Wikipedia
kgwiki
https://kg.wikipedia.org/wiki/Muk%C3%A2nda_ya_ngudi
MediaWiki 1.48.0-wmf.3
first-letter
Media
Special
Disolo
Kisadi
Disolo kisadi
Wikipedia
Disolo Wikipedia
Fisye
Disolo fisye
MediaWiki
MediaWiki talk
Template
Template talk
Lusadisu
Disolo lusadisu
Kalasi
Disolo kalasi
TimedText
TimedText talk
Module
Module talk
Event
Event talk
Template:Infobox Muntu ya Politiki ya Repubilika ya Kongo ya Dimokalasi
10
7914
53344
2026-11-08T17:21:06Z
AdamLynnMcGill007
11872
#100WikiDaysChallengeRDC2026 " Création Modèle Infobox | Infobox Muntu ya Politiki ya Repubilika ya Kongo ya Dimokalasi "
53344
wikitext
text/x-wiki
{| class="infobox" style="width:300px; float:right; border:1px solid #aaa; background:#f9f9f9;"
|-
! colspan="2" style="background:#DDEEFF; text-align:center;" | {{{nkumbu|{{PAGENAME}}}}}
|-
{{#if:{{{kifwanisu|}}}|
{{!}} colspan="2" style="text-align:center;" {{!}} [[File:{{{kifwanisu}}}|250px]]
{{!}}-
}}
|-
! colspan="2" style="background:#DDEEFF;" | Luzingu na yandi
|-
! Nkumbu ya kubutuka
| {{{nkumbu_ya_kubutuka|Non renseigné}}}
|-
! Kilumbu ya kubutuka
| {{{kilumbu_ya_kubutuka|Non renseigné}}}
|-
! Kisika ya kubutuka
| {{{kisika_ya_kubutuka|Non renseigné}}}
|-
! Ekolo
| {{{ekolo|Non renseigné}}}
|-
! Parti ya politiki
| {{{parti_ya_politiki|Non renseigné}}}
|-
! colspan="2" style="background:#DDEEFF;" | Kisalu ya politiki
|-
! Kisalu ya ntete
| {{{kisalu1|Non renseigné}}}
|-
! Banda
| {{{banda1|Non renseigné}}}
|-
! Prezida
| {{{prezida1|Non renseigné}}}
|-
! Ministre ya ntete
| {{{ministre1|Non renseigné}}}
|-
! Kisalu ya zole
| {{{kisalu2|Non renseigné}}}
|-
! Banda tii nsuka
| {{{banda2|Non renseigné}}}
|-
! Prezida
| {{{prezida2|Non renseigné}}}
|-
! Ministre ya ntete
| {{{ministre2|Non renseigné}}}
|-
! Kisalu ya tatu
| {{{kisalu3|Non renseigné}}}
|-
! Kisalu ya iya
| {{{kisalu4|Non renseigné}}}
|-
! Kisalu ya tanu
| {{{kisalu5|Non renseigné}}}
|-
! Kisalu ya sambanu
| {{{kisalu6|Non renseigné}}}
|-
! Bakala
| {{{bakala|Non renseigné}}}
|-
! Iniversite
| {{{iniversite|Non renseigné}}}
|-
! Kisalu ya yandi
| {{{profesio|Non renseigné}}}
|}
s813f3ukbhl4wj6gr5npv0rxj5mpi8z
53345
53344
2026-11-08T17:27:51Z
AdamLynnMcGill007
11872
53345
wikitext
text/x-wiki
{| class="infobox" style="width:300px; float:right; border:1px solid #aaa; background:#f9f9f9;"
|-
! colspan="2" style="background:#DDEEFF; text-align:center;" | {{{nkumbu|{{PAGENAME}}}}}
|-
{{#if:{{{kifwanisu|}}}|
{{!}} colspan="2" style="text-align:center;" {{!}} [[File:{{{kifwanisu}}}|250px]]
{{!}}-
}}
| Mbuta = {{#expr: ({{CURRENTYEAR}}-{{#time:Y|{{{date ya lubutuku|}}}}})}}
|-
! colspan="2" style="background:#DDEEFF;" | Luzingu na yandi
|-
! Nkumbu ya kubutuka
| {{{nkumbu_ya_kubutuka|Non renseigné}}}
|-
! Kilumbu ya kubutuka
| {{{kilumbu_ya_kubutuka|Non renseigné}}}
|-
! Kisika ya kubutuka
| {{{kisika_ya_kubutuka|Non renseigné}}}
|-
! Ekolo
| {{{ekolo|Non renseigné}}}
|-
! Parti ya politiki
| {{{parti_ya_politiki|Non renseigné}}}
|-
! colspan="2" style="background:#DDEEFF;" | Kisalu ya politiki
|-
! Kisalu ya ntete
| {{{kisalu1|Non renseigné}}}
|-
! Banda
| {{{banda1|Non renseigné}}}
|-
! Prezida
| {{{prezida1|Non renseigné}}}
|-
! Ministre ya ntete
| {{{ministre1|Non renseigné}}}
|-
! Kisalu ya zole
| {{{kisalu2|Non renseigné}}}
|-
! Banda tii nsuka
| {{{banda2|Non renseigné}}}
|-
! Prezida
| {{{prezida2|Non renseigné}}}
|-
! Ministre ya ntete
| {{{ministre2|Non renseigné}}}
|-
! Kisalu ya tatu
| {{{kisalu3|Non renseigné}}}
|-
! Kisalu ya iya
| {{{kisalu4|Non renseigné}}}
|-
! Kisalu ya tanu
| {{{kisalu5|Non renseigné}}}
|-
! Kisalu ya sambanu
| {{{kisalu6|Non renseigné}}}
|-
! Bakala
| {{{bakala|Non renseigné}}}
|-
! Iniversite
| {{{iniversite|Non renseigné}}}
|-
! Kisalu ya yandi
| {{{profesio|Non renseigné}}}
|}
ijimtgo7thtmm982fppx6ptw3pap2wx
53346
53345
2026-11-08T17:34:42Z
AdamLynnMcGill007
11872
53346
wikitext
text/x-wiki
{| class="infobox" style="width:300px; float:right; border:1px solid #aaa; background:#f9f9f9;"
|-
! colspan="2" style="background:#DDEEFF; text-align:center;" | {{{nkumbu|{{PAGENAME}}}}}
|-
{{#if:{{{kifwanisu|}}}|
{{!}} colspan="2" style="text-align:center;" {{!}} [[File:{{{kifwanisu}}}|250px]]
{{!}}-
}}
|-
! Âge
| {{#if:{{{date ya lubutuku|}}}|{{#expr:{{#time:Y|now}}-{{#time:Y|{{{date ya lubutuku}}}}}-({{#time:z|now}}<{{#time:z|{{{date ya lubutuku}}}}})}} ans}}
|-
! colspan="2" style="background:#DDEEFF;" | Luzingu na yandi
|-
! Nkumbu ya kubutuka
| {{{nkumbu_ya_kubutuka|Non renseigné}}}
|-
! Kilumbu ya kubutuka
| {{{kilumbu_ya_kubutuka|Non renseigné}}}
|-
! Kisika ya kubutuka
| {{{kisika_ya_kubutuka|Non renseigné}}}
|-
! Ekolo
| {{{ekolo|Non renseigné}}}
|-
! Parti ya politiki
| {{{parti_ya_politiki|Non renseigné}}}
|-
! colspan="2" style="background:#DDEEFF;" | Kisalu ya politiki
|-
! Kisalu ya ntete
| {{{kisalu1|Non renseigné}}}
|-
! Banda
| {{{banda1|Non renseigné}}}
|-
! Prezida
| {{{prezida1|Non renseigné}}}
|-
! Ministre ya ntete
| {{{ministre1|Non renseigné}}}
|-
! Kisalu ya zole
| {{{kisalu2|Non renseigné}}}
|-
! Banda tii nsuka
| {{{banda2|Non renseigné}}}
|-
! Prezida
| {{{prezida2|Non renseigné}}}
|-
! Ministre ya ntete
| {{{ministre2|Non renseigné}}}
|-
! Kisalu ya tatu
| {{{kisalu3|Non renseigné}}}
|-
! Kisalu ya iya
| {{{kisalu4|Non renseigné}}}
|-
! Kisalu ya tanu
| {{{kisalu5|Non renseigné}}}
|-
! Kisalu ya sambanu
| {{{kisalu6|Non renseigné}}}
|-
! Bakala
| {{{bakala|Non renseigné}}}
|-
! Iniversite
| {{{iniversite|Non renseigné}}}
|-
! Kisalu ya yandi
| {{{profesio|Non renseigné}}}
|}
jaimhto5qqdi9jyp3ht4i45sez9gw2v
53347
53346
2026-11-08T17:39:00Z
AdamLynnMcGill007
11872
53347
wikitext
text/x-wiki
{| class="infobox" style="width:300px; float:right; border:1px solid #aaa; background:#f9f9f9;"
|-
! colspan="2" style="background:#DDEEFF; text-align:center;" | {{{nkumbu|{{PAGENAME}}}}}
|-
{{#if:{{{kifwanisu|}}}|
{{!}} colspan="2" style="text-align:center;" {{!}} [[File:{{{kifwanisu}}}|250px]]
{{!}}-
}}
|-
! colspan="2" style="background:#DDEEFF;" | Luzingu na yandi
|-
! Nkumbu ya kubutuka
| {{{nkumbu_ya_kubutuka|Non renseigné}}}
|-
! Kilumbu ya kubutuka
| {{{kilumbu_ya_kubutuka|Non renseigné}}}
|-
! Kisika ya kubutuka
| {{{kisika_ya_kubutuka|Non renseigné}}}
|-
! Ekolo
| {{{ekolo|Non renseigné}}}
|-
! Âge
| {{#if:{{{date ya lubutuku|}}}|{{#expr:{{#time:Y|now}}-{{#time:Y|{{{date ya lubutuku}}}}}}}} ans}}
|-
! Parti ya politiki
| {{{parti_ya_politiki|Non renseigné}}}
|-
! colspan="2" style="background:#DDEEFF;" | Kisalu ya politiki
|-
! Kisalu ya ntete
| {{{kisalu1|Non renseigné}}}
|-
! Banda
| {{{banda1|Non renseigné}}}
|-
! Prezida
| {{{prezida1|Non renseigné}}}
|-
! Ministre ya ntete
| {{{ministre1|Non renseigné}}}
|-
! Kisalu ya zole
| {{{kisalu2|Non renseigné}}}
|-
! Banda tii nsuka
| {{{banda2|Non renseigné}}}
|-
! Prezida
| {{{prezida2|Non renseigné}}}
|-
! Ministre ya ntete
| {{{ministre2|Non renseigné}}}
|-
! Kisalu ya tatu
| {{{kisalu3|Non renseigné}}}
|-
! Kisalu ya iya
| {{{kisalu4|Non renseigné}}}
|-
! Kisalu ya tanu
| {{{kisalu5|Non renseigné}}}
|-
! Kisalu ya sambanu
| {{{kisalu6|Non renseigné}}}
|-
! Bakala
| {{{bakala|Non renseigné}}}
|-
! Iniversite
| {{{iniversite|Non renseigné}}}
|-
! Kisalu ya yandi
| {{{profesio|Non renseigné}}}
|}
7169a7txvhds7j4cbngqerikfya23pr
53348
53347
2026-11-08T17:45:06Z
AdamLynnMcGill007
11872
53348
wikitext
text/x-wiki
{| class="infobox" style="width:300px; float:right; border:1px solid #aaa; background:#f9f9f9;"
|-
! colspan="2" style="background:#DDEEFF; text-align:center;" | {{{nkumbu|{{PAGENAME}}}}}
|-
{{#if:{{{kifwanisu|}}}|
{{!}} colspan="2" style="text-align:center;" {{!}} [[File:{{{kifwanisu}}}|250px]]
{{!}}-
}}
|-
! colspan="2" style="background:#DDEEFF;" | Luzingu na yandi
|-
! Nkumbu ya kubutuka
| {{{nkumbu_ya_kubutuka|Non renseigné}}}
|-
! Kilumbu ya kubutuka
| {{{kilumbu_ya_kubutuka|Non renseigné}}}
|-
! Âge
| {{#if:{{{Kilumbu ya kubutuka|}}}|{{#expr:{{#time:Y|now}}-{{#time:Y|{{{Kilumbu ya kubutuka}}}}}-({{#time:md|now}}<{{#time:md|{{{Kilumbu ya kubutuka}}}}})}} ans}}
|-
! Kisika ya kubutuka
| {{{kisika_ya_kubutuka|Non renseigné}}}
|-
! Ekolo
| {{{ekolo|Non renseigné}}}
|-
! Parti ya politiki
| {{{parti_ya_politiki|Non renseigné}}}
|-
! colspan="2" style="background:#DDEEFF;" | Kisalu ya politiki
|-
! Kisalu ya ntete
| {{{kisalu1|Non renseigné}}}
|-
! Banda
| {{{banda1|Non renseigné}}}
|-
! Prezida
| {{{prezida1|Non renseigné}}}
|-
! Ministre ya ntete
| {{{ministre1|Non renseigné}}}
|-
! Kisalu ya zole
| {{{kisalu2|Non renseigné}}}
|-
! Banda tii nsuka
| {{{banda2|Non renseigné}}}
|-
! Prezida
| {{{prezida2|Non renseigné}}}
|-
! Ministre ya ntete
| {{{ministre2|Non renseigné}}}
|-
! Kisalu ya tatu
| {{{kisalu3|Non renseigné}}}
|-
! Kisalu ya iya
| {{{kisalu4|Non renseigné}}}
|-
! Kisalu ya tanu
| {{{kisalu5|Non renseigné}}}
|-
! Kisalu ya sambanu
| {{{kisalu6|Non renseigné}}}
|-
! Bakala
| {{{bakala|Non renseigné}}}
|-
! Iniversite
| {{{iniversite|Non renseigné}}}
|-
! Kisalu ya yandi
| {{{profesio|Non renseigné}}}
|}
6uukqs4f0xckh90ptfsa724sha9n97s
53349
53348
2026-11-08T17:49:46Z
AdamLynnMcGill007
11872
53349
wikitext
text/x-wiki
{| class="infobox" style="width:300px; float:right; border:1px solid #aaa; background:#f9f9f9;"
|-
! colspan="2" style="background:#DDEEFF; text-align:center;" | {{{nkumbu|{{PAGENAME}}}}}
|-
{{#if:{{{kifwanisu|}}}|
{{!}} colspan="2" style="text-align:center;" {{!}} [[File:{{{kifwanisu}}}|250px]]
{{!}}-
}}
|-
! colspan="2" style="background:#DDEEFF;" | Luzingu na yandi
|-
! Nkumbu ya kubutuka
| {{{nkumbu_ya_kubutuka|Non renseigné}}}
|-
! Kilumbu ya kubutuka
| {{{kilumbu_ya_kubutuka|Non renseigné}}}
|-
! Âge
| {{#if:{{{Kilumbu ya kubutuka|}}}|{{#expr:
{{#time:Y|now}}-{{#time:Y|{{{Kilumbu ya kubutuka}}}}}
- ({{#time:md|now}} < {{#time:md|{{{Kilumbu ya kubutuka}}}}})
}} ans|}}
|-
! Kisika ya kubutuka
| {{{kisika_ya_kubutuka|Non renseigné}}}
|-
! Ekolo
| {{{ekolo|Non renseigné}}}
|-
! Parti ya politiki
| {{{parti_ya_politiki|Non renseigné}}}
|-
! colspan="2" style="background:#DDEEFF;" | Kisalu ya politiki
|-
! Kisalu ya ntete
| {{{kisalu1|Non renseigné}}}
|-
! Banda
| {{{banda1|Non renseigné}}}
|-
! Prezida
| {{{prezida1|Non renseigné}}}
|-
! Ministre ya ntete
| {{{ministre1|Non renseigné}}}
|-
! Kisalu ya zole
| {{{kisalu2|Non renseigné}}}
|-
! Banda tii nsuka
| {{{banda2|Non renseigné}}}
|-
! Prezida
| {{{prezida2|Non renseigné}}}
|-
! Ministre ya ntete
| {{{ministre2|Non renseigné}}}
|-
! Kisalu ya tatu
| {{{kisalu3|Non renseigné}}}
|-
! Kisalu ya iya
| {{{kisalu4|Non renseigné}}}
|-
! Kisalu ya tanu
| {{{kisalu5|Non renseigné}}}
|-
! Kisalu ya sambanu
| {{{kisalu6|Non renseigné}}}
|-
! Bakala
| {{{bakala|Non renseigné}}}
|-
! Iniversite
| {{{iniversite|Non renseigné}}}
|-
! Kisalu ya yandi
| {{{profesio|Non renseigné}}}
|}
564nsc4yst040qwzkvgm2014a952hyl
53350
53349
2026-11-08T17:54:18Z
AdamLynnMcGill007
11872
53350
wikitext
text/x-wiki
{| class="infobox" style="width:300px; float:right; border:1px solid #aaa; background:#f9f9f9;"
|-
! colspan="2" style="background:#DDEEFF; text-align:center;" | {{{nkumbu|{{PAGENAME}}}}}
|-
{{#if:{{{kifwanisu|}}}|
{{!}} colspan="2" style="text-align:center;" {{!}} [[File:{{{kifwanisu}}}|250px]]
{{!}}-
}}
|-
! colspan="2" style="background:#DDEEFF;" | Luzingu na yandi
|-
! Nkumbu ya kubutuka
| {{{nkumbu_ya_kubutuka|Non renseigné}}}
|-
! Kilumbu ya kubutuka
| {{{kilumbu_ya_kubutuka|Non renseigné}}}
|-
! Âge
| {{#if:{{{Kilumbu ya kubutuka|}}}|{{#expr:
{{#time:Y|now}}-{{#time:Y|{{{Kilumbu ya kubutuka}}}}}
- ({{#time:md|now}} < {{#time:md|{{{Kilumbu ya kubutuka}}}}})
}} ans|}}
|-
! Mbula
| {{#if:{{{kilumbu_ya_kubutuka|}}}|{{#expr:{{#time:Y}}-{{#time:Y|{{{kilumbu_ya_kubutuka}}}}}-({{#time:md}}<{{#time:md|{{{kilumbu_ya_kubutuka}}}}})}} ans}}
|-
! Kisika ya kubutuka
| {{{kisika_ya_kubutuka|Non renseigné}}}
|-
! Ekolo
| {{{ekolo|Non renseigné}}}
|-
! Parti ya politiki
| {{{parti_ya_politiki|Non renseigné}}}
|-
! colspan="2" style="background:#DDEEFF;" | Kisalu ya politiki
|-
! Kisalu ya ntete
| {{{kisalu1|Non renseigné}}}
|-
! Banda
| {{{banda1|Non renseigné}}}
|-
! Prezida
| {{{prezida1|Non renseigné}}}
|-
! Ministre ya ntete
| {{{ministre1|Non renseigné}}}
|-
! Kisalu ya zole
| {{{kisalu2|Non renseigné}}}
|-
! Banda tii nsuka
| {{{banda2|Non renseigné}}}
|-
! Prezida
| {{{prezida2|Non renseigné}}}
|-
! Ministre ya ntete
| {{{ministre2|Non renseigné}}}
|-
! Kisalu ya tatu
| {{{kisalu3|Non renseigné}}}
|-
! Kisalu ya iya
| {{{kisalu4|Non renseigné}}}
|-
! Kisalu ya tanu
| {{{kisalu5|Non renseigné}}}
|-
! Kisalu ya sambanu
| {{{kisalu6|Non renseigné}}}
|-
! Bakala
| {{{bakala|Non renseigné}}}
|-
! Iniversite
| {{{iniversite|Non renseigné}}}
|-
! Kisalu ya yandi
| {{{profesio|Non renseigné}}}
|}
m1vdc7z24jmdjajdap9napna8c9y8ca
53367
53350
2026-11-09T00:33:55Z
AdamLynnMcGill007
11872
53367
wikitext
text/x-wiki
{| class="infobox" style="width:300px; float:right; border:1px solid #aaa; background:#f9f9f9;"{| class="infobox" style="width:300px; float:right; border:1px solid #aaa; background:#f9f9f9;"
|-
! colspan="2" style="background:#DDEEFF; text-align:center;" | {{{nkumbu|{{PAGENAME}}}}}
|-
{{#if:{{{kifwanisu|}}}|
{{!}} colspan="2" style="text-align:center;" {{!}} [[File:{{{kifwanisu}}}|250px]]
{{!}}-
}}
|-
! colspan="2" style="background:#DDEEFF;" | Luzingu na yandi
|-
! Nkumbu ya kubutuka
| {{{nkumbu_ya_kubutuka|Non renseigné}}}
|-
! Kilumbu ya kubutuka
| {{{kilumbu_ya_kubutuka|Non renseigné}}}
|-
! Âge
| {{#if:{{{Kilumbu ya kubutuka|}}}|{{#expr:
{{#time:Y|now}}-{{#time:Y|{{{Kilumbu ya kubutuka}}}}}
- ({{#time:md|now}} < {{#time:md|{{{Kilumbu ya kubutuka}}}}})
}} ans|}}
|-
! Mbula
| {{#if:{{{kilumbu_ya_kubutuka|}}}|{{#expr:{{#time:Y}}-{{#time:Y|{{{kilumbu_ya_kubutuka}}}}}-({{#time:md}}<{{#time:md|{{{kilumbu_ya_kubutuka}}}}})}} ans}}
|-
! Kisika ya kubutuka
| {{{kisika_ya_kubutuka|Non renseigné}}}
|-
! Ekolo
| {{{ekolo|Non renseigné}}}
|-
! Parti ya politiki
| {{{parti_ya_politiki|Non renseigné}}}
|-
! colspan="2" style="background:#DDEEFF;" | Kisalu ya politiki
|-
! Kisalu ya ntete
| {{{kisalu1|Non renseigné}}}
|-
! Banda
| {{{banda1|Non renseigné}}}
|-
! Prezida
| {{{prezida1|Non renseigné}}}
|-
! Ministre ya ntete
| {{{ministre1|Non renseigné}}}
|-
! Kisalu ya zole
| {{{kisalu2|Non renseigné}}}
|-
! Banda tii nsuka
| {{{banda2|Non renseigné}}}
|-
! Prezida
| {{{prezida2|Non renseigné}}}
|-
! Ministre ya ntete
| {{{ministre2|Non renseigné}}}
|-
! Kisalu ya tatu
| {{{kisalu3|Non renseigné}}}
|-
! Kisalu ya iya
| {{{kisalu4|Non renseigné}}}
|-
! Kisalu ya tanu
| {{{kisalu5|Non renseigné}}}
|-
! Kisalu ya sambanu
| {{{kisalu6|Non renseigné}}}
|-
! Bakala
| {{{bakala|Non renseigné}}}
|-
! Iniversite
| {{{iniversite|Non renseigné}}}
|-
! Kisalu ya yandi
| {{{profesio|Non renseigné}}}
{{#if:{{{embleme|}}}|
|-
! Armoiries
| [[File:{{{embleme}}}|100px]]
}}
|}
5bsis86p9cezv7cf1ponk8tkgx0w5uf
53368
53367
2026-11-09T00:52:04Z
AdamLynnMcGill007
11872
53368
wikitext
text/x-wiki
{| class="infobox" style="width:300px; float:right; border:1px solid #aaa; background:#f9f9f9;"{| class="infobox" style="width:300px; float:right; border:1px solid #aaa; background:#f9f9f9;"
|-
! colspan="2" style="background:#DDEEFF; text-align:center;" | {{{nkumbu|{{PAGENAME}}}}}
|-
{{#if:{{{kifwanisu|}}}|
{{!}} colspan="2" style="text-align:center;" {{!}} [[File:{{{kifwanisu}}}|250px]]
{{!}}-
}}
|-
! colspan="2" style="background:#DDEEFF;" | Luzingu na yandi
|-
! Nkumbu ya kubutuka
| {{{nkumbu_ya_kubutuka|Non renseigné}}}
|-
! Kilumbu ya kubutuka
| {{{kilumbu_ya_kubutuka|Non renseigné}}}
|-
! Âge
| {{#if:{{{Kilumbu ya kubutuka|}}}|{{#expr:
{{#time:Y|now}}-{{#time:Y|{{{Kilumbu ya kubutuka}}}}}
- ({{#time:md|now}} < {{#time:md|{{{Kilumbu ya kubutuka}}}}})
}} ans|}}
|-
! Mbula
| {{#if:{{{kilumbu_ya_kubutuka|}}}|{{#expr:{{#time:Y}}-{{#time:Y|{{{kilumbu_ya_kubutuka}}}}}-({{#time:md}}<{{#time:md|{{{kilumbu_ya_kubutuka}}}}})}} ans}}
|-
! Kisika ya kubutuka
| {{{kisika_ya_kubutuka|Non renseigné}}}
|-
! Ekolo
| {{{ekolo|Non renseigné}}}
|-
! Parti ya politiki
| {{{parti_ya_politiki|Non renseigné}}}
|-
! colspan="2" style="background:#DDEEFF;" | Kisalu ya politiki
|-
! Kisalu ya ntete
| {{{kisalu1|Non renseigné}}}
|-
! Banda
| {{{banda1|Non renseigné}}}
|-
! Prezida
| {{{prezida1|Non renseigné}}}
|-
! Ministre ya ntete
| {{{ministre1|Non renseigné}}}
|-
! Kisalu ya zole
| {{{kisalu2|Non renseigné}}}
|-
! Banda tii nsuka
| {{{banda2|Non renseigné}}}
|-
! Prezida
| {{{prezida2|Non renseigné}}}
|-
! Ministre ya ntete
| {{{ministre2|Non renseigné}}}
|-
! Kisalu ya tatu
| {{{kisalu3|Non renseigné}}}
|-
! Kisalu ya iya
| {{{kisalu4|Non renseigné}}}
|-
! Kisalu ya tanu
| {{{kisalu5|Non renseigné}}}
|-
! Kisalu ya sambanu
| {{{kisalu6|Non renseigné}}}
|-
! Bakala
| {{{bakala|Non renseigné}}}
|-
! Iniversite
| {{{iniversite|Non renseigné}}}
|-
! Kisalu ya yandi
| {{{profesio|Non renseigné}}}
{{#if:{{{embleme|}}}|
{{!}}-
{{!}} colspan="2" style="background:#DDEEFF; text-align:center;" {{!}} '''Armoiries'''
{{!}}-
{{!}} colspan="2" style="text-align:center;" {{!}} [[File:{{{embleme}}}|120px]]
}}
|}
d1aydhwznpj0m7187uww4qapnyet5z7
53378
53368
2026-11-09T09:52:16Z
AdamLynnMcGill007
11872
53378
wikitext
text/x-wiki
{| class="infobox" style="width:300px; float:right; border:1px solid #aaa; background:#f9f9f9;"{| class="infobox" style="width:300px; float:right; border:1px solid #aaa; background:#f9f9f9;"
|-
! colspan="2" style="background:#DDEEFF; text-align:center;" | {{{nkumbu|{{PAGENAME}}}}}
|-
{{#if:{{{kifwanisu|}}}|
{{!}} colspan="2" style="text-align:center;" {{!}} [[File:{{{kifwanisu}}}|250px]]
{{#if:{{{légende|}}}|
{{!}}-
{{!}} colspan="2" style="text-align:center; font-size:90%; color:#555;" {{!}} {{{légende}}}
}}
{{!}}-
}}
|-
! colspan="2" style="background:#DDEEFF;" | Luzingu na yandi
|-
! Nkumbu ya kubutuka
| {{{nkumbu_ya_kubutuka|Non renseigné}}}
|-
! Kilumbu ya kubutuka
| {{{kilumbu_ya_kubutuka|Non renseigné}}}
|-
! Âge
| {{#if:{{{Kilumbu ya kubutuka|}}}|{{#expr:
{{#time:Y|now}}-{{#time:Y|{{{Kilumbu ya kubutuka}}}}}
- ({{#time:md|now}} < {{#time:md|{{{Kilumbu ya kubutuka}}}}})
}} ans|}}
|-
! Mbula
| {{#if:{{{kilumbu_ya_kubutuka|}}}|{{#expr:{{#time:Y}}-{{#time:Y|{{{kilumbu_ya_kubutuka}}}}}-({{#time:md}}<{{#time:md|{{{kilumbu_ya_kubutuka}}}}})}} ans}}
|-
! Kisika ya kubutuka
| {{{kisika_ya_kubutuka|Non renseigné}}}
|-
! Ekolo
| {{{ekolo|Non renseigné}}}
|-
! Parti ya politiki
| {{{parti_ya_politiki|Non renseigné}}}
|-
! colspan="2" style="background:#DDEEFF;" | Kisalu ya politiki
|-
! Kisalu ya ntete
| {{{kisalu1|Non renseigné}}}
|-
! Banda
| {{{banda1|Non renseigné}}}
|-
! Prezida
| {{{prezida1|Non renseigné}}}
|-
! Ministre ya ntete
| {{{ministre1|Non renseigné}}}
|-
! Kisalu ya zole
| {{{kisalu2|Non renseigné}}}
|-
! Banda tii nsuka
| {{{banda2|Non renseigné}}}
|-
! Prezida
| {{{prezida2|Non renseigné}}}
|-
! Ministre ya ntete
| {{{ministre2|Non renseigné}}}
|-
! Kisalu ya tatu
| {{{kisalu3|Non renseigné}}}
|-
! Kisalu ya iya
| {{{kisalu4|Non renseigné}}}
|-
! Kisalu ya tanu
| {{{kisalu5|Non renseigné}}}
|-
! Kisalu ya sambanu
| {{{kisalu6|Non renseigné}}}
|-
! Bakala
| {{{bakala|Non renseigné}}}
|-
! Iniversite
| {{{iniversite|Non renseigné}}}
|-
! Kisalu ya yandi
| {{{profesio|Non renseigné}}}
{{#if:{{{embleme|}}}|
{{!}}-
{{!}} colspan="2" style="background:#DDEEFF; text-align:center;" {{!}} '''Armoiries'''
{{!}}-
{{!}} colspan="2" style="text-align:center;" {{!}} [[File:{{{embleme}}}|120px]]
}}
|}
4hoeqpasvt9uaoauhc0dp6waqyr6q3c
Jean-Claude Katende
0
7915
53351
2026-11-08T19:40:30Z
OtikolenoiL
11601
Created by translating the page "[[:fr:Special:Redirect/revision/241153677|Jean-Claude Katende]]"
53351
wikitext
text/x-wiki
'''Jean-Claude Katende''' kele avoka [[Repubilika ya Kôngo Demokratiki|ya Kongo]] mpe muntu ke nwaninaka [[N'swa|banswa ya bantu]]. Yandi kele mfumu ya insi ya kimvuka ya Afrika ya ke taninaka banswa ya muntu (ASADHO) mpi kilandi ya mfumu ya kimvuka ya banswa ya bantu (FIDH). Yandi me zabana mpe samu na kudipesa na yandi na mambu ya kuzaba mambu na mutindu ya kusadila bima ya mvingu ya bantu mpe kunwanisa kukonda kupesa ndola.
Biografi
Malongi mpi mambu ya me tala kisalu
Jean-Claude Katende kele avoka yina me ndimama na avoka ya Tribinale ya Lubumbashi, na kisika yina bo ke bingaka bubu yai provense ya Haut-Katanga.
Na bisalu na yandi ya kisalu, yandi me zaba mambu me tala ba nswa ya muntu, luyalu ya leta, mpe kuzaba mambu na pwelele na ba inzo ya bisalu ya kuzwa matadi ya ntalu.
Kudipesa na Kutanina Banswa ya Bantu
Jean-Claude Katende me kudipesa na kunwanina banswa ya bantu na insi ya Kongo na nzila ya kimvuka ya Afrika ya ke nwaninaka banswa ya bantu (ASADHO), kimvuka mosi ya ke salaka ve kisalu ya luyalu, yina bo salaka na mvu 1991.
Yandi me kuma mfumu ya insi na mvula 2008. Na kisalu yayi, yandi me vukana na kubongisa bisalu ya kimvuka, mingi-mingi yina me tala lutaninu ya kimpwanza ya mfunu, kunwanisa kukonda kupesa ndola, kutanina bantu yina me kufwa banswa ya muntu, mpi kupesa maboko na luyalu ya nsiku.
Na disolo na yandi na Radio Okapi na ngonda ya iya ya mvula 2014, yandi tubilaka kisalu na yandi ya avocat, bikuma ya yandi me kudipesa na kutanina banswa ya bantu, mpe ba mpasi yina bimvuka ya société civile ke kutanaka na yau na République Démocratique du Congo.
Kuzaba mambu na pwelele na bisalu ya kubasisa matadi
Jean-Claude Katende mpe me kota na kisalu ya kupesa nzila na kuzabisa mambu na pwelele mpe na luyalu ya mbote na bisalu ya matadi ya ntalu mpe ya mafuta.
Yandi salaka kisalu ya ntuadisi ya yinsi samu na kimvuka ya bantu ya Congo ya kampagne ya Publish What You Pay (PWYP), kisalu ya yinza ya muvimba yina ke lombaka kuzabisa mambu na pwelele na yina me tala mbongo ke katukaka na kusadila bima ya mvingu ya bantu.
Na kati ya mvula 2011 ti 2016, yandi salaka na kimvuka ya ba mfumu ya insi (EITI) bonso mumonisi ya kimvuka ya bantu ya insi ya Kongo.
Na kisalu yayi, yandi me vukana na ba nzila yina me lomba kutomisa kubasisa mikanda ya ba mfutu yina ba kompani ya ke basisaka matadi ya ntalu ke salaka mpe mbongo yina ba leta ke vukisaka.
Mikumba ya FIDH
Na ngonda kumi na mosi ya mvula 2022, na lukutakanu ya 41 ya kimvuka ya ba nswa ya muntu (FIDH), yina salamaka na Paris, Jean-Claude Katende me ponama ntuadisi ya zole ya kimvuka yina samu na mvula zole, yina lenda vutuka mbala mosi.
Yandi me kuma mutindu yina muntu ya Kongo ya tatu ya kubaka mukumba yai, na nima ya Dismas Kitenge ya kimvuka Lotus ti Paul Nsapu ya Ligue des électeurs.
Na ntangu yayi, yandi me zabisa lukanu na yandi ya kupesa maboko na kutunga mpe kutanina ba nswa ya muntu na yinza ya muvimba, na kutula dikebi mingi na Afrika mpe na République Démocratique du Congo.
Na lukutakanu ya FIDH yina salamaka na Bogotá, na Colombie, na ngonda kumi na mosi ya mvu 2025, yandi me ponama diaka kilandi ya mfumu ya insi sambu na mvula tatu ya mpa, yina ta tadila nsungi ya 2026-2028. Yandi ke monisa mingi-mingi Afrika ya Kati ti Afrika ya ke tubaka Kifalansa na kati ya kimvuka.
Bangogo ya bantu yonso mpi mambu yina bo ke salaka
Jean-Claude Katende ke kotaka mbala na mbala na ba nsangu ya bantu ya Kongo na yina me tala mambu ya lunungu, ya luyalu, ya demokrasi, ti ya banswa ya muntu.
Yandi me tuba mambu mingi na yina me tala kunwanisa mambu ya mbi, mutindu ya kusadila bima ya lugangu, mutindu ya kuzinga na boloko, kimpwanza ya bantu, mpi mutindu ya kutanina bantu yina ke taninaka banswa ya bantu.
Na ngonda ya tatu ya mvula 2023, yandi me baka lukanu na yina me tala mpila ya kubaluka ya politiki na République Démocratique du Congo kana kuponama yina fwete salama na ngonda kumi na zole ya mvula yina me salama ve.
Mambu ya yandi ke tubaka ti mambu yina yandi ke kotisaka na kati ke basikaka mbala na mbala na ba nzila ya kupanza nsangu ya Congo, mingi-mingi na Radio Okapi ti na kimvuka ya ba nsangu ya Congo.
Ba menace ya lufwa
Samu na kisalu na yandi ya mvingu ya bantu mpe ba nzila na yandi na meso ya bantu nyonso, Jean-Claude Katende me kutana na ba mpasi mpe ba mpasi.
Na Yuni 2019, yandi fundaka bantu yina bo zabaka ve na nima ya kubaka ba nsangu ya lufwa na telefone. Ba nsangu yayi ya kupesa boma me salama na kati ya mvingu ya bantu ya ASADHO na nziunga ya mambu mingi, na kati na yau yina me tala Eddy Kapend mpe kufwa ya bantu ke taninaka ba nswa ya muntu Floribert Chebeya na Fidèle Bazana.
Biro ya Nations Unies yina ke talaka mambu ya banswa ya bantu sonikaka mpi mambu yina bo vandaka kubangisa muntu yina ke taninaka banswa ya bantu na mukanda yina bo tindaka na bamfumu ya insi ya Congo.
Na ngonda ya nana 2020, kimvuka ya ke talaka mambu ya lutaninu ya bantu ke taninaka banswa ya bantu, kimvuka ya FIDH ti kimvuka ya ntoto ya mvimba yina ke nwanaka ti bampasi (OMCT), basisaka mukanda mosi ya ke tadila bupusi ya bantu ke taninaka banswa ya bantu.
abarsnt9so9wqa5jm9v9lv60pyxi752
53352
53351
2026-11-08T19:41:59Z
OtikolenoiL
11601
53352
wikitext
text/x-wiki
'''Jean-Claude Katende''' kele avoka [[Repubilika ya Kôngo Demokratiki|ya Kongo]] mpe muntu ke nwaninaka [[N'swa|banswa ya bantu]]. Yandi kele mfumu ya insi ya kimvuka ya Afrika ya ke taninaka banswa ya muntu (ASADHO) mpi kilandi ya mfumu ya kimvuka ya banswa ya bantu (FIDH). Yandi me zabana mpe samu na kudipesa na yandi na mambu ya kuzaba mambu na mutindu ya kusadila bima ya mvingu ya bantu mpe kunwanisa kukonda kupesa ndola.
== Biografi ==
=== Malongi mpi mambu ya me tala kisalu ===
Jean-Claude Katende kele avoka yina me ndimama na avoka ya Tribinale ya Lubumbashi, na kisika yina bo ke bingaka bubu yai provense ya Haut-Katanga.
Na bisalu na yandi ya kisalu, yandi me zaba mambu me tala ba nswa ya muntu, luyalu ya leta, mpe kuzaba mambu na pwelele na ba inzo ya bisalu ya kuzwa matadi ya ntalu.
=== Kudipesa na Kutanina Banswa ya Bantu ===
Jean-Claude Katende me kudipesa na kunwanina banswa ya bantu na insi ya Kongo na nzila ya kimvuka ya Afrika ya ke nwaninaka banswa ya bantu (ASADHO), kimvuka mosi ya ke salaka ve kisalu ya luyalu, yina bo salaka na mvu 1991.
Yandi me kuma mfumu ya insi na mvula 2008. Na kisalu yayi, yandi me vukana na kubongisa bisalu ya kimvuka, mingi-mingi yina me tala lutaninu ya kimpwanza ya mfunu, kunwanisa kukonda kupesa ndola, kutanina bantu yina me kufwa banswa ya muntu, mpi kupesa maboko na luyalu ya nsiku.
Na disolo na yandi na Radio Okapi na ngonda ya iya ya mvula 2014, yandi tubilaka kisalu na yandi ya avocat, bikuma ya yandi me kudipesa na kutanina banswa ya bantu, mpe ba mpasi yina bimvuka ya société civile ke kutanaka na yau na République Démocratique du Congo.
=== Kuzaba mambu na pwelele na bisalu ya kubasisa matadi ===
Jean-Claude Katende mpe me kota na kisalu ya kupesa nzila na kuzabisa mambu na pwelele mpe na luyalu ya mbote na bisalu ya matadi ya ntalu mpe ya mafuta.
Yandi salaka kisalu ya ntuadisi ya yinsi samu na kimvuka ya bantu ya Congo ya kampagne ya Publish What You Pay (PWYP), kisalu ya yinza ya muvimba yina ke lombaka kuzabisa mambu na pwelele na yina me tala mbongo ke katukaka na kusadila bima ya mvingu ya bantu.
Na kati ya mvula 2011 ti 2016, yandi salaka na kimvuka ya ba mfumu ya insi (EITI) bonso mumonisi ya kimvuka ya bantu ya insi ya Kongo.
Na kisalu yayi, yandi me vukana na ba nzila yina me lomba kutomisa kubasisa mikanda ya ba mfutu yina ba kompani ya ke basisaka matadi ya ntalu ke salaka mpe mbongo yina ba leta ke vukisaka.
=== Mikumba ya FIDH ===
Na ngonda kumi na mosi ya mvula 2022, na lukutakanu ya 41 ya kimvuka ya ba nswa ya muntu (FIDH), yina salamaka na Paris, Jean-Claude Katende me ponama ntuadisi ya zole ya kimvuka yina samu na mvula zole, yina lenda vutuka mbala mosi.
Yandi me kuma mutindu yina muntu ya Kongo ya tatu ya kubaka mukumba yai, na nima ya Dismas Kitenge ya kimvuka Lotus ti Paul Nsapu ya Ligue des électeurs.
Na ntangu yayi, yandi me zabisa lukanu na yandi ya kupesa maboko na kutunga mpe kutanina ba nswa ya muntu na yinza ya muvimba, na kutula dikebi mingi na Afrika mpe na République Démocratique du Congo.
Na lukutakanu ya FIDH yina salamaka na Bogotá, na Colombie, na ngonda kumi na mosi ya mvu 2025, yandi me ponama diaka kilandi ya mfumu ya insi sambu na mvula tatu ya mpa, yina ta tadila nsungi ya 2026-2028. Yandi ke monisa mingi-mingi Afrika ya Kati ti Afrika ya ke tubaka Kifalansa na kati ya kimvuka.
=== Bangogo ya bantu yonso mpi mambu yina bo ke salaka ===
Jean-Claude Katende ke kotaka mbala na mbala na ba nsangu ya bantu ya Kongo na yina me tala mambu ya lunungu, ya luyalu, ya demokrasi, ti ya banswa ya muntu.
Yandi me tuba mambu mingi na yina me tala kunwanisa mambu ya mbi, mutindu ya kusadila bima ya lugangu, mutindu ya kuzinga na boloko, kimpwanza ya bantu, mpi mutindu ya kutanina bantu yina ke taninaka banswa ya bantu.
Na ngonda ya tatu ya mvula 2023, yandi me baka lukanu na yina me tala mpila ya kubaluka ya politiki na République Démocratique du Congo kana kuponama yina fwete salama na ngonda kumi na zole ya mvula yina me salama ve.
Mambu ya yandi ke tubaka ti mambu yina yandi ke kotisaka na kati ke basikaka mbala na mbala na ba nzila ya kupanza nsangu ya Congo, mingi-mingi na Radio Okapi ti na kimvuka ya ba nsangu ya Congo.
=== Ba menace ya lufwa ===
Samu na kisalu na yandi ya mvingu ya bantu mpe ba nzila na yandi na meso ya bantu nyonso, Jean-Claude Katende me kutana na ba mpasi mpe ba mpasi.
Na Yuni 2019, yandi fundaka bantu yina bo zabaka ve na nima ya kubaka ba nsangu ya lufwa na telefone. Ba nsangu yayi ya kupesa boma me salama na kati ya mvingu ya bantu ya ASADHO na nziunga ya mambu mingi, na kati na yau yina me tala Eddy Kapend mpe kufwa ya bantu ke taninaka ba nswa ya muntu Floribert Chebeya na Fidèle Bazana.
Biro ya Nations Unies yina ke talaka mambu ya banswa ya bantu sonikaka mpi mambu yina bo vandaka kubangisa muntu yina ke taninaka banswa ya bantu na mukanda yina bo tindaka na bamfumu ya insi ya Congo.
Na ngonda ya nana 2020, kimvuka ya ke talaka mambu ya lutaninu ya bantu ke taninaka banswa ya bantu, kimvuka ya FIDH ti kimvuka ya ntoto ya mvimba yina ke nwanaka ti bampasi (OMCT), basisaka mukanda mosi ya ke tadila bupusi ya bantu ke taninaka banswa ya bantu.
2ufban9lscya7pxedifsn5qk36sfoqs
Ève Bazaiba
0
7916
53353
2026-11-08T23:48:08Z
AdamLynnMcGill007
11872
#100WikiDaysChallengeRDC2026 " Création en Traduction Article | Ève Bazaiba "
53353
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Muntu ya Politiki ya Repubilika ya Kongo ya Dimokalasi
|nkumbu = Ève Bazaiba Masudi
|kifwanisu = Ève Bazaiba - 2022 (cropped).jpg
|ntendula_ya_kifwanisu = Ève Bazaiba na 2022
|nkumbu_ya_kubutuka = Ève Bazaiba
|kilumbu_ya_kubutuka = 1965-08-12
|kisika_ya_kubutuka = [[Kisangani]]
|ekolo = [[Repubilika ya Kongo ya Dimokalasi|Kongo-Kinshasa]]
|parti_ya_politiki = [[Mouvement de libération du Congo|MLC]]
|kisalu1 = Ministre ya Mambu ya Bantu mpe ya Lusadisu ya Bantu
|banda1 = 7 août 2025
|prezida1 = [[Félix Tshisekedi]]
|ministre1 = [[Judith Suminwa Tuluka]]
|kisalu2 = Ministre d'État ya Zingulu mpe ya Tumbula ya Mvimba
|banda2 = 23 mars 2023 – 7 août 2025
|prezida2 = [[Félix Tshisekedi]]
|kisalu3 = Vice-Première ministre
|kisalu4 = Secrétaire générale ya MLC
|kisalu5 = Députée nationale
|kisalu6 = Sénatrice
|bakala = Dr Masudi
|iniversite = ''Université Cardinal Malula''<br />''Université protestante au Congo''
|profesio = Avocate
}}
'''Ève Bazaiba Masudi''', yina butukaka na ngonda ya nana 1965<ref name="talatala"/>, na [[Kisangani]], na ntama ya ''provincia Orientale'', kele nkento ya politiki ya [[Kongo-Kinshasa]].
Na kilumbu ya ngonda ya kumi na mosi 2011, yandi ponamaka bonso députée ya teritware ya Basoko (provincia ya ntama ya ''Orientale''). Yandi vandaka muntu ya mfunu na kati ya [[Union pour la démocratie et le progrès social]] (UDPS)<ref>{{fr}} ; ''[http://www.rcongonews.com/2019/03/26/qui-est-eve-bazaiba-masudi-la-biographie/ QUI EST ÉVE BAZAÏBA MASUDI ? "LA BIOGRAPHIE"], sur rcongonews.com, 26-03-2019, brisé le 26 octobre 2026, archive : [https://archive.wikiwix.com/cache/index2.php?url=http%3A%2F%2Fwww.rcongonews.com%2F2019%2F03%2F26%2Fqui-est-eve-bazaiba-masudi-la-biographie%2F], archive-date 15 avril 2021</ref>. Na ntangu ya maponami ya 2006, yandi vandaka mosi ya bantu yina vandaka kutuba na zina ya Union pour la Nation ya kandidá [[Jean-Pierre Bemba]]. Na nima, yandi kumaka sekretɛrɛ ya mvimba ya '''Mouvement de libération du Congo''' (''MLC'') banda Ngonda ya kumi na zole 2014. Yandi katukaka na opposition mpi na 2021, yandi kotaka na guvernema, bonso ministre ya Zingulu mpe ya Tumbula ya Mvimba, ti kiyeka ya Vice-Première ministre.
== Luzingu ya yandi ==
Ève Bazaiba butukaka na 12 ngonda ya nana 1965 na [[Kisangani]]<ref name="talatala">{{en}} ; ''[https://talatala.cd/deputes/43 Èva Bazaiba Masudi], sur talatala.cd, consulté le 29 10 2025</ref>.
Ève Bazaiba kele mwana ya soda, mpi dibuta na yandi katukaka na ''provincia Orientale''. Yandi manisaka malongi ya Latin mpe philosophie na ''lycée Bosangani'' na [[Kinsasa]]. Yandi bakaka diplome ya sciences sociales, politiques mpe administratives na faculté ya Relations internationales ya '''université Cardinal Malula''' (''UCM'''), mpi yandi bakaka diplome ya droit na faculté ya droit public international ya '''université protestante au Congo''' (''UPC'')<ref name="congokulture">{{en}} ; ''[http://www.congokulture.net/fem-eva-bazaiba.html |site=congokulture.ne À la croisée avec Ève Bazaiba Masudi], sur www.congokulture.net, brisé le 26 octobre 2026, archive : [https://web.archive.org/web/20070706050622/http://www.congokulture.net:80/fem-eva-bazaiba.html], archive-date 06 juillet 2007</ref>.
== Kisalu ya politiki ==
Na 1988, Ève Bazaiba kumaka membre ya UDPS. Na ntangu ya luyalu ya [[Mobutu Sese Seko]], bakangaka yandi mbala mingi. Na luyalu ya [[Laurent-Désiré Kabila]], yandi vandaka na boloko bilumbu iya. Na luyalu ya [[Joseph Kabila]], guvernema landaka yandi na tribinale sambu yandi pesaka nsangu ya kubebisa bima ya ntoto ya kimine.
Na 2002, yandi kotaka na masolo ya ''Sun City'' (Afrique du Sud), yina sadisaka na kusala guvernema ya ntangu ya nsobolo]], yina nataka na maponami ya 2006 mpi na Republique ya tatu<ref name="libé">{{fr}} ; ''Christophe Ayad : [http://www.liberation.fr/actualite/monde/195667.FR.php En RDC, avec «Candidate 256» en campagne à Kinshasa], sur Libération, 27 juillet 2006, brisé : oui, archive : [https://web.archive.org/web/20060808223246/http://www.liberation.fr:80/actualite/monde/195667.FR.php], archive-date 08 août 2006</ref>{{,}}<ref>{{fr}} ; ''[http://www.laconscience.com/Eve-Bazaiba-Masudi-Candidate-256.html Eve Bazaiba Masudi, « Candidate 256 »], sur Laconscience.com, brisé le 26 octobre 2026, archive : [ttps://web.archive.org/web/20140729002819/http://www.laconscience.com/Eve-Bazaiba-Masudi-Candidate-256.html], archive-date 29 juillet 2014</ref>.
Katuka na 2004 tii na 2007, yandi vandaka sekretɛrɛ ya mvimba ya Afrika na comité international ya kutala mpi kusadisa na kulanda ''Charte africaine des droits de l'homme et des peuples''<ref name=trustafrica>{{en}} ; ''[url=http://blog.trustafrica.org/blog.php?/archives/65-Everyday-Heroes-Eve-Bazaiba-DRC.html titre=Everyday Heroes: Eve Bazaiba (DRC)], 30 mai 2011, sur Trustafrica Blog}</ref>. Mosi ya balukanu na yandi vandaka kusala nde mubulu ya kusangisa nzutu yina bankento ke kutana na yo na ntangu ya bitumba, kundimama bonso mbi ya nene na meso ya bantu yonso.
[[image:Ève Bazaiba (cropped).jpg|vignette|upright|thumb|left|''Ève Bazaiba bonso sénatrice na 2009.]]
Na 2007, yandi ponamaka na Sénat bonso membre ya MLC na nzila ya Assemblée provinciale de [[Kinsasa]]. Na nima, yandi ponamaka députée nationale mpi yandi twadisaka mosi ya ba komision ya ntangu yonso ya insititision yango<ref name="digitalcongo">{{fr}} ; ''[https://www.digitalcongo.net/article/40400, L’Assemblée provinciale de Kinshasa élit sénateurs J.P Bemba, Ève Bazaiba, Nku Imbie, Romain Nimy, Moïse Nyarugabo], sur digitalcongo.net, 20 janvier 2007</ref>.
Na nima ya kisalu na yandi na Sénat, yandi kumaka prezidante ya komision ya mambu ya luzingu ya bantu mpe ya mimeseno na ''Assemblée nationale'' ([[Repubilika ya Kongo ya Dimokalasi]]).
Yandi vandaka mpi prezidante ya Ligue des Femmes congolaises pour les élections (LIFCE). Yandi vandaka kusala ngolo sambu bankento mingi kuvanda na guvernema ya Kongo, mpi sambu na kukumisa nswa ya babakala ti ya bankento mutindu mosi na kati ya société ya [[Kongo]]<ref name=trustafrica/>{{,}}<ref>{{fr}} ; ''[http://www.hot243.com/news/kinshasa-les-femmes-souhaitent-lapplication-de-la-loi-sur-la-parite/ Kinshasa : les femmes souhaitent l'application de la loi sur la parité], sur Hot243.com, 12 février 2014, brisé le 26 octobre 2026, archive : [https://web.archive.org/web/20140729121044/http://www.hot243.com/news/kinshasa-les-femmes-souhaitent-lapplication-de-la-loi-sur-la-parite/], archive-date 29 juillet 2014</ref>.
Na Kutambula 2014, yandi basisaka projet ya nsiku ya ntete yina député ya nkento ya Kongo salaka. Nsiku yango vandaka na lukanu ya kutanina bantu yina kele na bumputu ya mubulu ya nzutu to ya nitu na RDC<ref>{{fr}} ; ''[https://www.digitalcongo.net/article/98962 |site=Digitalcongo.net Le projet de loi la première initiée par la députée Eve Bazaïba et portant protection de la personne vivant avec handicap déclarée recevable à l’Assemblée nationale], 28 mars 2014</ref>.
Ève Bazaiba ponamaka dyaka bonso députée na maponami ya Ngonda ya kumi na zole 2018<ref name="talatala" />.
Na kilumbu ya 12 ngonda ya iya 2021, Ève Bazaiba Masudi ponamaka bonso Vice-Première ministre mpi ministre ya Zingulu mpe ya Tumbula ya Mvimba. Yandi yingisaka [[Claude Nyamugabo Bazibuhe]]. Mosi ya bisalu na yandi vandaka kusadisa mfumu ya insi na ''Conférence de Glasgow de 2021 sur les changements climatiques'' (COP21) na Glasgow (Écosse), sambu na kusosa lusadisu ya mbongo sambu na kutanina bazamba ya Kongo<ref>{{fr}} ; ''[https://actualite.cd/2021/04/12/rdc-eve-bazaiba-vice-premier-ministre-en-charge-de-lenvironnement-et-developpement RDC: Eve Bazaiba vice-premier ministre en charge de l’environnement et développement durable], sur Actualite.cd, 12-04-2021</ref>.
Katuka na 23 Kutambula 2023 tii na 7 ngonda ya nana 2025, yandi salaka kisalu ya ministre d'État, ministre ya Zingulu mpe ya Tumbula ya Mvimba na kati ya ''Guvernema ya Sama Lukonde II'', mpi na nima na ''Guvernema ya Suminwa I''<ref name="Membres du Gouvernement Suminwa 2 – Primature">{{fr}} ; ''[https://www.primature.gouv.cd/membres-du-gouvernement-suminwa-2/ Membres du Gouvernement Suminwa 2 – Primature], sur le Site de la Primature, consulté le 2025-10-08</ref>. Ève Bazaiba ponamaka dyaka députée na maponami ya Ngonda ya kumi na zole 2023<ref name="talatala" />.
Katuka na 7 ngonda ya nana 2025, yandi kele ministre ya Mambu ya Bantu mpe ya Lusadisu ya Bantu na kati ya ''Guvernema ya Suminwa II''<ref name="Membres du Gouvernement Suminwa 2 – Primature" />{{,}}<ref>{{fr}} ; ''[https://7sur7.cd/2025/08/08/gouvernement-suminwa-ii-adolphe-muzito-eliezer-ntambwe-floribert-an Gouvernement Suminwa II : Adolphe Muzito, Eliezer Ntambwe, Floribert Anzuluni parmi les nouveaux entrants], sur 7sur7.cd, 08 08 2025</ref>.
== Luzingu ya kisika ya yandi mosi ==
Yandi kele na makwela<ref>{{fr}} ; ''[http://www.cheikfitanews.net/article-29557175.html Entretien avec Madame Eve Bazaiba Masudi, présidente du MLC], sur Cheikfitanews.net, 27 mars 2009, brisé le 26 octobre 2026, archive : [https://web.archive.org/web/20171110104802/http://www.cheikfitanews.net:80/article-29557175.html], archive-date 10 novembre 2017</ref>.
== Mambu ya kutadila mpi banzayilu ==
{{Références}}
== Mikanda ya kusadila ==
* {{en}} ; [https://www.wikileaks.org/plusd/cables/07KINSHASA72_a.html Bemba's MLC wins half of Kinshasa's senate seats], 23 janvier 2007, WikiLeaks
== Tala mpi ==
* Bakento na mambu ya politiki na [[Repubilika ya Kongo ya Dimokalasi]]
== Ba liens ya nganda ==
{{Autres projets
|wikiquote=Ève Bazaiba Masudi
|commons=Category:Ève Bazaiba}}
[[Category:Sénateur ya Kinshasa]]
[[Category:Lubutuku na ngonda ya nana 1965]]
[[Category:Secrétaire-général ya kimvuka ya bantu yina ke bakaka kimpwanza ya luyalu ya Kongo]]
[[Category:Nkento ya luyalu ya Kongo (RDC)]]
[[Category:Mfumu ya luyalu ya Repubilika ya Kongo]]
[[Category:Nlonguki ya Nzo-Nkanda ya Baprotesta na Kongo]]
[[Category:Luyalu ya Lukonde]]
[[Category:Lubutuku na Kisangani]]
[[Category:Luyalu ya Suminwa]]
[[Category:Kifwanisu na kati ya kimvuka ya luyalu ya demokrasi ti ya kukwenda na ntwala ya kimvuka]]
[[Category:Kifwanisu na Muvuma ya Khulutuku ya Kongo]]
[[Category:Mfumu ya luyalu ya Repubilika ya Kongo ya Dimokalasi]]
[[Category:Ntumwa ya Insi ya Kongo]]
hf2k083hxsehk4izrzn66uezd03cbej
53377
53353
2026-11-09T09:32:15Z
AdamLynnMcGill007
11872
53377
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Muntu ya Politiki ya Repubilika ya Kongo ya Dimokalasi
|nkumbu = Ève Bazaiba Masudi
|kifwanisu = Ève Bazaiba - 2022 (cropped).jpg
|ntendula_ya_kifwanisu = Ève Bazaiba na 2022
|nkumbu_ya_kubutuka = Ève Bazaiba
|kilumbu_ya_kubutuka = 1965-08-12
|kisika_ya_kubutuka = [[Kisangani]]
|ekolo = [[Repubilika ya Kongo ya Dimokalasi|Kongo-Kinshasa]]
|parti_ya_politiki = [[Mouvement de libération du Congo|MLC]]
|kisalu1 = Ministre ya Mambu ya Bantu mpe ya Lusadisu ya Bantu
|banda1 = 7 août 2025
|prezida1 = [[Félix Tshisekedi]]
|ministre1 = [[Judith Suminwa Tuluka]]
|kisalu2 = Ministre d'État ya Zingulu mpe ya Tumbula ya Mvimba
|banda2 = 23 mars 2023 – 7 août 2025
|prezida2 = [[Félix Tshisekedi]]
|kisalu3 = Vice-Première ministre
|kisalu4 = Secrétaire générale ya MLC
|kisalu5 = Députée nationale
|kisalu6 = Sénatrice
|bakala = Dr Masudi
|iniversite = ''Université Cardinal Malula''<br />''Université protestante au Congo''
|profesio = Avocate
| embleme = Coat of arms of the Democratic Republic of the Congo.svg
}}
'''Ève Bazaiba Masudi''', yina butukaka na ngonda ya nana 1965<ref name="talatala"/>, na [[Kisangani]], na ntama ya ''provincia Orientale'', kele nkento ya politiki ya [[Kongo-Kinshasa]].
Na kilumbu ya ngonda ya kumi na mosi 2011, yandi ponamaka bonso députée ya teritware ya Basoko (provincia ya ntama ya ''Orientale''). Yandi vandaka muntu ya mfunu na kati ya [[Union pour la démocratie et le progrès social]] (UDPS)<ref>{{fr}} ; ''[http://www.rcongonews.com/2019/03/26/qui-est-eve-bazaiba-masudi-la-biographie/ QUI EST ÉVE BAZAÏBA MASUDI ? "LA BIOGRAPHIE"], sur rcongonews.com, 26-03-2019, brisé le 26 octobre 2026, archive : [https://archive.wikiwix.com/cache/index2.php?url=http%3A%2F%2Fwww.rcongonews.com%2F2019%2F03%2F26%2Fqui-est-eve-bazaiba-masudi-la-biographie%2F], archive-date 15 avril 2021</ref>. Na ntangu ya maponami ya 2006, yandi vandaka mosi ya bantu yina vandaka kutuba na zina ya Union pour la Nation ya kandidá [[Jean-Pierre Bemba]]. Na nima, yandi kumaka sekretɛrɛ ya mvimba ya '''Mouvement de libération du Congo''' (''MLC'') banda Ngonda ya kumi na zole 2014. Yandi katukaka na opposition mpi na 2021, yandi kotaka na guvernema, bonso ministre ya Zingulu mpe ya Tumbula ya Mvimba, ti kiyeka ya Vice-Première ministre.
== Luzingu ya yandi ==
Ève Bazaiba butukaka na 12 ngonda ya nana 1965 na [[Kisangani]]<ref name="talatala">{{en}} ; ''[https://talatala.cd/deputes/43 Èva Bazaiba Masudi], sur talatala.cd, consulté le 29 10 2025</ref>.
Ève Bazaiba kele mwana ya soda, mpi dibuta na yandi katukaka na ''provincia Orientale''. Yandi manisaka malongi ya Latin mpe philosophie na ''lycée Bosangani'' na [[Kinsasa]]. Yandi bakaka diplome ya sciences sociales, politiques mpe administratives na faculté ya Relations internationales ya '''université Cardinal Malula''' (''UCM'''), mpi yandi bakaka diplome ya droit na faculté ya droit public international ya '''université protestante au Congo''' (''UPC'')<ref name="congokulture">{{en}} ; ''[http://www.congokulture.net/fem-eva-bazaiba.html |site=congokulture.ne À la croisée avec Ève Bazaiba Masudi], sur www.congokulture.net, brisé le 26 octobre 2026, archive : [https://web.archive.org/web/20070706050622/http://www.congokulture.net:80/fem-eva-bazaiba.html], archive-date 06 juillet 2007</ref>.
== Kisalu ya politiki ==
Na 1988, Ève Bazaiba kumaka membre ya UDPS. Na ntangu ya luyalu ya [[Mobutu Sese Seko]], bakangaka yandi mbala mingi. Na luyalu ya [[Laurent-Désiré Kabila]], yandi vandaka na boloko bilumbu iya. Na luyalu ya [[Joseph Kabila]], guvernema landaka yandi na tribinale sambu yandi pesaka nsangu ya kubebisa bima ya ntoto ya kimine.
Na 2002, yandi kotaka na masolo ya ''Sun City'' (Afrique du Sud), yina sadisaka na kusala guvernema ya ntangu ya nsobolo]], yina nataka na maponami ya 2006 mpi na Republique ya tatu<ref name="libé">{{fr}} ; ''Christophe Ayad : [http://www.liberation.fr/actualite/monde/195667.FR.php En RDC, avec «Candidate 256» en campagne à Kinshasa], sur Libération, 27 juillet 2006, brisé : oui, archive : [https://web.archive.org/web/20060808223246/http://www.liberation.fr:80/actualite/monde/195667.FR.php], archive-date 08 août 2006</ref>{{,}}<ref>{{fr}} ; ''[http://www.laconscience.com/Eve-Bazaiba-Masudi-Candidate-256.html Eve Bazaiba Masudi, « Candidate 256 »], sur Laconscience.com, brisé le 26 octobre 2026, archive : [ttps://web.archive.org/web/20140729002819/http://www.laconscience.com/Eve-Bazaiba-Masudi-Candidate-256.html], archive-date 29 juillet 2014</ref>.
Katuka na 2004 tii na 2007, yandi vandaka sekretɛrɛ ya mvimba ya Afrika na comité international ya kutala mpi kusadisa na kulanda ''Charte africaine des droits de l'homme et des peuples''<ref name=trustafrica>{{en}} ; ''[url=http://blog.trustafrica.org/blog.php?/archives/65-Everyday-Heroes-Eve-Bazaiba-DRC.html titre=Everyday Heroes: Eve Bazaiba (DRC)], 30 mai 2011, sur Trustafrica Blog}</ref>. Mosi ya balukanu na yandi vandaka kusala nde mubulu ya kusangisa nzutu yina bankento ke kutana na yo na ntangu ya bitumba, kundimama bonso mbi ya nene na meso ya bantu yonso.
[[image:Ève Bazaiba (cropped).jpg|vignette|upright|thumb|left|''Ève Bazaiba bonso sénatrice na 2009.]]
Na 2007, yandi ponamaka na Sénat bonso membre ya MLC na nzila ya Assemblée provinciale de [[Kinsasa]]. Na nima, yandi ponamaka députée nationale mpi yandi twadisaka mosi ya ba komision ya ntangu yonso ya insititision yango<ref name="digitalcongo">{{fr}} ; ''[https://www.digitalcongo.net/article/40400, L’Assemblée provinciale de Kinshasa élit sénateurs J.P Bemba, Ève Bazaiba, Nku Imbie, Romain Nimy, Moïse Nyarugabo], sur digitalcongo.net, 20 janvier 2007</ref>.
Na nima ya kisalu na yandi na Sénat, yandi kumaka prezidante ya komision ya mambu ya luzingu ya bantu mpe ya mimeseno na ''Assemblée nationale'' ([[Repubilika ya Kongo ya Dimokalasi]]).
Yandi vandaka mpi prezidante ya Ligue des Femmes congolaises pour les élections (LIFCE). Yandi vandaka kusala ngolo sambu bankento mingi kuvanda na guvernema ya Kongo, mpi sambu na kukumisa nswa ya babakala ti ya bankento mutindu mosi na kati ya société ya [[Kongo]]<ref name=trustafrica/>{{,}}<ref>{{fr}} ; ''[http://www.hot243.com/news/kinshasa-les-femmes-souhaitent-lapplication-de-la-loi-sur-la-parite/ Kinshasa : les femmes souhaitent l'application de la loi sur la parité], sur Hot243.com, 12 février 2014, brisé le 26 octobre 2026, archive : [https://web.archive.org/web/20140729121044/http://www.hot243.com/news/kinshasa-les-femmes-souhaitent-lapplication-de-la-loi-sur-la-parite/], archive-date 29 juillet 2014</ref>.
Na Kutambula 2014, yandi basisaka projet ya nsiku ya ntete yina député ya nkento ya Kongo salaka. Nsiku yango vandaka na lukanu ya kutanina bantu yina kele na bumputu ya mubulu ya nzutu to ya nitu na RDC<ref>{{fr}} ; ''[https://www.digitalcongo.net/article/98962 |site=Digitalcongo.net Le projet de loi la première initiée par la députée Eve Bazaïba et portant protection de la personne vivant avec handicap déclarée recevable à l’Assemblée nationale], 28 mars 2014</ref>.
Ève Bazaiba ponamaka dyaka bonso députée na maponami ya Ngonda ya kumi na zole 2018<ref name="talatala" />.
Na kilumbu ya 12 ngonda ya iya 2021, Ève Bazaiba Masudi ponamaka bonso Vice-Première ministre mpi ministre ya Zingulu mpe ya Tumbula ya Mvimba. Yandi yingisaka [[Claude Nyamugabo Bazibuhe]]. Mosi ya bisalu na yandi vandaka kusadisa mfumu ya insi na ''Conférence de Glasgow de 2021 sur les changements climatiques'' (COP21) na Glasgow (Écosse), sambu na kusosa lusadisu ya mbongo sambu na kutanina bazamba ya Kongo<ref>{{fr}} ; ''[https://actualite.cd/2021/04/12/rdc-eve-bazaiba-vice-premier-ministre-en-charge-de-lenvironnement-et-developpement RDC: Eve Bazaiba vice-premier ministre en charge de l’environnement et développement durable], sur Actualite.cd, 12-04-2021</ref>.
Katuka na 23 Kutambula 2023 tii na 7 ngonda ya nana 2025, yandi salaka kisalu ya ministre d'État, ministre ya Zingulu mpe ya Tumbula ya Mvimba na kati ya ''Guvernema ya Sama Lukonde II'', mpi na nima na ''Guvernema ya Suminwa I''<ref name="Membres du Gouvernement Suminwa 2 – Primature">{{fr}} ; ''[https://www.primature.gouv.cd/membres-du-gouvernement-suminwa-2/ Membres du Gouvernement Suminwa 2 – Primature], sur le Site de la Primature, consulté le 2025-10-08</ref>. Ève Bazaiba ponamaka dyaka députée na maponami ya Ngonda ya kumi na zole 2023<ref name="talatala" />.
Katuka na 7 ngonda ya nana 2025, yandi kele ministre ya Mambu ya Bantu mpe ya Lusadisu ya Bantu na kati ya ''Guvernema ya Suminwa II''<ref name="Membres du Gouvernement Suminwa 2 – Primature" />{{,}}<ref>{{fr}} ; ''[https://7sur7.cd/2025/08/08/gouvernement-suminwa-ii-adolphe-muzito-eliezer-ntambwe-floribert-an Gouvernement Suminwa II : Adolphe Muzito, Eliezer Ntambwe, Floribert Anzuluni parmi les nouveaux entrants], sur 7sur7.cd, 08 08 2025</ref>.
== Luzingu ya kisika ya yandi mosi ==
Yandi kele na makwela<ref>{{fr}} ; ''[http://www.cheikfitanews.net/article-29557175.html Entretien avec Madame Eve Bazaiba Masudi, présidente du MLC], sur Cheikfitanews.net, 27 mars 2009, brisé le 26 octobre 2026, archive : [https://web.archive.org/web/20171110104802/http://www.cheikfitanews.net:80/article-29557175.html], archive-date 10 novembre 2017</ref>.
== Mambu ya kutadila mpi banzayilu ==
{{Références}}
== Mikanda ya kusadila ==
* {{en}} ; [https://www.wikileaks.org/plusd/cables/07KINSHASA72_a.html Bemba's MLC wins half of Kinshasa's senate seats], 23 janvier 2007, WikiLeaks
== Tala mpi ==
* Bakento na mambu ya politiki na [[Repubilika ya Kongo ya Dimokalasi]]
== Ba liens ya nganda ==
{{Autres projets
|wikiquote=Ève Bazaiba Masudi
|commons=Category:Ève Bazaiba}}
[[Category:Sénateur ya Kinshasa]]
[[Category:Lubutuku na ngonda ya nana 1965]]
[[Category:Secrétaire-général ya kimvuka ya bantu yina ke bakaka kimpwanza ya luyalu ya Kongo]]
[[Category:Nkento ya luyalu ya Kongo (RDC)]]
[[Category:Mfumu ya luyalu ya Repubilika ya Kongo]]
[[Category:Nlonguki ya Nzo-Nkanda ya Baprotesta na Kongo]]
[[Category:Luyalu ya Lukonde]]
[[Category:Lubutuku na Kisangani]]
[[Category:Luyalu ya Suminwa]]
[[Category:Kifwanisu na kati ya kimvuka ya luyalu ya demokrasi ti ya kukwenda na ntwala ya kimvuka]]
[[Category:Kifwanisu na Muvuma ya Khulutuku ya Kongo]]
[[Category:Mfumu ya luyalu ya Repubilika ya Kongo ya Dimokalasi]]
[[Category:Ntumwa ya Insi ya Kongo]]
6106fro5qha7w5mv423mprtl83jlotg
53379
53377
2026-11-09T10:01:55Z
AdamLynnMcGill007
11872
53379
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Muntu ya Politiki ya Repubilika ya Kongo ya Dimokalasi
|nkumbu = Ève Bazaiba Masudi
|kifwanisu = Ève Bazaiba - 2022 (cropped).jpg
|légende = ''Ève Bazaiba na 2022
|nkumbu_ya_kubutuka = Ève Bazaiba
|kilumbu_ya_kubutuka = 1965-08-12
|kisika_ya_kubutuka = [[Kisangani]]
|ekolo = [[Repubilika ya Kongo ya Dimokalasi|Kongo-Kinshasa]]
|parti_ya_politiki = [[Mouvement de libération du Congo|MLC]]
|kisalu1 = Ministre ya Mambu ya Bantu mpe ya Lusadisu ya Bantu
|banda1 = 7 août 2025
|prezida1 = [[Félix Tshisekedi]]
|ministre1 = [[Judith Suminwa Tuluka]]
|kisalu2 = Ministre d'État ya Zingulu mpe ya Tumbula ya Mvimba
|banda2 = 23 mars 2023 – 7 août 2025
|prezida2 = [[Félix Tshisekedi]]
|kisalu3 = Vice-Première ministre
|kisalu4 = Secrétaire générale ya MLC
|kisalu5 = Députée nationale
|kisalu6 = Sénatrice
|bakala = Dr Masudi
|iniversite = ''Université Cardinal Malula''<br />''Université protestante au Congo''
|profesio = Avocate
| embleme = Coat of arms of the Democratic Republic of the Congo.svg
}}
'''Ève Bazaiba Masudi''', yina butukaka na ngonda ya nana 1965<ref name="talatala"/>, na [[Kisangani]], na ntama ya ''provincia Orientale'', kele nkento ya politiki ya [[Repubilika ya Kongo ya Dimokalasi|Kongo-Kinshasa]].
Na kilumbu ya ngonda ya kumi na mosi 2011, yandi ponamaka bonso députée ya teritware ya Basoko (provincia ya ntama ya ''Orientale''). Yandi vandaka muntu ya mfunu na kati ya [[Union pour la démocratie et le progrès social]] (UDPS)<ref>{{fr}} ; ''[http://www.rcongonews.com/2019/03/26/qui-est-eve-bazaiba-masudi-la-biographie/ QUI EST ÉVE BAZAÏBA MASUDI ? "LA BIOGRAPHIE"], sur rcongonews.com, 26-03-2019, brisé le 26 octobre 2026, archive : [https://archive.wikiwix.com/cache/index2.php?url=http%3A%2F%2Fwww.rcongonews.com%2F2019%2F03%2F26%2Fqui-est-eve-bazaiba-masudi-la-biographie%2F], archive-date 15 avril 2021</ref>. Na ntangu ya maponami ya 2006, yandi vandaka mosi ya bantu yina vandaka kutuba na zina ya Union pour la Nation ya kandidá [[Jean-Pierre Bemba]]. Na nima, yandi kumaka sekretɛrɛ ya mvimba ya '''Mouvement de libération du Congo''' (''MLC'') banda Ngonda ya kumi na zole 2014. Yandi katukaka na opposition mpi na 2021, yandi kotaka na guvernema, bonso ministre ya Zingulu mpe ya Tumbula ya Mvimba, ti kiyeka ya Vice-Première ministre.
== Luzingu ya yandi ==
Ève Bazaiba butukaka na 12 ngonda ya nana 1965 na [[Kisangani]]<ref name="talatala">{{en}} ; ''[https://talatala.cd/deputes/43 Èva Bazaiba Masudi], sur talatala.cd, consulté le 29 10 2025</ref>.
Ève Bazaiba kele mwana ya soda, mpi dibuta na yandi katukaka na ''provincia Orientale''. Yandi manisaka malongi ya Latin mpe philosophie na ''lycée Bosangani'' na [[Kinsasa]]. Yandi bakaka diplome ya sciences sociales, politiques mpe administratives na faculté ya Relations internationales ya '''université Cardinal Malula''' (''UCM'''), mpi yandi bakaka diplome ya droit na faculté ya droit public international ya '''université protestante au Congo''' (''UPC'')<ref name="congokulture">{{en}} ; ''[http://www.congokulture.net/fem-eva-bazaiba.html |site=congokulture.ne À la croisée avec Ève Bazaiba Masudi], sur www.congokulture.net, brisé le 26 octobre 2026, archive : [https://web.archive.org/web/20070706050622/http://www.congokulture.net:80/fem-eva-bazaiba.html], archive-date 06 juillet 2007</ref>.
== Kisalu ya politiki ==
Na 1988, Ève Bazaiba kumaka membre ya UDPS. Na ntangu ya luyalu ya [[Mobutu Sese Seko]], bakangaka yandi mbala mingi. Na luyalu ya [[Laurent-Désiré Kabila]], yandi vandaka na boloko bilumbu iya. Na luyalu ya [[Joseph Kabila]], guvernema landaka yandi na tribinale sambu yandi pesaka nsangu ya kubebisa bima ya ntoto ya kimine.
Na 2002, yandi kotaka na masolo ya ''Sun City'' (Afrique du Sud), yina sadisaka na kusala guvernema ya ntangu ya nsobolo]], yina nataka na maponami ya 2006 mpi na Republique ya tatu<ref name="libé">{{fr}} ; ''Christophe Ayad : [http://www.liberation.fr/actualite/monde/195667.FR.php En RDC, avec «Candidate 256» en campagne à Kinshasa], sur Libération, 27 juillet 2006, brisé : oui, archive : [https://web.archive.org/web/20060808223246/http://www.liberation.fr:80/actualite/monde/195667.FR.php], archive-date 08 août 2006</ref>{{,}}<ref>{{fr}} ; ''[http://www.laconscience.com/Eve-Bazaiba-Masudi-Candidate-256.html Eve Bazaiba Masudi, « Candidate 256 »], sur Laconscience.com, brisé le 26 octobre 2026, archive : [ttps://web.archive.org/web/20140729002819/http://www.laconscience.com/Eve-Bazaiba-Masudi-Candidate-256.html], archive-date 29 juillet 2014</ref>.
Katuka na 2004 tii na 2007, yandi vandaka sekretɛrɛ ya mvimba ya Afrika na comité international ya kutala mpi kusadisa na kulanda ''Charte africaine des droits de l'homme et des peuples''<ref name=trustafrica>{{en}} ; ''[url=http://blog.trustafrica.org/blog.php?/archives/65-Everyday-Heroes-Eve-Bazaiba-DRC.html titre=Everyday Heroes: Eve Bazaiba (DRC)], 30 mai 2011, sur Trustafrica Blog}</ref>. Mosi ya balukanu na yandi vandaka kusala nde mubulu ya kusangisa nzutu yina bankento ke kutana na yo na ntangu ya bitumba, kundimama bonso mbi ya nene na meso ya bantu yonso.
[[image:Ève Bazaiba (cropped).jpg|vignette|upright|thumb|left|''Ève Bazaiba bonso sénatrice na 2009.]]
Na 2007, yandi ponamaka na Sénat bonso membre ya MLC na nzila ya Assemblée provinciale de [[Kinsasa]]. Na nima, yandi ponamaka députée nationale mpi yandi twadisaka mosi ya ba komision ya ntangu yonso ya insititision yango<ref name="digitalcongo">{{fr}} ; ''[https://www.digitalcongo.net/article/40400, L’Assemblée provinciale de Kinshasa élit sénateurs J.P Bemba, Ève Bazaiba, Nku Imbie, Romain Nimy, Moïse Nyarugabo], sur digitalcongo.net, 20 janvier 2007</ref>.
Na nima ya kisalu na yandi na Sénat, yandi kumaka prezidante ya komision ya mambu ya luzingu ya bantu mpe ya mimeseno na ''Assemblée nationale'' ([[Repubilika ya Kongo ya Dimokalasi]]).
Yandi vandaka mpi prezidante ya Ligue des Femmes congolaises pour les élections (LIFCE). Yandi vandaka kusala ngolo sambu bankento mingi kuvanda na guvernema ya Kongo, mpi sambu na kukumisa nswa ya babakala ti ya bankento mutindu mosi na kati ya société ya [[Kongo]]<ref name=trustafrica/>{{,}}<ref>{{fr}} ; ''[http://www.hot243.com/news/kinshasa-les-femmes-souhaitent-lapplication-de-la-loi-sur-la-parite/ Kinshasa : les femmes souhaitent l'application de la loi sur la parité], sur Hot243.com, 12 février 2014, brisé le 26 octobre 2026, archive : [https://web.archive.org/web/20140729121044/http://www.hot243.com/news/kinshasa-les-femmes-souhaitent-lapplication-de-la-loi-sur-la-parite/], archive-date 29 juillet 2014</ref>.
Na Kutambula 2014, yandi basisaka projet ya nsiku ya ntete yina député ya nkento ya Kongo salaka. Nsiku yango vandaka na lukanu ya kutanina bantu yina kele na bumputu ya mubulu ya nzutu to ya nitu na RDC<ref>{{fr}} ; ''[https://www.digitalcongo.net/article/98962 |site=Digitalcongo.net Le projet de loi la première initiée par la députée Eve Bazaïba et portant protection de la personne vivant avec handicap déclarée recevable à l’Assemblée nationale], 28 mars 2014</ref>.
Ève Bazaiba ponamaka dyaka bonso députée na maponami ya Ngonda ya kumi na zole 2018<ref name="talatala" />.
Na kilumbu ya 12 ngonda ya iya 2021, Ève Bazaiba Masudi ponamaka bonso Vice-Première ministre mpi ministre ya Zingulu mpe ya Tumbula ya Mvimba. Yandi yingisaka [[Claude Nyamugabo Bazibuhe]]. Mosi ya bisalu na yandi vandaka kusadisa mfumu ya insi na ''Conférence de Glasgow de 2021 sur les changements climatiques'' (COP21) na Glasgow (Écosse), sambu na kusosa lusadisu ya mbongo sambu na kutanina bazamba ya Kongo<ref>{{fr}} ; ''[https://actualite.cd/2021/04/12/rdc-eve-bazaiba-vice-premier-ministre-en-charge-de-lenvironnement-et-developpement RDC: Eve Bazaiba vice-premier ministre en charge de l’environnement et développement durable], sur Actualite.cd, 12-04-2021</ref>.
Katuka na 23 Kutambula 2023 tii na 7 ngonda ya nana 2025, yandi salaka kisalu ya ministre d'État, ministre ya Zingulu mpe ya Tumbula ya Mvimba na kati ya ''Guvernema ya Sama Lukonde II'', mpi na nima na ''Guvernema ya Suminwa I''<ref name="Membres du Gouvernement Suminwa 2 – Primature">{{fr}} ; ''[https://www.primature.gouv.cd/membres-du-gouvernement-suminwa-2/ Membres du Gouvernement Suminwa 2 – Primature], sur le Site de la Primature, consulté le 2025-10-08</ref>. Ève Bazaiba ponamaka dyaka députée na maponami ya Ngonda ya kumi na zole 2023<ref name="talatala" />.
Katuka na 7 ngonda ya nana 2025, yandi kele ministre ya Mambu ya Bantu mpe ya Lusadisu ya Bantu na kati ya ''Guvernema ya Suminwa II''<ref name="Membres du Gouvernement Suminwa 2 – Primature" />{{,}}<ref>{{fr}} ; ''[https://7sur7.cd/2025/08/08/gouvernement-suminwa-ii-adolphe-muzito-eliezer-ntambwe-floribert-an Gouvernement Suminwa II : Adolphe Muzito, Eliezer Ntambwe, Floribert Anzuluni parmi les nouveaux entrants], sur 7sur7.cd, 08 08 2025</ref>.
== Luzingu ya kisika ya yandi mosi ==
Yandi kele na makwela<ref>{{fr}} ; ''[http://www.cheikfitanews.net/article-29557175.html Entretien avec Madame Eve Bazaiba Masudi, présidente du MLC], sur Cheikfitanews.net, 27 mars 2009, brisé le 26 octobre 2026, archive : [https://web.archive.org/web/20171110104802/http://www.cheikfitanews.net:80/article-29557175.html], archive-date 10 novembre 2017</ref>.
== Mambu ya kutadila mpi banzayilu ==
{{Références}}
== Mikanda ya kusadila ==
* {{en}} ; [https://www.wikileaks.org/plusd/cables/07KINSHASA72_a.html Bemba's MLC wins half of Kinshasa's senate seats], 23 janvier 2007, WikiLeaks
== Tala mpi ==
* Bakento na mambu ya politiki na [[Repubilika ya Kongo ya Dimokalasi]]
== Ba liens ya nganda ==
{{Autres projets
|wikiquote=Ève Bazaiba Masudi
|commons=Category:Ève Bazaiba}}
[[Category:Sénateur ya Kinshasa]]
[[Category:Lubutuku na ngonda ya nana 1965]]
[[Category:Secrétaire-général ya kimvuka ya bantu yina ke bakaka kimpwanza ya luyalu ya Kongo]]
[[Category:Nkento ya luyalu ya Kongo (RDC)]]
[[Category:Mfumu ya luyalu ya Repubilika ya Kongo]]
[[Category:Nlonguki ya Nzo-Nkanda ya Baprotesta na Kongo]]
[[Category:Luyalu ya Lukonde]]
[[Category:Lubutuku na Kisangani]]
[[Category:Luyalu ya Suminwa]]
[[Category:Kifwanisu na kati ya kimvuka ya luyalu ya demokrasi ti ya kukwenda na ntwala ya kimvuka]]
[[Category:Kifwanisu na Muvuma ya Khulutuku ya Kongo]]
[[Category:Mfumu ya luyalu ya Repubilika ya Kongo ya Dimokalasi]]
[[Category:Ntumwa ya Insi ya Kongo]]
o6tgxko80es1d6ponpgtskd5443nqag
Kalasi:Sénateur ya Kinshasa
14
7917
53354
2026-11-08T23:52:54Z
AdamLynnMcGill007
11872
#100WikiDaysChallengeRDC2026 " Création Catégorie "
53354
wikitext
text/x-wiki
== Sénateur ya Kinshasa ==
787io81z3btrjhm462epdkvw91vofjb
Kalasi:Lubutuku na ngonda ya nana 1965
14
7918
53355
2026-11-08T23:53:15Z
AdamLynnMcGill007
11872
#100WikiDaysChallengeRDC2026 " Création Catégorie "
53355
wikitext
text/x-wiki
== Lubutuku na ngonda ya nana 1965 ==
3qyfqqnvitzx14rp43pkax4hveketsk
Kalasi:Secrétaire-général ya kimvuka ya bantu yina ke bakaka kimpwanza ya luyalu ya Kongo
14
7919
53356
2026-11-08T23:53:51Z
AdamLynnMcGill007
11872
#100WikiDaysChallengeRDC2026 " Création Catégorie "
53356
wikitext
text/x-wiki
== Secrétaire-général ya kimvuka ya bantu yina ke bakaka kimpwanza ya luyalu ya Kongo ==
8r93p9k2dg7ismbvux6gauz1i2cvb18
Kalasi:Nkento ya luyalu ya Kongo (RDC)
14
7920
53357
2026-11-08T23:54:20Z
AdamLynnMcGill007
11872
#100WikiDaysChallengeRDC2026 " Création Catégorie "
53357
wikitext
text/x-wiki
== Nkento ya luyalu ya Kongo (RDC) ==
hozynsgrr2vl1jzp6icbud0oah2ukcv
Kalasi:Mfumu ya luyalu ya Repubilika ya Kongo
14
7921
53358
2026-11-08T23:54:47Z
AdamLynnMcGill007
11872
#100WikiDaysChallengeRDC2026 " Création Catégorie "
53358
wikitext
text/x-wiki
== Mfumu ya luyalu ya Repubilika ya Kongo ==
a38tm0espl99eq5wb7195ulp89yl2k5
Kalasi:Nlonguki ya Nzo-Nkanda ya Baprotesta na Kongo
14
7922
53359
2026-11-08T23:55:07Z
AdamLynnMcGill007
11872
#100WikiDaysChallengeRDC2026 " Création Catégorie "
53359
wikitext
text/x-wiki
== Nlonguki ya Nzo-Nkanda ya Baprotesta na Kongo ==
eu795dq6uj4bgr3926xlhfu37sj67ka
Kalasi:Luyalu ya Lukonde
14
7923
53360
2026-11-08T23:55:24Z
AdamLynnMcGill007
11872
#100WikiDaysChallengeRDC2026 " Création Catégorie "
53360
wikitext
text/x-wiki
== Luyalu ya Lukonde ==
sbdsb407xkfiy3773ppafixta8e2u4b
Kalasi:Lubutuku na Kisangani
14
7924
53361
2026-11-08T23:55:42Z
AdamLynnMcGill007
11872
#100WikiDaysChallengeRDC2026 " Création Catégorie "
53361
wikitext
text/x-wiki
== Lubutuku na Kisangani ==
o6ek5pc16eticxztchfkro6e91yydrk
Kalasi:Luyalu ya Suminwa
14
7925
53362
2026-11-08T23:56:08Z
AdamLynnMcGill007
11872
#100WikiDaysChallengeRDC2026 " Création Catégorie "
53362
wikitext
text/x-wiki
== Luyalu ya Suminwa ==
qy2xgqge7gjpyigthmkv1aprl0lul3m
Kalasi:Kifwanisu na kati ya kimvuka ya luyalu ya demokrasi ti ya kukwenda na ntwala ya kimvuka
14
7926
53363
2026-11-08T23:56:29Z
AdamLynnMcGill007
11872
#100WikiDaysChallengeRDC2026 " Création Catégorie "
53363
wikitext
text/x-wiki
== Kifwanisu na kati ya kimvuka ya luyalu ya demokrasi ti ya kukwenda na ntwala ya kimvuka ==
nlz0femqjs06lsim462o62yeor3nl6e
Kalasi:Kifwanisu na Muvuma ya Khulutuku ya Kongo
14
7927
53364
2026-11-08T23:56:49Z
AdamLynnMcGill007
11872
#100WikiDaysChallengeRDC2026 " Création Catégorie "
53364
wikitext
text/x-wiki
== Kifwanisu na Muvuma ya Khulutuku ya Kongo ==
hivc4r9iqg3udvq309llx67caovwx2n
Kalasi:Mfumu ya luyalu ya Repubilika ya Kongo ya Dimokalasi
14
7928
53365
2026-11-08T23:57:12Z
AdamLynnMcGill007
11872
#100WikiDaysChallengeRDC2026 " Création Catégorie "
53365
wikitext
text/x-wiki
== Mfumu ya luyalu ya Repubilika ya Kongo ya Dimokalasi ==
2ywxg855b486k8aakqfubdexrx5tdix
Kalasi:Ntumwa ya Insi ya Kongo
14
7929
53366
2026-11-08T23:57:27Z
AdamLynnMcGill007
11872
#100WikiDaysChallengeRDC2026 " Création Catégorie "
53366
wikitext
text/x-wiki
== Ntumwa ya Insi ya Kongo ==
lo803bv06wqtdq9h38mrot8w7cscepb
Kalasi:Bamfumu ya mbanza na Repubilika ya Kongo ya Dimokalasi
14
7930
53369
2026-11-09T01:25:45Z
AdamLynnMcGill007
11872
#100WikiDaysChallengeRDC2026 " Création Catégorie "
53369
wikitext
text/x-wiki
== Bamfumu ya mbanza na Repubilika ya Kongo ya Dimokalasi ==
g3htiqyr09cv90bdtl7b13mp5o7vzea
Kalasi:Lubutuku na Repubilika ya Kongo ya Dimokalasi
14
7931
53370
2026-11-09T01:26:15Z
AdamLynnMcGill007
11872
#100WikiDaysChallengeRDC2026 " Création Catégorie "
53370
wikitext
text/x-wiki
== Lubutuku na Repubilika ya Kongo ya Dimokalasi ==
g6p4du41vra9k9xharhn8voq7hksn93
Kalasi:Ntu ya politiki ya Kongo (RDC)
14
7932
53371
2026-11-09T01:26:39Z
AdamLynnMcGill007
11872
#100WikiDaysChallengeRDC2026 " Création Catégorie "
53371
wikitext
text/x-wiki
== Ntu ya politiki ya Kongo (RDC) ==
9e1cdp2rh9jrn2um85tz1o9u5l700wv
Kalasi:Lualaba
14
7933
53372
2026-11-09T01:26:58Z
AdamLynnMcGill007
11872
#100WikiDaysChallengeRDC2026 " Création Catégorie "
53372
wikitext
text/x-wiki
== Lualaba ==
8ywk810sz3z1ywmx8yo6p2qr8gz8q5h
Kalasi:Dibundu ya Katolika
14
7934
53373
2026-11-09T01:27:20Z
AdamLynnMcGill007
11872
#100WikiDaysChallengeRDC2026 " Création Catégorie "
53373
wikitext
text/x-wiki
== Dibundu ya Katolika ==
9hfh70kbphyu6nokxiahcupzojjbrtb
Kalasi:Kolwezi
14
7935
53374
2026-11-09T01:27:49Z
AdamLynnMcGill007
11872
#100WikiDaysChallengeRDC2026 " Création Catégorie "
53374
wikitext
text/x-wiki
== Kolwezi ==
fci22fn9mgriq1717y2dbk5vgas55w1
Kalasi:Nzo ya luyalu ya mbanza
14
7936
53375
2026-11-09T01:28:19Z
AdamLynnMcGill007
11872
#100WikiDaysChallengeRDC2026 " Création Catégorie "
53375
wikitext
text/x-wiki
== Nzo ya luyalu ya mbanza ==
9c0l0ch5uzid0h3jtlprm328rhyqmyj
Jacques Masengo Kindele
0
7937
53376
2026-11-09T01:50:22Z
AdamLynnMcGill007
11872
#100WikiDaysChallengeRDC2026 " Création en Traduction Article | Jacques Masengo Kindele "
53376
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Muntu ya Politiki ya Repubilika ya Kongo ya Dimokalasi
| nkumbu = <big>Jacques Masengo</big></br> <big>Kindele</big>
| kifwanisu = defaut.svg
| légende = ''Jacques Masengo Kindele, meya ya Kolwezi
| nkumbu_ya_kubutuka =
| kilumbu_ya_kubutuka =
| kisika_ya_kubutuka = [[Repubilika ya Kongo ya Dimokalasi]]
| ekolo = [[Repubilika ya Kongo ya Dimokalasi|Kongo]]<br/> {{RDC}}
| parti_ya_politiki =
| kisalu1 = Meya ya [[Kolwezi]]
| banda1 = 18 novembre 2022
| prezida1 = [[Félix Tshisekedi]]
| ministre1 = [[Judith Suminwa Tuluka]]
| kisalu2 = Meya ya nsadisi ya [[Kolwezi]]
| banda2 = février 2016 – 18 novembre 2022
| prezida2 =
| ministre2 =
| kisalu3 =
| kisalu4 =
| kisalu5 =
| kisalu6 =
| muntu_ya_ntama1 = [[Véronique Upite Kamina]]
| muntu_ya_manima2 = [[Farida Mwepu Oduel]]
| bakala =
| iniversite = '''''Mambu ya nsiku
| profesio = '''''[[Muntu]] ya politiki<br />Juriste
| dibundu = [[Katolika]]
| diplome = [[Mambu ya nsiku]]
| kisika_ya_kuzinga = [[Kolwezi]], [[Lualaba]]
| embleme = Coat of arms of the Democratic Republic of the Congo.svg
}}
'''Jacques Masengo Kindele''', ya bo ke bingaka mpi '''Maître Jacques Masengo Kindele''', kele muntu ya politiki mpi juriste ya [[Repubilika ya Kongo ya Dimokalasi]]. Yandi kele ''meya'' ya mbanza ya [[Kolwezi]], mbanza ya nene ya provense ya [[Lualaba]], banda kilumbu ya 18 novembre 2022.
== Luzingu na yandi ==
=== Malongi mpi luyantiku ya kisalu ===
Jacques Masengo Kindele kele juriste na malongi. Bansangu ya Kongo ke bingaka yandi « Maître Masengo », zina ya lukumu yina bo ke pesaka bantu ya misiku mpi ba juriste na [[Repubilika ya Kongo ya Dimokalasi]]<ref name="ADAMNTUMBAMBAYI000">{{fr}} ; ''[https://www.congoquotidien.com/2025/03/21/actualite-rdc-kolwezi-arrestation-chinois/ Kolwezi : Arrestation de dix personnes logées clandestinement par un Chinois]'', sur congoquotidien.com, Cédric Botela, 21 mars 2025, consulté le 08 novembre 2026</ref>{{,}}<ref name="ADAMNTUMBAMBAYI001">{{fr}} ; ''[https://actualite.cd/2025/03/21/lualaba-des-sujets-congolais-et-zambiens-heberges-clandestinement-par-un-chinois Lualaba : des sujets congolais et zambiens hébergés clandestinement par un chinois, interpellés à Kolwezi]'', sur actualite.cd, ACTUALITE, vendredi 21/03/2025 - 14:30, consulté le 08 novembre 2026</ref>.
=== Meya ya nsadisi ya Kolwezi (2016-2022) ===
Na février 2016, na nima ya kukatula na kisalu ya meya Charlotte Cime Jinga na nzila ya lukanu ya Ministère ya Intérieur, [[Véronique Upite Kamina]] kumaka meya ya Kolwezi mpi Jacques Masengo kumaka nsadisi na yandi<ref name="ADAMNTUMBAMBAYI002">{{fr}} ; ''[https://congomonde.wordpress.com/2016/02/13/kolwezi-entree-en-fonction-de-madame-le-maire-veronique-upite-et-son-adjoint-m-jacques-masengo/ Kolwezi : entrée en fonction de Madame le maire Véronique Upite et son adjoint M. Jacques Masengo]'', sur congomonde.wordpress.com, Congo Mining Media, 13 février 2016, consulté le 08 novembre 2026</ref>{{,}}<ref name="ADAMNTUMBAMBAYI003">{{fr}} ; ''[https://www.africanewsrdc.net/politique/a-kolwezi-le-maire-et-son-adjoint-limoges/ Politique : "A Kolwezi, le maire et son adjoint limogés"]'', sur africanewsrdc.net, AfricaNews Rédaction, 17 février 2016, consulté le 08 novembre 2026</ref>.
Yandi salaka kisalu ya meya ya nsadisi bamvula kuluta 6. Na janvier 2019, yandi yakulaka kimvuka ya Projet de Développement Urbain (PDU) ya ''Banque mondiale'' sambu na kisalu ya kuyidika diaka nzila ya avenue Gazumbu na Kolwezi. Yandi pesaka nsilulu nde mairie ta sadisa na ntima ya mvimba sambu kisalu yango kuluta mbote<ref name="ADAMNTUMBAMBAYI004">{{fr}} ; ''[https://www.katangahorizon.net/article.php?slug=le-pari-moderniste-de-me-jacques-masengo-un-maire-batisseur-1792095192 Kolwezi en pleine métamorphose : "Le pari moderniste de Me Jacques Masengo, un maire bâtisseur"]'', sur katangahorizon.net, REDACTION, février 2019, modifié le 15 octobre 2026 à 21:13, consulté le 08 novembre 2026</ref>{{,}}<ref name="ADAMNTUMBAMBAYI005">{{fr}} ; ''[https://www.radiookapi.net/2025/08/29/actualite/societe/kolwezi-le-maire-jacques-masengo-kindele-appelle-investir-dans-la Kolwezi : le maire Jacques Masengo Kindele appelle à investir dans la transformation des déchets]'', sur radiookapi.net, RADIO OKAPI, vendredi 29 août 2025 à 06:37, modifié le vendredi 29 août 2025 à 06:37, consulté le 08 novembre 2026</ref>.
=== Meya ya Kolwezi (banda 2022) ===
Na kilumbu ya 18 novembre 2022, na nzila ya Ordonnance n°22/238 ya kutula bamaya mpi bamaya ya bansadisi na bambanza ya Repubilika, Prezida [[Félix Tshisekedi]] tulaka Jacques Masengo Kindele na kisalu ya meya ya Kolwezi. Farida Mwepu Oduel kumaka meya na yandi ya nsadisi<ref name="ADAMNTUMBAMBAYI006">{{fr}} ; ''[https://enquete.cd/2022/11/26/rdc-nomination-a-la-territoriale-un-nouveau-maire-pour-kolwezi-et-des-nouveaux-bourgmestres-nommes-liste/ RDC- Nomination à la territoriale : Un nouveau maire pour Kolwezi et des nouveaux bourgmestres nommés (Liste)]'', sur enquete.cd, unior Kanyiki, 26 novembre 2022, consulté le 08 novembre 2026</ref>. Yandi landaka [[Véronique Upite Kamina]], yina vandaka meya banda 2016.
== Bisalu yina yandi salaka bonso meya ==
=== Lutaninu ya mbanza ===
Bonso muntu yina kele na kiyeka ya lutaninu ya mbanza, yandi ke salaka mbala mingi bisalu kumosi ti basoda ya polisi mpi bamfumu ya lutaninu.
Na kilumbu ya 21 mars 2025, yandi pesaka ntuma ya kukanga bantu kiteso ya kumi, bantu ya [[Repubilika ya Kongo ya Dimokalasi]] mpi ya ''Zambie'', yina vandaka kuzinga na nzo na mutindu ya nsweki yina muntu mosi ya Chine pesaka bo penepene ya Institut Technique Mutoshi, na avenue des Arpenteurs. Yandi tubaka nde: « Na ntangu yai ya beto yonso fwete vanda na meso ya kukangula, insi na beto ke kutana ti mvita ya luvunu. Beto ke wa boma nde bantu ya nzenza kukota na bisika mingi. Bonso muntu yina kele na kiyeka ya lutaninu ya mbanza, mono lenda vanda ve na kimia mpi kusala ve kima »<ref name="ADAMNTUMBAMBAYI001" />.
Na kilumbu ya 10 octobre 2026, na nima ya bantu 18 ya boloko kutina na boloko ya nene ya Dilala na [[Kolwezi]] (muntu mosi kufwaka), yandi ndimaka nde bantu 10 yina me bika kutanama nanu ta landama sambu na kukanga bo. Yandi tubaka mpi nde na kilumbu ya 14 octobre, bo ta fwa banzo ya fioti yina kele pene-pene ya boloko<ref name="ADAMNTUMBAMBAYI007">{{fr}} ; ''[https://kivumorningpost.com/2026/10/13/kolwezi-un-mort-et-18-detenus-evades-de-la-prison-de-dilala/ Kolwezi : un mort et 18 détenus évadés de la prison de Dilala]'', sur kivumorningpost.com, La Rédaction, 13 octobre 2026, consulté le 08 novembre 2026</ref>{{,}}<ref name="ADAMNTUMBAMBAYI008">{{fr}} ; ''[https://www.alertenews.cd/2026/10/12/kolwezi-apres-levasion-de-18-detenus-a-la-prison-de-dilala-les-autorites-promettent-une-traque-et-annoncent-la-demolition-des-habitations-voisines/ Justice : "Kolwezi : après l’évasion de 18 détenus à la prison de Dilala, les autorités promettent une traque et annoncent la démolition des habitations voisines"]'', sur alertenews.cd, Joseph Malaba, 12 octobre 2026, consulté le 08 novembre 2026</ref>.
=== Maponami ya 2023 ===
Na novembre 2023, tekila maponami ya kilumbu ya 20 décembre 2023 kusalama, yandi pesaka ntuma na bantu yonso yina vandaka na maponami nde bo katula bapanneaux ya maponami na ban zila ya mbanza. Yandi yibusaka bo nde ntangu ya kusala campagne électorale vandaka me kuma ntete ve<ref name="ADAMNTUMBAMBAYI009">{{fr}} ; ''[https://www.africa-press.net/congo-kinshasa/politique/lualaba-le-maire-de-kolwezi-ordonne-lenlevement-des-panneaux-a-caractere-electoral Lualaba : le maire de Kolwezi ordonne l'enlèvement des panneaux à caractère électoral]'', sur africa-press.net, 03 novembre 2023, consulté le 08 novembre 2026</ref>.
=== Kusukula mbanza – « Kolwezi ni Usafi » ===
Yai kele kisalu na yandi ya nene kuluta bonso meya. Banda août 2025, yandi bandaka kubokila bantu sambu na mambu ya bima ya mvindu na [[Kolwezi]]. Yandi pesaka dibanza ya kusoba bima ya mvindu na mabaku ya nkita: kusadila diaka bima yango, kusoba yo sambu na kubaka mambote, mpi kufungula bisalu sambu na baleki<ref name="ADAMNTUMBAMBAYI010">{{fr}} ; ''[https://kilalopress.net/actualites/kolwezi-jacques-masengo-rend-obligatoire-une-taxe-mensuelle-de-25-dollars-pour-lenlevement-des-dechets-menagers-et-annonce-300-emplois-pour-les-jeunes Kolwezi : Jacques Masengo rend obligatoire une taxe mensuelle de 25 dollars pour l’enlèvement des déchets ménagers et annonce 300 emplois pour les jeunes]'', sur kilalopress.net, La Rédaction, 15 octobre 2026, consulté le 08 novembre 2026</ref>{{,}}<ref name="ADAMNTUMBAMBAYI011">{{fr}} ; ''[https://www.radiookapi.net/mot-cle/recyclage Articles de la catégorie « Recyclage »]'', sur radiookapi.net, RADIO OKAPI, consulté le 08 novembre 2026</ref>.
Na kilumbu ya 9 octobre 2026, yandi sinyaki lukanu yina ke lombaka mabuta yonso ya [[Kolwezi]] kusansa mpaku ya kusukula mbanza mpi ya kukatula bima ya mvindu ya banzo<ref name="ADAMNTUMBAMBAYI012">{{fr}} ; ''[https://www.alertenews.cd/2026/10/09/kolwezi-jacques-masengo-rend-obligatoire-la-taxe-dassainissement-et-durcit-les-regles-de-gestion-des-dechets/ Kolwezi : Jacques Masengo rend obligatoire la taxe d’assainissement et durcit les règles de gestion des déchets]'', sur alertenews.cd, Joseph Malaba, 09 octobre 2026, consulté le 08 novembre 2026</ref>. Na kilumbu ya 30 octobre 2026, yandi bandisaka na mutindu ya officiel programme « Kolwezi ni Usafi » na parking ya mairie, na meso ya gouverneure ya Lualaba, [[Fifi Masuka Saini]], mpi société Aïris Africa SARL, yina kele partner ya kisalu yango.
Programme yango ke yidika kusadila ba tricycles 250 ya motuka sambu na kuteka bima ya mvindu, kutula ba bacs ya bibende 50, kusangisa mpi kuswasikisa bima ya mvindu, kusadila yo diaka mpi kusoba yo na bima ya mfunu. Yandi ke yidika mpi kupesa kisalu ya mbala mosi na baleki 300. Na luyantiku, kisalu yango ta banda na ba quartiers iya: Biashara, Industriel, Latin mpi RVA<ref name="ADAMNTUMBAMBAYI013">{{fr}} ; ''[https://journaldesnations.net/lualaba-kolwezi-lance-un-nouveau-programme-dassainissement/ Lualaba : Kolwezi lance un nouveau programme d’assainissement]'', sur journaldesnations.net, Rédaction, 03 novembre 2026, consulté le 08 novembre 2026</ref>.
=== Masa ya kunwe ===
Na kilumbu ya 15 mai 2026, yandi kangulaka mabulu 6 ya masa ya kunwa na ba quartiers 6 ya Kolwezi, na kusala kumosi ti ''Église de Jésus-Christ des saints des derniers jours''. Yandi pesaka mersi sambu na kisalu yango, yina ke sadisa na bisalu ya leta ya kuyidika luzingu ya bantu mpi kupesa bo nzila ya kubaka bisadilu ya mfunu ya luzingu<ref name="ADAMNTUMBAMBAYI014">{{fr}} ; ''[https://presse-afrique.eglisedejesus-christ.org/article/l-rsquo--eacute-glise-fournit-un-acc-egrave-s--agrave--l-rsquo-eau-potable-salubre--agrave--six-quartiers-de-kolwezi L’Église fournit un accès à l’eau potable salubre à six quartiers de Kolwezi : "Les habitants se réjouissent alors que six nouveaux forages fournissent un accès pratique à l’eau potable à Kolwezi"]'', sur presse-afrique.eglisedejesus-christ.org, 03 juin 2026, consulté le 08 novembre 2026</ref>.
=== Complexe ya kuzika bantu New Sapins ===
Na kilumbu ya 21 octobre 2026, yandi sinyaki lukanu ya kutula ntalu ya bisalu ya complexe ya mpa ya kuzika bantu « New Sapins », yina kele ti morgue mpi cimetiere ya mutindu ya mpa.
Ntalu yina bo pesaka kele mutindu yai: dollars américains 900 sambu na bana ya bamvula 0 tii 10, dollars 1 400 sambu na kisika ya kuzika bantu ya mutindu ya kawaida, dollars 3 000 sambu na kisika ya niveau standard 1, dollars 1 750 sambu na standard 2, mpi dollars 3 600 tii 6 000 sambu na bisika ya VIP. Ntalu yango me sala nde mambu ya ntalu ya kufwa bantu mpi ya kuzika bo kuma mambu ya nene ya kutubila na kati ya bantu ya [[Kolwezi]]<ref name="ADAMNTUMBAMBAYI015">{{fr}} ; ''[https://journaldesnations.net/lualaba-jusqua-6000-dollars-pour-une-inhumation-a-kolwezi/ Lualaba : jusqu’à 6000 dollars pour une inhumation à kolwezi]'', sur journaldesnations.net, 23 octobre 2026, consulté le 08 novembre 2026</ref>.
== Mambu ya ntembe ==
=== Mambu ya Congo Adonde – The Sentry ===
Na janvier 2021, ONG ya États-Unis ''The Sentry'' basisaka rapport yina kele na zina « L'art et l'artifice », yina ke tubila kukolama ya bansiku ya sanctions ya Kimvuka ya Nsi na Nsi na nsangu ya Corée du Nord na Repubilika ya Kongo ya Dimokalasi.
Rapport yango ke tubila nde meya Véronique Upite Kamina mpi nsadisi na yandi Jacques Masengo Kindele salaka lutambula na mbanza ti bantu zole yina mairie bingaka « investisseurs coréens » sambu na kutubila misala ya kuyidika mbanza mpi kupesa yo kitoko. Mambu yango salamaka tekila Congo Adonde kutunga monument na kati ya rond-point mosi ya nene ya mbanza<ref name="ADAMNTUMBAMBAYI016">{{fr}} ; ''[https://thesentry.org/reports/affaires-risquees/ Affaires risquées : "Des entrepreneurs nord-coréens enfreignent des sanctions internationales en République démocratique du Congo (RDC)"]'', sur thesentry.org, janvier 2021, consulté le 08 novembre 2026</ref>. Ata mpidina, bo kangaka ve yandi mpi bo basisaka ve makambu ya leta sambu na mambu yango.
== Luzingu ya kisika mosi ==
Bansangu ya bantu yonso me zaba ve mambu mingi ya luzingu na yandi ya kisika mosi. Yandi ke zingaka na [[Kolwezi]], na provense ya [[Lualaba]].
== Notes et références ==
{{Références}}
== Tala mpi ==
* [[Kolwezi]]
* [[Lualaba]]
* [[Fifi Masuka Saini]]
== Banzila ya nganda ==
{{Autres projets
| commons = Category:Jacques Masengo Kindele
| wikiquote =
}}
* {{fr}} [https://www.lualaba.gouv.cd/ Province du Lualaba] – Site officiel
[[Category:Bamfumu ya mbanza na Repubilika ya Kongo ya Dimokalasi]]
[[Category:Lubutuku na Repubilika ya Kongo ya Dimokalasi]]
[[Category:Ntu ya politiki ya Kongo (RDC)]]
[[Category:Kolwezi]]
[[Category:Lualaba]]
[[Category:Dibundu ya Katolika]]
[[Category:Nzo ya luyalu ya mbanza]]
swsacg4glp63ujzf7xq0szxrdqzdf86
Kalasi:Minsitiri ya Kongo (RDC)
14
7938
53380
2026-11-09T10:25:05Z
AdamLynnMcGill007
11872
#100WikiDaysChallengeRDC2026 " Création Catégorie "
53380
wikitext
text/x-wiki
== Minsitiri ya Kongo (RDC) ==
n4mhq9k5wbvg0bfefe79whvrouvo3ub
Kalasi:Minsitiri ya Piani ya Repubilika ya Kongo ya Dimokalasi
14
7939
53381
2026-11-09T10:25:20Z
AdamLynnMcGill007
11872
#100WikiDaysChallengeRDC2026 " Création Catégorie "
53381
wikitext
text/x-wiki
== Minsitiri ya Piani ya Repubilika ya Kongo ya Dimokalasi ==
dritr232v2diymohl13f98bo46xr81d
Kalasi:Minsitiri ya Nene ya Repubilika ya Kongo ya Dimokalasi
14
7940
53382
2026-11-09T10:25:36Z
AdamLynnMcGill007
11872
#100WikiDaysChallengeRDC2026 " Création Catégorie "
53382
wikitext
text/x-wiki
== Minsitiri ya Nene ya Repubilika ya Kongo ya Dimokalasi ==
nkigeqqsw8w1iu63g37ezp6kqhdhct3
Kalasi:Bankento ya ntete na politiki ya Afrika
14
7941
53383
2026-11-09T10:25:52Z
AdamLynnMcGill007
11872
#100WikiDaysChallengeRDC2026 " Création Catégorie "
53383
wikitext
text/x-wiki
== Bankento ya ntete na politiki ya Afrika ==
2over4uhih6vxlqszvvy6tlbss6dhyr
Kalasi:Balongi ya iniversite ya ofele ya Bruxelles
14
7942
53384
2026-11-09T10:26:08Z
AdamLynnMcGill007
11872
#100WikiDaysChallengeRDC2026 " Création Catégorie "
53384
wikitext
text/x-wiki
== Balongi ya iniversite ya ofele ya Bruxelles ==
dk3eyk2j7j7cbhfgv4jatd9cczokozw
Kalasi:Kubutuka na ngonda kumi na mosi ya mvu 1967
14
7943
53385
2026-11-09T10:26:29Z
AdamLynnMcGill007
11872
#100WikiDaysChallengeRDC2026 " Création Catégorie "
53385
wikitext
text/x-wiki
== Kubutuka na ngonda kumi na mosi ya mvu 1967 ==
a49axwoutyomdcxuwee791b92sh3d8d
Kalasi:Kubutuka na Repubilika ya Kongo ya Dimokalasi
14
7944
53386
2026-11-09T10:26:52Z
AdamLynnMcGill007
11872
#100WikiDaysChallengeRDC2026 " Création Catégorie "
53386
wikitext
text/x-wiki
== Kubutuka na Repubilika ya Kongo ya Dimokalasi ==
lrstkw1hk5o0vv3ownnd6o5u1kl56a9
Judith Suminwa Tuluka
0
7945
53387
2026-11-09T10:28:44Z
AdamLynnMcGill007
11872
#100WikiDaysChallengeRDC2026 " Création en Traduction Article | Judith Suminwa Tuluka "
53387
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Muntu ya Politiki ya Repubilika ya Kongo ya Dimokalasi
| nkumbu = <big>Judith Suminwa Tuluka</big>
| kifwanisu = Prime Minister of DRC Judith Suminwa Tuluka (2025) (cropped).jpg
| légende = ''Judith Suminwa Tuluka na mvula 2025.
| nkumbu_ya_kubutuka =
| kilumbu_ya_kubutuka = 1967-10-19
| kisika_ya_kubutuka = [[Kongo Central]], [[Repubilika ya Kongo ya Dimokalasi]]
| ekolo = [[Repubilika ya Kongo ya Dimokalasi|Mukongo]]
| parti_ya_politiki = [[Union pour la démocratie et le progrès social|UDPS-Tshisekedi]]
| kisalu1 = [[Premier ministre de la république démocratique du Congo|Minsitiri ya Nene ya Repubilika ya Kongo ya Dimokalasi]]
| banda1 = 12 juin 2024
| prezida1 = [[Félix Tshisekedi]]
| gouvernement1 = [[Gouvernement Suminwa|Suminwa]]
| muntu_ya_ntama1 = [[Jean-Michel Sama Lukonde]] | kisalu2 = Minsitiri ya Leta<br>[[Ministère du Plan (république démocratique du Congo)|Minsitiri ya Piani]]
| banda2 = 24 mars 2023
| tii2 = 12 juin 2024
| prezida2 = [[Félix Tshisekedi]]
| minsitiri_ya_nene2 = [[Jean-Michel Sama Lukonde]]
| gouvernement2 = [[Gouvernement Lukonde II|Lukonde {{II}}]]
| muntu_ya_ntama2 = [[Christian Mwando Nsimba]] <small>(na nzila ya bantu ya nkaka)</small>
| muntu_ya manima2 = [[Guylain Nyembo Mbwizya]]
| bakala = Roger Tuluka<ref>{{fr}} ; ''[https://congoguardian.com/2024/04/04/judith-suminwa-tuluka-voici-ses-origines-100-ne-kongo/ Judith Suminwa Tuluka : Voici ses origines 100% Ne Kongo]'', sur congoguardian.com, 04 avril 2024, consulté le 08 novembre 2026</ref>
| bana = Bana zole
| iniversite = ''Université libre de Bruxelles''
| diplome = Graduat na comptabilité, licence na sciences économiques appliquées, master na sciences du travail
| profesio = [[Muntu]] ya politiki<br />Muntu ya kisalu ya nkita
| dibundu =
| kisika_ya_kuzinga =
| embleme = Coat of arms of the Democratic Republic of the Congo (grey spear).svg
| liste = [[Liste des Premiers ministres de la république démocratique du Congo|Baministre ya Nene ya Kongo-Kinshasa]]
}}
'''Judith Suminwa Tuluka''', yina butukaka na 19 octobre ngonda ya kumi 1967, kele [[muntu]] ya leta ya [[Repubilika ya Kongo ya Dimokalasi|Kongo]], yina ke sala kisalu ya [[Repubilika ya Kongo ya Dimokalasi|Minsitiri ya Nene]] banda kilumbu ya 12 Ngonda ya sambanu 2024.
Na nima ya kusala bonso Minsitiri ya Piani na kati ya ''Gouvernement Lukonde II'', Prezida [[Félix Tshisekedi]] solaka yandi na kilumbu ya 1 ngonda ya iya 2024 sambu na kuyala [[Repubilika ya Kongo ya Dimokalasi|gouvernement ya RDC]]. Yandi kumaka nkento ya ntete na [[Repubilika ya Kongo ya Dimokalasi|disolo ya Repubilika ya Kongo ya Dimokalasi]] kusala kisalu yai<ref>{{fr}} ; ''[https://www.lebaobab.net/2024/04/01/judith-suminwa-tuluka-devient-la-premiere-femme-premiere-ministre-de-la-rdc/ Judith Suminwa Tuluka devient la première femme Première ministre de la RDC]'', sur lebaobab.net, 01 avril 2024, consulté le 08 novembre 2026</ref>.
== Luzingu ya yandi ==
=== Dibuta ===
Judith Suminwa Tuluka butukaka na 19
ngonda ya kumi 1967 na provense ya [[Kongo Central]]<ref name=":0">{{fr}} ; ''[https://www.mediapart.fr/journal/fil-dactualites/010424/rdc-judith-suminwa-tuluka-nommee-premiere-ministre-premiere-femme-ce-poste RDC: Judith Suminwa Tuluka nommée Première ministre, première femme à ce poste]'', sur Mediapart, 2024-04-01, consulté le 01 avril 2024</ref>. Yandi me kwelaka, mpi kele na bana zole: mwana-bakala (bamvula 23) mpi mwana-nkento (bamvula 19) na ntangu ya kusola yandi na kisalu ya Minsitiri ya Nene ya Repubilika ya Kongo ya Dimokalasi (ngonda ya iya 2024).
=== Malongi mpi kisalu ya yandi ===
Judith Suminwa kele na badiplome ya graduat na comptabilité ya École de promotion et de formation continue (EPFC) ya Bruxelles, licence na sciences économiques appliquées (na kisalu ya gestion financière) ya Facultés universitaires catholiques ya Mons, mpi master na sciences du travail (na ndonga ya kisalu na bansi yina ke yela) ya ''Université libre de Bruxelles'' ('''ULB''')<ref>{{fr}} ; ''[https://afriquemidi.com/judith-tuluka-suminwa/ Judith Tuluka Suminwa]'', sur afriquemidi.com, 01 avril 2024, consulté le 01 avril 2024</ref>.
Yandi salaka kisalu na secteur bancaire tekila kukota na ba agence ya ''Kimvuka ya Bansi ya Nsi-Nsi'', kiteso mosi na ''Programme des Nations unies pour le développement'' (PNUD), kisika yandi kumaka experte nationale na projet ya kusadisa bimvuka ya bantu na ndambu ya Est ya insi, yina bo ke bingaka STEP. Na nima, yandi salaka na cabinet ya [[Repubilika ya Kongo ya Dimokalasi|Ministère ya Budget]], tekila kukuma coordinatrice adjointe ya Conseil présidentiel de veille stratégique (CPVS)<ref>{{fr}} ; ''[https://icietailleurs-magazine.com/judith-tuluka-suminwa-etre-determinee-et-reconnaitre-ses-limites-pour-avancer/ Judith Tuluka Suminwa : Être déterminée et reconnaitre ses limites pour avancer]'', sur icietailleurs-magazine.com, Espérance Diana, 03 février 2022, consulté le 08 avril 2023, archive du 23 novembre 2025</ref>.
=== Kisalu ya politiki ===
* ''{{fr}} Article connexe : [https://fr.wikipedia.org/wiki/%C3%89lections_l%C3%A9gislatives_de_2023_en_r%C3%A9publique_d%C3%A9mocratique_du_Congo Élections législatives de 2023 en république démocratique du Congo]
==== Minsitiri ya Piani ====
[[image:JP rice donation to DRC 03.jpg|gauche|vignette|267x267px|''Judith Suminwa Tuluka na mvula 2023.]]
Judith Suminwa Tuluka solamaka na kisalu ya [[Repubilika ya Kongo ya Dimokalasi|Minsitiri ya Piani]] na kati ya [[Repubilika ya Kongo ya Dimokalasi|Gouvernement Lukonde II]], na kilumbu ya 24 Kutambula 2023<ref>{{fr}} ; ''[https://pourelle.info/qui-est-judith-tuluka-suminwa-la-nouvelle-ministre-detat-chargee-du-plan/ Qui est Judith TULUKA SUMINWA, la nouvelle ministre d’Etat chargée du Plan?]'', sur pourelle.info, Dave Ngonde, 28 mars 2023, consulté le 08 avril 2023</ref>{{,}}<ref>{{fr}} ; ''[https://actualite.cd/2023/03/27/rdc-sama-lukonde-ii-ce-quil-faut-savoir-de-judith-tuluka-suminwa-la-nouvelle-ministre RDC-Sama Lukonde II : ce qu'il faut savoir de Judith Tuluka Suminwa, la nouvelle ministre d’Etat en charge du Plan]'', sur actualite.cd, Prisca Lokale, 27 mars 2023, consulté le 08 avril 2023</ref>.
==== Minsitiri ya Nene ====
Na nima ya [[Jean-Michel Sama Lukonde Kyenge|Jean-Michel Sama Lukonde]] kutula kisalu na yandi na kilumbu ya 21 ngonda ya zole 2024<ref>{{fr}} ; ''[https://www.afrique-sur7.ci/rdc-judith-tuluka-suminwa-nommee-premiere-ministre RDC : Judith Tuluka Suminwa nommée Première ministre - Afrique sur 7]'', sur afrique-sur7.ci, 01 avril 2024, consulté le 02 avril 2024</ref>, Prezida ya Repubilika [[Félix Tshisekedi]] solaka Judith Suminwa Tuluka na kisalu ya [[Repubilika ya Kongo ya Dimokalasi|Minsitiri ya Nene]] na kilumbu ya 1 ngonda ya iya 2024}}, bamvula tatu na nima ya luyantiku ya ntangu na yandi ya zole ya kuyala<ref name=":0" />.
Yandi kumaka nkento ya ntete yina bo solaka na kisalu ya Minsitiri ya Nene ya [[Repubilika ya Kongo ya Dimokalasi]]<ref>{{fr}} ; ''[https://actualite.cd/2024/04/01/rdc-judith-suminwa-nommee-au-poste-de-premier-ministre RDC : Judith Suminwa Tuluka nommée au poste de Premier ministre]'', sur actualite.cd, 01 avril 2024, consulté le 01 avril 2024</ref>{{,}}<ref>{{fr}} ; ''[https://www.politico.cd/actualite/2024/04/01/rdc-judith-tuluka-suminwa-nommee-premier-ministre.html/159903/ RDC : Judith Tuluka Suminwa nommée Premier ministre]'', sur politico.cd, 01 avril 2024, consulté le 01 avril 2024</ref>{{,}}<ref>{{fr}} ; ''[https://zoom-eco.net/a-la-une/rdc-judith-tuluka-suminwa-nommee-premiere-ministre/ RDC : Judith Tuluka Suminwa nommée Première Ministre]'', sur zoom-eco.net, 01 avril 2024, consulté le 01 avril 2024</ref>{{,}}<ref>{{fr}} ; ''[https://www.rtbf.be/article/rdc-judith-suminwa-tuluka-nommee-premiere-ministre-11352720 RDC : Judith Suminwa Tuluka nommée Première ministre]'', sur rtbf.be, 01 avril 2024, consulté le 01 avril 2024</ref>. Yandi bandaka kisalu na yandi na ntangu yina insi vandaka kukutana ti mambu ya mpasi ya lutaninu, kiteso mosi na kubakama ya mvita na ''Kivu ya Nordi'', mingimingi na mvita ya kimvuka ya batomboki ya ''M23 (groupe armé)''(23)<ref name=":0" />.
[[Repubilika ya Kongo ya Dimokalasi|Gouvernement]] na yandi kele ti baministre {{Unité|54}}, kansi gouvernement ya muntu yina landaka yandi vandaka na baministre 57.
Bo pesaka gouvernement na yandi kiyeka na kilumbu ya 11 Ngonda ya sambanu 2024 na ''Assemblée nationale''<ref>{{fr}} ; ''[https://actualite.cd/2024/06/12/rdc-judith-suminwa-et-son-gouvernement-investis RDC: Judith Suminwa et son gouvernement investis]'', sur actualite.cd, 12 juin 2024, consulté le 12 juin 2024</ref>{{,}}<ref>{{fr}} ; ''[https://www.rfi.fr/fr/afrique/20240611-rdc-pour-l-investiture-du-gouvernement-la-premi%C3%A8re-ministre-met-l-accent-sur-l-emploi-et-la-s%C3%A9curit%C3%A9 RDC: pour l'investiture du gouvernement, la Première ministre met l'accent sur l'emploi et la sécurité]'', sur RFI, Patient Ligodi, Radio France internationale, 12 juin 2024</ref>.
== Bansangu mpi banzila ya kutala yo ==
{{Références}}
== Tala mpi ==
=== Banzila ya nganda ===
{{Autres projets|commons=Category:Judith Suminwa Tuluka|wikiquote=Judith Tuluka Suminwa}}
* ''{{fr}} ; [https://republique.cd/biographie/judith-tuluka-sumwina/ Luzingu ya yandi] na site ya Gouvernement ya [[Repubilika ya Kongo ya Dimokalasi]]
[[Category:Minsitiri ya Kongo (RDC)]]
[[Category:Minsitiri ya Piani ya Repubilika ya Kongo ya Dimokalasi]]
[[Category:Minsitiri ya Nene ya Repubilika ya Kongo ya Dimokalasi]]
[[Category:Bankento ya ntete na politiki ya Afrika]]
[[Category:Balongi ya iniversite ya ofele ya Bruxelles]]
[[Category:Kubutuka na ngonda kumi na mosi ya mvu 1967]]
[[Category:Kubutuka na Repubilika ya Kongo ya Dimokalasi]]
[[Category:Luyalu ya Suminwa]]
gp6j7etzfn3rpsqs1x9595p27ct6xvn
53388
53387
2026-11-09T10:31:58Z
AdamLynnMcGill007
11872
53388
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Muntu ya Politiki ya Repubilika ya Kongo ya Dimokalasi
| nkumbu = <big>Judith Suminwa Tuluka</big>
| kifwanisu = Prime Minister of DRC Judith Suminwa Tuluka (2025) (cropped).jpg
| légende = ''Judith Suminwa Tuluka na mvula 2025.
| nkumbu_ya_kubutuka =
| kilumbu_ya_kubutuka = 1967-10-19
| kisika_ya_kubutuka = [[Kongo Central]], [[Repubilika ya Kongo ya Dimokalasi]]
| ekolo = [[Repubilika ya Kongo ya Dimokalasi|Mukongo]]
| parti_ya_politiki = [[Union pour la démocratie et le progrès social|UDPS-Tshisekedi]]
| kisalu1 = [[Premier ministre de la république démocratique du Congo|Minsitiri ya Nene ya Repubilika ya Kongo ya Dimokalasi]]
| banda1 = 12 juin 2024
| prezida1 = [[Félix Tshisekedi]]
| gouvernement1 = [[Gouvernement Suminwa|Suminwa]]
| muntu_ya_ntama1 = [[Jean-Michel Sama Lukonde]] | kisalu2 = Minsitiri ya Leta<br>[[Ministère du Plan (république démocratique du Congo)|Minsitiri ya Piani]]
| banda2 = 24 mars 2023
| tii2 = 12 juin 2024
| prezida2 = [[Félix Tshisekedi]]
| minsitiri_ya_nene2 = [[Jean-Michel Sama Lukonde]]
| gouvernement2 = [[Gouvernement Lukonde II|Lukonde {{II}}]]
| muntu_ya_ntama2 = [[Christian Mwando Nsimba]] <small>(na nzila ya bantu ya nkaka)</small>
| muntu_ya manima2 = [[Guylain Nyembo Mbwizya]]
| bakala = Roger Tuluka<ref>{{fr}} ; ''[https://congoguardian.com/2024/04/04/judith-suminwa-tuluka-voici-ses-origines-100-ne-kongo/ Judith Suminwa Tuluka : Voici ses origines 100% Ne Kongo]'', sur congoguardian.com, 04 avril 2024, consulté le 08 novembre 2026</ref>
| bana = Bana zole
| iniversite = ''Université libre de Bruxelles''
| diplome = Graduat na comptabilité, licence na sciences économiques appliquées, master na sciences du travail
| profesio = [[Muntu]] ya politiki<br />Muntu ya kisalu ya nkita
| dibundu =
| kisika_ya_kuzinga =
| embleme = Coat of arms of the Democratic Republic of the Congo (grey spear).svg
| liste = [[Liste des Premiers ministres de la république démocratique du Congo|Baministre ya Nene ya Kongo-Kinshasa]]
}}
'''Judith Suminwa Tuluka''', yina butukaka na 19 octobre ngonda ya kumi 1967, kele [[muntu]] ya leta ya [[Repubilika ya Kongo ya Dimokalasi|Kongo]], yina ke sala kisalu ya [[Repubilika ya Kongo ya Dimokalasi|Minsitiri ya Nene]] banda kilumbu ya 12 Ngonda ya sambanu 2024.
Na nima ya kusala bonso Minsitiri ya Piani na kati ya ''Gouvernement Lukonde II'', Prezida [[Félix Tshisekedi]] solaka yandi na kilumbu ya 1 ngonda ya iya 2024 sambu na kuyala [[Repubilika ya Kongo ya Dimokalasi|gouvernement ya RDC]]. Yandi kumaka nkento ya ntete na [[Repubilika ya Kongo ya Dimokalasi|disolo ya Repubilika ya Kongo ya Dimokalasi]] kusala kisalu yai<ref>{{fr}} ; ''[https://www.lebaobab.net/2024/04/01/judith-suminwa-tuluka-devient-la-premiere-femme-premiere-ministre-de-la-rdc/ Judith Suminwa Tuluka devient la première femme Première ministre de la RDC]'', sur lebaobab.net, 01 avril 2024, consulté le 08 novembre 2026</ref>.
== Luzingu ya yandi ==
=== Dibuta ===
Judith Suminwa Tuluka butukaka na 19
ngonda ya kumi 1967 na provense ya [[Kongo Central]]<ref name=":0">{{fr}} ; ''[https://www.mediapart.fr/journal/fil-dactualites/010424/rdc-judith-suminwa-tuluka-nommee-premiere-ministre-premiere-femme-ce-poste RDC: Judith Suminwa Tuluka nommée Première ministre, première femme à ce poste]'', sur Mediapart, 2024-04-01, consulté le 01 avril 2024</ref>. Yandi me kwelaka, mpi kele na bana zole: mwana-bakala (bamvula 23) mpi mwana-nkento (bamvula 19) na ntangu ya kusola yandi na kisalu ya Minsitiri ya Nene ya Repubilika ya Kongo ya Dimokalasi (ngonda ya iya 2024).
=== Malongi mpi kisalu ya yandi ===
Judith Suminwa kele na badiplome ya graduat na comptabilité ya École de promotion et de formation continue (EPFC) ya Bruxelles, licence na sciences économiques appliquées (na kisalu ya gestion financière) ya Facultés universitaires catholiques ya Mons, mpi master na sciences du travail (na ndonga ya kisalu na bansi yina ke yela) ya ''Université libre de Bruxelles'' ('''ULB''')<ref>{{fr}} ; ''[https://afriquemidi.com/judith-tuluka-suminwa/ Judith Tuluka Suminwa]'', sur afriquemidi.com, 01 avril 2024, consulté le 01 avril 2024</ref>.
Yandi salaka kisalu na secteur bancaire tekila kukota na ba agence ya ''Kimvuka ya Bansi ya Nsi-Nsi'', kiteso mosi na ''Programme des Nations unies pour le développement'' (PNUD), kisika yandi kumaka experte nationale na projet ya kusadisa bimvuka ya bantu na ndambu ya Est ya insi, yina bo ke bingaka STEP. Na nima, yandi salaka na cabinet ya [[Repubilika ya Kongo ya Dimokalasi|Ministère ya Budget]], tekila kukuma coordinatrice adjointe ya Conseil présidentiel de veille stratégique (CPVS)<ref>{{fr}} ; ''[https://icietailleurs-magazine.com/judith-tuluka-suminwa-etre-determinee-et-reconnaitre-ses-limites-pour-avancer/ Judith Tuluka Suminwa : Être déterminée et reconnaitre ses limites pour avancer]'', sur icietailleurs-magazine.com, Espérance Diana, 03 février 2022, consulté le 08 avril 2023, archive du 23 novembre 2025</ref>.
=== Kisalu ya politiki ===
* ''{{fr}} Article connexe : [https://fr.wikipedia.org/wiki/%C3%89lections_l%C3%A9gislatives_de_2023_en_r%C3%A9publique_d%C3%A9mocratique_du_Congo Élections législatives de 2023 en république démocratique du Congo]
==== Minsitiri ya Piani ====
[[image:JP rice donation to DRC 03.jpg|gauche|vignette|267x267px|''Judith Suminwa Tuluka na mvula 2023.]]
Judith Suminwa Tuluka solamaka na kisalu ya [[Repubilika ya Kongo ya Dimokalasi|Minsitiri ya Piani]] na kati ya [[Repubilika ya Kongo ya Dimokalasi|Gouvernement Lukonde II]], na kilumbu ya 24 Kutambula 2023<ref>{{fr}} ; ''[https://pourelle.info/qui-est-judith-tuluka-suminwa-la-nouvelle-ministre-detat-chargee-du-plan/ Qui est Judith TULUKA SUMINWA, la nouvelle ministre d’Etat chargée du Plan?]'', sur pourelle.info, Dave Ngonde, 28 mars 2023, consulté le 08 avril 2023</ref>{{,}}<ref>{{fr}} ; ''[https://actualite.cd/2023/03/27/rdc-sama-lukonde-ii-ce-quil-faut-savoir-de-judith-tuluka-suminwa-la-nouvelle-ministre RDC-Sama Lukonde II : ce qu'il faut savoir de Judith Tuluka Suminwa, la nouvelle ministre d’Etat en charge du Plan]'', sur actualite.cd, Prisca Lokale, 27 mars 2023, consulté le 08 avril 2023</ref>.
==== Minsitiri ya Nene ====
Na nima ya [[Jean-Michel Sama Lukonde Kyenge|Jean-Michel Sama Lukonde]] kutula kisalu na yandi na kilumbu ya 21 ngonda ya zole 2024<ref>{{fr}} ; ''[https://www.afrique-sur7.ci/rdc-judith-tuluka-suminwa-nommee-premiere-ministre RDC : Judith Tuluka Suminwa nommée Première ministre - Afrique sur 7]'', sur afrique-sur7.ci, 01 avril 2024, consulté le 02 avril 2024</ref>, Prezida ya Repubilika [[Félix Tshisekedi]] solaka Judith Suminwa Tuluka na kisalu ya [[Repubilika ya Kongo ya Dimokalasi|Minsitiri ya Nene]] na kilumbu ya 1 ngonda ya iya 2024}}, bamvula tatu na nima ya luyantiku ya ntangu na yandi ya zole ya kuyala<ref name=":0" />.
Yandi kumaka nkento ya ntete yina bo solaka na kisalu ya Minsitiri ya Nene ya [[Repubilika ya Kongo ya Dimokalasi]]<ref>{{fr}} ; ''[https://actualite.cd/2024/04/01/rdc-judith-suminwa-nommee-au-poste-de-premier-ministre RDC : Judith Suminwa Tuluka nommée au poste de Premier ministre]'', sur actualite.cd, 01 avril 2024, consulté le 01 avril 2024</ref>{{,}}<ref>{{fr}} ; ''[https://www.politico.cd/actualite/2024/04/01/rdc-judith-tuluka-suminwa-nommee-premier-ministre.html/159903/ RDC : Judith Tuluka Suminwa nommée Premier ministre]'', sur politico.cd, 01 avril 2024, consulté le 01 avril 2024</ref>{{,}}<ref>{{fr}} ; ''[https://zoom-eco.net/a-la-une/rdc-judith-tuluka-suminwa-nommee-premiere-ministre/ RDC : Judith Tuluka Suminwa nommée Première Ministre]'', sur zoom-eco.net, 01 avril 2024, consulté le 01 avril 2024</ref>{{,}}<ref>{{fr}} ; ''[https://www.rtbf.be/article/rdc-judith-suminwa-tuluka-nommee-premiere-ministre-11352720 RDC : Judith Suminwa Tuluka nommée Première ministre]'', sur rtbf.be, 01 avril 2024, consulté le 01 avril 2024</ref>. Yandi bandaka kisalu na yandi na ntangu yina insi vandaka kukutana ti mambu ya mpasi ya lutaninu, kiteso mosi na kubakama ya mvita na ''Kivu ya Nordi'', mingimingi na mvita ya kimvuka ya batomboki ya ''M23 (groupe armé)''(23)<ref name=":0" />.
[[Repubilika ya Kongo ya Dimokalasi|Gouvernement]] na yandi kele ti baministre {{Unité|54}}, kansi gouvernement ya muntu yina landaka yandi vandaka na baministre 57.
Bo pesaka gouvernement na yandi kiyeka na kilumbu ya 11 Ngonda ya sambanu 2024 na ''Assemblée nationale''<ref>{{fr}} ; ''[https://actualite.cd/2024/06/12/rdc-judith-suminwa-et-son-gouvernement-investis RDC: Judith Suminwa et son gouvernement investis]'', sur actualite.cd, 12 juin 2024, consulté le 12 juin 2024</ref>{{,}}<ref>{{fr}} ; ''[https://www.rfi.fr/fr/afrique/20240611-rdc-pour-l-investiture-du-gouvernement-la-premi%C3%A8re-ministre-met-l-accent-sur-l-emploi-et-la-s%C3%A9curit%C3%A9 RDC: pour l'investiture du gouvernement, la Première ministre met l'accent sur l'emploi et la sécurité]'', sur RFI, Patient Ligodi, Radio France internationale, 12 juin 2024</ref>.
== Bansangu mpi banzila ya kutala yo ==
{{Références}}
== Tala mpi ==
=== Banzila ya nganda ===
{{Autres projets|commons=Category:Judith Suminwa Tuluka|wikiquote=Judith Tuluka Suminwa}}
* ''{{fr}} ; [https://republique.cd/biographie/judith-tuluka-sumwina/ Luzingu ya yandi] na site ya Gouvernement ya [[Repubilika ya Kongo ya Dimokalasi]]
{{Ndâmbu}}
[[Category:Minsitiri ya Kongo (RDC)]]
[[Category:Minsitiri ya Piani ya Repubilika ya Kongo ya Dimokalasi]]
[[Category:Minsitiri ya Nene ya Repubilika ya Kongo ya Dimokalasi]]
[[Category:Bankento ya ntete na politiki ya Afrika]]
[[Category:Balongi ya iniversite ya ofele ya Bruxelles]]
[[Category:Kubutuka na ngonda kumi na mosi ya mvu 1967]]
[[Category:Kubutuka na Repubilika ya Kongo ya Dimokalasi]]
[[Category:Luyalu ya Suminwa]]
dey0czwmjaw3fiinf2pl1cyxlodhc5o
Carine Kanku
0
7946
53389
2026-11-09T11:28:11Z
OtikolenoiL
11601
Created by translating the page "[[:fr:Special:Redirect/revision/241175837|Carine Kanku]]"
53389
wikitext
text/x-wiki
'''Carine Kanku Nkenga''' kele psychologue ya kisalu [[Repubilika ya Kôngo Demokratiki|ya Congo]], muntu ya ke pesaka bandongisila na mambu ya nkento ti bakala mpi muntu ya ke salaka kisalu ya kupesa maboko na banswa ya bankento mpi na kukota na bo na luzingu ya politiki na [[Repubilika ya Kôngo Demokratiki|République Démocratique du Congo]]. Yandi me zabana mingi na ku twadisa bisalu ya Dynamique Nationale des Candidats des Femmes (DYNAFEC), kisalu yina me bongisama samu na ku kumisa ngolo ngolo ya ba nkento na bana ya ba nketo yina ke zola kuzwa bisika ya kimfumu ya politiki. Yandi kele mpe ntuadisi ya ba manaka mingi ya kusadisa ba mfumu ya bisalu mpe ya kulonga bakento mutindu ya kutwadisa bisalu.
Biografi
Malongi mpi Nzila ya Kisalu
Yandi kele muntu ya Kananga, na kizunga ya bubu yayi ya Kasai-Central, Carine Kanku Nkenga kele na diplome ya psychologie ya kisalu na Université ya Kinshasa.
Yandi yantikaka kisalu na yandi ya kisalu ya kutwadisa bisalu ya bantu. Yandi salaka na bimvuka ya yinza ya muvimba mpe ya lusadusu ya bantu, na kati na yau Minganga ya Kukonda Bandilu, Mission ya Stabilisation ya Organisation des Nations Unies na République Démocratique du Congo (MONUSCO), Sauve les enfants, mpe UNOPS, na kintuadi na Union Européenne.
Ba nsangu yayi ya kisalu pesaka yandi nzila ya kutunga mayele na yina metala ntuadisi ya bisalu ya bantu, mutindu mosi ya babakala na bankento, kubongisa ba manaka na ba projets na ntuadisi, na lusadusu ya kimvuka. Yandi ke salaka mpe kisalu ya ntuadisi ya mambu ya nketo na bakala mpe ntuadisi ya ntungulu ya muntu yandi mosi.
Kudipesa na Banswa ya Bankento
Carine Kanku me kudipesa na kupesa maboko na ba nswa ya bankento mpe kumonisa bau na bimvuka ya leta mpe na bimvuka yina ke bakaka ba nzengolo. Kisalu na yandi ke tala mingi na kusadila mvingu ya bantu, nzila ya bakento na bisalu ya politiki na ya mbongo, na kunwanisa ba mambu ya luzingu na ba inzo ya bisalu yina ke kangaka bau nzila ya kukota na mambu.
Yandi ke basikaka mbala na mbala na bimwangi-nsangu ya Congo sambu na kupesa bangindu na yandi na mambu ya me tala kukota ya bankento na mambu ya politiki, bansoba ya mambu ya kupona, mpi luyalu.
Réseau ya insi ya bankento yina ke zola kukuma bamfumu (DYNAFEC)
Carine Kanku kele ntuadisi ya insi ya mvimba ya kimvuka ya ba nkento yina ke zola kukuma ba mfumu ya insi, yina me zabana na zina ya DYNAFEC.
Nsadulu yayi kele na lukanu ya kuzaba, kulonga, mpe kupesa maboko na bakento yina ke zola kukwenda na ntuala mpe kubaka bisika ya kiyeka na mambu ya politiki. Na kati ya bisalu na yandi, DYNAFEC ke bongisaka ba lukutakanu ya formasio, ba lukutakanu ya kuzabisa bantu, na ba manaka ya kutunga ngolo na ba nkento yina ke zola kukuma ba mfumu ya insi na bana ya bankento ya fioti yina ke zola kuyala.
Na ngonda ya iya ya mvu 2023, Carine Kanku tubaka na disolo mosi ti Actualite.cd nde kimvuka yina me zaba bantu kiteso ya 700 yina lenda baka kisalu na baprovense nsambwadi ya bo ke sadilaka sambu na kusala bansosa. Yandi me zabisa mpi ba manaka ya kulonga yina bo me yidika sambu na kukumisa ngolo mutindu bo ke vukana na bansola na baprovense 26 ya insi.
DYNAFEC kele na lukanu, mingi mingi, ya kupesa nzila na bakento na kukota na bimvuka ya kuponama mpe kupesa kikesa na bimvuka ya politiki na kutula mbongo mingi na kubongisa mpe kupesa nzila na bakento yina ke zola kukuma ba mfumu ya insi.
Ba initiative ya ba mfumu ya bisalu mpe ya kimvuka
Na lweka ya mvingu ya bantu na yina me tala ba nswa ya bakento, Carine Kanku me banda bisalu mingi me tala mambu ya bisalu, ntuadisi, mpe kutunga kimvuka.
Yandi me sala mingi kimvuka ya Energia Business, yina me monisama mutindu incubateur samu na kusadisa bakento na baleke ya bakento yina kele ba mfumu ya bisalu to ba mfumu ya bisalu. Kimvuka yayi kele na lukanu ya kupesa maboko na kusoba bangindu ya mpa na bisalu ya mbongo.
Yau kele mpe ngolo ya kunata kimvuka ya Bosangani, kimvuka ya ba nlongi ya ba nketo ya baleke mpe bakento yina ke kotaka na mambu ya société civile mpe luzingu ya politiki. Nsadulu yayi ke sosa kutunga kimfumu ya bakento, luyalu, na kupesa maboko na kimvuka.
Mikumba ya kimvuka
Carine Kanku ke sala mpe kisalu ya ntuadisi ya ntete ya kimvuka ya bakento ya exception ya Congo (FDEC), kimvuka yina ke vukisaka bakento ya bisalu ya mutindu na mutindu mpe ke salaka samu na kutombula kimfumu ya bakento.
Na kiyeka yayi, yandi ke kotaka na bisalu ya kuzaba mayele ya bankento ya Congo mpe kupesa maboko na bisalu na bau na yina me tala ntungulu ya mbongo mpe ya luzingu ya insi.
Kumonana na Meso ya Bantu mpi Bisika
Carine Kanku ke basikaka mbala na mbala na ba nzila ya kupanza nsangu sambu na kutubila mambu ya ke tadila luzingu ya politiki ti ya kimvuka na Republique Démocratique du Congo.
Na ngonda ya nana 2021, na manima ya kukangama ya ministre ya ntama ya mavimpi Eteni Longondo na kati ya bansosa na yina me tala mutindu ya kusadila mbongo yina ba pesaka samu na kupesa mvutu na COVID-19, yandi lombaka luzitu na kimpwanza ya luyalu mpe kuyindula ti muntu me sala kima ve.
Na ngonda ya tatu ya mvula 2022, yandi me tuba mambu ya kubongisa mambu ya kupona mpe mfunu ya kupesa ngolo na ba nzila ya kupesa maboko na kimonisi ya bakento na ba inzo ya bisalu.
Na ngonda ya iya ya mvu 2023, yandi tubilaka mpi mambu ya ke tadila kuyela mpi kukota na mambu ya politiki.
rxbf8hjb1judy187wxz25c58gk2a9ma
53390
53389
2026-11-09T11:29:29Z
OtikolenoiL
11601
53390
wikitext
text/x-wiki
'''Carine Kanku Nkenga''' kele psychologue ya kisalu [[Repubilika ya Kôngo Demokratiki|ya Congo]], muntu ya ke pesaka bandongisila na mambu ya nkento ti bakala mpi muntu ya ke salaka kisalu ya kupesa maboko na banswa ya bankento mpi na kukota na bo na luzingu ya politiki na [[Repubilika ya Kôngo Demokratiki|République Démocratique du Congo]]. Yandi me zabana mingi na ku twadisa bisalu ya Dynamique Nationale des Candidats des Femmes (DYNAFEC), kisalu yina me bongisama samu na ku kumisa ngolo ngolo ya ba nkento na bana ya ba nketo yina ke zola kuzwa bisika ya kimfumu ya politiki. Yandi kele mpe ntuadisi ya ba manaka mingi ya kusadisa ba mfumu ya bisalu mpe ya kulonga bakento mutindu ya kutwadisa bisalu.
== Biografi ==
=== Malongi mpi Nzila ya Kisalu ===
Yandi kele muntu ya Kananga, na kizunga ya bubu yayi ya Kasai-Central, Carine Kanku Nkenga kele na diplome ya psychologie ya kisalu na Université ya Kinshasa.
Yandi yantikaka kisalu na yandi ya kisalu ya kutwadisa bisalu ya bantu. Yandi salaka na bimvuka ya yinza ya muvimba mpe ya lusadusu ya bantu, na kati na yau Minganga ya Kukonda Bandilu, Mission ya Stabilisation ya Organisation des Nations Unies na République Démocratique du Congo (MONUSCO), Sauve les enfants, mpe UNOPS, na kintuadi na Union Européenne.
Ba nsangu yayi ya kisalu pesaka yandi nzila ya kutunga mayele na yina metala ntuadisi ya bisalu ya bantu, mutindu mosi ya babakala na bankento, kubongisa ba manaka na ba projets na ntuadisi, na lusadusu ya kimvuka. Yandi ke salaka mpe kisalu ya ntuadisi ya mambu ya nketo na bakala mpe ntuadisi ya ntungulu ya muntu yandi mosi.
=== Kudipesa na Banswa ya Bankento ===
Carine Kanku me kudipesa na kupesa maboko na ba nswa ya bankento mpe kumonisa bau na bimvuka ya leta mpe na bimvuka yina ke bakaka ba nzengolo. Kisalu na yandi ke tala mingi na kusadila mvingu ya bantu, nzila ya bakento na bisalu ya politiki na ya mbongo, na kunwanisa ba mambu ya luzingu na ba inzo ya bisalu yina ke kangaka bau nzila ya kukota na mambu.
Yandi ke basikaka mbala na mbala na bimwangi-nsangu ya Congo sambu na kupesa bangindu na yandi na mambu ya me tala kukota ya bankento na mambu ya politiki, bansoba ya mambu ya kupona, mpi luyalu.
=== Réseau ya insi ya bankento yina ke zola kukuma bamfumu (DYNAFEC) ===
Carine Kanku kele ntuadisi ya insi ya mvimba ya kimvuka ya ba nkento yina ke zola kukuma ba mfumu ya insi, yina me zabana na zina ya DYNAFEC.
Nsadulu yayi kele na lukanu ya kuzaba, kulonga, mpe kupesa maboko na bakento yina ke zola kukwenda na ntuala mpe kubaka bisika ya kiyeka na mambu ya politiki. Na kati ya bisalu na yandi, DYNAFEC ke bongisaka ba lukutakanu ya formasio, ba lukutakanu ya kuzabisa bantu, na ba manaka ya kutunga ngolo na ba nkento yina ke zola kukuma ba mfumu ya insi na bana ya bankento ya fioti yina ke zola kuyala.
Na ngonda ya iya ya mvu 2023, Carine Kanku tubaka na disolo mosi ti Actualite.cd nde kimvuka yina me zaba bantu kiteso ya 700 yina lenda baka kisalu na baprovense nsambwadi ya bo ke sadilaka sambu na kusala bansosa. Yandi me zabisa mpi ba manaka ya kulonga yina bo me yidika sambu na kukumisa ngolo mutindu bo ke vukana na bansola na baprovense 26 ya insi.
DYNAFEC kele na lukanu, mingi mingi, ya kupesa nzila na bakento na kukota na bimvuka ya kuponama mpe kupesa kikesa na bimvuka ya politiki na kutula mbongo mingi na kubongisa mpe kupesa nzila na bakento yina ke zola kukuma ba mfumu ya insi.
== Ba initiative ya ba mfumu ya bisalu mpe ya kimvuka ==
Na lweka ya mvingu ya bantu na yina me tala ba nswa ya bakento, Carine Kanku me banda bisalu mingi me tala mambu ya bisalu, ntuadisi, mpe kutunga kimvuka.
Yandi me sala mingi kimvuka ya Energia Business, yina me monisama mutindu incubateur samu na kusadisa bakento na baleke ya bakento yina kele ba mfumu ya bisalu to ba mfumu ya bisalu. Kimvuka yayi kele na lukanu ya kupesa maboko na kusoba bangindu ya mpa na bisalu ya mbongo.
Yau kele mpe ngolo ya kunata kimvuka ya Bosangani, kimvuka ya ba nlongi ya ba nketo ya baleke mpe bakento yina ke kotaka na mambu ya société civile mpe luzingu ya politiki. Nsadulu yayi ke sosa kutunga kimfumu ya bakento, luyalu, na kupesa maboko na kimvuka.
== Mikumba ya kimvuka ==
Carine Kanku ke sala mpe kisalu ya ntuadisi ya ntete ya kimvuka ya bakento ya exception ya Congo (FDEC), kimvuka yina ke vukisaka bakento ya bisalu ya mutindu na mutindu mpe ke salaka samu na kutombula kimfumu ya bakento.
Na kiyeka yayi, yandi ke kotaka na bisalu ya kuzaba mayele ya bankento ya Congo mpe kupesa maboko na bisalu na bau na yina me tala ntungulu ya mbongo mpe ya luzingu ya insi.
== Kumonana na Meso ya Bantu mpi Bisika ==
Carine Kanku ke basikaka mbala na mbala na ba nzila ya kupanza nsangu sambu na kutubila mambu ya ke tadila luzingu ya politiki ti ya kimvuka na Republique Démocratique du Congo.
Na ngonda ya nana 2021, na manima ya kukangama ya ministre ya ntama ya mavimpi Eteni Longondo na kati ya bansosa na yina me tala mutindu ya kusadila mbongo yina ba pesaka samu na kupesa mvutu na COVID-19, yandi lombaka luzitu na kimpwanza ya luyalu mpe kuyindula ti muntu me sala kima ve.
Na ngonda ya tatu ya mvula 2022, yandi me tuba mambu ya kubongisa mambu ya kupona mpe mfunu ya kupesa ngolo na ba nzila ya kupesa maboko na kimonisi ya bakento na ba inzo ya bisalu.
Na ngonda ya iya ya mvu 2023, yandi tubilaka mpi mambu ya ke tadila kuyela mpi kukota na mambu ya politiki.
57zmtws8vtxpm6obm8vuc1wudbaqu9y
Template:Infobox Mbanza ya RDC
10
7947
53391
2026-11-09T11:36:14Z
AdamLynnMcGill007
11872
#100WikiDaysChallengeRDC2026 " Création Template Infobox : Infobox Mbanza ya RDC "
53391
wikitext
text/x-wiki
{| class="infobox vcard" style="width:300px; float:right; clear:right; margin:0 0 1em 1em; font-size:90%;"
|+ class="fn org" style="font-size:125%; text-align:center; background:#dce8f2;" | {{{kombo|{{PAGENAME}}}}}
|-
! colspan="2" style="text-align:center; background:#eaeaea;" | {{{blason|}}}
|-
| colspan="2" style="text-align:center; font-style:italic;" | {{{ndimbola_blason|}}}
|-
! colspan="2" style="text-align:center; background:#eaeaea;" | {{{elilingi|}}}
|-
| colspan="2" style="text-align:center; font-style:italic;" | {{{ndimbola|}}}
|-
! colspan="2" style="background:#dce8f2;" | Bansangu ya mbanza
|-
! Etuka
| {{{etuka|}}}
|-
! Komine
| {{{komine|}}}
|-
! Mokonzi
| {{{mokonzi|}}}
|-
! colspan="2" style="background:#dce8f2;" | Bantu
|-
! Motango ya bantu
| {{{motango|}}}
|-
! Mvula
| {{{mobu|}}}
|-
! Bonene (km²)
| {{{bonene|}}}
|-
! Bosanda (m)
| {{{altitude|}}}
|-
! colspan="2" style="background:#dce8f2;" | Kisika
|-
! Latitude
| {{{latitude|}}}
|-
! Longitude
| {{{longitude|}}}
|-
| colspan="2" style="text-align:center;" |
{{#if:{{{latitude|}}}|[https://www.openstreetmap.org/?mlat={{{latitude}}}&mlon={{{longitude}}} M onisa kisika na karte]}}
|-
! Minoko ya bantu
| {{{minoko|}}}
|-
! Lokota ya Leta
| {{{lokota|}}}
|-
! colspan="2" style="background:#dce8f2; text-align:center;" | Karte ya kisika
|-
| colspan="2" style="text-align:center;" | {{{karte|}}}
|-
| colspan="2" style="text-align:center; font-style:italic;" | {{{legende_karte|}}}
|-
! colspan="2" style="background:#eaeaea; text-align:center;" | Emblème
|-
| colspan="2" style="text-align:center; vertical-align:middle; padding:10px;" |
<div style="display:flex; justify-content:center; align-items:center;">
{{{embleme|}}}
</div>
|-
| colspan="2" style="text-align:center; font-style:italic;" | {{{ndimbola_embleme|}}}
|-
| colspan="2" style="text-align:center; font-size:95%;" |
{{#if:{{{prononciation|}}}|<span title="Prononciation phonétique">/{{{prononciation}}}/</span>}}
{{#if:{{{son|}}}|[[File:{{{son}}}|12px|link=]]}}
|}
fb6kpgspfx0evubsxvkxpp9028dplb9