Wikipedia kcgwiki https://kcg.wikipedia.org/wiki/A%CC%B1tsak_Wat_Wu MediaWiki 1.48.0-wmf.3 first-letter Media Wat khwo A‌̱lyiat A‌̱tyunta̱m A‌̱lyiat a‌̱tyunta‌̱m Wukipedia A‌̱lyiat Wukipedia Fail A‌̱lyiat fail MediaWiki A‌̱lyiat MediaWiki Ta‌̱mpi‌̱let A‌̱lyiat ta‌̱mpi‌̱let Beang A‌̱lyiat beang Sa A‌̱lyiat nsa TimedText TimedText talk Module Module talk Event Event talk A̱bwan ntak 0 84 53117 12078 2026-11-05T13:48:34Z Zichatmoses 2829 53117 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[London/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[London/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[London/Gwolog|Gwolog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[London/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[London/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[London/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} [[Fail:Braus 1921 277.png|thumb|Ghwughwu kap a̱team a̱bwan ntak hu ku tyai nám ma̱ng kunkup (''swáng a̱lyiat Latin'')]] '''A̱bwan ntak''' yet kap vam hwa ku doot neet ma̱ a̱fa̱ng si̱ nat a̱khwukhwut. A̱bwan ntak wa byia̱ kunkup ku nswak ma̱ a̱swap ma̱ng nkap vam a̱ni. Á̱ ngyei kunkup hu ku shyia̱ ma̱ a̱bwan ntak hu ''Femur''. A̱bwan ntak wu wa byia̱ nam a̱ nswak ma̱ng tak hu. ==Ya̱fang== <references/> 95t94eofx5sf1318gz554xx09r5acnc 53118 53117 2026-11-05T13:49:12Z Zichatmoses 2829 53118 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[A̱bwan ntak/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[A̱bwan ntak/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[A̱bwan ntak/Gwolog|Gwolog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[A̱bwan ntak/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[London/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[London/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} [[Fail:Braus 1921 277.png|thumb|Ghwughwu kap a̱team a̱bwan ntak hu ku tyai nám ma̱ng kunkup (''swáng a̱lyiat Latin'')]] '''A̱bwan ntak''' yet kap vam hwa ku doot neet ma̱ a̱fa̱ng si̱ nat a̱khwukhwut. A̱bwan ntak wa byia̱ kunkup ku nswak ma̱ a̱swap ma̱ng nkap vam a̱ni. Á̱ ngyei kunkup hu ku shyia̱ ma̱ a̱bwan ntak hu ''Femur''. A̱bwan ntak wu wa byia̱ nam a̱ nswak ma̱ng tak hu. ==Ya̱fang== <references/> 8b55y9lbq76kfe91y3hzuhalgxqrnv0 53119 53118 2026-11-05T13:49:38Z Zichatmoses 2829 53119 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[A̱bwan ntak/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[A̱bwan ntak/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[A̱bwan ntak/Gwolog|Gwolog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[A̱bwan ntak/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[A̱bwan ntak/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[A̱bwan ntak/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} [[Fail:Braus 1921 277.png|thumb|Ghwughwu kap a̱team a̱bwan ntak hu ku tyai nám ma̱ng kunkup (''swáng a̱lyiat Latin'')]] '''A̱bwan ntak''' yet kap vam hwa ku doot neet ma̱ a̱fa̱ng si̱ nat a̱khwukhwut. A̱bwan ntak wa byia̱ kunkup ku nswak ma̱ a̱swap ma̱ng nkap vam a̱ni. Á̱ ngyei kunkup hu ku shyia̱ ma̱ a̱bwan ntak hu ''Femur''. A̱bwan ntak wu wa byia̱ nam a̱ nswak ma̱ng tak hu. ==Ya̱fang== <references/> oxzquoq02ck39gxjcz1dc0t87qo41d6 53120 53119 2026-11-05T13:50:02Z Zichatmoses 2829 53120 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[A̱bwan ntak/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[A̱bwan ntak/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[A̱bwan ntak/Gwolog|Gwolog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[A̱bwan ntak/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[A̱bwan ntak/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[A̱bwan ntak/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} [[Fail:Braus 1921 277.png|thumb|Ghwughwu kap a̱team a̱bwan ntak hu ku tyai nám ma̱ng kunkup (''swáng a̱lyiat Latin'')]] '''A̱bwan ntak''' yet kap vam hwa ku doot neet ma̱ a̱fa̱ng si̱ nat a̱khwukhwut. A̱bwan ntak wa byia̱ kunkup ku nswak ma̱ a̱swap ma̱ng nkap vam a̱ni. Á̱ ngyei kunkup hu ku shyia̱ ma̱ a̱bwan ntak hu ''Femur''. A̱bwan ntak wu wa byia̱ nam a̱ nswak ma̱ng tak hu. ==A̱ya̱fang== <references/> gxerjnbcw3yln922l0ngcgegt5sibqj Tyson Fury 0 799 53114 43908 2026-11-05T13:40:52Z Zichatmoses 2829 53114 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[Á̱ shyia̱ di̱ jhyuk Tyson Fury/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Á̱ shyia̱ di̱ jhyuk Tyson Fury/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Á̱ shyia̱ di̱ jhyuk Tyson Fury/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[Á̱ shyia̱ di̱ jhyuk Tyson Fury/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[Á̱ shyia̱ di̱ jhyuk Tyson Fury/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Á̱ shyia̱ di̱ jhyuk Tyson Fury/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} Tyson Luke Fury (byin 12 August 1988) a̱yet a̱tyiu kwan a̱yaat bosin s̱i Britain a . A̱ ka̱ng gyet a̱gwak nman bosin ka̱ feang, a̱zaa ka̱ng ba̱ng WBC mbeang bung "The Ring magazine" neet gu ntsot Deontay Wilder ma̱ng 2020; bwak jhuung, a̱zaȧ ku ba̱ng unified WBA (Super), IBF, WBO, IBO, mbeang Ring titles na̱ng gu ntsot Wladimir Klitschko ma̱ng 2015. A̱ ntsot Wilder a̱ni, Fury wa ngyet a̱tat da̱ ba̱ng heavyweight, nkhyek Floyd Patterson ma̱ng Muhammad Ali, a̱ba̱ng a̱na "The Ring magazine" kafeang a̱ni, and is widely considered by media outlets to be the lineal heavyweight champion. As of November 2021, Fury is ranked as the world's best active heavyweight by ESPN,[7] the Transnational Boxing Rankings Board (TBRB),[8] and BoxRec,[9] as well as the third-best active boxer, pound for pound, by BoxRec,[10] fourth by ESPN,[11] and seventh by the TBRB[12] and the Boxing Writers Association of America.[13] ==A̱ya̱fang== <references/> 98mfotv8wsamzqakmxkoyqtpav26u4l 53133 53114 2026-11-05T15:25:37Z Kambai Akau 15 53133 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[Á̱ shyia̱ di̱ jhyuk Tyson Fury/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Á̱ shyia̱ di̱ jhyuk Tyson Fury/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Á̱ shyia̱ di̱ jhyuk Tyson Fury/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[Á̱ shyia̱ di̱ jhyuk Tyson Fury/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[Á̱ shyia̱ di̱ jhyuk Tyson Fury/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Á̱ shyia̱ di̱ jhyuk Tyson Fury/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} '''Tyson Luke Fury''' (byin 12 Zwat A̱ni̱nai a̱lyia̱ 1988)<ref>{{cite web |title=Tyson Fury News, Rumors, Pictures & Biography |url=https://www.sportskeeda.com/player/tyson-fury |publisher=Sportskeeda |access-date=16 October 2022 |archive-date=9 Zwat A̱taa 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230609092031/https://www.sportskeeda.com/player/tyson-fury |url-status=live }}</ref> yet A̱tyubi̱ri̱ti̱n wa a̱ yet a̱gwaak vwuo tuk-á̱niet a̱ni. A̱ ku ya a̱yaayangka̱nan a̱kpi̱di̱dyii̱k-kpa̱p swanta ma̱ a̱di̱di̱t, nang lyulyoot muna̱pyia̱{{efn|''World Boxing Association'' (WBA) (''Super version), ''International Boxing Federation'' (IBF), mbeang ''World Boxing Organization'' (WBO)}} kyiak neet ma̱ a̱lyia̱ 2015 ba̱ng si̱ nat a̱lyia̱ 2016, a̱lyoot magazin ''Ring'' ka a̱ka̱feang tsi̱tsak a̱lyia̱ 2015 ma̱ng a̱lyia̱ 2022, mbeang a̱lyoot ''World Boxing Council'' (WBC) ka tsi̱tsak a̱lyia̱ 2020 ba̱ng si̱ nat a̱lyia̱ 2024. A̱ bu si̱ nkyiak a̱lyoot ''International Boxing Organization'' (IBO) ka di̱n jen a̱son tyok nggu ji nang a̱gwaak. ==A̱ya̱fang== {{reflist}} [[Sa:Byin 1988]] 3xe2xydy3j0rdqz9ztn31c3aqwuax14 53134 53133 2026-11-05T15:26:37Z Kambai Akau 15 53134 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[Á̱ shyia̱ di̱ jhyuk Tyson Fury/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Á̱ shyia̱ di̱ jhyuk Tyson Fury/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Á̱ shyia̱ di̱ jhyuk Tyson Fury/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[Á̱ shyia̱ di̱ jhyuk Tyson Fury/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[Á̱ shyia̱ di̱ jhyuk Tyson Fury/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Á̱ shyia̱ di̱ jhyuk Tyson Fury/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} '''Tyson Luke Fury''' (byin a̱tuk mam 12 Zwat A̱ni̱nai a̱lyia̱ 1988)<ref>{{cite web |title=Tyson Fury News, Rumors, Pictures & Biography |url=https://www.sportskeeda.com/player/tyson-fury |publisher=Sportskeeda |access-date=16 October 2022 |archive-date=9 Zwat A̱taa 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230609092031/https://www.sportskeeda.com/player/tyson-fury |url-status=live }}</ref> yet A̱tyubi̱ri̱ti̱n wa a̱ yet a̱gwaak vwuo tuk-á̱niet a̱ni. A̱ ku ya a̱yaayangka̱nan a̱kpi̱di̱dyii̱k-kpa̱p swanta ma̱ a̱di̱di̱t, nang lyulyoot muna̱pyia̱{{efn|''World Boxing Association'' (WBA) (''Super version), ''International Boxing Federation'' (IBF), mbeang ''World Boxing Organization'' (WBO)}} kyiak neet ma̱ a̱lyia̱ 2015 ba̱ng si̱ nat a̱lyia̱ 2016, a̱lyoot magazin ''Ring'' ka a̱ka̱feang tsi̱tsak a̱lyia̱ 2015 ma̱ng a̱lyia̱ 2022, mbeang a̱lyoot ''World Boxing Council'' (WBC) ka tsi̱tsak a̱lyia̱ 2020 ba̱ng si̱ nat a̱lyia̱ 2024. A̱ bu si̱ nkyiak a̱lyoot ''International Boxing Organization'' (IBO) ka di̱n jen a̱son tyok nggu ji nang a̱gwaak. ==A̱ya̱fang== {{reflist}} ==Lyuut== {{Notetag}} [[Sa:Byin 1988]] jcgbrbpytw88uq9le3jatim84ckmodr 53135 53134 2026-11-05T15:27:00Z Kambai Akau 15 53135 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[Á̱ shyia̱ di̱ jhyuk Tyson Fury/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Á̱ shyia̱ di̱ jhyuk Tyson Fury/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Á̱ shyia̱ di̱ jhyuk Tyson Fury/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[Á̱ shyia̱ di̱ jhyuk Tyson Fury/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[Á̱ shyia̱ di̱ jhyuk Tyson Fury/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Á̱ shyia̱ di̱ jhyuk Tyson Fury/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} '''Tyson Luke Fury''' (byin a̱tuk mam 12 Zwat A̱ni̱nai a̱lyia̱ 1988)<ref>{{cite web |title=Tyson Fury News, Rumors, Pictures & Biography |url=https://www.sportskeeda.com/player/tyson-fury |publisher=Sportskeeda |access-date=16 Zwat Swak 2022 |archive-date=9 Zwat A̱taa 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230609092031/https://www.sportskeeda.com/player/tyson-fury |url-status=live }}</ref> yet A̱tyubi̱ri̱ti̱n wa a̱ yet a̱gwaak vwuo tuk-á̱niet a̱ni. A̱ ku ya a̱yaayangka̱nan a̱kpi̱di̱dyii̱k-kpa̱p swanta ma̱ a̱di̱di̱t, nang lyulyoot muna̱pyia̱{{efn|''World Boxing Association'' (WBA) (''Super version), ''International Boxing Federation'' (IBF), mbeang ''World Boxing Organization'' (WBO)}} kyiak neet ma̱ a̱lyia̱ 2015 ba̱ng si̱ nat a̱lyia̱ 2016, a̱lyoot magazin ''Ring'' ka a̱ka̱feang tsi̱tsak a̱lyia̱ 2015 ma̱ng a̱lyia̱ 2022, mbeang a̱lyoot ''World Boxing Council'' (WBC) ka tsi̱tsak a̱lyia̱ 2020 ba̱ng si̱ nat a̱lyia̱ 2024. A̱ bu si̱ nkyiak a̱lyoot ''International Boxing Organization'' (IBO) ka di̱n jen a̱son tyok nggu ji nang a̱gwaak. ==A̱ya̱fang== {{reflist}} ==Lyuut== {{Notetag}} [[Sa:Byin 1988]] f07kox89tjv12a7vzr51v5jslkan4lx A̱za̱nkhwo 0 851 53139 52861 2026-11-05T15:34:45Z Kambai Akau 15 /* A̱ya̱fang= */ 53139 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[A̱za̱nkhwo/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[A̱za̱nkhwo/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[A̱za̱nkhwo/Gwolog|Gwolog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[A̱za̱nkhwo/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[A̱za̱nkhwo/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[A̱za̱nkhwo/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} A̱keang '''A̱za̱nkhwo''' kya yet a̱keangtung [[Susot a̱gwomna̱ti mali Naijeriya|Sot A̱gwomna̱ti Mali]] [[Zangon Kataf]] ka mbeang a̱si̱ A̱byintyok [[A̱jhyo]] ka, ma̱ [[A̱tak Ka̱duna|a̱tak]] [[A̱si̱tet Ka̱duna]] di̱ fam a̱byin [[Fam A̱ka̱wa̱tyia̱]] [[Naijeriya]] hu.<ref name=MD>[https://www.mindat.org/feature-2317630.html Zonkwa, Zonkwa, Zangon Kataf, Kaduna State, Nigeria]. Mindat.org.</ref> ==Nkhang a̱byin== ===Myiai á̱kpai=== A̱za a̱byin A̱za̱nkhwo ka yet mita 798.<ref>[http://www.fallingrain.com/world/NI/00/Zonkwa.html Zonkwa] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210128032409/http://www.fallingrain.com/world/NI/00/Zonkwa.html |date=2021-01-28 }}. Falling Grain.</ref> ===Lili wun=== Lili shwai a̱lyia̱ ma̱ng a̱lyia̱ a̱keang A̱za̱nkhwo hu ma̱ ca̱caat bai kpa̱mkpaan ma̱ng 24.8°C, a̱wot ban shwai a̱lyia̱ ma̱ng a̱lyia̱ hu maai si̱ tat kpa̱mkpaan ma̱ng 28.6°C a̱wot ku maai cyok a̱tatak a̱ tat kpa̱mkpaan ma̱ng 18.8°C. Va za ji la gum di̱ kap a̱mgba̱m mbeang kap a̱tsan a̱lyia̱ hu ma̱nang va za a̱lyia̱ ma̱ng a̱lyia̱ ma̱ ca̱caat si̱ shyia̱ kpa̱mkpaan ma̱ng milimita 28.1, ma̱ng shwai ma̱ ca̱caat si̱ %53.7, lili a̱vwuo hu si̱ tai si̱ a̱ka̱keang hyia̱k na nang [[Gwoot]], [[Tsok]], ma̱ng [[A̱byin Fantswam|Fantswam]]. ==Shi á̱niet== ===Á̱niet=== ====Byina̱byin==== Á̱tsak á̱niet a̱byin (byina̱byin) ba ma̱ng a̱sorong á̱niet a̱ lan di̱ shi a̱ni mami a̱keang ka bya yet [[A̱jhyuo]] ba. A̱keang kani kya ka yet a̱keangtung mba ka. ====Á̱ghyang==== A̱ka̱sorong á̱ghyang nang á̱ maai shyia̱ nna ma̱ a̱di̱di̱t a̱dei bya yet [[A̱tyap]] ba, [[A̱kum-a̱cyi (nwap)|A̱kum-a̱cyi]] ka, [[A̱sunkurum]] ba, [[A̱kpat]] wu, [[A̱ghwangkpang]] ba, [[A̱byoot]] ba, ma̱ng nnwap Naijeriya jhyang. ==A̱ca̱cet á̱niet== * [[Ka̱tung A̱duwak]], a̱tyusi̱ni̱ma * [[Nuhu Ba̱ture]], a̱tyuba̱ngtyok ==Bu nwuan== * [[List of villages in Kaduna State]] ==A̱ya̱fang== {{reflist}} [[Sa:Naijeriya]] [[Sa:A̱ka̱keang_mami_Naijeriya]] [[Sa:A̱ka̱vwuo na̱ byia̱ á̱niet ma̱ ba̱t mami Si̱tet Ka̱duna]] 2airetoz9lnd255hqxvdtcapw49iukt 53140 53139 2026-11-05T15:34:57Z Kambai Akau 15 /* Bu nwuan */ 53140 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[A̱za̱nkhwo/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[A̱za̱nkhwo/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[A̱za̱nkhwo/Gwolog|Gwolog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[A̱za̱nkhwo/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[A̱za̱nkhwo/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[A̱za̱nkhwo/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} A̱keang '''A̱za̱nkhwo''' kya yet a̱keangtung [[Susot a̱gwomna̱ti mali Naijeriya|Sot A̱gwomna̱ti Mali]] [[Zangon Kataf]] ka mbeang a̱si̱ A̱byintyok [[A̱jhyo]] ka, ma̱ [[A̱tak Ka̱duna|a̱tak]] [[A̱si̱tet Ka̱duna]] di̱ fam a̱byin [[Fam A̱ka̱wa̱tyia̱]] [[Naijeriya]] hu.<ref name=MD>[https://www.mindat.org/feature-2317630.html Zonkwa, Zonkwa, Zangon Kataf, Kaduna State, Nigeria]. Mindat.org.</ref> ==Nkhang a̱byin== ===Myiai á̱kpai=== A̱za a̱byin A̱za̱nkhwo ka yet mita 798.<ref>[http://www.fallingrain.com/world/NI/00/Zonkwa.html Zonkwa] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210128032409/http://www.fallingrain.com/world/NI/00/Zonkwa.html |date=2021-01-28 }}. Falling Grain.</ref> ===Lili wun=== Lili shwai a̱lyia̱ ma̱ng a̱lyia̱ a̱keang A̱za̱nkhwo hu ma̱ ca̱caat bai kpa̱mkpaan ma̱ng 24.8°C, a̱wot ban shwai a̱lyia̱ ma̱ng a̱lyia̱ hu maai si̱ tat kpa̱mkpaan ma̱ng 28.6°C a̱wot ku maai cyok a̱tatak a̱ tat kpa̱mkpaan ma̱ng 18.8°C. Va za ji la gum di̱ kap a̱mgba̱m mbeang kap a̱tsan a̱lyia̱ hu ma̱nang va za a̱lyia̱ ma̱ng a̱lyia̱ ma̱ ca̱caat si̱ shyia̱ kpa̱mkpaan ma̱ng milimita 28.1, ma̱ng shwai ma̱ ca̱caat si̱ %53.7, lili a̱vwuo hu si̱ tai si̱ a̱ka̱keang hyia̱k na nang [[Gwoot]], [[Tsok]], ma̱ng [[A̱byin Fantswam|Fantswam]]. ==Shi á̱niet== ===Á̱niet=== ====Byina̱byin==== Á̱tsak á̱niet a̱byin (byina̱byin) ba ma̱ng a̱sorong á̱niet a̱ lan di̱ shi a̱ni mami a̱keang ka bya yet [[A̱jhyuo]] ba. A̱keang kani kya ka yet a̱keangtung mba ka. ====Á̱ghyang==== A̱ka̱sorong á̱ghyang nang á̱ maai shyia̱ nna ma̱ a̱di̱di̱t a̱dei bya yet [[A̱tyap]] ba, [[A̱kum-a̱cyi (nwap)|A̱kum-a̱cyi]] ka, [[A̱sunkurum]] ba, [[A̱kpat]] wu, [[A̱ghwangkpang]] ba, [[A̱byoot]] ba, ma̱ng nnwap Naijeriya jhyang. ==A̱ca̱cet á̱niet== * [[Ka̱tung A̱duwak]], a̱tyusi̱ni̱ma * [[Nuhu Ba̱ture]], a̱tyuba̱ngtyok ==A̱ya̱fang== {{reflist}} [[Sa:Naijeriya]] [[Sa:A̱ka̱keang_mami_Naijeriya]] [[Sa:A̱ka̱vwuo na̱ byia̱ á̱niet ma̱ ba̱t mami Si̱tet Ka̱duna]] as0e27lnbenvhsr6y9knue5dins4l6r Tyap Maba̱ta̱do (zwa-a̱lyiat) 0 1459 53115 44555 2026-11-05T13:43:46Z Zichatmoses 2829 53115 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[Á̱ shyia̱ di̱ jhyuk Tyap Maba̱ta̱do (zwa-a̱lyiat)/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Á̱ shyia̱ di̱ jhyuk Tyap Maba̱ta̱do (zwa-a̱lyiat)/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Á̱ shyia̱ di̱ jhyuk Tyap Maba̱ta̱do (zwa-a̱lyiat)/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[Á̱ shyia̱ di̱ jhyuk Tyap Maba̱ta̱do (zwa-a̱lyiat)/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[Á̱ shyia̱ di̱ jhyuk Tyap Maba̱ta̱do (zwa-a̱lyiat)/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Á̱ shyia̱ di̱ jhyuk Tyap Maba̱ta̱do (zwa-a̱lyiat)/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} A̱lyem '''Tyap Maba̱ta̱do''' ka kikya yet tangka̱i zwa-a̱lyiat nTyap hu á̱ lyiat ma̱ [[A̱byintyok A̱tyap]] ka a̱ni. Ka̱ yet a̱nyiung di̱ sot [[Tyap (a̱lyem)|zwá-a̱lyiat nTyap]] ja nang á̱ lyiat di̱ fam a̱tak-a̱tyin [[Si̱tet Ka̱duna]] a̱ni, ma̱ a̱byin [[Naijeriya]]. Tyap Maba̱ta̱do ji, jija yet a̱lyem ka nang [[A̱tyap]] ba ba̱ swan a̱byin ka á̱ ngyei [[A̱byintyok A̱tyap|A̱tyap]] ka lyiat a̱ni. Tyap Maba̱ta̱do ji tai [[Tyia̱caat (a̱balyem)|Tyia̱caat]] a̱ swak kuzang zwa-a̱lyiat di̱ sot zwá-a̱lyiat nTyap ji. ==Bu nwuan== * [[Fantswam (zwa-a̱lyiat)|Fantswam]] * [[Gwoot (zwa-a̱lyiat)|Gwoot]] * [[Sholyia̱ (zwa-a̱lyiat)|Sholyia̱]] * [[Ta̱kat (zwa-a̱lyiat)|Ta̱kat]] * [[Tyia̱caat (zwa-a̱lyiat)|Tyia̱caat]] * [[Tyuku (zwa-a̱lyiat)|Tyuku]] * [[Jhyuo (a̱lyem)|Jhyuo]] ==A̱ka̱fwup nta== {{Zwá-a̱lyiat nTyap}} {{Swangá̱lyiatwukityai|Tyap Maba̱ta̱do}} [[Sa:Tyap]] ==A̱ya̱fang== cbqbaciajfyqj24k23y88psdrkjkq0e Sa:Byin 1988 14 1657 53136 15139 2026-11-05T15:27:32Z Kambai Akau 15 added [[Category:Byin]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 53136 wikitext text/x-wiki [[Sa:Byin]] qwk91dbshhmlcciy8wcblf39udd8f7w Felix Femi Ajakaye 0 2740 53138 52965 2026-11-05T15:33:05Z Kambai Akau 15 /* Ya̱fang */ 53138 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[Felix Femi Ajakaye/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Felix Femi Ajakaye/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Felix Femi Ajakaye/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[Felix Femi Ajakaye/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[Felix Femi Ajakaye/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Felix Femi Ajakaye/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{databox}} '''Felix Femi Ajakaye''' (byin 25 Zwat Tswuon 1962) yet pris Katolika [[Naijeriya]] wa. [[File:Coat of arms of Felix Femi Ajakaye.svg|thumb|Coat of arms of Felix Femi Ajakaye]] == Shyicet == Á̱ byin Ajakaye a̱tuk 25 Zwat Tswuon 1962 mi̱ [[Ibadan]]. Á̱ la̱p nggu yet pris ''Diocese'' Ikiti wu a̱tuk 12 Zwat A̱natat 2008, a̱ si̱ yet bishop a̱ja hu a̱tuk 17 Zwat Nyaai 2010.<ref>{{Cite web|title=Diocese of Ekiti, Nigeria|url=http://www.gcatholic.org/dioceses/diocese/ekit0.htm|access-date=2020-10-05|website=GCatholic}}</ref><ref>{{Cite web|title=AFRICA/NIGERIA - Coadjutor Bishop of Ekiti appointed - Agenzia Fides|url=http://www.fides.org/en/news/13216-AFRICA_NIGERIA_Coadjutor_Bishop_of_Ekiti_appointed|access-date=2020-10-05|website=www.fides.org}}</ref><ref>{{Cite web|title=Bishop Felix Femi Ajakaye [Catholic-Hierarchy]|url=http://www.catholic-hierarchy.org/bishop/bajakaye.html|access-date=2020-10-05|website=www.catholic-hierarchy.org}}</ref> A̱ ku san [[Khwikristi|Kristi]] mbwak a̱khwu mi̱ Ba̱ri̱kin Ladi di̱n jen ji gu ku shyia̱ a̱ja a̱ni.<ref>{{Cite web|title=President berates universities for monetising honorary awards|url=https://www.universityworldnews.com/post.php?story=20190906110454257|access-date=2020-10-05|website=University World News}}</ref> == Nta̱m == *''Beyond Ideas'' (Y Books, Ibadan; 2016),<ref>{{Cite web|date=2018-06-08|title=In Beyond Ideas, Ajakaye’s offers divine springboard for success|url=https://t.guardian.ng/art/in-beyond-ideas-ajakayes-offers-divine-springboard-for-success/|access-date=2020-10-05|website=The Guardian Nigeria News - Nigeria and World News|language=en-US|archive-date=2020-10-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20201009080914/https://t.guardian.ng/art/in-beyond-ideas-ajakayes-offers-divine-springboard-for-success/|url-status=dead}}</ref> (di̱n Shong) == A̱ya̱fang == {{reflist}} == A̱ka̱fwuop nta== * [https://www.youtube.com/watch?v=yhCXz7AKNyg State Of The Nation; A Clergyman's Concern] 2018 [[Sa:Byin 1962]] [[Sa:Á̱niet nswuan]] [[Sa:A̱yaabishop Katolika Ikiti]] tjqas4i57r6ylm7o8aeuuj5fiet8yw0 Za̱nang Nobet mi̱ Kemiti̱ri 0 3591 53137 53072 2026-11-05T15:29:38Z Kambai Akau 15 53137 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[Za̱nang Nobet mi̱ Kemiti̱ri/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Za̱nang Nobet mi̱ Kemiti̱ri/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Za̱nang Nobet mi̱ Kemiti̱ri/Gwolog|Gwolog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[Za̱nang Nobet mi̱ Kemiti̱ri/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[Za̱nang Nobet mi̱ Kemiti̱ri/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Za̱nang Nobet mi̱ Kemiti̱ri/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} '''Za̱nang Nobet mi̱ Kemiti̱ri''' ({{lang-sv|Nobelpriset i kemi}}) ji yet za̱nang ja nang [[Aka̱demi Sayen Tyok Swidin]] wu nwuat á̱niet sayen ba ba̱ nyia̱ nta̱m di̱ nkyai nvwuon nang kemiti̱ri a̱ni kuzang a̱lyia̱. Ji̱ yet jhyiung ja mi̱ za̱náng tswuon [[Za̱náng Nobet]] ji nang á̱ kpaat ma̱ng shim [[Alfred Nobel]] ma̱ a̱lyia̱ 1895 a̱ni, nang á̱ nwuat ma̱ jhyet ji̱ ja̱u kuzang mi̱ Kemiti̱ri, [[Za̱nang Nobet mi̱ Fizik|Fizik]], [[Nobel Prize in Literature|literature]], [[Nobel Peace Prize|peace]], ma̱ng [[Nobel Prize in Physiology ku Medicine|fisiyoloji ku a̱ki̱kan]]. Sotbeang Nobet ji, jija ba̱ng za̱nang jini, a̱wot Aka̱demi Sayen Tyok Swidin wu, nggu wa nwuat za̱nang ji ka̱nang á̱ neap kyangcat hu a̱zatyii Komiti Kemiti̱ri Nobet ji ji̱ shyia̱ ma̱ng á̱niet a̱fwuon a̱ni nang Aka̱demi wu ni̱ khai. Á̱ ni̱ neap za̱nang ji ma̱ a̱keang [[Si̱tokom]] kya ma̱ a̱tung kuzang-a̱lyia̱ nang á̱ ni̱ nyia̱ kuzang a̱tuk mam 10 Zwat Swak ma̱ng Sweang a̱ni, a̱tuk jhyung a̱khwu Nobet ka. ==A̱ya̱fang== {{Reflist}} i7xizfawlz507corimhe6687ebdql61 Ga̱nawuri 0 5313 53116 45947 2026-11-05T13:45:25Z Zichatmoses 2829 53116 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[Ga̱nawuri/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Ga̱nawuri/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Ga̱nawuri/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[Ga̱nawuri/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[Ga̱nawuri/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Ga̱nawuri/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} '''Ga̱nawuri''' Yet a̱badadei a̱keang kya mi̱ng sot a̱gwamnati Riyom kushyia̱ din [[Si̱tet Pi̱lato]] ani naat ming a̱kawa̱tyia a̱byin [[Naijeriya]].[https://www.mindat.org/feature-2342139.html][http://www.maplandia.com/nigeria/plateau/barinkil/ganawuri/] ==A̱nyiet mi̱ng Nnwab== A̱ka̱ka̱ra̱k a̱nyiet a̱keang wuni lyi̱at di a̱lyem Niten ja [[Iten language|Iten]], a sin gyei alyem Akuut. ==A̱nyiet== * [[Damishi Sango]] .[https://en.m.wikipedia.org/wiki/Damishi_Sango] * [[Gabriel Gala]] ==A̱ya̱fang== <references/><ref>https://www.mindat.org/feature-2342139.html .</ref> ei7ftdinlzezcsmq74oy6bgoszw2v57 A̱byintyokshan Ka̱nem-Ba̱ri̱no 0 5349 53157 51639 2026-11-06T11:15:29Z Amanpandey0909 3183 /* A̱ya̱fang */ 53157 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[A̱byintyokshan Ka̱nem-Ba̱ri̱no/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[A̱byintyokshan Ka̱nem-Ba̱ri̱no/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[A̱byintyokshan Ka̱nem-Ba̱ri̱no/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[A̱byintyokshan Ka̱nem-Ba̱ri̱no/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[A̱byintyokshan Ka̱nem-Ba̱ri̱no/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[A̱byintyokshan Ka̱nem-Ba̱ri̱no/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} '''A̱byintyok Ka̱nem–Ba̱ri̱no''' ka ku shyia̱ gbangbang da̱ a̱ka̱vwuo na̱ yet kap bibyin [[Naijeriya]], [[Ni̱njer (a̱byin)|Ni̱nja̱t]], [[Kemerun]], [[Li̱biya]] ma̱ng [[Caad]] a̱fwun. A̱la̱ra̱ba ba̱ yet a̱yaagwaklyen swanta a̱bya gbangbang ku lyen nka nang '''A̱byintyokshan Ka̱nem''' kyiak neet mi̱ sa̱ncuri 8 A̱K wu ba̱ng si̱ nat a̱wot si̱ ba̱ng bai di̱n jen shyia̱ sa̱t a̱byintyok '''Ba̱ri̱no''' ('''A̱byintyokshan Ba̱ri̱no''' ka) ba̱ng si̱ tat ma̱ a̱lyia̱ 1900.<ref>{{cite web |date=2008-12-29 |title=Empire of Kanem-Bornu (ca. 9th century-1900) |url=https://blackpast.org/global-african-history/places-global-african-history/empire-kanem-bornu-c-9th-century-1900/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220723105108/https://www.blackpast.org/global-african-history/places-global-african-history/empire-kanem-bornu-c-9th-century-1900/ |archive-date=2022-07-23 |access-date=2022-07-23 |language=en-US |last=Bilow |first=Ali}}</ref> A̱byintyokshan Ka̱nem ka (kp. 700–1380) ku shyia̱ bibyin Caad, Naijeriya ma̱ng Li̱biya a̱fwun.<ref>{{cite encyclopedia |title=Kanem-Bornu |encyclopedia=Encyclopædia Britannica |url=https://www.britannica.com/EBchecked/topic/310975/Kanem-Bornu |access-date=24 September 2014}} [https://ilovepdf2.com/ Free PDF Tools].</ref> Da̱ a̱ta̱n cet nka hu, ka̱ ku keang kyai a̱byin ku mi̱ yai a̱lyiak a̱byin Caad bah a̱wot ka̱ si̱ mbeang nkap fam a̱tak Li̱biya ([[Fa̱zan]]) ma̱ng nfam a̱tyin Ni̱nja̱t, a̱za-a̱tyin Naijeriya ma̱ng a̱za [[Kemerun]]. A̱byintyokshan Ba̱ri̱no ka (1380s–1893) ku yet a̱byin kya da̱ a̱vwuo ka nang á̱ ndyen ka̱ yet fam a̱za-a̱tyin Naijeriya a̱fwun a̱ni, a̱wot di̱ njen ka̱ si̱ bai swak a̱byin Ka̱nem ma̱ng shi, ka̱ si̱ kup a̱ka̱vwuo na nang á̱ ndyen na̱ yet nkap bibyin Caad, Ni̱nja̱t ma̱ng Kemerun a̱fwun.<ref>{{Cite journal |date=2016 |title=The Encyclopedia of empire |url=https://www.academia.edu/3617569 |journal=Choice Reviews Online |volume=53 |issue=12 |page=53 |issn=0009-4978 |access-date=2024-05-06 |archive-date=2023-10-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231031173103/https://www.academia.edu/3617569 |url-status=dead }}</ref> A̱lyiak á̱son nkhang a̱byintyokshan ka ku shyia̱ Kwaa̱mbwat Nkhang Tyok, ku ''[[Girgam]]'' hu hwa, nang a̱tyucyet A̱jaman wu, Heinrich Barth, ku ta̱taat ma̱ a̱lyia̱ 1851 a̱ni. Á̱ kpaat a̱ka̱shai ntyok a̱byintyokshan na, nang [[A̱byinkpaa̱pyia̱ Ba̱ri̱no]] ma̱ng [[A̱byinkpaa̱pyia̱ Di̱kwa]], kpa̱mkpaan ma̱ng a̱lyia̱ 1900 kya a̱wot na̱ ni̱ nshyia̱ ba̱ng si̱ bai a̱fwun nang bibyin-taada mami Naijeriya. ==A̱ya̱fang== {{reflist}} kzhubmeeaomk4omgorniosuubf6os1s Tailan 0 5587 53127 50688 2026-11-05T14:36:13Z Kambai Akau 15 /* A̱Yafang */ 53127 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[Tailan/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Tailan/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Tailan/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[Tailan/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[Tailan/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Tailan/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} '''Tailan''' yet a̱gba̱ngda̱ng a̱byin kya na̱ng an gyei a̱keang shyi Tailan a̱ni , a si bu yei ngu Siam (a̱lyoot ofit ka ta̱bat si nat a̱lyia 1939), a̱byin kya mi̱ng a̱tak-a̱tyin Asia mi̱ng Indochinese Peninsula . Abyia a̱nyiet 66-million sinat 513115, ,kilomita (198119 sq mi).[https://en.m.wikipedia.org/wiki/Thailand] Tailan byia gag-a̱byin mi̱ng Myanmar ta̱bat neet. a̱za-jenshyung mi̱ng a̱tin Laos , sina̱t a̱tak-a̱tyin Ka̱mbodiya , ta̱bat sina̱t sot Tailan mi̱ng Malaysia mi̱ng a̱tak-jenshyung A̱ghyui Andaman;a byia gag-sa̱khwot mi̱ng Vietnam sina̱t a̱tak-a̱tyin mi̱ng Indonesia mi̱ng Indiya sina̱t a̱tak-jenshyung . A̱lyoot a̱keangtung ka a̱ng gyei Bangkok hu wa si yet a̱̱gba̱ndang a̱keang a̱byin hu.[https://en.m.wikipedia.org/wiki/Thailand]. ==A̱yafang== {{Reflist}} [[Sa:Atyapland WikiOutreach]] [[Sa:Bibyin A̱siya]] i580txom3pu2xutl3c0z2np1xpuidjk 53128 53127 2026-11-05T14:36:26Z Kambai Akau 15 /* A̱yafang */ 53128 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[Tailan/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Tailan/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Tailan/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[Tailan/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[Tailan/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Tailan/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} '''Tailan''' yet a̱gba̱ngda̱ng a̱byin kya na̱ng an gyei a̱keang shyi Tailan a̱ni , a si bu yei ngu Siam (a̱lyoot ofit ka ta̱bat si nat a̱lyia 1939), a̱byin kya mi̱ng a̱tak-a̱tyin Asia mi̱ng Indochinese Peninsula . Abyia a̱nyiet 66-million sinat 513115, ,kilomita (198119 sq mi).[https://en.m.wikipedia.org/wiki/Thailand] Tailan byia gag-a̱byin mi̱ng Myanmar ta̱bat neet. a̱za-jenshyung mi̱ng a̱tin Laos , sina̱t a̱tak-a̱tyin Ka̱mbodiya , ta̱bat sina̱t sot Tailan mi̱ng Malaysia mi̱ng a̱tak-jenshyung A̱ghyui Andaman;a byia gag-sa̱khwot mi̱ng Vietnam sina̱t a̱tak-a̱tyin mi̱ng Indonesia mi̱ng Indiya sina̱t a̱tak-jenshyung . A̱lyoot a̱keangtung ka a̱ng gyei Bangkok hu wa si yet a̱̱gba̱ndang a̱keang a̱byin hu.[https://en.m.wikipedia.org/wiki/Thailand]. ==A̱ya̱fang== {{Reflist}} [[Sa:Atyapland WikiOutreach]] [[Sa:Bibyin A̱siya]] clmgj03shrfuc0kf95j54ta1l2eze41 A̱sorong Di̱ndi̱ng Muna̱pyia̱ Bibyin Swanta mat Á̱ka̱mbwon Afi̱rika 0 6381 53112 47440 2026-11-05T13:31:39Z Zichatmoses 2829 53112 wikitext text/x-wiki {{Short description|nwap mi̱ Naijeriya}} {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[A̱sorong Di̱ndi̱ng Muna̱pyia̱ Bibyin Swanta mat Á̱ka̱mbwon Afi̱rika/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[A̱sorong Di̱ndi̱ng Muna̱pyia̱ Bibyin Swanta mat Á̱ka̱mbwon Afi̱rika/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[A̱sorong Di̱ndi̱ng Muna̱pyia̱ Bibyin Swanta mat Á̱ka̱mbwon Afi̱rika/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[A̱sorong Di̱ndi̱ng Muna̱pyia̱ Bibyin Swanta mat Á̱ka̱mbwon Afi̱rika/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[A̱sorong Di̱ndi̱ng Muna̱pyia̱ Bibyin Swanta mat Á̱ka̱mbwon Afi̱rika/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[A̱sorong Di̱ndi̱ng Muna̱pyia̱ Bibyin Swanta mat Á̱ka̱mbwon Afi̱rika/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} '''A̱sorong Di̱ndi̱ng muna̱pyia̱ Bibyin Swanta mat A̱ka̱mbwon A̱fi̱rika''' yet a̱sorong a̱ghyang kya a̱ si̱ muna̱pyia̱ bibyin swanta a̱ si̱ nang fa nka hu yet nwak muna̱pyia̱ da̱ si̱yasa, kunak kurum, ma̱ng swat ca̱t a̱nietbi̱shi zuri̱ya-Afro.<ref name=":0">{{Cite web |last=Office of the United Nations High Commissioner for Human Rights |title=Permanent Forum on People of African Descent |url=https://www.ohchr.org/en/permanent-forum-people-african-descent |access-date=2023-11-28 |website=OHCHR}}</ref>. Á̱bku bai ma̱ng a̱nhu di̱n jen a̱di̱dai fang a̱byin [[A̱tung Mundundung swanta A̱merika|A̱tung mundundung UN]] ma̱ a̱tuk 2 Zwat A̱na̱nai, a̱lyia̱ 2021,<ref name=":0" /> di̱n vak cyii̱p kyang 75/3141 ma̱ ca̱t kyang mbwak byeak A̱kwak a̱son A̱byin [[Vice President of Costa Rica|Costa Rica]], [[Epsy Campbell Barr]],<ref>{{Cite web |date=2021-08-02 |title=Con liderazgo de Costa Rica, Naciones Unidas acuerda crear el Foro Permanente de Afrodescendientes |url=https://www.presidencia.go.cr/comunicados/2021/08/con-liderazgo-de-costa-rica-naciones-unidas-acuerda-crear-el-foro-permanente-de-afrodescendientes/ |access-date=2023-11-28 |website=Presidencia de la República de Costa Rica |language=es}}</ref> ma̱nang a̱tyuyong jang a̱niet A̱fi̱rika nang a̱chwuok ma̱ng a̱gyang ba nyia̱ lwui ma̱ng lap a̱niet ntyia̱ a̱sa̱khwot ma̱ a̱tsi̱ntseang ma̱nang sot mban yong ka̱nka̱ra̱ng ma̱ng a̱ja̱jeet nswuan ma̱ng nkyang ca̱t di̱ shyia̱ a̱cecet a̱niet A̱fi̱rika a̱chwuok a̱ni , di̱ cucuk di̱ si̱sak á̱ cong ma̱ a̱cucuk a̱di̱dam vam da̱vwuo [[A̱tung A̱ka̱wat A̱nietbishyi|A̱tung A̱ka̱wat Á̱nietbishyi]], mi̱ lang ma̱ng a̱ka̱tung á̱ sak á̱ na nyia̱ a̱ni da̱nian bat nkyang a̱lyia̱ nswaktat muna̱pyia̱ swanta a̱niet A̱fi̱rika chwuok a̱wot mi̱ kpa̱nkpaan jhya swat da̱ nvak ma̱nang á̱ byia̱ a̱ni".<ref>{{Cite web |title=General Assembly Establishes Permanent Forum for People of African Descent as 'Consultative Mechanism', Advisory Body to Human Rights Council {{!}} UN Press |url=https://press.un.org/en/2021/ga12352.doc.htm |access-date=2023-11-28 |website=press.un.org |archive-date=2023-11-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231128201730/https://press.un.org/en/2021/ga12352.doc.htm |url-status=dead }}</ref>. <ref name=":3">{{Cite web |last=Permanent Forum on People of African Descent |title=Background and previous meetings on the establishment of the Permanent Forum on People of African Descent |url=https://www.ohchr.org/en/permanent-forum-people-african-descent/background-and-previous-meetings-establishment-permanent-forum-people-african-descent |access-date=2023-11-28 |website=OHCHR}}</ref><ref>{{Cite web |last=General Assembly |title=Programme of activities for the implementation of the International Decade for People of African Descent |url=https://documents-dds-ny.un.org/doc/UNDOC/GEN/N14/635/79/PDF/N1463579.pdf?OpenElement |access-date=2023-11-28 |website=documents-dds-ny.un.org}}</ref>. <ref name=":3" /><ref>{{Cite web |last=United Nations Secretary General |title=2020 report of the Secretary-General: A global call for concrete action for the total elimination of racism, racial discrimination, xenophobia and related intolerance and the comprehensive implementation of and follow-up to the Durban Declaration and Programme of Action |url=https://www.ohchr.org/en/documents/reports/2020-report-secretary-general-global-call-concrete-action-total-elimination |access-date=2023-11-28 |website=OHCHR}}</ref> ==A̱ya̱fang == {{Reflist}} ==Nkyang A̱tausa== [[Sa:A̱niet ba̱ Chwuok ma̱̱ A̱fi̱rika]] [[Sa:Saka̱teri̱ya A̱merika]] [[Sa:Sot A̱ka̱wat A̱nietbishyi A̱merika]] h70fs1jad6s8t89hu3moc13qysgxksr Remi Ti̱ni̱bu 0 8036 53106 53091 2026-11-05T12:05:10Z Kambai Akau 15 /* Personal life */ 53106 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[Remi Ti̱ni̱bu/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Remi Ti̱ni̱bu/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Remi Ti̱ni̱buu/Gwolog|Gwolog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[Remi Ti̱ni̱bu/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[Remi Ti̱ni̱bu/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Remi Ti̱ni̱bu/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} '''Oluremi "Remi" Tinubu''' A̱ bu yet [[Remi Ti̱ni̱bu]] a̱ni {{post-nominals|country=NG|CON}} ({{Audio|Oluremi_Tinubu.wav|fa̱k}}, yet byin a̱tuk 21 Zwat a̱kubunyiung 1960)<ref>{{Cite news|date=2020-09-26|title=Remi Tinubu: Trauma of living in exile in US led me to Christ|url=https://www.thecable.ng/remi-tinubu-trauma-of-living-in-exile-in-us-led-me-to-christ|access-date=2021-04-19|newspaper=[[TheCable]]|language=en-US}}</ref> is a [[Nigerians|Nigerian]] politician and current [[First Lady of Nigeria|first lady of Nigeria]] since 2023, as wife of President [[Bola Tinubu]].<ref name="Salami 2023">{{cite web | last=Salami | first=Kareemot | title=Oluremi Tinubu: Nigeria first lady biography | website=BBC News Pidgin | date=2023-06-01 | url=https://www.bbc.com/pidgin/articles/c729w8e921go | access-date=2023-06-04}}</ref> She was the [[First Lady of Lagos State|first lady of Lagos State]] from 1999 to 2007 when her husband was [[governor]]. She was the [[Senate of Nigeria|senator]] representing [[Lagos Central Senatorial District]] at the [[Nigerian National Assembly]] from 2011 to 2023. She is a member of the [[All Progressives Congress]] (APC) [[political party]].<ref>{{Cite web|url=https://www.takemetonaija.com/2016/12/senator-remi-tinubu-full-biography.html|title=Senator Remi Tinubu Full Biography|date=7 December 2016}}</ref><ref>{{Cite web|title=Oluremi - Tinubu, Politician, Senator and Entrepreneur, Nigeria, Personality Profiles|url=https://www.nigeriagalleria.com/Nigeria/Personality-Profiles/Politicians/Oluremi-Tinubu.html|website=nigeriagalleria.com|access-date=2020-05-30}}</ref> ==Da̱won== [[File:Remi Tinubu.jpg|thumb|[[Nigerian Chieftaincy|Oso Di Eme]] of [[Imo State]]]] A̱ ku byin Oluremi Tinubu a̱tuk 21 zwat a̱kubunyiung, 1960. family of wa yet byin 12 mami mman 13 a̱wot A̱ ku byin nggu ma Ikusebial[[Ogun State Si̱tet]].<ref>{{cite news |title= Nigeria's politicians |url=https://www.nigeriagalleria.com/Nigeria/Personality-Profiles/Politicians/Oluremi-Tinubu.html |access-date=11 March 2021|agency=nigeriagalleria.com |publisher=nigeriagalleria.com |date=9 March 2021}}</ref><ref name=About>{{cite web|title=About Oluremi|url=http://www.oluremitinubu.com/?page_id=2|publisher=Oluremi Tinubu|access-date=20 May 2012|archive-date=15 February 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170215002929/http://www.oluremitinubu.com/?page_id=2|url-status=dead}}</ref> ==Nat Fang== Nggu a̱kyo Ti̱ni̱bu wu tsa fang nggu hu mi̱ (Our Lady of Apostles Secondary Schoo) Ijebu-Ode a̱jawa gu ku nshyia ya (West African Senior Secondary School Certificate Exam (WASSCE)) nggu ji ma̱ a̱lyia̱ 1979 and PGD from The Redeemed Christian bible college in 2010<ref name=pd1>{{cite web |title=Pastor Oluremi Tinubu |url=http://www.politiciansdata.com/content/remi-tinubu/ |website=politiciansdata.com |date=28 May 2018 |publisher=Omobolaji Folajinmi |access-date=24 April 2021 |archive-date=24 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210424124106/http://www.politiciansdata.com/content/remi-tinubu/ |url-status=dead }}</ref> Tinubu received a [[Bachelor of Science|B.S.]] in Education from the [[University of Ife, The now OAU]]<ref name="Inside OAU Media 2022">{{cite web | title=Top 10 Most Influential OAU Alumni in Politics | website=Inside OAU Media | date=2022-10-05 | url=https://www.insideoau.com/2022/10/05/top-10-most-influential-oau-alumni-in-politics/ | access-date=2023-06-03 | archive-date=2023-11-18 | archive-url=https://web.archive.org/web/20231118221835/https://www.insideoau.com/2022/10/05/top-10-most-influential-oau-alumni-in-politics/ | url-status=dead }}</ref> and a National Certificate of Education in [[Botany]] and [[Zoology]] from the [[Adeyemi College of Education]].<ref name=pd1/> ==Kwai Nfwuo A̱niet== A̱ ku ba̱ yet A̱kywa a̱byik Si̱tet Legwot di̱n jet nang a̱tyoli nggu wu [[Bola Tinubu]] ku ba̱ nshyia̱ yet gwa̱mna si̱t wu a̱ni. Di̱ yet A̱kywa a̱byik nggu hu, she established the New Era Foundation, dedicated to establishing centers for "all round development of young ones and promote public awareness on environmental health and community service."<ref name="Humanitarian Goals or Fraud">{{Cite news|title=Foundations and NGOs: An engine for humanitarian goals or fraud?|url=http://nationalmirroronline.net/insight/23783.html|access-date=23 May 2012|archive-date=22 May 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120522032208/http://nationalmirroronline.net/insight/23783.html|url-status=usurped|newspaper=[[National Mirror]]}}</ref> When Tinubu was elected, it was challenged at the Legislative House Election Petition Tribunal - which later convened and upheld the election in 2012.<ref name=Election>{{cite news|title=Tribunal upholds Tinubu's election|url=http://odili.net/news/source/2011/sep/6/6.html|access-date=20 May 2012|newspaper=odili|archive-date=23 February 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160223180825/http://odili.net/news/source/2011/sep/6/6.html|url-status=dead}}</ref> Tinubu was one of over 100 senators elected in the 8th assembly in 2015. Six of these were women. The others were [[Stella Oduah]] and [[Uche Ekwunife]], who both represent [[Anambra]], [[Fatimat Raji Rasaki]], [[Rose Okoji Oko]] and [[Binta Garba]].<ref name=sixof100>[https://www.naij.com/448960-the-6-female-senators-in-8th-national-assembly-photos.html The 6 female senators in 8th National Assembly], Naij.com, Retrieved 15 February 2016</ref> At the [[2019 Nigerian Senate election in Lagos State|2019 general elections]], she retained her senatorial seat representing [[Lagos]] Central, making it her third tenure in office.<ref>{{cite news |last1=News Agency of Nigeria |first1=(NAN) |title=Oluremi Tinubu retains Lagos Central senatorial seat |url=https://www.vanguardngr.com/2019/02/oluremi-tinubu-retains-lagos-central-senatorial-seat/ |location=Lagos, Nigeria|access-date=11 March 2019 |agency=Vanguard Media Limited, Nigeria |date=25 February 2019|newspaper=[[Vanguard (Nigeria)|Vanguard]]}}</ref> In 2016, [[Senate of Nigeria|Senator]] Tinubu requested adequate security from the Inspector General of Police as a result of an alleged threat of assault by colleague and fellow party member [[Dino Melaye]] during a senate closed-door session.<ref>{{Cite web|date=2016-07-19|title=Remi Tinubu says Dino Melaye threatened to rape her; petitions APC, Saraki {{!}} Premium Times Nigeria|url=https://www.premiumtimesng.com/news/headlines/207182-remi-tinubu-says-dino-melaye-threatened-rape-petitions-apc-saraki.html|access-date=2021-04-21|language=en-GB}}</ref> She was listed alongside [[Babajide Sanwo-Olu]], [[Tony Elumelu]] and other prominent people for the Eko Excellence Awards in 2019. <ref>{{Cite news |last1=Rebecca |first1=Ejifoma |title=Sanwo-Olu, Remi Tinubu, Elumelu, Others for Eko Excellence Awards |url=https://www.thisdaylive.com/index.php/2019/10/26/sanwo-olu-remi-tinubu-elumelu-others-for-eko-excellence-awards/ |newspaper=[[This Day]]|access-date=26 October 2019}}</ref> In 2020, she called for the creation of state police as a way of tackling the rising spate of insecurity in the country.<ref>{{Cite news|date=2020-01-29|title=Tinubu's Wife, Senator Oluremi, Advocates For State Police Over Rising Insecurity|url=http://saharareporters.com/2020/01/29/tinubu%E2%80%99s-wife-senator-oluremi-advocates-state-police-over-rising-insecurity|location=New York City, United States|access-date=2021-04-19|newspaper=[[Sahara Reporters]]}}</ref> She supports investing in Society Human Capital and Her Youth Empowerment and Skill Acquisition Scheme in collaboration with Good Boys and Girls Empowerment Scheme (GBGES) has produced 1,172 beneficiaries. About 164 youths were tranined on various skills and received start up kits and capital of about N40,000 each. In March 2021, Senator Tinubu proposed a bill to reform the [[Nigerian Postal Service|Nigerian Postal Service (NIPOST)]] to make it a more viable entity.<ref>{{Cite web|date=2021-03-24|title=Senator Tinubu proposes Bill to reform NIPOST {{!}} The Nation|url=https://thenationonlineng.net/senator-tinubu-proposes-bill-to-reform-nipost/|access-date=2021-04-19|website=Latest Nigeria News, Nigerian Newspapers, Politics|language=en-US}}</ref> She also received the award for the most impactful female senator at ''The Guardian''-organized Inter national Women's Day Summit 2021.<ref>{{Cite news|date=2021-03-31|title=Bagudu, Obiano, Usman, Tinubu, Tallen, Okonjo-Iweala, others shine at IWD summit|url=https://guardian.ng/news/bagudu-obiano-usman-tinubu-tallen-okonjo-iweala-others-shine-at-iwd-summit/|location=Lagos, Nigeria|access-date=2021-04-19|newspaper=[[The Guardian (Nigeria)|The Guardian]]|language=en-US}}</ref> ==A̱dyidyep== She has won several awards and received several honors, the awards and honors she received are: National award of the [[Officer of the Order of the Niger]] [[Order of the Niger|OON]], Member, Board of Trustees of [[Kings University]], Ode-Omu; Ghana Noble International Award for Leadership (2004), Gambian Diamond Award for Immense Contribution to the Emancipation of People from Poverty (2005)<ref name=pd1/> Person of the Year 2025’ award.<ref>{{Cite news |last=Okogba |first=Emmanuel |date=2026-01-25 |title=LEADERSHIP Award a call to more service - Oluremi Tinubu |url=https://www.vanguardngr.com/2026/01/leadership-award-a-call-to-more-service-oluremi-tinubu/ |location=Lagos, Nigeria|access-date=2026-02-12 |newspaper=[[Vanguard (Nigeria)|Vanguard]]|language=en-GB}}</ref><ref>{{Cite news |title=Remi Tinubu wins 'Woman of The Year' award |url=https://pmnewsnigeria.com/2025/03/16/remi-tinubu-wins-woman-of-the-year-award/ |location=Lagos, Nigeria|access-date=2026-02-12 |language=en-US|newspaper=[[P.M. News]]}}</ref> ==Ya̱fang== {{reflist}} [[Sa:Bwan a̱yaati̱kut 200 á̱si̱ a̱nyiuk di̱n Tyap]] 9kc3ld27k9ok05h8calcr5fv76k6mq5 53107 53106 2026-11-05T12:05:59Z Kambai Akau 15 /* Kwai Nfwuo A̱niet */ 53107 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[Remi Ti̱ni̱bu/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Remi Ti̱ni̱bu/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Remi Ti̱ni̱buu/Gwolog|Gwolog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[Remi Ti̱ni̱bu/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[Remi Ti̱ni̱bu/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Remi Ti̱ni̱bu/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} '''Oluremi "Remi" Tinubu''' A̱ bu yet [[Remi Ti̱ni̱bu]] a̱ni {{post-nominals|country=NG|CON}} ({{Audio|Oluremi_Tinubu.wav|fa̱k}}, yet byin a̱tuk 21 Zwat a̱kubunyiung 1960)<ref>{{Cite news|date=2020-09-26|title=Remi Tinubu: Trauma of living in exile in US led me to Christ|url=https://www.thecable.ng/remi-tinubu-trauma-of-living-in-exile-in-us-led-me-to-christ|access-date=2021-04-19|newspaper=[[TheCable]]|language=en-US}}</ref> is a [[Nigerians|Nigerian]] politician and current [[First Lady of Nigeria|first lady of Nigeria]] since 2023, as wife of President [[Bola Tinubu]].<ref name="Salami 2023">{{cite web | last=Salami | first=Kareemot | title=Oluremi Tinubu: Nigeria first lady biography | website=BBC News Pidgin | date=2023-06-01 | url=https://www.bbc.com/pidgin/articles/c729w8e921go | access-date=2023-06-04}}</ref> She was the [[First Lady of Lagos State|first lady of Lagos State]] from 1999 to 2007 when her husband was [[governor]]. She was the [[Senate of Nigeria|senator]] representing [[Lagos Central Senatorial District]] at the [[Nigerian National Assembly]] from 2011 to 2023. She is a member of the [[All Progressives Congress]] (APC) [[political party]].<ref>{{Cite web|url=https://www.takemetonaija.com/2016/12/senator-remi-tinubu-full-biography.html|title=Senator Remi Tinubu Full Biography|date=7 December 2016}}</ref><ref>{{Cite web|title=Oluremi - Tinubu, Politician, Senator and Entrepreneur, Nigeria, Personality Profiles|url=https://www.nigeriagalleria.com/Nigeria/Personality-Profiles/Politicians/Oluremi-Tinubu.html|website=nigeriagalleria.com|access-date=2020-05-30}}</ref> ==Da̱won== [[File:Remi Tinubu.jpg|thumb|[[Nigerian Chieftaincy|Oso Di Eme]] of [[Imo State]]]] A̱ ku byin Oluremi Tinubu a̱tuk 21 zwat a̱kubunyiung, 1960. family of wa yet byin 12 mami mman 13 a̱wot A̱ ku byin nggu ma Ikusebial[[Ogun State Si̱tet]].<ref>{{cite news |title= Nigeria's politicians |url=https://www.nigeriagalleria.com/Nigeria/Personality-Profiles/Politicians/Oluremi-Tinubu.html |access-date=11 March 2021|agency=nigeriagalleria.com |publisher=nigeriagalleria.com |date=9 March 2021}}</ref><ref name=About>{{cite web|title=About Oluremi|url=http://www.oluremitinubu.com/?page_id=2|publisher=Oluremi Tinubu|access-date=20 May 2012|archive-date=15 February 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170215002929/http://www.oluremitinubu.com/?page_id=2|url-status=dead}}</ref> ==Nat Fang== Nggu a̱kyo Ti̱ni̱bu wu tsa fang nggu hu mi̱ (Our Lady of Apostles Secondary Schoo) Ijebu-Ode a̱jawa gu ku nshyia ya (West African Senior Secondary School Certificate Exam (WASSCE)) nggu ji ma̱ a̱lyia̱ 1979 and PGD from The Redeemed Christian bible college in 2010<ref name=pd1>{{cite web |title=Pastor Oluremi Tinubu |url=http://www.politiciansdata.com/content/remi-tinubu/ |website=politiciansdata.com |date=28 May 2018 |publisher=Omobolaji Folajinmi |access-date=24 April 2021 |archive-date=24 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210424124106/http://www.politiciansdata.com/content/remi-tinubu/ |url-status=dead }}</ref> Tinubu received a [[Bachelor of Science|B.S.]] in Education from the [[University of Ife, The now OAU]]<ref name="Inside OAU Media 2022">{{cite web | title=Top 10 Most Influential OAU Alumni in Politics | website=Inside OAU Media | date=2022-10-05 | url=https://www.insideoau.com/2022/10/05/top-10-most-influential-oau-alumni-in-politics/ | access-date=2023-06-03 | archive-date=2023-11-18 | archive-url=https://web.archive.org/web/20231118221835/https://www.insideoau.com/2022/10/05/top-10-most-influential-oau-alumni-in-politics/ | url-status=dead }}</ref> and a National Certificate of Education in [[Botany]] and [[Zoology]] from the [[Adeyemi College of Education]].<ref name=pd1/> ==A̱dyidyep== She has won several awards and received several honors, the awards and honors she received are: National award of the [[Officer of the Order of the Niger]] [[Order of the Niger|OON]], Member, Board of Trustees of [[Kings University]], Ode-Omu; Ghana Noble International Award for Leadership (2004), Gambian Diamond Award for Immense Contribution to the Emancipation of People from Poverty (2005)<ref name=pd1/> Person of the Year 2025’ award.<ref>{{Cite news |last=Okogba |first=Emmanuel |date=2026-01-25 |title=LEADERSHIP Award a call to more service - Oluremi Tinubu |url=https://www.vanguardngr.com/2026/01/leadership-award-a-call-to-more-service-oluremi-tinubu/ |location=Lagos, Nigeria|access-date=2026-02-12 |newspaper=[[Vanguard (Nigeria)|Vanguard]]|language=en-GB}}</ref><ref>{{Cite news |title=Remi Tinubu wins 'Woman of The Year' award |url=https://pmnewsnigeria.com/2025/03/16/remi-tinubu-wins-woman-of-the-year-award/ |location=Lagos, Nigeria|access-date=2026-02-12 |language=en-US|newspaper=[[P.M. News]]}}</ref> ==Ya̱fang== {{reflist}} [[Sa:Bwan a̱yaati̱kut 200 á̱si̱ a̱nyiuk di̱n Tyap]] 7xtq3dlg25ss0v3h14xo0ze1ae2mfr3 53108 53107 2026-11-05T12:06:12Z Kambai Akau 15 /* A̱dyidyep */ 53108 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[Remi Ti̱ni̱bu/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Remi Ti̱ni̱bu/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Remi Ti̱ni̱buu/Gwolog|Gwolog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[Remi Ti̱ni̱bu/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[Remi Ti̱ni̱bu/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Remi Ti̱ni̱bu/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} '''Oluremi "Remi" Tinubu''' A̱ bu yet [[Remi Ti̱ni̱bu]] a̱ni {{post-nominals|country=NG|CON}} ({{Audio|Oluremi_Tinubu.wav|fa̱k}}, yet byin a̱tuk 21 Zwat a̱kubunyiung 1960)<ref>{{Cite news|date=2020-09-26|title=Remi Tinubu: Trauma of living in exile in US led me to Christ|url=https://www.thecable.ng/remi-tinubu-trauma-of-living-in-exile-in-us-led-me-to-christ|access-date=2021-04-19|newspaper=[[TheCable]]|language=en-US}}</ref> is a [[Nigerians|Nigerian]] politician and current [[First Lady of Nigeria|first lady of Nigeria]] since 2023, as wife of President [[Bola Tinubu]].<ref name="Salami 2023">{{cite web | last=Salami | first=Kareemot | title=Oluremi Tinubu: Nigeria first lady biography | website=BBC News Pidgin | date=2023-06-01 | url=https://www.bbc.com/pidgin/articles/c729w8e921go | access-date=2023-06-04}}</ref> She was the [[First Lady of Lagos State|first lady of Lagos State]] from 1999 to 2007 when her husband was [[governor]]. She was the [[Senate of Nigeria|senator]] representing [[Lagos Central Senatorial District]] at the [[Nigerian National Assembly]] from 2011 to 2023. She is a member of the [[All Progressives Congress]] (APC) [[political party]].<ref>{{Cite web|url=https://www.takemetonaija.com/2016/12/senator-remi-tinubu-full-biography.html|title=Senator Remi Tinubu Full Biography|date=7 December 2016}}</ref><ref>{{Cite web|title=Oluremi - Tinubu, Politician, Senator and Entrepreneur, Nigeria, Personality Profiles|url=https://www.nigeriagalleria.com/Nigeria/Personality-Profiles/Politicians/Oluremi-Tinubu.html|website=nigeriagalleria.com|access-date=2020-05-30}}</ref> ==Da̱won== [[File:Remi Tinubu.jpg|thumb|[[Nigerian Chieftaincy|Oso Di Eme]] of [[Imo State]]]] A̱ ku byin Oluremi Tinubu a̱tuk 21 zwat a̱kubunyiung, 1960. family of wa yet byin 12 mami mman 13 a̱wot A̱ ku byin nggu ma Ikusebial[[Ogun State Si̱tet]].<ref>{{cite news |title= Nigeria's politicians |url=https://www.nigeriagalleria.com/Nigeria/Personality-Profiles/Politicians/Oluremi-Tinubu.html |access-date=11 March 2021|agency=nigeriagalleria.com |publisher=nigeriagalleria.com |date=9 March 2021}}</ref><ref name=About>{{cite web|title=About Oluremi|url=http://www.oluremitinubu.com/?page_id=2|publisher=Oluremi Tinubu|access-date=20 May 2012|archive-date=15 February 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170215002929/http://www.oluremitinubu.com/?page_id=2|url-status=dead}}</ref> ==Nat Fang== Nggu a̱kyo Ti̱ni̱bu wu tsa fang nggu hu mi̱ (Our Lady of Apostles Secondary Schoo) Ijebu-Ode a̱jawa gu ku nshyia ya (West African Senior Secondary School Certificate Exam (WASSCE)) nggu ji ma̱ a̱lyia̱ 1979 and PGD from The Redeemed Christian bible college in 2010<ref name=pd1>{{cite web |title=Pastor Oluremi Tinubu |url=http://www.politiciansdata.com/content/remi-tinubu/ |website=politiciansdata.com |date=28 May 2018 |publisher=Omobolaji Folajinmi |access-date=24 April 2021 |archive-date=24 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210424124106/http://www.politiciansdata.com/content/remi-tinubu/ |url-status=dead }}</ref> Tinubu received a [[Bachelor of Science|B.S.]] in Education from the [[University of Ife, The now OAU]]<ref name="Inside OAU Media 2022">{{cite web | title=Top 10 Most Influential OAU Alumni in Politics | website=Inside OAU Media | date=2022-10-05 | url=https://www.insideoau.com/2022/10/05/top-10-most-influential-oau-alumni-in-politics/ | access-date=2023-06-03 | archive-date=2023-11-18 | archive-url=https://web.archive.org/web/20231118221835/https://www.insideoau.com/2022/10/05/top-10-most-influential-oau-alumni-in-politics/ | url-status=dead }}</ref> and a National Certificate of Education in [[Botany]] and [[Zoology]] from the [[Adeyemi College of Education]].<ref name=pd1/> ==Ya̱fang== {{reflist}} [[Sa:Bwan a̱yaati̱kut 200 á̱si̱ a̱nyiuk di̱n Tyap]] 6tw74qemp4a0s7iedmwodfjb2h5zkiy 53109 53108 2026-11-05T12:06:24Z Kambai Akau 15 /* Ya̱fang */ 53109 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[Remi Ti̱ni̱bu/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Remi Ti̱ni̱bu/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Remi Ti̱ni̱buu/Gwolog|Gwolog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[Remi Ti̱ni̱bu/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[Remi Ti̱ni̱bu/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Remi Ti̱ni̱bu/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} '''Oluremi "Remi" Tinubu''' A̱ bu yet [[Remi Ti̱ni̱bu]] a̱ni {{post-nominals|country=NG|CON}} ({{Audio|Oluremi_Tinubu.wav|fa̱k}}, yet byin a̱tuk 21 Zwat a̱kubunyiung 1960)<ref>{{Cite news|date=2020-09-26|title=Remi Tinubu: Trauma of living in exile in US led me to Christ|url=https://www.thecable.ng/remi-tinubu-trauma-of-living-in-exile-in-us-led-me-to-christ|access-date=2021-04-19|newspaper=[[TheCable]]|language=en-US}}</ref> is a [[Nigerians|Nigerian]] politician and current [[First Lady of Nigeria|first lady of Nigeria]] since 2023, as wife of President [[Bola Tinubu]].<ref name="Salami 2023">{{cite web | last=Salami | first=Kareemot | title=Oluremi Tinubu: Nigeria first lady biography | website=BBC News Pidgin | date=2023-06-01 | url=https://www.bbc.com/pidgin/articles/c729w8e921go | access-date=2023-06-04}}</ref> She was the [[First Lady of Lagos State|first lady of Lagos State]] from 1999 to 2007 when her husband was [[governor]]. She was the [[Senate of Nigeria|senator]] representing [[Lagos Central Senatorial District]] at the [[Nigerian National Assembly]] from 2011 to 2023. She is a member of the [[All Progressives Congress]] (APC) [[political party]].<ref>{{Cite web|url=https://www.takemetonaija.com/2016/12/senator-remi-tinubu-full-biography.html|title=Senator Remi Tinubu Full Biography|date=7 December 2016}}</ref><ref>{{Cite web|title=Oluremi - Tinubu, Politician, Senator and Entrepreneur, Nigeria, Personality Profiles|url=https://www.nigeriagalleria.com/Nigeria/Personality-Profiles/Politicians/Oluremi-Tinubu.html|website=nigeriagalleria.com|access-date=2020-05-30}}</ref> ==Da̱won== [[File:Remi Tinubu.jpg|thumb|[[Nigerian Chieftaincy|Oso Di Eme]] of [[Imo State]]]] A̱ ku byin Oluremi Tinubu a̱tuk 21 zwat a̱kubunyiung, 1960. family of wa yet byin 12 mami mman 13 a̱wot A̱ ku byin nggu ma Ikusebial[[Ogun State Si̱tet]].<ref>{{cite news |title= Nigeria's politicians |url=https://www.nigeriagalleria.com/Nigeria/Personality-Profiles/Politicians/Oluremi-Tinubu.html |access-date=11 March 2021|agency=nigeriagalleria.com |publisher=nigeriagalleria.com |date=9 March 2021}}</ref><ref name=About>{{cite web|title=About Oluremi|url=http://www.oluremitinubu.com/?page_id=2|publisher=Oluremi Tinubu|access-date=20 May 2012|archive-date=15 February 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170215002929/http://www.oluremitinubu.com/?page_id=2|url-status=dead}}</ref> ==Nat Fang== Nggu a̱kyo Ti̱ni̱bu wu tsa fang nggu hu mi̱ (Our Lady of Apostles Secondary Schoo) Ijebu-Ode a̱jawa gu ku nshyia ya (West African Senior Secondary School Certificate Exam (WASSCE)) nggu ji ma̱ a̱lyia̱ 1979 and PGD from The Redeemed Christian bible college in 2010<ref name=pd1>{{cite web |title=Pastor Oluremi Tinubu |url=http://www.politiciansdata.com/content/remi-tinubu/ |website=politiciansdata.com |date=28 May 2018 |publisher=Omobolaji Folajinmi |access-date=24 April 2021 |archive-date=24 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210424124106/http://www.politiciansdata.com/content/remi-tinubu/ |url-status=dead }}</ref> Tinubu received a [[Bachelor of Science|B.S.]] in Education from the [[University of Ife, The now OAU]]<ref name="Inside OAU Media 2022">{{cite web | title=Top 10 Most Influential OAU Alumni in Politics | website=Inside OAU Media | date=2022-10-05 | url=https://www.insideoau.com/2022/10/05/top-10-most-influential-oau-alumni-in-politics/ | access-date=2023-06-03 | archive-date=2023-11-18 | archive-url=https://web.archive.org/web/20231118221835/https://www.insideoau.com/2022/10/05/top-10-most-influential-oau-alumni-in-politics/ | url-status=dead }}</ref> and a National Certificate of Education in [[Botany]] and [[Zoology]] from the [[Adeyemi College of Education]].<ref name=pd1/> ==A̱ya̱fang== {{reflist}} [[Sa:Bwan a̱yaati̱kut 200 á̱si̱ a̱nyiuk di̱n Tyap]] l3wrfwyygkyjzfgj413ogsxd9baj6z3 53110 53109 2026-11-05T12:07:41Z Kambai Akau 15 53110 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[Remi Ti̱ni̱bu/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Remi Ti̱ni̱bu/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Remi Ti̱ni̱buu/Gwolog|Gwolog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[Remi Ti̱ni̱bu/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[Remi Ti̱ni̱bu/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Remi Ti̱ni̱bu/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} '''Oluremi "Remi" Tinubu''' a̱ bu yet Remi Ti̱nubu a̱ni {{post-nominals|country=NG|CON}} ({{Audio|Oluremi_Tinubu.wav|fa̱k}}, yet byin a̱tuk 21 Zwat A̱kubunyiung 1960)<ref>{{Cite news|date=2020-09-26|title=Remi Tinubu: Trauma of living in exile in US led me to Christ|url=https://www.thecable.ng/remi-tinubu-trauma-of-living-in-exile-in-us-led-me-to-christ|access-date=2021-04-19|newspaper=[[TheCable]]|language=en-US}}</ref> is a [[Nigerians|Nigerian]] politician and current [[First Lady of Nigeria|first lady of Nigeria]] since 2023, as wife of President [[Bola Tinubu]].<ref name="Salami 2023">{{cite web | last=Salami | first=Kareemot | title=Oluremi Tinubu: Nigeria first lady biography | website=BBC News Pidgin | date=2023-06-01 | url=https://www.bbc.com/pidgin/articles/c729w8e921go | access-date=2023-06-04}}</ref> She was the [[First Lady of Lagos State|first lady of Lagos State]] from 1999 to 2007 when her husband was [[governor]]. She was the [[Senate of Nigeria|senator]] representing [[Lagos Central Senatorial District]] at the [[Nigerian National Assembly]] from 2011 to 2023. She is a member of the [[All Progressives Congress]] (APC) [[political party]].<ref>{{Cite web|url=https://www.takemetonaija.com/2016/12/senator-remi-tinubu-full-biography.html|title=Senator Remi Tinubu Full Biography|date=7 December 2016}}</ref><ref>{{Cite web|title=Oluremi - Tinubu, Politician, Senator and Entrepreneur, Nigeria, Personality Profiles|url=https://www.nigeriagalleria.com/Nigeria/Personality-Profiles/Politicians/Oluremi-Tinubu.html|website=nigeriagalleria.com|access-date=2020-05-30}}</ref> ==Da̱won== [[File:Remi Tinubu.jpg|thumb|[[Nigerian Chieftaincy|Oso Di Eme]] of [[Imo State]]]] A̱ ku byin Oluremi Tinubu a̱tuk 21 zwat a̱kubunyiung, 1960. family of wa yet byin 12 mami mman 13 a̱wot A̱ ku byin nggu ma Ikusebial[[Ogun State Si̱tet]].<ref>{{cite news |title= Nigeria's politicians |url=https://www.nigeriagalleria.com/Nigeria/Personality-Profiles/Politicians/Oluremi-Tinubu.html |access-date=11 March 2021|agency=nigeriagalleria.com |publisher=nigeriagalleria.com |date=9 March 2021}}</ref><ref name=About>{{cite web|title=About Oluremi|url=http://www.oluremitinubu.com/?page_id=2|publisher=Oluremi Tinubu|access-date=20 May 2012|archive-date=15 February 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170215002929/http://www.oluremitinubu.com/?page_id=2|url-status=dead}}</ref> ==Nat Fang== Nggu a̱kyo Ti̱ni̱bu wu tsa fang nggu hu mi̱ (Our Lady of Apostles Secondary Schoo) Ijebu-Ode a̱jawa gu ku nshyia ya (West African Senior Secondary School Certificate Exam (WASSCE)) nggu ji ma̱ a̱lyia̱ 1979 and PGD from The Redeemed Christian bible college in 2010<ref name=pd1>{{cite web |title=Pastor Oluremi Tinubu |url=http://www.politiciansdata.com/content/remi-tinubu/ |website=politiciansdata.com |date=28 May 2018 |publisher=Omobolaji Folajinmi |access-date=24 April 2021 |archive-date=24 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210424124106/http://www.politiciansdata.com/content/remi-tinubu/ |url-status=dead }}</ref> Tinubu received a [[Bachelor of Science|B.S.]] in Education from the [[University of Ife, The now OAU]]<ref name="Inside OAU Media 2022">{{cite web | title=Top 10 Most Influential OAU Alumni in Politics | website=Inside OAU Media | date=2022-10-05 | url=https://www.insideoau.com/2022/10/05/top-10-most-influential-oau-alumni-in-politics/ | access-date=2023-06-03 | archive-date=2023-11-18 | archive-url=https://web.archive.org/web/20231118221835/https://www.insideoau.com/2022/10/05/top-10-most-influential-oau-alumni-in-politics/ | url-status=dead }}</ref> and a National Certificate of Education in [[Botany]] and [[Zoology]] from the [[Adeyemi College of Education]].<ref name=pd1/> ==A̱ya̱fang== {{reflist}} [[Sa:Bwan a̱yaati̱kut 200 á̱si̱ a̱nyiuk di̱n Tyap]] bzn4pv54rhhxio9zucj9l7m071dmmlv Emem Isong 0 8081 53158 51923 2026-11-06T11:43:42Z Genesis shan 44 /* */ 53158 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[Emem Isong/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Emem Isong/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Emem Isong/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[Emem Isong/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[Emem Isong/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Emem Isong/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} '''Emem Isong''' {{Audio|Ig-Emem Isong.ogg|Fa̱k|help=no}} a̱ yet a̱tyu lyuut-a̱lo, [[jhya̱ fim]], ma̱ng [[a̱kwaka̱son fim]]. Á̱ lyen nggu lilyen ma̱ fim a̱si nwap nshong hwa, ma̱ng a̱ a̱tyu byia̱ shi wa mi̱ a̱li a̱bwuanng Nollywood ka. Yong kpa̱sai a̱ka̱feang nggu nang a̱kwaka̱son a̱ni, ''[[Code of Silence (2015 film)|Code of Silence]]'', a yet ma̱ a̱wam ncet nyia̱ mi̱ Naijeriya a̱ni, á̱ ku ghwut ndyo mi̱ a̱lyiạ 2015. ==Da̱won Ma̱ng Tat A̱pyia̱== Isong, the first of four children, was born on 5 September and is from [[Ikono|Ikono Local Government Area]] of [[Akwa Ibom State]] in Nigeria.<ref name="Birth">{{cite web|title=iROKOtv Nollywood Icon Birthday: Emem Isong|url=http://blog.irokotv.com/irokotv-nollywood-icon-birthday-eme/|website=IrokoTV Blog|accessdate=17 October 2016|archive-date=10 August 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180810064730/http://blog.irokotv.com/irokotv-nollywood-icon-birthday-eme/|url-status=dead}}</ref> She obtained a Bachelor of Arts degree in theater arts from the [[University of Calabar]] and a diploma in computer science from the Computer Science Institute (NCR).<ref name="EDUCATION">{{cite web|title=Emem Isong|url=http://www.sodasandpopcorn.com/people/emem_isong|website=Sodas 'N' Popcorn|accessdate=16 November 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20161117211340/http://www.sodasandpopcorn.com/people/emem_isong|archive-date=17 November 2016|url-status=dead}}</ref> In 2024, she earned a doctorate degree in film and media arts from the [[University for the Creative Arts|University of the Creative Arts]], United Kingdom.<ref>{{Cite web |last= |first= |date=2022-12-13 |title=Nollywood's Emem Misodi picks UCA for PhD |url=https://www.uca.ac.uk/blogs/leading-nollywood-filmmaker-picks-uca-for-phd/ |access-date=2025-10-15 |website=University for the Creative Arts - UCA |language=en}}</ref><ref>{{Cite news |last=Egwuatu |first=Somtochukwu |date=2024-08-10 |title=Emem Isong-Misode earns doctorate degree in film, media arts |url=https://guardian.ng/saturday-magazine/weekend-beats/emem-isong-misodi-earns-doctorate-degree-in-film-media-arts/ |location=Lagos, Nigeria|access-date=2025-10-15 |newspaper=[[The Guardian (Nigeria)|The Guardian]]|language=en-US}}</ref> ==A̱ya̱fang== {{Reflist}} {{commons category}} [[Sa:Bwan a̱yaati̱kut 200 á̱si̱ a̱nyiuk di̱n Tyap]] 2kx25yti5i76uxbc0vuzbusrp8xqecc 53159 53158 2026-11-06T11:50:38Z Genesis shan 44 53159 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[Emem Isong/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Emem Isong/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Emem Isong/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[Emem Isong/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[Emem Isong/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Emem Isong/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} '''Emem Isong''' {{Audio|Ig-Emem Isong.ogg|Fa̱k|help=no}} a̱ yet a̱tyu lyuut-a̱lo, [[jhya̱ fim]], ma̱ng [[a̱kwaka̱son fim]]. Á̱ lyen nggu lilyen ma̱ fim a̱si nwap nshong hwa, ma̱ng a̱ a̱tyu byia̱ shi wa mi̱ a̱li a̱bwuanng Nollywood ka. Yong kpa̱sai a̱ka̱feang nggu nang a̱kwaka̱son a̱ni, ''[[Code of Silence (2015 film)|Code of Silence]]'', a yet ma̱ a̱wam ncet nyia̱ mi̱ Naijeriya a̱ni, á̱ ku ghwut ndyo mi̱ a̱lyiạ 2015. ==Da̱won Ma̱ng Tat A̱pyia̱== Isong, a̱ yet byin ntsa mami a̱niet a̱naai a̱ni, ku yet byin a̱tuk Zwat a̱kunyuung a̱wot a̱ ghwut neet ma̱ a̱di̱dai swot a̱gwa̱mna̱ti [[Ikono|Ikono Local Government Area]] mi̱ si̱tet [[Akwa Ibom State]] a̱byin Naijeriya.<ref name="Birth">{{cite web|title=iROKOtv Nollywood Icon Birthday: Emem Isong|url=http://blog.irokotv.com/irokotv-nollywood-icon-birthday-eme/|website=IrokoTV Blog|accessdate=17 October 2016|archive-date=10 August 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180810064730/http://blog.irokotv.com/irokotv-nollywood-icon-birthday-eme/|url-status=dead}}</ref> She obtained a Bachelor of Arts degree in theater arts from the [[University of Calabar]] and a diploma in computer science from the Computer Science Institute (NCR).<ref name="EDUCATION">{{cite web|title=Emem Isong|url=http://www.sodasandpopcorn.com/people/emem_isong|website=Sodas 'N' Popcorn|accessdate=16 November 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20161117211340/http://www.sodasandpopcorn.com/people/emem_isong|archive-date=17 November 2016|url-status=dead}}</ref> In 2024, she earned a doctorate degree in film and media arts from the [[University for the Creative Arts|University of the Creative Arts]], United Kingdom.<ref>{{Cite web |last= |first= |date=2022-12-13 |title=Nollywood's Emem Misodi picks UCA for PhD |url=https://www.uca.ac.uk/blogs/leading-nollywood-filmmaker-picks-uca-for-phd/ |access-date=2025-10-15 |website=University for the Creative Arts - UCA |language=en}}</ref><ref>{{Cite news |last=Egwuatu |first=Somtochukwu |date=2024-08-10 |title=Emem Isong-Misode earns doctorate degree in film, media arts |url=https://guardian.ng/saturday-magazine/weekend-beats/emem-isong-misodi-earns-doctorate-degree-in-film-media-arts/ |location=Lagos, Nigeria|access-date=2025-10-15 |newspaper=[[The Guardian (Nigeria)|The Guardian]]|language=en-US}}</ref> ==A̱ya̱fang== {{Reflist}} {{commons category}} [[Sa:Bwan a̱yaati̱kut 200 á̱si̱ a̱nyiuk di̱n Tyap]] 7ceal8vu9v1zfotwt2jvyekho1m903n Maryam Yahaya 0 8092 53111 53039 2026-11-05T12:16:10Z Kambai Akau 15 53111 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[Maryam Yahaya/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Maryam Yahaya/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Maryam Yahaya/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[Maryam Yahaya/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[Maryam Yahaya/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Maryam Yahaya/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{databox}} {{short description|Nigerian actress}} {{Use dmy dates|date=August 2019}} {{Infobox person | A̱lyoot = Maryam Yahaya |image = | birth_name = <!-- use only if different than 'name' and it requires a published reliable source to verify it. Per [[WP:BLPPRIVACY]], do not use full names unless they have been "widely published by reliable sources". --> | birth_date = {{birth date and age|mf=yes|1997|7|17|df=y}} | A̱vwuo byin = [[Kano (city)|Kano]], Nigeria | nationality = | citizenship = | Tam = Film actress | years_active = 2016–present | known_for = ''Mansoor'' | notable_works = Actress }} {{Databox}} '''Maryam Yahaya''' yet A̱tyunaijeriya wa a̱ maat nvwuo a̱ni mi̱ sot-nta̱m ji á̱n gyei ''Kannywood'' a̱ni. Á̱ tsa lyen nggu di̱n jen ji gu maat ma̱ng a̱lyoot ''Taraddadi'' a̱ni, a̱ghyang fim nang Elnass Ajenda ku kwak a̱son a̱ni.<ref name="Ngbokai">{{Cite news |last1=Ngbokai |first1=Richard P. |title=Young artistes making waves in Kannywood |url=https://www.dailytrust.com.ng/young-artistes-making-waves-in-kannywood-261912.html |newspaper=Daily Trust|accessdate=2 Zwat A̱ni̱nai 2019 |date=20 Zwat A̱natat 2018}}</ref> Mat kap hu nang gu ku mmaat a̱ni, á̱ si̱ khai Yahaya a̱ yet a̱gba̱ndang a̱tyunvwuo maat wu mi̱ Za̱náng ''City People Entertainment'' ji ma̱ a̱lyia̱ 2017.<ref>{{Cite news |last1=Lere |first1=Muhammad |title=Ali Nuhu, son win at City People Awards 2017|url=https://www.premiumtimesng.com/entertainment/kannywood/245555-ali-nuhu-son-win-city-people-awards-2017.html |newspaper=Premium Times|accessdate=2 Zwat A̱ni̱nai 2019 |date=9 Zwat Swak 2017}}</ref> A̱ bu si̱ nkhai nggu nang a̱gba̱ndang a̱tyunvwuo maat wu mi̱ Za̱náng ''City People Entertainment'' ji ma̱ a̱lyia̱ 2018.<ref>{{cite web |title=KANO & KADUNA Actors To Storm City People Movie Awards |url=https://www.citypeopleonline.com/kano-kaduna-actors-to-storm-city-people-movie-awards/ |website=City People Magazine |accessdate=2 Zwat A̱ni̱nai 2019 |date=28 Zwat A̱ni̱nai 2018}}</ref> ==A̱ya̱fang== {{Reflist}} [[Sa:Bwan a̱yaati̱kut 200 á̱si̱ a̱nyiuk di̱n Tyap]] eokovnylmi2966qxmzuok8y94es1lxj Ufuoma McDermott 0 8146 53121 52477 2026-11-05T13:51:11Z Zichatmoses 2829 53121 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[Ufuoma McDermott/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Ufuoma McDermott/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Ufuoma McDermott/Gworog|Gworog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[Ufuoma McDermott/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[Ufuoma McDermott/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Ufuoma McDermott/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} '''Ufuoma Stacey McDermott''' ({{nee|'''Ejenobor'''}}<ref>{{Cite web|url =http://www.allaboutnigeria.org/#/ufuoma-ejenobor/4536666062|title =Profile; Ufuoma Ejenobor|access-date =19 July 2010|url-status =dead|archive-url =https://web.archive.org/web/20100716084636/http://www.allaboutnigeria.org/#/ufuoma-ejenobor/4536666062|archive-date =16 July 2010}}</ref> {{IPAc-en|uː|ˈ|f|oʊ|m|ə|_|ˈ|ɛ|dʒ|ə|n|ə|b|ɔːr}} {{respell|oo|FOH|mə|_|EJ|ə|nə|bor}};<ref>{{Cite web|url=http://www.1financing.org/news/Ufuoma-Ejenobor.html |title=Full name and Pronunciation |access-date=19 July 2010 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110724202910/http://www.1financing.org/news/Ufuoma-Ejenobor.html |archive-date=24 July 2011 }}</ref> byin a̱tuk 23 Zwat nyaai 1981)<ref>{{cite web|url=https://www.bellanaija.com/2016/05/get-the-scoop-ireti-doyle-uti-nwachukwu-uru-eke-ufuoma-mcdermott-more-star-in-duplicity-tv-series/|title=Ufuoma McDermott Nee Ejenobor|access-date=24 August 2016}}</ref><ref>{{cite web|url=http://pulse.ng/celebrities/womancrushwednesday-why-we-are-crushing-on-nollywood-actress-ufuoma-mcdermott-id5180139.html|title=Ufuoma born Ejenobor Married McDermott|access-date=24 August 2016|archive-date=27 August 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160827200845/http://pulse.ng/celebrities/womancrushwednesday-why-we-are-crushing-on-nollywood-actress-ufuoma-mcdermott-id5180139.html|url-status=dead}}</ref> yet a̱tyu maat nghwughwu a̱guguut wa ma̱ a̱byin Naijeriya, a̱kwak a̱swon a̱niet maat nghwughwu, a̱khuhwop[[model (people)|model]] mbeang a̱tyu ya a̱ywan di̱ shisham.<ref>{{cite web|url=http://pulse.ng/celebrities/womancrushwednesday-why-we-are-crushing-on-nollywood-actress-ufuoma-mcdermott-id5180139.html|title=Film making certificate|access-date=24 August 2016|archive-date=27 August 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160827200845/http://pulse.ng/celebrities/womancrushwednesday-why-we-are-crushing-on-nollywood-actress-ufuoma-mcdermott-id5180139.html|url-status=dead}}</ref> ==A̱ya̱fang== {{Reflist}} {{commons category}} ==A̱ka̱fwuop nta== * {{IMDb name|2540615}} [[Sa:Bwan a̱yaati̱kut 200 á̱si̱ a̱nyiuk di̱n Tyap]] 0r3dd051889i02wa7r49uz5h7q5beiq Wukipedia:Zwat A̱siya/Nan 4 8184 53130 53082 2026-11-05T14:44:50Z Kambai Akau 15 53130 wikitext text/x-wiki Ku myim á̱ neap a̱mgba̱m nan Zwat A̱siya Wukipedia 2026 hu mi̱ Wukipedia nTyap hu di̱n vak kyangta̱m Fountain hu hwa '''[https://fountain.toolforge.org/editathons/kcg/add a̱ji]'''. Ka̱nang a si̱ tuk a̱bung mi̱ neap ma̱ng kyangta̱m Fountain hu, ma̱sa̱kut tak ma̱ng a̱mba mi̱ [[A̱lyiat Wukipedia:Zwat A̱siya|wat a̱lyiat a̱yangka̱nan hu]] kyang hu ku ci̱p ang a̱pyia̱ ka a̱ni a̱wot a bu kwan di̱ mi̱ labeang bah. Ka̱nang a bu si̱ mi̱n neap ma̱ng kyangta̱m Fountain hu bah lyilyim mam nyiung ku mmam nfeang, ma̱sa̱kut nan a̱yaati̱kut ang ba a̱tatak ka a̱ni: <code><nowiki>* {{a̱tyunta̱m|A̱LYOOT-A̱TYUNTA̱M}}: [[ATI̱KUT 1]], [[ATI̱KUT 2]], [[ATI̱KUT 3]]</nowiki></code> ; Nan a̱yaati̱kut mat a̱lyia̱ 2026 * {{A̱tyunta̱m|Kambai Akau}}: [[Kambodya]] [[Sa:Zwat A̱siya Wukipedia]] 4yes3eafneo4twcsk6tkwf0u5e0zc8d API 0 8191 53102 53101 2026-11-05T12:00:48Z Kambai Akau 15 53102 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[API/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[API/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[API/Gwolog|Gwolog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[API/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[API/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[API/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} [[File:20261024 API.svg |thumb |upright=1.35 |API mi̱ fa a̱cyiet-a̱taneang kompyuta]] '''API''' ku '''Tyannwuan Pi̱rogi̱ram Api̱likeshyon''' ([[Shong (a̱lyem)|Shong:]] '''''application programming interface''''', '''API''') yet a̱fwuop kya tsi̱tsak kómpyuta ku a̱yaapi̱rogi̱ram kompyuta. A̱ yet tangka̱i tyannwuan kyanglyilyiit hwa, a̱ khwo á̱kum nkap kyanglyilyiit ka a̱ni.<ref>{{Cite arXiv |eprint=2410.20211 |first1=Brian E. |last1=Perron |first2=Hui |last2=Luan |title=Demystifying Application Programming Interfaces (APIs): Unlocking the Power of Large Language Models and Other Web-based AI Services in Social Work Research |first3=Zia |last3=Qi |first4=Bryan G. |last4=Victor |first5=Kavin |last5=Goyal |date=2024 |class=cs.SE }}</ref><ref name=":0">{{cite book |last=Reddy |first=Martin |date=2011 |title=API Design for C++ |url=https://books.google.com/books?id=IY29LylT85wC |publisher=Elsevier Science |page=1 |isbn=978-0-12-385004-1}}</ref> Kwaa̱mbwat ku kidee-nta̱m ku beang di̱ wa̱i si̱sak ji á̱ nnok tangka̱i a̱fwuop a̱hwa ku tyannwuan hwa á̱ ngyei ''a̱kyokyuat wa̱i a̱lyiat API'' wu. Á̱ ni̱ nyia̱ si̱tem kompyuta a̱ tyia̱ ca̱caat ma̱ng kidee-nta̱m jini ''tyei di̱n ta̱m'' ku ''tyai'' API. Swanga̱lyiat API ji bye fa ku a̱kyokyuat wa̱i a̱lyiat ku tyei kyang di̱n ta̱m. ==A̱ya̱fang== {{reflist}} [[Sa:Kompyuta]] gucjxzrngwjgfh0mng8j444u8xq03kp 53103 53102 2026-11-05T12:01:41Z Kambai Akau 15 added [[Category:Tyannwuan Pi̱rogi̱ram Api̱keshyon]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 53103 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[API/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[API/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[API/Gwolog|Gwolog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[API/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[API/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[API/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} [[File:20261024 API.svg |thumb |upright=1.35 |API mi̱ fa a̱cyiet-a̱taneang kompyuta]] '''API''' ku '''Tyannwuan Pi̱rogi̱ram Api̱likeshyon''' ([[Shong (a̱lyem)|Shong:]] '''''application programming interface''''', '''API''') yet a̱fwuop kya tsi̱tsak kómpyuta ku a̱yaapi̱rogi̱ram kompyuta. A̱ yet tangka̱i tyannwuan kyanglyilyiit hwa, a̱ khwo á̱kum nkap kyanglyilyiit ka a̱ni.<ref>{{Cite arXiv |eprint=2410.20211 |first1=Brian E. |last1=Perron |first2=Hui |last2=Luan |title=Demystifying Application Programming Interfaces (APIs): Unlocking the Power of Large Language Models and Other Web-based AI Services in Social Work Research |first3=Zia |last3=Qi |first4=Bryan G. |last4=Victor |first5=Kavin |last5=Goyal |date=2024 |class=cs.SE }}</ref><ref name=":0">{{cite book |last=Reddy |first=Martin |date=2011 |title=API Design for C++ |url=https://books.google.com/books?id=IY29LylT85wC |publisher=Elsevier Science |page=1 |isbn=978-0-12-385004-1}}</ref> Kwaa̱mbwat ku kidee-nta̱m ku beang di̱ wa̱i si̱sak ji á̱ nnok tangka̱i a̱fwuop a̱hwa ku tyannwuan hwa á̱ ngyei ''a̱kyokyuat wa̱i a̱lyiat API'' wu. Á̱ ni̱ nyia̱ si̱tem kompyuta a̱ tyia̱ ca̱caat ma̱ng kidee-nta̱m jini ''tyei di̱n ta̱m'' ku ''tyai'' API. Swanga̱lyiat API ji bye fa ku a̱kyokyuat wa̱i a̱lyiat ku tyei kyang di̱n ta̱m. ==A̱ya̱fang== {{reflist}} [[Sa:Kompyuta]] [[Sa:Tyannwuan Pi̱rogi̱ram Api̱keshyon]] 438k408druyjszn42zjyggpmojzmjxs 53104 53103 2026-11-05T12:01:46Z Kambai Akau 15 removed [[Category:Kompyuta]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 53104 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[API/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[API/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[API/Gwolog|Gwolog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[API/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[API/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[API/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} [[File:20261024 API.svg |thumb |upright=1.35 |API mi̱ fa a̱cyiet-a̱taneang kompyuta]] '''API''' ku '''Tyannwuan Pi̱rogi̱ram Api̱likeshyon''' ([[Shong (a̱lyem)|Shong:]] '''''application programming interface''''', '''API''') yet a̱fwuop kya tsi̱tsak kómpyuta ku a̱yaapi̱rogi̱ram kompyuta. A̱ yet tangka̱i tyannwuan kyanglyilyiit hwa, a̱ khwo á̱kum nkap kyanglyilyiit ka a̱ni.<ref>{{Cite arXiv |eprint=2410.20211 |first1=Brian E. |last1=Perron |first2=Hui |last2=Luan |title=Demystifying Application Programming Interfaces (APIs): Unlocking the Power of Large Language Models and Other Web-based AI Services in Social Work Research |first3=Zia |last3=Qi |first4=Bryan G. |last4=Victor |first5=Kavin |last5=Goyal |date=2024 |class=cs.SE }}</ref><ref name=":0">{{cite book |last=Reddy |first=Martin |date=2011 |title=API Design for C++ |url=https://books.google.com/books?id=IY29LylT85wC |publisher=Elsevier Science |page=1 |isbn=978-0-12-385004-1}}</ref> Kwaa̱mbwat ku kidee-nta̱m ku beang di̱ wa̱i si̱sak ji á̱ nnok tangka̱i a̱fwuop a̱hwa ku tyannwuan hwa á̱ ngyei ''a̱kyokyuat wa̱i a̱lyiat API'' wu. Á̱ ni̱ nyia̱ si̱tem kompyuta a̱ tyia̱ ca̱caat ma̱ng kidee-nta̱m jini ''tyei di̱n ta̱m'' ku ''tyai'' API. Swanga̱lyiat API ji bye fa ku a̱kyokyuat wa̱i a̱lyiat ku tyei kyang di̱n ta̱m. ==A̱ya̱fang== {{reflist}} [[Sa:Tyannwuan Pi̱rogi̱ram Api̱keshyon]] lsdrdhp9c329qu858qkolxtx1zcmxdb Sa:Tyannwuan Pi̱rogi̱ram Api̱keshyon 14 8192 53105 2026-11-05T12:03:32Z Kambai Akau 15 Created page with "{{Commons category|Application programming interfaces|Tityannwuan Pi̱rogi̱ram Api̱keshyon}} [[Sa:A̱tutunkwaa̱mbwat kompyuta]] [[Sa:Tityannwuan pi̱rogi̱ram]]" 53105 wikitext text/x-wiki {{Commons category|Application programming interfaces|Tityannwuan Pi̱rogi̱ram Api̱keshyon}} [[Sa:A̱tutunkwaa̱mbwat kompyuta]] [[Sa:Tityannwuan pi̱rogi̱ram]] 4vqev75fesyccu6ltbg4masy7ghrdfl Kambodya 0 8193 53122 2026-11-05T14:28:13Z Kambai Akau 15 Created page with "'''Kambodya''', á̱ ndyen ma̱ng a̱lyoot a̱gwomna̱ti ka '''A̱byintyok Kambodya''',{{efn|{{lang|km|ព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា|Preăh Riachianachăk Kămpŭchia|engvar=gb}} {{IPA|km|prĕəh riə.ciə.naː.cak kam.puʔ.ciə|}}}} a̱ni yet a̱byin kya ka̱ shyia̱ a̱tsak tsung-a̱byin A̱siya di̱ fam A̱tak naat A̱tyin hu. A̱byin ka byia̱ a̱gi̱gak ma̱ng bibyin [[Tailan]] di̱ fam a̱za naat jenshyung hu, [[Lawot]] di̱ fam a..." 53122 wikitext text/x-wiki '''Kambodya''', á̱ ndyen ma̱ng a̱lyoot a̱gwomna̱ti ka '''A̱byintyok Kambodya''',{{efn|{{lang|km|ព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា|Preăh Riachianachăk Kămpŭchia|engvar=gb}} {{IPA|km|prĕəh riə.ciə.naː.cak kam.puʔ.ciə|}}}} a̱ni yet a̱byin kya ka̱ shyia̱ a̱tsak tsung-a̱byin A̱siya di̱ fam A̱tak naat A̱tyin hu. A̱byin ka byia̱ a̱gi̱gak ma̱ng bibyin [[Tailan]] di̱ fam a̱za naat jenshyung hu, [[Lawot]] di̱ fam a̱za hu, ma̱ng [[Viyetnam]] di̱ fam a̱tyin hu, a̱wot ka̱ si̱ byia̱ gak khwong a̱sa̱khwot ma̱ A̱ngam Tailan wu di̱ fam a̱tak naat jenshyung hu. Kambodya byia̱ shi kyai a̱byin kilomita a̱ma̱ntaa̱naai 181,035 (met a̱ma̱ntaa̱naai 69,898), nang a̱byin ka̱ li gyan a̱ni ma̱ng a̱ghyui Mekong ka mbeang Tonlé Sap, a̱gba̱ndang jok a̱ swak kuzang hu ma̱ng shi a̱ni di̱ fam A̱tak naat a̱tyin A̱siya nshyia̱ a̱ni. Lili-wun ti̱ropik hu hwa nshyia̱ a̱ja a̱lyiak. A̱byin Kambodya byia̱ shi á̱niet ku na bai á̱niet milyon 17 a̱ni,<ref name="auto"/> nang a̱lyiak mba yet nwap A̱khi̱met hwa. A̱lyiak á̱niet a̱byin wu yet Á̱nietkhwibuda bya, ma̱ng a̱di̱dei a̱ yet Á̱nietkpaa̱kpeang ma̱ng Á̱nietkhwiki̱risi̱ti a̱ni.<ref>{{cite web |title=Religious Composition by Country |url=http://www.pewforum.org/files/2012/12/globalReligion-tables.pdf |website=Global Relidious Landscape 2010 |publisher=Pew Research Center |access-date=6 Zwat Swak 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160310101254/https://www.pewforum.org/files/2012/12/globalReligion-tables.pdf |archive-date=Zwat Tsat 10, 2016}}</ref> A̱cyian a̱byin ka ma̱ng a̱keang ka̱ byia̱ á̱niet a̱ swak kikya yet a̱keang Phnom Penh, a̱wot a̱keang Syem Reap ma̱ng Batambang si̱ khwi.<ref name="CIACB">{{Citation |title=Cambodia |date=2 Zwat Jhyiung 2025 |work=The World Factbook |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/cambodia/ |access-date=10 Zwat Jhyiung 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210610095311/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/cambodia/ |archive-date=10 Zwat A̱taa 2021 |url-status=dead |publisher=Central Intelligence Agency |language=en}}</ref> ==A̱ya̱fang== {{reflist}} [[Sa:Bibyin A̱siya]] eyzku0cbg9oshcvqi0ganf4apgk9rsu 53123 53122 2026-11-05T14:30:08Z Kambai Akau 15 53123 wikitext text/x-wiki '''Kambodya''', á̱ ndyen ma̱ng a̱lyoot a̱gwomna̱ti ka '''A̱byintyok Kambodya''',{{efn|{{lang|km|ព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា|Preăh Riachianachăk Kămpŭchia|engvar=gb}} {{IPA|km|prĕəh riə.ciə.naː.cak kam.puʔ.ciə|}}}} a̱ni yet a̱byin kya ka̱ shyia̱ a̱tsak tsung-a̱byin A̱siya di̱ fam A̱tak naat A̱tyin hu. A̱byin ka byia̱ a̱gi̱gak ma̱ng bibyin [[Tailan]] di̱ fam a̱za naat jenshyung hu, [[Lawot]] di̱ fam a̱za hu, ma̱ng [[Viyetnam]] di̱ fam a̱tyin hu, a̱wot ka̱ si̱ byia̱ gak khwong a̱sa̱khwot ma̱ A̱ngam Tailan wu di̱ fam a̱tak naat jenshyung hu. Kambodya byia̱ shi kyai a̱byin kilomita a̱ma̱ntaa̱naai 181,035 (met a̱ma̱ntaa̱naai 69,898), nang a̱byin ka̱ li gyan a̱ni ma̱ng a̱ghyui Mekong ka mbeang Tonlé Sap, a̱gba̱ndang jok a̱ swak kuzang hu ma̱ng shi a̱ni di̱ fam A̱tak naat a̱tyin A̱siya nshyia̱ a̱ni. Lili-wun ti̱ropik hu hwa nshyia̱ a̱ja a̱lyiak. A̱byin Kambodya byia̱ shi á̱niet ku na bai á̱niet milyon 17 a̱ni,<ref name="auto">{{Cite web |title=Cambodia Population (2024) - Worldometer |url=https://www.worldometers.info/world-population/cambodia-population/#:~:text=Cambodia%202024%20population%20is%20estimated,of%20the%20total%20world%20population. |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230920172329/https://www.worldometers.info/world-population/cambodia-population/#:~:text=Cambodia%202024%20population%20is%20estimated,of%20the%20total%20world%20population. |archive-date=20 Zwat A̱kubunyiung 2023 |access-date=16 Zwat A̱ni̱nai 2024 |website=worldometers.info |language=en}}</ref> nang a̱lyiak mba yet nwap A̱khi̱met hwa. A̱lyiak á̱niet a̱byin wu yet Á̱nietkhwibuda bya, ma̱ng a̱di̱dei a̱ yet Á̱nietkpaa̱kpeang ma̱ng Á̱nietkhwiki̱risi̱ti a̱ni.<ref>{{cite web |title=Religious Composition by Country |url=http://www.pewforum.org/files/2012/12/globalReligion-tables.pdf |website=Global Relidious Landscape 2010 |publisher=Pew Research Center |access-date=6 Zwat Swak 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160310101254/https://www.pewforum.org/files/2012/12/globalReligion-tables.pdf |archive-date=Zwat Tsat 10, 2016}}</ref> A̱cyian a̱byin ka ma̱ng a̱keang ka̱ byia̱ á̱niet a̱ swak kikya yet a̱keang Phnom Penh, a̱wot a̱keang Syem Reap ma̱ng Batambang si̱ khwi.<ref name="CIACB">{{Citation |title=Cambodia |date=2 Zwat Jhyiung 2025 |work=The World Factbook |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/cambodia/ |access-date=10 Zwat Jhyiung 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210610095311/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/cambodia/ |archive-date=10 Zwat A̱taa 2021 |url-status=dead |publisher=Central Intelligence Agency |language=en}}</ref> ==A̱ya̱fang== {{reflist}} [[Sa:Bibyin A̱siya]] i7w2ivc73bwx2sqwvmhmz5bql04a62o 53124 53123 2026-11-05T14:31:04Z Kambai Akau 15 /* A̱ya̱fang */ 53124 wikitext text/x-wiki '''Kambodya''', á̱ ndyen ma̱ng a̱lyoot a̱gwomna̱ti ka '''A̱byintyok Kambodya''',{{efn|{{lang|km|ព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា|Preăh Riachianachăk Kămpŭchia|engvar=gb}} {{IPA|km|prĕəh riə.ciə.naː.cak kam.puʔ.ciə|}}}} a̱ni yet a̱byin kya ka̱ shyia̱ a̱tsak tsung-a̱byin A̱siya di̱ fam A̱tak naat A̱tyin hu. A̱byin ka byia̱ a̱gi̱gak ma̱ng bibyin [[Tailan]] di̱ fam a̱za naat jenshyung hu, [[Lawot]] di̱ fam a̱za hu, ma̱ng [[Viyetnam]] di̱ fam a̱tyin hu, a̱wot ka̱ si̱ byia̱ gak khwong a̱sa̱khwot ma̱ A̱ngam Tailan wu di̱ fam a̱tak naat jenshyung hu. Kambodya byia̱ shi kyai a̱byin kilomita a̱ma̱ntaa̱naai 181,035 (met a̱ma̱ntaa̱naai 69,898), nang a̱byin ka̱ li gyan a̱ni ma̱ng a̱ghyui Mekong ka mbeang Tonlé Sap, a̱gba̱ndang jok a̱ swak kuzang hu ma̱ng shi a̱ni di̱ fam A̱tak naat a̱tyin A̱siya nshyia̱ a̱ni. Lili-wun ti̱ropik hu hwa nshyia̱ a̱ja a̱lyiak. A̱byin Kambodya byia̱ shi á̱niet ku na bai á̱niet milyon 17 a̱ni,<ref name="auto">{{Cite web |title=Cambodia Population (2024) - Worldometer |url=https://www.worldometers.info/world-population/cambodia-population/#:~:text=Cambodia%202024%20population%20is%20estimated,of%20the%20total%20world%20population. |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230920172329/https://www.worldometers.info/world-population/cambodia-population/#:~:text=Cambodia%202024%20population%20is%20estimated,of%20the%20total%20world%20population. |archive-date=20 Zwat A̱kubunyiung 2023 |access-date=16 Zwat A̱ni̱nai 2024 |website=worldometers.info |language=en}}</ref> nang a̱lyiak mba yet nwap A̱khi̱met hwa. A̱lyiak á̱niet a̱byin wu yet Á̱nietkhwibuda bya, ma̱ng a̱di̱dei a̱ yet Á̱nietkpaa̱kpeang ma̱ng Á̱nietkhwiki̱risi̱ti a̱ni.<ref>{{cite web |title=Religious Composition by Country |url=http://www.pewforum.org/files/2012/12/globalReligion-tables.pdf |website=Global Relidious Landscape 2010 |publisher=Pew Research Center |access-date=6 Zwat Swak 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160310101254/https://www.pewforum.org/files/2012/12/globalReligion-tables.pdf |archive-date=Zwat Tsat 10, 2016}}</ref> A̱cyian a̱byin ka ma̱ng a̱keang ka̱ byia̱ á̱niet a̱ swak kikya yet a̱keang Phnom Penh, a̱wot a̱keang Syem Reap ma̱ng Batambang si̱ khwi.<ref name="CIACB">{{Citation |title=Cambodia |date=2 Zwat Jhyiung 2025 |work=The World Factbook |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/cambodia/ |access-date=10 Zwat Jhyiung 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210610095311/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/cambodia/ |archive-date=10 Zwat A̱taa 2021 |url-status=dead |publisher=Central Intelligence Agency |language=en}}</ref> ==A̱ya̱fang== {{reflist}} ==Lyuut-a̱tatak== {{Notetag}} [[Sa:Bibyin A̱siya]] optoevy378zjmt6w26m444p0rcca224 53126 53124 2026-11-05T14:33:13Z Kambai Akau 15 53126 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[Kambodya/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Kambodya/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Kambodya/Gwolog|Gwolog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[Kambodya/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[Kambodya/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Kambodya/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} '''Kambodya''', á̱ ndyen ma̱ng a̱lyoot a̱gwomna̱ti ka '''A̱byintyok Kambodya''',{{efn|{{lang|km|ព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា|Preăh Riachianachăk Kămpŭchia|engvar=gb}} {{IPA|km|prĕəh riə.ciə.naː.cak kam.puʔ.ciə|}}}} a̱ni yet a̱byin kya ka̱ shyia̱ a̱tsak tsung-a̱byin A̱siya di̱ fam A̱tak naat A̱tyin hu. A̱byin ka byia̱ a̱gi̱gak ma̱ng bibyin [[Tailan]] di̱ fam a̱za naat jenshyung hu, [[Lawot]] di̱ fam a̱za hu, ma̱ng [[Viyetnam]] di̱ fam a̱tyin hu, a̱wot ka̱ si̱ byia̱ gak khwong a̱sa̱khwot ma̱ A̱ngam Tailan wu di̱ fam a̱tak naat jenshyung hu. Kambodya byia̱ shi kyai a̱byin kilomita a̱ma̱ntaa̱naai 181,035 (met a̱ma̱ntaa̱naai 69,898), nang a̱byin ka̱ li gyan a̱ni ma̱ng a̱ghyui Mekong ka mbeang Tonlé Sap, a̱gba̱ndang jok a̱ swak kuzang hu ma̱ng shi a̱ni di̱ fam A̱tak naat a̱tyin A̱siya nshyia̱ a̱ni. Lili-wun ti̱ropik hu hwa nshyia̱ a̱ja a̱lyiak. A̱byin Kambodya byia̱ shi á̱niet ku na bai á̱niet milyon 17 a̱ni,<ref name="auto">{{Cite web |title=Cambodia Population (2024) - Worldometer |url=https://www.worldometers.info/world-population/cambodia-population/#:~:text=Cambodia%202024%20population%20is%20estimated,of%20the%20total%20world%20population. |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230920172329/https://www.worldometers.info/world-population/cambodia-population/#:~:text=Cambodia%202024%20population%20is%20estimated,of%20the%20total%20world%20population. |archive-date=20 Zwat A̱kubunyiung 2023 |access-date=16 Zwat A̱ni̱nai 2024 |website=worldometers.info |language=en}}</ref> nang a̱lyiak mba yet nwap A̱khi̱met hwa. A̱lyiak á̱niet a̱byin wu yet Á̱nietkhwibuda bya, ma̱ng a̱di̱dei a̱ yet Á̱nietkpaa̱kpeang ma̱ng Á̱nietkhwiki̱risi̱ti a̱ni.<ref>{{cite web |title=Religious Composition by Country |url=http://www.pewforum.org/files/2012/12/globalReligion-tables.pdf |website=Global Relidious Landscape 2010 |publisher=Pew Research Center |access-date=6 Zwat Swak 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160310101254/https://www.pewforum.org/files/2012/12/globalReligion-tables.pdf |archive-date=Zwat Tsat 10, 2016}}</ref> A̱cyian a̱byin ka ma̱ng a̱keang ka̱ byia̱ á̱niet a̱ swak kikya yet a̱keang Phnom Penh, a̱wot a̱keang Syem Reap ma̱ng Batambang si̱ khwi.<ref name="CIACB">{{Citation |title=Cambodia |date=2 Zwat Jhyiung 2025 |work=The World Factbook |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/cambodia/ |access-date=10 Zwat Jhyiung 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210610095311/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/cambodia/ |archive-date=10 Zwat A̱taa 2021 |url-status=dead |publisher=Central Intelligence Agency |language=en}}</ref> ==A̱ya̱fang== {{reflist}} ==Lyuut-a̱tatak== {{Notetag}} [[Sa:Bibyin A̱siya]] ef5a6vhw6bncanbg7xcvz2uorohb525 53129 53126 2026-11-05T14:39:34Z Kambai Akau 15 53129 wikitext text/x-wiki {{1}} {{Zwa-a̱lyiat-Tyap-Maba̱ta̱do|[[{{FULLPAGENAME}}|Maba̱ta̱do]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ca̱caat|[[Kambodya/Ca̱crak|Ca̱crak]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Fantswam|[[Kambodya/Fantswam|Fantswam]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Gworog|[[Kambodya/Gwolog|Gwolog]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Sholyia̱|[[Kambodya/Sholyia̱|Sholyia̱]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Ta̱kad|[[Kambodya/Ta̱kad|Ta̱kad]]}} {{Zwa-a̱lyiat-Tuku|[[Kambodya/Tuku|Tuku]]}} {{2}} {{A̱lyem Maba̱ta̱do|a̱lyem=Maba̱ta̱do}} {{Databox}} '''Kambodya''', á̱ ndyen ma̱ng a̱lyoot a̱gwomna̱ti ka '''A̱byintyok Kambodya''',{{efn|{{lang|km|ព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា|Preăh Riachianachăk Kămpŭchia|engvar=gb}} {{IPA|km|prĕəh riə.ciə.naː.cak kam.puʔ.ciə|}}}} a̱ni yet a̱byin kya ka̱ shyia̱ a̱tsak tsung-a̱byin A̱siya di̱ fam A̱tak naat A̱tyin hu. A̱byin ka byia̱ a̱gi̱gak ma̱ng bibyin [[Tailan]] di̱ fam a̱za naat jenshyung hu, [[Lawot]] di̱ fam a̱za hu, ma̱ng [[Viyetnam]] di̱ fam a̱tyin hu, a̱wot ka̱ si̱ byia̱ gak khwong a̱sa̱khwot ma̱ A̱ngam Tailan wu di̱ fam a̱tak naat jenshyung hu. Kambodya byia̱ shi kyai a̱byin kilomita a̱ma̱ntaa̱naai 181,035 (met a̱ma̱ntaa̱naai 69,898), nang a̱byin ka̱ li gyan a̱ni ma̱ng a̱ghyui Mekong ka mbeang Tonlé Sap, a̱gba̱ndang jok a̱ swak kuzang hu ma̱ng shi a̱ni di̱ fam A̱tak naat a̱tyin A̱siya nshyia̱ a̱ni. Lili-wun ti̱ropik hu hwa nshyia̱ a̱ja a̱lyiak. A̱byin Kambodya byia̱ shi á̱niet ku na bai á̱niet milyon 17 a̱ni,<ref name="auto">{{Cite web |title=Cambodia Population (2024) - Worldometer |url=https://www.worldometers.info/world-population/cambodia-population/#:~:text=Cambodia%202024%20population%20is%20estimated,of%20the%20total%20world%20population. |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230920172329/https://www.worldometers.info/world-population/cambodia-population/#:~:text=Cambodia%202024%20population%20is%20estimated,of%20the%20total%20world%20population. |archive-date=20 Zwat A̱kubunyiung 2023 |access-date=16 Zwat A̱ni̱nai 2024 |website=worldometers.info |language=en}}</ref> nang a̱lyiak mba yet nwap A̱khi̱met hwa. A̱lyiak á̱niet a̱byin wu yet [[Khwibuda|Á̱nietkhwibuda]] bya, ma̱ng a̱di̱dei a̱ yet [[Khwikpaa̱pyia̱|Á̱nietkpaa̱kpeang]] ma̱ng [[Khwiki̱risi̱ti|Á̱nietkhwiki̱risi̱ti]] a̱ni.<ref>{{cite web |title=Religious Composition by Country |url=http://www.pewforum.org/files/2012/12/globalReligion-tables.pdf |website=Global Relidious Landscape 2010 |publisher=Pew Research Center |access-date=6 Zwat Swak 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160310101254/https://www.pewforum.org/files/2012/12/globalReligion-tables.pdf |archive-date=Zwat Tsat 10, 2016}}</ref> A̱cyian a̱byin ka ma̱ng a̱keang ka̱ byia̱ á̱niet a̱ swak kikya yet a̱keang Phnom Penh, a̱wot a̱keang Syem Reap ma̱ng Batambang si̱ khwi.<ref name="CIACB">{{Citation |title=Cambodia |date=2 Zwat Jhyiung 2025 |work=The World Factbook |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/cambodia/ |access-date=10 Zwat Jhyiung 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210610095311/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/cambodia/ |archive-date=10 Zwat A̱taa 2021 |url-status=dead |publisher=Central Intelligence Agency |language=en}}</ref> ==A̱ya̱fang== {{reflist}} ==Lyuut-a̱tatak== {{Notetag}} [[Sa:Bibyin A̱siya]] 0c21tf015rfrlbqa2ol6s1bgqzj691d Sa:Articles containing Khi̱met-language text 14 8194 53125 2026-11-05T14:32:05Z Kambai Akau 15 Created blank page 53125 wikitext text/x-wiki phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1 Ta‌̱mpi‌̱let:A̱tyunta̱m 10 8195 53131 2026-11-05T14:45:41Z Kambai Akau 15 Redirected page to [[Ta‌̱mpi‌̱let:U]] 53131 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Template:u]] cmed83wvlnwy3oc2ky7l9enr57s4juj A̱gba̱ndang Mbat Caina 0 8196 53141 2026-11-05T17:58:22Z Danjuma Anthony 411 N kwuk wa huni wa 53141 wikitext text/x-wiki '''A̱tsa̱tsak Mbat Caina''' wu<ref>({{zh|t=萬里長城|s=万里长城|p=Wànlǐ Chángchéng|lit="Ten-Thousand Mile Long Wall"|first=t}}, literally "ten thousand [[Li (unit)|''li'']] long wall")</ref> tak-ti̱tak a̱kang wa mi̱ Caina. Á̱ ku nok nna a̱kaat a̱ka̱kang nkhang a̱za a̱khwukhwop a̱bibyin Caina hwa ma̱ng [[Imperial China]] as protection against [[Eurasian nomads|various nomadic groups]] from the [[Eurasian Steppe]]. The first walls date to the 7th century BC; these were joined together in the [[Qin dynasty]].<ref name="nyt">{{cite book |author=''[[The New York Times]]'' with introduction by [[Sam Tanenhaus]] |title=The New York Times Guide to Essential Knowledge: A Desk Reference for the Curious Mind |publisher=[[St. Martin's Press]] of [[Macmillan Publishers]] |year=2011 |isbn=978-0-312-64302-7 |page=1131 |quote=Beginning as separate sections of fortification around the 7th century B.C.E and unified during the Qin Dynasty in the 3rd century B.C.E, this wall, built of earth and rubble with a facing of brick or stone, runs from east to west across China for over 4,000 miles. }}</ref><ref name=Brit>{{cite encyclopedia |url=https://www.britannica.com/EBchecked/topic/243863/Great-Wall-of-China |title=Great Wall of China |encyclopedia=[[Encyclopædia Britannica]] |date=October 21, 2023 |quote=Large parts of the fortification system date from the 7th through the 4th century BC. In the 3rd century BC Shihuangdi (Qin Shi Huang), the first emperor of a united China (under the Qin dynasty), connected a number of existing defensive walls into a single system. Traditionally, the eastern terminus of the wall was considered to be [[Shanhai Pass]] (Shanhaiguan) on the coast of the Bohai (Gulf of Zhili), and the wall's length{{snd}}without its branches and other secondary sections{{snd}}was thought to extend for some {{cvt|4160|mi|km |order=flip }}. |access-date=June 21, 2022 |archive-date=May 2, 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150502181216/http://www.britannica.com/EBchecked/topic/243863/Great-Wall-of-China |url-status=live }}</ref> Successive dynasties expanded the wall system; the best-known sections were built by the [[Ming dynasty]] (1368–1644). t4pnhxloeyz40vys28rcasczex956tz 53142 53141 2026-11-05T18:00:09Z Danjuma Anthony 411 /* */ 53142 wikitext text/x-wiki '''A̱tsa̱tsak Mbat Caina''' wu<ref>({{zh|t=萬里長城|s=万里长城|p=Wànlǐ Chángchéng|lit="Ten-Thousand Mile Long Wall"|first=t}}, literally "ten thousand [[Li (unit)|''li'']] long wall")</ref> tak-ti̱tak a̱kang wa mi̱ Caina. Á̱ ku nok nna a̱kaat a̱ka̱kang nkhang a̱za a̱khwukhwop a̱bibyin Caina hwa ma̱ng [[Imperial China]] as protection against [[Eurasian nomads|various nomadic groups]] from the [[Eurasian Steppe]]. The first walls date to the 7th century BC; these were joined together in the [[Qin dynasty]].<ref name="nyt">{{cite book |author=''[[The New York Times]]'' with introduction by [[Sam Tanenhaus]] |title=The New York Times Guide to Essential Knowledge: A Desk Reference for the Curious Mind |publisher=[[St. Martin's Press]] of [[Macmillan Publishers]] |year=2011 |isbn=978-0-312-64302-7 |page=1131 |quote=Beginning as separate sections of fortification around the 7th century B.C.E and unified during the Qin Dynasty in the 3rd century B.C.E, this wall, built of earth and rubble with a facing of brick or stone, runs from east to west across China for over 4,000 miles. }}</ref><ref name=Brit>{{cite encyclopedia |url=https://www.britannica.com/EBchecked/topic/243863/Great-Wall-of-China |title=Great Wall of China |encyclopedia=[[Encyclopædia Britannica]] |date=October 21, 2023 |quote=Large parts of the fortification system date from the 7th through the 4th century BC. In the 3rd century BC Shihuangdi (Qin Shi Huang), the first emperor of a united China (under the Qin dynasty), connected a number of existing defensive walls into a single system. Traditionally, the eastern terminus of the wall was considered to be [[Shanhai Pass]] (Shanhaiguan) on the coast of the Bohai (Gulf of Zhili), and the wall's length{{snd}}without its branches and other secondary sections{{snd}}was thought to extend for some {{cvt|4160|mi|km |order=flip }}. |access-date=June 21, 2022 |archive-date=May 2, 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150502181216/http://www.britannica.com/EBchecked/topic/243863/Great-Wall-of-China |url-status=live }}</ref> Successive dynasties expanded the wall system; the best-known sections were built by the [[Ming dynasty]] (1368–1644). ==A̱ya̱fang== <reflist> fv1xtrsjeqtee8cvvotcum9xjmaql3x 53143 53142 2026-11-05T18:01:02Z Danjuma Anthony 411 /* A̱ya̱fang */ 53143 wikitext text/x-wiki '''A̱tsa̱tsak Mbat Caina''' wu<ref>({{zh|t=萬里長城|s=万里长城|p=Wànlǐ Chángchéng|lit="Ten-Thousand Mile Long Wall"|first=t}}, literally "ten thousand [[Li (unit)|''li'']] long wall")</ref> tak-ti̱tak a̱kang wa mi̱ Caina. Á̱ ku nok nna a̱kaat a̱ka̱kang nkhang a̱za a̱khwukhwop a̱bibyin Caina hwa ma̱ng [[Imperial China]] as protection against [[Eurasian nomads|various nomadic groups]] from the [[Eurasian Steppe]]. The first walls date to the 7th century BC; these were joined together in the [[Qin dynasty]].<ref name="nyt">{{cite book |author=''[[The New York Times]]'' with introduction by [[Sam Tanenhaus]] |title=The New York Times Guide to Essential Knowledge: A Desk Reference for the Curious Mind |publisher=[[St. Martin's Press]] of [[Macmillan Publishers]] |year=2011 |isbn=978-0-312-64302-7 |page=1131 |quote=Beginning as separate sections of fortification around the 7th century B.C.E and unified during the Qin Dynasty in the 3rd century B.C.E, this wall, built of earth and rubble with a facing of brick or stone, runs from east to west across China for over 4,000 miles. }}</ref><ref name=Brit>{{cite encyclopedia |url=https://www.britannica.com/EBchecked/topic/243863/Great-Wall-of-China |title=Great Wall of China |encyclopedia=[[Encyclopædia Britannica]] |date=October 21, 2023 |quote=Large parts of the fortification system date from the 7th through the 4th century BC. In the 3rd century BC Shihuangdi (Qin Shi Huang), the first emperor of a united China (under the Qin dynasty), connected a number of existing defensive walls into a single system. Traditionally, the eastern terminus of the wall was considered to be [[Shanhai Pass]] (Shanhaiguan) on the coast of the Bohai (Gulf of Zhili), and the wall's length{{snd}}without its branches and other secondary sections{{snd}}was thought to extend for some {{cvt|4160|mi|km |order=flip }}. |access-date=June 21, 2022 |archive-date=May 2, 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150502181216/http://www.britannica.com/EBchecked/topic/243863/Great-Wall-of-China |url-status=live }}</ref> Successive dynasties expanded the wall system; the best-known sections were built by the [[Ming dynasty]] (1368–1644). ==A̱ya̱fang== {{Reflist}} eplnoma77icn48yebsyg5n5xy0gj82u 53144 53143 2026-11-05T18:01:30Z Danjuma Anthony 411 added [[Category:Zwat A̱siya Wukipedia]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 53144 wikitext text/x-wiki '''A̱tsa̱tsak Mbat Caina''' wu<ref>({{zh|t=萬里長城|s=万里长城|p=Wànlǐ Chángchéng|lit="Ten-Thousand Mile Long Wall"|first=t}}, literally "ten thousand [[Li (unit)|''li'']] long wall")</ref> tak-ti̱tak a̱kang wa mi̱ Caina. Á̱ ku nok nna a̱kaat a̱ka̱kang nkhang a̱za a̱khwukhwop a̱bibyin Caina hwa ma̱ng [[Imperial China]] as protection against [[Eurasian nomads|various nomadic groups]] from the [[Eurasian Steppe]]. The first walls date to the 7th century BC; these were joined together in the [[Qin dynasty]].<ref name="nyt">{{cite book |author=''[[The New York Times]]'' with introduction by [[Sam Tanenhaus]] |title=The New York Times Guide to Essential Knowledge: A Desk Reference for the Curious Mind |publisher=[[St. Martin's Press]] of [[Macmillan Publishers]] |year=2011 |isbn=978-0-312-64302-7 |page=1131 |quote=Beginning as separate sections of fortification around the 7th century B.C.E and unified during the Qin Dynasty in the 3rd century B.C.E, this wall, built of earth and rubble with a facing of brick or stone, runs from east to west across China for over 4,000 miles. }}</ref><ref name=Brit>{{cite encyclopedia |url=https://www.britannica.com/EBchecked/topic/243863/Great-Wall-of-China |title=Great Wall of China |encyclopedia=[[Encyclopædia Britannica]] |date=October 21, 2023 |quote=Large parts of the fortification system date from the 7th through the 4th century BC. In the 3rd century BC Shihuangdi (Qin Shi Huang), the first emperor of a united China (under the Qin dynasty), connected a number of existing defensive walls into a single system. Traditionally, the eastern terminus of the wall was considered to be [[Shanhai Pass]] (Shanhaiguan) on the coast of the Bohai (Gulf of Zhili), and the wall's length{{snd}}without its branches and other secondary sections{{snd}}was thought to extend for some {{cvt|4160|mi|km |order=flip }}. |access-date=June 21, 2022 |archive-date=May 2, 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150502181216/http://www.britannica.com/EBchecked/topic/243863/Great-Wall-of-China |url-status=live }}</ref> Successive dynasties expanded the wall system; the best-known sections were built by the [[Ming dynasty]] (1368–1644). ==A̱ya̱fang== {{Reflist}} [[Sa:Zwat A̱siya Wukipedia]] 6dv3es354xwmgmncd2y1hilxipi25cf 53145 53144 2026-11-05T18:12:59Z Danjuma Anthony 411 /* */ 53145 wikitext text/x-wiki '''A̱tsa̱tsak Mbat Caina''' wu<ref>({{zh|t=萬里長城|s=万里长城|p=Wànlǐ Chángchéng|lit="Ten-Thousand Mile Long Wall"|first=t}}, literally "ten thousand [[Li (unit)|''li'']] long wall")</ref> tak-ti̱tak a̱kang wa mi̱ Caina. Á̱ ku nok nna a̱kaat a̱ka̱kang nkhang a̱za a̱khwukhwop a̱bibyin Caina hwa ma̱ng [[Mak Caina]] da̱nian cok-a̱pyia̱ nyia̱ fip a̱ka̱tung lakli ma̱di̱di̱t da̱ mbwak Steppe si̱ Erosiya. Jen mbat ntsa na ma̱ng ce 7th century BC; these were joined together in the [[Qin dynasty]].<ref name="nyt">{{cite book |author=''[[The New York Times]]'' with introduction by [[Sam Tanenhaus]] |title=The New York Times Guide to Essential Knowledge: A Desk Reference for the Curious Mind |publisher=[[St. Martin's Press]] of [[Macmillan Publishers]] |year=2011 |isbn=978-0-312-64302-7 |page=1131 |quote=Beginning as separate sections of fortification around the 7th century B.C.E and unified during the Qin Dynasty in the 3rd century B.C.E, this wall, built of earth and rubble with a facing of brick or stone, runs from east to west across China for over 4,000 miles. }}</ref><ref name=Brit>{{cite encyclopedia |url=https://www.britannica.com/EBchecked/topic/243863/Great-Wall-of-China |title=Great Wall of China |encyclopedia=[[Encyclopædia Britannica]] |date=October 21, 2023 |quote=Large parts of the fortification system date from the 7th through the 4th century BC. In the 3rd century BC Shihuangdi (Qin Shi Huang), the first emperor of a united China (under the Qin dynasty), connected a number of existing defensive walls into a single system. Traditionally, the eastern terminus of the wall was considered to be [[Shanhai Pass]] (Shanhaiguan) on the coast of the Bohai (Gulf of Zhili), and the wall's length{{snd}}without its branches and other secondary sections{{snd}}was thought to extend for some {{cvt|4160|mi|km |order=flip }}. |access-date=June 21, 2022 |archive-date=May 2, 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150502181216/http://www.britannica.com/EBchecked/topic/243863/Great-Wall-of-China |url-status=live }}</ref> Successive dynasties expanded the wall system; the best-known sections were built by the [[Ming dynasty]] (1368–1644). ==A̱ya̱fang== {{Reflist}} [[Sa:Zwat A̱siya Wukipedia]] cxgrji6hw6li5mkod20g1s6mmalt9tb 53146 53145 2026-11-05T18:19:53Z Danjuma Anthony 411 /* */ 53146 wikitext text/x-wiki '''A̱tsa̱tsak Mbat Caina''' wu<ref>({{zh|t=萬里長城|s=万里长城|p=Wànlǐ Chángchéng|lit="Ten-Thousand Mile Long Wall"|first=t}}, literally "ten thousand [[Li (unit)|''li'']] long wall")</ref> tak-ti̱tak a̱kang wa mi̱ Caina. Á̱ ku nok nna a̱kaat a̱ka̱kang nkhang a̱za a̱khwukhwop a̱bibyin Caina hwa ma̱ng [[Mak Caina]] da̱nian cok-a̱pyia̱ nyia̱ fip a̱ka̱tung lakli ma̱di̱di̱t da̱ mbwak a̱dadaat-nkyai si̱ Erosiya. Jen mbat ntsa na ma̱ng ce 7th á̱ si̱ du byin cristi (BC); nsi̱ nani á̱ ku mun ndung mi̱ ce ntyok hu.<ref name="nyt">{{cite book |author=''[[The New York Times]]'' with introduction by [[Sam Tanenhaus]] |title=The New York Times Guide to Essential Knowledge: A Desk Reference for the Curious Mind |publisher=[[St. Martin's Press]] of [[Macmillan Publishers]] |year=2011 |isbn=978-0-312-64302-7 |page=1131 |quote=Beginning as separate sections of fortification around the 7th century B.C.E and unified during the Qin Dynasty in the 3rd century B.C.E, this wall, built of earth and rubble with a facing of brick or stone, runs from east to west across China for over 4,000 miles. }}</ref><ref name=Brit>{{cite encyclopedia |url=https://www.britannica.com/EBchecked/topic/243863/Great-Wall-of-China |title=Great Wall of China |encyclopedia=[[Encyclopædia Britannica]] |date=October 21, 2023 |quote=Large parts of the fortification system date from the 7th through the 4th century BC. In the 3rd century BC Shihuangdi (Qin Shi Huang), the first emperor of a united China (under the Qin dynasty), connected a number of existing defensive walls into a single system. Traditionally, the eastern terminus of the wall was considered to be [[Shanhai Pass]] (Shanhaiguan) on the coast of the Bohai (Gulf of Zhili), and the wall's length{{snd}}without its branches and other secondary sections{{snd}}was thought to extend for some {{cvt|4160|mi|km |order=flip }}. |access-date=June 21, 2022 |archive-date=May 2, 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150502181216/http://www.britannica.com/EBchecked/topic/243863/Great-Wall-of-China |url-status=live }}</ref> Successive dynasties expanded the wall system; the best-known sections were built by the [[Ming dynasty]] (1368–1644). ==A̱ya̱fang== {{Reflist}} [[Sa:Zwat A̱siya Wukipedia]] hob4ualaudgtlqq7jvgn1ypc08bke6z 53147 53146 2026-11-05T19:52:17Z Danjuma Anthony 411 /* */ 53147 wikitext text/x-wiki '''A̱tsa̱tsak Mbat Caina''' wu<ref>({{zh|t=萬里長城|s=万里长城|p=Wànlǐ Chángchéng|lit="Ten-Thousand Mile Long Wall"|first=t}}, literally "ten thousand [[Li (unit)|''li'']] long wall")</ref> tak-ti̱tak a̱kang wa mi̱ Caina. Á̱ ku nok nna a̱kaat a̱ka̱kang nkhang a̱za a̱khwukhwop a̱bibyin Caina hwa ma̱ng [[Mak Caina]] da̱nian cok-a̱pyia̱ nyia̱ fip a̱ka̱tung lakli ma̱di̱di̱t da̱ mbwak a̱dadaat-nkyai si̱ Erosiya. Jen mbat ntsa na ma̱ng ce 7th á̱ si̱ du byin cristi (BC); nsi̱ nani á̱ ku mun ndung mi̱ ce ntyok hu.<ref name="nyt">{{cite book |author=''[[The New York Times]]'' with introduction by [[Sam Tanenhaus]] |title=The New York Times Guide to Essential Knowledge: A Desk Reference for the Curious Mind |publisher=[[St. Martin's Press]] of [[Macmillan Publishers]] |year=2011 |isbn=978-0-312-64302-7 |page=1131 |quote=Beginning as separate sections of fortification around the 7th century B.C.E and unified during the Qin Dynasty in the 3rd century B.C.E, this wall, built of earth and rubble with a facing of brick or stone, runs from east to west across China for over 4,000 miles. }}</ref><ref name=Brit>{{cite encyclopedia |url=https://www.britannica.com/EBchecked/topic/243863/Great-Wall-of-China |title=Great Wall of China |encyclopedia=[[Encyclopædia Britannica]] |date=October 21, 2023 |quote=Large parts of the fortification system date from the 7th through the 4th century BC. In the 3rd century BC Shihuangdi (Qin Shi Huang), the first emperor of a united China (under the Qin dynasty), connected a number of existing defensive walls into a single system. Traditionally, the eastern terminus of the wall was considered to be [[Shanhai Pass]] (Shanhaiguan) on the coast of the Bohai (Gulf of Zhili), and the wall's length{{snd}}without its branches and other secondary sections{{snd}}was thought to extend for some {{cvt|4160|mi|km |order=flip }}. |access-date=June 21, 2022 |archive-date=May 2, 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150502181216/http://www.britannica.com/EBchecked/topic/243863/Great-Wall-of-China |url-status=live }}</ref> A̱kwokwak á̱niet lyen si̱ bai a̱ ba̱ mbeang a̱swap bat ka; a̱cak nang á̱ lyen nswak a̱ni á̱ ku nok bwak a̱tyulyen Ming (1368–1644). ==A̱ya̱fang== {{Reflist}} [[Sa:Zwat A̱siya Wukipedia]] tfpoiw0xqhr4hd0283xai0fpw4g87fd 53148 53147 2026-11-05T19:55:28Z Danjuma Anthony 411 /* */ 53148 wikitext text/x-wiki '''A̱tsa̱tsak Mbat Caina''' wu<ref>({{zh|t=萬里長城|s=万里长城|p=Wànlǐ Chángchéng|lit="Ten-Thousand Mile Long Wall"|first=t}}, literally "ten thousand [[Li (unit)|''li'']] long wall")</ref> tak-ti̱tak a̱kang wa mi̱ Caina. Á̱ ku nok nna a̱kaat a̱gi̱gak a̱kang nkhang a̱za a̱khwukhwop a̱bibyin Caina hwa ma̱ng [[Mak Caina]] da̱nian cok-a̱pyia̱ nyia̱ fip a̱ka̱tung lakli ma̱di̱di̱t da̱ mbwak a̱dadaat-nkyai si̱ Erosiya. Jen mbat ntsa na ma̱ng ce 7th á̱ si̱ du byin cristi (BC); nsi̱ nani á̱ ku mun ndung mi̱ ce ntyok hu.<ref name="nyt">{{cite book |author=''[[The New York Times]]'' with introduction by [[Sam Tanenhaus]] |title=The New York Times Guide to Essential Knowledge: A Desk Reference for the Curious Mind |publisher=[[St. Martin's Press]] of [[Macmillan Publishers]] |year=2011 |isbn=978-0-312-64302-7 |page=1131 |quote=Beginning as separate sections of fortification around the 7th century B.C.E and unified during the Qin Dynasty in the 3rd century B.C.E, this wall, built of earth and rubble with a facing of brick or stone, runs from east to west across China for over 4,000 miles. }}</ref><ref name=Brit>{{cite encyclopedia |url=https://www.britannica.com/EBchecked/topic/243863/Great-Wall-of-China |title=Great Wall of China |encyclopedia=[[Encyclopædia Britannica]] |date=October 21, 2023 |quote=Large parts of the fortification system date from the 7th through the 4th century BC. In the 3rd century BC Shihuangdi (Qin Shi Huang), the first emperor of a united China (under the Qin dynasty), connected a number of existing defensive walls into a single system. Traditionally, the eastern terminus of the wall was considered to be [[Shanhai Pass]] (Shanhaiguan) on the coast of the Bohai (Gulf of Zhili), and the wall's length{{snd}}without its branches and other secondary sections{{snd}}was thought to extend for some {{cvt|4160|mi|km |order=flip }}. |access-date=June 21, 2022 |archive-date=May 2, 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150502181216/http://www.britannica.com/EBchecked/topic/243863/Great-Wall-of-China |url-status=live }}</ref> A̱kwokwak á̱niet lyen si̱ bai a̱ ba̱ mbeang a̱swap bat ka; a̱cak nang á̱ lyen nswak a̱ni á̱ ku nok bwak a̱tyulyen Ming (1368–1644). ==A̱ya̱fang== {{Reflist}} [[Sa:Zwat A̱siya Wukipedia]] s2u4lxvea1vpi9ghlf9zsog5s63z71k 53149 53148 2026-11-05T20:04:14Z Danjuma Anthony 411 /* */ 53149 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''A̱tsa̱tsak Mbat Caina''' wu<ref>({{zh|t=萬里長城|s=万里长城|p=Wànlǐ Chángchéng|lit="Ten-Thousand Mile Long Wall"|first=t}}, literally "ten thousand [[Li (unit)|''li'']] long wall")</ref> tak-ti̱tak a̱kang wa mi̱ Caina. Á̱ ku nok nna a̱kaat a̱gi̱gak a̱kang nkhang a̱za a̱khwukhwop a̱bibyin Caina hwa ma̱ng [[Mak Caina]] da̱nian cok-a̱pyia̱ nyia̱ fip a̱ka̱tung lakli ma̱di̱di̱t da̱ mbwak a̱dadaat-nkyai si̱ Erosiya. Jen mbat ntsa na ma̱ng ce 7th á̱ si̱ du byin cristi (BC); nsi̱ nani á̱ ku mun ndung mi̱ ce ntyok hu.<ref name="nyt">{{cite book |author=''[[The New York Times]]'' with introduction by [[Sam Tanenhaus]] |title=The New York Times Guide to Essential Knowledge: A Desk Reference for the Curious Mind |publisher=[[St. Martin's Press]] of [[Macmillan Publishers]] |year=2011 |isbn=978-0-312-64302-7 |page=1131 |quote=Beginning as separate sections of fortification around the 7th century B.C.E and unified during the Qin Dynasty in the 3rd century B.C.E, this wall, built of earth and rubble with a facing of brick or stone, runs from east to west across China for over 4,000 miles. }}</ref><ref name=Brit>{{cite encyclopedia |url=https://www.britannica.com/EBchecked/topic/243863/Great-Wall-of-China |title=Great Wall of China |encyclopedia=[[Encyclopædia Britannica]] |date=October 21, 2023 |quote=Large parts of the fortification system date from the 7th through the 4th century BC. In the 3rd century BC Shihuangdi (Qin Shi Huang), the first emperor of a united China (under the Qin dynasty), connected a number of existing defensive walls into a single system. Traditionally, the eastern terminus of the wall was considered to be [[Shanhai Pass]] (Shanhaiguan) on the coast of the Bohai (Gulf of Zhili), and the wall's length{{snd}}without its branches and other secondary sections{{snd}}was thought to extend for some {{cvt|4160|mi|km |order=flip }}. |access-date=June 21, 2022 |archive-date=May 2, 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150502181216/http://www.britannica.com/EBchecked/topic/243863/Great-Wall-of-China |url-status=live }}</ref> A̱kwokwak á̱niet lyen si̱ bai a̱ ba̱ mbeang a̱swap bat ka; a̱cak nang á̱ lyen nswak a̱ni á̱ ku nok bwak a̱tyulyen Ming (1368–1644). ==A̱ya̱fang== {{Reflist}} [[Sa:Zwat A̱siya Wukipedia]] it9cjlzveq209k6xiz6dxb9331p99zd 53150 53149 2026-11-05T20:32:52Z Danjuma Anthony 411 /* */ 53150 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''A̱tsa̱tsak Mbat Caina''' wu<ref>({{zh|t=萬里長城|s=万里长城|p=Wànlǐ Chángchéng|lit="Ten-Thousand Mile Long Wall"|first=t}}, literally "ten thousand [[Li (unit)|''li'']] long wall")</ref> tak-ti̱tak a̱kang wa mi̱ Caina. Á̱ ku nok nna a̱kaat a̱gi̱gak a̱kang nkhang a̱za a̱khwukhwop a̱bibyin Caina hwa ma̱ng [[Mak Caina]] da̱nian cok-a̱pyia̱ nyia̱ fip a̱ka̱tung lakli ma̱di̱di̱t da̱ mbwak a̱dadaat-nkyai si̱ Erosiya. Jen mbat ntsa na ma̱ng ce 7th á̱ si̱ du byin cristi (BC); nsi̱ nani á̱ ku mun ndung mi̱ ce ntyok hu.<ref name="nyt">{{cite book |author=''[[The New York Times]]'' with introduction by [[Sam Tanenhaus]] |title=The New York Times Guide to Essential Knowledge: A Desk Reference for the Curious Mind |publisher=[[St. Martin's Press]] of [[Macmillan Publishers]] |year=2011 |isbn=978-0-312-64302-7 |page=1131 |quote=Beginning as separate sections of fortification around the 7th century B.C.E and unified during the Qin Dynasty in the 3rd century B.C.E, this wall, built of earth and rubble with a facing of brick or stone, runs from east to west across China for over 4,000 miles. }}</ref><ref name=Brit>{{cite encyclopedia |url=https://www.britannica.com/EBchecked/topic/243863/Great-Wall-of-China |title=Great Wall of China |encyclopedia=[[Encyclopædia Britannica]] |date=October 21, 2023 |quote=Large parts of the fortification system date from the 7th through the 4th century BC. In the 3rd century BC Shihuangdi (Qin Shi Huang), the first emperor of a united China (under the Qin dynasty), connected a number of existing defensive walls into a single system. Traditionally, the eastern terminus of the wall was considered to be [[Shanhai Pass]] (Shanhaiguan) on the coast of the Bohai (Gulf of Zhili), and the wall's length{{snd}}without its branches and other secondary sections{{snd}}was thought to extend for some {{cvt|4160|mi|km |order=flip }}. |access-date=June 21, 2022 |archive-date=May 2, 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150502181216/http://www.britannica.com/EBchecked/topic/243863/Great-Wall-of-China |url-status=live }}</ref> A̱kwokwak á̱niet lyen si̱ bai a̱ ba̱ mbeang a̱swap bat ka; a̱cak nang á̱ lyen nswak a̱ni á̱ ku nok bwak a̱tyulyen Ming (1368–1644). Di̱ beang da̱nian cok-a̱pyia̱, a̱gba̱dang mbat nang á̱ nyia̱ a̱ gu a̱ni a̱ta̱nywan, a̱keang kam a̱yaakhwot a̱kwop,a̱ka̱gaat fwung a̱khwot-a̱kwop, cet nwak nyan da̱vak ncucung ku long, ma̱ng yong nggu da̱ yet a̱nunwai. A̱kum nta̱m a̱si a̱gba̱dang mbat wu mi̱n mun cyiet gak (ghwon a̱wat nwai ma̱ng ghwut ma̱ng mban, ma̱ng tyei teang kurum nkpa̱t nang á̱ khat ndyo di̱n a̱fa̱fap vak a̱ni, a̱wot ma̱ng vak a̱bwuanng.<ref>{{Cite journal |last1=Shelach-Lavi |first1=Gideon |author1-link=Gideon Shelach-Lavi |last2=Wachtel |first2=Ido |last3=Golan |first3=Dan |last4=Batzorig |first4=Otgonjargal |last5=Amartuvshin |first5=Chunag |last6=Ellenblum |first6=Ronnie |last7=Honeychurch |first7=William |date=June 2020 |title=Medieval long-wall construction on the Mongolian Steppe during the eleventh to thirteenth centuries AD |journal=Antiquity |language=en |volume=94 |issue=375 |pages=724–741 |doi=10.15184/aqy.2020.51 |issn=0003-598X |doi-access=free }}</ref> ==A̱ya̱fang== {{Reflist}} [[Sa:Zwat A̱siya Wukipedia]] 7isiae6nglvku7s6ats5y98f2tpp8dr 53151 53150 2026-11-05T20:38:17Z Danjuma Anthony 411 Danjuma Anthony shyei wat hu [[A̱tsa̱tsak Mbat Caina]] nat [[A̱gba̱ndang Mbat Caina]]: Misspelled title 53150 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''A̱tsa̱tsak Mbat Caina''' wu<ref>({{zh|t=萬里長城|s=万里长城|p=Wànlǐ Chángchéng|lit="Ten-Thousand Mile Long Wall"|first=t}}, literally "ten thousand [[Li (unit)|''li'']] long wall")</ref> tak-ti̱tak a̱kang wa mi̱ Caina. Á̱ ku nok nna a̱kaat a̱gi̱gak a̱kang nkhang a̱za a̱khwukhwop a̱bibyin Caina hwa ma̱ng [[Mak Caina]] da̱nian cok-a̱pyia̱ nyia̱ fip a̱ka̱tung lakli ma̱di̱di̱t da̱ mbwak a̱dadaat-nkyai si̱ Erosiya. Jen mbat ntsa na ma̱ng ce 7th á̱ si̱ du byin cristi (BC); nsi̱ nani á̱ ku mun ndung mi̱ ce ntyok hu.<ref name="nyt">{{cite book |author=''[[The New York Times]]'' with introduction by [[Sam Tanenhaus]] |title=The New York Times Guide to Essential Knowledge: A Desk Reference for the Curious Mind |publisher=[[St. Martin's Press]] of [[Macmillan Publishers]] |year=2011 |isbn=978-0-312-64302-7 |page=1131 |quote=Beginning as separate sections of fortification around the 7th century B.C.E and unified during the Qin Dynasty in the 3rd century B.C.E, this wall, built of earth and rubble with a facing of brick or stone, runs from east to west across China for over 4,000 miles. }}</ref><ref name=Brit>{{cite encyclopedia |url=https://www.britannica.com/EBchecked/topic/243863/Great-Wall-of-China |title=Great Wall of China |encyclopedia=[[Encyclopædia Britannica]] |date=October 21, 2023 |quote=Large parts of the fortification system date from the 7th through the 4th century BC. In the 3rd century BC Shihuangdi (Qin Shi Huang), the first emperor of a united China (under the Qin dynasty), connected a number of existing defensive walls into a single system. Traditionally, the eastern terminus of the wall was considered to be [[Shanhai Pass]] (Shanhaiguan) on the coast of the Bohai (Gulf of Zhili), and the wall's length{{snd}}without its branches and other secondary sections{{snd}}was thought to extend for some {{cvt|4160|mi|km |order=flip }}. |access-date=June 21, 2022 |archive-date=May 2, 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150502181216/http://www.britannica.com/EBchecked/topic/243863/Great-Wall-of-China |url-status=live }}</ref> A̱kwokwak á̱niet lyen si̱ bai a̱ ba̱ mbeang a̱swap bat ka; a̱cak nang á̱ lyen nswak a̱ni á̱ ku nok bwak a̱tyulyen Ming (1368–1644). Di̱ beang da̱nian cok-a̱pyia̱, a̱gba̱dang mbat nang á̱ nyia̱ a̱ gu a̱ni a̱ta̱nywan, a̱keang kam a̱yaakhwot a̱kwop,a̱ka̱gaat fwung a̱khwot-a̱kwop, cet nwak nyan da̱vak ncucung ku long, ma̱ng yong nggu da̱ yet a̱nunwai. A̱kum nta̱m a̱si a̱gba̱dang mbat wu mi̱n mun cyiet gak (ghwon a̱wat nwai ma̱ng ghwut ma̱ng mban, ma̱ng tyei teang kurum nkpa̱t nang á̱ khat ndyo di̱n a̱fa̱fap vak a̱ni, a̱wot ma̱ng vak a̱bwuanng.<ref>{{Cite journal |last1=Shelach-Lavi |first1=Gideon |author1-link=Gideon Shelach-Lavi |last2=Wachtel |first2=Ido |last3=Golan |first3=Dan |last4=Batzorig |first4=Otgonjargal |last5=Amartuvshin |first5=Chunag |last6=Ellenblum |first6=Ronnie |last7=Honeychurch |first7=William |date=June 2020 |title=Medieval long-wall construction on the Mongolian Steppe during the eleventh to thirteenth centuries AD |journal=Antiquity |language=en |volume=94 |issue=375 |pages=724–741 |doi=10.15184/aqy.2020.51 |issn=0003-598X |doi-access=free }}</ref> ==A̱ya̱fang== {{Reflist}} [[Sa:Zwat A̱siya Wukipedia]] 7isiae6nglvku7s6ats5y98f2tpp8dr 53153 53151 2026-11-05T20:39:28Z Danjuma Anthony 411 /* */ 53153 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''A̱gba̱ndang Mbat Caina''' wu<ref>({{zh|t=萬里長城|s=万里长城|p=Wànlǐ Chángchéng|lit="Ten-Thousand Mile Long Wall"|first=t}}, literally "ten thousand [[Li (unit)|''li'']] long wall")</ref> tak-ti̱tak a̱kang wa mi̱ Caina. Á̱ ku nok nna a̱kaat a̱gi̱gak a̱kang nkhang a̱za a̱khwukhwop a̱bibyin Caina hwa ma̱ng [[Mak Caina]] da̱nian cok-a̱pyia̱ nyia̱ fip a̱ka̱tung lakli ma̱di̱di̱t da̱ mbwak a̱dadaat-nkyai si̱ Erosiya. Jen mbat ntsa na ma̱ng ce 7th á̱ si̱ du byin cristi (BC); nsi̱ nani á̱ ku mun ndung mi̱ ce ntyok hu.<ref name="nyt">{{cite book |author=''[[The New York Times]]'' with introduction by [[Sam Tanenhaus]] |title=The New York Times Guide to Essential Knowledge: A Desk Reference for the Curious Mind |publisher=[[St. Martin's Press]] of [[Macmillan Publishers]] |year=2011 |isbn=978-0-312-64302-7 |page=1131 |quote=Beginning as separate sections of fortification around the 7th century B.C.E and unified during the Qin Dynasty in the 3rd century B.C.E, this wall, built of earth and rubble with a facing of brick or stone, runs from east to west across China for over 4,000 miles. }}</ref><ref name=Brit>{{cite encyclopedia |url=https://www.britannica.com/EBchecked/topic/243863/Great-Wall-of-China |title=Great Wall of China |encyclopedia=[[Encyclopædia Britannica]] |date=October 21, 2023 |quote=Large parts of the fortification system date from the 7th through the 4th century BC. In the 3rd century BC Shihuangdi (Qin Shi Huang), the first emperor of a united China (under the Qin dynasty), connected a number of existing defensive walls into a single system. Traditionally, the eastern terminus of the wall was considered to be [[Shanhai Pass]] (Shanhaiguan) on the coast of the Bohai (Gulf of Zhili), and the wall's length{{snd}}without its branches and other secondary sections{{snd}}was thought to extend for some {{cvt|4160|mi|km |order=flip }}. |access-date=June 21, 2022 |archive-date=May 2, 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150502181216/http://www.britannica.com/EBchecked/topic/243863/Great-Wall-of-China |url-status=live }}</ref> A̱kwokwak á̱niet lyen si̱ bai a̱ ba̱ mbeang a̱swap bat ka; a̱cak nang á̱ lyen nswak a̱ni á̱ ku nok bwak a̱tyulyen Ming (1368–1644). Di̱ beang da̱nian cok-a̱pyia̱, a̱gba̱dang mbat nang á̱ nyia̱ a̱ gu a̱ni a̱ta̱nywan, a̱keang kam a̱yaakhwot a̱kwop,a̱ka̱gaat fwung a̱khwot-a̱kwop, cet nwak nyan da̱vak ncucung ku long, ma̱ng yong nggu da̱ yet a̱nunwai. A̱kum nta̱m a̱si a̱gba̱dang mbat wu mi̱n mun cyiet gak (ghwon a̱wat nwai ma̱ng ghwut ma̱ng mban, ma̱ng tyei teang kurum nkpa̱t nang á̱ khat ndyo di̱n a̱fa̱fap vak a̱ni, a̱wot ma̱ng vak a̱bwuanng.<ref>{{Cite journal |last1=Shelach-Lavi |first1=Gideon |author1-link=Gideon Shelach-Lavi |last2=Wachtel |first2=Ido |last3=Golan |first3=Dan |last4=Batzorig |first4=Otgonjargal |last5=Amartuvshin |first5=Chunag |last6=Ellenblum |first6=Ronnie |last7=Honeychurch |first7=William |date=June 2020 |title=Medieval long-wall construction on the Mongolian Steppe during the eleventh to thirteenth centuries AD |journal=Antiquity |language=en |volume=94 |issue=375 |pages=724–741 |doi=10.15184/aqy.2020.51 |issn=0003-598X |doi-access=free }}</ref> ==A̱ya̱fang== {{Reflist}} [[Sa:Zwat A̱siya Wukipedia]] ccn6qa3fi1no26ne1ckjayv4iij5rjk 53154 53153 2026-11-05T20:57:10Z Danjuma Anthony 411 /* */ 53154 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''A̱gba̱ndang Mbat Caina''' wu<ref>({{zh|t=萬里長城|s=万里长城|p=Wànlǐ Chángchéng|lit="Ten-Thousand Mile Long Wall"|first=t}}, literally "ten thousand [[Li (unit)|''li'']] long wall")</ref> tak-ti̱tak a̱kang wa mi̱ Caina. Á̱ ku nok nna a̱kaat a̱gi̱gak a̱kang nkhang a̱za a̱khwukhwop a̱bibyin Caina hwa ma̱ng [[Mak Caina]] da̱nian cok-a̱pyia̱ nyia̱ fip a̱ka̱tung lakli ma̱di̱di̱t da̱ mbwak a̱dadaat-nkyai si̱ Erosiya. Jen mbat ntsa na ma̱ng ce 7th á̱ si̱ du byin cristi (BC); nsi̱ nani á̱ ku mun ndung mi̱ ce ntyok hu.<ref name="nyt">{{cite book |author=''[[The New York Times]]'' with introduction by [[Sam Tanenhaus]] |title=The New York Times Guide to Essential Knowledge: A Desk Reference for the Curious Mind |publisher=[[St. Martin's Press]] of [[Macmillan Publishers]] |year=2011 |isbn=978-0-312-64302-7 |page=1131 |quote=Beginning as separate sections of fortification around the 7th century B.C.E and unified during the Qin Dynasty in the 3rd century B.C.E, this wall, built of earth and rubble with a facing of brick or stone, runs from east to west across China for over 4,000 miles. }}</ref><ref name=Brit>{{cite encyclopedia |url=https://www.britannica.com/EBchecked/topic/243863/Great-Wall-of-China |title=Great Wall of China |encyclopedia=[[Encyclopædia Britannica]] |date=October 21, 2023 |quote=Large parts of the fortification system date from the 7th through the 4th century BC. In the 3rd century BC Shihuangdi (Qin Shi Huang), the first emperor of a united China (under the Qin dynasty), connected a number of existing defensive walls into a single system. Traditionally, the eastern terminus of the wall was considered to be [[Shanhai Pass]] (Shanhaiguan) on the coast of the Bohai (Gulf of Zhili), and the wall's length{{snd}}without its branches and other secondary sections{{snd}}was thought to extend for some {{cvt|4160|mi|km |order=flip }}. |access-date=June 21, 2022 |archive-date=May 2, 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150502181216/http://www.britannica.com/EBchecked/topic/243863/Great-Wall-of-China |url-status=live }}</ref> A̱kwokwak á̱niet lyen si̱ bai a̱ ba̱ mbeang a̱swap bat ka; a̱cak nang á̱ lyen nswak a̱ni á̱ ku nok bwak a̱tyulyen Ming (1368–1644). Di̱ beang da̱nian cok-a̱pyia̱, a̱gba̱dang mbat nang á̱ nyia̱ a̱ gu a̱ni a̱ta̱nywan, a̱keang kam a̱yaakhwot a̱kwop,a̱ka̱gaat fwung a̱khwot-a̱kwop, cet nwak nyan da̱vak ncucung ku long, ma̱ng yong nggu da̱ yet a̱nunwai. A̱kum nta̱m a̱si a̱gba̱dang mbat wu mi̱n mun cyiet gak (ghwon a̱wat nwai ma̱ng ghwut ma̱ng mban, ma̱ng tyei teang kurum nkpa̱t nang á̱ khat ndyo di̱n a̱fa̱fap vak a̱ni, a̱wot ma̱ng vak a̱bwuanng.<ref>{{Cite journal |last1=Shelach-Lavi |first1=Gideon |author1-link=Gideon Shelach-Lavi |last2=Wachtel |first2=Ido |last3=Golan |first3=Dan |last4=Batzorig |first4=Otgonjargal |last5=Amartuvshin |first5=Chunag |last6=Ellenblum |first6=Ronnie |last7=Honeychurch |first7=William |date=June 2020 |title=Medieval long-wall construction on the Mongolian Steppe during the eleventh to thirteenth centuries AD |journal=Antiquity |language=en |volume=94 |issue=375 |pages=724–741 |doi=10.15184/aqy.2020.51 |issn=0003-598X |doi-access=free }}</ref> A̱kang tyak a̱keang ka mun a̱gba̱ndang fi̱k neet [[Liaodong Peninsula|Liaodong]] mi̱ a̱tak nat ka [[Lop Nur|A̱ghyui Lop]] mi̱ jenshyung ji, a̱wot ma̱ng mam-ma̱nini [[A̱kang Caina–Rushiya|A̱kang Sino-Rushiya]] mi̱ a̱za ka nat [[A̱ghyui Tao]] mi̱ a̱tyin ka: a̱dwundwung a̱ghyang a̱ tak gak a̱dadaat a̱vwuo Mongoliya, byia̱ a̱kpai {{cvt|21196.18|km|mi}} di̱ mak a̱mgba̱m.<ref name="Great Wall of China CBC">{{cite web |url=https://www.cbc.ca/news/world/great-wall-of-china-even-longer-than-previously-thought-1.1263111 |title=Great Wall of China even longer than previously thought |publisher=[[Canadian Broadcasting Corporation]] |date=June 6, 2012 |access-date=Zwat ma̱ng Jhyiung 5, 2026 |archive-date=December 14, 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131214152338/https://www.cbc.ca/news/world/great-wall-of-china-even-longer-than-previously-thought-1.1263111 |url-status=live }}</ref><ref name="ncha"/> It is a UNESCO World Heritage Site, and was voted one of the [[New 7 Wonders of the World]] in 2007.<ref>{{Cite web |last=Centre |first=UNESCO World Heritage |title=The Great Wall |url=https://whc.unesco.org/en/list/438 |access-date=January 6, 2025 |website=UNESCO World Heritage Centre |language=en |archive-date=July 31, 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080731174854/https://whc.unesco.org/en/list/438 |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |date=August 8, 2016 |title=Great Wall of China |url=https://world.new7wonders.com/wonders/great-wall-of-china-220-b-c-and-1368-1644-a-d-china/ |access-date=January 6, 2025 |website=New7Wonders of the World |language=en-US |archive-date=June 24, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250624034714/https://world.new7wonders.com/wonders/great-wall-of-china-220-b-c-and-1368-1644-a-d-china/ |url-status=live }}</ref> Today, the defensive system of the Great Wall is recognized as one of the most impressive architectural feats in history.<ref name="Great Wall of China">{{cite news |url=http://www.history.com/topics/great-wall-of-china |title=Great Wall of China |publisher=History |date=April 20, 2009 |archive-date=February 8, 2018 |access-date=September 16, 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180208000939/http://www.history.com/topics/great-wall-of-china |url-status=live }}</ref> ==A̱ya̱fang== {{Reflist}} [[Sa:Zwat A̱siya Wukipedia]] rxutg5t6xmxqcfmjlofr2r0fhyw4hij 53155 53154 2026-11-05T21:11:21Z Danjuma Anthony 411 /* */ 53155 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''A̱gba̱ndang Mbat Caina''' wu<ref>({{zh|t=萬里長城|s=万里长城|p=Wànlǐ Chángchéng|lit="Ten-Thousand Mile Long Wall"|first=t}}, literally "ten thousand [[Li (unit)|''li'']] long wall")</ref> tak-ti̱tak a̱kang wa mi̱ Caina. Á̱ ku nok nna a̱kaat a̱gi̱gak a̱kang nkhang a̱za a̱khwukhwop a̱bibyin Caina hwa ma̱ng [[Mak Caina]] da̱nian cok-a̱pyia̱ nyia̱ fip a̱ka̱tung lakli ma̱di̱di̱t da̱ mbwak a̱dadaat-nkyai si̱ Erosiya. Jen mbat ntsa na ma̱ng ce 7th á̱ si̱ du byin cristi (BC); nsi̱ nani á̱ ku mun ndung mi̱ ce ntyok hu.<ref name="nyt">{{cite book |author=''[[The New York Times]]'' with introduction by [[Sam Tanenhaus]] |title=The New York Times Guide to Essential Knowledge: A Desk Reference for the Curious Mind |publisher=[[St. Martin's Press]] of [[Macmillan Publishers]] |year=2011 |isbn=978-0-312-64302-7 |page=1131 |quote=Beginning as separate sections of fortification around the 7th century B.C.E and unified during the Qin Dynasty in the 3rd century B.C.E, this wall, built of earth and rubble with a facing of brick or stone, runs from east to west across China for over 4,000 miles. }}</ref><ref name=Brit>{{cite encyclopedia |url=https://www.britannica.com/EBchecked/topic/243863/Great-Wall-of-China |title=Great Wall of China |encyclopedia=[[Encyclopædia Britannica]] |date=October 21, 2023 |quote=Large parts of the fortification system date from the 7th through the 4th century BC. In the 3rd century BC Shihuangdi (Qin Shi Huang), the first emperor of a united China (under the Qin dynasty), connected a number of existing defensive walls into a single system. Traditionally, the eastern terminus of the wall was considered to be [[Shanhai Pass]] (Shanhaiguan) on the coast of the Bohai (Gulf of Zhili), and the wall's length{{snd}}without its branches and other secondary sections{{snd}}was thought to extend for some {{cvt|4160|mi|km |order=flip }}. |access-date=June 21, 2022 |archive-date=May 2, 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150502181216/http://www.britannica.com/EBchecked/topic/243863/Great-Wall-of-China |url-status=live }}</ref> A̱kwokwak á̱niet lyen si̱ bai a̱ ba̱ mbeang a̱swap bat ka; a̱cak nang á̱ lyen nswak a̱ni á̱ ku nok bwak a̱tyulyen Ming (1368–1644). Di̱ beang da̱nian cok-a̱pyia̱, a̱gba̱dang mbat nang á̱ nyia̱ a̱ gu a̱ni a̱ta̱nywan, a̱keang kam a̱yaakhwot a̱kwop,a̱ka̱gaat fwung a̱khwot-a̱kwop, cet nwak nyan da̱vak ncucung ku long, ma̱ng yong nggu da̱ yet a̱nunwai. A̱kum nta̱m a̱si a̱gba̱dang mbat wu mi̱n mun cyiet gak (ghwon a̱wat nwai ma̱ng ghwut ma̱ng mban, ma̱ng tyei teang kurum nkpa̱t nang á̱ khat ndyo di̱n a̱fa̱fap vak a̱ni, a̱wot ma̱ng vak a̱bwuanng.<ref>{{Cite journal |last1=Shelach-Lavi |first1=Gideon |author1-link=Gideon Shelach-Lavi |last2=Wachtel |first2=Ido |last3=Golan |first3=Dan |last4=Batzorig |first4=Otgonjargal |last5=Amartuvshin |first5=Chunag |last6=Ellenblum |first6=Ronnie |last7=Honeychurch |first7=William |date=June 2020 |title=Medieval long-wall construction on the Mongolian Steppe during the eleventh to thirteenth centuries AD |journal=Antiquity |language=en |volume=94 |issue=375 |pages=724–741 |doi=10.15184/aqy.2020.51 |issn=0003-598X |doi-access=free }}</ref> A̱kang tyak a̱keang ka mun a̱gba̱ndang fi̱k neet [[Liaodong Peninsula|Liaodong]] mi̱ a̱tak nat ka [[Lop Nur|A̱ghyui Lop]] mi̱ jenshyung ji, a̱wot ma̱ng mam-ma̱nini [[A̱kang Caina–Rushiya|A̱kang Sino-Rushiya]] mi̱ a̱za ka nat [[A̱ghyui Tao]] mi̱ a̱tyin ka: a̱dwundwung a̱ghyang a̱ tak gak a̱dadaat a̱vwuo Mongoliya, byia̱ a̱kpai {{cvt|21196.18|km|mi}} di̱ mak a̱mgba̱m.<ref name="Great Wall of China CBC">{{cite web |url=https://www.cbc.ca/news/world/great-wall-of-china-even-longer-than-previously-thought-1.1263111 |title=Great Wall of China even longer than previously thought |publisher=[[Canadian Broadcasting Corporation]] |date=June 6, 2012 |access-date=Zwat Swak ma̱ng Jhyiung 5, 2026 |archive-date=December 14, 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131214152338/https://www.cbc.ca/news/world/great-wall-of-china-even-longer-than-previously-thought-1.1263111 |url-status=live }}</ref><ref name="ncha"/> Ku shyia̱ da̱ sak ma̱ng nkhang swanta UNESCO, a̱wot a̱ khai nhu nyiung nkyang 7 fai fa̱k a̱ga̱de swanta mi̱ 2007.<ref>{{Cite web |last=Centre |first=UNESCO World Heritage |title=The Great Wall |url=https://whc.unesco.org/en/list/438 |access-date=Zwat Swak ma̱ng Jhyiung 5, 2026 |website=UNESCO World Heritage Centre |language=en |archive-date=July 31, 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080731174854/https://whc.unesco.org/en/list/438 |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |date=August 8, 2016 |title=Great Wall of China |url=https://world.new7wonders.com/wonders/great-wall-of-china-220-b-c-and-1368-1644-a-d-china/ |access-date=Zwat Swak ma̱ng Jhyiung 5, 2026 |website=New7Wonders of the World |language=en-US |archive-date=June 24, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250624034714/https://world.new7wonders.com/wonders/great-wall-of-china-220-b-c-and-1368-1644-a-d-china/ |url-status=live }}</ref> A̱fwun, á̱ lyen A̱gba̱ndang Mbat a̱kang cok wu nang a̱nyiung a̱ nswak mi̱ nkhang a̱ka̱nok swanta.<ref name="Great Wall of China">{{cite news |url=http://www.history.com/topics/great-wall-of-china |title=Great Wall of China |publisher=History |date=April 20, 2009 |archive-date=February 8, 2018 |access-date=Zwat Ạkubunyiung 5, 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180208000939/http://www.history.com/topics/great-wall-of-china |url-status=live }}</ref> ==A̱ya̱fang== {{Reflist}} [[Sa:Zwat A̱siya Wukipedia]] gf3fqdnu37j3ae856fwhshhy8rpvzlt 53156 53155 2026-11-05T21:14:05Z Danjuma Anthony 411 /* */ 53156 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''A̱gba̱ndang Mbat Caina''' wu<ref>({{zh|t=萬里長城|s=万里长城|p=Wànlǐ Chángchéng|lit="Ten-Thousand Mile Long Wall"|first=t}}, literally "ten thousand [[Li (unit)|''li'']] long wall")</ref> tak-ti̱tak a̱kang wa mi̱ Caina. Á̱ ku nok nna a̱kaat a̱gi̱gak a̱kang nkhang a̱za a̱khwukhwop a̱bibyin Caina hwa ma̱ng [[Mak Caina]] da̱nian cok-a̱pyia̱ nyia̱ fip a̱ka̱tung lakli ma̱di̱di̱t da̱ mbwak a̱dadaat-nkyai si̱ Erosiya. Jen mbat ntsa na ma̱ng ce 7th á̱ si̱ du byin cristi (BC); nsi̱ nani á̱ ku mun ndung mi̱ ce ntyok hu.<ref name="nyt">{{cite book |author=''[[The New York Times]]'' with introduction by [[Sam Tanenhaus]] |title=The New York Times Guide to Essential Knowledge: A Desk Reference for the Curious Mind |publisher=[[St. Martin's Press]] of [[Macmillan Publishers]] |year=2011 |isbn=978-0-312-64302-7 |page=1131 |quote=Beginning as separate sections of fortification around the 7th century B.C.E and unified during the Qin Dynasty in the 3rd century B.C.E, this wall, built of earth and rubble with a facing of brick or stone, runs from east to west across China for over 4,000 miles. }}</ref><ref name=Brit>{{cite encyclopedia |url=https://www.britannica.com/EBchecked/topic/243863/Great-Wall-of-China |title=Great Wall of China |encyclopedia=[[Encyclopædia Britannica]] |date=October 21, 2023 |quote=Large parts of the fortification system date from the 7th through the 4th century BC. In the 3rd century BC Shihuangdi (Qin Shi Huang), the first emperor of a united China (under the Qin dynasty), connected a number of existing defensive walls into a single system. Traditionally, the eastern terminus of the wall was considered to be [[Shanhai Pass]] (Shanhaiguan) on the coast of the Bohai (Gulf of Zhili), and the wall's length{{snd}}without its branches and other secondary sections{{snd}}was thought to extend for some {{cvt|4160|mi|km |order=flip }}. |access-date=June 21, 2022 |archive-date=May 2, 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150502181216/http://www.britannica.com/EBchecked/topic/243863/Great-Wall-of-China |url-status=live }}</ref> A̱kwokwak á̱niet lyen si̱ bai a̱ ba̱ mbeang a̱swap bat ka; a̱cak nang á̱ lyen nswak a̱ni á̱ ku nok bwak a̱tyulyen Ming (1368–1644). Di̱ beang da̱nian cok-a̱pyia̱, a̱gba̱dang mbat nang á̱ nyia̱ a̱ gu a̱ni a̱ta̱nywan, a̱keang kam a̱yaakhwot a̱kwop,a̱ka̱gaat fwung a̱khwot-a̱kwop, cet nwak nyan da̱vak ncucung ku long, ma̱ng yong nggu da̱ yet a̱nunwai. A̱kum nta̱m a̱si a̱gba̱dang mbat wu mi̱n mun cyiet gak (ghwon a̱wat nwai ma̱ng ghwut ma̱ng mban, ma̱ng tyei teang kurum nkpa̱t nang á̱ khat ndyo di̱n a̱fa̱fap vak a̱ni, a̱wot ma̱ng vak a̱bwuanng.<ref>{{Cite journal |last1=Shelach-Lavi |first1=Gideon |author1-link=Gideon Shelach-Lavi |last2=Wachtel |first2=Ido |last3=Golan |first3=Dan |last4=Batzorig |first4=Otgonjargal |last5=Amartuvshin |first5=Chunag |last6=Ellenblum |first6=Ronnie |last7=Honeychurch |first7=William |date=June 2020 |title=Medieval long-wall construction on the Mongolian Steppe during the eleventh to thirteenth centuries AD |journal=Antiquity |language=en |volume=94 |issue=375 |pages=724–741 |doi=10.15184/aqy.2020.51 |issn=0003-598X |doi-access=free }}</ref> A̱kang tyak a̱keang ka mun a̱gba̱ndang fi̱k neet [[Liaodong Peninsula|Liaodong]] mi̱ a̱tak nat ka [[Lop Nur|A̱ghyui Lop]] mi̱ jenshyung ji, a̱wot ma̱ng mam-ma̱nini [[A̱kang Caina–Rushiya|A̱kang Sino-Rushiya]] mi̱ a̱za ka nat [[A̱ghyui Tao]] mi̱ a̱tyin ka: a̱dwundwung a̱ghyang a̱ tak gak a̱dadaat a̱vwuo Mongoliya, byia̱ a̱swap a̱ni (cvt|21196.18|km|mi) di̱ mak a̱mgba̱m.<ref name="Great Wall of China CBC">{{cite web |url=https://www.cbc.ca/news/world/great-wall-of-china-even-longer-than-previously-thought-1.1263111 |title=Great Wall of China even longer than previously thought |publisher=[[Canadian Broadcasting Corporation]] |date=June 6, 2012 |access-date=Zwat Swak ma̱ng Jhyiung 5, 2026 |archive-date=December 14, 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131214152338/https://www.cbc.ca/news/world/great-wall-of-china-even-longer-than-previously-thought-1.1263111 |url-status=live }}</ref><ref name="ncha"/> Ku shyia̱ da̱ sak ma̱ng nkhang swanta UNESCO, a̱wot a̱ khai nhu nyiung nkyang 7 fai fa̱k a̱ga̱de swanta mi̱ 2007.<ref>{{Cite web |last=Centre |first=UNESCO World Heritage |title=The Great Wall |url=https://whc.unesco.org/en/list/438 |access-date=Zwat Swak ma̱ng Jhyiung 5, 2026 |website=UNESCO World Heritage Centre |language=en |archive-date=July 31, 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080731174854/https://whc.unesco.org/en/list/438 |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |date=August 8, 2016 |title=Great Wall of China |url=https://world.new7wonders.com/wonders/great-wall-of-china-220-b-c-and-1368-1644-a-d-china/ |access-date=Zwat Swak ma̱ng Jhyiung 5, 2026 |website=New7Wonders of the World |language=en-US |archive-date=June 24, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250624034714/https://world.new7wonders.com/wonders/great-wall-of-china-220-b-c-and-1368-1644-a-d-china/ |url-status=live }}</ref> A̱fwun, á̱ lyen A̱gba̱ndang Mbat a̱kang cok wu nang a̱nyiung a̱ nswak mi̱ nkhang a̱ka̱nok swanta.<ref name="Great Wall of China">{{cite news |url=http://www.history.com/topics/great-wall-of-china |title=Great Wall of China |publisher=History |date=April 20, 2009 |archive-date=February 8, 2018 |access-date=Zwat Ạkubunyiung 5, 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180208000939/http://www.history.com/topics/great-wall-of-china |url-status=live }}</ref> ==A̱ya̱fang== {{Reflist}} [[Sa:Zwat A̱siya Wukipedia]] 143fya1lyxaa5x38c5satm24h0ko53d A̱tsa̱tsak Mbat Caina 0 8197 53152 2026-11-05T20:38:17Z Danjuma Anthony 411 Danjuma Anthony shyei wat hu [[A̱tsa̱tsak Mbat Caina]] nat [[A̱gba̱ndang Mbat Caina]]: Misspelled title 53152 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[A̱gba̱ndang Mbat Caina]] o61rgptndjqysjpjk9m5ibzd49wl5sb