Wikipedia
kiwiki
https://ki.wikipedia.org/wiki/Main_Page
MediaWiki 1.48.0-wmf.1
first-letter
Media
Special
Talk
User
User talk
Wikipedia
Wikipedia talk
File
File talk
MediaWiki
MediaWiki talk
Template
Template talk
Help
Help talk
Category
Category talk
TimedText
TimedText talk
Module
Module talk
Event
Event talk
Bururi wa Rũraya
0
3277
24607
20762
2026-10-30T14:08:08Z
Sinatrasona
5365
/* */
24607
wikitext
text/x-wiki
Kĩbururi gĩa Rũraya(Gĩgithi: "Nithi Nitambe") nĩ mũthegea wa indo na [[Mũndũ|andũ]] arĩa me hatari ka Rũraya.[[File:EuropeLocation.svg|frameless|right]]
{{Bũrũri wa Rũraya}}
43zwko33zr2f2ha166g210wjzjdjcef
24608
24607
2026-10-30T14:08:59Z
Sinatrasona
5365
/* */
24608
wikitext
text/x-wiki
'''Kĩbururi gĩa Rũraya('''Gĩgithi: "'''''Nithi Nitambe'''''") nĩ mũthegea wa indo na [[Mũndũ|andũ]] arĩa me hatari ka Rũraya.[[File:EuropeLocation.svg|frameless|right]]
{{Bũrũri wa Rũraya}}
cmsx003e6u5ezjnkkoa9rdhmmxuhw34
24609
24608
2026-10-30T14:14:52Z
Sinatrasona
5365
/* */
24609
wikitext
text/x-wiki
'''Kĩbururi gĩa Rũraya([[Rũthiomi|Gĩgithi]]''': "'''''Nithi Nitambe'''''") nĩ mũthegea wa indo na [[Mũndũ|andũ]] arĩa me hatari ka Rũraya.[[File:EuropeLocation.svg|frameless|right]]
{{Bũrũri wa Rũraya}}
lfzhpx9bva8xmbqrp33cuu656453kp4
Mbuenya (Igooti)
0
5953
24603
21513
2026-10-30T12:17:19Z
Sinatrasona
5365
/* */
24603
wikitext
text/x-wiki
[[File:Microcosm_of_London_Plate_058_-_Old_Bailey_edited.jpg|thumb|Ciira thĩinĩ wa Old Bailey ya London ta ũrĩa ĩcoretwo nĩ Thomas Rowlandson na Augustus Pugin nĩ ũndũ wa Microcosm of London (1808-11) ]]
[[File:Grand_Hall_de_Justice_de_Palais_de_La_Paix_à_La_Haye_Pays-Bas.jpg|thumb|Igooti rĩa Thayũ rĩa Thĩ YotheIgooti rĩa Kĩhooto rĩa Thĩ Yothe]]
'''Mbuenya kana igooti''' nĩ mũndũ o wothe kana thambo, kaingĩ ta thambo ya [[Thirikari (ndamathia)|ndamathia]], na kĩna ũhoti wa gũtuithania ngucanio cia kĩhooto gatagatĩ ka [[Mũndũ|andũ]] kana [[Njũgũmũ (Kĩama)|ciama]] kana mabũrũri na kũruta wĩra wa ũtuanĩri wa kĩhooto maũndũ-inĩ ma kĩhooto, wĩki naĩ, na ũgaacĩri kũringana na watho. Andũ othe nĩ marĩ na ũhoti wa kũrũgamia macira mao mbere ya mbuenya. O ũndũ ũmwe na ũcio, arĩa mathitagagwo nĩ ũndũ wa wĩhia nĩ marĩ na kĩhooto kĩa kwĩgitĩra mbuenya-inĩ.[https://nation.africa/kenya/blogs-opinion/blogs/how-to-help-courts-to-beat-challenges-4215306]
== Acirithania amwe ==
• [[Mũcirithania Mwĩhaki wa Njũgũna]][[File:Riigikohus.jpg|thumb|Nyũmba ya Kĩhooto Kĩnene kĩa Estonia thĩinĩ wa Tartu]]
[[File:Supreme_Administrative_Court_of_Finland_20180915_125125.jpg|thumb|Kĩhũngĩro kĩa mbuenya ya Kĩhooto kĩa Ũnene kĩa FinlandIgooti rĩa Ũnene rĩa Ũtungata rĩa Finland]]
== Ndereti cia TV cia Mbuenya ==
'''<u>KENYA</u>'''
* [[Vioja Mahakamani]]
<big>'''<u>KĩMABũRũRI</u>'''</big>{{div col}}
* ''[[Caso Cerrado]]''
* ''[[Eye for an Eye (2003 TV series)|Eye for an Eye]]''
* ''[[Judge Alex]]''
* ''[[Judge Joe Brown]]''
* ''[[Judge Judy]]''
* ''[[Judge Mathis]]''
* ''[[Judge Rinder]]''
* ''[[Paternity Court]]''
* ''[[The People's Court]]''
{{div col end}}
gpvszgexjl0zqhv38mzergkej8pkhkn
Ndũgũ
0
6450
24611
24158
2026-10-31T10:18:33Z
Sinatrasona
5365
/* Ũhũthĩri wa mũingĩ */
24611
wikitext
text/x-wiki
== Ũhũthĩri wa mũingĩ ==
* Ũrata wa [[Bũrũri|Mabũrũri]], ũthuthuria wa gũkuruhania kwa [[ũteti]], [[maragima]], na watho thĩinĩ wa thĩ yothe. Ta [[Ndũgũ ya Central African Rebulic na DRC Congo]] na [[Ndũgũ ya Ahĩndĩ na Cicero (Seychelles)]]
* Ũrata wa [[mũndũ]] na ũngĩ, ngwatanĩro, [[wendo]], kana ũmenyo gatagatĩ ka andũ erĩ ona kana aingĩ. Ta: [[Ndũgũ ya Ndaundi na Njonathani]] na [[:sw:Kitabu_cha_Ruthu|Ndũgũ ya Ruthu na Naũmi]]
* Ũtungata wa andũ othe, kũmenyithia mũingũ [[ũhoro]]. Ta [[Cũamburina]]
ldnxu083a1k76xkexuqapbixcstaobj
Mũcirithania Mwĩhaki wa Njũgũna
0
7585
24604
2026-10-30T12:31:34Z
Sinatrasona
5365
Created page with "'''Lady Justice Lucy Mwihaki Njuguna''' (ũrĩa ũmenyaguo mũno mabuku-inĩ ma watho ta '''LM Njuguna, J.''') nĩ mũcirithania wa bũrũri wa [[Kenya]], ũrĩa rĩu ũtungataga thĩinĩ wa '''Igoti rĩa Maciria ma Njoki rĩa Kenya (Court of Appeal)'''. == Ũtũũro wake na Gĩthomo == Mũgambi Lucy Mwihaki Njuguna athomeire watho thĩinĩ wa '''Mũratĩna wa [[Nairobi]] (University of Nairobi)''', kũrĩa aiyũkirie [[Barandicũ]] ya Bachelor of Laws (LLB) na thut..."
24604
wikitext
text/x-wiki
'''Lady Justice Lucy Mwihaki Njuguna''' (ũrĩa ũmenyaguo mũno mabuku-inĩ ma watho ta '''LM Njuguna, J.''') nĩ mũcirithania wa bũrũri wa [[Kenya]], ũrĩa rĩu ũtungataga thĩinĩ wa '''Igoti rĩa Maciria ma Njoki rĩa Kenya (Court of Appeal)'''.
== Ũtũũro wake na Gĩthomo ==
Mũgambi Lucy Mwihaki Njuguna athomeire watho thĩinĩ wa '''Mũratĩna wa [[Nairobi]] (University of Nairobi)''', kũrĩa aiyũkirie [[Barandicũ]] ya Bachelor of Laws (LLB) na thutha ũchio akĩgĩa na Master of Laws (LLM). Ningĩ nĩ arĩ na diporoma ya ititũto rĩa watho rĩa '''Kenya School of Law'''. Nĩ eetĩkĩririo kũ rũũgama ta [[Mũihwa (wakiri)|Mũihwa]] na [[Mũĩga (hakiri)|Mũĩga]] wa watho (Advocate) Igoto-inĩ Rĩnene rĩa Kenya mwaka wa 1993.
== Wĩra wake wa Ũcirithania ==
Mbere ya gũtuĩka mũcirithania wa Igoti, Mwĩhaki Njũgũna nĩ aatũũrire wĩra-inĩ wa kĩũmemerekia gĩake kĩa watho na kũheana bata wa kĩwatho kwa ihinda rĩa makĩria ma mĩaka mĩrongo ĩĩrĩ.
* '''Gũtuĩka Mũcirithania wa Igoti Rĩnene (2015):''' Nĩ aatuirwo wa Igoto Rĩnene rĩa Kenya nĩ Mũtĩrũkia [[Uhuru kĩnyatta|Uhuru wa Kĩnyata]] tarĩki ya mweri wa Gatano (May) 5, 2015.
* '''Igoti rĩa Mirimani na Embu:''' Wĩra-inĩ wake wa mbere, nĩ aatungatire gĩcunjĩ-inĩ kĩa macira ma kĩbũrũri (Civil Division) kũu Mirimani . Thutha ũchio, nĩ aatuire Mũgambi Mũrũgamĩrĩri wa Igoto Rĩnene rĩa '''Embu'''. Rungu rwa ũtongoria wake, Igoto rĩa Embu nĩ rĩo rĩatongoririe mabũrũri-inĩ ma Kenya ta Igoto rĩrĩa rĩatũgĩtwo mũno nĩ ũndũ wa kũniina macira mĩaka ya 2022–2023 na 2023–2024.
* '''Gĩcunjĩ kĩa Macira ma''' '''Ũungumania Corruption):''' Nĩ aatũgĩtwo gũtuĩka Mũgambi Mũrũgamĩrĩri wa gĩcunjĩ kĩa High Court kĩrĩa kĩroraga cira cia mbeca cia bũrũri iria kũĩ nĩ rĩiya na gũcokia indo cia bũrũri iria kũĩ nĩ aingĩ.
* '''Igoto rĩa Maciria ma Igũrũ (Court of Appeal - 2026):''' Thutha wa kũhorũo nĩ kamĩtĩ ya ũtuanĩri (Judicial Service Commission - JSC), nĩ aatongoririo na akĩĩhĩta ta Mũgambi wa Court of Appeal mweri wa Kĩnjiarĩ mwaka wa 2026.
== Matua ma Cira na Kĩgũũta gĩake ==
A rĩ ta mũgambi wa Igoti Rĩnene (''J.''), matua make ma cira maingĩ matũũrĩte makĩĩrora ũ rũmĩrĩru wa watho wa biacara, kĩhooto, na ũrũgamĩrĩri mwega wa mbeca cia bũrũri. Nĩ oĩkaine mũno nĩ ũndũ wa kũmenyerera ihinda rĩa Igoto na kũniina cira iria itĩĩmĩte rĩĩgi, kũndũ kũrĩa guothe aatungatire.
----
muers60nof3zpyzmzhfs6fnw8y6fvet
24605
24604
2026-10-30T12:33:00Z
Sinatrasona
5365
/* Wĩra wake wa Ũcirithania */
24605
wikitext
text/x-wiki
'''Lady Justice Lucy Mwihaki Njuguna''' (ũrĩa ũmenyaguo mũno mabuku-inĩ ma watho ta '''LM Njuguna, J.''') nĩ mũcirithania wa bũrũri wa [[Kenya]], ũrĩa rĩu ũtungataga thĩinĩ wa '''Igoti rĩa Maciria ma Njoki rĩa Kenya (Court of Appeal)'''.
== Ũtũũro wake na Gĩthomo ==
Mũgambi Lucy Mwihaki Njuguna athomeire watho thĩinĩ wa '''Mũratĩna wa [[Nairobi]] (University of Nairobi)''', kũrĩa aiyũkirie [[Barandicũ]] ya Bachelor of Laws (LLB) na thutha ũchio akĩgĩa na Master of Laws (LLM). Ningĩ nĩ arĩ na diporoma ya ititũto rĩa watho rĩa '''Kenya School of Law'''. Nĩ eetĩkĩririo kũ rũũgama ta [[Mũihwa (wakiri)|Mũihwa]] na [[Mũĩga (hakiri)|Mũĩga]] wa watho (Advocate) Igoto-inĩ Rĩnene rĩa Kenya mwaka wa 1993.
== Wĩra wake wa Ũcirithania ==
Mbere ya gũtuĩka mũcirithania wa Igoti, Mwĩhaki Njũgũna nĩ aatũũrire wĩra-inĩ wa kĩũmemerekia gĩake kĩa watho na kũheana bata wa kĩwatho kwa ihinda rĩa makĩria ma mĩaka mĩrongo ĩĩrĩ.
* '''Gũtuĩka Mũcirithania wa Igoti Rĩnene (2015):''' Nĩ aatuirwo wa Igoto Rĩnene rĩa Kenya nĩ Mũtĩrũkia [[Uhuru kĩnyatta|Uhuru wa Kĩnyata]] tarĩki ya mweri wa Gatano (May) 5, 2015.
* '''Igoti rĩa Mirimani na Embu:''' Wĩra-inĩ wake wa mbere, nĩ aatungatire gĩcunjĩ-inĩ kĩa macira ma kĩbũrũri (Civil Division) kũu Mirimani . Thutha ũchio, nĩ aatuire Mũgambi Mũrũgamĩrĩri wa Igoto Rĩnene rĩa '''Embu'''. Rungu rwa ũtongoria wake, Igoto rĩa Embu nĩ rĩo rĩatongoririe mabũrũri-inĩ ma Kenya ta Igoto rĩrĩa rĩatũgĩtwo mũno nĩ ũndũ wa kũniina macira mĩaka ya 2022–2023 na 2023–2024.
* '''Gĩcunjĩ kĩa Macira ma''' '''Ũungumania Corruption):''' Nĩ aatũgĩtwo gũtuĩka Mũgambi Mũrũgamĩrĩri wa gĩcunjĩ kĩa High Court kĩrĩa kĩroraga cira cia mbeca cia bũrũri iria kũĩ nĩ rĩiya na gũcokia indo cia bũrũri iria kũĩ nĩ aingĩ.
* '''Igoto rĩa Maciria ma Igũrũ (Court of Appeal - 2026):''' Thutha wa hamũrwo nĩ booĩ ya ũtuanĩri (Judicial Service Commission - JSC), nĩ aatongoririo na akĩĩhĩta ta Mũgambi wa Court of Appeal mweri wa Kĩnjiarĩ mwaka wa 2026.
== Matua ma Cira na Kĩgũũta gĩake ==
A rĩ ta mũgambi wa Igoti Rĩnene (''J.''), matua make ma cira maingĩ matũũrĩte makĩĩrora ũ rũmĩrĩru wa watho wa biacara, kĩhooto, na ũrũgamĩrĩri mwega wa mbeca cia bũrũri. Nĩ oĩkaine mũno nĩ ũndũ wa kũmenyerera ihinda rĩa Igoto na kũniina cira iria itĩĩmĩte rĩĩgi, kũndũ kũrĩa guothe aatungatire.
----
i1sc15bsai40z3s17pxw6ex7mv8rz5t
24606
24605
2026-10-30T12:38:24Z
Sinatrasona
5365
/* Matua ma Cira na Kĩgũũta gĩake */
24606
wikitext
text/x-wiki
'''Lady Justice Lucy Mwihaki Njuguna''' (ũrĩa ũmenyaguo mũno mabuku-inĩ ma watho ta '''LM Njuguna, J.''') nĩ mũcirithania wa bũrũri wa [[Kenya]], ũrĩa rĩu ũtungataga thĩinĩ wa '''Igoti rĩa Maciria ma Njoki rĩa Kenya (Court of Appeal)'''.
== Ũtũũro wake na Gĩthomo ==
Mũgambi Lucy Mwihaki Njuguna athomeire watho thĩinĩ wa '''Mũratĩna wa [[Nairobi]] (University of Nairobi)''', kũrĩa aiyũkirie [[Barandicũ]] ya Bachelor of Laws (LLB) na thutha ũchio akĩgĩa na Master of Laws (LLM). Ningĩ nĩ arĩ na diporoma ya ititũto rĩa watho rĩa '''Kenya School of Law'''. Nĩ eetĩkĩririo kũ rũũgama ta [[Mũihwa (wakiri)|Mũihwa]] na [[Mũĩga (hakiri)|Mũĩga]] wa watho (Advocate) Igoto-inĩ Rĩnene rĩa Kenya mwaka wa 1993.
== Wĩra wake wa Ũcirithania ==
Mbere ya gũtuĩka mũcirithania wa Igoti, Mwĩhaki Njũgũna nĩ aatũũrire wĩra-inĩ wa kĩũmemerekia gĩake kĩa watho na kũheana bata wa kĩwatho kwa ihinda rĩa makĩria ma mĩaka mĩrongo ĩĩrĩ.
* '''Gũtuĩka Mũcirithania wa Igoti Rĩnene (2015):''' Nĩ aatuirwo wa Igoto Rĩnene rĩa Kenya nĩ Mũtĩrũkia [[Uhuru kĩnyatta|Uhuru wa Kĩnyata]] tarĩki ya mweri wa Gatano (May) 5, 2015.
* '''Igoti rĩa Mirimani na Embu:''' Wĩra-inĩ wake wa mbere, nĩ aatungatire gĩcunjĩ-inĩ kĩa macira ma kĩbũrũri (Civil Division) kũu Mirimani . Thutha ũchio, nĩ aatuire Mũgambi Mũrũgamĩrĩri wa Igoto Rĩnene rĩa '''Embu'''. Rungu rwa ũtongoria wake, Igoto rĩa Embu nĩ rĩo rĩatongoririe mabũrũri-inĩ ma Kenya ta Igoto rĩrĩa rĩatũgĩtwo mũno nĩ ũndũ wa kũniina macira mĩaka ya 2022–2023 na 2023–2024.
* '''Gĩcunjĩ kĩa Macira ma''' '''Ũungumania Corruption):''' Nĩ aatũgĩtwo gũtuĩka Mũgambi Mũrũgamĩrĩri wa gĩcunjĩ kĩa High Court kĩrĩa kĩroraga cira cia mbeca cia bũrũri iria kũĩ nĩ rĩiya na gũcokia indo cia bũrũri iria kũĩ nĩ aingĩ.
* '''Igoto rĩa Maciria ma Igũrũ (Court of Appeal - 2026):''' Thutha wa hamũrwo nĩ booĩ ya ũtuanĩri (Judicial Service Commission - JSC), nĩ aatongoririo na akĩĩhĩta ta Mũgambi wa Court of Appeal mweri wa Kĩnjiarĩ mwaka wa 2026.
== Matua ma Cira na Kĩgũũta gĩake ==
A rĩ ta mũgambi wa Igoti Rĩnene (''J.''), matua make ma cira maingĩ matũũrĩte makĩĩrora ũ rũmĩrĩru wa watho wa biacara, kĩhooto, na ũrũgamĩrĩri mwega wa mbeca cia bũrũri. Nĩ oĩkaine mũno nĩ ũndũ wa kũmenyerera ihinda rĩa Igoto na kũniina cira iria itĩĩmĩte rĩĩgi, kũndũ kũrĩa guothe aatungatire.
Nĩatuanĩirĩ ciira wa mũgũnda wa '''Patrick Kariũki Mũrindi''' thegi ya '''Cairaci''' '''Ngeranwa'''
----
7qmnmzgu7xfhx21dvetw3pv9frq0jg7
Ndũgũ ya Ndaundi na Njonathani
0
7586
24610
2026-10-31T09:19:20Z
Sinatrasona
5365
Created by translating the opening section from the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1377691461|David and Jonathan]]"
24610
wikitext
text/x-wiki
[[File:073A.David_and_Jonathan.jpg|right|thumb|340x340px|"David na Jonathan", ĩmwe ya [[Ũkengurwone|ngerekano]] iria Gustave Doré aahũthagĩra gũtaũra La Grande Bible de Tours]]
Kũringana na Ibuku rĩa Camueri rĩa Bibilia ya Kĩhibirania, Ndaundi na Njonathani mũ marĩ igweta thĩinĩ wa Ũthamaki wa Isiraeli, na nĩ maahingĩranirie [[Muuma|kĩrĩkanĩro]], makĩĩhĩta.
Njonathani aarĩ mũrũ wa '''Caũrũ''', mũthamaki wa Isiraeli, wa mũhĩrĩga wa Mbenjamini, nake Ndaudi aarĩ mũrũ wa Njece wa Mbethiremu wa mũhĩrĩga wa Njunda na mũng'ethanĩri wa thũmbĩ ya ũnene. Ndaundi nĩatuĩkire mũthamaki. Kĩrĩkanĩro kĩrĩa eerĩ maakoretwo makĩgĩa nĩ gĩatũmire Ndaundi, thutha wa [[gĩkuũ]] gĩa Njonathani, gũikaria Mebibocethi, mũrũ wa Jonathani metha-inĩ yake ya ũthamaki handũ ha kũniina rũciaro rwa mũthamaki ũrĩa warĩ .aũrũ
r19rf8g3t3h3sm3t9xvvku7vzox2a9h
Ũgũrũki
0
7587
24612
2026-10-31T11:33:44Z
Sinatrasona
5365
Created by translating the opening section from the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1376671262|Insanity]]"
24612
wikitext
text/x-wiki
[[File:The_Rake's_Progress_8.jpg|thumb|300x300px|''A Rake's Progress'', rĩrĩa rĩarĩ na andũ a keeherinĩ [[Mwamũ|Mwamũ-inĩ]] wa ''Bedlam'', [[Ũkengurwone|rĩcoretwo]] nĩ ''William Hogarth'']]
'''Ũgũrũki''', '''ũrimũ''', '''maiyũra''' kana '''[[mbũgũigũ]]''' nĩ mĩtugo ĩrehagwo nĩ mĩthaiga mĩurugunyanie na mĩagararie ya [[mbũgĩ]] kana mĩtugo. Ũgũrũki no wonekere ta kwaga mĩgiro ĩrĩa mĩyũkie nĩ andũ arũngarũ na kaingĩ mũgomere no akorwo e ũgwati kũrĩ we mwene kana harĩ andũ arĩa angĩ.
tdng3qsr8ui8qs2u1e00o8tirv9u0jb