! абыхэм 
|-
|щыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}аи || хуеп{{{псалъэпкъ}}}аи || хури{{{псалъэпкъ}}}аи || хует{{{псалъэпкъ}}}аи || хуеф{{{псалъэпкъ}}}аи || хура{{{псалъэпкъ}}}аи 
|-
|щымыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}акъыми || хуеп{{{псалъэпкъ}}}акъыми || хури{{{псалъэпкъ}}}акъыми || хует{{{псалъэпкъ}}}акъыми || хуеф{{{псалъэпкъ}}}акъыми || хура{{{псалъэпкъ}}}акъыми 
|}

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! фӀэфӀыныгъэ  наклоненэ !! сэ  !! уэ !! абы !! дэ !! фэ !! абыхэм 
|-
|щыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}ащэрэт || хуеп{{{псалъэпкъ}}}ащэрэт || хури{{{псалъэпкъ}}}ащэрэт || хует{{{псалъэпкъ}}}ащэрэт || хуеф{{{псалъэпкъ}}}ащэрэт || хура{{{псалъэпкъ}}}ащэрэт 
|-
|щымыӀэныгъэ: || хуезмы{{{псалъэпкъ}}}ащэрэт || хуумы{{{псалъэпкъ}}}ащэрэт || хуримы{{{псалъэпкъ}}}ащэрэт || хуедмы{{{псалъэпкъ}}}ащэрэт || хуевмы{{{псалъэпкъ}}}ащэрэт || хурамы{{{псалъэпкъ}}}ащэрэт 
|}

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! шэч къытехьэныгъэ наклоненэ !! сэ  !! уэ !! абы !! дэ !! фэ !! абыхэм 
|-
|гъэн-кӀэ мыгъэбелджыла - щыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}агъэнщ || хуеп{{{псалъэпкъ}}}агъэнщ || хури{{{псалъэпкъ}}}агъэнщ || хует{{{псалъэпкъ}}}агъэнщ || хуеф{{{псалъэпкъ}}}агъэнщ || хура{{{псалъэпкъ}}}агъэнщ 
|-
|гъэн-кӀэ мыгъэбелджыла - щымыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}агъэнкъым || хуеп{{{псалъэпкъ}}}агъэнкъым || хури{{{псалъэпкъ}}}агъэнкъым || хует{{{псалъэпкъ}}}агъэнкъым || хуеф{{{псалъэпкъ}}}агъэнкъым || хура{{{псалъэпкъ}}}агъэнкъым 
|-
|гъэнт-кӀэ мыгъэбелджыла - щыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}агъэнт || хуеп{{{псалъэпкъ}}}агъэнт || хури{{{псалъэпкъ}}}агъэнт || хует{{{псалъэпкъ}}}агъэнт || хуеф{{{псалъэпкъ}}}агъэнт || хура{{{псалъэпкъ}}}агъэнт 
|-
|гъэнт-кӀэ мыгъэбелджыла - щымыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}агъэнтэкъым || хуеп{{{псалъэпкъ}}}агъэнтэкъым || хури{{{псалъэпкъ}}}агъэнтэкъым || хует{{{псалъэпкъ}}}агъэнтэкъым || хуеф{{{псалъэпкъ}}}агъэнтэкъым || хура{{{псалъэпкъ}}}агъэнтэкъым 
|-
|гъэн-кӀэ мыгъэбелджыла зэрыупщӀэ - щыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}агъэн || хуеп{{{псалъэпкъ}}}агъэн || хури{{{псалъэпкъ}}}агъэн || хует{{{псалъэпкъ}}}агъэн || хуеф{{{псалъэпкъ}}}агъэн || хура{{{псалъэпкъ}}}агъэн 
|-
|гъэн-кӀэ мыгъэбелджыла зэрыупщӀэ - щымыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}агъэнкъэ || хуеп{{{псалъэпкъ}}}агъэнкъэ || хури{{{псалъэпкъ}}}агъэнкъэ || хует{{{псалъэпкъ}}}агъэнкъэ || хуеф{{{псалъэпкъ}}}агъэнкъэ || хура{{{псалъэпкъ}}}агъэнкъэ 
|-
|гъэнт-кӀэ мыгъэбелджыла зэрыупщӀэ - щыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}агъэнт || хуеп{{{псалъэпкъ}}}агъэнт || хури{{{псалъэпкъ}}}агъэнт || хует{{{псалъэпкъ}}}агъэнт || хуеф{{{псалъэпкъ}}}агъэнт || хура{{{псалъэпкъ}}}агъэнт 
|-
|гъэнт-кӀэ мыгъэбелджыла зэрыупщӀэ - щымыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}агъэнтэкъэ || хуеп{{{псалъэпкъ}}}агъэнтэкъэ || хури{{{псалъэпкъ}}}агъэнтэкъэ || хует{{{псалъэпкъ}}}агъэнтэкъэ || хуеф{{{псалъэпкъ}}}агъэнтэкъэ || хура{{{псалъэпкъ}}}агъэнтэкъэ 
|-
|гъэну-кӀэ гъэбелджыла - щыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}агъэнущ || хуеп{{{псалъэпкъ}}}агъэнущ || хури{{{псалъэпкъ}}}агъэнущ || хует{{{псалъэпкъ}}}агъэнущ || хуеф{{{псалъэпкъ}}}агъэнущ || хура{{{псалъэпкъ}}}агъэнущ 
|-
|гъэну-кӀэ гъэбелджыла - щымыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}агъэнукъым || хуеп{{{псалъэпкъ}}}агъэнукъым || хури{{{псалъэпкъ}}}агъэнукъым || хует{{{псалъэпкъ}}}агъэнукъым || хуеф{{{псалъэпкъ}}}агъэнукъым || хура{{{псалъэпкъ}}}агъэнукъым 
|-
|гъэнут-кӀэ гъэбелджыла - щыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}агъэнут || хуеп{{{псалъэпкъ}}}агъэнут || хури{{{псалъэпкъ}}}агъэнут || хует{{{псалъэпкъ}}}агъэнут || хуеф{{{псалъэпкъ}}}агъэнут || хура{{{псалъэпкъ}}}агъэнут 
|-
|гъэнут-кӀэ гъэбелджыла - щымыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}агъэнутэкъым || хуеп{{{псалъэпкъ}}}агъэнутэкъым || хури{{{псалъэпкъ}}}агъэнутэкъым || хует{{{псалъэпкъ}}}агъэнутэкъым || хуеф{{{псалъэпкъ}}}агъэнутэкъым || хура{{{псалъэпкъ}}}агъэнутэкъым 
|-
|гъэну-кӀэ гъэбелджыла зэрыупщӀэ - щыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}агъэну || хуеп{{{псалъэпкъ}}}агъэну || хури{{{псалъэпкъ}}}агъэну || хует{{{псалъэпкъ}}}агъэну || хуеф{{{псалъэпкъ}}}агъэну || хура{{{псалъэпкъ}}}агъэну 
|-
|гъэну-кӀэ гъэбелджыла зэрыупщӀэ - щымыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}агъэнукъэ || хуеп{{{псалъэпкъ}}}агъэнукъэ || хури{{{псалъэпкъ}}}агъэнукъэ || хует{{{псалъэпкъ}}}агъэнукъэ || хуеф{{{псалъэпкъ}}}агъэнукъэ || хура{{{псалъэпкъ}}}агъэнукъэ 
|-
|гъэнут-кӀэ гъэбелджыла зэрыупщӀэ - щыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}агъэнут || хуеп{{{псалъэпкъ}}}агъэнут || хури{{{псалъэпкъ}}}агъэнут || хует{{{псалъэпкъ}}}агъэнут || хуеф{{{псалъэпкъ}}}агъэнут || хура{{{псалъэпкъ}}}агъэнут 
|-
|гъэнут-кӀэ гъэбелджыла зэрыупщӀэ - щымыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}агъэнутэкъэ || хуеп{{{псалъэпкъ}}}агъэнутэкъэ || хури{{{псалъэпкъ}}}агъэнутэкъэ || хует{{{псалъэпкъ}}}агъэнутэкъэ || хуеф{{{псалъэпкъ}}}агъэнутэкъэ || хура{{{псалъэпкъ}}}агъэнутэкъэ 
|}

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! Зылэжь (субъектнэ) причастие !!
|-
| ит зэман - щыӀэныгъэ || хуезы{{{псалъэпкъ}}}
|-
| ит зэман - щымыӀэныгъэ || хуезымы{{{псалъэпкъ}}}
|-
| блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ || хуезы{{{псалъэпкъ}}}а
|-
| блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ || хуезымы{{{псалъэпкъ}}}а
|-
| блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ || хуезы{{{псалъэпкъ}}}ыгъа
|-
| блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ || хуезымы{{{псалъэпкъ}}}ыгъа
|-
| къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ || хуезы{{{псалъэпкъ}}}ын
|-
| къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ || хуезымы{{{псалъэпкъ}}}ын
|-
| къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ || хуезы{{{псалъэпкъ}}}ыну
|-
| къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ || хуезымы{{{псалъэпкъ}}}ыну
|}

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! Зэлэжь (объектнэ) причастие (щхьэм иту) !! сэ  !! уэ !! абы !! дэ !! фэ !! абыхэм 
|-
| ит зэман - щыӀэныгъэ || хуес{{{псалъэпкъ}}} || хуеп{{{псалъэпкъ}}} || хури{{{псалъэпкъ}}} || хует{{{псалъэпкъ}}} || хуеф{{{псалъэпкъ}}} || хура{{{псалъэпкъ}}} 
|-
| ит зэман - щымыӀэныгъэ || хуезмы{{{псалъэпкъ}}} || хуумы{{{псалъэпкъ}}} || хуримы{{{псалъэпкъ}}} || хуедмы{{{псалъэпкъ}}} || хуевмы{{{псалъэпкъ}}} || хурамы{{{псалъэпкъ}}}
|-
| блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ || хуес{{{псалъэпкъ}}}а || хуеп{{{псалъэпкъ}}}а || хури{{{псалъэпкъ}}}а || хует{{{псалъэпкъ}}}а || хуеф{{{псалъэпкъ}}}а || хура{{{псалъэпкъ}}}а 
|-
| блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ || хуезмы{{{псалъэпкъ}}}а || хуумы{{{псалъэпкъ}}}а || хуримы{{{псалъэпкъ}}}а || хуедмы{{{псалъэпкъ}}}а || хуевмы{{{псалъэпкъ}}}а || хурамы{{{псалъэпкъ}}}а
|-
| блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ || хуес{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || хуеп{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || хури{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || хует{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || хуеф{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || хура{{{псалъэпкъ}}}ыгъа 
|-
| блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ || хуезмы{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || хуумы{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || хуримы{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || хуедмы{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || хуевмы{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || хурамы{{{псалъэпкъ}}}ыгъа 
|-
| къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ || хуес{{{псалъэпкъ}}}ын || хуеп{{{псалъэпкъ}}}ын || хури{{{псалъэпкъ}}}ын || хует{{{псалъэпкъ}}}ын || хуеф{{{псалъэпкъ}}}ын  || хура{{{псалъэпкъ}}}ын 
|-
| къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ || хуезмы{{{псалъэпкъ}}}ын || хуумы{{{псалъэпкъ}}}ын || хуримы{{{псалъэпкъ}}}ын || хуедмы{{{псалъэпкъ}}}ын || хуевмы{{{псалъэпкъ}}}ын  || хурамы{{{псалъэпкъ}}}ын
|-
| къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ || хуес{{{псалъэпкъ}}}ыну || хуеп{{{псалъэпкъ}}}ыну || хури{{{псалъэпкъ}}}ыну || хует{{{псалъэпкъ}}}ыну || хуеф{{{псалъэпкъ}}}ыну  || хура{{{псалъэпкъ}}}ыну 
|-
| къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ || хуезмы{{{псалъэпкъ}}}ыну || хуумы{{{псалъэпкъ}}}ыну || хуримы{{{псалъэпкъ}}}ыну || хуедмы{{{псалъэпкъ}}}ыну || хуевмы{{{псалъэпкъ}}}ыну  || хурамы{{{псалъэпкъ}}}ыну
|}

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! Зэлэжь (объектнэ) причастие (щхьэншэ) !! 
|-
| ит зэман - щыӀэныгъэ || хуе{{{псалъэпкъ}}}
|-
| ит зэман - щымыӀэныгъэ || хуемы{{{псалъэпкъ}}}
|-
| блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ || хуе{{{псалъэпкъ}}}а
|-
| блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ || хуемы{{{псалъэпкъ}}}а
|-
| блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ || хуе{{{псалъэпкъ}}}ыгъа
|-
| блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ || хуемы{{{псалъэпкъ}}}ыгъа
|-
| къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ || хуе{{{псалъэпкъ}}}ын
|-
| къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ || хуемы{{{псалъэпкъ}}}ын
|-
| къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ || хуе{{{псалъэпкъ}}}ыну
|-
| къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ || хуемы{{{псалъэпкъ}}}ыну
|}

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! Обстоятельственнэ причастиехэр !! сэ  !! уэ !! абы !! дэ !! фэ !! абыхэм
|-
! Лэжьыгъэм и къэхъукӀэр зыгъэбелджылы причастие !!  !!  !!  !!  !!  !! 
|-
| ит зэман - щыӀэныгъэ ||  зэрыхуес{{{псалъэпкъ}}} || зэрыхуеп{{{псалъэпкъ}}} || зэрыхури{{{псалъэпкъ}}} || зэрыхует{{{псалъэпкъ}}} || зэрыхуеф{{{псалъэпкъ}}}  || зэрыхура{{{псалъэпкъ}}} 
|-
| ит зэман - щымыӀэныгъэ || зэрыхуезмы{{{псалъэпкъ}}} || зэрыхуумы{{{псалъэпкъ}}} || зэрыхуримы{{{псалъэпкъ}}} || зэрыхуедмы{{{псалъэпкъ}}} || зэрыхуевмы{{{псалъэпкъ}}} ||  зэрыхурамы{{{псалъэпкъ}}}
|-
| блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ ||  зэрыхуес{{{псалъэпкъ}}}а || зэрыхуеп{{{псалъэпкъ}}}а || зэрыхури{{{псалъэпкъ}}}а || зэрыхует{{{псалъэпкъ}}}а || зэрыхуеф{{{псалъэпкъ}}}а || зэрыхура{{{псалъэпкъ}}}а 
|-
| блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ ||  зэрыхуезмы{{{псалъэпкъ}}}а || зэрыхуумы{{{псалъэпкъ}}}а || зэрыхуримы{{{псалъэпкъ}}}а || зэрыхуедмы{{{псалъэпкъ}}}а || зэрыхуевмы{{{псалъэпкъ}}}а || зэрыхуамы{{{псалъэпкъ}}}а 
|-
| блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ ||  зэрыхуес{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || зэрыхуеп{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || зэрыхури{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || зэрыхует{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || зэрыхуеф{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || зэрыхура{{{псалъэпкъ}}}ыгъа 
|-
| блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ ||  зэрыхуезмы{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || зэрыхуумы{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || зэрыхуримы{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || зэрыхуедмы{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || зэрыхуевмы{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || зэрыхурамы{{{псалъэпкъ}}}ыгъа 
|-
| къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ ||  зэрыхуес{{{псалъэпкъ}}}ын || зэрыхуеп{{{псалъэпкъ}}}ын || зэрыхури{{{псалъэпкъ}}}ын || зэрыхует{{{псалъэпкъ}}}ын || зэрыхуеф{{{псалъэпкъ}}}ын  || зэрыхура{{{псалъэпкъ}}}ын 
|-
| къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ ||  зэрыхуезмы{{{псалъэпкъ}}}ын || зэрыхуумы{{{псалъэпкъ}}}ын || зэрыхуримы{{{псалъэпкъ}}}ын || зэрыхуедмы{{{псалъэпкъ}}}ын || зэрыхуевмы{{{псалъэпкъ}}}ын  || зэрыхурамы{{{псалъэпкъ}}}ын
|-
| къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ ||  зэрыхуес{{{псалъэпкъ}}}ыну || зэрыхуеп{{{псалъэпкъ}}}ыну || зэрыхури{{{псалъэпкъ}}}ыну || зэрыхует{{{псалъэпкъ}}}ыну || зэрыхуеф{{{псалъэпкъ}}}ыну  || зэрыхура{{{псалъэпкъ}}}ыну 
|-
| къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ ||  зэрыхуезмы{{{псалъэпкъ}}}ыну || зэрыхуумы{{{псалъэпкъ}}}ыну || зэрыхуримы{{{псалъэпкъ}}}ыну || зэрыхуедмы{{{псалъэпкъ}}}ыну || зэрыхуевмы{{{псалъэпкъ}}}ыну  || зэрыхурамы{{{псалъэпкъ}}}ыну
|-
! Зэман/щӀыпӀэ зыгъэбелджылы причастие !!  !!  !!  !!  !!  !! 
|- 
| ит зэман - щыӀэныгъэ ||  щыхуес{{{псалъэпкъ}}} || щыхуеп{{{псалъэпкъ}}} || щыхури{{{псалъэпкъ}}} || щыхует{{{псалъэпкъ}}} || щыхуеф{{{псалъэпкъ}}}  || щыхура{{{псалъэпкъ}}} 
|-
| ит зэман - щымыӀэныгъэ || щыхуезмы{{{псалъэпкъ}}} || щыхуумы{{{псалъэпкъ}}} || щыхуримы{{{псалъэпкъ}}} || щыхуедмы{{{псалъэпкъ}}} || щыхуевмы{{{псалъэпкъ}}} ||  щыхурамы{{{псалъэпкъ}}}
|-
| блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ ||  щыхуес{{{псалъэпкъ}}}а || щыхуеп{{{псалъэпкъ}}}а || щыхури{{{псалъэпкъ}}}а || щыхует{{{псалъэпкъ}}}а || щыхуеф{{{псалъэпкъ}}}а || щыхура{{{псалъэпкъ}}}а 
|-
| блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ ||  щыхуезмы{{{псалъэпкъ}}}а || щыхуумы{{{псалъэпкъ}}}а || щыхуримы{{{псалъэпкъ}}}а || щыхуедмы{{{псалъэпкъ}}}а || щыхуевмы{{{псалъэпкъ}}}а || щыхурамы{{{псалъэпкъ}}}а 
|-
| блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ ||  щыхуес{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || щыхуеп{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || щыхури{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || щыхует{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || щыхуеф{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || щыхура{{{псалъэпкъ}}}ыгъа 
|-
| блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ ||  щыхуезмы{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || щыхуумы{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || щыхуримы{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || щыхуедмы{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || щыхуевмы{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || щыхурамы{{{псалъэпкъ}}}ыгъа 
|-
| къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ ||  щыхуес{{{псалъэпкъ}}}ын || щыхуеп{{{псалъэпкъ}}}ын || щыхури{{{псалъэпкъ}}}ын || щыхует{{{псалъэпкъ}}}ын || щыхуеф{{{псалъэпкъ}}}ын  || щыхура{{{псалъэпкъ}}}ын 
|-
| къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ ||  щыхуезмы{{{псалъэпкъ}}}ын || щыхуумы{{{псалъэпкъ}}}ын || щыхуримы{{{псалъэпкъ}}}ын || щыхуедмы{{{псалъэпкъ}}}ын || щыхуевмы{{{псалъэпкъ}}}ын  || щыхурамы{{{псалъэпкъ}}}ын
|-
| къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ ||  щыхуес{{{псалъэпкъ}}}ыну || щыхуеп{{{псалъэпкъ}}}ыну || щыхури{{{псалъэпкъ}}}ыну || щыхует{{{псалъэпкъ}}}ыну || щыхуеф{{{псалъэпкъ}}}ыну  || щыхура{{{псалъэпкъ}}}ыну 
|-
| къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ ||  щыхуезмы{{{псалъэпкъ}}}ыну || щыхуумы{{{псалъэпкъ}}}ыну || щыхуримы{{{псалъэпкъ}}}ыну || щыхуедмы{{{псалъэпкъ}}}ыну || щыхуевмы{{{псалъэпкъ}}}ыну  || щыхурамы{{{псалъэпкъ}}}ыну
|-
! ЩӀыпӀэ зыгъэбелджылы причастие !!  !!  !!  !!  !!  !! 
|-
| ит зэман - щыӀэныгъэ ||  здыхуес{{{псалъэпкъ}}} || здыхуеп{{{псалъэпкъ}}} || здыхури{{{псалъэпкъ}}} || здыхует{{{псалъэпкъ}}} || здыхуеф{{{псалъэпкъ}}}  || здыхура{{{псалъэпкъ}}} 
|-
| ит зэман - щымыӀэныгъэ || здыхуезмы{{{псалъэпкъ}}} || здыхуумы{{{псалъэпкъ}}} || здыхуримы{{{псалъэпкъ}}} || здыхуедмы{{{псалъэпкъ}}} || здыхуевмы{{{псалъэпкъ}}} ||  здыхурамы{{{псалъэпкъ}}}
|-
| блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ ||  здыхуес{{{псалъэпкъ}}}а || здыхуеп{{{псалъэпкъ}}}а || здыхури{{{псалъэпкъ}}}а || здыхует{{{псалъэпкъ}}}а || здыхуеф{{{псалъэпкъ}}}а || здыхура{{{псалъэпкъ}}}а 
|-
| блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ ||  здыхуезмы{{{псалъэпкъ}}}а || здыхуумы{{{псалъэпкъ}}}а || здыхуримы{{{псалъэпкъ}}}а || здыхуедмы{{{псалъэпкъ}}}а || здыхуевмы{{{псалъэпкъ}}}а || здыхурамы{{{псалъэпкъ}}}а 
|-
| блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ ||  здыхуес{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || здыхуеп{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || здыхури{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || здыхует{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || здыхуеф{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || здыхура{{{псалъэпкъ}}}ыгъа 
|-
| блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ ||  здэбъэдэзмы{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || здыхуумы{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || здыхуримы{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || здыхуедмы{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || здыхуевмы{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || здыхурамы{{{псалъэпкъ}}}ыгъа 
|-
| къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ ||  здыхуес{{{псалъэпкъ}}}ын || здыхуеп{{{псалъэпкъ}}}ын || здыхури{{{псалъэпкъ}}}ын || здыхует{{{псалъэпкъ}}}ын || здыхуеф{{{псалъэпкъ}}}ын  || здыхура{{{псалъэпкъ}}}ын 
|-
| къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ ||  здыхуезмы{{{псалъэпкъ}}}ын || здыхуумы{{{псалъэпкъ}}}ын || здыхуримы{{{псалъэпкъ}}}ын || здыхуедмы{{{псалъэпкъ}}}ын || здыхуевмы{{{псалъэпкъ}}}ын  || здыхурамы{{{псалъэпкъ}}}ын
|-
| къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ ||  здыхуес{{{псалъэпкъ}}}ыну || здыхуеп{{{псалъэпкъ}}}ыну || здыхури{{{псалъэпкъ}}}ыну || здыхует{{{псалъэпкъ}}}ыну || здыхуеф{{{псалъэпкъ}}}ыну  || здыхура{{{псалъэпкъ}}}ыну 
|-
| къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ ||  здыхуезмы{{{псалъэпкъ}}}ыну || здыхуумы{{{псалъэпкъ}}}ыну || здыхуримы{{{псалъэпкъ}}}ыну || здыхуедмы{{{псалъэпкъ}}}ыну || здыхуевмы{{{псалъэпкъ}}}ыну  || здыхурамы{{{псалъэпкъ}}}ыну
|-
! Щхьэусыгъуэ, мурад зыгъэбелджылы причастие !!  !!  !!  !!  !!  !! 
|-
| ит зэман - щыӀэныгъэ ||  щӀыхуес{{{псалъэпкъ}}} || щӀыхуеп{{{псалъэпкъ}}} || щӀыхури{{{псалъэпкъ}}} || щӀыхует{{{псалъэпкъ}}} || щӀыхуеф{{{псалъэпкъ}}}  || щӀыхура{{{псалъэпкъ}}} 
|-
| ит зэман - щымыӀэныгъэ || щӀыхуезмы{{{псалъэпкъ}}} || щӀыхуумы{{{псалъэпкъ}}} || щӀыхуримы{{{псалъэпкъ}}} || щӀыхуедмы{{{псалъэпкъ}}} || щӀыхуевмы{{{псалъэпкъ}}} ||  щӀыхурамы{{{псалъэпкъ}}}
|-
| блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ ||  щӀыхуес{{{псалъэпкъ}}}а || щӀыхуеп{{{псалъэпкъ}}}а || щӀыхури{{{псалъэпкъ}}}а || щӀыхует{{{псалъэпкъ}}}а || щӀыхуеф{{{псалъэпкъ}}}а || щӀыхура{{{псалъэпкъ}}}а 
|-
| блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ ||  щӀыхуезмы{{{псалъэпкъ}}}а || щӀыхуумы{{{псалъэпкъ}}}а || щӀыхуримы{{{псалъэпкъ}}}а || щӀыхуедмы{{{псалъэпкъ}}}а || щӀыхуевмы{{{псалъэпкъ}}}а || щӀыхурамы{{{псалъэпкъ}}}а 
|-
| блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ ||  щӀыхуес{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || щӀыхуеп{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || щӀыхури{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || щӀыхует{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || щӀыхуеф{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || щӀыхура{{{псалъэпкъ}}}ыгъа 
|-
| блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ ||  щӀыхуезмы{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || щӀыхуумы{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || щӀыхуримы{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || щӀыхуедмы{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || щӀыхуевмы{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || щӀыхурамы{{{псалъэпкъ}}}ыгъа 
|-
| къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ ||  щӀыхуес{{{псалъэпкъ}}}ын || щӀыхуеп{{{псалъэпкъ}}}ын || щӀыхури{{{псалъэпкъ}}}ын || щӀыхует{{{псалъэпкъ}}}ын || щӀыхуеф{{{псалъэпкъ}}}ын  || щӀыхура{{{псалъэпкъ}}}ын 
|-
| къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ ||  щӀыхуезмы{{{псалъэпкъ}}}ын || щӀыхуумы{{{псалъэпкъ}}}ын || щӀыхуримы{{{псалъэпкъ}}}ын || щӀыхуедмы{{{псалъэпкъ}}}ын || щӀыхуевмы{{{псалъэпкъ}}}ын  || щӀыхурамы{{{псалъэпкъ}}}ын
|-
| къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ ||  щӀыхуес{{{псалъэпкъ}}}ыну || щӀыхуеп{{{псалъэпкъ}}}ыну || щӀыхури{{{псалъэпкъ}}}ыну || щӀыхует{{{псалъэпкъ}}}ыну || щӀыхуеф{{{псалъэпкъ}}}ыну  || щӀыхура{{{псалъэпкъ}}}эну 
|-
| къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ ||  щӀыхуезмы{{{псалъэпкъ}}}ыну || щӀыхуумы{{{псалъэпкъ}}}ыну || щӀыхуримы{{{псалъэпкъ}}}ыну || щӀыхуедмы{{{псалъэпкъ}}}ыну || щӀыхуевмы{{{псалъэпкъ}}}ыну  || щӀыхурамы{{{псалъэпкъ}}}ыну
|}

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! Деепричастиехэр !! сэ  !! уэ !! абы !! дэ !! фэ !! абыхэм
|-
| ит зэман - щыӀэныгъэ || хуес{{{псалъэпкъ}}}у || хуеп{{{псалъэпкъ}}}у || хури{{{псалъэпкъ}}}у || хует{{{псалъэпкъ}}}у || хуеф{{{псалъэпкъ}}}у || хура{{{псалъэпкъ}}}у 
|-
| ит зэман - щымыӀэныгъэ || хуезмы{{{псалъэпкъ}}}у || хуумы{{{псалъэпкъ}}}у || хуримы{{{псалъэпкъ}}}у || хуедмы{{{псалъэпкъ}}}у || хуевмы{{{псалъэпкъ}}}у || хурамы{{{псалъэпкъ}}}у 
|-
| блэкӀа зэман - щыӀэныгъэ || хуес{{{псалъэпкъ}}}ауэ || хуеп{{{псалъэпкъ}}}ауэ || хури{{{псалъэпкъ}}}ауэ || хует{{{псалъэпкъ}}}ауэ || хуеф{{{псалъэпкъ}}}ауэ || хура{{{псалъэпкъ}}}ауэ 
|-
| блэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ || хуезмы{{{псалъэпкъ}}}ауэ || хуумы{{{псалъэпкъ}}}ауэ || хуримы{{{псалъэпкъ}}}ауэ || хуедмы{{{псалъэпкъ}}}ауэ || хуевмы{{{псалъэпкъ}}}ауэ || хурамы{{{псалъэпкъ}}}ауэ 
|-
| урэ-кӀэ деепричастие - щыӀэныгъэ || хуес{{{псалъэпкъ}}}урэ || хуеп{{{псалъэпкъ}}}урэ || хури{{{псалъэпкъ}}}урэ || хует{{{псалъэпкъ}}}урэ || хуеф{{{псалъэпкъ}}}урэ || хура{{{псалъэпкъ}}}урэ 
|-
| урэ-кӀэ деепричастие - щымыӀэныгъэ || хуезмы{{{псалъэпкъ}}}урэ || хуумы{{{псалъэпкъ}}}урэ || хуримы{{{псалъэпкъ}}}урэ || хуедмы{{{псалъэпкъ}}}урэ || хуевмы{{{псалъэпкъ}}}урэ || хурамы{{{псалъэпкъ}}}урэ
|}


{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! ит зэман щыӀэныгъэ фащэ !! !! !! !! !! !!
|-
! подлежащэ сэ !!  !!  !! !! !! !! 
|-
! косвеннэ дополненэ !! сэ  !! уэ !! абы !! дэ !! фэ !! абыхэм
|-
! прямой дополненэ!! !! !! !! !! !! 
|-
| '''сэ''' ||  ||  ||  ||  ||  || 
|-
| '''уэ''' ||  ||  || ухузо{{{псалъэпкъ}}}  ||  ||  || ухузо{{{псалъэпкъ}}} 
|-
| '''ар''' ||   || ухузо{{{псалъэпкъ}}}  || хузо{{{псалъэпкъ}}} ||   || фыхузо{{{псалъэпкъ}}}  || хузо{{{псалъэпкъ}}} / яхузо{{{псалъэпкъ}}} 
|-
| '''дэ''' ||   ||  ||  ||   ||  || 
|-
| '''фэ''' ||   ||  || фыхузо{{{псалъэпкъ}}} ||  ||  || фыхузо{{{псалъэпкъ}}} 
|-
| '''ахэр''' ||  || ухузо{{{псалъэпкъ}}}  || хузо{{{псалъэпкъ}}} ||  || фыхузо{{{псалъэпкъ}}}  || яхузо{{{псалъэпкъ}}} / хузо{{{псалъэпкъ}}}
|-
! подлежащэ уэ !!  !!  !! !! !! !! 
|-
! косвеннэ дополненэ !! сэ  !! уэ !! абы !! дэ !! фэ !! абыхэм
|-
! прямой дополненэ!! !! !! !! !! !! 
|-
| '''сэ''' ||  ||  || сыхубо{{{псалъэпкъ}}} ||  ||  || сыхубо{{{псалъэпкъ}}} 
|-
| '''уэ''' ||  ||  ||  ||  ||  || 
|-
| '''ар''' ||  къызхубо{{{псалъэпкъ}}} ||   || хубо{{{псалъэпкъ}}} ||   || къыдхубо{{{псалъэпкъ}}}  || хубо{{{псалъэпкъ}}} 
|-
| '''дэ''' ||   ||  || дыхубо{{{псалъэпкъ}}} ||   ||  || дыхубо{{{псалъэпкъ}}}
|-
| '''фэ''' ||  ||  ||  ||  ||  ||
|-
| '''ахэр''' ||  къызхубо{{{псалъэпкъ}}} ||  || хубо{{{псалъэпкъ}}} ||  || къыдхубо{{{псалъэпкъ}}}  || хубо{{{псалъэпкъ}}}
|-
! подлежащэ абы !!  !!  !! !! !! !! 
|-
! косвеннэ дополненэ !! сэ  !! уэ !! абы !! дэ !! фэ !! абыхэм
|-
! прямой дополненэ!! !! !! !! !! !! 
|-
| '''сэ''' || || сыкъыухуре{{{псалъэпкъ}}} || схуре{{{псалъэпкъ}}} ||  || сыкъывхуре{{{псалъэпкъ}}} || сахуре{{{псалъэпкъ}}} 
|-
| '''уэ''' || укъызхуре{{{псалъэпкъ}}} ||  || ухуре{{{псалъэпкъ}}}  || укъыдхуре{{{псалъэпкъ}}} ||  || уахуре{{{псалъэпкъ}}} 
|-
| '''ар''' ||  къызхуре{{{псалъэпкъ}}} ||  къыухуре{{{псалъэпкъ}}} || хуре{{{псалъэпкъ}}} || къыдхуре{{{псалъэпкъ}}}  || къывхуре{{{псалъэпкъ}}} || яхуре{{{псалъэпкъ}}} 
|-
| '''дэ''' ||   || дыкъыухуре{{{псалъэпкъ}}} || дыхуре{{{псалъэпкъ}}} ||   || дыкъывхуре{{{псалъэпкъ}}} || дахуре{{{псалъэпкъ}}}
|-
| '''фэ''' || фыкъызхуре{{{псалъэпкъ}}} || || фыхуре{{{псалъэпкъ}}} || фыкъыдхуре{{{псалъэпкъ}}} || || фахуре{{{псалъэпкъ}}}
|-
| '''ахэр''' ||  къызхуре{{{псалъэпкъ}}} || къыухуре{{{псалъэпкъ}}} || хуре{{{псалъэпкъ}}} || къыдхуре{{{псалъэпкъ}}} || къывхуре{{{псалъэпкъ}}}  || яхуре{{{псалъэпкъ}}}
|-
! подлежащэ дэ !!  !!  !! !! !! !! 
|-
! косвеннэ дополненэ !! сэ  !! уэ !! абы !! дэ !! фэ !! абыхэм
|-
! прямой дополненэ!! !! !! !! !! !! 
|-
| '''сэ''' ||  ||  ||  ||  ||  || 
|-
| '''уэ''' ||  ||  || ухудо{{{псалъэпкъ}}}  ||  ||  || ухудо{{{псалъэпкъ}}} 
|-
| '''ар''' ||   || ухудо{{{псалъэпкъ}}}  || худо{{{псалъэпкъ}}} ||   || фыхудо{{{псалъэпкъ}}}  || худо{{{псалъэпкъ}}} / яхудо{{{псалъэпкъ}}} 
|-
| '''дэ''' ||   ||  ||  ||   ||  || 
|-
| '''фэ''' ||   ||  || фыхудо{{{псалъэпкъ}}} ||  ||  || фыхудо{{{псалъэпкъ}}} 
|-
| '''ахэр''' ||  || ухудо{{{псалъэпкъ}}}  || худо{{{псалъэпкъ}}} ||  || фыхудо{{{псалъэпкъ}}}  || яхудо{{{псалъэпкъ}}} / худо{{{псалъэпкъ}}}
|-
! подлежащэ фэ !!  !!  !! !! !! !! 
|-
! косвеннэ дополненэ !! сэ  !! уэ !! абы !! дэ !! фэ !! абыхэм
|-
! прямой дополненэ!! !! !! !! !! !! 
|-
| '''сэ''' ||  ||  || сыхуво{{{псалъэпкъ}}} ||  ||  || сыхуво{{{псалъэпкъ}}} 
|-
| '''уэ''' ||  ||  ||  ||  ||  || 
|-
| '''ар''' ||  къызхуво{{{псалъэпкъ}}} ||   || хуво{{{псалъэпкъ}}} ||   || къыдхуво{{{псалъэпкъ}}}  || хуво{{{псалъэпкъ}}} 
|-
| '''дэ''' ||   ||  || дыхуво{{{псалъэпкъ}}} ||   ||  || дыхуво{{{псалъэпкъ}}}
|-
| '''фэ''' ||  ||  || ||  || || 
|-
| '''ахэр''' ||  къызхуво{{{псалъэпкъ}}} ||  || хуво{{{псалъэпкъ}}} ||  || къыдхуво{{{псалъэпкъ}}}  || хуво{{{псалъэпкъ}}}
|-
! подлежащэ абыхэм !!  !!  !! !! !! !! 
|-
! косвеннэ дополненэ !! сэ  !! уэ !! абы !! дэ !! фэ !! абыхэм
|-
! прямой дополненэ!! !! !! !! !! !! 
|-
| '''сэ''' || || сыкъыухура{{{псалъэпкъ}}} || сыхура{{{псалъэпкъ}}} ||  || сыкъывхура{{{псалъэпкъ}}} || сахура{{{псалъэпкъ}}} 
|-
| '''уэ''' || укъызхура{{{псалъэпкъ}}} ||  || ухура{{{псалъэпкъ}}}  || укъыдхура{{{псалъэпкъ}}} ||  || уахура{{{псалъэпкъ}}} 
|-
| '''ар''' ||  къызхура{{{псалъэпкъ}}} ||  къыухура{{{псалъэпкъ}}} || хура{{{псалъэпкъ}}} || къыдхура{{{псалъэпкъ}}}  || къывхура{{{псалъэпкъ}}} || хура{{{псалъэпкъ}}} 
|-
| '''дэ''' ||   || дыкъыухура{{{псалъэпкъ}}} || дыхура{{{псалъэпкъ}}} ||   || дыкъывхура{{{псалъэпкъ}}} || дыхурра{{{псалъэпкъ}}}
|-
| '''фэ''' || фыкъызхура{{{псалъэпкъ}}} || || фыхура{{{псалъэпкъ}}} || фыкъыдхура{{{псалъэпкъ}}} || || фыхура{{{псалъэпкъ}}}
|-
| '''ахэр''' ||  къызхура{{{псалъэпкъ}}} || къыухура{{{псалъэпкъ}}} || хура{{{псалъэпкъ}}} || къыдхура{{{псалъэпкъ}}} || къывхура{{{псалъэпкъ}}}  || хура{{{псалъэпкъ}}}
|}

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! фащэ псори (ит зэман щыӀэныгъэ фащэм нэгъуэщӀ) !! !! !! !! !! !!
|-
! подлежащэ сэ !!  !!  !!  !!  !!  !! 
|-
! косвеннэ дополненэ !! сэ  !! уэ !! абы !! дэ !! фэ !! абыхэм
|-
! прямой дополненэ!! !! !! !! !! !! 
|-
| '''сэ''' ||   ||  ||  ||  ||  || 
|-
| '''уэ''' ||  ||  || ухуес{{{псалъэпкъ}}}рэ  ||  ||  || уайхуес{{{псалъэпкъ}}}рэ
|-
| '''ар''' ||  || уэхуес{{{псалъэпкъ}}}рэ || хуес{{{псалъэпкъ}}}рэ ||  || фэхуес{{{псалъэпкъ}}}рэ   || яхуес{{{псалъэпкъ}}}рэ
|-
| '''дэ''' ||  ||  ||  ||  ||  ||
|-
| '''фэ''' ||  ||  || фыхуес{{{псалъэпкъ}}}рэ ||  ||  || файхуес{{{псалъэпкъ}}}рэ
|-
| '''ахэр''' ||  ||уэхуес{{{псалъэпкъ}}}рэ  || хуес{{{псалъэпкъ}}}рэ  ||  || фэхуес{{{псалъэпкъ}}}рэ || яхуес{{{псалъэпкъ}}}рэ
|-
! подлежащэ уэ !!  !!  !! !! !! !! 
|-
! косвеннэ дополненэ !! сэ  !! уэ !! абы !! дэ !! фэ !! абыхэм
|-
! прямой дополненэ!! !! !! !! !! !! 
|-
| '''сэ''' ||  ||  || схуеп{{{псалъэпкъ}}}рэ ||  ||  || сайхуеп{{{псалъэпкъ}}}рэ
|-
| '''уэ''' ||  ||  ||  ||  ||  || 
|-
| '''ар''' || къызэхуеп{{{псалъэпкъ}}}рэ || || хуеп{{{псалъэпкъ}}}рэ || къыдэхуеп{{{псалъэпкъ}}}рэ ||   || яхуеп{{{псалъэпкъ}}}рэ
|-
| '''дэ''' ||  ||  || дыхуеп{{{псалъэпкъ}}}рэ  ||  ||  || дайхуеп{{{псалъэпкъ}}}рэ
|-
| '''фэ''' ||  ||  ||  ||  ||  || 
|-
| '''ахэр''' || къызэхуеп{{{псалъэпкъ}}}рэ ||  || хуеп{{{псалъэпкъ}}}рэ  || къыдэхуеп{{{псалъэпкъ}}}рэ ||  || яхуеп{{{псалъэпкъ}}}рэ
|-
! подлежащэ абы !!  !!  !! !! !! !! 
|-
! косвеннэ дополненэ !! сэ  !! уэ !! абы !! дэ !! фэ !! абыхэм
|-
! прямой дополненэ!! !! !! !! !! !! 
|-
| '''сэ''' || || скъыухури{{{псалъэпкъ}}}рэ || схури{{{псалъэпкъ}}}рэ  ||  || скъывхури{{{псалъэпкъ}}}рэ || сахури{{{псалъэпкъ}}}рэ
|-
| '''уэ''' || укъызхури{{{псалъэпкъ}}}рэ  ||  || ухури{{{псалъэпкъ}}}рэ  || укъыдхури{{{псалъэпкъ}}}рэ  ||  || уахури{{{псалъэпкъ}}}рэ
|-
| '''ар''' || къызхури{{{псалъэпкъ}}}рэ || къыухури{{{псалъэпкъ}}}рэ || хури{{{псалъэпкъ}}}рэ || къыдхури{{{псалъэпкъ}}}рэ ||  къывхури{{{псалъэпкъ}}}рэ || яхури{{{псалъэпкъ}}}рэ
|-
| '''дэ''' ||  || дыкъыухури{{{псалъэпкъ}}}рэ ||дыхури{{{псалъэпкъ}}}рэ  ||  ||дыкъывхури{{{псалъэпкъ}}}рэ  || дыхури{{{псалъэпкъ}}}рэ
|-
| '''фэ''' || фыкъызхури{{{псалъэпкъ}}}рэ ||  || фыхури{{{псалъэпкъ}}}рэ || фыкъыдхури{{{псалъэпкъ}}}рэ ||  || фахури{{{псалъэпкъ}}}рэ
|-
| '''ахэр''' || къызхури{{{псалъэпкъ}}}рэ || къыухури{{{псалъэпкъ}}}рэ || хури{{{псалъэпкъ}}}рэ  || къыдхури{{{псалъэпкъ}}}рэ  || къывхури{{{псалъэпкъ}}}рэ || яхури{{{псалъэпкъ}}}рэ
|-
! подлежащэ дэ !!  !!  !! !! !! !! 
|-
! косвеннэ дополненэ !! сэ  !! уэ !! абы !! дэ !! фэ !! абыхэм
|-
! прямой дополненэ!! !! !! !! !! !! 
|-
| '''сэ''' ||   ||  ||  ||  ||  || 
|-
| '''уэ''' ||  ||  || ухует{{{псалъэпкъ}}}рэ  ||  ||  || уайхует{{{псалъэпкъ}}}рэ
|-
| '''ар''' ||  || уэхует{{{псалъэпкъ}}}рэ || хует{{{псалъэпкъ}}}рэ ||  ||фэхует{{{псалъэпкъ}}}рэ   || яхует{{{псалъэпкъ}}}рэ
|-
| '''дэ''' ||  ||  ||  ||  ||  ||
|-
| '''фэ''' ||  ||  || фыхует{{{псалъэпкъ}}}рэ ||  ||  || файхует{{{псалъэпкъ}}}рэ
|-
| '''ахэр'' ||  ||уэхует{{{псалъэпкъ}}}рэ  || хует{{{псалъэпкъ}}}рэ  ||  || фэхует{{{псалъэпкъ}}}рэ || яхует{{{псалъэпкъ}}}рэ
|-
! подлежащэ фэ !!  !!  !! !! !! !! 
|-
! косвеннэ дополненэ !! сэ  !! уэ !! абы !! дэ !! фэ !! абыхэм
|-
! прямой дополненэ!! !! !! !! !! !! 
|-
| '''сэ''' ||  ||  || схуеф{{{псалъэпкъ}}}рэ ||  ||  || сайхуеф{{{псалъэпкъ}}}рэ
|-
| '''уэ''' ||  ||  ||  ||  ||  || 
|-
| '''ар''' || къызэхуеф{{{псалъэпкъ}}}рэ || || хуеф{{{псалъэпкъ}}}рэ || къыдэхуеф{{{псалъэпкъ}}}рэ ||   || яхуеф{{{псалъэпкъ}}}рэ
|-
| '''дэ''' ||  ||  || дыхуеф{{{псалъэпкъ}}}рэ  ||  ||  || дайхуеф{{{псалъэпкъ}}}рэ
|-
| '''фэ''' ||  ||  ||  ||  ||  || 
|-
| '''ахэр''' || къызэхуеф{{{псалъэпкъ}}}рэ ||  || хуеф{{{псалъэпкъ}}}рэ  || къыдэхуеф{{{псалъэпкъ}}}рэ ||  || яхуеф{{{псалъэпкъ}}}рэ
|-
! подлежащэ абыхэм !!  !!  !! !! !! !! 
|-
! косвеннэ дополненэ !! сэ  !! уэ !! абы !! дэ !! фэ !! абыхэм
|-
! прямой дополненэ!! !! !! !! !! !! 
|-
| '''сэ''' || || сыкъыухура{{{псалъэпкъ}}}рэ || схура{{{псалъэпкъ}}}рэ  ||  || сыкъывхура{{{псалъэпкъ}}}рэ || сахура{{{псалъэпкъ}}}рэ
|-
| '''уэ''' || укъызхура{{{псалъэпкъ}}}рэ  ||  || ухура{{{псалъэпкъ}}}рэ  || укъыдхура{{{псалъэпкъ}}}рэ  ||  || уахура{{{псалъэпкъ}}}рэ
|-
| '''ар''' || къызхура{{{псалъэпкъ}}}рэ || къыухура{{{псалъэпкъ}}}рэ || хурра{{{псалъэпкъ}}}рэ || къыдхура{{{псалъэпкъ}}}рэ ||  къывхура{{{псалъэпкъ}}}рэ || яхура{{{псалъэпкъ}}}рэ
|-
| '''дэ''' ||  || дыкъыухура{{{псалъэпкъ}}}рэ ||дыхура{{{псалъэпкъ}}}рэ  ||  ||дыкъывхура{{{псалъэпкъ}}}рэ  || дахура{{{псалъэпкъ}}}рэ
|-
| '''фэ''' || фыкъызхура{{{псалъэпкъ}}}рэ ||  || фызура{{{псалъэпкъ}}}рэ || фыкъыдхура{{{псалъэпкъ}}}рэ ||  || фахура{{{псалъэпкъ}}}рэ
|-
| '''ахэр''' || къызхура{{{псалъэпкъ}}}рэ || къыухура{{{псалъэпкъ}}}рэ || хура{{{псалъэпкъ}}}рэ  || къыдхура{{{псалъэпкъ}}}рэ  || къывхура{{{псалъэпкъ}}}рэ || яхура{{{псалъэпкъ}}}рэ
|}

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! !!  !! -ы-кӀэ цӀэ склоненэм и фащэхэр !!  !! 
|-
! !! Закъуэ бжьыгъэ  !! !! Куэд бжьыгъэ  !! 
|-
| || '''Мыбелджылы''' || '''Белджылы''' || '''Мыбелджылы''' || '''Белджылы'''
|-
| '''Именительнэ:''' || [{{{псалъэпкъ}}}] || [{{{псалъэпкъ}}}]ыр || -- || [{{{псалъэпкъ}}}]хэр
|-
| '''Эргативнэ:''' || [{{{псалъэпкъ}}}] || [{{{псалъэпкъ}}}]ым || --  || [{{{псалъэпкъ}}}]хэм
|-
| '''Послеложнэ:''' || [{{{псалъэпкъ}}}]кӀэ || [{{{псалъэпкъ}}}]ымкӀэ || [{{{псалъэпкъ}}}]хэкӀэ || [{{{псалъэпкъ}}}]хэмкӀэ
|-
| '''Обстоятельственнэ:''' || [{{{псалъэпкъ}}}]у || [{{{псалъэпкъ}}}]ырауэ || [{{{псалъэпкъ}}}]хэу || [{{{псалъэпкъ}}}]хэрауэ
|}

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! !!  !! -а-кӀэ цӀэ склоненэм и фащэхэр !!  !! 
|-
! !! Закъуэ бжьыгъэ  !! !! Куэд бжьыгъэ  !! 
|-
| || '''Мыбелджылы''' || '''Белджылы''' || '''Мыбелджылы''' || '''Белджылы'''
|-
| '''Именительнэ:''' || [{{{псалъэпкъ}}}]а || [{{{псалъэпкъ}}}]ар || -- || [{{{псалъэпкъ}}}]ахэр
|-
| '''Эргативнэ:''' || [{{{псалъэпкъ}}}]а || [{{{псалъэпкъ}}}]ам || --  || [{{{псалъэпкъ}}}]ахэм
|-
| '''Послеложнэ:''' || [{{{псалъэпкъ}}}]акӀэ || [{{{псалъэпкъ}}}]амкӀэ || [{{{псалъэпкъ}}}]ахэкӀэ || [{{{псалъэпкъ}}}]ахэмкӀэ
|-
| '''Обстоятельственнэ:''' || [{{{псалъэпкъ}}}]ауэ || [{{{псалъэпкъ}}}]арауэ || [{{{псалъэпкъ}}}]ахэу || [{{{псалъэпкъ}}}]ахэрауэ
|}

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! !!  !! -ын-кӀэ цӀэ склоненэм и фащэхэр !!  !! 
|-
! !! Закъуэ бжьыгъэ  !! !! Куэд бжьыгъэ  !! 
|-
| || '''Мыбелджылы''' || '''Белджылы''' || '''Мыбелджылы''' || '''Белджылы'''
|-
| '''Именительнэ:''' || [{{{псалъэпкъ}}}]ын || [{{{псалъэпкъ}}}]ыныр || -- || [{{{псалъэпкъ}}}]ынхэр
|-
| '''Эргативнэ:''' || [{{{псалъэпкъ}}}]ын || [{{{псалъэпкъ}}}]ыным || --  || [{{{псалъэпкъ}}}]ынхэм
|-
| '''Послеложнэ:''' || [{{{псалъэпкъ}}}]ынкӀэ || [{{{псалъэпкъ}}}]ынымкӀэ || [{{{псалъэпкъ}}}]ынхэкӀэ || [{{{псалъэпкъ}}}]ынхэмкӀэ
|-
| '''Обстоятельственнэ:'' || [{{{псалъэпкъ}}}]ыну || [{{{псалъэпкъ}}}]ынырауэ || [{{{псалъэпкъ}}}]ынхэу || [{{{псалъэпкъ}}}]ынхэрауэ
|}

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! !!  !!  -ыну-кӀэ цӀэ склоненэм и фащэхэр !!  !! 
|-
! !! Закъуэ бжьыгъэ  !! !! Куэд бжьыгъэ  !! 
|-
| || '''Мыбелджылы''' || '''Белджылы''' || '''Мыбелджылы''' || '''Белджылы'''
|-
| '''Именительнэ:''' || [{{{псалъэпкъ}}}]ыну || [{{{псалъэпкъ}}}]ынур || -- || [{{{псалъэпкъ}}}]ынухэр
|-
| '''Эргативнэ:''' || [{{{псалъэпкъ}}}]ыну || [{{{псалъэпкъ}}}]ынум || --  || [{{{псалъэпкъ}}}]ынухэм
|-
| '''Послеложнэ:''' || [{{{псалъэпкъ}}}]ынукӀэ || [{{{псалъэпкъ}}}]ынумкӀэ || [{{{псалъэпкъ}}}]ынухэкӀэ || [{{{псалъэпкъ}}}]ынухэмкӀэ
|-
| '''Обстоятельственнэ:''' || [{{{псалъэпкъ}}}]ынууэ || [{{{псалъэпкъ}}}]ынурауэ || [{{{псалъэпкъ}}}]ынухэу || [{{{псалъэпкъ}}}]ынухэрауэ
|}
&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>d25hssyh4q1zrnvtinf9qsexdh2lzw3</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>130368</id>
      <parentid>130365</parentid>
      <timestamp>2026-11-11T05:27:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rhdkabardian</username>
        <id>5</id>
      </contributor>
      <origin>130368</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="71406" sha1="sf6d6fc3fjjvxyc6hzh3916gtwni25g" xml:space="preserve">&lt;!-- Template:спр-лъэӏ-хуе-дбд-ы --&gt;

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! Инфинитив (масдар) !!
|-
| щыӀэныгъэ: || хуе{{{псалъэпкъ}}}ын
|-
| щымыӀэныгъэ: || хуемы{{{псалъэпкъ}}}ын
|}

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! Инфинитив (масдар) щхьэкӀэ зэхъуэкӀа !! сэ  !! уэ !! абы !! дэ !! фэ !! абыхэм 
|-
| щыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}ын || хуеп{{{псалъэпкъ}}}ын || хури{{{псалъэпкъ}}}ын || хует{{{псалъэпкъ}}}ын || хуеф{{{псалъэпкъ}}}ын || хура{{{псалъэпкъ}}}ын
|-
| щымыӀэныгъэ: || хуезмы{{{псалъэпкъ}}}ын || хуумы{{{псалъэпкъ}}}ын || хуримы{{{псалъэпкъ}}}ын || хуедмы{{{псалъэпкъ}}}ын || хуевмы{{{псалъэпкъ}}}ын || хурамы{{{псалъэпкъ}}}ын
|}

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! Унафэ наклоненэ !! уэ !! фэ 
|-
| щыӀэныгъэ: || хуе{{{псалъэпкъ}}}! || хуеф{{{псалъэпкъ}}}!
|-
| щымыӀэныгъэ: || хуумы{{{псалъэпкъ}}}! || хуевмы{{{псалъэпкъ}}}!
|}

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! Ре-кӀэ унафэ наклоненэ !! сэ  !! уэ !! абы !! дэ !! фэ !! абыхэм 
|-
| щыӀэныгъэ: || сыхуре{{{псалъэпкъ}}} || ухуре{{{псалъэпкъ}}} || хурыре{{{псалъэпкъ}}} || дыхуре{{{псалъэпкъ}}} || фыхуре{{{псалъэпкъ}}} || хурыре{{{псалъэпкъ}}}
|-
| щымыӀэныгъэ: || сыхуремы{{{псалъэпкъ}}} || ухуремы{{{псалъэпкъ}}} || хурыремы{{{псалъэпкъ}}} || дыхуремы{{{псалъэпкъ}}} || фыхуремы{{{псалъэпкъ}}} || хурыремы{{{псалъэпкъ}}}
|}

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! ЗэраӀуатэ наклоненэ !! сэ  !! уэ !! абы !! дэ !! фэ !! абыхэм 
|-
| ит зэман – щыӀэныгъэ: || хузо{{{псалъэпкъ}}}(ыр) ||хубо{{{псалъэпкъ}}}(ыр) || хуре{{{псалъэпкъ}}}(ыр) || худо{{{псалъэпкъ}}}(ыр) || хуво{{{псалъэпкъ}}}(ыр) || хура{{{псалъэпкъ}}}(ыр)
|-
| ит зэман – щымыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}ыркъым || хуеп{{{псалъэпкъ}}}ыркъым || хури{{{псалъэпкъ}}}ыркъым || хует{{{псалъэпкъ}}}ыркъым || хуеф{{{псалъэпкъ}}}ыркъым || хура{{{псалъэпкъ}}}ыркъым
|-
| блэкӀа зэфӀэмыкӀа зэман (имперфект) – щыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}ырт || хуеп{{{псалъэпкъ}}}ырт || хури{{{псалъэпкъ}}}ырт || хует{{{псалъэпкъ}}}ырт || хуеф{{{псалъэпкъ}}}ырт || хура{{{псалъэпкъ}}}ырт
|-
| блэкӀа зэфӀэмыкӀа зэман (имперфект) – щымыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}ыртэкъым || хуеп{{{псалъэпкъ}}}ыртэкъым || хури{{{псалъэпкъ}}}ыртэкъым || хует{{{псалъэпкъ}}}ыртэкъым || хуеф{{{псалъэпкъ}}}ыртэкъым || хура{{{псалъэпкъ}}}ыртэкъым
|-
| блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}ащ || хуеп{{{псалъэпкъ}}}ащ || хури{{{псалъэпкъ}}}ащ || хует{{{псалъэпкъ}}}ащ || хуеф{{{псалъэпкъ}}}ащ || хура{{{псалъэпкъ}}}ащ 
|-
| блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}акъым || хуеп{{{псалъэпкъ}}}акъым || хури{{{псалъэпкъ}}}акъым || хует{{{псалъэпкъ}}}акъым || хуеф{{{псалъэпкъ}}}акъым || хура{{{псалъэпкъ}}}акъым
|-
| блэкӀа зэфӀэкӀа и пэ ит зэман (плюс квамперфект) – щыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}ат || хуеп{{{псалъэпкъ}}}ат || хури{{{псалъэпкъ}}}ат || хует{{{псалъэпкъ}}}ат || хуеф{{{псалъэпкъ}}}ат || хура{{{псалъэпкъ}}}ат 
|-
| блэкӀа зэфӀэкӀа и пэ ит зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}атэкъым || хуеп{{{псалъэпкъ}}}атэкъым || хури{{{псалъэпкъ}}}атэкъым || хует{{{псалъэпкъ}}}атэкъым || хуеф{{{псалъэпкъ}}}атэкъым || хура{{{псалъэпкъ}}}атэкъым 
|-
| блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман – щыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}ыгъащ || хуеп{{{псалъэпкъ}}}ыгъащ || хури{{{псалъэпкъ}}}ыгъащ || хует{{{псалъэпкъ}}}ыгъащ || хуеф{{{псалъэпкъ}}}ыгъащ || хура{{{псалъэпкъ}}}ыгъащ 
|-
| блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман – щымыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}ыгъакъым || хуеп{{{псалъэпкъ}}}ыгъакъым || хури{{{псалъэпкъ}}}ыгъакъым || хует{{{псалъэпкъ}}}ыгъакъым || хуеф{{{псалъэпкъ}}}ыгъакъым || хура{{{псалъэпкъ}}}ыгъакъым 
|-
| блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа и пэ ит зэман – щыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}ыгъат || хуеп{{{псалъэпкъ}}}ыгъат || хури{{{псалъэпкъ}}}ыгъат || хует{{{псалъэпкъ}}}ыгъат || хуеф{{{псалъэпкъ}}}ыгъат || хура{{{псалъэпкъ}}}ыгъат 
|-
| блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа и пэ ит зэман – щымыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}ыгъатэкъым || хуеп{{{псалъэпкъ}}}ыгъатэкъым || хури{{{псалъэпкъ}}}ыгъатэкъым || хует{{{псалъэпкъ}}}ыгъатэкъым || хуеф{{{псалъэпкъ}}}ыгъатэкъым || хура{{{псалъэпкъ}}}ыгъатэкъым 
|-
| блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман I – щыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}щ || хуеп{{{псалъэпкъ}}}щ || хури{{{псалъэпкъ}}}щ || хует{{{псалъэпкъ}}}щ || хуеф{{{псалъэпкъ}}}щ || хура{{{псалъэпкъ}}}щ 
|-
| блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман I – щымыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}къым || хуеп{{{псалъэпкъ}}}къым || хури{{{псалъэпкъ}}}къым || хует{{{псалъэпкъ}}}къым || хуеф{{{псалъэпкъ}}}къым || хура{{{псалъэпкъ}}}къым 
|-
| блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман II – щыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}т || хуеп{{{псалъэпкъ}}}т || хури{{{псалъэпкъ}}}т || хует{{{псалъэпкъ}}}т || хуеф{{{псалъэпкъ}}}т || хура{{{псалъэпкъ}}}т 
|-
| блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман II – щымыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}тэкъым || хуеп{{{псалъэпкъ}}}тэкъым || хури{{{псалъэпкъ}}}тэкъым || хует{{{псалъэпкъ}}}тэкъым || хуеф{{{псалъэпкъ}}}тэкъым || хура{{{псалъэпкъ}}}тэкъым 
|-
| къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}ынщ || хуеп{{{псалъэпкъ}}}ынщ || хури{{{псалъэпкъ}}}ынщ || хует{{{псалъэпкъ}}}ынщ || хуеф{{{псалъэпкъ}}}ынщ || хура{{{псалъэпкъ}}}ынщ 
|-
| къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}ынкъым || хуеп{{{псалъэпкъ}}}ынкъым || хури{{{псалъэпкъ}}}ынкъым || хует{{{псалъэпкъ}}}ынкъым || хуеф{{{псалъэпкъ}}}ынкъым || хура{{{псалъэпкъ}}}ынкъым 
|-
| къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}ынущ || хуеп{{{псалъэпкъ}}}ынущ || хури{{{псалъэпкъ}}}ынущ || хует{{{псалъэпкъ}}}ынущ || хуеф{{{псалъэпкъ}}}ынущ || хура{{{псалъэпкъ}}}ынущ 
|-
| къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}ынукъым || хуеп{{{псалъэпкъ}}}ынукъым || хури{{{псалъэпкъ}}}ынукъым || хует{{{псалъэпкъ}}}ынукъым || хуеф{{{псалъэпкъ}}}ынукъым || хура{{{псалъэпкъ}}}ынукъым 
|}

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! ЗэрыупщӀэ наклоненэ !! сэ  !! уэ !! абы !! дэ !! фэ !! абыхэм 
|-
| ит зэман – щыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}рэ || хуеп{{{псалъэпкъ}}}рэ || хури{{{псалъэпкъ}}}рэ || хует{{{псалъэпкъ}}}рэ || хуеф{{{псалъэпкъ}}}рэ || хура{{{псалъэпкъ}}}рэ 
|-
| ит зэман – щымыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}ыркъэ || хуеп{{{псалъэпкъ}}}ыркъэ || хури{{{псалъэпкъ}}}ыркъэ || хует{{{псалъэпкъ}}}ыркъэ || хуеф{{{псалъэпкъ}}}ыркъэ || хура{{{псалъэпкъ}}}ыркъэ 
|-
| блэкӀа зэфӀэмыкӀа зэман (имперфект) – щыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}ырт || хуеп{{{псалъэпкъ}}}ырт || хури{{{псалъэпкъ}}}ырт || хует{{{псалъэпкъ}}}ырт || хуеф{{{псалъэпкъ}}}ырт || хура{{{псалъэпкъ}}}ырт
|-
| блэкӀа зэфӀэмыкӀа зэман (имперфект) – щымыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}ыртэкъэ || хуеп{{{псалъэпкъ}}}ыртэкъэ || хури{{{псалъэпкъ}}}ыртэкъэ || хует{{{псалъэпкъ}}}ыртэкъэ || хуеф{{{псалъэпкъ}}}ыртэкъэ || хура{{{псалъэпкъ}}}ыртэкъэ
|-
| блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}а || хуеп{{{псалъэпкъ}}}а || хури{{{псалъэпкъ}}}а || хует{{{псалъэпкъ}}}а || хуеф{{{псалъэпкъ}}}а || хура{{{псалъэпкъ}}}а
|-
| блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}акъэ || хуеп{{{псалъэпкъ}}}акъэ || хури{{{псалъэпкъ}}}акъэ || хует{{{псалъэпкъ}}}акъэ || хуеф{{{псалъэпкъ}}}акъэ || хура{{{псалъэпкъ}}}акъэ 
|-
| блэкӀа зэфӀэкӀа и пэ ит зэман (плюс квамперфект) – щыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}ат || хуеп{{{псалъэпкъ}}}ат || хури{{{псалъэпкъ}}}ат || хует{{{псалъэпкъ}}}ат || хуеф{{{псалъэпкъ}}}ат || хура{{{псалъэпкъ}}}ат 
|-
| блэкӀа зэфӀэкӀа и пэ ит зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}атэкъэ || хуеп{{{псалъэпкъ}}}атэкъэ || хури{{{псалъэпкъ}}}атэкъэ || хует{{{псалъэпкъ}}}атэкъэ || хуеф{{{псалъэпкъ}}}атэкъэ || хура{{{псалъэпкъ}}}атэкъэ 
|-
| блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман – щыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || хуеп{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || хури{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || хует{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || хуеф{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || хура{{{псалъэпкъ}}}ыгъа 
|-
| блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман – щымыӀыныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}ыгъакъэ || хуеп{{{псалъэпкъ}}}ыгъакъэ || хури{{{псалъэпкъ}}}ыгъакъэ || хует{{{псалъэпкъ}}}ыгъакъэ || хуеф{{{псалъэпкъ}}}ыгъакъэ || хура{{{псалъэпкъ}}}ыгъакъэ 
|-
| блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа и пэ ит зэман – щыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}ыгъат || хуеп{{{псалъэпкъ}}}ыгъат || хури{{{псалъэпкъ}}}ыгъат || хует{{{псалъэпкъ}}}ыгъат || хуеф{{{псалъэпкъ}}}ыгъат || хура{{{псалъэпкъ}}}ыгъат 
|-
| блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа и пэ ит зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}ыгъатэкъэ || хуеп{{{псалъэпкъ}}}ыгъатэкъэ || хури{{{псалъэпкъ}}}ыгъатэкъэ || хует{{{псалъэпкъ}}}ыгъатэкъэ || хуеф{{{псалъэпкъ}}}ыгъатэкъэ || хура{{{псалъэпкъ}}}ыгъатэкъэ 
|-
| блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман I – щыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}} || хуеп{{{псалъэпкъ}}} || хури{{{псалъэпкъ}}} || хует{{{псалъэпкъ}}} || хуеф{{{псалъэпкъ}}} || хура{{{псалъэпкъ}}} 
|-
| блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман I – щымыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}къэ || хуеп{{{псалъэпкъ}}}къэ || хури{{{псалъэпкъ}}}къэ || хует{{{псалъэпкъ}}}къэ || хуеф{{{псалъэпкъ}}}къэ || хура{{{псалъэпкъ}}}къэ 
|-
| блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман II – щыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}т || хуеп{{{псалъэпкъ}}}т || хури{{{псалъэпкъ}}}т || хует{{{псалъэпкъ}}}т || хуеф{{{псалъэпкъ}}}т || хура{{{псалъэпкъ}}}т 
|-
| блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман II – щымыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}тэкъэ || хуеп{{{псалъэпкъ}}}тэкъэ || хури{{{псалъэпкъ}}}тэкъэ || хует{{{псалъэпкъ}}}тэкъэ || хуеф{{{псалъэпкъ}}}тэкъэ || хура{{{псалъэпкъ}}}тэкъэ 
|-
| къэкӀуэну  мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}ын || хуеп{{{псалъэпкъ}}}ын || хури{{{псалъэпкъ}}}ын || хует{{{псалъэпкъ}}}ын || хуеф{{{псалъэпкъ}}}ын || хура{{{псалъэпкъ}}}ын 
|-
| къэкӀуэну  мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}ынкъэ || хуеп{{{псалъэпкъ}}}ынкъэ || хури{{{псалъэпкъ}}}ынкъэ || хует{{{псалъэпкъ}}}ынкъэ || хуеф{{{псалъэпкъ}}}ынкъэ || хура{{{псалъэпкъ}}}ынкъэ 
|-
| къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}ыну || хуеп{{{псалъэпкъ}}}ыну || хури{{{псалъэпкъ}}}ыну || хует{{{псалъэпкъ}}}ыну || хуеф{{{псалъэпкъ}}}ыну || хура{{{псалъэпкъ}}}ыну 
|-
| къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}ынукъэ || хуеп{{{псалъэпкъ}}}ынукъэ || хури{{{псалъэпкъ}}}ынукъэ || хует{{{псалъэпкъ}}}ынукъэ || хуеф{{{псалъэпкъ}}}ынукъэ || хура{{{псалъэпкъ}}}ынукъэ 
|}

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! условнэ ипэжыпӀэкӀэ щыӀэ наклоненэ !! сэ  !! уэ !! абы !! дэ !! фэ !! абыхэм 
|-
| ит зэман – щыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}мэ || хуеп{{{псалъэпкъ}}}мэ || хури{{{псалъэпкъ}}}мэ || хует{{{псалъэпкъ}}}мэ || хуеф{{{псалъэпкъ}}}мэ || хура{{{псалъэпкъ}}}мэ 
|-
| ит зэман – щымыӀэныгъэ: || хуезмы{{{псалъэпкъ}}}мэ || хуумы{{{псалъэпкъ}}}мэ || хуримы{{{псалъэпкъ}}}мэ || хуедмы{{{псалъэпкъ}}}мэ || хуевмы{{{псалъэпкъ}}}мэ || хурамы{{{псалъэпкъ}}}мэ 
|-
| блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}амэ || хуеп{{{псалъэпкъ}}}амэ || хури{{{псалъэпкъ}}}амэ || хует{{{псалъэпкъ}}}амэ || хуеф{{{псалъэпкъ}}}амэ || хура{{{псалъэпкъ}}}амэ 
|-
| блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ: || хуезмы{{{псалъэпкъ}}}амэ || хуумы{{{псалъэпкъ}}}амэ || хуримы{{{псалъэпкъ}}}амэ || хуедмы{{{псалъэпкъ}}}амэ || хуевмы{{{псалъэпкъ}}}амэ || хурамы{{{псалъэпкъ}}}амэ 
|-
| блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект)– щыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}ыгъамэ || хуеп{{{псалъэпкъ}}}ыгъамэ || хури{{{псалъэпкъ}}}ыгъамэ || хует{{{псалъэпкъ}}}ыгъамэ || хуеф{{{псалъэпкъ}}}ыгъамэ || хура{{{псалъэпкъ}}}ыгъамэ 
|-
| блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ: || хуезмы{{{псалъэпкъ}}}ыгъамэ || хуумы{{{псалъэпкъ}}}ыгъамэ || хуримы{{{псалъэпкъ}}}ыгъамэ || хуедмы{{{псалъэпкъ}}}ыгъамэ || хуевмы{{{псалъэпкъ}}}ыгъамэ || хурамы{{{псалъэпкъ}}}ыгъамэ 
|-
| къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}ынмэ || хуеп{{{псалъэпкъ}}}ынмэ || хури{{{псалъэпкъ}}}ынмэ || хует{{{псалъэпкъ}}}ынмэ || хуеф{{{псалъэпкъ}}}ынмэ || хура{{{псалъэпкъ}}}ынмэ 
|-
| къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ: || хуезмы{{{псалъэпкъ}}}ынмэ || хуумы{{{псалъэпкъ}}}ынмэ || хуримы{{{псалъэпкъ}}}ынмэ || хуедмы{{{псалъэпкъ}}}ынмэ || хуевмы{{{псалъэпкъ}}}ынмэ || хурамы{{{псалъэпкъ}}}ынмэ 
|-
| къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}ынумэ || хуеп{{{псалъэпкъ}}}ынумэ || хури{{{псалъэпкъ}}}ынумэ || хует{{{псалъэпкъ}}}ынумэ || хуеф{{{псалъэпкъ}}}ынумэ || хура{{{псалъэпкъ}}}ынумэ 
|-
| къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ: || хуезмы{{{псалъэпкъ}}}ынумэ || хуумы{{{псалъэпкъ}}}ынумэ || хуримы{{{псалъэпкъ}}}ынумэ || хуедмы{{{псалъэпкъ}}}ынумэ || хуевмы{{{псалъэпкъ}}}ынумэ || хурамы{{{псалъэпкъ}}}ынумэ 
|}

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! условнэ ипэжыпӀэкӀэ щымыӀэ наклоненэ !! сэ  !! уэ !! абы !! дэ !! фэ !! абыхэм 
|-
| ит зэман – щыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}тэмэ || хуеп{{{псалъэпкъ}}}тэмэ || хури{{{псалъэпкъ}}}тэмэ || хует{{{псалъэпкъ}}}тэмэ || хуеф{{{псалъэпкъ}}}тэмэ || хура{{{псалъэпкъ}}}тэмэ 
|-
| ит зэман – щымыӀэныгъэ: || хуезмы{{{псалъэпкъ}}}тэмэ || хуумы{{{псалъэпкъ}}}тэмэ || хуримы{{{псалъэпкъ}}}тэмэ || хуедмы{{{псалъэпкъ}}}тэмэ || хуевмы{{{псалъэпкъ}}}тэмэ || хурамы{{{псалъэпкъ}}}тэмэ 
|-
| блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}атэмэ || хуеп{{{псалъэпкъ}}}атэмэ || хури{{{псалъэпкъ}}}атэмэ || хует{{{псалъэпкъ}}}атэмэ || хуеф{{{псалъэпкъ}}}атэмэ || хура{{{псалъэпкъ}}}атэмэ 
|-
| блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ: || хуезмы{{{псалъэпкъ}}}атэмэ || хуумы{{{псалъэпкъ}}}атэмэ || хуримы{{{псалъэпкъ}}}атэмэ || хуедмы{{{псалъэпкъ}}}атэмэ || хуевмы{{{псалъэпкъ}}}атэмэ || хурамы{{{псалъэпкъ}}}атэмэ 
|-
| блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект)– щыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}ыгъатэмэ || хуеп{{{псалъэпкъ}}}ыгъатэмэ || хури{{{псалъэпкъ}}}ыгъатэмэ || хует{{{псалъэпкъ}}}ыгъатэмэ || хуеф{{{псалъэпкъ}}}ыгъатэмэ || хура{{{псалъэпкъ}}}ыгъатэмэ 
|-
| блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ: || хуезмы{{{псалъэпкъ}}}ыгъатэмэ || хуумы{{{псалъэпкъ}}}ыгъатэмэ || хуримы{{{псалъэпкъ}}}ыгъатэмэ || хуедмы{{{псалъэпкъ}}}ыгъатэмэ || хуевмы{{{псалъэпкъ}}}ыгъатэмэ || хурамы{{{псалъэпкъ}}}ыгъатэмэ 
|-
| къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}ынтэмэ || хуеп{{{псалъэпкъ}}}ынтэмэ || хури{{{псалъэпкъ}}}ынтэмэ || хует{{{псалъэпкъ}}}ынтэмэ || хуеф{{{псалъэпкъ}}}ынтэмэ || хура{{{псалъэпкъ}}}ынтэмэ 
|-
| къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ: || хуезмы{{{псалъэпкъ}}}ынтэмэ || хуумы{{{псалъэпкъ}}}ынтэмэ || хуримы{{{псалъэпкъ}}}ынтэмэ || хуедмы{{{псалъэпкъ}}}ынтэмэ || хуевмы{{{псалъэпкъ}}}ынтэмэ || хурамы{{{псалъэпкъ}}}ынтэмэ 
|-
| къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}ынутэмэ || хуеп{{{псалъэпкъ}}}ынутэмэ || хури{{{псалъэпкъ}}}ынутэмэ || хует{{{псалъэпкъ}}}ынутэмэ || хуеф{{{псалъэпкъ}}}ынутэмэ || хура{{{псалъэпкъ}}}ынутэмэ 
|-
| къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ: || хуезмы{{{псалъэпкъ}}}ынутэмэ || хуумы{{{псалъэпкъ}}}ынутэмэ || хуримы{{{псалъэпкъ}}}ынутэмэ || хуедмы{{{псалъэпкъ}}}ынутэмэ || хуевмы{{{псалъэпкъ}}}ынутэмэ || хурамы{{{псалъэпкъ}}}ынутэмэ 
|}

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! сослагательнэ наклоненэ !! сэ  !! уэ !! абы !! дэ !! фэ !! абыхэм 
|-
| къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}ынт || хуеп{{{псалъэпкъ}}}ынт || хури{{{псалъэпкъ}}}ынт || хует{{{псалъэпкъ}}}ынт || хуеф{{{псалъэпкъ}}}ынт || хура{{{псалъэпкъ}}}ынт 
|-
| къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}ынтэкъым || хуеп{{{псалъэпкъ}}}ынтэкъым || хури{{{псалъэпкъ}}}ынтэкъым || хует{{{псалъэпкъ}}}ынтэкъым || хуеф{{{псалъэпкъ}}}ынтэкъым || хура{{{псалъэпкъ}}}ынтэкъым 
|-
| къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}ынут || хуеп{{{псалъэпкъ}}}ынут || хури{{{псалъэпкъ}}}ынут || хует{{{псалъэпкъ}}}ынут || хуеф{{{псалъэпкъ}}}ынут || хура{{{псалъэпкъ}}}ынут 
|-
| къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}ынутэкъым || хуеп{{{псалъэпкъ}}}ынутэкъым || хури{{{псалъэпкъ}}}ынутэкъым || хует{{{псалъэпкъ}}}ынутэкъым || хуеф{{{псалъэпкъ}}}ынутэкъым || хура{{{псалъэпкъ}}}ынутэкъым 
|}

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! уступительнэ ипэжыпӀэкӀэ щыӀэ наклоненэ !! сэ  !! уэ !! абы !! дэ !! фэ !! абыхэм 
|-
| ит зэман – щыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}ми || хуеп{{{псалъэпкъ}}}ми || хури{{{псалъэпкъ}}}ми || хует{{{псалъэпкъ}}}ми || хуеф{{{псалъэпкъ}}}ми || хура{{{псалъэпкъ}}}ми 
|-
| ит зэман – щымыӀэныгъэ: || хуезмы{{{псалъэпкъ}}}ми || хуумы{{{псалъэпкъ}}}ми || хуримы{{{псалъэпкъ}}}ми || хуедмы{{{псалъэпкъ}}}ми || хуевмы{{{псалъэпкъ}}}ми || хурамы{{{псалъэпкъ}}}ми 
|-
| блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}ами || хуеп{{{псалъэпкъ}}}ами || хури{{{псалъэпкъ}}}ами || хует{{{псалъэпкъ}}}ами || хуеф{{{псалъэпкъ}}}ами || хура{{{псалъэпкъ}}}ами 
|-
| блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ: || хуезмы{{{псалъэпкъ}}}ами || хуумы{{{псалъэпкъ}}}ами || хуримы{{{псалъэпкъ}}}ами || хуедмы{{{псалъэпкъ}}}ами || хуевмы{{{псалъэпкъ}}}ами || хурамы{{{псалъэпкъ}}}ами 
|-
| блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект)– щыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}ыгъами || хуеп{{{псалъэпкъ}}}ыгъами || хури{{{псалъэпкъ}}}ыгъами || хует{{{псалъэпкъ}}}ыгъами || хуеф{{{псалъэпкъ}}}ыгъами || хура{{{псалъэпкъ}}}ыгъами 
|-
| блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ: || хуезмы{{{псалъэпкъ}}}ыгъами || хуумы{{{псалъэпкъ}}}ыгъами || хуримы{{{псалъэпкъ}}}ыгъами || хуедмы{{{псалъэпкъ}}}ыгъами || хуевмы{{{псалъэпкъ}}}ыгъами || хурамы{{{псалъэпкъ}}}ыгъами 
|-
| къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}ынми || хуеп{{{псалъэпкъ}}}ынми || хури{{{псалъэпкъ}}}ынми || хует{{{псалъэпкъ}}}ынми || хуеф{{{псалъэпкъ}}}ынми || хура{{{псалъэпкъ}}}ынми 
|-
| къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ: || хуезмы{{{псалъэпкъ}}}ынми || хуумы{{{псалъэпкъ}}}ынми || хуримы{{{псалъэпкъ}}}ынми || хуедмы{{{псалъэпкъ}}}ынми || хуевмы{{{псалъэпкъ}}}ынми || хурамы{{{псалъэпкъ}}}ынми 
|-
| къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}ынуми || хуеп{{{псалъэпкъ}}}ынуми || хури{{{псалъэпкъ}}}ынуми || хует{{{псалъэпкъ}}}ынуми || хуеф{{{псалъэпкъ}}}ынуми || хура{{{псалъэпкъ}}}ынуми 
|-
| къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ: || хуезмы{{{псалъэпкъ}}}ынуми || хуумы{{{псалъэпкъ}}}ынуми || хуримы{{{псалъэпкъ}}}ынуми || хуедмы{{{псалъэпкъ}}}ынуми || хуевмы{{{псалъэпкъ}}}ынуми || хурамы{{{псалъэпкъ}}}ынуми 
|}

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! уступительнэ ипэжыпӀэкӀэ щымыӀэ наклоненэ !! сэ  !! уэ !! абы !! дэ !! фэ !! абыхэм 
|-
| ит зэман – щыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}тэми || хуеп{{{псалъэпкъ}}}тэми || хури{{{псалъэпкъ}}}тэми || хует{{{псалъэпкъ}}}тэми || хуеф{{{псалъэпкъ}}}тэми || хура{{{псалъэпкъ}}}тэми 
|-
| ит зэман – щымыӀэныгъэ: || хуезмы{{{псалъэпкъ}}}тэми || хуумы{{{псалъэпкъ}}}тэми || хуримы{{{псалъэпкъ}}}тэми || хуедмы{{{псалъэпкъ}}}тэми || хуевмы{{{псалъэпкъ}}}тэми || хурамы{{{псалъэпкъ}}}тэми 
|-
| блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}атэми || хуеп{{{псалъэпкъ}}}атэми || хури{{{псалъэпкъ}}}атэми || хует{{{псалъэпкъ}}}атэми || хуеф{{{псалъэпкъ}}}атэми || хура{{{псалъэпкъ}}}атэми 
|-
| блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ: || хуезмы{{{псалъэпкъ}}}атэми || хуумы{{{псалъэпкъ}}}атэми || хуримы{{{псалъэпкъ}}}атэми || хуедмы{{{псалъэпкъ}}}атэми || хуевмы{{{псалъэпкъ}}}атэми || хурамы{{{псалъэпкъ}}}атэми 
|-
| блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект)– щыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}ыгъатэми || хуеп{{{псалъэпкъ}}}ыгъатэми || хури{{{псалъэпкъ}}}ыгъатэми || хует{{{псалъэпкъ}}}ыгъатэми || хуеф{{{псалъэпкъ}}}ыгъатэми || хура{{{псалъэпкъ}}}ыгъатэми 
|-
| блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ: || хуезмы{{{псалъэпкъ}}}ыгъатэми || хуумы{{{псалъэпкъ}}}ыгъатэми || хуримы{{{псалъэпкъ}}}ыгъатэми || хуедмы{{{псалъэпкъ}}}ыгъатэми || хуевмы{{{псалъэпкъ}}}ыгъатэми || хурамы{{{псалъэпкъ}}}ыгъатэми 
|-
| къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}ынтэми || хуеп{{{псалъэпкъ}}}ынтэми || хури{{{псалъэпкъ}}}ынтэми || хует{{{псалъэпкъ}}}ынтэми || хуеф{{{псалъэпкъ}}}ынтэми || хура{{{псалъэпкъ}}}ынтэми 
|-
| къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ: || хуезмы{{{псалъэпкъ}}}ынтэми || хуумы{{{псалъэпкъ}}}ынтэми || хуримы{{{псалъэпкъ}}}ынтэми || хуедмы{{{псалъэпкъ}}}ынтэми || хуевмы{{{псалъэпкъ}}}ынтэми || хурамы{{{псалъэпкъ}}}ынтэми 
|-
| къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}ынутэми || хуеп{{{псалъэпкъ}}}ынутэми || хури{{{псалъэпкъ}}}ынутэми || хует{{{псалъэпкъ}}}ынутэми || хуеф{{{псалъэпкъ}}}энутэми || хура{{{псалъэпкъ}}}энутэми 
|-
| къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ: || хуезмы{{{псалъэпкъ}}}ынутэми || хуумы{{{псалъэпкъ}}}ынутэми || хуримы{{{псалъэпкъ}}}ынутэми || хуедмы{{{псалъэпкъ}}}ынутэми || хуевмы{{{псалъэпкъ}}}ынутэми || хурамы{{{псалъэпкъ}}}ынутэми 
|}

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! гъэщӀэгъуэныгъэ наклоненэ !! сэ  !! уэ !! абы !! дэ !! фэ !! абыхэм 
|-
|щыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}аи || хуеп{{{псалъэпкъ}}}аи || хури{{{псалъэпкъ}}}аи || хует{{{псалъэпкъ}}}аи || хуеф{{{псалъэпкъ}}}аи || хура{{{псалъэпкъ}}}аи 
|-
|щымыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}акъыми || хуеп{{{псалъэпкъ}}}акъыми || хури{{{псалъэпкъ}}}акъыми || хует{{{псалъэпкъ}}}акъыми || хуеф{{{псалъэпкъ}}}акъыми || хура{{{псалъэпкъ}}}акъыми 
|}

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! фӀэфӀыныгъэ  наклоненэ !! сэ  !! уэ !! абы !! дэ !! фэ !! абыхэм 
|-
|щыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}ащэрэт || хуеп{{{псалъэпкъ}}}ащэрэт || хури{{{псалъэпкъ}}}ащэрэт || хует{{{псалъэпкъ}}}ащэрэт || хуеф{{{псалъэпкъ}}}ащэрэт || хура{{{псалъэпкъ}}}ащэрэт 
|-
|щымыӀэныгъэ: || хуезмы{{{псалъэпкъ}}}ащэрэт || хуумы{{{псалъэпкъ}}}ащэрэт || хуримы{{{псалъэпкъ}}}ащэрэт || хуедмы{{{псалъэпкъ}}}ащэрэт || хуевмы{{{псалъэпкъ}}}ащэрэт || хурамы{{{псалъэпкъ}}}ащэрэт 
|}

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! шэч къытехьэныгъэ наклоненэ !! сэ  !! уэ !! абы !! дэ !! фэ !! абыхэм 
|-
|гъэн-кӀэ мыгъэбелджыла - щыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}агъэнщ || хуеп{{{псалъэпкъ}}}агъэнщ || хури{{{псалъэпкъ}}}агъэнщ || хует{{{псалъэпкъ}}}агъэнщ || хуеф{{{псалъэпкъ}}}агъэнщ || хура{{{псалъэпкъ}}}агъэнщ 
|-
|гъэн-кӀэ мыгъэбелджыла - щымыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}агъэнкъым || хуеп{{{псалъэпкъ}}}агъэнкъым || хури{{{псалъэпкъ}}}агъэнкъым || хует{{{псалъэпкъ}}}агъэнкъым || хуеф{{{псалъэпкъ}}}агъэнкъым || хура{{{псалъэпкъ}}}агъэнкъым 
|-
|гъэнт-кӀэ мыгъэбелджыла - щыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}агъэнт || хуеп{{{псалъэпкъ}}}агъэнт || хури{{{псалъэпкъ}}}агъэнт || хует{{{псалъэпкъ}}}агъэнт || хуеф{{{псалъэпкъ}}}агъэнт || хура{{{псалъэпкъ}}}агъэнт 
|-
|гъэнт-кӀэ мыгъэбелджыла - щымыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}агъэнтэкъым || хуеп{{{псалъэпкъ}}}агъэнтэкъым || хури{{{псалъэпкъ}}}агъэнтэкъым || хует{{{псалъэпкъ}}}агъэнтэкъым || хуеф{{{псалъэпкъ}}}агъэнтэкъым || хура{{{псалъэпкъ}}}агъэнтэкъым 
|-
|гъэн-кӀэ мыгъэбелджыла зэрыупщӀэ - щыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}агъэн || хуеп{{{псалъэпкъ}}}агъэн || хури{{{псалъэпкъ}}}агъэн || хует{{{псалъэпкъ}}}агъэн || хуеф{{{псалъэпкъ}}}агъэн || хура{{{псалъэпкъ}}}агъэн 
|-
|гъэн-кӀэ мыгъэбелджыла зэрыупщӀэ - щымыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}агъэнкъэ || хуеп{{{псалъэпкъ}}}агъэнкъэ || хури{{{псалъэпкъ}}}агъэнкъэ || хует{{{псалъэпкъ}}}агъэнкъэ || хуеф{{{псалъэпкъ}}}агъэнкъэ || хура{{{псалъэпкъ}}}агъэнкъэ 
|-
|гъэнт-кӀэ мыгъэбелджыла зэрыупщӀэ - щыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}агъэнт || хуеп{{{псалъэпкъ}}}агъэнт || хури{{{псалъэпкъ}}}агъэнт || хует{{{псалъэпкъ}}}агъэнт || хуеф{{{псалъэпкъ}}}агъэнт || хура{{{псалъэпкъ}}}агъэнт 
|-
|гъэнт-кӀэ мыгъэбелджыла зэрыупщӀэ - щымыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}агъэнтэкъэ || хуеп{{{псалъэпкъ}}}агъэнтэкъэ || хури{{{псалъэпкъ}}}агъэнтэкъэ || хует{{{псалъэпкъ}}}агъэнтэкъэ || хуеф{{{псалъэпкъ}}}агъэнтэкъэ || хура{{{псалъэпкъ}}}агъэнтэкъэ 
|-
|гъэну-кӀэ гъэбелджыла - щыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}агъэнущ || хуеп{{{псалъэпкъ}}}агъэнущ || хури{{{псалъэпкъ}}}агъэнущ || хует{{{псалъэпкъ}}}агъэнущ || хуеф{{{псалъэпкъ}}}агъэнущ || хура{{{псалъэпкъ}}}агъэнущ 
|-
|гъэну-кӀэ гъэбелджыла - щымыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}агъэнукъым || хуеп{{{псалъэпкъ}}}агъэнукъым || хури{{{псалъэпкъ}}}агъэнукъым || хует{{{псалъэпкъ}}}агъэнукъым || хуеф{{{псалъэпкъ}}}агъэнукъым || хура{{{псалъэпкъ}}}агъэнукъым 
|-
|гъэнут-кӀэ гъэбелджыла - щыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}агъэнут || хуеп{{{псалъэпкъ}}}агъэнут || хури{{{псалъэпкъ}}}агъэнут || хует{{{псалъэпкъ}}}агъэнут || хуеф{{{псалъэпкъ}}}агъэнут || хура{{{псалъэпкъ}}}агъэнут 
|-
|гъэнут-кӀэ гъэбелджыла - щымыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}агъэнутэкъым || хуеп{{{псалъэпкъ}}}агъэнутэкъым || хури{{{псалъэпкъ}}}агъэнутэкъым || хует{{{псалъэпкъ}}}агъэнутэкъым || хуеф{{{псалъэпкъ}}}агъэнутэкъым || хура{{{псалъэпкъ}}}агъэнутэкъым 
|-
|гъэну-кӀэ гъэбелджыла зэрыупщӀэ - щыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}агъэну || хуеп{{{псалъэпкъ}}}агъэну || хури{{{псалъэпкъ}}}агъэну || хует{{{псалъэпкъ}}}агъэну || хуеф{{{псалъэпкъ}}}агъэну || хура{{{псалъэпкъ}}}агъэну 
|-
|гъэну-кӀэ гъэбелджыла зэрыупщӀэ - щымыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}агъэнукъэ || хуеп{{{псалъэпкъ}}}агъэнукъэ || хури{{{псалъэпкъ}}}агъэнукъэ || хует{{{псалъэпкъ}}}агъэнукъэ || хуеф{{{псалъэпкъ}}}агъэнукъэ || хура{{{псалъэпкъ}}}агъэнукъэ 
|-
|гъэнут-кӀэ гъэбелджыла зэрыупщӀэ - щыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}агъэнут || хуеп{{{псалъэпкъ}}}агъэнут || хури{{{псалъэпкъ}}}агъэнут || хует{{{псалъэпкъ}}}агъэнут || хуеф{{{псалъэпкъ}}}агъэнут || хура{{{псалъэпкъ}}}агъэнут 
|-
|гъэнут-кӀэ гъэбелджыла зэрыупщӀэ - щымыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}агъэнутэкъэ || хуеп{{{псалъэпкъ}}}агъэнутэкъэ || хури{{{псалъэпкъ}}}агъэнутэкъэ || хует{{{псалъэпкъ}}}агъэнутэкъэ || хуеф{{{псалъэпкъ}}}агъэнутэкъэ || хура{{{псалъэпкъ}}}агъэнутэкъэ 
|}

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! Зылэжь (субъектнэ) причастие !!
|-
| ит зэман - щыӀэныгъэ || хуезы{{{псалъэпкъ}}}
|-
| ит зэман - щымыӀэныгъэ || хуезымы{{{псалъэпкъ}}}
|-
| блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ || хуезы{{{псалъэпкъ}}}а
|-
| блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ || хуезымы{{{псалъэпкъ}}}а
|-
| блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ || хуезы{{{псалъэпкъ}}}ыгъа
|-
| блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ || хуезымы{{{псалъэпкъ}}}ыгъа
|-
| къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ || хуезы{{{псалъэпкъ}}}ын
|-
| къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ || хуезымы{{{псалъэпкъ}}}ын
|-
| къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ || хуезы{{{псалъэпкъ}}}ыну
|-
| къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ || хуезымы{{{псалъэпкъ}}}ыну
|}

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! Зэлэжь (объектнэ) причастие (щхьэм иту) !! сэ  !! уэ !! абы !! дэ !! фэ !! абыхэм 
|-
| ит зэман - щыӀэныгъэ || хуес{{{псалъэпкъ}}} || хуеп{{{псалъэпкъ}}} || хури{{{псалъэпкъ}}} || хует{{{псалъэпкъ}}} || хуеф{{{псалъэпкъ}}} || хура{{{псалъэпкъ}}} 
|-
| ит зэман - щымыӀэныгъэ || хуезмы{{{псалъэпкъ}}} || хуумы{{{псалъэпкъ}}} || хуримы{{{псалъэпкъ}}} || хуедмы{{{псалъэпкъ}}} || хуевмы{{{псалъэпкъ}}} || хурамы{{{псалъэпкъ}}}
|-
| блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ || хуес{{{псалъэпкъ}}}а || хуеп{{{псалъэпкъ}}}а || хури{{{псалъэпкъ}}}а || хует{{{псалъэпкъ}}}а || хуеф{{{псалъэпкъ}}}а || хура{{{псалъэпкъ}}}а 
|-
| блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ || хуезмы{{{псалъэпкъ}}}а || хуумы{{{псалъэпкъ}}}а || хуримы{{{псалъэпкъ}}}а || хуедмы{{{псалъэпкъ}}}а || хуевмы{{{псалъэпкъ}}}а || хурамы{{{псалъэпкъ}}}а
|-
| блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ || хуес{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || хуеп{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || хури{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || хует{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || хуеф{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || хура{{{псалъэпкъ}}}ыгъа 
|-
| блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ || хуезмы{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || хуумы{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || хуримы{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || хуедмы{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || хуевмы{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || хурамы{{{псалъэпкъ}}}ыгъа 
|-
| къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ || хуес{{{псалъэпкъ}}}ын || хуеп{{{псалъэпкъ}}}ын || хури{{{псалъэпкъ}}}ын || хует{{{псалъэпкъ}}}ын || хуеф{{{псалъэпкъ}}}ын  || хура{{{псалъэпкъ}}}ын 
|-
| къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ || хуезмы{{{псалъэпкъ}}}ын || хуумы{{{псалъэпкъ}}}ын || хуримы{{{псалъэпкъ}}}ын || хуедмы{{{псалъэпкъ}}}ын || хуевмы{{{псалъэпкъ}}}ын  || хурамы{{{псалъэпкъ}}}ын
|-
| къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ || хуес{{{псалъэпкъ}}}ыну || хуеп{{{псалъэпкъ}}}ыну || хури{{{псалъэпкъ}}}ыну || хует{{{псалъэпкъ}}}ыну || хуеф{{{псалъэпкъ}}}ыну  || хура{{{псалъэпкъ}}}ыну 
|-
| къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ || хуезмы{{{псалъэпкъ}}}ыну || хуумы{{{псалъэпкъ}}}ыну || хуримы{{{псалъэпкъ}}}ыну || хуедмы{{{псалъэпкъ}}}ыну || хуевмы{{{псалъэпкъ}}}ыну  || хурамы{{{псалъэпкъ}}}ыну
|}

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! Зэлэжь (объектнэ) причастие (щхьэншэ) !! 
|-
| ит зэман - щыӀэныгъэ || хуе{{{псалъэпкъ}}}
|-
| ит зэман - щымыӀэныгъэ || хуемы{{{псалъэпкъ}}}
|-
| блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ || хуе{{{псалъэпкъ}}}а
|-
| блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ || хуемы{{{псалъэпкъ}}}а
|-
| блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ || хуе{{{псалъэпкъ}}}ыгъа
|-
| блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ || хуемы{{{псалъэпкъ}}}ыгъа
|-
| къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ || хуе{{{псалъэпкъ}}}ын
|-
| къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ || хуемы{{{псалъэпкъ}}}ын
|-
| къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ || хуе{{{псалъэпкъ}}}ыну
|-
| къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ || хуемы{{{псалъэпкъ}}}ыну
|}

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! Обстоятельственнэ причастиехэр !! сэ  !! уэ !! абы !! дэ !! фэ !! абыхэм
|-
! Лэжьыгъэм и къэхъукӀэр зыгъэбелджылы причастие !!  !!  !!  !!  !!  !! 
|-
| ит зэман - щыӀэныгъэ ||  зэрыхуес{{{псалъэпкъ}}} || зэрыхуеп{{{псалъэпкъ}}} || зэрыхури{{{псалъэпкъ}}} || зэрыхует{{{псалъэпкъ}}} || зэрыхуеф{{{псалъэпкъ}}}  || зэрыхура{{{псалъэпкъ}}} 
|-
| ит зэман - щымыӀэныгъэ || зэрыхуезмы{{{псалъэпкъ}}} || зэрыхуумы{{{псалъэпкъ}}} || зэрыхуримы{{{псалъэпкъ}}} || зэрыхуедмы{{{псалъэпкъ}}} || зэрыхуевмы{{{псалъэпкъ}}} ||  зэрыхурамы{{{псалъэпкъ}}}
|-
| блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ ||  зэрыхуес{{{псалъэпкъ}}}а || зэрыхуеп{{{псалъэпкъ}}}а || зэрыхури{{{псалъэпкъ}}}а || зэрыхует{{{псалъэпкъ}}}а || зэрыхуеф{{{псалъэпкъ}}}а || зэрыхура{{{псалъэпкъ}}}а 
|-
| блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ ||  зэрыхуезмы{{{псалъэпкъ}}}а || зэрыхуумы{{{псалъэпкъ}}}а || зэрыхуримы{{{псалъэпкъ}}}а || зэрыхуедмы{{{псалъэпкъ}}}а || зэрыхуевмы{{{псалъэпкъ}}}а || зэрыхуамы{{{псалъэпкъ}}}а 
|-
| блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ ||  зэрыхуес{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || зэрыхуеп{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || зэрыхури{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || зэрыхует{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || зэрыхуеф{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || зэрыхура{{{псалъэпкъ}}}ыгъа 
|-
| блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ ||  зэрыхуезмы{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || зэрыхуумы{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || зэрыхуримы{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || зэрыхуедмы{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || зэрыхуевмы{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || зэрыхурамы{{{псалъэпкъ}}}ыгъа 
|-
| къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ ||  зэрыхуес{{{псалъэпкъ}}}ын || зэрыхуеп{{{псалъэпкъ}}}ын || зэрыхури{{{псалъэпкъ}}}ын || зэрыхует{{{псалъэпкъ}}}ын || зэрыхуеф{{{псалъэпкъ}}}ын  || зэрыхура{{{псалъэпкъ}}}ын 
|-
| къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ ||  зэрыхуезмы{{{псалъэпкъ}}}ын || зэрыхуумы{{{псалъэпкъ}}}ын || зэрыхуримы{{{псалъэпкъ}}}ын || зэрыхуедмы{{{псалъэпкъ}}}ын || зэрыхуевмы{{{псалъэпкъ}}}ын  || зэрыхурамы{{{псалъэпкъ}}}ын
|-
| къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ ||  зэрыхуес{{{псалъэпкъ}}}ыну || зэрыхуеп{{{псалъэпкъ}}}ыну || зэрыхури{{{псалъэпкъ}}}ыну || зэрыхует{{{псалъэпкъ}}}ыну || зэрыхуеф{{{псалъэпкъ}}}ыну  || зэрыхура{{{псалъэпкъ}}}ыну 
|-
| къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ ||  зэрыхуезмы{{{псалъэпкъ}}}ыну || зэрыхуумы{{{псалъэпкъ}}}ыну || зэрыхуримы{{{псалъэпкъ}}}ыну || зэрыхуедмы{{{псалъэпкъ}}}ыну || зэрыхуевмы{{{псалъэпкъ}}}ыну  || зэрыхурамы{{{псалъэпкъ}}}ыну
|-
! Зэман/щӀыпӀэ зыгъэбелджылы причастие !!  !!  !!  !!  !!  !! 
|- 
| ит зэман - щыӀэныгъэ ||  щыхуес{{{псалъэпкъ}}} || щыхуеп{{{псалъэпкъ}}} || щыхури{{{псалъэпкъ}}} || щыхует{{{псалъэпкъ}}} || щыхуеф{{{псалъэпкъ}}}  || щыхура{{{псалъэпкъ}}} 
|-
| ит зэман - щымыӀэныгъэ || щыхуезмы{{{псалъэпкъ}}} || щыхуумы{{{псалъэпкъ}}} || щыхуримы{{{псалъэпкъ}}} || щыхуедмы{{{псалъэпкъ}}} || щыхуевмы{{{псалъэпкъ}}} ||  щыхурамы{{{псалъэпкъ}}}
|-
| блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ ||  щыхуес{{{псалъэпкъ}}}а || щыхуеп{{{псалъэпкъ}}}а || щыхури{{{псалъэпкъ}}}а || щыхует{{{псалъэпкъ}}}а || щыхуеф{{{псалъэпкъ}}}а || щыхура{{{псалъэпкъ}}}а 
|-
| блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ ||  щыхуезмы{{{псалъэпкъ}}}а || щыхуумы{{{псалъэпкъ}}}а || щыхуримы{{{псалъэпкъ}}}а || щыхуедмы{{{псалъэпкъ}}}а || щыхуевмы{{{псалъэпкъ}}}а || щыхурамы{{{псалъэпкъ}}}а 
|-
| блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ ||  щыхуес{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || щыхуеп{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || щыхури{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || щыхует{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || щыхуеф{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || щыхура{{{псалъэпкъ}}}ыгъа 
|-
| блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ ||  щыхуезмы{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || щыхуумы{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || щыхуримы{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || щыхуедмы{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || щыхуевмы{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || щыхурамы{{{псалъэпкъ}}}ыгъа 
|-
| къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ ||  щыхуес{{{псалъэпкъ}}}ын || щыхуеп{{{псалъэпкъ}}}ын || щыхури{{{псалъэпкъ}}}ын || щыхует{{{псалъэпкъ}}}ын || щыхуеф{{{псалъэпкъ}}}ын  || щыхура{{{псалъэпкъ}}}ын 
|-
| къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ ||  щыхуезмы{{{псалъэпкъ}}}ын || щыхуумы{{{псалъэпкъ}}}ын || щыхуримы{{{псалъэпкъ}}}ын || щыхуедмы{{{псалъэпкъ}}}ын || щыхуевмы{{{псалъэпкъ}}}ын  || щыхурамы{{{псалъэпкъ}}}ын
|-
| къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ ||  щыхуес{{{псалъэпкъ}}}ыну || щыхуеп{{{псалъэпкъ}}}ыну || щыхури{{{псалъэпкъ}}}ыну || щыхует{{{псалъэпкъ}}}ыну || щыхуеф{{{псалъэпкъ}}}ыну  || щыхура{{{псалъэпкъ}}}ыну 
|-
| къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ ||  щыхуезмы{{{псалъэпкъ}}}ыну || щыхуумы{{{псалъэпкъ}}}ыну || щыхуримы{{{псалъэпкъ}}}ыну || щыхуедмы{{{псалъэпкъ}}}ыну || щыхуевмы{{{псалъэпкъ}}}ыну  || щыхурамы{{{псалъэпкъ}}}ыну
|-
! ЩӀыпӀэ зыгъэбелджылы причастие !!  !!  !!  !!  !!  !! 
|-
| ит зэман - щыӀэныгъэ ||  здыхуес{{{псалъэпкъ}}} || здыхуеп{{{псалъэпкъ}}} || здыхури{{{псалъэпкъ}}} || здыхует{{{псалъэпкъ}}} || здыхуеф{{{псалъэпкъ}}}  || здыхура{{{псалъэпкъ}}} 
|-
| ит зэман - щымыӀэныгъэ || здыхуезмы{{{псалъэпкъ}}} || здыхуумы{{{псалъэпкъ}}} || здыхуримы{{{псалъэпкъ}}} || здыхуедмы{{{псалъэпкъ}}} || здыхуевмы{{{псалъэпкъ}}} ||  здыхурамы{{{псалъэпкъ}}}
|-
| блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ ||  здыхуес{{{псалъэпкъ}}}а || здыхуеп{{{псалъэпкъ}}}а || здыхури{{{псалъэпкъ}}}а || здыхует{{{псалъэпкъ}}}а || здыхуеф{{{псалъэпкъ}}}а || здыхура{{{псалъэпкъ}}}а 
|-
| блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ ||  здыхуезмы{{{псалъэпкъ}}}а || здыхуумы{{{псалъэпкъ}}}а || здыхуримы{{{псалъэпкъ}}}а || здыхуедмы{{{псалъэпкъ}}}а || здыхуевмы{{{псалъэпкъ}}}а || здыхурамы{{{псалъэпкъ}}}а 
|-
| блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ ||  здыхуес{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || здыхуеп{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || здыхури{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || здыхует{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || здыхуеф{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || здыхура{{{псалъэпкъ}}}ыгъа 
|-
| блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ ||  здэбъэдэзмы{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || здыхуумы{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || здыхуримы{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || здыхуедмы{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || здыхуевмы{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || здыхурамы{{{псалъэпкъ}}}ыгъа 
|-
| къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ ||  здыхуес{{{псалъэпкъ}}}ын || здыхуеп{{{псалъэпкъ}}}ын || здыхури{{{псалъэпкъ}}}ын || здыхует{{{псалъэпкъ}}}ын || здыхуеф{{{псалъэпкъ}}}ын  || здыхура{{{псалъэпкъ}}}ын 
|-
| къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ ||  здыхуезмы{{{псалъэпкъ}}}ын || здыхуумы{{{псалъэпкъ}}}ын || здыхуримы{{{псалъэпкъ}}}ын || здыхуедмы{{{псалъэпкъ}}}ын || здыхуевмы{{{псалъэпкъ}}}ын  || здыхурамы{{{псалъэпкъ}}}ын
|-
| къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ ||  здыхуес{{{псалъэпкъ}}}ыну || здыхуеп{{{псалъэпкъ}}}ыну || здыхури{{{псалъэпкъ}}}ыну || здыхует{{{псалъэпкъ}}}ыну || здыхуеф{{{псалъэпкъ}}}ыну  || здыхура{{{псалъэпкъ}}}ыну 
|-
| къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ ||  здыхуезмы{{{псалъэпкъ}}}ыну || здыхуумы{{{псалъэпкъ}}}ыну || здыхуримы{{{псалъэпкъ}}}ыну || здыхуедмы{{{псалъэпкъ}}}ыну || здыхуевмы{{{псалъэпкъ}}}ыну  || здыхурамы{{{псалъэпкъ}}}ыну
|-
! Щхьэусыгъуэ, мурад зыгъэбелджылы причастие !!  !!  !!  !!  !!  !! 
|-
| ит зэман - щыӀэныгъэ ||  щӀыхуес{{{псалъэпкъ}}} || щӀыхуеп{{{псалъэпкъ}}} || щӀыхури{{{псалъэпкъ}}} || щӀыхует{{{псалъэпкъ}}} || щӀыхуеф{{{псалъэпкъ}}}  || щӀыхура{{{псалъэпкъ}}} 
|-
| ит зэман - щымыӀэныгъэ || щӀыхуезмы{{{псалъэпкъ}}} || щӀыхуумы{{{псалъэпкъ}}} || щӀыхуримы{{{псалъэпкъ}}} || щӀыхуедмы{{{псалъэпкъ}}} || щӀыхуевмы{{{псалъэпкъ}}} ||  щӀыхурамы{{{псалъэпкъ}}}
|-
| блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ ||  щӀыхуес{{{псалъэпкъ}}}а || щӀыхуеп{{{псалъэпкъ}}}а || щӀыхури{{{псалъэпкъ}}}а || щӀыхует{{{псалъэпкъ}}}а || щӀыхуеф{{{псалъэпкъ}}}а || щӀыхура{{{псалъэпкъ}}}а 
|-
| блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ ||  щӀыхуезмы{{{псалъэпкъ}}}а || щӀыхуумы{{{псалъэпкъ}}}а || щӀыхуримы{{{псалъэпкъ}}}а || щӀыхуедмы{{{псалъэпкъ}}}а || щӀыхуевмы{{{псалъэпкъ}}}а || щӀыхурамы{{{псалъэпкъ}}}а 
|-
| блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ ||  щӀыхуес{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || щӀыхуеп{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || щӀыхури{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || щӀыхует{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || щӀыхуеф{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || щӀыхура{{{псалъэпкъ}}}ыгъа 
|-
| блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ ||  щӀыхуезмы{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || щӀыхуумы{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || щӀыхуримы{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || щӀыхуедмы{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || щӀыхуевмы{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || щӀыхурамы{{{псалъэпкъ}}}ыгъа 
|-
| къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ ||  щӀыхуес{{{псалъэпкъ}}}ын || щӀыхуеп{{{псалъэпкъ}}}ын || щӀыхури{{{псалъэпкъ}}}ын || щӀыхует{{{псалъэпкъ}}}ын || щӀыхуеф{{{псалъэпкъ}}}ын  || щӀыхура{{{псалъэпкъ}}}ын 
|-
| къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ ||  щӀыхуезмы{{{псалъэпкъ}}}ын || щӀыхуумы{{{псалъэпкъ}}}ын || щӀыхуримы{{{псалъэпкъ}}}ын || щӀыхуедмы{{{псалъэпкъ}}}ын || щӀыхуевмы{{{псалъэпкъ}}}ын  || щӀыхурамы{{{псалъэпкъ}}}ын
|-
| къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ ||  щӀыхуес{{{псалъэпкъ}}}ыну || щӀыхуеп{{{псалъэпкъ}}}ыну || щӀыхури{{{псалъэпкъ}}}ыну || щӀыхует{{{псалъэпкъ}}}ыну || щӀыхуеф{{{псалъэпкъ}}}ыну  || щӀыхура{{{псалъэпкъ}}}эну 
|-
| къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ ||  щӀыхуезмы{{{псалъэпкъ}}}ыну || щӀыхуумы{{{псалъэпкъ}}}ыну || щӀыхуримы{{{псалъэпкъ}}}ыну || щӀыхуедмы{{{псалъэпкъ}}}ыну || щӀыхуевмы{{{псалъэпкъ}}}ыну  || щӀыхурамы{{{псалъэпкъ}}}ыну
|}

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! Деепричастиехэр !! сэ  !! уэ !! абы !! дэ !! фэ !! абыхэм
|-
| ит зэман - щыӀэныгъэ || хуес{{{псалъэпкъ}}}у || хуеп{{{псалъэпкъ}}}у || хури{{{псалъэпкъ}}}у || хует{{{псалъэпкъ}}}у || хуеф{{{псалъэпкъ}}}у || хура{{{псалъэпкъ}}}у 
|-
| ит зэман - щымыӀэныгъэ || хуезмы{{{псалъэпкъ}}}у || хуумы{{{псалъэпкъ}}}у || хуримы{{{псалъэпкъ}}}у || хуедмы{{{псалъэпкъ}}}у || хуевмы{{{псалъэпкъ}}}у || хурамы{{{псалъэпкъ}}}у 
|-
| блэкӀа зэман - щыӀэныгъэ || хуес{{{псалъэпкъ}}}ауэ || хуеп{{{псалъэпкъ}}}ауэ || хури{{{псалъэпкъ}}}ауэ || хует{{{псалъэпкъ}}}ауэ || хуеф{{{псалъэпкъ}}}ауэ || хура{{{псалъэпкъ}}}ауэ 
|-
| блэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ || хуезмы{{{псалъэпкъ}}}ауэ || хуумы{{{псалъэпкъ}}}ауэ || хуримы{{{псалъэпкъ}}}ауэ || хуедмы{{{псалъэпкъ}}}ауэ || хуевмы{{{псалъэпкъ}}}ауэ || хурамы{{{псалъэпкъ}}}ауэ 
|-
| урэ-кӀэ деепричастие - щыӀэныгъэ || хуес{{{псалъэпкъ}}}урэ || хуеп{{{псалъэпкъ}}}урэ || хури{{{псалъэпкъ}}}урэ || хует{{{псалъэпкъ}}}урэ || хуеф{{{псалъэпкъ}}}урэ || хура{{{псалъэпкъ}}}урэ 
|-
| урэ-кӀэ деепричастие - щымыӀэныгъэ || хуезмы{{{псалъэпкъ}}}урэ || хуумы{{{псалъэпкъ}}}урэ || хуримы{{{псалъэпкъ}}}урэ || хуедмы{{{псалъэпкъ}}}урэ || хуевмы{{{псалъэпкъ}}}урэ || хурамы{{{псалъэпкъ}}}урэ
|}

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! Прямой дополненэ -- ит зэман щыӀэныгъэ фащэ !! !! !!  Прямой Дополненэ!! !! !!
|-
! !! сэ  !! уэ !! ар !! дэ !! фэ !! ахэр
|-
! Подлежащэ !! !! !! !! !! !! 
|-
| '''сэ''' || || ухузо{{{псалъэпкъ}}} || хузо{{{псалъэпкъ}}} ||  || фхузо{{{псалъэпкъ}}} || яхузо{{{псалъэпкъ}}} 
|-
| '''уэ''' || схубо{{{псалъэпкъ}}} ||  || хубо{{{псалъэпкъ}}}  || тхубо{{{псалъэпкъ}}} ||  || яхубо{{{псалъэпкъ}}} 
|-
| '''ар''' ||  схуре{{{псалъэпкъ}}} ||  пхуре{{{псалъэпкъ}}} || хуре{{{псалъэпкъ}}} || тхуре{{{псалъэпкъ}}}  || фхуре{{{псалъэпкъ}}} || яхуре{{{псалъэпкъ}}} 
|-
| '''дэ''' ||   || ухудо{{{псалъэпкъ}}} || худо{{{псалъэпкъ}}} ||   || фхудо{{{псалъэпкъ}}} || яхудо{{{псалъэпкъ}}}
|-
| '''фэ''' || схуво{{{псалъэпкъ}}} || || хуво{{{псалъэпкъ}}} || тхуво{{{псалъэпкъ}}} || || яхуво{{{псалъэпкъ}}}
|-
| '''ахэр''' ||  схура{{{псалъэпкъ}}} || пхура{{{псалъэпкъ}}} || хура{{{псалъэпкъ}}} || тхура{{{псалъэпкъ}}} || фхура{{{псалъэпкъ}}}  || яхура{{{псалъэпкъ}}}
|}

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! Прямой дополненэ -- фащэ псори (ит зэман щыӀэныгъэ фащэм нэгъуэщӀ) !! !! !! Прямой Дополненэ !! !! !!
|-
! !! сэ  !! уэ !! ар !! дэ !! фэ !! ахэр
|-
! Подлежащэ !! !! !! !! !! !! 

| '''сэ''' || || пхуес{{{псалъэпкъ}}} || хуес{{{псалъэпкъ}}} ||  || фхуес{{{псалъэпкъ}}} || яхуес{{{псалъэпкъ}}} 
|-
| '''уэ''' || схуеп{{{псалъэпкъ}}} ||  || хуеп{{{псалъэпкъ}}}  || тхуеп{{{псалъэпкъ}}} ||  || яхуеп{{{псалъэпкъ}}} 
|-
| '''ар''' ||  схури{{{псалъэпкъ}}} ||  пхури{{{псалъэпкъ}}} || хури{{{псалъэпкъ}}} || тхури{{{псалъэпкъ}}}  || фхури{{{псалъэпкъ}}} || яхури{{{псалъэпкъ}}} 
|-
| '''дэ''' ||   || пхует{{{псалъэпкъ}}} || хует{{псалъэпкъ}}} ||   || фхует{{{псалъэпкъ}}} || яхует{{{псалъэпкъ}}}
|-
| '''фэ''' || схуеф{{{псалъэпкъ}}} || || хуеф{{{псалъэпкъ}}} || тхуеф{{{псалъэпкъ}}} || || яхуеф{{{псалъэпкъ}}}
|-
| '''ахэр''' ||  схура{{{псалъэпкъ}}} || пхура{{{псалъэпкъ}}} || хура{{{псалъэпкъ}}} || тхура{{{псалъэпкъ}}} || фхура{{{псалъэпкъ}}}  || яхура{{{псалъэпкъ}}}
|}

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! !!  !! -ы-кӀэ цӀэ склоненэм и фащэхэр !!  !! 
|-
! !! Закъуэ бжьыгъэ  !! !! Куэд бжьыгъэ  !! 
|-
| || '''Мыбелджылы''' || '''Белджылы''' || '''Мыбелджылы''' || '''Белджылы'''
|-
| '''Именительнэ:''' || [{{{псалъэпкъ}}}] || [{{{псалъэпкъ}}}]ыр || -- || [{{{псалъэпкъ}}}]хэр
|-
| '''Эргативнэ:''' || [{{{псалъэпкъ}}}] || [{{{псалъэпкъ}}}]ым || --  || [{{{псалъэпкъ}}}]хэм
|-
| '''Послеложнэ:''' || [{{{псалъэпкъ}}}]кӀэ || [{{{псалъэпкъ}}}]ымкӀэ || [{{{псалъэпкъ}}}]хэкӀэ || [{{{псалъэпкъ}}}]хэмкӀэ
|-
| '''Обстоятельственнэ:''' || [{{{псалъэпкъ}}}]у || [{{{псалъэпкъ}}}]ырауэ || [{{{псалъэпкъ}}}]хэу || [{{{псалъэпкъ}}}]хэрауэ
|}

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! !!  !! -а-кӀэ цӀэ склоненэм и фащэхэр !!  !! 
|-
! !! Закъуэ бжьыгъэ  !! !! Куэд бжьыгъэ  !! 
|-
| || '''Мыбелджылы''' || '''Белджылы''' || '''Мыбелджылы''' || '''Белджылы'''
|-
| '''Именительнэ:''' || [{{{псалъэпкъ}}}]а || [{{{псалъэпкъ}}}]ар || -- || [{{{псалъэпкъ}}}]ахэр
|-
| '''Эргативнэ:''' || [{{{псалъэпкъ}}}]а || [{{{псалъэпкъ}}}]ам || --  || [{{{псалъэпкъ}}}]ахэм
|-
| '''Послеложнэ:''' || [{{{псалъэпкъ}}}]акӀэ || [{{{псалъэпкъ}}}]амкӀэ || [{{{псалъэпкъ}}}]ахэкӀэ || [{{{псалъэпкъ}}}]ахэмкӀэ
|-
| '''Обстоятельственнэ:''' || [{{{псалъэпкъ}}}]ауэ || [{{{псалъэпкъ}}}]арауэ || [{{{псалъэпкъ}}}]ахэу || [{{{псалъэпкъ}}}]ахэрауэ
|}

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! !!  !! -ын-кӀэ цӀэ склоненэм и фащэхэр !!  !! 
|-
! !! Закъуэ бжьыгъэ  !! !! Куэд бжьыгъэ  !! 
|-
| || '''Мыбелджылы''' || '''Белджылы''' || '''Мыбелджылы''' || '''Белджылы'''
|-
| '''Именительнэ:''' || [{{{псалъэпкъ}}}]ын || [{{{псалъэпкъ}}}]ыныр || -- || [{{{псалъэпкъ}}}]ынхэр
|-
| '''Эргативнэ:''' || [{{{псалъэпкъ}}}]ын || [{{{псалъэпкъ}}}]ыным || --  || [{{{псалъэпкъ}}}]ынхэм
|-
| '''Послеложнэ:''' || [{{{псалъэпкъ}}}]ынкӀэ || [{{{псалъэпкъ}}}]ынымкӀэ || [{{{псалъэпкъ}}}]ынхэкӀэ || [{{{псалъэпкъ}}}]ынхэмкӀэ
|-
| '''Обстоятельственнэ:'' || [{{{псалъэпкъ}}}]ыну || [{{{псалъэпкъ}}}]ынырауэ || [{{{псалъэпкъ}}}]ынхэу || [{{{псалъэпкъ}}}]ынхэрауэ
|}

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! !!  !!  -ыну-кӀэ цӀэ склоненэм и фащэхэр !!  !! 
|-
! !! Закъуэ бжьыгъэ  !! !! Куэд бжьыгъэ  !! 
|-
| || '''Мыбелджылы''' || '''Белджылы''' || '''Мыбелджылы''' || '''Белджылы'''
|-
| '''Именительнэ:''' || [{{{псалъэпкъ}}}]ыну || [{{{псалъэпкъ}}}]ынур || -- || [{{{псалъэпкъ}}}]ынухэр
|-
| '''Эргативнэ:''' || [{{{псалъэпкъ}}}]ыну || [{{{псалъэпкъ}}}]ынум || --  || [{{{псалъэпкъ}}}]ынухэм
|-
| '''Послеложнэ:''' || [{{{псалъэпкъ}}}]ынукӀэ || [{{{псалъэпкъ}}}]ынумкӀэ || [{{{псалъэпкъ}}}]ынухэкӀэ || [{{{псалъэпкъ}}}]ынухэмкӀэ
|-
| '''Обстоятельственнэ:''' || [{{{псалъэпкъ}}}]ынууэ || [{{{псалъэпкъ}}}]ынурауэ || [{{{псалъэпкъ}}}]ынухэу || [{{{псалъэпкъ}}}]ынухэрауэ
|}
&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>sf6d6fc3fjjvxyc6hzh3916gtwni25g</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>130369</id>
      <parentid>130368</parentid>
      <timestamp>2026-11-11T05:28:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rhdkabardian</username>
        <id>5</id>
      </contributor>
      <origin>130369</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="71408" sha1="k9ih7wp9my9tpivzc0cwdk5nk4e0emq" xml:space="preserve">&lt;!-- Template:спр-лъэӏ-хуе-дбд-ы --&gt;

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! Инфинитив (масдар) !!
|-
| щыӀэныгъэ: || хуе{{{псалъэпкъ}}}ын
|-
| щымыӀэныгъэ: || хуемы{{{псалъэпкъ}}}ын
|}

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! Инфинитив (масдар) щхьэкӀэ зэхъуэкӀа !! сэ  !! уэ !! абы !! дэ !! фэ !! абыхэм 
|-
| щыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}ын || хуеп{{{псалъэпкъ}}}ын || хури{{{псалъэпкъ}}}ын || хует{{{псалъэпкъ}}}ын || хуеф{{{псалъэпкъ}}}ын || хура{{{псалъэпкъ}}}ын
|-
| щымыӀэныгъэ: || хуезмы{{{псалъэпкъ}}}ын || хуумы{{{псалъэпкъ}}}ын || хуримы{{{псалъэпкъ}}}ын || хуедмы{{{псалъэпкъ}}}ын || хуевмы{{{псалъэпкъ}}}ын || хурамы{{{псалъэпкъ}}}ын
|}

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! Унафэ наклоненэ !! уэ !! фэ 
|-
| щыӀэныгъэ: || хуе{{{псалъэпкъ}}}! || хуеф{{{псалъэпкъ}}}!
|-
| щымыӀэныгъэ: || хуумы{{{псалъэпкъ}}}! || хуевмы{{{псалъэпкъ}}}!
|}

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! Ре-кӀэ унафэ наклоненэ !! сэ  !! уэ !! абы !! дэ !! фэ !! абыхэм 
|-
| щыӀэныгъэ: || сыхуре{{{псалъэпкъ}}} || ухуре{{{псалъэпкъ}}} || хурыре{{{псалъэпкъ}}} || дыхуре{{{псалъэпкъ}}} || фыхуре{{{псалъэпкъ}}} || хурыре{{{псалъэпкъ}}}
|-
| щымыӀэныгъэ: || сыхуремы{{{псалъэпкъ}}} || ухуремы{{{псалъэпкъ}}} || хурыремы{{{псалъэпкъ}}} || дыхуремы{{{псалъэпкъ}}} || фыхуремы{{{псалъэпкъ}}} || хурыремы{{{псалъэпкъ}}}
|}

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! ЗэраӀуатэ наклоненэ !! сэ  !! уэ !! абы !! дэ !! фэ !! абыхэм 
|-
| ит зэман – щыӀэныгъэ: || хузо{{{псалъэпкъ}}}(ыр) ||хубо{{{псалъэпкъ}}}(ыр) || хуре{{{псалъэпкъ}}}(ыр) || худо{{{псалъэпкъ}}}(ыр) || хуво{{{псалъэпкъ}}}(ыр) || хура{{{псалъэпкъ}}}(ыр)
|-
| ит зэман – щымыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}ыркъым || хуеп{{{псалъэпкъ}}}ыркъым || хури{{{псалъэпкъ}}}ыркъым || хует{{{псалъэпкъ}}}ыркъым || хуеф{{{псалъэпкъ}}}ыркъым || хура{{{псалъэпкъ}}}ыркъым
|-
| блэкӀа зэфӀэмыкӀа зэман (имперфект) – щыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}ырт || хуеп{{{псалъэпкъ}}}ырт || хури{{{псалъэпкъ}}}ырт || хует{{{псалъэпкъ}}}ырт || хуеф{{{псалъэпкъ}}}ырт || хура{{{псалъэпкъ}}}ырт
|-
| блэкӀа зэфӀэмыкӀа зэман (имперфект) – щымыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}ыртэкъым || хуеп{{{псалъэпкъ}}}ыртэкъым || хури{{{псалъэпкъ}}}ыртэкъым || хует{{{псалъэпкъ}}}ыртэкъым || хуеф{{{псалъэпкъ}}}ыртэкъым || хура{{{псалъэпкъ}}}ыртэкъым
|-
| блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}ащ || хуеп{{{псалъэпкъ}}}ащ || хури{{{псалъэпкъ}}}ащ || хует{{{псалъэпкъ}}}ащ || хуеф{{{псалъэпкъ}}}ащ || хура{{{псалъэпкъ}}}ащ 
|-
| блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}акъым || хуеп{{{псалъэпкъ}}}акъым || хури{{{псалъэпкъ}}}акъым || хует{{{псалъэпкъ}}}акъым || хуеф{{{псалъэпкъ}}}акъым || хура{{{псалъэпкъ}}}акъым
|-
| блэкӀа зэфӀэкӀа и пэ ит зэман (плюс квамперфект) – щыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}ат || хуеп{{{псалъэпкъ}}}ат || хури{{{псалъэпкъ}}}ат || хует{{{псалъэпкъ}}}ат || хуеф{{{псалъэпкъ}}}ат || хура{{{псалъэпкъ}}}ат 
|-
| блэкӀа зэфӀэкӀа и пэ ит зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}атэкъым || хуеп{{{псалъэпкъ}}}атэкъым || хури{{{псалъэпкъ}}}атэкъым || хует{{{псалъэпкъ}}}атэкъым || хуеф{{{псалъэпкъ}}}атэкъым || хура{{{псалъэпкъ}}}атэкъым 
|-
| блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман – щыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}ыгъащ || хуеп{{{псалъэпкъ}}}ыгъащ || хури{{{псалъэпкъ}}}ыгъащ || хует{{{псалъэпкъ}}}ыгъащ || хуеф{{{псалъэпкъ}}}ыгъащ || хура{{{псалъэпкъ}}}ыгъащ 
|-
| блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман – щымыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}ыгъакъым || хуеп{{{псалъэпкъ}}}ыгъакъым || хури{{{псалъэпкъ}}}ыгъакъым || хует{{{псалъэпкъ}}}ыгъакъым || хуеф{{{псалъэпкъ}}}ыгъакъым || хура{{{псалъэпкъ}}}ыгъакъым 
|-
| блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа и пэ ит зэман – щыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}ыгъат || хуеп{{{псалъэпкъ}}}ыгъат || хури{{{псалъэпкъ}}}ыгъат || хует{{{псалъэпкъ}}}ыгъат || хуеф{{{псалъэпкъ}}}ыгъат || хура{{{псалъэпкъ}}}ыгъат 
|-
| блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа и пэ ит зэман – щымыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}ыгъатэкъым || хуеп{{{псалъэпкъ}}}ыгъатэкъым || хури{{{псалъэпкъ}}}ыгъатэкъым || хует{{{псалъэпкъ}}}ыгъатэкъым || хуеф{{{псалъэпкъ}}}ыгъатэкъым || хура{{{псалъэпкъ}}}ыгъатэкъым 
|-
| блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман I – щыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}щ || хуеп{{{псалъэпкъ}}}щ || хури{{{псалъэпкъ}}}щ || хует{{{псалъэпкъ}}}щ || хуеф{{{псалъэпкъ}}}щ || хура{{{псалъэпкъ}}}щ 
|-
| блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман I – щымыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}къым || хуеп{{{псалъэпкъ}}}къым || хури{{{псалъэпкъ}}}къым || хует{{{псалъэпкъ}}}къым || хуеф{{{псалъэпкъ}}}къым || хура{{{псалъэпкъ}}}къым 
|-
| блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман II – щыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}т || хуеп{{{псалъэпкъ}}}т || хури{{{псалъэпкъ}}}т || хует{{{псалъэпкъ}}}т || хуеф{{{псалъэпкъ}}}т || хура{{{псалъэпкъ}}}т 
|-
| блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман II – щымыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}тэкъым || хуеп{{{псалъэпкъ}}}тэкъым || хури{{{псалъэпкъ}}}тэкъым || хует{{{псалъэпкъ}}}тэкъым || хуеф{{{псалъэпкъ}}}тэкъым || хура{{{псалъэпкъ}}}тэкъым 
|-
| къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}ынщ || хуеп{{{псалъэпкъ}}}ынщ || хури{{{псалъэпкъ}}}ынщ || хует{{{псалъэпкъ}}}ынщ || хуеф{{{псалъэпкъ}}}ынщ || хура{{{псалъэпкъ}}}ынщ 
|-
| къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}ынкъым || хуеп{{{псалъэпкъ}}}ынкъым || хури{{{псалъэпкъ}}}ынкъым || хует{{{псалъэпкъ}}}ынкъым || хуеф{{{псалъэпкъ}}}ынкъым || хура{{{псалъэпкъ}}}ынкъым 
|-
| къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}ынущ || хуеп{{{псалъэпкъ}}}ынущ || хури{{{псалъэпкъ}}}ынущ || хует{{{псалъэпкъ}}}ынущ || хуеф{{{псалъэпкъ}}}ынущ || хура{{{псалъэпкъ}}}ынущ 
|-
| къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}ынукъым || хуеп{{{псалъэпкъ}}}ынукъым || хури{{{псалъэпкъ}}}ынукъым || хует{{{псалъэпкъ}}}ынукъым || хуеф{{{псалъэпкъ}}}ынукъым || хура{{{псалъэпкъ}}}ынукъым 
|}

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! ЗэрыупщӀэ наклоненэ !! сэ  !! уэ !! абы !! дэ !! фэ !! абыхэм 
|-
| ит зэман – щыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}рэ || хуеп{{{псалъэпкъ}}}рэ || хури{{{псалъэпкъ}}}рэ || хует{{{псалъэпкъ}}}рэ || хуеф{{{псалъэпкъ}}}рэ || хура{{{псалъэпкъ}}}рэ 
|-
| ит зэман – щымыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}ыркъэ || хуеп{{{псалъэпкъ}}}ыркъэ || хури{{{псалъэпкъ}}}ыркъэ || хует{{{псалъэпкъ}}}ыркъэ || хуеф{{{псалъэпкъ}}}ыркъэ || хура{{{псалъэпкъ}}}ыркъэ 
|-
| блэкӀа зэфӀэмыкӀа зэман (имперфект) – щыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}ырт || хуеп{{{псалъэпкъ}}}ырт || хури{{{псалъэпкъ}}}ырт || хует{{{псалъэпкъ}}}ырт || хуеф{{{псалъэпкъ}}}ырт || хура{{{псалъэпкъ}}}ырт
|-
| блэкӀа зэфӀэмыкӀа зэман (имперфект) – щымыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}ыртэкъэ || хуеп{{{псалъэпкъ}}}ыртэкъэ || хури{{{псалъэпкъ}}}ыртэкъэ || хует{{{псалъэпкъ}}}ыртэкъэ || хуеф{{{псалъэпкъ}}}ыртэкъэ || хура{{{псалъэпкъ}}}ыртэкъэ
|-
| блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}а || хуеп{{{псалъэпкъ}}}а || хури{{{псалъэпкъ}}}а || хует{{{псалъэпкъ}}}а || хуеф{{{псалъэпкъ}}}а || хура{{{псалъэпкъ}}}а
|-
| блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}акъэ || хуеп{{{псалъэпкъ}}}акъэ || хури{{{псалъэпкъ}}}акъэ || хует{{{псалъэпкъ}}}акъэ || хуеф{{{псалъэпкъ}}}акъэ || хура{{{псалъэпкъ}}}акъэ 
|-
| блэкӀа зэфӀэкӀа и пэ ит зэман (плюс квамперфект) – щыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}ат || хуеп{{{псалъэпкъ}}}ат || хури{{{псалъэпкъ}}}ат || хует{{{псалъэпкъ}}}ат || хуеф{{{псалъэпкъ}}}ат || хура{{{псалъэпкъ}}}ат 
|-
| блэкӀа зэфӀэкӀа и пэ ит зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}атэкъэ || хуеп{{{псалъэпкъ}}}атэкъэ || хури{{{псалъэпкъ}}}атэкъэ || хует{{{псалъэпкъ}}}атэкъэ || хуеф{{{псалъэпкъ}}}атэкъэ || хура{{{псалъэпкъ}}}атэкъэ 
|-
| блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман – щыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || хуеп{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || хури{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || хует{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || хуеф{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || хура{{{псалъэпкъ}}}ыгъа 
|-
| блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман – щымыӀыныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}ыгъакъэ || хуеп{{{псалъэпкъ}}}ыгъакъэ || хури{{{псалъэпкъ}}}ыгъакъэ || хует{{{псалъэпкъ}}}ыгъакъэ || хуеф{{{псалъэпкъ}}}ыгъакъэ || хура{{{псалъэпкъ}}}ыгъакъэ 
|-
| блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа и пэ ит зэман – щыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}ыгъат || хуеп{{{псалъэпкъ}}}ыгъат || хури{{{псалъэпкъ}}}ыгъат || хует{{{псалъэпкъ}}}ыгъат || хуеф{{{псалъэпкъ}}}ыгъат || хура{{{псалъэпкъ}}}ыгъат 
|-
| блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа и пэ ит зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}ыгъатэкъэ || хуеп{{{псалъэпкъ}}}ыгъатэкъэ || хури{{{псалъэпкъ}}}ыгъатэкъэ || хует{{{псалъэпкъ}}}ыгъатэкъэ || хуеф{{{псалъэпкъ}}}ыгъатэкъэ || хура{{{псалъэпкъ}}}ыгъатэкъэ 
|-
| блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман I – щыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}} || хуеп{{{псалъэпкъ}}} || хури{{{псалъэпкъ}}} || хует{{{псалъэпкъ}}} || хуеф{{{псалъэпкъ}}} || хура{{{псалъэпкъ}}} 
|-
| блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман I – щымыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}къэ || хуеп{{{псалъэпкъ}}}къэ || хури{{{псалъэпкъ}}}къэ || хует{{{псалъэпкъ}}}къэ || хуеф{{{псалъэпкъ}}}къэ || хура{{{псалъэпкъ}}}къэ 
|-
| блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман II – щыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}т || хуеп{{{псалъэпкъ}}}т || хури{{{псалъэпкъ}}}т || хует{{{псалъэпкъ}}}т || хуеф{{{псалъэпкъ}}}т || хура{{{псалъэпкъ}}}т 
|-
| блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман II – щымыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}тэкъэ || хуеп{{{псалъэпкъ}}}тэкъэ || хури{{{псалъэпкъ}}}тэкъэ || хует{{{псалъэпкъ}}}тэкъэ || хуеф{{{псалъэпкъ}}}тэкъэ || хура{{{псалъэпкъ}}}тэкъэ 
|-
| къэкӀуэну  мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}ын || хуеп{{{псалъэпкъ}}}ын || хури{{{псалъэпкъ}}}ын || хует{{{псалъэпкъ}}}ын || хуеф{{{псалъэпкъ}}}ын || хура{{{псалъэпкъ}}}ын 
|-
| къэкӀуэну  мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}ынкъэ || хуеп{{{псалъэпкъ}}}ынкъэ || хури{{{псалъэпкъ}}}ынкъэ || хует{{{псалъэпкъ}}}ынкъэ || хуеф{{{псалъэпкъ}}}ынкъэ || хура{{{псалъэпкъ}}}ынкъэ 
|-
| къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}ыну || хуеп{{{псалъэпкъ}}}ыну || хури{{{псалъэпкъ}}}ыну || хует{{{псалъэпкъ}}}ыну || хуеф{{{псалъэпкъ}}}ыну || хура{{{псалъэпкъ}}}ыну 
|-
| къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}ынукъэ || хуеп{{{псалъэпкъ}}}ынукъэ || хури{{{псалъэпкъ}}}ынукъэ || хует{{{псалъэпкъ}}}ынукъэ || хуеф{{{псалъэпкъ}}}ынукъэ || хура{{{псалъэпкъ}}}ынукъэ 
|}

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! условнэ ипэжыпӀэкӀэ щыӀэ наклоненэ !! сэ  !! уэ !! абы !! дэ !! фэ !! абыхэм 
|-
| ит зэман – щыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}мэ || хуеп{{{псалъэпкъ}}}мэ || хури{{{псалъэпкъ}}}мэ || хует{{{псалъэпкъ}}}мэ || хуеф{{{псалъэпкъ}}}мэ || хура{{{псалъэпкъ}}}мэ 
|-
| ит зэман – щымыӀэныгъэ: || хуезмы{{{псалъэпкъ}}}мэ || хуумы{{{псалъэпкъ}}}мэ || хуримы{{{псалъэпкъ}}}мэ || хуедмы{{{псалъэпкъ}}}мэ || хуевмы{{{псалъэпкъ}}}мэ || хурамы{{{псалъэпкъ}}}мэ 
|-
| блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}амэ || хуеп{{{псалъэпкъ}}}амэ || хури{{{псалъэпкъ}}}амэ || хует{{{псалъэпкъ}}}амэ || хуеф{{{псалъэпкъ}}}амэ || хура{{{псалъэпкъ}}}амэ 
|-
| блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ: || хуезмы{{{псалъэпкъ}}}амэ || хуумы{{{псалъэпкъ}}}амэ || хуримы{{{псалъэпкъ}}}амэ || хуедмы{{{псалъэпкъ}}}амэ || хуевмы{{{псалъэпкъ}}}амэ || хурамы{{{псалъэпкъ}}}амэ 
|-
| блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект)– щыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}ыгъамэ || хуеп{{{псалъэпкъ}}}ыгъамэ || хури{{{псалъэпкъ}}}ыгъамэ || хует{{{псалъэпкъ}}}ыгъамэ || хуеф{{{псалъэпкъ}}}ыгъамэ || хура{{{псалъэпкъ}}}ыгъамэ 
|-
| блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ: || хуезмы{{{псалъэпкъ}}}ыгъамэ || хуумы{{{псалъэпкъ}}}ыгъамэ || хуримы{{{псалъэпкъ}}}ыгъамэ || хуедмы{{{псалъэпкъ}}}ыгъамэ || хуевмы{{{псалъэпкъ}}}ыгъамэ || хурамы{{{псалъэпкъ}}}ыгъамэ 
|-
| къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}ынмэ || хуеп{{{псалъэпкъ}}}ынмэ || хури{{{псалъэпкъ}}}ынмэ || хует{{{псалъэпкъ}}}ынмэ || хуеф{{{псалъэпкъ}}}ынмэ || хура{{{псалъэпкъ}}}ынмэ 
|-
| къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ: || хуезмы{{{псалъэпкъ}}}ынмэ || хуумы{{{псалъэпкъ}}}ынмэ || хуримы{{{псалъэпкъ}}}ынмэ || хуедмы{{{псалъэпкъ}}}ынмэ || хуевмы{{{псалъэпкъ}}}ынмэ || хурамы{{{псалъэпкъ}}}ынмэ 
|-
| къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}ынумэ || хуеп{{{псалъэпкъ}}}ынумэ || хури{{{псалъэпкъ}}}ынумэ || хует{{{псалъэпкъ}}}ынумэ || хуеф{{{псалъэпкъ}}}ынумэ || хура{{{псалъэпкъ}}}ынумэ 
|-
| къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ: || хуезмы{{{псалъэпкъ}}}ынумэ || хуумы{{{псалъэпкъ}}}ынумэ || хуримы{{{псалъэпкъ}}}ынумэ || хуедмы{{{псалъэпкъ}}}ынумэ || хуевмы{{{псалъэпкъ}}}ынумэ || хурамы{{{псалъэпкъ}}}ынумэ 
|}

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! условнэ ипэжыпӀэкӀэ щымыӀэ наклоненэ !! сэ  !! уэ !! абы !! дэ !! фэ !! абыхэм 
|-
| ит зэман – щыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}тэмэ || хуеп{{{псалъэпкъ}}}тэмэ || хури{{{псалъэпкъ}}}тэмэ || хует{{{псалъэпкъ}}}тэмэ || хуеф{{{псалъэпкъ}}}тэмэ || хура{{{псалъэпкъ}}}тэмэ 
|-
| ит зэман – щымыӀэныгъэ: || хуезмы{{{псалъэпкъ}}}тэмэ || хуумы{{{псалъэпкъ}}}тэмэ || хуримы{{{псалъэпкъ}}}тэмэ || хуедмы{{{псалъэпкъ}}}тэмэ || хуевмы{{{псалъэпкъ}}}тэмэ || хурамы{{{псалъэпкъ}}}тэмэ 
|-
| блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}атэмэ || хуеп{{{псалъэпкъ}}}атэмэ || хури{{{псалъэпкъ}}}атэмэ || хует{{{псалъэпкъ}}}атэмэ || хуеф{{{псалъэпкъ}}}атэмэ || хура{{{псалъэпкъ}}}атэмэ 
|-
| блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ: || хуезмы{{{псалъэпкъ}}}атэмэ || хуумы{{{псалъэпкъ}}}атэмэ || хуримы{{{псалъэпкъ}}}атэмэ || хуедмы{{{псалъэпкъ}}}атэмэ || хуевмы{{{псалъэпкъ}}}атэмэ || хурамы{{{псалъэпкъ}}}атэмэ 
|-
| блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект)– щыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}ыгъатэмэ || хуеп{{{псалъэпкъ}}}ыгъатэмэ || хури{{{псалъэпкъ}}}ыгъатэмэ || хует{{{псалъэпкъ}}}ыгъатэмэ || хуеф{{{псалъэпкъ}}}ыгъатэмэ || хура{{{псалъэпкъ}}}ыгъатэмэ 
|-
| блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ: || хуезмы{{{псалъэпкъ}}}ыгъатэмэ || хуумы{{{псалъэпкъ}}}ыгъатэмэ || хуримы{{{псалъэпкъ}}}ыгъатэмэ || хуедмы{{{псалъэпкъ}}}ыгъатэмэ || хуевмы{{{псалъэпкъ}}}ыгъатэмэ || хурамы{{{псалъэпкъ}}}ыгъатэмэ 
|-
| къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}ынтэмэ || хуеп{{{псалъэпкъ}}}ынтэмэ || хури{{{псалъэпкъ}}}ынтэмэ || хует{{{псалъэпкъ}}}ынтэмэ || хуеф{{{псалъэпкъ}}}ынтэмэ || хура{{{псалъэпкъ}}}ынтэмэ 
|-
| къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ: || хуезмы{{{псалъэпкъ}}}ынтэмэ || хуумы{{{псалъэпкъ}}}ынтэмэ || хуримы{{{псалъэпкъ}}}ынтэмэ || хуедмы{{{псалъэпкъ}}}ынтэмэ || хуевмы{{{псалъэпкъ}}}ынтэмэ || хурамы{{{псалъэпкъ}}}ынтэмэ 
|-
| къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}ынутэмэ || хуеп{{{псалъэпкъ}}}ынутэмэ || хури{{{псалъэпкъ}}}ынутэмэ || хует{{{псалъэпкъ}}}ынутэмэ || хуеф{{{псалъэпкъ}}}ынутэмэ || хура{{{псалъэпкъ}}}ынутэмэ 
|-
| къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ: || хуезмы{{{псалъэпкъ}}}ынутэмэ || хуумы{{{псалъэпкъ}}}ынутэмэ || хуримы{{{псалъэпкъ}}}ынутэмэ || хуедмы{{{псалъэпкъ}}}ынутэмэ || хуевмы{{{псалъэпкъ}}}ынутэмэ || хурамы{{{псалъэпкъ}}}ынутэмэ 
|}

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! сослагательнэ наклоненэ !! сэ  !! уэ !! абы !! дэ !! фэ !! абыхэм 
|-
| къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}ынт || хуеп{{{псалъэпкъ}}}ынт || хури{{{псалъэпкъ}}}ынт || хует{{{псалъэпкъ}}}ынт || хуеф{{{псалъэпкъ}}}ынт || хура{{{псалъэпкъ}}}ынт 
|-
| къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}ынтэкъым || хуеп{{{псалъэпкъ}}}ынтэкъым || хури{{{псалъэпкъ}}}ынтэкъым || хует{{{псалъэпкъ}}}ынтэкъым || хуеф{{{псалъэпкъ}}}ынтэкъым || хура{{{псалъэпкъ}}}ынтэкъым 
|-
| къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}ынут || хуеп{{{псалъэпкъ}}}ынут || хури{{{псалъэпкъ}}}ынут || хует{{{псалъэпкъ}}}ынут || хуеф{{{псалъэпкъ}}}ынут || хура{{{псалъэпкъ}}}ынут 
|-
| къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}ынутэкъым || хуеп{{{псалъэпкъ}}}ынутэкъым || хури{{{псалъэпкъ}}}ынутэкъым || хует{{{псалъэпкъ}}}ынутэкъым || хуеф{{{псалъэпкъ}}}ынутэкъым || хура{{{псалъэпкъ}}}ынутэкъым 
|}

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! уступительнэ ипэжыпӀэкӀэ щыӀэ наклоненэ !! сэ  !! уэ !! абы !! дэ !! фэ !! абыхэм 
|-
| ит зэман – щыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}ми || хуеп{{{псалъэпкъ}}}ми || хури{{{псалъэпкъ}}}ми || хует{{{псалъэпкъ}}}ми || хуеф{{{псалъэпкъ}}}ми || хура{{{псалъэпкъ}}}ми 
|-
| ит зэман – щымыӀэныгъэ: || хуезмы{{{псалъэпкъ}}}ми || хуумы{{{псалъэпкъ}}}ми || хуримы{{{псалъэпкъ}}}ми || хуедмы{{{псалъэпкъ}}}ми || хуевмы{{{псалъэпкъ}}}ми || хурамы{{{псалъэпкъ}}}ми 
|-
| блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}ами || хуеп{{{псалъэпкъ}}}ами || хури{{{псалъэпкъ}}}ами || хует{{{псалъэпкъ}}}ами || хуеф{{{псалъэпкъ}}}ами || хура{{{псалъэпкъ}}}ами 
|-
| блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ: || хуезмы{{{псалъэпкъ}}}ами || хуумы{{{псалъэпкъ}}}ами || хуримы{{{псалъэпкъ}}}ами || хуедмы{{{псалъэпкъ}}}ами || хуевмы{{{псалъэпкъ}}}ами || хурамы{{{псалъэпкъ}}}ами 
|-
| блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект)– щыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}ыгъами || хуеп{{{псалъэпкъ}}}ыгъами || хури{{{псалъэпкъ}}}ыгъами || хует{{{псалъэпкъ}}}ыгъами || хуеф{{{псалъэпкъ}}}ыгъами || хура{{{псалъэпкъ}}}ыгъами 
|-
| блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ: || хуезмы{{{псалъэпкъ}}}ыгъами || хуумы{{{псалъэпкъ}}}ыгъами || хуримы{{{псалъэпкъ}}}ыгъами || хуедмы{{{псалъэпкъ}}}ыгъами || хуевмы{{{псалъэпкъ}}}ыгъами || хурамы{{{псалъэпкъ}}}ыгъами 
|-
| къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}ынми || хуеп{{{псалъэпкъ}}}ынми || хури{{{псалъэпкъ}}}ынми || хует{{{псалъэпкъ}}}ынми || хуеф{{{псалъэпкъ}}}ынми || хура{{{псалъэпкъ}}}ынми 
|-
| къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ: || хуезмы{{{псалъэпкъ}}}ынми || хуумы{{{псалъэпкъ}}}ынми || хуримы{{{псалъэпкъ}}}ынми || хуедмы{{{псалъэпкъ}}}ынми || хуевмы{{{псалъэпкъ}}}ынми || хурамы{{{псалъэпкъ}}}ынми 
|-
| къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}ынуми || хуеп{{{псалъэпкъ}}}ынуми || хури{{{псалъэпкъ}}}ынуми || хует{{{псалъэпкъ}}}ынуми || хуеф{{{псалъэпкъ}}}ынуми || хура{{{псалъэпкъ}}}ынуми 
|-
| къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ: || хуезмы{{{псалъэпкъ}}}ынуми || хуумы{{{псалъэпкъ}}}ынуми || хуримы{{{псалъэпкъ}}}ынуми || хуедмы{{{псалъэпкъ}}}ынуми || хуевмы{{{псалъэпкъ}}}ынуми || хурамы{{{псалъэпкъ}}}ынуми 
|}

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! уступительнэ ипэжыпӀэкӀэ щымыӀэ наклоненэ !! сэ  !! уэ !! абы !! дэ !! фэ !! абыхэм 
|-
| ит зэман – щыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}тэми || хуеп{{{псалъэпкъ}}}тэми || хури{{{псалъэпкъ}}}тэми || хует{{{псалъэпкъ}}}тэми || хуеф{{{псалъэпкъ}}}тэми || хура{{{псалъэпкъ}}}тэми 
|-
| ит зэман – щымыӀэныгъэ: || хуезмы{{{псалъэпкъ}}}тэми || хуумы{{{псалъэпкъ}}}тэми || хуримы{{{псалъэпкъ}}}тэми || хуедмы{{{псалъэпкъ}}}тэми || хуевмы{{{псалъэпкъ}}}тэми || хурамы{{{псалъэпкъ}}}тэми 
|-
| блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}атэми || хуеп{{{псалъэпкъ}}}атэми || хури{{{псалъэпкъ}}}атэми || хует{{{псалъэпкъ}}}атэми || хуеф{{{псалъэпкъ}}}атэми || хура{{{псалъэпкъ}}}атэми 
|-
| блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ: || хуезмы{{{псалъэпкъ}}}атэми || хуумы{{{псалъэпкъ}}}атэми || хуримы{{{псалъэпкъ}}}атэми || хуедмы{{{псалъэпкъ}}}атэми || хуевмы{{{псалъэпкъ}}}атэми || хурамы{{{псалъэпкъ}}}атэми 
|-
| блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект)– щыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}ыгъатэми || хуеп{{{псалъэпкъ}}}ыгъатэми || хури{{{псалъэпкъ}}}ыгъатэми || хует{{{псалъэпкъ}}}ыгъатэми || хуеф{{{псалъэпкъ}}}ыгъатэми || хура{{{псалъэпкъ}}}ыгъатэми 
|-
| блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ: || хуезмы{{{псалъэпкъ}}}ыгъатэми || хуумы{{{псалъэпкъ}}}ыгъатэми || хуримы{{{псалъэпкъ}}}ыгъатэми || хуедмы{{{псалъэпкъ}}}ыгъатэми || хуевмы{{{псалъэпкъ}}}ыгъатэми || хурамы{{{псалъэпкъ}}}ыгъатэми 
|-
| къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}ынтэми || хуеп{{{псалъэпкъ}}}ынтэми || хури{{{псалъэпкъ}}}ынтэми || хует{{{псалъэпкъ}}}ынтэми || хуеф{{{псалъэпкъ}}}ынтэми || хура{{{псалъэпкъ}}}ынтэми 
|-
| къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ: || хуезмы{{{псалъэпкъ}}}ынтэми || хуумы{{{псалъэпкъ}}}ынтэми || хуримы{{{псалъэпкъ}}}ынтэми || хуедмы{{{псалъэпкъ}}}ынтэми || хуевмы{{{псалъэпкъ}}}ынтэми || хурамы{{{псалъэпкъ}}}ынтэми 
|-
| къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}ынутэми || хуеп{{{псалъэпкъ}}}ынутэми || хури{{{псалъэпкъ}}}ынутэми || хует{{{псалъэпкъ}}}ынутэми || хуеф{{{псалъэпкъ}}}энутэми || хура{{{псалъэпкъ}}}энутэми 
|-
| къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ: || хуезмы{{{псалъэпкъ}}}ынутэми || хуумы{{{псалъэпкъ}}}ынутэми || хуримы{{{псалъэпкъ}}}ынутэми || хуедмы{{{псалъэпкъ}}}ынутэми || хуевмы{{{псалъэпкъ}}}ынутэми || хурамы{{{псалъэпкъ}}}ынутэми 
|}

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! гъэщӀэгъуэныгъэ наклоненэ !! сэ  !! уэ !! абы !! дэ !! фэ !! абыхэм 
|-
|щыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}аи || хуеп{{{псалъэпкъ}}}аи || хури{{{псалъэпкъ}}}аи || хует{{{псалъэпкъ}}}аи || хуеф{{{псалъэпкъ}}}аи || хура{{{псалъэпкъ}}}аи 
|-
|щымыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}акъыми || хуеп{{{псалъэпкъ}}}акъыми || хури{{{псалъэпкъ}}}акъыми || хует{{{псалъэпкъ}}}акъыми || хуеф{{{псалъэпкъ}}}акъыми || хура{{{псалъэпкъ}}}акъыми 
|}

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! фӀэфӀыныгъэ  наклоненэ !! сэ  !! уэ !! абы !! дэ !! фэ !! абыхэм 
|-
|щыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}ащэрэт || хуеп{{{псалъэпкъ}}}ащэрэт || хури{{{псалъэпкъ}}}ащэрэт || хует{{{псалъэпкъ}}}ащэрэт || хуеф{{{псалъэпкъ}}}ащэрэт || хура{{{псалъэпкъ}}}ащэрэт 
|-
|щымыӀэныгъэ: || хуезмы{{{псалъэпкъ}}}ащэрэт || хуумы{{{псалъэпкъ}}}ащэрэт || хуримы{{{псалъэпкъ}}}ащэрэт || хуедмы{{{псалъэпкъ}}}ащэрэт || хуевмы{{{псалъэпкъ}}}ащэрэт || хурамы{{{псалъэпкъ}}}ащэрэт 
|}

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! шэч къытехьэныгъэ наклоненэ !! сэ  !! уэ !! абы !! дэ !! фэ !! абыхэм 
|-
|гъэн-кӀэ мыгъэбелджыла - щыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}агъэнщ || хуеп{{{псалъэпкъ}}}агъэнщ || хури{{{псалъэпкъ}}}агъэнщ || хует{{{псалъэпкъ}}}агъэнщ || хуеф{{{псалъэпкъ}}}агъэнщ || хура{{{псалъэпкъ}}}агъэнщ 
|-
|гъэн-кӀэ мыгъэбелджыла - щымыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}агъэнкъым || хуеп{{{псалъэпкъ}}}агъэнкъым || хури{{{псалъэпкъ}}}агъэнкъым || хует{{{псалъэпкъ}}}агъэнкъым || хуеф{{{псалъэпкъ}}}агъэнкъым || хура{{{псалъэпкъ}}}агъэнкъым 
|-
|гъэнт-кӀэ мыгъэбелджыла - щыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}агъэнт || хуеп{{{псалъэпкъ}}}агъэнт || хури{{{псалъэпкъ}}}агъэнт || хует{{{псалъэпкъ}}}агъэнт || хуеф{{{псалъэпкъ}}}агъэнт || хура{{{псалъэпкъ}}}агъэнт 
|-
|гъэнт-кӀэ мыгъэбелджыла - щымыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}агъэнтэкъым || хуеп{{{псалъэпкъ}}}агъэнтэкъым || хури{{{псалъэпкъ}}}агъэнтэкъым || хует{{{псалъэпкъ}}}агъэнтэкъым || хуеф{{{псалъэпкъ}}}агъэнтэкъым || хура{{{псалъэпкъ}}}агъэнтэкъым 
|-
|гъэн-кӀэ мыгъэбелджыла зэрыупщӀэ - щыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}агъэн || хуеп{{{псалъэпкъ}}}агъэн || хури{{{псалъэпкъ}}}агъэн || хует{{{псалъэпкъ}}}агъэн || хуеф{{{псалъэпкъ}}}агъэн || хура{{{псалъэпкъ}}}агъэн 
|-
|гъэн-кӀэ мыгъэбелджыла зэрыупщӀэ - щымыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}агъэнкъэ || хуеп{{{псалъэпкъ}}}агъэнкъэ || хури{{{псалъэпкъ}}}агъэнкъэ || хует{{{псалъэпкъ}}}агъэнкъэ || хуеф{{{псалъэпкъ}}}агъэнкъэ || хура{{{псалъэпкъ}}}агъэнкъэ 
|-
|гъэнт-кӀэ мыгъэбелджыла зэрыупщӀэ - щыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}агъэнт || хуеп{{{псалъэпкъ}}}агъэнт || хури{{{псалъэпкъ}}}агъэнт || хует{{{псалъэпкъ}}}агъэнт || хуеф{{{псалъэпкъ}}}агъэнт || хура{{{псалъэпкъ}}}агъэнт 
|-
|гъэнт-кӀэ мыгъэбелджыла зэрыупщӀэ - щымыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}агъэнтэкъэ || хуеп{{{псалъэпкъ}}}агъэнтэкъэ || хури{{{псалъэпкъ}}}агъэнтэкъэ || хует{{{псалъэпкъ}}}агъэнтэкъэ || хуеф{{{псалъэпкъ}}}агъэнтэкъэ || хура{{{псалъэпкъ}}}агъэнтэкъэ 
|-
|гъэну-кӀэ гъэбелджыла - щыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}агъэнущ || хуеп{{{псалъэпкъ}}}агъэнущ || хури{{{псалъэпкъ}}}агъэнущ || хует{{{псалъэпкъ}}}агъэнущ || хуеф{{{псалъэпкъ}}}агъэнущ || хура{{{псалъэпкъ}}}агъэнущ 
|-
|гъэну-кӀэ гъэбелджыла - щымыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}агъэнукъым || хуеп{{{псалъэпкъ}}}агъэнукъым || хури{{{псалъэпкъ}}}агъэнукъым || хует{{{псалъэпкъ}}}агъэнукъым || хуеф{{{псалъэпкъ}}}агъэнукъым || хура{{{псалъэпкъ}}}агъэнукъым 
|-
|гъэнут-кӀэ гъэбелджыла - щыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}агъэнут || хуеп{{{псалъэпкъ}}}агъэнут || хури{{{псалъэпкъ}}}агъэнут || хует{{{псалъэпкъ}}}агъэнут || хуеф{{{псалъэпкъ}}}агъэнут || хура{{{псалъэпкъ}}}агъэнут 
|-
|гъэнут-кӀэ гъэбелджыла - щымыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}агъэнутэкъым || хуеп{{{псалъэпкъ}}}агъэнутэкъым || хури{{{псалъэпкъ}}}агъэнутэкъым || хует{{{псалъэпкъ}}}агъэнутэкъым || хуеф{{{псалъэпкъ}}}агъэнутэкъым || хура{{{псалъэпкъ}}}агъэнутэкъым 
|-
|гъэну-кӀэ гъэбелджыла зэрыупщӀэ - щыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}агъэну || хуеп{{{псалъэпкъ}}}агъэну || хури{{{псалъэпкъ}}}агъэну || хует{{{псалъэпкъ}}}агъэну || хуеф{{{псалъэпкъ}}}агъэну || хура{{{псалъэпкъ}}}агъэну 
|-
|гъэну-кӀэ гъэбелджыла зэрыупщӀэ - щымыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}агъэнукъэ || хуеп{{{псалъэпкъ}}}агъэнукъэ || хури{{{псалъэпкъ}}}агъэнукъэ || хует{{{псалъэпкъ}}}агъэнукъэ || хуеф{{{псалъэпкъ}}}агъэнукъэ || хура{{{псалъэпкъ}}}агъэнукъэ 
|-
|гъэнут-кӀэ гъэбелджыла зэрыупщӀэ - щыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}агъэнут || хуеп{{{псалъэпкъ}}}агъэнут || хури{{{псалъэпкъ}}}агъэнут || хует{{{псалъэпкъ}}}агъэнут || хуеф{{{псалъэпкъ}}}агъэнут || хура{{{псалъэпкъ}}}агъэнут 
|-
|гъэнут-кӀэ гъэбелджыла зэрыупщӀэ - щымыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}агъэнутэкъэ || хуеп{{{псалъэпкъ}}}агъэнутэкъэ || хури{{{псалъэпкъ}}}агъэнутэкъэ || хует{{{псалъэпкъ}}}агъэнутэкъэ || хуеф{{{псалъэпкъ}}}агъэнутэкъэ || хура{{{псалъэпкъ}}}агъэнутэкъэ 
|}

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! Зылэжь (субъектнэ) причастие !!
|-
| ит зэман - щыӀэныгъэ || хуезы{{{псалъэпкъ}}}
|-
| ит зэман - щымыӀэныгъэ || хуезымы{{{псалъэпкъ}}}
|-
| блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ || хуезы{{{псалъэпкъ}}}а
|-
| блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ || хуезымы{{{псалъэпкъ}}}а
|-
| блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ || хуезы{{{псалъэпкъ}}}ыгъа
|-
| блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ || хуезымы{{{псалъэпкъ}}}ыгъа
|-
| къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ || хуезы{{{псалъэпкъ}}}ын
|-
| къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ || хуезымы{{{псалъэпкъ}}}ын
|-
| къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ || хуезы{{{псалъэпкъ}}}ыну
|-
| къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ || хуезымы{{{псалъэпкъ}}}ыну
|}

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! Зэлэжь (объектнэ) причастие (щхьэм иту) !! сэ  !! уэ !! абы !! дэ !! фэ !! абыхэм 
|-
| ит зэман - щыӀэныгъэ || хуес{{{псалъэпкъ}}} || хуеп{{{псалъэпкъ}}} || хури{{{псалъэпкъ}}} || хует{{{псалъэпкъ}}} || хуеф{{{псалъэпкъ}}} || хура{{{псалъэпкъ}}} 
|-
| ит зэман - щымыӀэныгъэ || хуезмы{{{псалъэпкъ}}} || хуумы{{{псалъэпкъ}}} || хуримы{{{псалъэпкъ}}} || хуедмы{{{псалъэпкъ}}} || хуевмы{{{псалъэпкъ}}} || хурамы{{{псалъэпкъ}}}
|-
| блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ || хуес{{{псалъэпкъ}}}а || хуеп{{{псалъэпкъ}}}а || хури{{{псалъэпкъ}}}а || хует{{{псалъэпкъ}}}а || хуеф{{{псалъэпкъ}}}а || хура{{{псалъэпкъ}}}а 
|-
| блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ || хуезмы{{{псалъэпкъ}}}а || хуумы{{{псалъэпкъ}}}а || хуримы{{{псалъэпкъ}}}а || хуедмы{{{псалъэпкъ}}}а || хуевмы{{{псалъэпкъ}}}а || хурамы{{{псалъэпкъ}}}а
|-
| блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ || хуес{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || хуеп{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || хури{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || хует{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || хуеф{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || хура{{{псалъэпкъ}}}ыгъа 
|-
| блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ || хуезмы{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || хуумы{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || хуримы{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || хуедмы{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || хуевмы{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || хурамы{{{псалъэпкъ}}}ыгъа 
|-
| къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ || хуес{{{псалъэпкъ}}}ын || хуеп{{{псалъэпкъ}}}ын || хури{{{псалъэпкъ}}}ын || хует{{{псалъэпкъ}}}ын || хуеф{{{псалъэпкъ}}}ын  || хура{{{псалъэпкъ}}}ын 
|-
| къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ || хуезмы{{{псалъэпкъ}}}ын || хуумы{{{псалъэпкъ}}}ын || хуримы{{{псалъэпкъ}}}ын || хуедмы{{{псалъэпкъ}}}ын || хуевмы{{{псалъэпкъ}}}ын  || хурамы{{{псалъэпкъ}}}ын
|-
| къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ || хуес{{{псалъэпкъ}}}ыну || хуеп{{{псалъэпкъ}}}ыну || хури{{{псалъэпкъ}}}ыну || хует{{{псалъэпкъ}}}ыну || хуеф{{{псалъэпкъ}}}ыну  || хура{{{псалъэпкъ}}}ыну 
|-
| къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ || хуезмы{{{псалъэпкъ}}}ыну || хуумы{{{псалъэпкъ}}}ыну || хуримы{{{псалъэпкъ}}}ыну || хуедмы{{{псалъэпкъ}}}ыну || хуевмы{{{псалъэпкъ}}}ыну  || хурамы{{{псалъэпкъ}}}ыну
|}

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! Зэлэжь (объектнэ) причастие (щхьэншэ) !! 
|-
| ит зэман - щыӀэныгъэ || хуе{{{псалъэпкъ}}}
|-
| ит зэман - щымыӀэныгъэ || хуемы{{{псалъэпкъ}}}
|-
| блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ || хуе{{{псалъэпкъ}}}а
|-
| блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ || хуемы{{{псалъэпкъ}}}а
|-
| блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ || хуе{{{псалъэпкъ}}}ыгъа
|-
| блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ || хуемы{{{псалъэпкъ}}}ыгъа
|-
| къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ || хуе{{{псалъэпкъ}}}ын
|-
| къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ || хуемы{{{псалъэпкъ}}}ын
|-
| къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ || хуе{{{псалъэпкъ}}}ыну
|-
| къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ || хуемы{{{псалъэпкъ}}}ыну
|}

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! Обстоятельственнэ причастиехэр !! сэ  !! уэ !! абы !! дэ !! фэ !! абыхэм
|-
! Лэжьыгъэм и къэхъукӀэр зыгъэбелджылы причастие !!  !!  !!  !!  !!  !! 
|-
| ит зэман - щыӀэныгъэ ||  зэрыхуес{{{псалъэпкъ}}} || зэрыхуеп{{{псалъэпкъ}}} || зэрыхури{{{псалъэпкъ}}} || зэрыхует{{{псалъэпкъ}}} || зэрыхуеф{{{псалъэпкъ}}}  || зэрыхура{{{псалъэпкъ}}} 
|-
| ит зэман - щымыӀэныгъэ || зэрыхуезмы{{{псалъэпкъ}}} || зэрыхуумы{{{псалъэпкъ}}} || зэрыхуримы{{{псалъэпкъ}}} || зэрыхуедмы{{{псалъэпкъ}}} || зэрыхуевмы{{{псалъэпкъ}}} ||  зэрыхурамы{{{псалъэпкъ}}}
|-
| блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ ||  зэрыхуес{{{псалъэпкъ}}}а || зэрыхуеп{{{псалъэпкъ}}}а || зэрыхури{{{псалъэпкъ}}}а || зэрыхует{{{псалъэпкъ}}}а || зэрыхуеф{{{псалъэпкъ}}}а || зэрыхура{{{псалъэпкъ}}}а 
|-
| блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ ||  зэрыхуезмы{{{псалъэпкъ}}}а || зэрыхуумы{{{псалъэпкъ}}}а || зэрыхуримы{{{псалъэпкъ}}}а || зэрыхуедмы{{{псалъэпкъ}}}а || зэрыхуевмы{{{псалъэпкъ}}}а || зэрыхуамы{{{псалъэпкъ}}}а 
|-
| блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ ||  зэрыхуес{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || зэрыхуеп{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || зэрыхури{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || зэрыхует{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || зэрыхуеф{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || зэрыхура{{{псалъэпкъ}}}ыгъа 
|-
| блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ ||  зэрыхуезмы{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || зэрыхуумы{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || зэрыхуримы{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || зэрыхуедмы{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || зэрыхуевмы{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || зэрыхурамы{{{псалъэпкъ}}}ыгъа 
|-
| къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ ||  зэрыхуес{{{псалъэпкъ}}}ын || зэрыхуеп{{{псалъэпкъ}}}ын || зэрыхури{{{псалъэпкъ}}}ын || зэрыхует{{{псалъэпкъ}}}ын || зэрыхуеф{{{псалъэпкъ}}}ын  || зэрыхура{{{псалъэпкъ}}}ын 
|-
| къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ ||  зэрыхуезмы{{{псалъэпкъ}}}ын || зэрыхуумы{{{псалъэпкъ}}}ын || зэрыхуримы{{{псалъэпкъ}}}ын || зэрыхуедмы{{{псалъэпкъ}}}ын || зэрыхуевмы{{{псалъэпкъ}}}ын  || зэрыхурамы{{{псалъэпкъ}}}ын
|-
| къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ ||  зэрыхуес{{{псалъэпкъ}}}ыну || зэрыхуеп{{{псалъэпкъ}}}ыну || зэрыхури{{{псалъэпкъ}}}ыну || зэрыхует{{{псалъэпкъ}}}ыну || зэрыхуеф{{{псалъэпкъ}}}ыну  || зэрыхура{{{псалъэпкъ}}}ыну 
|-
| къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ ||  зэрыхуезмы{{{псалъэпкъ}}}ыну || зэрыхуумы{{{псалъэпкъ}}}ыну || зэрыхуримы{{{псалъэпкъ}}}ыну || зэрыхуедмы{{{псалъэпкъ}}}ыну || зэрыхуевмы{{{псалъэпкъ}}}ыну  || зэрыхурамы{{{псалъэпкъ}}}ыну
|-
! Зэман/щӀыпӀэ зыгъэбелджылы причастие !!  !!  !!  !!  !!  !! 
|- 
| ит зэман - щыӀэныгъэ ||  щыхуес{{{псалъэпкъ}}} || щыхуеп{{{псалъэпкъ}}} || щыхури{{{псалъэпкъ}}} || щыхует{{{псалъэпкъ}}} || щыхуеф{{{псалъэпкъ}}}  || щыхура{{{псалъэпкъ}}} 
|-
| ит зэман - щымыӀэныгъэ || щыхуезмы{{{псалъэпкъ}}} || щыхуумы{{{псалъэпкъ}}} || щыхуримы{{{псалъэпкъ}}} || щыхуедмы{{{псалъэпкъ}}} || щыхуевмы{{{псалъэпкъ}}} ||  щыхурамы{{{псалъэпкъ}}}
|-
| блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ ||  щыхуес{{{псалъэпкъ}}}а || щыхуеп{{{псалъэпкъ}}}а || щыхури{{{псалъэпкъ}}}а || щыхует{{{псалъэпкъ}}}а || щыхуеф{{{псалъэпкъ}}}а || щыхура{{{псалъэпкъ}}}а 
|-
| блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ ||  щыхуезмы{{{псалъэпкъ}}}а || щыхуумы{{{псалъэпкъ}}}а || щыхуримы{{{псалъэпкъ}}}а || щыхуедмы{{{псалъэпкъ}}}а || щыхуевмы{{{псалъэпкъ}}}а || щыхурамы{{{псалъэпкъ}}}а 
|-
| блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ ||  щыхуес{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || щыхуеп{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || щыхури{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || щыхует{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || щыхуеф{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || щыхура{{{псалъэпкъ}}}ыгъа 
|-
| блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ ||  щыхуезмы{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || щыхуумы{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || щыхуримы{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || щыхуедмы{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || щыхуевмы{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || щыхурамы{{{псалъэпкъ}}}ыгъа 
|-
| къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ ||  щыхуес{{{псалъэпкъ}}}ын || щыхуеп{{{псалъэпкъ}}}ын || щыхури{{{псалъэпкъ}}}ын || щыхует{{{псалъэпкъ}}}ын || щыхуеф{{{псалъэпкъ}}}ын  || щыхура{{{псалъэпкъ}}}ын 
|-
| къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ ||  щыхуезмы{{{псалъэпкъ}}}ын || щыхуумы{{{псалъэпкъ}}}ын || щыхуримы{{{псалъэпкъ}}}ын || щыхуедмы{{{псалъэпкъ}}}ын || щыхуевмы{{{псалъэпкъ}}}ын  || щыхурамы{{{псалъэпкъ}}}ын
|-
| къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ ||  щыхуес{{{псалъэпкъ}}}ыну || щыхуеп{{{псалъэпкъ}}}ыну || щыхури{{{псалъэпкъ}}}ыну || щыхует{{{псалъэпкъ}}}ыну || щыхуеф{{{псалъэпкъ}}}ыну  || щыхура{{{псалъэпкъ}}}ыну 
|-
| къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ ||  щыхуезмы{{{псалъэпкъ}}}ыну || щыхуумы{{{псалъэпкъ}}}ыну || щыхуримы{{{псалъэпкъ}}}ыну || щыхуедмы{{{псалъэпкъ}}}ыну || щыхуевмы{{{псалъэпкъ}}}ыну  || щыхурамы{{{псалъэпкъ}}}ыну
|-
! ЩӀыпӀэ зыгъэбелджылы причастие !!  !!  !!  !!  !!  !! 
|-
| ит зэман - щыӀэныгъэ ||  здыхуес{{{псалъэпкъ}}} || здыхуеп{{{псалъэпкъ}}} || здыхури{{{псалъэпкъ}}} || здыхует{{{псалъэпкъ}}} || здыхуеф{{{псалъэпкъ}}}  || здыхура{{{псалъэпкъ}}} 
|-
| ит зэман - щымыӀэныгъэ || здыхуезмы{{{псалъэпкъ}}} || здыхуумы{{{псалъэпкъ}}} || здыхуримы{{{псалъэпкъ}}} || здыхуедмы{{{псалъэпкъ}}} || здыхуевмы{{{псалъэпкъ}}} ||  здыхурамы{{{псалъэпкъ}}}
|-
| блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ ||  здыхуес{{{псалъэпкъ}}}а || здыхуеп{{{псалъэпкъ}}}а || здыхури{{{псалъэпкъ}}}а || здыхует{{{псалъэпкъ}}}а || здыхуеф{{{псалъэпкъ}}}а || здыхура{{{псалъэпкъ}}}а 
|-
| блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ ||  здыхуезмы{{{псалъэпкъ}}}а || здыхуумы{{{псалъэпкъ}}}а || здыхуримы{{{псалъэпкъ}}}а || здыхуедмы{{{псалъэпкъ}}}а || здыхуевмы{{{псалъэпкъ}}}а || здыхурамы{{{псалъэпкъ}}}а 
|-
| блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ ||  здыхуес{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || здыхуеп{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || здыхури{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || здыхует{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || здыхуеф{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || здыхура{{{псалъэпкъ}}}ыгъа 
|-
| блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ ||  здэбъэдэзмы{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || здыхуумы{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || здыхуримы{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || здыхуедмы{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || здыхуевмы{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || здыхурамы{{{псалъэпкъ}}}ыгъа 
|-
| къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ ||  здыхуес{{{псалъэпкъ}}}ын || здыхуеп{{{псалъэпкъ}}}ын || здыхури{{{псалъэпкъ}}}ын || здыхует{{{псалъэпкъ}}}ын || здыхуеф{{{псалъэпкъ}}}ын  || здыхура{{{псалъэпкъ}}}ын 
|-
| къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ ||  здыхуезмы{{{псалъэпкъ}}}ын || здыхуумы{{{псалъэпкъ}}}ын || здыхуримы{{{псалъэпкъ}}}ын || здыхуедмы{{{псалъэпкъ}}}ын || здыхуевмы{{{псалъэпкъ}}}ын  || здыхурамы{{{псалъэпкъ}}}ын
|-
| къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ ||  здыхуес{{{псалъэпкъ}}}ыну || здыхуеп{{{псалъэпкъ}}}ыну || здыхури{{{псалъэпкъ}}}ыну || здыхует{{{псалъэпкъ}}}ыну || здыхуеф{{{псалъэпкъ}}}ыну  || здыхура{{{псалъэпкъ}}}ыну 
|-
| къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ ||  здыхуезмы{{{псалъэпкъ}}}ыну || здыхуумы{{{псалъэпкъ}}}ыну || здыхуримы{{{псалъэпкъ}}}ыну || здыхуедмы{{{псалъэпкъ}}}ыну || здыхуевмы{{{псалъэпкъ}}}ыну  || здыхурамы{{{псалъэпкъ}}}ыну
|-
! Щхьэусыгъуэ, мурад зыгъэбелджылы причастие !!  !!  !!  !!  !!  !! 
|-
| ит зэман - щыӀэныгъэ ||  щӀыхуес{{{псалъэпкъ}}} || щӀыхуеп{{{псалъэпкъ}}} || щӀыхури{{{псалъэпкъ}}} || щӀыхует{{{псалъэпкъ}}} || щӀыхуеф{{{псалъэпкъ}}}  || щӀыхура{{{псалъэпкъ}}} 
|-
| ит зэман - щымыӀэныгъэ || щӀыхуезмы{{{псалъэпкъ}}} || щӀыхуумы{{{псалъэпкъ}}} || щӀыхуримы{{{псалъэпкъ}}} || щӀыхуедмы{{{псалъэпкъ}}} || щӀыхуевмы{{{псалъэпкъ}}} ||  щӀыхурамы{{{псалъэпкъ}}}
|-
| блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ ||  щӀыхуес{{{псалъэпкъ}}}а || щӀыхуеп{{{псалъэпкъ}}}а || щӀыхури{{{псалъэпкъ}}}а || щӀыхует{{{псалъэпкъ}}}а || щӀыхуеф{{{псалъэпкъ}}}а || щӀыхура{{{псалъэпкъ}}}а 
|-
| блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ ||  щӀыхуезмы{{{псалъэпкъ}}}а || щӀыхуумы{{{псалъэпкъ}}}а || щӀыхуримы{{{псалъэпкъ}}}а || щӀыхуедмы{{{псалъэпкъ}}}а || щӀыхуевмы{{{псалъэпкъ}}}а || щӀыхурамы{{{псалъэпкъ}}}а 
|-
| блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ ||  щӀыхуес{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || щӀыхуеп{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || щӀыхури{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || щӀыхует{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || щӀыхуеф{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || щӀыхура{{{псалъэпкъ}}}ыгъа 
|-
| блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ ||  щӀыхуезмы{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || щӀыхуумы{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || щӀыхуримы{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || щӀыхуедмы{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || щӀыхуевмы{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || щӀыхурамы{{{псалъэпкъ}}}ыгъа 
|-
| къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ ||  щӀыхуес{{{псалъэпкъ}}}ын || щӀыхуеп{{{псалъэпкъ}}}ын || щӀыхури{{{псалъэпкъ}}}ын || щӀыхует{{{псалъэпкъ}}}ын || щӀыхуеф{{{псалъэпкъ}}}ын  || щӀыхура{{{псалъэпкъ}}}ын 
|-
| къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ ||  щӀыхуезмы{{{псалъэпкъ}}}ын || щӀыхуумы{{{псалъэпкъ}}}ын || щӀыхуримы{{{псалъэпкъ}}}ын || щӀыхуедмы{{{псалъэпкъ}}}ын || щӀыхуевмы{{{псалъэпкъ}}}ын  || щӀыхурамы{{{псалъэпкъ}}}ын
|-
| къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ ||  щӀыхуес{{{псалъэпкъ}}}ыну || щӀыхуеп{{{псалъэпкъ}}}ыну || щӀыхури{{{псалъэпкъ}}}ыну || щӀыхует{{{псалъэпкъ}}}ыну || щӀыхуеф{{{псалъэпкъ}}}ыну  || щӀыхура{{{псалъэпкъ}}}эну 
|-
| къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ ||  щӀыхуезмы{{{псалъэпкъ}}}ыну || щӀыхуумы{{{псалъэпкъ}}}ыну || щӀыхуримы{{{псалъэпкъ}}}ыну || щӀыхуедмы{{{псалъэпкъ}}}ыну || щӀыхуевмы{{{псалъэпкъ}}}ыну  || щӀыхурамы{{{псалъэпкъ}}}ыну
|}

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! Деепричастиехэр !! сэ  !! уэ !! абы !! дэ !! фэ !! абыхэм
|-
| ит зэман - щыӀэныгъэ || хуес{{{псалъэпкъ}}}у || хуеп{{{псалъэпкъ}}}у || хури{{{псалъэпкъ}}}у || хует{{{псалъэпкъ}}}у || хуеф{{{псалъэпкъ}}}у || хура{{{псалъэпкъ}}}у 
|-
| ит зэман - щымыӀэныгъэ || хуезмы{{{псалъэпкъ}}}у || хуумы{{{псалъэпкъ}}}у || хуримы{{{псалъэпкъ}}}у || хуедмы{{{псалъэпкъ}}}у || хуевмы{{{псалъэпкъ}}}у || хурамы{{{псалъэпкъ}}}у 
|-
| блэкӀа зэман - щыӀэныгъэ || хуес{{{псалъэпкъ}}}ауэ || хуеп{{{псалъэпкъ}}}ауэ || хури{{{псалъэпкъ}}}ауэ || хует{{{псалъэпкъ}}}ауэ || хуеф{{{псалъэпкъ}}}ауэ || хура{{{псалъэпкъ}}}ауэ 
|-
| блэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ || хуезмы{{{псалъэпкъ}}}ауэ || хуумы{{{псалъэпкъ}}}ауэ || хуримы{{{псалъэпкъ}}}ауэ || хуедмы{{{псалъэпкъ}}}ауэ || хуевмы{{{псалъэпкъ}}}ауэ || хурамы{{{псалъэпкъ}}}ауэ 
|-
| урэ-кӀэ деепричастие - щыӀэныгъэ || хуес{{{псалъэпкъ}}}урэ || хуеп{{{псалъэпкъ}}}урэ || хури{{{псалъэпкъ}}}урэ || хует{{{псалъэпкъ}}}урэ || хуеф{{{псалъэпкъ}}}урэ || хура{{{псалъэпкъ}}}урэ 
|-
| урэ-кӀэ деепричастие - щымыӀэныгъэ || хуезмы{{{псалъэпкъ}}}урэ || хуумы{{{псалъэпкъ}}}урэ || хуримы{{{псалъэпкъ}}}урэ || хуедмы{{{псалъэпкъ}}}урэ || хуевмы{{{псалъэпкъ}}}урэ || хурамы{{{псалъэпкъ}}}урэ
|}

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! Прямой дополненэ -- ит зэман щыӀэныгъэ фащэ !! !! !!  Прямой Дополненэ!! !! !!
|-
! !! сэ  !! уэ !! ар !! дэ !! фэ !! ахэр
|-
! Подлежащэ !! !! !! !! !! !! 
|-
| '''сэ''' || || ухузо{{{псалъэпкъ}}} || хузо{{{псалъэпкъ}}} ||  || фхузо{{{псалъэпкъ}}} || яхузо{{{псалъэпкъ}}} 
|-
| '''уэ''' || схубо{{{псалъэпкъ}}} ||  || хубо{{{псалъэпкъ}}}  || тхубо{{{псалъэпкъ}}} ||  || яхубо{{{псалъэпкъ}}} 
|-
| '''ар''' ||  схуре{{{псалъэпкъ}}} ||  пхуре{{{псалъэпкъ}}} || хуре{{{псалъэпкъ}}} || тхуре{{{псалъэпкъ}}}  || фхуре{{{псалъэпкъ}}} || яхуре{{{псалъэпкъ}}} 
|-
| '''дэ''' ||   || ухудо{{{псалъэпкъ}}} || худо{{{псалъэпкъ}}} ||   || фхудо{{{псалъэпкъ}}} || яхудо{{{псалъэпкъ}}}
|-
| '''фэ''' || схуво{{{псалъэпкъ}}} || || хуво{{{псалъэпкъ}}} || тхуво{{{псалъэпкъ}}} || || яхуво{{{псалъэпкъ}}}
|-
| '''ахэр''' ||  схура{{{псалъэпкъ}}} || пхура{{{псалъэпкъ}}} || хура{{{псалъэпкъ}}} || тхура{{{псалъэпкъ}}} || фхура{{{псалъэпкъ}}}  || яхура{{{псалъэпкъ}}}
|}

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! Прямой дополненэ -- фащэ псори (ит зэман щыӀэныгъэ фащэм нэгъуэщӀ) !! !! !! Прямой Дополненэ !! !! !!
|-
! !! сэ  !! уэ !! ар !! дэ !! фэ !! ахэр
|-
! Подлежащэ !! !! !! !! !! !! 
|-
| '''сэ''' || || пхуес{{{псалъэпкъ}}} || хуес{{{псалъэпкъ}}} ||  || фхуес{{{псалъэпкъ}}} || яхуес{{{псалъэпкъ}}} 
|-
| '''уэ''' || схуеп{{{псалъэпкъ}}} ||  || хуеп{{{псалъэпкъ}}}  || тхуеп{{{псалъэпкъ}}} ||  || яхуеп{{{псалъэпкъ}}} 
|-
| '''ар''' ||  схури{{{псалъэпкъ}}} ||  пхури{{{псалъэпкъ}}} || хури{{{псалъэпкъ}}} || тхури{{{псалъэпкъ}}}  || фхури{{{псалъэпкъ}}} || яхури{{{псалъэпкъ}}} 
|-
| '''дэ''' ||   || пхует{{{псалъэпкъ}}} || хует{{псалъэпкъ}}} ||   || фхует{{{псалъэпкъ}}} || яхует{{{псалъэпкъ}}}
|-
| '''фэ''' || схуеф{{{псалъэпкъ}}} || || хуеф{{{псалъэпкъ}}} || тхуеф{{{псалъэпкъ}}} || || яхуеф{{{псалъэпкъ}}}
|-
| '''ахэр''' ||  схура{{{псалъэпкъ}}} || пхура{{{псалъэпкъ}}} || хура{{{псалъэпкъ}}} || тхура{{{псалъэпкъ}}} || фхура{{{псалъэпкъ}}}  || яхура{{{псалъэпкъ}}}
|}

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! !!  !! -ы-кӀэ цӀэ склоненэм и фащэхэр !!  !! 
|-
! !! Закъуэ бжьыгъэ  !! !! Куэд бжьыгъэ  !! 
|-
| || '''Мыбелджылы''' || '''Белджылы''' || '''Мыбелджылы''' || '''Белджылы'''
|-
| '''Именительнэ:''' || [{{{псалъэпкъ}}}] || [{{{псалъэпкъ}}}]ыр || -- || [{{{псалъэпкъ}}}]хэр
|-
| '''Эргативнэ:''' || [{{{псалъэпкъ}}}] || [{{{псалъэпкъ}}}]ым || --  || [{{{псалъэпкъ}}}]хэм
|-
| '''Послеложнэ:''' || [{{{псалъэпкъ}}}]кӀэ || [{{{псалъэпкъ}}}]ымкӀэ || [{{{псалъэпкъ}}}]хэкӀэ || [{{{псалъэпкъ}}}]хэмкӀэ
|-
| '''Обстоятельственнэ:''' || [{{{псалъэпкъ}}}]у || [{{{псалъэпкъ}}}]ырауэ || [{{{псалъэпкъ}}}]хэу || [{{{псалъэпкъ}}}]хэрауэ
|}

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! !!  !! -а-кӀэ цӀэ склоненэм и фащэхэр !!  !! 
|-
! !! Закъуэ бжьыгъэ  !! !! Куэд бжьыгъэ  !! 
|-
| || '''Мыбелджылы''' || '''Белджылы''' || '''Мыбелджылы''' || '''Белджылы'''
|-
| '''Именительнэ:''' || [{{{псалъэпкъ}}}]а || [{{{псалъэпкъ}}}]ар || -- || [{{{псалъэпкъ}}}]ахэр
|-
| '''Эргативнэ:''' || [{{{псалъэпкъ}}}]а || [{{{псалъэпкъ}}}]ам || --  || [{{{псалъэпкъ}}}]ахэм
|-
| '''Послеложнэ:''' || [{{{псалъэпкъ}}}]акӀэ || [{{{псалъэпкъ}}}]амкӀэ || [{{{псалъэпкъ}}}]ахэкӀэ || [{{{псалъэпкъ}}}]ахэмкӀэ
|-
| '''Обстоятельственнэ:''' || [{{{псалъэпкъ}}}]ауэ || [{{{псалъэпкъ}}}]арауэ || [{{{псалъэпкъ}}}]ахэу || [{{{псалъэпкъ}}}]ахэрауэ
|}

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! !!  !! -ын-кӀэ цӀэ склоненэм и фащэхэр !!  !! 
|-
! !! Закъуэ бжьыгъэ  !! !! Куэд бжьыгъэ  !! 
|-
| || '''Мыбелджылы''' || '''Белджылы''' || '''Мыбелджылы''' || '''Белджылы'''
|-
| '''Именительнэ:''' || [{{{псалъэпкъ}}}]ын || [{{{псалъэпкъ}}}]ыныр || -- || [{{{псалъэпкъ}}}]ынхэр
|-
| '''Эргативнэ:''' || [{{{псалъэпкъ}}}]ын || [{{{псалъэпкъ}}}]ыным || --  || [{{{псалъэпкъ}}}]ынхэм
|-
| '''Послеложнэ:''' || [{{{псалъэпкъ}}}]ынкӀэ || [{{{псалъэпкъ}}}]ынымкӀэ || [{{{псалъэпкъ}}}]ынхэкӀэ || [{{{псалъэпкъ}}}]ынхэмкӀэ
|-
| '''Обстоятельственнэ:'' || [{{{псалъэпкъ}}}]ыну || [{{{псалъэпкъ}}}]ынырауэ || [{{{псалъэпкъ}}}]ынхэу || [{{{псалъэпкъ}}}]ынхэрауэ
|}

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! !!  !!  -ыну-кӀэ цӀэ склоненэм и фащэхэр !!  !! 
|-
! !! Закъуэ бжьыгъэ  !! !! Куэд бжьыгъэ  !! 
|-
| || '''Мыбелджылы''' || '''Белджылы''' || '''Мыбелджылы''' || '''Белджылы'''
|-
| '''Именительнэ:''' || [{{{псалъэпкъ}}}]ыну || [{{{псалъэпкъ}}}]ынур || -- || [{{{псалъэпкъ}}}]ынухэр
|-
| '''Эргативнэ:''' || [{{{псалъэпкъ}}}]ыну || [{{{псалъэпкъ}}}]ынум || --  || [{{{псалъэпкъ}}}]ынухэм
|-
| '''Послеложнэ:''' || [{{{псалъэпкъ}}}]ынукӀэ || [{{{псалъэпкъ}}}]ынумкӀэ || [{{{псалъэпкъ}}}]ынухэкӀэ || [{{{псалъэпкъ}}}]ынухэмкӀэ
|-
| '''Обстоятельственнэ:''' || [{{{псалъэпкъ}}}]ынууэ || [{{{псалъэпкъ}}}]ынурауэ || [{{{псалъэпкъ}}}]ынухэу || [{{{псалъэпкъ}}}]ынухэрауэ
|}
&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>k9ih7wp9my9tpivzc0cwdk5nk4e0emq</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>130370</id>
      <parentid>130369</parentid>
      <timestamp>2026-11-11T05:29:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rhdkabardian</username>
        <id>5</id>
      </contributor>
      <origin>130370</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="71409" sha1="jq1rjvxc14e71p9zevgst44di3yktx9" xml:space="preserve">&lt;!-- Template:спр-лъэӏ-хуе-дбд-ы --&gt;

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! Инфинитив (масдар) !!
|-
| щыӀэныгъэ: || хуе{{{псалъэпкъ}}}ын
|-
| щымыӀэныгъэ: || хуемы{{{псалъэпкъ}}}ын
|}

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! Инфинитив (масдар) щхьэкӀэ зэхъуэкӀа !! сэ  !! уэ !! абы !! дэ !! фэ !! абыхэм 
|-
| щыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}ын || хуеп{{{псалъэпкъ}}}ын || хури{{{псалъэпкъ}}}ын || хует{{{псалъэпкъ}}}ын || хуеф{{{псалъэпкъ}}}ын || хура{{{псалъэпкъ}}}ын
|-
| щымыӀэныгъэ: || хуезмы{{{псалъэпкъ}}}ын || хуумы{{{псалъэпкъ}}}ын || хуримы{{{псалъэпкъ}}}ын || хуедмы{{{псалъэпкъ}}}ын || хуевмы{{{псалъэпкъ}}}ын || хурамы{{{псалъэпкъ}}}ын
|}

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! Унафэ наклоненэ !! уэ !! фэ 
|-
| щыӀэныгъэ: || хуе{{{псалъэпкъ}}}! || хуеф{{{псалъэпкъ}}}!
|-
| щымыӀэныгъэ: || хуумы{{{псалъэпкъ}}}! || хуевмы{{{псалъэпкъ}}}!
|}

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! Ре-кӀэ унафэ наклоненэ !! сэ  !! уэ !! абы !! дэ !! фэ !! абыхэм 
|-
| щыӀэныгъэ: || сыхуре{{{псалъэпкъ}}} || ухуре{{{псалъэпкъ}}} || хурыре{{{псалъэпкъ}}} || дыхуре{{{псалъэпкъ}}} || фыхуре{{{псалъэпкъ}}} || хурыре{{{псалъэпкъ}}}
|-
| щымыӀэныгъэ: || сыхуремы{{{псалъэпкъ}}} || ухуремы{{{псалъэпкъ}}} || хурыремы{{{псалъэпкъ}}} || дыхуремы{{{псалъэпкъ}}} || фыхуремы{{{псалъэпкъ}}} || хурыремы{{{псалъэпкъ}}}
|}

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! ЗэраӀуатэ наклоненэ !! сэ  !! уэ !! абы !! дэ !! фэ !! абыхэм 
|-
| ит зэман – щыӀэныгъэ: || хузо{{{псалъэпкъ}}}(ыр) ||хубо{{{псалъэпкъ}}}(ыр) || хуре{{{псалъэпкъ}}}(ыр) || худо{{{псалъэпкъ}}}(ыр) || хуво{{{псалъэпкъ}}}(ыр) || хура{{{псалъэпкъ}}}(ыр)
|-
| ит зэман – щымыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}ыркъым || хуеп{{{псалъэпкъ}}}ыркъым || хури{{{псалъэпкъ}}}ыркъым || хует{{{псалъэпкъ}}}ыркъым || хуеф{{{псалъэпкъ}}}ыркъым || хура{{{псалъэпкъ}}}ыркъым
|-
| блэкӀа зэфӀэмыкӀа зэман (имперфект) – щыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}ырт || хуеп{{{псалъэпкъ}}}ырт || хури{{{псалъэпкъ}}}ырт || хует{{{псалъэпкъ}}}ырт || хуеф{{{псалъэпкъ}}}ырт || хура{{{псалъэпкъ}}}ырт
|-
| блэкӀа зэфӀэмыкӀа зэман (имперфект) – щымыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}ыртэкъым || хуеп{{{псалъэпкъ}}}ыртэкъым || хури{{{псалъэпкъ}}}ыртэкъым || хует{{{псалъэпкъ}}}ыртэкъым || хуеф{{{псалъэпкъ}}}ыртэкъым || хура{{{псалъэпкъ}}}ыртэкъым
|-
| блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}ащ || хуеп{{{псалъэпкъ}}}ащ || хури{{{псалъэпкъ}}}ащ || хует{{{псалъэпкъ}}}ащ || хуеф{{{псалъэпкъ}}}ащ || хура{{{псалъэпкъ}}}ащ 
|-
| блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}акъым || хуеп{{{псалъэпкъ}}}акъым || хури{{{псалъэпкъ}}}акъым || хует{{{псалъэпкъ}}}акъым || хуеф{{{псалъэпкъ}}}акъым || хура{{{псалъэпкъ}}}акъым
|-
| блэкӀа зэфӀэкӀа и пэ ит зэман (плюс квамперфект) – щыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}ат || хуеп{{{псалъэпкъ}}}ат || хури{{{псалъэпкъ}}}ат || хует{{{псалъэпкъ}}}ат || хуеф{{{псалъэпкъ}}}ат || хура{{{псалъэпкъ}}}ат 
|-
| блэкӀа зэфӀэкӀа и пэ ит зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}атэкъым || хуеп{{{псалъэпкъ}}}атэкъым || хури{{{псалъэпкъ}}}атэкъым || хует{{{псалъэпкъ}}}атэкъым || хуеф{{{псалъэпкъ}}}атэкъым || хура{{{псалъэпкъ}}}атэкъым 
|-
| блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман – щыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}ыгъащ || хуеп{{{псалъэпкъ}}}ыгъащ || хури{{{псалъэпкъ}}}ыгъащ || хует{{{псалъэпкъ}}}ыгъащ || хуеф{{{псалъэпкъ}}}ыгъащ || хура{{{псалъэпкъ}}}ыгъащ 
|-
| блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман – щымыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}ыгъакъым || хуеп{{{псалъэпкъ}}}ыгъакъым || хури{{{псалъэпкъ}}}ыгъакъым || хует{{{псалъэпкъ}}}ыгъакъым || хуеф{{{псалъэпкъ}}}ыгъакъым || хура{{{псалъэпкъ}}}ыгъакъым 
|-
| блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа и пэ ит зэман – щыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}ыгъат || хуеп{{{псалъэпкъ}}}ыгъат || хури{{{псалъэпкъ}}}ыгъат || хует{{{псалъэпкъ}}}ыгъат || хуеф{{{псалъэпкъ}}}ыгъат || хура{{{псалъэпкъ}}}ыгъат 
|-
| блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа и пэ ит зэман – щымыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}ыгъатэкъым || хуеп{{{псалъэпкъ}}}ыгъатэкъым || хури{{{псалъэпкъ}}}ыгъатэкъым || хует{{{псалъэпкъ}}}ыгъатэкъым || хуеф{{{псалъэпкъ}}}ыгъатэкъым || хура{{{псалъэпкъ}}}ыгъатэкъым 
|-
| блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман I – щыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}щ || хуеп{{{псалъэпкъ}}}щ || хури{{{псалъэпкъ}}}щ || хует{{{псалъэпкъ}}}щ || хуеф{{{псалъэпкъ}}}щ || хура{{{псалъэпкъ}}}щ 
|-
| блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман I – щымыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}къым || хуеп{{{псалъэпкъ}}}къым || хури{{{псалъэпкъ}}}къым || хует{{{псалъэпкъ}}}къым || хуеф{{{псалъэпкъ}}}къым || хура{{{псалъэпкъ}}}къым 
|-
| блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман II – щыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}т || хуеп{{{псалъэпкъ}}}т || хури{{{псалъэпкъ}}}т || хует{{{псалъэпкъ}}}т || хуеф{{{псалъэпкъ}}}т || хура{{{псалъэпкъ}}}т 
|-
| блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман II – щымыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}тэкъым || хуеп{{{псалъэпкъ}}}тэкъым || хури{{{псалъэпкъ}}}тэкъым || хует{{{псалъэпкъ}}}тэкъым || хуеф{{{псалъэпкъ}}}тэкъым || хура{{{псалъэпкъ}}}тэкъым 
|-
| къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}ынщ || хуеп{{{псалъэпкъ}}}ынщ || хури{{{псалъэпкъ}}}ынщ || хует{{{псалъэпкъ}}}ынщ || хуеф{{{псалъэпкъ}}}ынщ || хура{{{псалъэпкъ}}}ынщ 
|-
| къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}ынкъым || хуеп{{{псалъэпкъ}}}ынкъым || хури{{{псалъэпкъ}}}ынкъым || хует{{{псалъэпкъ}}}ынкъым || хуеф{{{псалъэпкъ}}}ынкъым || хура{{{псалъэпкъ}}}ынкъым 
|-
| къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}ынущ || хуеп{{{псалъэпкъ}}}ынущ || хури{{{псалъэпкъ}}}ынущ || хует{{{псалъэпкъ}}}ынущ || хуеф{{{псалъэпкъ}}}ынущ || хура{{{псалъэпкъ}}}ынущ 
|-
| къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}ынукъым || хуеп{{{псалъэпкъ}}}ынукъым || хури{{{псалъэпкъ}}}ынукъым || хует{{{псалъэпкъ}}}ынукъым || хуеф{{{псалъэпкъ}}}ынукъым || хура{{{псалъэпкъ}}}ынукъым 
|}

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! ЗэрыупщӀэ наклоненэ !! сэ  !! уэ !! абы !! дэ !! фэ !! абыхэм 
|-
| ит зэман – щыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}рэ || хуеп{{{псалъэпкъ}}}рэ || хури{{{псалъэпкъ}}}рэ || хует{{{псалъэпкъ}}}рэ || хуеф{{{псалъэпкъ}}}рэ || хура{{{псалъэпкъ}}}рэ 
|-
| ит зэман – щымыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}ыркъэ || хуеп{{{псалъэпкъ}}}ыркъэ || хури{{{псалъэпкъ}}}ыркъэ || хует{{{псалъэпкъ}}}ыркъэ || хуеф{{{псалъэпкъ}}}ыркъэ || хура{{{псалъэпкъ}}}ыркъэ 
|-
| блэкӀа зэфӀэмыкӀа зэман (имперфект) – щыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}ырт || хуеп{{{псалъэпкъ}}}ырт || хури{{{псалъэпкъ}}}ырт || хует{{{псалъэпкъ}}}ырт || хуеф{{{псалъэпкъ}}}ырт || хура{{{псалъэпкъ}}}ырт
|-
| блэкӀа зэфӀэмыкӀа зэман (имперфект) – щымыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}ыртэкъэ || хуеп{{{псалъэпкъ}}}ыртэкъэ || хури{{{псалъэпкъ}}}ыртэкъэ || хует{{{псалъэпкъ}}}ыртэкъэ || хуеф{{{псалъэпкъ}}}ыртэкъэ || хура{{{псалъэпкъ}}}ыртэкъэ
|-
| блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}а || хуеп{{{псалъэпкъ}}}а || хури{{{псалъэпкъ}}}а || хует{{{псалъэпкъ}}}а || хуеф{{{псалъэпкъ}}}а || хура{{{псалъэпкъ}}}а
|-
| блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}акъэ || хуеп{{{псалъэпкъ}}}акъэ || хури{{{псалъэпкъ}}}акъэ || хует{{{псалъэпкъ}}}акъэ || хуеф{{{псалъэпкъ}}}акъэ || хура{{{псалъэпкъ}}}акъэ 
|-
| блэкӀа зэфӀэкӀа и пэ ит зэман (плюс квамперфект) – щыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}ат || хуеп{{{псалъэпкъ}}}ат || хури{{{псалъэпкъ}}}ат || хует{{{псалъэпкъ}}}ат || хуеф{{{псалъэпкъ}}}ат || хура{{{псалъэпкъ}}}ат 
|-
| блэкӀа зэфӀэкӀа и пэ ит зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}атэкъэ || хуеп{{{псалъэпкъ}}}атэкъэ || хури{{{псалъэпкъ}}}атэкъэ || хует{{{псалъэпкъ}}}атэкъэ || хуеф{{{псалъэпкъ}}}атэкъэ || хура{{{псалъэпкъ}}}атэкъэ 
|-
| блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман – щыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || хуеп{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || хури{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || хует{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || хуеф{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || хура{{{псалъэпкъ}}}ыгъа 
|-
| блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман – щымыӀыныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}ыгъакъэ || хуеп{{{псалъэпкъ}}}ыгъакъэ || хури{{{псалъэпкъ}}}ыгъакъэ || хует{{{псалъэпкъ}}}ыгъакъэ || хуеф{{{псалъэпкъ}}}ыгъакъэ || хура{{{псалъэпкъ}}}ыгъакъэ 
|-
| блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа и пэ ит зэман – щыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}ыгъат || хуеп{{{псалъэпкъ}}}ыгъат || хури{{{псалъэпкъ}}}ыгъат || хует{{{псалъэпкъ}}}ыгъат || хуеф{{{псалъэпкъ}}}ыгъат || хура{{{псалъэпкъ}}}ыгъат 
|-
| блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа и пэ ит зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}ыгъатэкъэ || хуеп{{{псалъэпкъ}}}ыгъатэкъэ || хури{{{псалъэпкъ}}}ыгъатэкъэ || хует{{{псалъэпкъ}}}ыгъатэкъэ || хуеф{{{псалъэпкъ}}}ыгъатэкъэ || хура{{{псалъэпкъ}}}ыгъатэкъэ 
|-
| блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман I – щыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}} || хуеп{{{псалъэпкъ}}} || хури{{{псалъэпкъ}}} || хует{{{псалъэпкъ}}} || хуеф{{{псалъэпкъ}}} || хура{{{псалъэпкъ}}} 
|-
| блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман I – щымыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}къэ || хуеп{{{псалъэпкъ}}}къэ || хури{{{псалъэпкъ}}}къэ || хует{{{псалъэпкъ}}}къэ || хуеф{{{псалъэпкъ}}}къэ || хура{{{псалъэпкъ}}}къэ 
|-
| блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман II – щыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}т || хуеп{{{псалъэпкъ}}}т || хури{{{псалъэпкъ}}}т || хует{{{псалъэпкъ}}}т || хуеф{{{псалъэпкъ}}}т || хура{{{псалъэпкъ}}}т 
|-
| блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман II – щымыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}тэкъэ || хуеп{{{псалъэпкъ}}}тэкъэ || хури{{{псалъэпкъ}}}тэкъэ || хует{{{псалъэпкъ}}}тэкъэ || хуеф{{{псалъэпкъ}}}тэкъэ || хура{{{псалъэпкъ}}}тэкъэ 
|-
| къэкӀуэну  мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}ын || хуеп{{{псалъэпкъ}}}ын || хури{{{псалъэпкъ}}}ын || хует{{{псалъэпкъ}}}ын || хуеф{{{псалъэпкъ}}}ын || хура{{{псалъэпкъ}}}ын 
|-
| къэкӀуэну  мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}ынкъэ || хуеп{{{псалъэпкъ}}}ынкъэ || хури{{{псалъэпкъ}}}ынкъэ || хует{{{псалъэпкъ}}}ынкъэ || хуеф{{{псалъэпкъ}}}ынкъэ || хура{{{псалъэпкъ}}}ынкъэ 
|-
| къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}ыну || хуеп{{{псалъэпкъ}}}ыну || хури{{{псалъэпкъ}}}ыну || хует{{{псалъэпкъ}}}ыну || хуеф{{{псалъэпкъ}}}ыну || хура{{{псалъэпкъ}}}ыну 
|-
| къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}ынукъэ || хуеп{{{псалъэпкъ}}}ынукъэ || хури{{{псалъэпкъ}}}ынукъэ || хует{{{псалъэпкъ}}}ынукъэ || хуеф{{{псалъэпкъ}}}ынукъэ || хура{{{псалъэпкъ}}}ынукъэ 
|}

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! условнэ ипэжыпӀэкӀэ щыӀэ наклоненэ !! сэ  !! уэ !! абы !! дэ !! фэ !! абыхэм 
|-
| ит зэман – щыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}мэ || хуеп{{{псалъэпкъ}}}мэ || хури{{{псалъэпкъ}}}мэ || хует{{{псалъэпкъ}}}мэ || хуеф{{{псалъэпкъ}}}мэ || хура{{{псалъэпкъ}}}мэ 
|-
| ит зэман – щымыӀэныгъэ: || хуезмы{{{псалъэпкъ}}}мэ || хуумы{{{псалъэпкъ}}}мэ || хуримы{{{псалъэпкъ}}}мэ || хуедмы{{{псалъэпкъ}}}мэ || хуевмы{{{псалъэпкъ}}}мэ || хурамы{{{псалъэпкъ}}}мэ 
|-
| блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}амэ || хуеп{{{псалъэпкъ}}}амэ || хури{{{псалъэпкъ}}}амэ || хует{{{псалъэпкъ}}}амэ || хуеф{{{псалъэпкъ}}}амэ || хура{{{псалъэпкъ}}}амэ 
|-
| блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ: || хуезмы{{{псалъэпкъ}}}амэ || хуумы{{{псалъэпкъ}}}амэ || хуримы{{{псалъэпкъ}}}амэ || хуедмы{{{псалъэпкъ}}}амэ || хуевмы{{{псалъэпкъ}}}амэ || хурамы{{{псалъэпкъ}}}амэ 
|-
| блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект)– щыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}ыгъамэ || хуеп{{{псалъэпкъ}}}ыгъамэ || хури{{{псалъэпкъ}}}ыгъамэ || хует{{{псалъэпкъ}}}ыгъамэ || хуеф{{{псалъэпкъ}}}ыгъамэ || хура{{{псалъэпкъ}}}ыгъамэ 
|-
| блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ: || хуезмы{{{псалъэпкъ}}}ыгъамэ || хуумы{{{псалъэпкъ}}}ыгъамэ || хуримы{{{псалъэпкъ}}}ыгъамэ || хуедмы{{{псалъэпкъ}}}ыгъамэ || хуевмы{{{псалъэпкъ}}}ыгъамэ || хурамы{{{псалъэпкъ}}}ыгъамэ 
|-
| къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}ынмэ || хуеп{{{псалъэпкъ}}}ынмэ || хури{{{псалъэпкъ}}}ынмэ || хует{{{псалъэпкъ}}}ынмэ || хуеф{{{псалъэпкъ}}}ынмэ || хура{{{псалъэпкъ}}}ынмэ 
|-
| къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ: || хуезмы{{{псалъэпкъ}}}ынмэ || хуумы{{{псалъэпкъ}}}ынмэ || хуримы{{{псалъэпкъ}}}ынмэ || хуедмы{{{псалъэпкъ}}}ынмэ || хуевмы{{{псалъэпкъ}}}ынмэ || хурамы{{{псалъэпкъ}}}ынмэ 
|-
| къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}ынумэ || хуеп{{{псалъэпкъ}}}ынумэ || хури{{{псалъэпкъ}}}ынумэ || хует{{{псалъэпкъ}}}ынумэ || хуеф{{{псалъэпкъ}}}ынумэ || хура{{{псалъэпкъ}}}ынумэ 
|-
| къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ: || хуезмы{{{псалъэпкъ}}}ынумэ || хуумы{{{псалъэпкъ}}}ынумэ || хуримы{{{псалъэпкъ}}}ынумэ || хуедмы{{{псалъэпкъ}}}ынумэ || хуевмы{{{псалъэпкъ}}}ынумэ || хурамы{{{псалъэпкъ}}}ынумэ 
|}

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! условнэ ипэжыпӀэкӀэ щымыӀэ наклоненэ !! сэ  !! уэ !! абы !! дэ !! фэ !! абыхэм 
|-
| ит зэман – щыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}тэмэ || хуеп{{{псалъэпкъ}}}тэмэ || хури{{{псалъэпкъ}}}тэмэ || хует{{{псалъэпкъ}}}тэмэ || хуеф{{{псалъэпкъ}}}тэмэ || хура{{{псалъэпкъ}}}тэмэ 
|-
| ит зэман – щымыӀэныгъэ: || хуезмы{{{псалъэпкъ}}}тэмэ || хуумы{{{псалъэпкъ}}}тэмэ || хуримы{{{псалъэпкъ}}}тэмэ || хуедмы{{{псалъэпкъ}}}тэмэ || хуевмы{{{псалъэпкъ}}}тэмэ || хурамы{{{псалъэпкъ}}}тэмэ 
|-
| блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}атэмэ || хуеп{{{псалъэпкъ}}}атэмэ || хури{{{псалъэпкъ}}}атэмэ || хует{{{псалъэпкъ}}}атэмэ || хуеф{{{псалъэпкъ}}}атэмэ || хура{{{псалъэпкъ}}}атэмэ 
|-
| блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ: || хуезмы{{{псалъэпкъ}}}атэмэ || хуумы{{{псалъэпкъ}}}атэмэ || хуримы{{{псалъэпкъ}}}атэмэ || хуедмы{{{псалъэпкъ}}}атэмэ || хуевмы{{{псалъэпкъ}}}атэмэ || хурамы{{{псалъэпкъ}}}атэмэ 
|-
| блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект)– щыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}ыгъатэмэ || хуеп{{{псалъэпкъ}}}ыгъатэмэ || хури{{{псалъэпкъ}}}ыгъатэмэ || хует{{{псалъэпкъ}}}ыгъатэмэ || хуеф{{{псалъэпкъ}}}ыгъатэмэ || хура{{{псалъэпкъ}}}ыгъатэмэ 
|-
| блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ: || хуезмы{{{псалъэпкъ}}}ыгъатэмэ || хуумы{{{псалъэпкъ}}}ыгъатэмэ || хуримы{{{псалъэпкъ}}}ыгъатэмэ || хуедмы{{{псалъэпкъ}}}ыгъатэмэ || хуевмы{{{псалъэпкъ}}}ыгъатэмэ || хурамы{{{псалъэпкъ}}}ыгъатэмэ 
|-
| къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}ынтэмэ || хуеп{{{псалъэпкъ}}}ынтэмэ || хури{{{псалъэпкъ}}}ынтэмэ || хует{{{псалъэпкъ}}}ынтэмэ || хуеф{{{псалъэпкъ}}}ынтэмэ || хура{{{псалъэпкъ}}}ынтэмэ 
|-
| къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ: || хуезмы{{{псалъэпкъ}}}ынтэмэ || хуумы{{{псалъэпкъ}}}ынтэмэ || хуримы{{{псалъэпкъ}}}ынтэмэ || хуедмы{{{псалъэпкъ}}}ынтэмэ || хуевмы{{{псалъэпкъ}}}ынтэмэ || хурамы{{{псалъэпкъ}}}ынтэмэ 
|-
| къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}ынутэмэ || хуеп{{{псалъэпкъ}}}ынутэмэ || хури{{{псалъэпкъ}}}ынутэмэ || хует{{{псалъэпкъ}}}ынутэмэ || хуеф{{{псалъэпкъ}}}ынутэмэ || хура{{{псалъэпкъ}}}ынутэмэ 
|-
| къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ: || хуезмы{{{псалъэпкъ}}}ынутэмэ || хуумы{{{псалъэпкъ}}}ынутэмэ || хуримы{{{псалъэпкъ}}}ынутэмэ || хуедмы{{{псалъэпкъ}}}ынутэмэ || хуевмы{{{псалъэпкъ}}}ынутэмэ || хурамы{{{псалъэпкъ}}}ынутэмэ 
|}

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! сослагательнэ наклоненэ !! сэ  !! уэ !! абы !! дэ !! фэ !! абыхэм 
|-
| къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}ынт || хуеп{{{псалъэпкъ}}}ынт || хури{{{псалъэпкъ}}}ынт || хует{{{псалъэпкъ}}}ынт || хуеф{{{псалъэпкъ}}}ынт || хура{{{псалъэпкъ}}}ынт 
|-
| къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}ынтэкъым || хуеп{{{псалъэпкъ}}}ынтэкъым || хури{{{псалъэпкъ}}}ынтэкъым || хует{{{псалъэпкъ}}}ынтэкъым || хуеф{{{псалъэпкъ}}}ынтэкъым || хура{{{псалъэпкъ}}}ынтэкъым 
|-
| къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}ынут || хуеп{{{псалъэпкъ}}}ынут || хури{{{псалъэпкъ}}}ынут || хует{{{псалъэпкъ}}}ынут || хуеф{{{псалъэпкъ}}}ынут || хура{{{псалъэпкъ}}}ынут 
|-
| къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}ынутэкъым || хуеп{{{псалъэпкъ}}}ынутэкъым || хури{{{псалъэпкъ}}}ынутэкъым || хует{{{псалъэпкъ}}}ынутэкъым || хуеф{{{псалъэпкъ}}}ынутэкъым || хура{{{псалъэпкъ}}}ынутэкъым 
|}

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! уступительнэ ипэжыпӀэкӀэ щыӀэ наклоненэ !! сэ  !! уэ !! абы !! дэ !! фэ !! абыхэм 
|-
| ит зэман – щыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}ми || хуеп{{{псалъэпкъ}}}ми || хури{{{псалъэпкъ}}}ми || хует{{{псалъэпкъ}}}ми || хуеф{{{псалъэпкъ}}}ми || хура{{{псалъэпкъ}}}ми 
|-
| ит зэман – щымыӀэныгъэ: || хуезмы{{{псалъэпкъ}}}ми || хуумы{{{псалъэпкъ}}}ми || хуримы{{{псалъэпкъ}}}ми || хуедмы{{{псалъэпкъ}}}ми || хуевмы{{{псалъэпкъ}}}ми || хурамы{{{псалъэпкъ}}}ми 
|-
| блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}ами || хуеп{{{псалъэпкъ}}}ами || хури{{{псалъэпкъ}}}ами || хует{{{псалъэпкъ}}}ами || хуеф{{{псалъэпкъ}}}ами || хура{{{псалъэпкъ}}}ами 
|-
| блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ: || хуезмы{{{псалъэпкъ}}}ами || хуумы{{{псалъэпкъ}}}ами || хуримы{{{псалъэпкъ}}}ами || хуедмы{{{псалъэпкъ}}}ами || хуевмы{{{псалъэпкъ}}}ами || хурамы{{{псалъэпкъ}}}ами 
|-
| блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект)– щыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}ыгъами || хуеп{{{псалъэпкъ}}}ыгъами || хури{{{псалъэпкъ}}}ыгъами || хует{{{псалъэпкъ}}}ыгъами || хуеф{{{псалъэпкъ}}}ыгъами || хура{{{псалъэпкъ}}}ыгъами 
|-
| блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ: || хуезмы{{{псалъэпкъ}}}ыгъами || хуумы{{{псалъэпкъ}}}ыгъами || хуримы{{{псалъэпкъ}}}ыгъами || хуедмы{{{псалъэпкъ}}}ыгъами || хуевмы{{{псалъэпкъ}}}ыгъами || хурамы{{{псалъэпкъ}}}ыгъами 
|-
| къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}ынми || хуеп{{{псалъэпкъ}}}ынми || хури{{{псалъэпкъ}}}ынми || хует{{{псалъэпкъ}}}ынми || хуеф{{{псалъэпкъ}}}ынми || хура{{{псалъэпкъ}}}ынми 
|-
| къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ: || хуезмы{{{псалъэпкъ}}}ынми || хуумы{{{псалъэпкъ}}}ынми || хуримы{{{псалъэпкъ}}}ынми || хуедмы{{{псалъэпкъ}}}ынми || хуевмы{{{псалъэпкъ}}}ынми || хурамы{{{псалъэпкъ}}}ынми 
|-
| къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}ынуми || хуеп{{{псалъэпкъ}}}ынуми || хури{{{псалъэпкъ}}}ынуми || хует{{{псалъэпкъ}}}ынуми || хуеф{{{псалъэпкъ}}}ынуми || хура{{{псалъэпкъ}}}ынуми 
|-
| къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ: || хуезмы{{{псалъэпкъ}}}ынуми || хуумы{{{псалъэпкъ}}}ынуми || хуримы{{{псалъэпкъ}}}ынуми || хуедмы{{{псалъэпкъ}}}ынуми || хуевмы{{{псалъэпкъ}}}ынуми || хурамы{{{псалъэпкъ}}}ынуми 
|}

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! уступительнэ ипэжыпӀэкӀэ щымыӀэ наклоненэ !! сэ  !! уэ !! абы !! дэ !! фэ !! абыхэм 
|-
| ит зэман – щыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}тэми || хуеп{{{псалъэпкъ}}}тэми || хури{{{псалъэпкъ}}}тэми || хует{{{псалъэпкъ}}}тэми || хуеф{{{псалъэпкъ}}}тэми || хура{{{псалъэпкъ}}}тэми 
|-
| ит зэман – щымыӀэныгъэ: || хуезмы{{{псалъэпкъ}}}тэми || хуумы{{{псалъэпкъ}}}тэми || хуримы{{{псалъэпкъ}}}тэми || хуедмы{{{псалъэпкъ}}}тэми || хуевмы{{{псалъэпкъ}}}тэми || хурамы{{{псалъэпкъ}}}тэми 
|-
| блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}атэми || хуеп{{{псалъэпкъ}}}атэми || хури{{{псалъэпкъ}}}атэми || хует{{{псалъэпкъ}}}атэми || хуеф{{{псалъэпкъ}}}атэми || хура{{{псалъэпкъ}}}атэми 
|-
| блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ: || хуезмы{{{псалъэпкъ}}}атэми || хуумы{{{псалъэпкъ}}}атэми || хуримы{{{псалъэпкъ}}}атэми || хуедмы{{{псалъэпкъ}}}атэми || хуевмы{{{псалъэпкъ}}}атэми || хурамы{{{псалъэпкъ}}}атэми 
|-
| блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект)– щыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}ыгъатэми || хуеп{{{псалъэпкъ}}}ыгъатэми || хури{{{псалъэпкъ}}}ыгъатэми || хует{{{псалъэпкъ}}}ыгъатэми || хуеф{{{псалъэпкъ}}}ыгъатэми || хура{{{псалъэпкъ}}}ыгъатэми 
|-
| блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ: || хуезмы{{{псалъэпкъ}}}ыгъатэми || хуумы{{{псалъэпкъ}}}ыгъатэми || хуримы{{{псалъэпкъ}}}ыгъатэми || хуедмы{{{псалъэпкъ}}}ыгъатэми || хуевмы{{{псалъэпкъ}}}ыгъатэми || хурамы{{{псалъэпкъ}}}ыгъатэми 
|-
| къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}ынтэми || хуеп{{{псалъэпкъ}}}ынтэми || хури{{{псалъэпкъ}}}ынтэми || хует{{{псалъэпкъ}}}ынтэми || хуеф{{{псалъэпкъ}}}ынтэми || хура{{{псалъэпкъ}}}ынтэми 
|-
| къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ: || хуезмы{{{псалъэпкъ}}}ынтэми || хуумы{{{псалъэпкъ}}}ынтэми || хуримы{{{псалъэпкъ}}}ынтэми || хуедмы{{{псалъэпкъ}}}ынтэми || хуевмы{{{псалъэпкъ}}}ынтэми || хурамы{{{псалъэпкъ}}}ынтэми 
|-
| къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}ынутэми || хуеп{{{псалъэпкъ}}}ынутэми || хури{{{псалъэпкъ}}}ынутэми || хует{{{псалъэпкъ}}}ынутэми || хуеф{{{псалъэпкъ}}}энутэми || хура{{{псалъэпкъ}}}энутэми 
|-
| къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ: || хуезмы{{{псалъэпкъ}}}ынутэми || хуумы{{{псалъэпкъ}}}ынутэми || хуримы{{{псалъэпкъ}}}ынутэми || хуедмы{{{псалъэпкъ}}}ынутэми || хуевмы{{{псалъэпкъ}}}ынутэми || хурамы{{{псалъэпкъ}}}ынутэми 
|}

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! гъэщӀэгъуэныгъэ наклоненэ !! сэ  !! уэ !! абы !! дэ !! фэ !! абыхэм 
|-
|щыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}аи || хуеп{{{псалъэпкъ}}}аи || хури{{{псалъэпкъ}}}аи || хует{{{псалъэпкъ}}}аи || хуеф{{{псалъэпкъ}}}аи || хура{{{псалъэпкъ}}}аи 
|-
|щымыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}акъыми || хуеп{{{псалъэпкъ}}}акъыми || хури{{{псалъэпкъ}}}акъыми || хует{{{псалъэпкъ}}}акъыми || хуеф{{{псалъэпкъ}}}акъыми || хура{{{псалъэпкъ}}}акъыми 
|}

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! фӀэфӀыныгъэ  наклоненэ !! сэ  !! уэ !! абы !! дэ !! фэ !! абыхэм 
|-
|щыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}ащэрэт || хуеп{{{псалъэпкъ}}}ащэрэт || хури{{{псалъэпкъ}}}ащэрэт || хует{{{псалъэпкъ}}}ащэрэт || хуеф{{{псалъэпкъ}}}ащэрэт || хура{{{псалъэпкъ}}}ащэрэт 
|-
|щымыӀэныгъэ: || хуезмы{{{псалъэпкъ}}}ащэрэт || хуумы{{{псалъэпкъ}}}ащэрэт || хуримы{{{псалъэпкъ}}}ащэрэт || хуедмы{{{псалъэпкъ}}}ащэрэт || хуевмы{{{псалъэпкъ}}}ащэрэт || хурамы{{{псалъэпкъ}}}ащэрэт 
|}

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! шэч къытехьэныгъэ наклоненэ !! сэ  !! уэ !! абы !! дэ !! фэ !! абыхэм 
|-
|гъэн-кӀэ мыгъэбелджыла - щыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}агъэнщ || хуеп{{{псалъэпкъ}}}агъэнщ || хури{{{псалъэпкъ}}}агъэнщ || хует{{{псалъэпкъ}}}агъэнщ || хуеф{{{псалъэпкъ}}}агъэнщ || хура{{{псалъэпкъ}}}агъэнщ 
|-
|гъэн-кӀэ мыгъэбелджыла - щымыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}агъэнкъым || хуеп{{{псалъэпкъ}}}агъэнкъым || хури{{{псалъэпкъ}}}агъэнкъым || хует{{{псалъэпкъ}}}агъэнкъым || хуеф{{{псалъэпкъ}}}агъэнкъым || хура{{{псалъэпкъ}}}агъэнкъым 
|-
|гъэнт-кӀэ мыгъэбелджыла - щыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}агъэнт || хуеп{{{псалъэпкъ}}}агъэнт || хури{{{псалъэпкъ}}}агъэнт || хует{{{псалъэпкъ}}}агъэнт || хуеф{{{псалъэпкъ}}}агъэнт || хура{{{псалъэпкъ}}}агъэнт 
|-
|гъэнт-кӀэ мыгъэбелджыла - щымыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}агъэнтэкъым || хуеп{{{псалъэпкъ}}}агъэнтэкъым || хури{{{псалъэпкъ}}}агъэнтэкъым || хует{{{псалъэпкъ}}}агъэнтэкъым || хуеф{{{псалъэпкъ}}}агъэнтэкъым || хура{{{псалъэпкъ}}}агъэнтэкъым 
|-
|гъэн-кӀэ мыгъэбелджыла зэрыупщӀэ - щыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}агъэн || хуеп{{{псалъэпкъ}}}агъэн || хури{{{псалъэпкъ}}}агъэн || хует{{{псалъэпкъ}}}агъэн || хуеф{{{псалъэпкъ}}}агъэн || хура{{{псалъэпкъ}}}агъэн 
|-
|гъэн-кӀэ мыгъэбелджыла зэрыупщӀэ - щымыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}агъэнкъэ || хуеп{{{псалъэпкъ}}}агъэнкъэ || хури{{{псалъэпкъ}}}агъэнкъэ || хует{{{псалъэпкъ}}}агъэнкъэ || хуеф{{{псалъэпкъ}}}агъэнкъэ || хура{{{псалъэпкъ}}}агъэнкъэ 
|-
|гъэнт-кӀэ мыгъэбелджыла зэрыупщӀэ - щыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}агъэнт || хуеп{{{псалъэпкъ}}}агъэнт || хури{{{псалъэпкъ}}}агъэнт || хует{{{псалъэпкъ}}}агъэнт || хуеф{{{псалъэпкъ}}}агъэнт || хура{{{псалъэпкъ}}}агъэнт 
|-
|гъэнт-кӀэ мыгъэбелджыла зэрыупщӀэ - щымыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}агъэнтэкъэ || хуеп{{{псалъэпкъ}}}агъэнтэкъэ || хури{{{псалъэпкъ}}}агъэнтэкъэ || хует{{{псалъэпкъ}}}агъэнтэкъэ || хуеф{{{псалъэпкъ}}}агъэнтэкъэ || хура{{{псалъэпкъ}}}агъэнтэкъэ 
|-
|гъэну-кӀэ гъэбелджыла - щыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}агъэнущ || хуеп{{{псалъэпкъ}}}агъэнущ || хури{{{псалъэпкъ}}}агъэнущ || хует{{{псалъэпкъ}}}агъэнущ || хуеф{{{псалъэпкъ}}}агъэнущ || хура{{{псалъэпкъ}}}агъэнущ 
|-
|гъэну-кӀэ гъэбелджыла - щымыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}агъэнукъым || хуеп{{{псалъэпкъ}}}агъэнукъым || хури{{{псалъэпкъ}}}агъэнукъым || хует{{{псалъэпкъ}}}агъэнукъым || хуеф{{{псалъэпкъ}}}агъэнукъым || хура{{{псалъэпкъ}}}агъэнукъым 
|-
|гъэнут-кӀэ гъэбелджыла - щыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}агъэнут || хуеп{{{псалъэпкъ}}}агъэнут || хури{{{псалъэпкъ}}}агъэнут || хует{{{псалъэпкъ}}}агъэнут || хуеф{{{псалъэпкъ}}}агъэнут || хура{{{псалъэпкъ}}}агъэнут 
|-
|гъэнут-кӀэ гъэбелджыла - щымыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}агъэнутэкъым || хуеп{{{псалъэпкъ}}}агъэнутэкъым || хури{{{псалъэпкъ}}}агъэнутэкъым || хует{{{псалъэпкъ}}}агъэнутэкъым || хуеф{{{псалъэпкъ}}}агъэнутэкъым || хура{{{псалъэпкъ}}}агъэнутэкъым 
|-
|гъэну-кӀэ гъэбелджыла зэрыупщӀэ - щыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}агъэну || хуеп{{{псалъэпкъ}}}агъэну || хури{{{псалъэпкъ}}}агъэну || хует{{{псалъэпкъ}}}агъэну || хуеф{{{псалъэпкъ}}}агъэну || хура{{{псалъэпкъ}}}агъэну 
|-
|гъэну-кӀэ гъэбелджыла зэрыупщӀэ - щымыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}агъэнукъэ || хуеп{{{псалъэпкъ}}}агъэнукъэ || хури{{{псалъэпкъ}}}агъэнукъэ || хует{{{псалъэпкъ}}}агъэнукъэ || хуеф{{{псалъэпкъ}}}агъэнукъэ || хура{{{псалъэпкъ}}}агъэнукъэ 
|-
|гъэнут-кӀэ гъэбелджыла зэрыупщӀэ - щыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}агъэнут || хуеп{{{псалъэпкъ}}}агъэнут || хури{{{псалъэпкъ}}}агъэнут || хует{{{псалъэпкъ}}}агъэнут || хуеф{{{псалъэпкъ}}}агъэнут || хура{{{псалъэпкъ}}}агъэнут 
|-
|гъэнут-кӀэ гъэбелджыла зэрыупщӀэ - щымыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}агъэнутэкъэ || хуеп{{{псалъэпкъ}}}агъэнутэкъэ || хури{{{псалъэпкъ}}}агъэнутэкъэ || хует{{{псалъэпкъ}}}агъэнутэкъэ || хуеф{{{псалъэпкъ}}}агъэнутэкъэ || хура{{{псалъэпкъ}}}агъэнутэкъэ 
|}

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! Зылэжь (субъектнэ) причастие !!
|-
| ит зэман - щыӀэныгъэ || хуезы{{{псалъэпкъ}}}
|-
| ит зэман - щымыӀэныгъэ || хуезымы{{{псалъэпкъ}}}
|-
| блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ || хуезы{{{псалъэпкъ}}}а
|-
| блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ || хуезымы{{{псалъэпкъ}}}а
|-
| блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ || хуезы{{{псалъэпкъ}}}ыгъа
|-
| блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ || хуезымы{{{псалъэпкъ}}}ыгъа
|-
| къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ || хуезы{{{псалъэпкъ}}}ын
|-
| къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ || хуезымы{{{псалъэпкъ}}}ын
|-
| къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ || хуезы{{{псалъэпкъ}}}ыну
|-
| къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ || хуезымы{{{псалъэпкъ}}}ыну
|}

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! Зэлэжь (объектнэ) причастие (щхьэм иту) !! сэ  !! уэ !! абы !! дэ !! фэ !! абыхэм 
|-
| ит зэман - щыӀэныгъэ || хуес{{{псалъэпкъ}}} || хуеп{{{псалъэпкъ}}} || хури{{{псалъэпкъ}}} || хует{{{псалъэпкъ}}} || хуеф{{{псалъэпкъ}}} || хура{{{псалъэпкъ}}} 
|-
| ит зэман - щымыӀэныгъэ || хуезмы{{{псалъэпкъ}}} || хуумы{{{псалъэпкъ}}} || хуримы{{{псалъэпкъ}}} || хуедмы{{{псалъэпкъ}}} || хуевмы{{{псалъэпкъ}}} || хурамы{{{псалъэпкъ}}}
|-
| блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ || хуес{{{псалъэпкъ}}}а || хуеп{{{псалъэпкъ}}}а || хури{{{псалъэпкъ}}}а || хует{{{псалъэпкъ}}}а || хуеф{{{псалъэпкъ}}}а || хура{{{псалъэпкъ}}}а 
|-
| блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ || хуезмы{{{псалъэпкъ}}}а || хуумы{{{псалъэпкъ}}}а || хуримы{{{псалъэпкъ}}}а || хуедмы{{{псалъэпкъ}}}а || хуевмы{{{псалъэпкъ}}}а || хурамы{{{псалъэпкъ}}}а
|-
| блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ || хуес{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || хуеп{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || хури{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || хует{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || хуеф{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || хура{{{псалъэпкъ}}}ыгъа 
|-
| блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ || хуезмы{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || хуумы{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || хуримы{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || хуедмы{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || хуевмы{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || хурамы{{{псалъэпкъ}}}ыгъа 
|-
| къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ || хуес{{{псалъэпкъ}}}ын || хуеп{{{псалъэпкъ}}}ын || хури{{{псалъэпкъ}}}ын || хует{{{псалъэпкъ}}}ын || хуеф{{{псалъэпкъ}}}ын  || хура{{{псалъэпкъ}}}ын 
|-
| къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ || хуезмы{{{псалъэпкъ}}}ын || хуумы{{{псалъэпкъ}}}ын || хуримы{{{псалъэпкъ}}}ын || хуедмы{{{псалъэпкъ}}}ын || хуевмы{{{псалъэпкъ}}}ын  || хурамы{{{псалъэпкъ}}}ын
|-
| къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ || хуес{{{псалъэпкъ}}}ыну || хуеп{{{псалъэпкъ}}}ыну || хури{{{псалъэпкъ}}}ыну || хует{{{псалъэпкъ}}}ыну || хуеф{{{псалъэпкъ}}}ыну  || хура{{{псалъэпкъ}}}ыну 
|-
| къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ || хуезмы{{{псалъэпкъ}}}ыну || хуумы{{{псалъэпкъ}}}ыну || хуримы{{{псалъэпкъ}}}ыну || хуедмы{{{псалъэпкъ}}}ыну || хуевмы{{{псалъэпкъ}}}ыну  || хурамы{{{псалъэпкъ}}}ыну
|}

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! Зэлэжь (объектнэ) причастие (щхьэншэ) !! 
|-
| ит зэман - щыӀэныгъэ || хуе{{{псалъэпкъ}}}
|-
| ит зэман - щымыӀэныгъэ || хуемы{{{псалъэпкъ}}}
|-
| блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ || хуе{{{псалъэпкъ}}}а
|-
| блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ || хуемы{{{псалъэпкъ}}}а
|-
| блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ || хуе{{{псалъэпкъ}}}ыгъа
|-
| блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ || хуемы{{{псалъэпкъ}}}ыгъа
|-
| къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ || хуе{{{псалъэпкъ}}}ын
|-
| къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ || хуемы{{{псалъэпкъ}}}ын
|-
| къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ || хуе{{{псалъэпкъ}}}ыну
|-
| къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ || хуемы{{{псалъэпкъ}}}ыну
|}

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! Обстоятельственнэ причастиехэр !! сэ  !! уэ !! абы !! дэ !! фэ !! абыхэм
|-
! Лэжьыгъэм и къэхъукӀэр зыгъэбелджылы причастие !!  !!  !!  !!  !!  !! 
|-
| ит зэман - щыӀэныгъэ ||  зэрыхуес{{{псалъэпкъ}}} || зэрыхуеп{{{псалъэпкъ}}} || зэрыхури{{{псалъэпкъ}}} || зэрыхует{{{псалъэпкъ}}} || зэрыхуеф{{{псалъэпкъ}}}  || зэрыхура{{{псалъэпкъ}}} 
|-
| ит зэман - щымыӀэныгъэ || зэрыхуезмы{{{псалъэпкъ}}} || зэрыхуумы{{{псалъэпкъ}}} || зэрыхуримы{{{псалъэпкъ}}} || зэрыхуедмы{{{псалъэпкъ}}} || зэрыхуевмы{{{псалъэпкъ}}} ||  зэрыхурамы{{{псалъэпкъ}}}
|-
| блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ ||  зэрыхуес{{{псалъэпкъ}}}а || зэрыхуеп{{{псалъэпкъ}}}а || зэрыхури{{{псалъэпкъ}}}а || зэрыхует{{{псалъэпкъ}}}а || зэрыхуеф{{{псалъэпкъ}}}а || зэрыхура{{{псалъэпкъ}}}а 
|-
| блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ ||  зэрыхуезмы{{{псалъэпкъ}}}а || зэрыхуумы{{{псалъэпкъ}}}а || зэрыхуримы{{{псалъэпкъ}}}а || зэрыхуедмы{{{псалъэпкъ}}}а || зэрыхуевмы{{{псалъэпкъ}}}а || зэрыхуамы{{{псалъэпкъ}}}а 
|-
| блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ ||  зэрыхуес{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || зэрыхуеп{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || зэрыхури{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || зэрыхует{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || зэрыхуеф{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || зэрыхура{{{псалъэпкъ}}}ыгъа 
|-
| блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ ||  зэрыхуезмы{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || зэрыхуумы{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || зэрыхуримы{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || зэрыхуедмы{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || зэрыхуевмы{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || зэрыхурамы{{{псалъэпкъ}}}ыгъа 
|-
| къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ ||  зэрыхуес{{{псалъэпкъ}}}ын || зэрыхуеп{{{псалъэпкъ}}}ын || зэрыхури{{{псалъэпкъ}}}ын || зэрыхует{{{псалъэпкъ}}}ын || зэрыхуеф{{{псалъэпкъ}}}ын  || зэрыхура{{{псалъэпкъ}}}ын 
|-
| къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ ||  зэрыхуезмы{{{псалъэпкъ}}}ын || зэрыхуумы{{{псалъэпкъ}}}ын || зэрыхуримы{{{псалъэпкъ}}}ын || зэрыхуедмы{{{псалъэпкъ}}}ын || зэрыхуевмы{{{псалъэпкъ}}}ын  || зэрыхурамы{{{псалъэпкъ}}}ын
|-
| къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ ||  зэрыхуес{{{псалъэпкъ}}}ыну || зэрыхуеп{{{псалъэпкъ}}}ыну || зэрыхури{{{псалъэпкъ}}}ыну || зэрыхует{{{псалъэпкъ}}}ыну || зэрыхуеф{{{псалъэпкъ}}}ыну  || зэрыхура{{{псалъэпкъ}}}ыну 
|-
| къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ ||  зэрыхуезмы{{{псалъэпкъ}}}ыну || зэрыхуумы{{{псалъэпкъ}}}ыну || зэрыхуримы{{{псалъэпкъ}}}ыну || зэрыхуедмы{{{псалъэпкъ}}}ыну || зэрыхуевмы{{{псалъэпкъ}}}ыну  || зэрыхурамы{{{псалъэпкъ}}}ыну
|-
! Зэман/щӀыпӀэ зыгъэбелджылы причастие !!  !!  !!  !!  !!  !! 
|- 
| ит зэман - щыӀэныгъэ ||  щыхуес{{{псалъэпкъ}}} || щыхуеп{{{псалъэпкъ}}} || щыхури{{{псалъэпкъ}}} || щыхует{{{псалъэпкъ}}} || щыхуеф{{{псалъэпкъ}}}  || щыхура{{{псалъэпкъ}}} 
|-
| ит зэман - щымыӀэныгъэ || щыхуезмы{{{псалъэпкъ}}} || щыхуумы{{{псалъэпкъ}}} || щыхуримы{{{псалъэпкъ}}} || щыхуедмы{{{псалъэпкъ}}} || щыхуевмы{{{псалъэпкъ}}} ||  щыхурамы{{{псалъэпкъ}}}
|-
| блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ ||  щыхуес{{{псалъэпкъ}}}а || щыхуеп{{{псалъэпкъ}}}а || щыхури{{{псалъэпкъ}}}а || щыхует{{{псалъэпкъ}}}а || щыхуеф{{{псалъэпкъ}}}а || щыхура{{{псалъэпкъ}}}а 
|-
| блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ ||  щыхуезмы{{{псалъэпкъ}}}а || щыхуумы{{{псалъэпкъ}}}а || щыхуримы{{{псалъэпкъ}}}а || щыхуедмы{{{псалъэпкъ}}}а || щыхуевмы{{{псалъэпкъ}}}а || щыхурамы{{{псалъэпкъ}}}а 
|-
| блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ ||  щыхуес{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || щыхуеп{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || щыхури{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || щыхует{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || щыхуеф{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || щыхура{{{псалъэпкъ}}}ыгъа 
|-
| блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ ||  щыхуезмы{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || щыхуумы{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || щыхуримы{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || щыхуедмы{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || щыхуевмы{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || щыхурамы{{{псалъэпкъ}}}ыгъа 
|-
| къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ ||  щыхуес{{{псалъэпкъ}}}ын || щыхуеп{{{псалъэпкъ}}}ын || щыхури{{{псалъэпкъ}}}ын || щыхует{{{псалъэпкъ}}}ын || щыхуеф{{{псалъэпкъ}}}ын  || щыхура{{{псалъэпкъ}}}ын 
|-
| къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ ||  щыхуезмы{{{псалъэпкъ}}}ын || щыхуумы{{{псалъэпкъ}}}ын || щыхуримы{{{псалъэпкъ}}}ын || щыхуедмы{{{псалъэпкъ}}}ын || щыхуевмы{{{псалъэпкъ}}}ын  || щыхурамы{{{псалъэпкъ}}}ын
|-
| къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ ||  щыхуес{{{псалъэпкъ}}}ыну || щыхуеп{{{псалъэпкъ}}}ыну || щыхури{{{псалъэпкъ}}}ыну || щыхует{{{псалъэпкъ}}}ыну || щыхуеф{{{псалъэпкъ}}}ыну  || щыхура{{{псалъэпкъ}}}ыну 
|-
| къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ ||  щыхуезмы{{{псалъэпкъ}}}ыну || щыхуумы{{{псалъэпкъ}}}ыну || щыхуримы{{{псалъэпкъ}}}ыну || щыхуедмы{{{псалъэпкъ}}}ыну || щыхуевмы{{{псалъэпкъ}}}ыну  || щыхурамы{{{псалъэпкъ}}}ыну
|-
! ЩӀыпӀэ зыгъэбелджылы причастие !!  !!  !!  !!  !!  !! 
|-
| ит зэман - щыӀэныгъэ ||  здыхуес{{{псалъэпкъ}}} || здыхуеп{{{псалъэпкъ}}} || здыхури{{{псалъэпкъ}}} || здыхует{{{псалъэпкъ}}} || здыхуеф{{{псалъэпкъ}}}  || здыхура{{{псалъэпкъ}}} 
|-
| ит зэман - щымыӀэныгъэ || здыхуезмы{{{псалъэпкъ}}} || здыхуумы{{{псалъэпкъ}}} || здыхуримы{{{псалъэпкъ}}} || здыхуедмы{{{псалъэпкъ}}} || здыхуевмы{{{псалъэпкъ}}} ||  здыхурамы{{{псалъэпкъ}}}
|-
| блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ ||  здыхуес{{{псалъэпкъ}}}а || здыхуеп{{{псалъэпкъ}}}а || здыхури{{{псалъэпкъ}}}а || здыхует{{{псалъэпкъ}}}а || здыхуеф{{{псалъэпкъ}}}а || здыхура{{{псалъэпкъ}}}а 
|-
| блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ ||  здыхуезмы{{{псалъэпкъ}}}а || здыхуумы{{{псалъэпкъ}}}а || здыхуримы{{{псалъэпкъ}}}а || здыхуедмы{{{псалъэпкъ}}}а || здыхуевмы{{{псалъэпкъ}}}а || здыхурамы{{{псалъэпкъ}}}а 
|-
| блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ ||  здыхуес{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || здыхуеп{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || здыхури{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || здыхует{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || здыхуеф{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || здыхура{{{псалъэпкъ}}}ыгъа 
|-
| блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ ||  здэбъэдэзмы{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || здыхуумы{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || здыхуримы{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || здыхуедмы{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || здыхуевмы{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || здыхурамы{{{псалъэпкъ}}}ыгъа 
|-
| къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ ||  здыхуес{{{псалъэпкъ}}}ын || здыхуеп{{{псалъэпкъ}}}ын || здыхури{{{псалъэпкъ}}}ын || здыхует{{{псалъэпкъ}}}ын || здыхуеф{{{псалъэпкъ}}}ын  || здыхура{{{псалъэпкъ}}}ын 
|-
| къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ ||  здыхуезмы{{{псалъэпкъ}}}ын || здыхуумы{{{псалъэпкъ}}}ын || здыхуримы{{{псалъэпкъ}}}ын || здыхуедмы{{{псалъэпкъ}}}ын || здыхуевмы{{{псалъэпкъ}}}ын  || здыхурамы{{{псалъэпкъ}}}ын
|-
| къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ ||  здыхуес{{{псалъэпкъ}}}ыну || здыхуеп{{{псалъэпкъ}}}ыну || здыхури{{{псалъэпкъ}}}ыну || здыхует{{{псалъэпкъ}}}ыну || здыхуеф{{{псалъэпкъ}}}ыну  || здыхура{{{псалъэпкъ}}}ыну 
|-
| къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ ||  здыхуезмы{{{псалъэпкъ}}}ыну || здыхуумы{{{псалъэпкъ}}}ыну || здыхуримы{{{псалъэпкъ}}}ыну || здыхуедмы{{{псалъэпкъ}}}ыну || здыхуевмы{{{псалъэпкъ}}}ыну  || здыхурамы{{{псалъэпкъ}}}ыну
|-
! Щхьэусыгъуэ, мурад зыгъэбелджылы причастие !!  !!  !!  !!  !!  !! 
|-
| ит зэман - щыӀэныгъэ ||  щӀыхуес{{{псалъэпкъ}}} || щӀыхуеп{{{псалъэпкъ}}} || щӀыхури{{{псалъэпкъ}}} || щӀыхует{{{псалъэпкъ}}} || щӀыхуеф{{{псалъэпкъ}}}  || щӀыхура{{{псалъэпкъ}}} 
|-
| ит зэман - щымыӀэныгъэ || щӀыхуезмы{{{псалъэпкъ}}} || щӀыхуумы{{{псалъэпкъ}}} || щӀыхуримы{{{псалъэпкъ}}} || щӀыхуедмы{{{псалъэпкъ}}} || щӀыхуевмы{{{псалъэпкъ}}} ||  щӀыхурамы{{{псалъэпкъ}}}
|-
| блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ ||  щӀыхуес{{{псалъэпкъ}}}а || щӀыхуеп{{{псалъэпкъ}}}а || щӀыхури{{{псалъэпкъ}}}а || щӀыхует{{{псалъэпкъ}}}а || щӀыхуеф{{{псалъэпкъ}}}а || щӀыхура{{{псалъэпкъ}}}а 
|-
| блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ ||  щӀыхуезмы{{{псалъэпкъ}}}а || щӀыхуумы{{{псалъэпкъ}}}а || щӀыхуримы{{{псалъэпкъ}}}а || щӀыхуедмы{{{псалъэпкъ}}}а || щӀыхуевмы{{{псалъэпкъ}}}а || щӀыхурамы{{{псалъэпкъ}}}а 
|-
| блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ ||  щӀыхуес{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || щӀыхуеп{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || щӀыхури{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || щӀыхует{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || щӀыхуеф{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || щӀыхура{{{псалъэпкъ}}}ыгъа 
|-
| блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ ||  щӀыхуезмы{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || щӀыхуумы{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || щӀыхуримы{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || щӀыхуедмы{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || щӀыхуевмы{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || щӀыхурамы{{{псалъэпкъ}}}ыгъа 
|-
| къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ ||  щӀыхуес{{{псалъэпкъ}}}ын || щӀыхуеп{{{псалъэпкъ}}}ын || щӀыхури{{{псалъэпкъ}}}ын || щӀыхует{{{псалъэпкъ}}}ын || щӀыхуеф{{{псалъэпкъ}}}ын  || щӀыхура{{{псалъэпкъ}}}ын 
|-
| къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ ||  щӀыхуезмы{{{псалъэпкъ}}}ын || щӀыхуумы{{{псалъэпкъ}}}ын || щӀыхуримы{{{псалъэпкъ}}}ын || щӀыхуедмы{{{псалъэпкъ}}}ын || щӀыхуевмы{{{псалъэпкъ}}}ын  || щӀыхурамы{{{псалъэпкъ}}}ын
|-
| къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ ||  щӀыхуес{{{псалъэпкъ}}}ыну || щӀыхуеп{{{псалъэпкъ}}}ыну || щӀыхури{{{псалъэпкъ}}}ыну || щӀыхует{{{псалъэпкъ}}}ыну || щӀыхуеф{{{псалъэпкъ}}}ыну  || щӀыхура{{{псалъэпкъ}}}эну 
|-
| къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ ||  щӀыхуезмы{{{псалъэпкъ}}}ыну || щӀыхуумы{{{псалъэпкъ}}}ыну || щӀыхуримы{{{псалъэпкъ}}}ыну || щӀыхуедмы{{{псалъэпкъ}}}ыну || щӀыхуевмы{{{псалъэпкъ}}}ыну  || щӀыхурамы{{{псалъэпкъ}}}ыну
|}

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! Деепричастиехэр !! сэ  !! уэ !! абы !! дэ !! фэ !! абыхэм
|-
| ит зэман - щыӀэныгъэ || хуес{{{псалъэпкъ}}}у || хуеп{{{псалъэпкъ}}}у || хури{{{псалъэпкъ}}}у || хует{{{псалъэпкъ}}}у || хуеф{{{псалъэпкъ}}}у || хура{{{псалъэпкъ}}}у 
|-
| ит зэман - щымыӀэныгъэ || хуезмы{{{псалъэпкъ}}}у || хуумы{{{псалъэпкъ}}}у || хуримы{{{псалъэпкъ}}}у || хуедмы{{{псалъэпкъ}}}у || хуевмы{{{псалъэпкъ}}}у || хурамы{{{псалъэпкъ}}}у 
|-
| блэкӀа зэман - щыӀэныгъэ || хуес{{{псалъэпкъ}}}ауэ || хуеп{{{псалъэпкъ}}}ауэ || хури{{{псалъэпкъ}}}ауэ || хует{{{псалъэпкъ}}}ауэ || хуеф{{{псалъэпкъ}}}ауэ || хура{{{псалъэпкъ}}}ауэ 
|-
| блэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ || хуезмы{{{псалъэпкъ}}}ауэ || хуумы{{{псалъэпкъ}}}ауэ || хуримы{{{псалъэпкъ}}}ауэ || хуедмы{{{псалъэпкъ}}}ауэ || хуевмы{{{псалъэпкъ}}}ауэ || хурамы{{{псалъэпкъ}}}ауэ 
|-
| урэ-кӀэ деепричастие - щыӀэныгъэ || хуес{{{псалъэпкъ}}}урэ || хуеп{{{псалъэпкъ}}}урэ || хури{{{псалъэпкъ}}}урэ || хует{{{псалъэпкъ}}}урэ || хуеф{{{псалъэпкъ}}}урэ || хура{{{псалъэпкъ}}}урэ 
|-
| урэ-кӀэ деепричастие - щымыӀэныгъэ || хуезмы{{{псалъэпкъ}}}урэ || хуумы{{{псалъэпкъ}}}урэ || хуримы{{{псалъэпкъ}}}урэ || хуедмы{{{псалъэпкъ}}}урэ || хуевмы{{{псалъэпкъ}}}урэ || хурамы{{{псалъэпкъ}}}урэ
|}

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! Прямой дополненэ -- ит зэман щыӀэныгъэ фащэ !! !! !!  Прямой Дополненэ!! !! !!
|-
! !! сэ  !! уэ !! ар !! дэ !! фэ !! ахэр
|-
! Подлежащэ !! !! !! !! !! !! 
|-
| '''сэ''' || || ухузо{{{псалъэпкъ}}} || хузо{{{псалъэпкъ}}} ||  || фхузо{{{псалъэпкъ}}} || яхузо{{{псалъэпкъ}}} 
|-
| '''уэ''' || схубо{{{псалъэпкъ}}} ||  || хубо{{{псалъэпкъ}}}  || тхубо{{{псалъэпкъ}}} ||  || яхубо{{{псалъэпкъ}}} 
|-
| '''ар''' ||  схуре{{{псалъэпкъ}}} ||  пхуре{{{псалъэпкъ}}} || хуре{{{псалъэпкъ}}} || тхуре{{{псалъэпкъ}}}  || фхуре{{{псалъэпкъ}}} || яхуре{{{псалъэпкъ}}} 
|-
| '''дэ''' ||   || ухудо{{{псалъэпкъ}}} || худо{{{псалъэпкъ}}} ||   || фхудо{{{псалъэпкъ}}} || яхудо{{{псалъэпкъ}}}
|-
| '''фэ''' || схуво{{{псалъэпкъ}}} || || хуво{{{псалъэпкъ}}} || тхуво{{{псалъэпкъ}}} || || яхуво{{{псалъэпкъ}}}
|-
| '''ахэр''' ||  схура{{{псалъэпкъ}}} || пхура{{{псалъэпкъ}}} || хура{{{псалъэпкъ}}} || тхура{{{псалъэпкъ}}} || фхура{{{псалъэпкъ}}}  || яхура{{{псалъэпкъ}}}
|}

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! Прямой дополненэ -- фащэ псори (ит зэман щыӀэныгъэ фащэм нэгъуэщӀ) !! !! !! Прямой Дополненэ !! !! !!
|-
! !! сэ  !! уэ !! ар !! дэ !! фэ !! ахэр
|-
! Подлежащэ !! !! !! !! !! !! 
|-
| '''сэ''' || || пхуес{{{псалъэпкъ}}} || хуес{{{псалъэпкъ}}} ||  || фхуес{{{псалъэпкъ}}} || яхуес{{{псалъэпкъ}}} 
|-
| '''уэ''' || схуеп{{{псалъэпкъ}}} ||  || хуеп{{{псалъэпкъ}}}  || тхуеп{{{псалъэпкъ}}} ||  || яхуеп{{{псалъэпкъ}}} 
|-
| '''ар''' ||  схури{{{псалъэпкъ}}} ||  пхури{{{псалъэпкъ}}} || хури{{{псалъэпкъ}}} || тхури{{{псалъэпкъ}}}  || фхури{{{псалъэпкъ}}} || яхури{{{псалъэпкъ}}} 
|-
| '''дэ''' ||   || пхует{{{псалъэпкъ}}} || хует{{{псалъэпкъ}}} ||   || фхует{{{псалъэпкъ}}} || яхует{{{псалъэпкъ}}}
|-
| '''фэ''' || схуеф{{{псалъэпкъ}}} || || хуеф{{{псалъэпкъ}}} || тхуеф{{{псалъэпкъ}}} || || яхуеф{{{псалъэпкъ}}}
|-
| '''ахэр''' ||  схура{{{псалъэпкъ}}} || пхура{{{псалъэпкъ}}} || хура{{{псалъэпкъ}}} || тхура{{{псалъэпкъ}}} || фхура{{{псалъэпкъ}}}  || яхура{{{псалъэпкъ}}}
|}

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! !!  !! -ы-кӀэ цӀэ склоненэм и фащэхэр !!  !! 
|-
! !! Закъуэ бжьыгъэ  !! !! Куэд бжьыгъэ  !! 
|-
| || '''Мыбелджылы''' || '''Белджылы''' || '''Мыбелджылы''' || '''Белджылы'''
|-
| '''Именительнэ:''' || [{{{псалъэпкъ}}}] || [{{{псалъэпкъ}}}]ыр || -- || [{{{псалъэпкъ}}}]хэр
|-
| '''Эргативнэ:''' || [{{{псалъэпкъ}}}] || [{{{псалъэпкъ}}}]ым || --  || [{{{псалъэпкъ}}}]хэм
|-
| '''Послеложнэ:''' || [{{{псалъэпкъ}}}]кӀэ || [{{{псалъэпкъ}}}]ымкӀэ || [{{{псалъэпкъ}}}]хэкӀэ || [{{{псалъэпкъ}}}]хэмкӀэ
|-
| '''Обстоятельственнэ:''' || [{{{псалъэпкъ}}}]у || [{{{псалъэпкъ}}}]ырауэ || [{{{псалъэпкъ}}}]хэу || [{{{псалъэпкъ}}}]хэрауэ
|}

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! !!  !! -а-кӀэ цӀэ склоненэм и фащэхэр !!  !! 
|-
! !! Закъуэ бжьыгъэ  !! !! Куэд бжьыгъэ  !! 
|-
| || '''Мыбелджылы''' || '''Белджылы''' || '''Мыбелджылы''' || '''Белджылы'''
|-
| '''Именительнэ:''' || [{{{псалъэпкъ}}}]а || [{{{псалъэпкъ}}}]ар || -- || [{{{псалъэпкъ}}}]ахэр
|-
| '''Эргативнэ:''' || [{{{псалъэпкъ}}}]а || [{{{псалъэпкъ}}}]ам || --  || [{{{псалъэпкъ}}}]ахэм
|-
| '''Послеложнэ:''' || [{{{псалъэпкъ}}}]акӀэ || [{{{псалъэпкъ}}}]амкӀэ || [{{{псалъэпкъ}}}]ахэкӀэ || [{{{псалъэпкъ}}}]ахэмкӀэ
|-
| '''Обстоятельственнэ:''' || [{{{псалъэпкъ}}}]ауэ || [{{{псалъэпкъ}}}]арауэ || [{{{псалъэпкъ}}}]ахэу || [{{{псалъэпкъ}}}]ахэрауэ
|}

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! !!  !! -ын-кӀэ цӀэ склоненэм и фащэхэр !!  !! 
|-
! !! Закъуэ бжьыгъэ  !! !! Куэд бжьыгъэ  !! 
|-
| || '''Мыбелджылы''' || '''Белджылы''' || '''Мыбелджылы''' || '''Белджылы'''
|-
| '''Именительнэ:''' || [{{{псалъэпкъ}}}]ын || [{{{псалъэпкъ}}}]ыныр || -- || [{{{псалъэпкъ}}}]ынхэр
|-
| '''Эргативнэ:''' || [{{{псалъэпкъ}}}]ын || [{{{псалъэпкъ}}}]ыным || --  || [{{{псалъэпкъ}}}]ынхэм
|-
| '''Послеложнэ:''' || [{{{псалъэпкъ}}}]ынкӀэ || [{{{псалъэпкъ}}}]ынымкӀэ || [{{{псалъэпкъ}}}]ынхэкӀэ || [{{{псалъэпкъ}}}]ынхэмкӀэ
|-
| '''Обстоятельственнэ:'' || [{{{псалъэпкъ}}}]ыну || [{{{псалъэпкъ}}}]ынырауэ || [{{{псалъэпкъ}}}]ынхэу || [{{{псалъэпкъ}}}]ынхэрауэ
|}

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! !!  !!  -ыну-кӀэ цӀэ склоненэм и фащэхэр !!  !! 
|-
! !! Закъуэ бжьыгъэ  !! !! Куэд бжьыгъэ  !! 
|-
| || '''Мыбелджылы''' || '''Белджылы''' || '''Мыбелджылы''' || '''Белджылы'''
|-
| '''Именительнэ:''' || [{{{псалъэпкъ}}}]ыну || [{{{псалъэпкъ}}}]ынур || -- || [{{{псалъэпкъ}}}]ынухэр
|-
| '''Эргативнэ:''' || [{{{псалъэпкъ}}}]ыну || [{{{псалъэпкъ}}}]ынум || --  || [{{{псалъэпкъ}}}]ынухэм
|-
| '''Послеложнэ:''' || [{{{псалъэпкъ}}}]ынукӀэ || [{{{псалъэпкъ}}}]ынумкӀэ || [{{{псалъэпкъ}}}]ынухэкӀэ || [{{{псалъэпкъ}}}]ынухэмкӀэ
|-
| '''Обстоятельственнэ:''' || [{{{псалъэпкъ}}}]ынууэ || [{{{псалъэпкъ}}}]ынурауэ || [{{{псалъэпкъ}}}]ынухэу || [{{{псалъэпкъ}}}]ынухэрауэ
|}
&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>jq1rjvxc14e71p9zevgst44di3yktx9</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>130371</id>
      <parentid>130370</parentid>
      <timestamp>2026-11-11T05:33:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rhdkabardian</username>
        <id>5</id>
      </contributor>
      <origin>130371</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="71439" sha1="hb9wegeg0dnki90cbp3q11g2f05gosp" xml:space="preserve">&lt;!-- Template:спр-лъэӏ-хуе-дбд-ы --&gt;

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! Инфинитив (масдар) !!
|-
| щыӀэныгъэ: || хуе{{{псалъэпкъ}}}ын
|-
| щымыӀэныгъэ: || хуемы{{{псалъэпкъ}}}ын
|}

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! Инфинитив (масдар) щхьэкӀэ зэхъуэкӀа !! сэ  !! уэ !! абы !! дэ !! фэ !! абыхэм 
|-
| щыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}ын || хуеп{{{псалъэпкъ}}}ын || хури{{{псалъэпкъ}}}ын || хует{{{псалъэпкъ}}}ын || хуеф{{{псалъэпкъ}}}ын || хура{{{псалъэпкъ}}}ын
|-
| щымыӀэныгъэ: || хуезмы{{{псалъэпкъ}}}ын || хуумы{{{псалъэпкъ}}}ын || хуримы{{{псалъэпкъ}}}ын || хуедмы{{{псалъэпкъ}}}ын || хуевмы{{{псалъэпкъ}}}ын || хурамы{{{псалъэпкъ}}}ын
|}

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! Унафэ наклоненэ !! уэ !! фэ 
|-
| щыӀэныгъэ: || хуе{{{псалъэпкъ}}}! || хуеф{{{псалъэпкъ}}}!
|-
| щымыӀэныгъэ: || хуумы{{{псалъэпкъ}}}! || хуевмы{{{псалъэпкъ}}}!
|}

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! Ре-кӀэ унафэ наклоненэ !! сэ  !! уэ !! абы !! дэ !! фэ !! абыхэм 
|-
| щыӀэныгъэ: || сыхуре{{{псалъэпкъ}}} || ухуре{{{псалъэпкъ}}} || хурыре{{{псалъэпкъ}}} || дыхуре{{{псалъэпкъ}}} || фыхуре{{{псалъэпкъ}}} || хурыре{{{псалъэпкъ}}}
|-
| щымыӀэныгъэ: || сыхуремы{{{псалъэпкъ}}} || ухуремы{{{псалъэпкъ}}} || хурыремы{{{псалъэпкъ}}} || дыхуремы{{{псалъэпкъ}}} || фыхуремы{{{псалъэпкъ}}} || хурыремы{{{псалъэпкъ}}}
|}

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! ЗэраӀуатэ наклоненэ !! сэ  !! уэ !! абы !! дэ !! фэ !! абыхэм 
|-
| ит зэман – щыӀэныгъэ: || хузо{{{псалъэпкъ}}}(ыр) ||хубо{{{псалъэпкъ}}}(ыр) || хуре{{{псалъэпкъ}}}(ыр) || худо{{{псалъэпкъ}}}(ыр) || хуво{{{псалъэпкъ}}}(ыр) || хура{{{псалъэпкъ}}}(ыр)
|-
| ит зэман – щымыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}ыркъым || хуеп{{{псалъэпкъ}}}ыркъым || хури{{{псалъэпкъ}}}ыркъым || хует{{{псалъэпкъ}}}ыркъым || хуеф{{{псалъэпкъ}}}ыркъым || хура{{{псалъэпкъ}}}ыркъым
|-
| блэкӀа зэфӀэмыкӀа зэман (имперфект) – щыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}ырт || хуеп{{{псалъэпкъ}}}ырт || хури{{{псалъэпкъ}}}ырт || хует{{{псалъэпкъ}}}ырт || хуеф{{{псалъэпкъ}}}ырт || хура{{{псалъэпкъ}}}ырт
|-
| блэкӀа зэфӀэмыкӀа зэман (имперфект) – щымыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}ыртэкъым || хуеп{{{псалъэпкъ}}}ыртэкъым || хури{{{псалъэпкъ}}}ыртэкъым || хует{{{псалъэпкъ}}}ыртэкъым || хуеф{{{псалъэпкъ}}}ыртэкъым || хура{{{псалъэпкъ}}}ыртэкъым
|-
| блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}ащ || хуеп{{{псалъэпкъ}}}ащ || хури{{{псалъэпкъ}}}ащ || хует{{{псалъэпкъ}}}ащ || хуеф{{{псалъэпкъ}}}ащ || хура{{{псалъэпкъ}}}ащ 
|-
| блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}акъым || хуеп{{{псалъэпкъ}}}акъым || хури{{{псалъэпкъ}}}акъым || хует{{{псалъэпкъ}}}акъым || хуеф{{{псалъэпкъ}}}акъым || хура{{{псалъэпкъ}}}акъым
|-
| блэкӀа зэфӀэкӀа и пэ ит зэман (плюс квамперфект) – щыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}ат || хуеп{{{псалъэпкъ}}}ат || хури{{{псалъэпкъ}}}ат || хует{{{псалъэпкъ}}}ат || хуеф{{{псалъэпкъ}}}ат || хура{{{псалъэпкъ}}}ат 
|-
| блэкӀа зэфӀэкӀа и пэ ит зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}атэкъым || хуеп{{{псалъэпкъ}}}атэкъым || хури{{{псалъэпкъ}}}атэкъым || хует{{{псалъэпкъ}}}атэкъым || хуеф{{{псалъэпкъ}}}атэкъым || хура{{{псалъэпкъ}}}атэкъым 
|-
| блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман – щыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}ыгъащ || хуеп{{{псалъэпкъ}}}ыгъащ || хури{{{псалъэпкъ}}}ыгъащ || хует{{{псалъэпкъ}}}ыгъащ || хуеф{{{псалъэпкъ}}}ыгъащ || хура{{{псалъэпкъ}}}ыгъащ 
|-
| блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман – щымыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}ыгъакъым || хуеп{{{псалъэпкъ}}}ыгъакъым || хури{{{псалъэпкъ}}}ыгъакъым || хует{{{псалъэпкъ}}}ыгъакъым || хуеф{{{псалъэпкъ}}}ыгъакъым || хура{{{псалъэпкъ}}}ыгъакъым 
|-
| блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа и пэ ит зэман – щыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}ыгъат || хуеп{{{псалъэпкъ}}}ыгъат || хури{{{псалъэпкъ}}}ыгъат || хует{{{псалъэпкъ}}}ыгъат || хуеф{{{псалъэпкъ}}}ыгъат || хура{{{псалъэпкъ}}}ыгъат 
|-
| блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа и пэ ит зэман – щымыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}ыгъатэкъым || хуеп{{{псалъэпкъ}}}ыгъатэкъым || хури{{{псалъэпкъ}}}ыгъатэкъым || хует{{{псалъэпкъ}}}ыгъатэкъым || хуеф{{{псалъэпкъ}}}ыгъатэкъым || хура{{{псалъэпкъ}}}ыгъатэкъым 
|-
| блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман I – щыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}щ || хуеп{{{псалъэпкъ}}}щ || хури{{{псалъэпкъ}}}щ || хует{{{псалъэпкъ}}}щ || хуеф{{{псалъэпкъ}}}щ || хура{{{псалъэпкъ}}}щ 
|-
| блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман I – щымыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}къым || хуеп{{{псалъэпкъ}}}къым || хури{{{псалъэпкъ}}}къым || хует{{{псалъэпкъ}}}къым || хуеф{{{псалъэпкъ}}}къым || хура{{{псалъэпкъ}}}къым 
|-
| блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман II – щыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}т || хуеп{{{псалъэпкъ}}}т || хури{{{псалъэпкъ}}}т || хует{{{псалъэпкъ}}}т || хуеф{{{псалъэпкъ}}}т || хура{{{псалъэпкъ}}}т 
|-
| блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман II – щымыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}тэкъым || хуеп{{{псалъэпкъ}}}тэкъым || хури{{{псалъэпкъ}}}тэкъым || хует{{{псалъэпкъ}}}тэкъым || хуеф{{{псалъэпкъ}}}тэкъым || хура{{{псалъэпкъ}}}тэкъым 
|-
| къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}ынщ || хуеп{{{псалъэпкъ}}}ынщ || хури{{{псалъэпкъ}}}ынщ || хует{{{псалъэпкъ}}}ынщ || хуеф{{{псалъэпкъ}}}ынщ || хура{{{псалъэпкъ}}}ынщ 
|-
| къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}ынкъым || хуеп{{{псалъэпкъ}}}ынкъым || хури{{{псалъэпкъ}}}ынкъым || хует{{{псалъэпкъ}}}ынкъым || хуеф{{{псалъэпкъ}}}ынкъым || хура{{{псалъэпкъ}}}ынкъым 
|-
| къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}ынущ || хуеп{{{псалъэпкъ}}}ынущ || хури{{{псалъэпкъ}}}ынущ || хует{{{псалъэпкъ}}}ынущ || хуеф{{{псалъэпкъ}}}ынущ || хура{{{псалъэпкъ}}}ынущ 
|-
| къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}ынукъым || хуеп{{{псалъэпкъ}}}ынукъым || хури{{{псалъэпкъ}}}ынукъым || хует{{{псалъэпкъ}}}ынукъым || хуеф{{{псалъэпкъ}}}ынукъым || хура{{{псалъэпкъ}}}ынукъым 
|}

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! ЗэрыупщӀэ наклоненэ !! сэ  !! уэ !! абы !! дэ !! фэ !! абыхэм 
|-
| ит зэман – щыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}рэ || хуеп{{{псалъэпкъ}}}рэ || хури{{{псалъэпкъ}}}рэ || хует{{{псалъэпкъ}}}рэ || хуеф{{{псалъэпкъ}}}рэ || хура{{{псалъэпкъ}}}рэ 
|-
| ит зэман – щымыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}ыркъэ || хуеп{{{псалъэпкъ}}}ыркъэ || хури{{{псалъэпкъ}}}ыркъэ || хует{{{псалъэпкъ}}}ыркъэ || хуеф{{{псалъэпкъ}}}ыркъэ || хура{{{псалъэпкъ}}}ыркъэ 
|-
| блэкӀа зэфӀэмыкӀа зэман (имперфект) – щыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}ырт || хуеп{{{псалъэпкъ}}}ырт || хури{{{псалъэпкъ}}}ырт || хует{{{псалъэпкъ}}}ырт || хуеф{{{псалъэпкъ}}}ырт || хура{{{псалъэпкъ}}}ырт
|-
| блэкӀа зэфӀэмыкӀа зэман (имперфект) – щымыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}ыртэкъэ || хуеп{{{псалъэпкъ}}}ыртэкъэ || хури{{{псалъэпкъ}}}ыртэкъэ || хует{{{псалъэпкъ}}}ыртэкъэ || хуеф{{{псалъэпкъ}}}ыртэкъэ || хура{{{псалъэпкъ}}}ыртэкъэ
|-
| блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}а || хуеп{{{псалъэпкъ}}}а || хури{{{псалъэпкъ}}}а || хует{{{псалъэпкъ}}}а || хуеф{{{псалъэпкъ}}}а || хура{{{псалъэпкъ}}}а
|-
| блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}акъэ || хуеп{{{псалъэпкъ}}}акъэ || хури{{{псалъэпкъ}}}акъэ || хует{{{псалъэпкъ}}}акъэ || хуеф{{{псалъэпкъ}}}акъэ || хура{{{псалъэпкъ}}}акъэ 
|-
| блэкӀа зэфӀэкӀа и пэ ит зэман (плюс квамперфект) – щыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}ат || хуеп{{{псалъэпкъ}}}ат || хури{{{псалъэпкъ}}}ат || хует{{{псалъэпкъ}}}ат || хуеф{{{псалъэпкъ}}}ат || хура{{{псалъэпкъ}}}ат 
|-
| блэкӀа зэфӀэкӀа и пэ ит зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}атэкъэ || хуеп{{{псалъэпкъ}}}атэкъэ || хури{{{псалъэпкъ}}}атэкъэ || хует{{{псалъэпкъ}}}атэкъэ || хуеф{{{псалъэпкъ}}}атэкъэ || хура{{{псалъэпкъ}}}атэкъэ 
|-
| блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман – щыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || хуеп{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || хури{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || хует{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || хуеф{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || хура{{{псалъэпкъ}}}ыгъа 
|-
| блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман – щымыӀыныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}ыгъакъэ || хуеп{{{псалъэпкъ}}}ыгъакъэ || хури{{{псалъэпкъ}}}ыгъакъэ || хует{{{псалъэпкъ}}}ыгъакъэ || хуеф{{{псалъэпкъ}}}ыгъакъэ || хура{{{псалъэпкъ}}}ыгъакъэ 
|-
| блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа и пэ ит зэман – щыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}ыгъат || хуеп{{{псалъэпкъ}}}ыгъат || хури{{{псалъэпкъ}}}ыгъат || хует{{{псалъэпкъ}}}ыгъат || хуеф{{{псалъэпкъ}}}ыгъат || хура{{{псалъэпкъ}}}ыгъат 
|-
| блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа и пэ ит зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}ыгъатэкъэ || хуеп{{{псалъэпкъ}}}ыгъатэкъэ || хури{{{псалъэпкъ}}}ыгъатэкъэ || хует{{{псалъэпкъ}}}ыгъатэкъэ || хуеф{{{псалъэпкъ}}}ыгъатэкъэ || хура{{{псалъэпкъ}}}ыгъатэкъэ 
|-
| блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман I – щыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}} || хуеп{{{псалъэпкъ}}} || хури{{{псалъэпкъ}}} || хует{{{псалъэпкъ}}} || хуеф{{{псалъэпкъ}}} || хура{{{псалъэпкъ}}} 
|-
| блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман I – щымыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}къэ || хуеп{{{псалъэпкъ}}}къэ || хури{{{псалъэпкъ}}}къэ || хует{{{псалъэпкъ}}}къэ || хуеф{{{псалъэпкъ}}}къэ || хура{{{псалъэпкъ}}}къэ 
|-
| блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман II – щыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}т || хуеп{{{псалъэпкъ}}}т || хури{{{псалъэпкъ}}}т || хует{{{псалъэпкъ}}}т || хуеф{{{псалъэпкъ}}}т || хура{{{псалъэпкъ}}}т 
|-
| блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман II – щымыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}тэкъэ || хуеп{{{псалъэпкъ}}}тэкъэ || хури{{{псалъэпкъ}}}тэкъэ || хует{{{псалъэпкъ}}}тэкъэ || хуеф{{{псалъэпкъ}}}тэкъэ || хура{{{псалъэпкъ}}}тэкъэ 
|-
| къэкӀуэну  мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}ын || хуеп{{{псалъэпкъ}}}ын || хури{{{псалъэпкъ}}}ын || хует{{{псалъэпкъ}}}ын || хуеф{{{псалъэпкъ}}}ын || хура{{{псалъэпкъ}}}ын 
|-
| къэкӀуэну  мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}ынкъэ || хуеп{{{псалъэпкъ}}}ынкъэ || хури{{{псалъэпкъ}}}ынкъэ || хует{{{псалъэпкъ}}}ынкъэ || хуеф{{{псалъэпкъ}}}ынкъэ || хура{{{псалъэпкъ}}}ынкъэ 
|-
| къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}ыну || хуеп{{{псалъэпкъ}}}ыну || хури{{{псалъэпкъ}}}ыну || хует{{{псалъэпкъ}}}ыну || хуеф{{{псалъэпкъ}}}ыну || хура{{{псалъэпкъ}}}ыну 
|-
| къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}ынукъэ || хуеп{{{псалъэпкъ}}}ынукъэ || хури{{{псалъэпкъ}}}ынукъэ || хует{{{псалъэпкъ}}}ынукъэ || хуеф{{{псалъэпкъ}}}ынукъэ || хура{{{псалъэпкъ}}}ынукъэ 
|}

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! условнэ ипэжыпӀэкӀэ щыӀэ наклоненэ !! сэ  !! уэ !! абы !! дэ !! фэ !! абыхэм 
|-
| ит зэман – щыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}мэ || хуеп{{{псалъэпкъ}}}мэ || хури{{{псалъэпкъ}}}мэ || хует{{{псалъэпкъ}}}мэ || хуеф{{{псалъэпкъ}}}мэ || хура{{{псалъэпкъ}}}мэ 
|-
| ит зэман – щымыӀэныгъэ: || хуезмы{{{псалъэпкъ}}}мэ || хуумы{{{псалъэпкъ}}}мэ || хуримы{{{псалъэпкъ}}}мэ || хуедмы{{{псалъэпкъ}}}мэ || хуевмы{{{псалъэпкъ}}}мэ || хурамы{{{псалъэпкъ}}}мэ 
|-
| блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}амэ || хуеп{{{псалъэпкъ}}}амэ || хури{{{псалъэпкъ}}}амэ || хует{{{псалъэпкъ}}}амэ || хуеф{{{псалъэпкъ}}}амэ || хура{{{псалъэпкъ}}}амэ 
|-
| блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ: || хуезмы{{{псалъэпкъ}}}амэ || хуумы{{{псалъэпкъ}}}амэ || хуримы{{{псалъэпкъ}}}амэ || хуедмы{{{псалъэпкъ}}}амэ || хуевмы{{{псалъэпкъ}}}амэ || хурамы{{{псалъэпкъ}}}амэ 
|-
| блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект)– щыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}ыгъамэ || хуеп{{{псалъэпкъ}}}ыгъамэ || хури{{{псалъэпкъ}}}ыгъамэ || хует{{{псалъэпкъ}}}ыгъамэ || хуеф{{{псалъэпкъ}}}ыгъамэ || хура{{{псалъэпкъ}}}ыгъамэ 
|-
| блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ: || хуезмы{{{псалъэпкъ}}}ыгъамэ || хуумы{{{псалъэпкъ}}}ыгъамэ || хуримы{{{псалъэпкъ}}}ыгъамэ || хуедмы{{{псалъэпкъ}}}ыгъамэ || хуевмы{{{псалъэпкъ}}}ыгъамэ || хурамы{{{псалъэпкъ}}}ыгъамэ 
|-
| къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}ынмэ || хуеп{{{псалъэпкъ}}}ынмэ || хури{{{псалъэпкъ}}}ынмэ || хует{{{псалъэпкъ}}}ынмэ || хуеф{{{псалъэпкъ}}}ынмэ || хура{{{псалъэпкъ}}}ынмэ 
|-
| къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ: || хуезмы{{{псалъэпкъ}}}ынмэ || хуумы{{{псалъэпкъ}}}ынмэ || хуримы{{{псалъэпкъ}}}ынмэ || хуедмы{{{псалъэпкъ}}}ынмэ || хуевмы{{{псалъэпкъ}}}ынмэ || хурамы{{{псалъэпкъ}}}ынмэ 
|-
| къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}ынумэ || хуеп{{{псалъэпкъ}}}ынумэ || хури{{{псалъэпкъ}}}ынумэ || хует{{{псалъэпкъ}}}ынумэ || хуеф{{{псалъэпкъ}}}ынумэ || хура{{{псалъэпкъ}}}ынумэ 
|-
| къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ: || хуезмы{{{псалъэпкъ}}}ынумэ || хуумы{{{псалъэпкъ}}}ынумэ || хуримы{{{псалъэпкъ}}}ынумэ || хуедмы{{{псалъэпкъ}}}ынумэ || хуевмы{{{псалъэпкъ}}}ынумэ || хурамы{{{псалъэпкъ}}}ынумэ 
|}

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! условнэ ипэжыпӀэкӀэ щымыӀэ наклоненэ !! сэ  !! уэ !! абы !! дэ !! фэ !! абыхэм 
|-
| ит зэман – щыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}тэмэ || хуеп{{{псалъэпкъ}}}тэмэ || хури{{{псалъэпкъ}}}тэмэ || хует{{{псалъэпкъ}}}тэмэ || хуеф{{{псалъэпкъ}}}тэмэ || хура{{{псалъэпкъ}}}тэмэ 
|-
| ит зэман – щымыӀэныгъэ: || хуезмы{{{псалъэпкъ}}}тэмэ || хуумы{{{псалъэпкъ}}}тэмэ || хуримы{{{псалъэпкъ}}}тэмэ || хуедмы{{{псалъэпкъ}}}тэмэ || хуевмы{{{псалъэпкъ}}}тэмэ || хурамы{{{псалъэпкъ}}}тэмэ 
|-
| блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}атэмэ || хуеп{{{псалъэпкъ}}}атэмэ || хури{{{псалъэпкъ}}}атэмэ || хует{{{псалъэпкъ}}}атэмэ || хуеф{{{псалъэпкъ}}}атэмэ || хура{{{псалъэпкъ}}}атэмэ 
|-
| блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ: || хуезмы{{{псалъэпкъ}}}атэмэ || хуумы{{{псалъэпкъ}}}атэмэ || хуримы{{{псалъэпкъ}}}атэмэ || хуедмы{{{псалъэпкъ}}}атэмэ || хуевмы{{{псалъэпкъ}}}атэмэ || хурамы{{{псалъэпкъ}}}атэмэ 
|-
| блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект)– щыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}ыгъатэмэ || хуеп{{{псалъэпкъ}}}ыгъатэмэ || хури{{{псалъэпкъ}}}ыгъатэмэ || хует{{{псалъэпкъ}}}ыгъатэмэ || хуеф{{{псалъэпкъ}}}ыгъатэмэ || хура{{{псалъэпкъ}}}ыгъатэмэ 
|-
| блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ: || хуезмы{{{псалъэпкъ}}}ыгъатэмэ || хуумы{{{псалъэпкъ}}}ыгъатэмэ || хуримы{{{псалъэпкъ}}}ыгъатэмэ || хуедмы{{{псалъэпкъ}}}ыгъатэмэ || хуевмы{{{псалъэпкъ}}}ыгъатэмэ || хурамы{{{псалъэпкъ}}}ыгъатэмэ 
|-
| къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}ынтэмэ || хуеп{{{псалъэпкъ}}}ынтэмэ || хури{{{псалъэпкъ}}}ынтэмэ || хует{{{псалъэпкъ}}}ынтэмэ || хуеф{{{псалъэпкъ}}}ынтэмэ || хура{{{псалъэпкъ}}}ынтэмэ 
|-
| къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ: || хуезмы{{{псалъэпкъ}}}ынтэмэ || хуумы{{{псалъэпкъ}}}ынтэмэ || хуримы{{{псалъэпкъ}}}ынтэмэ || хуедмы{{{псалъэпкъ}}}ынтэмэ || хуевмы{{{псалъэпкъ}}}ынтэмэ || хурамы{{{псалъэпкъ}}}ынтэмэ 
|-
| къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}ынутэмэ || хуеп{{{псалъэпкъ}}}ынутэмэ || хури{{{псалъэпкъ}}}ынутэмэ || хует{{{псалъэпкъ}}}ынутэмэ || хуеф{{{псалъэпкъ}}}ынутэмэ || хура{{{псалъэпкъ}}}ынутэмэ 
|-
| къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ: || хуезмы{{{псалъэпкъ}}}ынутэмэ || хуумы{{{псалъэпкъ}}}ынутэмэ || хуримы{{{псалъэпкъ}}}ынутэмэ || хуедмы{{{псалъэпкъ}}}ынутэмэ || хуевмы{{{псалъэпкъ}}}ынутэмэ || хурамы{{{псалъэпкъ}}}ынутэмэ 
|}

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! сослагательнэ наклоненэ !! сэ  !! уэ !! абы !! дэ !! фэ !! абыхэм 
|-
| къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}ынт || хуеп{{{псалъэпкъ}}}ынт || хури{{{псалъэпкъ}}}ынт || хует{{{псалъэпкъ}}}ынт || хуеф{{{псалъэпкъ}}}ынт || хура{{{псалъэпкъ}}}ынт 
|-
| къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}ынтэкъым || хуеп{{{псалъэпкъ}}}ынтэкъым || хури{{{псалъэпкъ}}}ынтэкъым || хует{{{псалъэпкъ}}}ынтэкъым || хуеф{{{псалъэпкъ}}}ынтэкъым || хура{{{псалъэпкъ}}}ынтэкъым 
|-
| къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}ынут || хуеп{{{псалъэпкъ}}}ынут || хури{{{псалъэпкъ}}}ынут || хует{{{псалъэпкъ}}}ынут || хуеф{{{псалъэпкъ}}}ынут || хура{{{псалъэпкъ}}}ынут 
|-
| къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}ынутэкъым || хуеп{{{псалъэпкъ}}}ынутэкъым || хури{{{псалъэпкъ}}}ынутэкъым || хует{{{псалъэпкъ}}}ынутэкъым || хуеф{{{псалъэпкъ}}}ынутэкъым || хура{{{псалъэпкъ}}}ынутэкъым 
|}

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! уступительнэ ипэжыпӀэкӀэ щыӀэ наклоненэ !! сэ  !! уэ !! абы !! дэ !! фэ !! абыхэм 
|-
| ит зэман – щыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}ми || хуеп{{{псалъэпкъ}}}ми || хури{{{псалъэпкъ}}}ми || хует{{{псалъэпкъ}}}ми || хуеф{{{псалъэпкъ}}}ми || хура{{{псалъэпкъ}}}ми 
|-
| ит зэман – щымыӀэныгъэ: || хуезмы{{{псалъэпкъ}}}ми || хуумы{{{псалъэпкъ}}}ми || хуримы{{{псалъэпкъ}}}ми || хуедмы{{{псалъэпкъ}}}ми || хуевмы{{{псалъэпкъ}}}ми || хурамы{{{псалъэпкъ}}}ми 
|-
| блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}ами || хуеп{{{псалъэпкъ}}}ами || хури{{{псалъэпкъ}}}ами || хует{{{псалъэпкъ}}}ами || хуеф{{{псалъэпкъ}}}ами || хура{{{псалъэпкъ}}}ами 
|-
| блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ: || хуезмы{{{псалъэпкъ}}}ами || хуумы{{{псалъэпкъ}}}ами || хуримы{{{псалъэпкъ}}}ами || хуедмы{{{псалъэпкъ}}}ами || хуевмы{{{псалъэпкъ}}}ами || хурамы{{{псалъэпкъ}}}ами 
|-
| блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект)– щыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}ыгъами || хуеп{{{псалъэпкъ}}}ыгъами || хури{{{псалъэпкъ}}}ыгъами || хует{{{псалъэпкъ}}}ыгъами || хуеф{{{псалъэпкъ}}}ыгъами || хура{{{псалъэпкъ}}}ыгъами 
|-
| блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ: || хуезмы{{{псалъэпкъ}}}ыгъами || хуумы{{{псалъэпкъ}}}ыгъами || хуримы{{{псалъэпкъ}}}ыгъами || хуедмы{{{псалъэпкъ}}}ыгъами || хуевмы{{{псалъэпкъ}}}ыгъами || хурамы{{{псалъэпкъ}}}ыгъами 
|-
| къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}ынми || хуеп{{{псалъэпкъ}}}ынми || хури{{{псалъэпкъ}}}ынми || хует{{{псалъэпкъ}}}ынми || хуеф{{{псалъэпкъ}}}ынми || хура{{{псалъэпкъ}}}ынми 
|-
| къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ: || хуезмы{{{псалъэпкъ}}}ынми || хуумы{{{псалъэпкъ}}}ынми || хуримы{{{псалъэпкъ}}}ынми || хуедмы{{{псалъэпкъ}}}ынми || хуевмы{{{псалъэпкъ}}}ынми || хурамы{{{псалъэпкъ}}}ынми 
|-
| къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}ынуми || хуеп{{{псалъэпкъ}}}ынуми || хури{{{псалъэпкъ}}}ынуми || хует{{{псалъэпкъ}}}ынуми || хуеф{{{псалъэпкъ}}}ынуми || хура{{{псалъэпкъ}}}ынуми 
|-
| къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ: || хуезмы{{{псалъэпкъ}}}ынуми || хуумы{{{псалъэпкъ}}}ынуми || хуримы{{{псалъэпкъ}}}ынуми || хуедмы{{{псалъэпкъ}}}ынуми || хуевмы{{{псалъэпкъ}}}ынуми || хурамы{{{псалъэпкъ}}}ынуми 
|}

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! уступительнэ ипэжыпӀэкӀэ щымыӀэ наклоненэ !! сэ  !! уэ !! абы !! дэ !! фэ !! абыхэм 
|-
| ит зэман – щыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}тэми || хуеп{{{псалъэпкъ}}}тэми || хури{{{псалъэпкъ}}}тэми || хует{{{псалъэпкъ}}}тэми || хуеф{{{псалъэпкъ}}}тэми || хура{{{псалъэпкъ}}}тэми 
|-
| ит зэман – щымыӀэныгъэ: || хуезмы{{{псалъэпкъ}}}тэми || хуумы{{{псалъэпкъ}}}тэми || хуримы{{{псалъэпкъ}}}тэми || хуедмы{{{псалъэпкъ}}}тэми || хуевмы{{{псалъэпкъ}}}тэми || хурамы{{{псалъэпкъ}}}тэми 
|-
| блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}атэми || хуеп{{{псалъэпкъ}}}атэми || хури{{{псалъэпкъ}}}атэми || хует{{{псалъэпкъ}}}атэми || хуеф{{{псалъэпкъ}}}атэми || хура{{{псалъэпкъ}}}атэми 
|-
| блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ: || хуезмы{{{псалъэпкъ}}}атэми || хуумы{{{псалъэпкъ}}}атэми || хуримы{{{псалъэпкъ}}}атэми || хуедмы{{{псалъэпкъ}}}атэми || хуевмы{{{псалъэпкъ}}}атэми || хурамы{{{псалъэпкъ}}}атэми 
|-
| блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект)– щыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}ыгъатэми || хуеп{{{псалъэпкъ}}}ыгъатэми || хури{{{псалъэпкъ}}}ыгъатэми || хует{{{псалъэпкъ}}}ыгъатэми || хуеф{{{псалъэпкъ}}}ыгъатэми || хура{{{псалъэпкъ}}}ыгъатэми 
|-
| блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ: || хуезмы{{{псалъэпкъ}}}ыгъатэми || хуумы{{{псалъэпкъ}}}ыгъатэми || хуримы{{{псалъэпкъ}}}ыгъатэми || хуедмы{{{псалъэпкъ}}}ыгъатэми || хуевмы{{{псалъэпкъ}}}ыгъатэми || хурамы{{{псалъэпкъ}}}ыгъатэми 
|-
| къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}ынтэми || хуеп{{{псалъэпкъ}}}ынтэми || хури{{{псалъэпкъ}}}ынтэми || хует{{{псалъэпкъ}}}ынтэми || хуеф{{{псалъэпкъ}}}ынтэми || хура{{{псалъэпкъ}}}ынтэми 
|-
| къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ: || хуезмы{{{псалъэпкъ}}}ынтэми || хуумы{{{псалъэпкъ}}}ынтэми || хуримы{{{псалъэпкъ}}}ынтэми || хуедмы{{{псалъэпкъ}}}ынтэми || хуевмы{{{псалъэпкъ}}}ынтэми || хурамы{{{псалъэпкъ}}}ынтэми 
|-
| къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}ынутэми || хуеп{{{псалъэпкъ}}}ынутэми || хури{{{псалъэпкъ}}}ынутэми || хует{{{псалъэпкъ}}}ынутэми || хуеф{{{псалъэпкъ}}}энутэми || хура{{{псалъэпкъ}}}энутэми 
|-
| къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ: || хуезмы{{{псалъэпкъ}}}ынутэми || хуумы{{{псалъэпкъ}}}ынутэми || хуримы{{{псалъэпкъ}}}ынутэми || хуедмы{{{псалъэпкъ}}}ынутэми || хуевмы{{{псалъэпкъ}}}ынутэми || хурамы{{{псалъэпкъ}}}ынутэми 
|}

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! гъэщӀэгъуэныгъэ наклоненэ !! сэ  !! уэ !! абы !! дэ !! фэ !! абыхэм 
|-
|щыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}аи || хуеп{{{псалъэпкъ}}}аи || хури{{{псалъэпкъ}}}аи || хует{{{псалъэпкъ}}}аи || хуеф{{{псалъэпкъ}}}аи || хура{{{псалъэпкъ}}}аи 
|-
|щымыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}акъыми || хуеп{{{псалъэпкъ}}}акъыми || хури{{{псалъэпкъ}}}акъыми || хует{{{псалъэпкъ}}}акъыми || хуеф{{{псалъэпкъ}}}акъыми || хура{{{псалъэпкъ}}}акъыми 
|}

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! фӀэфӀыныгъэ  наклоненэ !! сэ  !! уэ !! абы !! дэ !! фэ !! абыхэм 
|-
|щыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}ащэрэт || хуеп{{{псалъэпкъ}}}ащэрэт || хури{{{псалъэпкъ}}}ащэрэт || хует{{{псалъэпкъ}}}ащэрэт || хуеф{{{псалъэпкъ}}}ащэрэт || хура{{{псалъэпкъ}}}ащэрэт 
|-
|щымыӀэныгъэ: || хуезмы{{{псалъэпкъ}}}ащэрэт || хуумы{{{псалъэпкъ}}}ащэрэт || хуримы{{{псалъэпкъ}}}ащэрэт || хуедмы{{{псалъэпкъ}}}ащэрэт || хуевмы{{{псалъэпкъ}}}ащэрэт || хурамы{{{псалъэпкъ}}}ащэрэт 
|}

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! шэч къытехьэныгъэ наклоненэ !! сэ  !! уэ !! абы !! дэ !! фэ !! абыхэм 
|-
|гъэн-кӀэ мыгъэбелджыла - щыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}агъэнщ || хуеп{{{псалъэпкъ}}}агъэнщ || хури{{{псалъэпкъ}}}агъэнщ || хует{{{псалъэпкъ}}}агъэнщ || хуеф{{{псалъэпкъ}}}агъэнщ || хура{{{псалъэпкъ}}}агъэнщ 
|-
|гъэн-кӀэ мыгъэбелджыла - щымыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}агъэнкъым || хуеп{{{псалъэпкъ}}}агъэнкъым || хури{{{псалъэпкъ}}}агъэнкъым || хует{{{псалъэпкъ}}}агъэнкъым || хуеф{{{псалъэпкъ}}}агъэнкъым || хура{{{псалъэпкъ}}}агъэнкъым 
|-
|гъэнт-кӀэ мыгъэбелджыла - щыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}агъэнт || хуеп{{{псалъэпкъ}}}агъэнт || хури{{{псалъэпкъ}}}агъэнт || хует{{{псалъэпкъ}}}агъэнт || хуеф{{{псалъэпкъ}}}агъэнт || хура{{{псалъэпкъ}}}агъэнт 
|-
|гъэнт-кӀэ мыгъэбелджыла - щымыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}агъэнтэкъым || хуеп{{{псалъэпкъ}}}агъэнтэкъым || хури{{{псалъэпкъ}}}агъэнтэкъым || хует{{{псалъэпкъ}}}агъэнтэкъым || хуеф{{{псалъэпкъ}}}агъэнтэкъым || хура{{{псалъэпкъ}}}агъэнтэкъым 
|-
|гъэн-кӀэ мыгъэбелджыла зэрыупщӀэ - щыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}агъэн || хуеп{{{псалъэпкъ}}}агъэн || хури{{{псалъэпкъ}}}агъэн || хует{{{псалъэпкъ}}}агъэн || хуеф{{{псалъэпкъ}}}агъэн || хура{{{псалъэпкъ}}}агъэн 
|-
|гъэн-кӀэ мыгъэбелджыла зэрыупщӀэ - щымыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}агъэнкъэ || хуеп{{{псалъэпкъ}}}агъэнкъэ || хури{{{псалъэпкъ}}}агъэнкъэ || хует{{{псалъэпкъ}}}агъэнкъэ || хуеф{{{псалъэпкъ}}}агъэнкъэ || хура{{{псалъэпкъ}}}агъэнкъэ 
|-
|гъэнт-кӀэ мыгъэбелджыла зэрыупщӀэ - щыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}агъэнт || хуеп{{{псалъэпкъ}}}агъэнт || хури{{{псалъэпкъ}}}агъэнт || хует{{{псалъэпкъ}}}агъэнт || хуеф{{{псалъэпкъ}}}агъэнт || хура{{{псалъэпкъ}}}агъэнт 
|-
|гъэнт-кӀэ мыгъэбелджыла зэрыупщӀэ - щымыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}агъэнтэкъэ || хуеп{{{псалъэпкъ}}}агъэнтэкъэ || хури{{{псалъэпкъ}}}агъэнтэкъэ || хует{{{псалъэпкъ}}}агъэнтэкъэ || хуеф{{{псалъэпкъ}}}агъэнтэкъэ || хура{{{псалъэпкъ}}}агъэнтэкъэ 
|-
|гъэну-кӀэ гъэбелджыла - щыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}агъэнущ || хуеп{{{псалъэпкъ}}}агъэнущ || хури{{{псалъэпкъ}}}агъэнущ || хует{{{псалъэпкъ}}}агъэнущ || хуеф{{{псалъэпкъ}}}агъэнущ || хура{{{псалъэпкъ}}}агъэнущ 
|-
|гъэну-кӀэ гъэбелджыла - щымыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}агъэнукъым || хуеп{{{псалъэпкъ}}}агъэнукъым || хури{{{псалъэпкъ}}}агъэнукъым || хует{{{псалъэпкъ}}}агъэнукъым || хуеф{{{псалъэпкъ}}}агъэнукъым || хура{{{псалъэпкъ}}}агъэнукъым 
|-
|гъэнут-кӀэ гъэбелджыла - щыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}агъэнут || хуеп{{{псалъэпкъ}}}агъэнут || хури{{{псалъэпкъ}}}агъэнут || хует{{{псалъэпкъ}}}агъэнут || хуеф{{{псалъэпкъ}}}агъэнут || хура{{{псалъэпкъ}}}агъэнут 
|-
|гъэнут-кӀэ гъэбелджыла - щымыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}агъэнутэкъым || хуеп{{{псалъэпкъ}}}агъэнутэкъым || хури{{{псалъэпкъ}}}агъэнутэкъым || хует{{{псалъэпкъ}}}агъэнутэкъым || хуеф{{{псалъэпкъ}}}агъэнутэкъым || хура{{{псалъэпкъ}}}агъэнутэкъым 
|-
|гъэну-кӀэ гъэбелджыла зэрыупщӀэ - щыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}агъэну || хуеп{{{псалъэпкъ}}}агъэну || хури{{{псалъэпкъ}}}агъэну || хует{{{псалъэпкъ}}}агъэну || хуеф{{{псалъэпкъ}}}агъэну || хура{{{псалъэпкъ}}}агъэну 
|-
|гъэну-кӀэ гъэбелджыла зэрыупщӀэ - щымыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}агъэнукъэ || хуеп{{{псалъэпкъ}}}агъэнукъэ || хури{{{псалъэпкъ}}}агъэнукъэ || хует{{{псалъэпкъ}}}агъэнукъэ || хуеф{{{псалъэпкъ}}}агъэнукъэ || хура{{{псалъэпкъ}}}агъэнукъэ 
|-
|гъэнут-кӀэ гъэбелджыла зэрыупщӀэ - щыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}агъэнут || хуеп{{{псалъэпкъ}}}агъэнут || хури{{{псалъэпкъ}}}агъэнут || хует{{{псалъэпкъ}}}агъэнут || хуеф{{{псалъэпкъ}}}агъэнут || хура{{{псалъэпкъ}}}агъэнут 
|-
|гъэнут-кӀэ гъэбелджыла зэрыупщӀэ - щымыӀэныгъэ: || хуес{{{псалъэпкъ}}}агъэнутэкъэ || хуеп{{{псалъэпкъ}}}агъэнутэкъэ || хури{{{псалъэпкъ}}}агъэнутэкъэ || хует{{{псалъэпкъ}}}агъэнутэкъэ || хуеф{{{псалъэпкъ}}}агъэнутэкъэ || хура{{{псалъэпкъ}}}агъэнутэкъэ 
|}

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! Зылэжь (субъектнэ) причастие !!
|-
| ит зэман - щыӀэныгъэ || хуезы{{{псалъэпкъ}}}
|-
| ит зэман - щымыӀэныгъэ || хуезымы{{{псалъэпкъ}}}
|-
| блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ || хуезы{{{псалъэпкъ}}}а
|-
| блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ || хуезымы{{{псалъэпкъ}}}а
|-
| блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ || хуезы{{{псалъэпкъ}}}ыгъа
|-
| блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ || хуезымы{{{псалъэпкъ}}}ыгъа
|-
| къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ || хуезы{{{псалъэпкъ}}}ын
|-
| къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ || хуезымы{{{псалъэпкъ}}}ын
|-
| къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ || хуезы{{{псалъэпкъ}}}ыну
|-
| къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ || хуезымы{{{псалъэпкъ}}}ыну
|}

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! Зэлэжь (объектнэ) причастие (щхьэм иту) !! сэ  !! уэ !! абы !! дэ !! фэ !! абыхэм 
|-
| ит зэман - щыӀэныгъэ || хуес{{{псалъэпкъ}}} || хуеп{{{псалъэпкъ}}} || хури{{{псалъэпкъ}}} || хует{{{псалъэпкъ}}} || хуеф{{{псалъэпкъ}}} || хура{{{псалъэпкъ}}} 
|-
| ит зэман - щымыӀэныгъэ || хуезмы{{{псалъэпкъ}}} || хуумы{{{псалъэпкъ}}} || хуримы{{{псалъэпкъ}}} || хуедмы{{{псалъэпкъ}}} || хуевмы{{{псалъэпкъ}}} || хурамы{{{псалъэпкъ}}}
|-
| блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ || хуес{{{псалъэпкъ}}}а || хуеп{{{псалъэпкъ}}}а || хури{{{псалъэпкъ}}}а || хует{{{псалъэпкъ}}}а || хуеф{{{псалъэпкъ}}}а || хура{{{псалъэпкъ}}}а 
|-
| блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ || хуезмы{{{псалъэпкъ}}}а || хуумы{{{псалъэпкъ}}}а || хуримы{{{псалъэпкъ}}}а || хуедмы{{{псалъэпкъ}}}а || хуевмы{{{псалъэпкъ}}}а || хурамы{{{псалъэпкъ}}}а
|-
| блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ || хуес{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || хуеп{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || хури{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || хует{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || хуеф{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || хура{{{псалъэпкъ}}}ыгъа 
|-
| блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ || хуезмы{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || хуумы{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || хуримы{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || хуедмы{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || хуевмы{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || хурамы{{{псалъэпкъ}}}ыгъа 
|-
| къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ || хуес{{{псалъэпкъ}}}ын || хуеп{{{псалъэпкъ}}}ын || хури{{{псалъэпкъ}}}ын || хует{{{псалъэпкъ}}}ын || хуеф{{{псалъэпкъ}}}ын  || хура{{{псалъэпкъ}}}ын 
|-
| къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ || хуезмы{{{псалъэпкъ}}}ын || хуумы{{{псалъэпкъ}}}ын || хуримы{{{псалъэпкъ}}}ын || хуедмы{{{псалъэпкъ}}}ын || хуевмы{{{псалъэпкъ}}}ын  || хурамы{{{псалъэпкъ}}}ын
|-
| къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ || хуес{{{псалъэпкъ}}}ыну || хуеп{{{псалъэпкъ}}}ыну || хури{{{псалъэпкъ}}}ыну || хует{{{псалъэпкъ}}}ыну || хуеф{{{псалъэпкъ}}}ыну  || хура{{{псалъэпкъ}}}ыну 
|-
| къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ || хуезмы{{{псалъэпкъ}}}ыну || хуумы{{{псалъэпкъ}}}ыну || хуримы{{{псалъэпкъ}}}ыну || хуедмы{{{псалъэпкъ}}}ыну || хуевмы{{{псалъэпкъ}}}ыну  || хурамы{{{псалъэпкъ}}}ыну
|}

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! Зэлэжь (объектнэ) причастие (щхьэншэ) !! 
|-
| ит зэман - щыӀэныгъэ || хуе{{{псалъэпкъ}}}
|-
| ит зэман - щымыӀэныгъэ || хуемы{{{псалъэпкъ}}}
|-
| блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ || хуе{{{псалъэпкъ}}}а
|-
| блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ || хуемы{{{псалъэпкъ}}}а
|-
| блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ || хуе{{{псалъэпкъ}}}ыгъа
|-
| блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ || хуемы{{{псалъэпкъ}}}ыгъа
|-
| къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ || хуе{{{псалъэпкъ}}}ын
|-
| къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ || хуемы{{{псалъэпкъ}}}ын
|-
| къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ || хуе{{{псалъэпкъ}}}ыну
|-
| къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ || хуемы{{{псалъэпкъ}}}ыну
|}

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! Обстоятельственнэ причастиехэр !! сэ  !! уэ !! абы !! дэ !! фэ !! абыхэм
|-
! Лэжьыгъэм и къэхъукӀэр зыгъэбелджылы причастие !!  !!  !!  !!  !!  !! 
|-
| ит зэман - щыӀэныгъэ ||  зэрыхуес{{{псалъэпкъ}}} || зэрыхуеп{{{псалъэпкъ}}} || зэрыхури{{{псалъэпкъ}}} || зэрыхует{{{псалъэпкъ}}} || зэрыхуеф{{{псалъэпкъ}}}  || зэрыхура{{{псалъэпкъ}}} 
|-
| ит зэман - щымыӀэныгъэ || зэрыхуезмы{{{псалъэпкъ}}} || зэрыхуумы{{{псалъэпкъ}}} || зэрыхуримы{{{псалъэпкъ}}} || зэрыхуедмы{{{псалъэпкъ}}} || зэрыхуевмы{{{псалъэпкъ}}} ||  зэрыхурамы{{{псалъэпкъ}}}
|-
| блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ ||  зэрыхуес{{{псалъэпкъ}}}а || зэрыхуеп{{{псалъэпкъ}}}а || зэрыхури{{{псалъэпкъ}}}а || зэрыхует{{{псалъэпкъ}}}а || зэрыхуеф{{{псалъэпкъ}}}а || зэрыхура{{{псалъэпкъ}}}а 
|-
| блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ ||  зэрыхуезмы{{{псалъэпкъ}}}а || зэрыхуумы{{{псалъэпкъ}}}а || зэрыхуримы{{{псалъэпкъ}}}а || зэрыхуедмы{{{псалъэпкъ}}}а || зэрыхуевмы{{{псалъэпкъ}}}а || зэрыхуамы{{{псалъэпкъ}}}а 
|-
| блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ ||  зэрыхуес{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || зэрыхуеп{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || зэрыхури{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || зэрыхует{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || зэрыхуеф{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || зэрыхура{{{псалъэпкъ}}}ыгъа 
|-
| блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ ||  зэрыхуезмы{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || зэрыхуумы{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || зэрыхуримы{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || зэрыхуедмы{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || зэрыхуевмы{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || зэрыхурамы{{{псалъэпкъ}}}ыгъа 
|-
| къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ ||  зэрыхуес{{{псалъэпкъ}}}ын || зэрыхуеп{{{псалъэпкъ}}}ын || зэрыхури{{{псалъэпкъ}}}ын || зэрыхует{{{псалъэпкъ}}}ын || зэрыхуеф{{{псалъэпкъ}}}ын  || зэрыхура{{{псалъэпкъ}}}ын 
|-
| къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ ||  зэрыхуезмы{{{псалъэпкъ}}}ын || зэрыхуумы{{{псалъэпкъ}}}ын || зэрыхуримы{{{псалъэпкъ}}}ын || зэрыхуедмы{{{псалъэпкъ}}}ын || зэрыхуевмы{{{псалъэпкъ}}}ын  || зэрыхурамы{{{псалъэпкъ}}}ын
|-
| къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ ||  зэрыхуес{{{псалъэпкъ}}}ыну || зэрыхуеп{{{псалъэпкъ}}}ыну || зэрыхури{{{псалъэпкъ}}}ыну || зэрыхует{{{псалъэпкъ}}}ыну || зэрыхуеф{{{псалъэпкъ}}}ыну  || зэрыхура{{{псалъэпкъ}}}ыну 
|-
| къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ ||  зэрыхуезмы{{{псалъэпкъ}}}ыну || зэрыхуумы{{{псалъэпкъ}}}ыну || зэрыхуримы{{{псалъэпкъ}}}ыну || зэрыхуедмы{{{псалъэпкъ}}}ыну || зэрыхуевмы{{{псалъэпкъ}}}ыну  || зэрыхурамы{{{псалъэпкъ}}}ыну
|-
! Зэман/щӀыпӀэ зыгъэбелджылы причастие !!  !!  !!  !!  !!  !! 
|- 
| ит зэман - щыӀэныгъэ ||  щыхуес{{{псалъэпкъ}}} || щыхуеп{{{псалъэпкъ}}} || щыхури{{{псалъэпкъ}}} || щыхует{{{псалъэпкъ}}} || щыхуеф{{{псалъэпкъ}}}  || щыхура{{{псалъэпкъ}}} 
|-
| ит зэман - щымыӀэныгъэ || щыхуезмы{{{псалъэпкъ}}} || щыхуумы{{{псалъэпкъ}}} || щыхуримы{{{псалъэпкъ}}} || щыхуедмы{{{псалъэпкъ}}} || щыхуевмы{{{псалъэпкъ}}} ||  щыхурамы{{{псалъэпкъ}}}
|-
| блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ ||  щыхуес{{{псалъэпкъ}}}а || щыхуеп{{{псалъэпкъ}}}а || щыхури{{{псалъэпкъ}}}а || щыхует{{{псалъэпкъ}}}а || щыхуеф{{{псалъэпкъ}}}а || щыхура{{{псалъэпкъ}}}а 
|-
| блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ ||  щыхуезмы{{{псалъэпкъ}}}а || щыхуумы{{{псалъэпкъ}}}а || щыхуримы{{{псалъэпкъ}}}а || щыхуедмы{{{псалъэпкъ}}}а || щыхуевмы{{{псалъэпкъ}}}а || щыхурамы{{{псалъэпкъ}}}а 
|-
| блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ ||  щыхуес{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || щыхуеп{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || щыхури{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || щыхует{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || щыхуеф{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || щыхура{{{псалъэпкъ}}}ыгъа 
|-
| блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ ||  щыхуезмы{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || щыхуумы{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || щыхуримы{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || щыхуедмы{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || щыхуевмы{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || щыхурамы{{{псалъэпкъ}}}ыгъа 
|-
| къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ ||  щыхуес{{{псалъэпкъ}}}ын || щыхуеп{{{псалъэпкъ}}}ын || щыхури{{{псалъэпкъ}}}ын || щыхует{{{псалъэпкъ}}}ын || щыхуеф{{{псалъэпкъ}}}ын  || щыхура{{{псалъэпкъ}}}ын 
|-
| къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ ||  щыхуезмы{{{псалъэпкъ}}}ын || щыхуумы{{{псалъэпкъ}}}ын || щыхуримы{{{псалъэпкъ}}}ын || щыхуедмы{{{псалъэпкъ}}}ын || щыхуевмы{{{псалъэпкъ}}}ын  || щыхурамы{{{псалъэпкъ}}}ын
|-
| къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ ||  щыхуес{{{псалъэпкъ}}}ыну || щыхуеп{{{псалъэпкъ}}}ыну || щыхури{{{псалъэпкъ}}}ыну || щыхует{{{псалъэпкъ}}}ыну || щыхуеф{{{псалъэпкъ}}}ыну  || щыхура{{{псалъэпкъ}}}ыну 
|-
| къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ ||  щыхуезмы{{{псалъэпкъ}}}ыну || щыхуумы{{{псалъэпкъ}}}ыну || щыхуримы{{{псалъэпкъ}}}ыну || щыхуедмы{{{псалъэпкъ}}}ыну || щыхуевмы{{{псалъэпкъ}}}ыну  || щыхурамы{{{псалъэпкъ}}}ыну
|-
! ЩӀыпӀэ зыгъэбелджылы причастие !!  !!  !!  !!  !!  !! 
|-
| ит зэман - щыӀэныгъэ ||  здыхуес{{{псалъэпкъ}}} || здыхуеп{{{псалъэпкъ}}} || здыхури{{{псалъэпкъ}}} || здыхует{{{псалъэпкъ}}} || здыхуеф{{{псалъэпкъ}}}  || здыхура{{{псалъэпкъ}}} 
|-
| ит зэман - щымыӀэныгъэ || здыхуезмы{{{псалъэпкъ}}} || здыхуумы{{{псалъэпкъ}}} || здыхуримы{{{псалъэпкъ}}} || здыхуедмы{{{псалъэпкъ}}} || здыхуевмы{{{псалъэпкъ}}} ||  здыхурамы{{{псалъэпкъ}}}
|-
| блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ ||  здыхуес{{{псалъэпкъ}}}а || здыхуеп{{{псалъэпкъ}}}а || здыхури{{{псалъэпкъ}}}а || здыхует{{{псалъэпкъ}}}а || здыхуеф{{{псалъэпкъ}}}а || здыхура{{{псалъэпкъ}}}а 
|-
| блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ ||  здыхуезмы{{{псалъэпкъ}}}а || здыхуумы{{{псалъэпкъ}}}а || здыхуримы{{{псалъэпкъ}}}а || здыхуедмы{{{псалъэпкъ}}}а || здыхуевмы{{{псалъэпкъ}}}а || здыхурамы{{{псалъэпкъ}}}а 
|-
| блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ ||  здыхуес{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || здыхуеп{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || здыхури{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || здыхует{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || здыхуеф{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || здыхура{{{псалъэпкъ}}}ыгъа 
|-
| блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ ||  здэбъэдэзмы{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || здыхуумы{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || здыхуримы{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || здыхуедмы{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || здыхуевмы{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || здыхурамы{{{псалъэпкъ}}}ыгъа 
|-
| къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ ||  здыхуес{{{псалъэпкъ}}}ын || здыхуеп{{{псалъэпкъ}}}ын || здыхури{{{псалъэпкъ}}}ын || здыхует{{{псалъэпкъ}}}ын || здыхуеф{{{псалъэпкъ}}}ын  || здыхура{{{псалъэпкъ}}}ын 
|-
| къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ ||  здыхуезмы{{{псалъэпкъ}}}ын || здыхуумы{{{псалъэпкъ}}}ын || здыхуримы{{{псалъэпкъ}}}ын || здыхуедмы{{{псалъэпкъ}}}ын || здыхуевмы{{{псалъэпкъ}}}ын  || здыхурамы{{{псалъэпкъ}}}ын
|-
| къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ ||  здыхуес{{{псалъэпкъ}}}ыну || здыхуеп{{{псалъэпкъ}}}ыну || здыхури{{{псалъэпкъ}}}ыну || здыхует{{{псалъэпкъ}}}ыну || здыхуеф{{{псалъэпкъ}}}ыну  || здыхура{{{псалъэпкъ}}}ыну 
|-
| къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ ||  здыхуезмы{{{псалъэпкъ}}}ыну || здыхуумы{{{псалъэпкъ}}}ыну || здыхуримы{{{псалъэпкъ}}}ыну || здыхуедмы{{{псалъэпкъ}}}ыну || здыхуевмы{{{псалъэпкъ}}}ыну  || здыхурамы{{{псалъэпкъ}}}ыну
|-
! Щхьэусыгъуэ, мурад зыгъэбелджылы причастие !!  !!  !!  !!  !!  !! 
|-
| ит зэман - щыӀэныгъэ ||  щӀыхуес{{{псалъэпкъ}}} || щӀыхуеп{{{псалъэпкъ}}} || щӀыхури{{{псалъэпкъ}}} || щӀыхует{{{псалъэпкъ}}} || щӀыхуеф{{{псалъэпкъ}}}  || щӀыхура{{{псалъэпкъ}}} 
|-
| ит зэман - щымыӀэныгъэ || щӀыхуезмы{{{псалъэпкъ}}} || щӀыхуумы{{{псалъэпкъ}}} || щӀыхуримы{{{псалъэпкъ}}} || щӀыхуедмы{{{псалъэпкъ}}} || щӀыхуевмы{{{псалъэпкъ}}} ||  щӀыхурамы{{{псалъэпкъ}}}
|-
| блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ ||  щӀыхуес{{{псалъэпкъ}}}а || щӀыхуеп{{{псалъэпкъ}}}а || щӀыхури{{{псалъэпкъ}}}а || щӀыхует{{{псалъэпкъ}}}а || щӀыхуеф{{{псалъэпкъ}}}а || щӀыхура{{{псалъэпкъ}}}а 
|-
| блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ ||  щӀыхуезмы{{{псалъэпкъ}}}а || щӀыхуумы{{{псалъэпкъ}}}а || щӀыхуримы{{{псалъэпкъ}}}а || щӀыхуедмы{{{псалъэпкъ}}}а || щӀыхуевмы{{{псалъэпкъ}}}а || щӀыхурамы{{{псалъэпкъ}}}а 
|-
| блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ ||  щӀыхуес{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || щӀыхуеп{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || щӀыхури{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || щӀыхует{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || щӀыхуеф{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || щӀыхура{{{псалъэпкъ}}}ыгъа 
|-
| блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ ||  щӀыхуезмы{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || щӀыхуумы{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || щӀыхуримы{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || щӀыхуедмы{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || щӀыхуевмы{{{псалъэпкъ}}}ыгъа || щӀыхурамы{{{псалъэпкъ}}}ыгъа 
|-
| къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ ||  щӀыхуес{{{псалъэпкъ}}}ын || щӀыхуеп{{{псалъэпкъ}}}ын || щӀыхури{{{псалъэпкъ}}}ын || щӀыхует{{{псалъэпкъ}}}ын || щӀыхуеф{{{псалъэпкъ}}}ын  || щӀыхура{{{псалъэпкъ}}}ын 
|-
| къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ ||  щӀыхуезмы{{{псалъэпкъ}}}ын || щӀыхуумы{{{псалъэпкъ}}}ын || щӀыхуримы{{{псалъэпкъ}}}ын || щӀыхуедмы{{{псалъэпкъ}}}ын || щӀыхуевмы{{{псалъэпкъ}}}ын  || щӀыхурамы{{{псалъэпкъ}}}ын
|-
| къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ ||  щӀыхуес{{{псалъэпкъ}}}ыну || щӀыхуеп{{{псалъэпкъ}}}ыну || щӀыхури{{{псалъэпкъ}}}ыну || щӀыхует{{{псалъэпкъ}}}ыну || щӀыхуеф{{{псалъэпкъ}}}ыну  || щӀыхура{{{псалъэпкъ}}}эну 
|-
| къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ ||  щӀыхуезмы{{{псалъэпкъ}}}ыну || щӀыхуумы{{{псалъэпкъ}}}ыну || щӀыхуримы{{{псалъэпкъ}}}ыну || щӀыхуедмы{{{псалъэпкъ}}}ыну || щӀыхуевмы{{{псалъэпкъ}}}ыну  || щӀыхурамы{{{псалъэпкъ}}}ыну
|}

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! Деепричастиехэр !! сэ  !! уэ !! абы !! дэ !! фэ !! абыхэм
|-
| ит зэман - щыӀэныгъэ || хуес{{{псалъэпкъ}}}у || хуеп{{{псалъэпкъ}}}у || хури{{{псалъэпкъ}}}у || хует{{{псалъэпкъ}}}у || хуеф{{{псалъэпкъ}}}у || хура{{{псалъэпкъ}}}у 
|-
| ит зэман - щымыӀэныгъэ || хуезмы{{{псалъэпкъ}}}у || хуумы{{{псалъэпкъ}}}у || хуримы{{{псалъэпкъ}}}у || хуедмы{{{псалъэпкъ}}}у || хуевмы{{{псалъэпкъ}}}у || хурамы{{{псалъэпкъ}}}у 
|-
| блэкӀа зэман - щыӀэныгъэ || хуес{{{псалъэпкъ}}}ауэ || хуеп{{{псалъэпкъ}}}ауэ || хури{{{псалъэпкъ}}}ауэ || хует{{{псалъэпкъ}}}ауэ || хуеф{{{псалъэпкъ}}}ауэ || хура{{{псалъэпкъ}}}ауэ 
|-
| блэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ || хуезмы{{{псалъэпкъ}}}ауэ || хуумы{{{псалъэпкъ}}}ауэ || хуримы{{{псалъэпкъ}}}ауэ || хуедмы{{{псалъэпкъ}}}ауэ || хуевмы{{{псалъэпкъ}}}ауэ || хурамы{{{псалъэпкъ}}}ауэ 
|-
| урэ-кӀэ деепричастие - щыӀэныгъэ || хуес{{{псалъэпкъ}}}урэ || хуеп{{{псалъэпкъ}}}урэ || хури{{{псалъэпкъ}}}урэ || хует{{{псалъэпкъ}}}урэ || хуеф{{{псалъэпкъ}}}урэ || хура{{{псалъэпкъ}}}урэ 
|-
| урэ-кӀэ деепричастие - щымыӀэныгъэ || хуезмы{{{псалъэпкъ}}}урэ || хуумы{{{псалъэпкъ}}}урэ || хуримы{{{псалъэпкъ}}}урэ || хуедмы{{{псалъэпкъ}}}урэ || хуевмы{{{псалъэпкъ}}}урэ || хурамы{{{псалъэпкъ}}}урэ
|}

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! Прямой дополненэ -- ит зэман щыӀэныгъэ фащэ !! !! !! Префиксым и дополненэ !! !! !!
|-
! !! сэ  !! уэ !! ар !! дэ !! фэ !! ахэр
|-
! Подлежащэ !! !! !! !! !! !! 
|-
| '''сэ''' || || ухузо{{{псалъэпкъ}}} || хузо{{{псалъэпкъ}}} ||  || фхузо{{{псалъэпкъ}}} || яхузо{{{псалъэпкъ}}} 
|-
| '''уэ''' || схубо{{{псалъэпкъ}}} ||  || хубо{{{псалъэпкъ}}}  || тхубо{{{псалъэпкъ}}} ||  || яхубо{{{псалъэпкъ}}} 
|-
| '''ар''' ||  схуре{{{псалъэпкъ}}} ||  пхуре{{{псалъэпкъ}}} || хуре{{{псалъэпкъ}}} || тхуре{{{псалъэпкъ}}}  || фхуре{{{псалъэпкъ}}} || яхуре{{{псалъэпкъ}}} 
|-
| '''дэ''' ||   || ухудо{{{псалъэпкъ}}} || худо{{{псалъэпкъ}}} ||   || фхудо{{{псалъэпкъ}}} || яхудо{{{псалъэпкъ}}}
|-
| '''фэ''' || схуво{{{псалъэпкъ}}} || || хуво{{{псалъэпкъ}}} || тхуво{{{псалъэпкъ}}} || || яхуво{{{псалъэпкъ}}}
|-
| '''ахэр''' ||  схура{{{псалъэпкъ}}} || пхура{{{псалъэпкъ}}} || хура{{{псалъэпкъ}}} || тхура{{{псалъэпкъ}}} || фхура{{{псалъэпкъ}}}  || яхура{{{псалъэпкъ}}}
|}

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! Прямой дополненэ -- фащэ псори (ит зэман щыӀэныгъэ фащэм нэгъуэщӀ) !! !! !! Префиксым и дополненэ !! !! !!
|-
! !! сэ  !! уэ !! абы !! дэ !! фэ !! абыхэм
|-
! Подлежащэ !! !! !! !! !! !! 
|-
| '''сэ''' || || пхуес{{{псалъэпкъ}}} || хуес{{{псалъэпкъ}}} ||  || фхуес{{{псалъэпкъ}}} || яхуес{{{псалъэпкъ}}} 
|-
| '''уэ''' || схуеп{{{псалъэпкъ}}} ||  || хуеп{{{псалъэпкъ}}}  || тхуеп{{{псалъэпкъ}}} ||  || яхуеп{{{псалъэпкъ}}} 
|-
| '''абы''' ||  схури{{{псалъэпкъ}}} ||  пхури{{{псалъэпкъ}}} || хури{{{псалъэпкъ}}} || тхури{{{псалъэпкъ}}}  || фхури{{{псалъэпкъ}}} || яхури{{{псалъэпкъ}}} 
|-
| '''дэ''' ||   || пхует{{{псалъэпкъ}}} || хует{{{псалъэпкъ}}} ||   || фхует{{{псалъэпкъ}}} || яхует{{{псалъэпкъ}}}
|-
| '''фэ''' || схуеф{{{псалъэпкъ}}} || || хуеф{{{псалъэпкъ}}} || тхуеф{{{псалъэпкъ}}} || || яхуеф{{{псалъэпкъ}}}
|-
| '''абыхэм''' ||  схура{{{псалъэпкъ}}} || пхура{{{псалъэпкъ}}} || хура{{{псалъэпкъ}}} || тхура{{{псалъэпкъ}}} || фхура{{{псалъэпкъ}}}  || яхура{{{псалъэпкъ}}}
|}

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! !!  !! -ы-кӀэ цӀэ склоненэм и фащэхэр !!  !! 
|-
! !! Закъуэ бжьыгъэ  !! !! Куэд бжьыгъэ  !! 
|-
| || '''Мыбелджылы''' || '''Белджылы''' || '''Мыбелджылы''' || '''Белджылы'''
|-
| '''Именительнэ:''' || [{{{псалъэпкъ}}}] || [{{{псалъэпкъ}}}]ыр || -- || [{{{псалъэпкъ}}}]хэр
|-
| '''Эргативнэ:''' || [{{{псалъэпкъ}}}] || [{{{псалъэпкъ}}}]ым || --  || [{{{псалъэпкъ}}}]хэм
|-
| '''Послеложнэ:''' || [{{{псалъэпкъ}}}]кӀэ || [{{{псалъэпкъ}}}]ымкӀэ || [{{{псалъэпкъ}}}]хэкӀэ || [{{{псалъэпкъ}}}]хэмкӀэ
|-
| '''Обстоятельственнэ:''' || [{{{псалъэпкъ}}}]у || [{{{псалъэпкъ}}}]ырауэ || [{{{псалъэпкъ}}}]хэу || [{{{псалъэпкъ}}}]хэрауэ
|}

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! !!  !! -а-кӀэ цӀэ склоненэм и фащэхэр !!  !! 
|-
! !! Закъуэ бжьыгъэ  !! !! Куэд бжьыгъэ  !! 
|-
| || '''Мыбелджылы''' || '''Белджылы''' || '''Мыбелджылы''' || '''Белджылы'''
|-
| '''Именительнэ:''' || [{{{псалъэпкъ}}}]а || [{{{псалъэпкъ}}}]ар || -- || [{{{псалъэпкъ}}}]ахэр
|-
| '''Эргативнэ:''' || [{{{псалъэпкъ}}}]а || [{{{псалъэпкъ}}}]ам || --  || [{{{псалъэпкъ}}}]ахэм
|-
| '''Послеложнэ:''' || [{{{псалъэпкъ}}}]акӀэ || [{{{псалъэпкъ}}}]амкӀэ || [{{{псалъэпкъ}}}]ахэкӀэ || [{{{псалъэпкъ}}}]ахэмкӀэ
|-
| '''Обстоятельственнэ:''' || [{{{псалъэпкъ}}}]ауэ || [{{{псалъэпкъ}}}]арауэ || [{{{псалъэпкъ}}}]ахэу || [{{{псалъэпкъ}}}]ахэрауэ
|}

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! !!  !! -ын-кӀэ цӀэ склоненэм и фащэхэр !!  !! 
|-
! !! Закъуэ бжьыгъэ  !! !! Куэд бжьыгъэ  !! 
|-
| || '''Мыбелджылы''' || '''Белджылы''' || '''Мыбелджылы''' || '''Белджылы'''
|-
| '''Именительнэ:''' || [{{{псалъэпкъ}}}]ын || [{{{псалъэпкъ}}}]ыныр || -- || [{{{псалъэпкъ}}}]ынхэр
|-
| '''Эргативнэ:''' || [{{{псалъэпкъ}}}]ын || [{{{псалъэпкъ}}}]ыным || --  || [{{{псалъэпкъ}}}]ынхэм
|-
| '''Послеложнэ:''' || [{{{псалъэпкъ}}}]ынкӀэ || [{{{псалъэпкъ}}}]ынымкӀэ || [{{{псалъэпкъ}}}]ынхэкӀэ || [{{{псалъэпкъ}}}]ынхэмкӀэ
|-
| '''Обстоятельственнэ:'' || [{{{псалъэпкъ}}}]ыну || [{{{псалъэпкъ}}}]ынырауэ || [{{{псалъэпкъ}}}]ынхэу || [{{{псалъэпкъ}}}]ынхэрауэ
|}

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! !!  !!  -ыну-кӀэ цӀэ склоненэм и фащэхэр !!  !! 
|-
! !! Закъуэ бжьыгъэ  !! !! Куэд бжьыгъэ  !! 
|-
| || '''Мыбелджылы''' || '''Белджылы''' || '''Мыбелджылы''' || '''Белджылы'''
|-
| '''Именительнэ:''' || [{{{псалъэпкъ}}}]ыну || [{{{псалъэпкъ}}}]ынур || -- || [{{{псалъэпкъ}}}]ынухэр
|-
| '''Эргативнэ:''' || [{{{псалъэпкъ}}}]ыну || [{{{псалъэпкъ}}}]ынум || --  || [{{{псалъэпкъ}}}]ынухэм
|-
| '''Послеложнэ:''' || [{{{псалъэпкъ}}}]ынукӀэ || [{{{псалъэпкъ}}}]ынумкӀэ || [{{{псалъэпкъ}}}]ынухэкӀэ || [{{{псалъэпкъ}}}]ынухэмкӀэ
|-
| '''Обстоятельственнэ:''' || [{{{псалъэпкъ}}}]ынууэ || [{{{псалъэпкъ}}}]ынурауэ || [{{{псалъэпкъ}}}]ынухэу || [{{{псалъэпкъ}}}]ынухэрауэ
|}
&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>hb9wegeg0dnki90cbp3q11g2f05gosp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>бесын</title>
    <ns>0</ns>
    <id>50386</id>
    <revision>
      <id>130401</id>
      <timestamp>2026-11-11T07:39:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rhdkabardian</username>
        <id>5</id>
      </contributor>
      <comment>Created page with &quot;{{псалъащхьэ}} &lt;Gallery&gt; &lt;/Gallery&gt; {{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=МЕЖДОМЕТИЕ}} {{этимологие}} &lt; тыкубзэ: vesin = ирехъу {{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ='be:sǝn}} {{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=бесын}} {{мыхьэнэ}} #Еплъ псалъафэ зэпыщӀахэр {{щапхъэхэр}} &lt;/div&gt; &lt;/div&gt; {{зэпхахэр}} {{зэдзэкӀахэр}} {{инджылыбзэ}}...&quot;</comment>
      <origin>130401</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1773" sha1="655z3uostlcdzdeej3bq4riz7feefyr" xml:space="preserve">{{псалъащхьэ}}
&lt;Gallery&gt;
&lt;/Gallery&gt;
{{псалъ-лъэпкъ|kbd|лъэпкъыгъуэ=МЕЖДОМЕТИЕ}}
{{этимологие}}
&lt; тыкубзэ: vesin = ирехъу
{{къэпсэлъыкӀэ|kbd|къэпсэлъ='be:sǝn}}
{{лъабжьэ|kbd|пс-лъабжьэ=бесын}}
{{мыхьэнэ}}
#Еплъ псалъафэ зэпыщӀахэр
{{щапхъэхэр}}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{зэпхахэр}}
{{зэдзэкӀахэр}}
{{инджылыбзэ}}
*бесын: see псалъафэ зэпыщӀахэр
{{урысыбзэ}}
*бесын: см. псалъафэ зэпыщӀахэр
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''псалъафэ зэпыщӀахэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
====Берычэт бесын!====
{{псалъафэ-мыхьэнэ}} 
{{псалъафэ-зэдзэкӀахэр}}
{{псалъафэ-инджылыбзэ}} thank you! thanks!
{{псалъафэ-урысыбзэ}} спасибо! благодарю!
{{псалъафэ-зэпхахэр}}
{{псалъафэ-щапхъэхэр}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;NavHead&quot;&gt;'''Зэпэдзыж псалъалъэхэм къраха щапхъэхэр'''&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;NavContent&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! '''Русско-кабардинско-балкарский разговорник''', Захохов Л. Г., Джулабов У. А. ''' !! ''' «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1993''' !! нап. 43
|-
! '''адыгэбзэ''' !! '''урысыбзэ/русский'''  !! '''инджылыбзэ/English'''
|-
| Берычэт &lt;b&gt;бесын&lt;/b&gt;, хъарзынэщ. || &lt;b&gt;Спасибо&lt;/b&gt;, хорошо. || &lt;b&gt;Thanks&lt;/b&gt;, fine.
|}
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
{{библиографие}}</text>
      <sha1>655z3uostlcdzdeej3bq4riz7feefyr</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>