Wikipedia kiwiki https://ki.wikipedia.org/wiki/Main_Page MediaWiki 1.48.0-wmf.1 first-letter Media Special Talk User User talk Wikipedia Wikipedia talk File File talk MediaWiki MediaWiki talk Template Template talk Help Help talk Category Category talk TimedText TimedText talk Module Module talk Event Event talk Kĩmong'o 0 7053 24636 23784 2026-11-02T15:14:35Z ~2026-58310-29 10841 24636 wikitext text/x-wiki [[File:Motorcycle-Hearse.jpg|thumb|Kamong'o ka nduthi]] [[File:Cadillac_DTS_hearse_by_Superior.jpg|right|thumb|Kĩmong'o kĩa Cadillac DTS]] '''Kĩmong'o''' nĩ [[ngari]] nene ĩrĩ na [[gĩbokeru]] gĩtuure gũkũũa kĩĩmba kĩa [[mũndũ]] gũũtwara [[mathiko]] kana macakaya. sqygtfot8dl85cwmq6up1y3tnj13q0y Ũũrathimo 0 7605 24637 2026-11-02T16:36:40Z Sinatrasona 5365 Created by translating the opening section from the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1378478636|Malapropism]]" 24637 wikitext text/x-wiki '''Ũũrathimo''' kana '''ũragai''' nĩ ũhũthĩri [[Ihĩtia|mwogomu]] wa [[kiugo]] kana [[uuge]], hihi nĩ kũrigwo, [[Ũhinga wa Monjore|ũhĩnga]]<nowiki/>kana na njĩra ya [[Mũthekania|itherũ]]. Ngerekano ĩmwe nĩ "[[Iniũrũ rĩa mũndũ|iniũrũ]] rĩarema, '''mũkonyo''' nĩ ũhuhagia" kuuma mũmerekia wa [[Iganda cia ũharũkia|Kayũ fm]], Mwangi wa Mĩtĩ. Akahũthĩra "'''''mũkonyo'''''" handũ ha "[[Nda|'''nda''']]" na [[Gĩtuati|itanya]] rĩa gũthekania. (nguruneti) 47in6i6g2ryflj8ra0cihlg7mh8gf1r Mũguanũgũ (kĩruma) 0 7606 24638 2026-11-02T17:53:49Z Sinatrasona 5365 Created by translating the opening section from the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1381175077|Aloe vera]]" 24638 wikitext text/x-wiki '''Mũgũanũgũ''' kana '''kĩruma''' ([[Kĩratini|Kĩratini: Aloe]] vera /ˈæloʊ (i) ˈvɛrə, - ˈvɪər-/) nĩ mĩthemba wa [[mĩmera]] ya mũhihano ya rũciaro rwa Kĩratini wa Aloe. Nĩ ĩthegeete mũno [[thĩ]].<ref name="cabi" /> Kĩmĩra kĩa mũguanũgũ no kĩhũthodeke ngerene-inĩ cia [[Rũathia|ngothi]] gũthondeka maguta ma gũcina mwĩrĩ, indo cia gũthondeka [[Njuĩrĩ|njũĩrĩ]], ona mĩthaigainĩ ya [[ũrigitani]]. 1plu6qzf396x61ijyrlb5dkp9791dic Kwĩrica 0 7607 24639 2026-11-02T19:38:57Z Sinatrasona 5365 Created by translating the opening section from the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1380710634|Vergangenheitsbewältigung]]" 24639 wikitext text/x-wiki [[File:Memorial_to_the_Murdered_Jews_of_Europe_Berlin_DSC_0800.jpg|thumb|250x250px|Kĩririkano gĩa Ayahudi arĩa mooragĩtwo [[Bururi wa Rũraya]], Berlin, [[Njĩrĩmani]]]] '''Kwĩrica''' ([[Bururi wa Rũraya|Gatarũ na Rũraya:]]'''Vergangenheibewaltigung''' {{Efn|A [[German compound|compound noun]] of {{lang |de |die [[wikt:Vergangenheit#German|Vergangenheit]]}}, {{gloss |the past}}, and {{lang |de |[[wikt:Bewältigung#German|Bewältigung]]}}, {{gloss |the overcoming of problems}}, often used in psychological contexts for coming to terms with repressed and incriminating mental injuries and guilt.}} : [fɛɐ̯ˈɡaŋənhaɪtsbəˌvɛltɪɡʊŋ], "ũrũa wa kũhootana na maũndũ ma tene" kana " wĩra wa kwĩiguana na maũndũ ma hĩtũku") nĩ rĩtwa rĩna [[nongorio]] ya mĩĩkinyanĩro ya kũaragania na [[Thiirĩ|kũrĩha]] mahĩtia ma [[Wĩki Naĩ|wiki naĩ]] wa tene. Kuuma mũthia wa karine ya 20, ũrutani ũyũ nĩ ũrutĩte itemi inene harĩ gũthuthuria mabuku megie Njĩrĩmania ũrutani wa gĩthũngũtnjĩrĩmaniha wa mwaka wa 1945 ũratũma mũno ha [[ũndũire]] wa kĩama kĩa [[Ũagararu|Nazi]] . fibo5jk6d5y7o06ix5dtbyh9weyse6u Hell let Loose 0 7608 24640 2026-11-02T21:41:41Z Sinatrasona 5365 Created by translating the opening section from the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1377711023|Hell Let Loose]]" 24640 wikitext text/x-wiki '''Hell Let Loose''' (''ndamathia gũtuthũka'') nĩ mũthako wa ngumbacũ wa [[Mũcinga|ndathano]] warekiruo 2021 nĩ gatũndũ ka Expression Games na Cover 6 Studios, na ũkĩonjorithio nĩ Team17. Athaki nĩ marũaga mbaara-inĩ cia gĩcagi gĩa ithũĩro, Rũgongo rwa [[Abĩrika]] na Rũgongo iturwa rĩa Mbaara ya Kerĩ ya Thĩ marĩ karũngũ ka [[Ngerewani|mbũtũ]] cia ita. (nguruneti) aj8oshwug0mrhhkok2f8d61eda5y9v2 Kĩnarĩanda (mĩkunga ĩtatũ) 0 7609 24641 2026-11-03T00:14:26Z Sinatrasona 5365 Created by translating the opening section from the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1379331296|Triangle]]" 24641 wikitext text/x-wiki [[File:Triangle_illustration.svg|thumb|Kĩnarĩanda, kĩngʼaurĩ kĩna ngunga ithatũ (ngʼongo) na mĩhari ĩtatũ (ndera) ]] Kĩnarĩanda kana nguga uthatũ nĩ rĩara rĩkĩrĩ na mĩena ĩtatũ ĩgathĩkani mathĩka matatũ. Nĩ ĩmwe wa ciũga iria cia mũthingi thoome-inĩ ya [[mathabu]] na nĩ kĩrwara kĩrĩa kĩrĩ mĩhari mĩnini biũ kĩtarĩ rũng'uru kana gĩcengũko. fzedt0puomkg2tx8tmoex0nurf6ycj3 Kĩenengetia 0 7610 24642 2026-11-03T00:46:54Z Sinatrasona 5365 Created by translating the opening section from the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1378050170|Intersection]]" 24642 wikitext text/x-wiki [[File:Venn0001.svg|thumb|220x220px|Kĩenengetia (gĩtune) kĩa kanda igĩrĩ (njerũ na ndune na itoka njirũ) kũatĩrĩna kĩruru na mĩhaka ya ndundu) nĩ kũatĩrĩraga kĩũga kĩa mũkurunga. ]] [[File:Circle-line_intersection.svg|right|thumb|Mũthiũrũrũ (mũirũ) ũnengetagia mũharũ (rwa rangi wa mũkarakũ) maita meerĩ (ica ndune). O ho, thaani (ngoikoni) nĩ ĩnengetagia mũhari o maica-inĩ mau meerĩ matune. ]] [[File:Example_of_a_non_pairwise_disjoint_family_of_sets.svg|thumb|220x220px|Kĩenengetia kĩa D na E kĩonanĩtio na rangi wa kĩmũhuu. Cienengetio cia A na gĩa B, C, D, kana E nĩ gĩcengũ kaimana.]] Thoome-inĩ ya [[mathabu]], '''kĩenengetia''' kwa indo igĩrĩ kana nyingĩ nĩ kĩndũ kĩngĩ kĩrĩ na indo ciothe iria irĩ thĩinĩ wa indo ciothe o rĩmwe. 0bo8fu6pajzs8aaqo3w0mgwgha2etwt Greer, South Carolina 0 7611 24643 2026-11-03T05:08:48Z Sinatrasona 5365 Created by translating the opening section from the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1383258022|Greer, South Carolina]]" 24643 wikitext text/x-wiki '''''Greer''''' nĩ [[Ngata (ũteti)|itũũra]] matiema-inĩ ma [[Mũthurubarĩ|mĩthurubarĩ]] ya ''Greenville'' na ''Spartanburg'' ''County'', ''Carolina'' ya Mũhuro, [[Amerika]], Gayana ya Rũgongo. Mũingĩ wa bũrũri ũyũ warĩ 35,308 [[Taribani (ũtari)|ũtari]] mwaka wa 2020 na nĩ ũrathagwo kũembembera ta 50,007 mwaka wa 2025, na nĩ guo itũũra rĩa kenda na inene mũno bũrũriinĩ wa ''Carolina'' ya Mũhuro. [[[https://cityofgreer.org Kanyĩra kũrika rũrenda rwa itũũra rĩa ''greer'']]] jhu1sa1u1e3bwr5kuvg2imjgjof96vo Ndũgũ ya Acambainjani na Ũhĩndĩ 0 7612 24644 2026-11-03T09:44:03Z Sinatrasona 5365 Created by translating the opening section from the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1383341110|Azerbaijan–India relations]]" 24644 wikitext text/x-wiki '''Ndũgũ ya [[Azerbaijan|Athambainjani]] na [[India|Ũhĩndĩ]]''' nĩ ũrata wa mabũrũri maya meerĩ. Ũgendi nĩ wĩkĩrĩiro mũno thegi ya [[Mũndũ|andũ]] a mabũrũri maya meerĩ o ho Ũhĩndĩ ũkanyua [[irũri]] rĩa Athambinjaini na njĩra nene, ĩgĩtanaha aruna ao na [[Thoronjo (gĩkono)|thoronjo]], [[Mĩrema (Mbago)|mboga]] na [[Ũrigitani|mĩthaiga ya ũrigiti]]. [[File:Ilham_Aliyev_and_Abhay_Kumar.jpg|thumb|'''İlham Əliyev''' na '''अभय कुमार''' ]] izh1kocv7vlxa1dxw9c18w2atuh1xhd Mũrimũ wa Kĩmeta 0 7613 24645 2026-11-03T11:44:41Z Sinatrasona 5365 Created by translating the opening section from the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1380660119|Anthrax]]" 24645 wikitext text/x-wiki '''Kĩmeta''' nĩ [[Ndwari (Mĩrimũ)|ndwari]] ĩrĩa ĩcũngagĩrĩragio nĩ [[bacteria]] ya mbũkio ya [[Kĩratini]] ''Bacillus anthracis'' kana ''Bacillus cereus'' biovar ''anthracis''. Gwatanio nĩ hũthũ na njĩra ya kũhutia [[Rũathia|ngothi]], kũhuhia kana wĩiyũkia wa [[Thaho ya biba|mara]]. Mũrimũ ũyũ wambagia kũroroa matiema-inĩ ma [[thikũ]] ĩmwe na [[Mweri|mĩeri]] ĩrĩ thutha wa ndwari kũgoma. Ngothi ĩkoragwo na wĩimbo wĩna kĩronda kĩrĩa gĩcokaga gĩgatwĩka [[therenja]] ĩtarĩ [[ruuo]] ngunĩke na [[Kĩũndĩcĩ|mũrũndĩci]] mũirũ. <ref name="CDC2014Sym" /> Njĩra ya kũhuhia ĩkoragwo na mathĩna hamwe na kũhiũha mwĩrĩ, ruo rwa [[Mũtwe (kĩongo)|kĩongo]], na gũkundokĩrwo nĩ rĩera. <ref name="CDC2014Sym" /> Kũhara mũno (na no ũkoragwo na [[thakame]]), ruo rwa [[nda]], kũrũngũrĩrwo na gũtahĩka.<ref name="CDC2014Sym" /> Kũringana na [[Kĩceboi|rũhonge]] rwa ''[[Amerika|U.S]]. [[Centers for Disease Control and Prevention]],'' njururanio ĩithĩranu ya [[Ũrigitani|kĩrigiti]] ya mbere ya kĩmeta''(anthrax)'' ya tanahirwo nĩ [[Mũrigitani|ago]] ''Maret'' mwaka wa 1752 na ''Fournier'' mwaka wa1769.<ref name=":11">{{Cite journal|last1=Mikesell|first1=P.|last2=Ivins|first2=B. E.|last3=Ristroph|first3=J. D.|last4=Vodkin|first4=M. H.|last5=Dreier|first5=T. M.|last6=Leppla|first6=S. H.|date=1983|title=Plasmids, Pasteur, and anthrax|url=https://www.researchgate.net/publication/237280309|journal=ASM News|volume=49|issue=7}}</ref> [[Ngoingũa (Thayathi)|Mũkoingũa]] wa [[Njĩrĩmani]] [[Kĩrĩra kĩa ndwari ndehe nĩ tũkũngũ|''Robert Koch'']] nĩwe warĩ wa mbere [[Bururi wa Rũraya|Rũraya]] kũmenya ''Bacillus anthracis'' ta bacteria ĩrĩa ĩrehaga mũrimũ wa kĩmeta.<ref name=":11" /> == Matwĩka == • Ciĩimba cia [[Nyamű|nguũ]] [[Cũamburina|gũtũngwo]] hũgũrũinĩ cia [[Rũũĩ]] rwa Icaca, Rũnyanjara-inĩ rũmwe bũrũri wa [[Njamaa ya Afrika ya Irathĩro|Kũngũ]]. [https://eastleighvoice.co.ke/regional/135907/anthrax-kills-50-hippos-in-congos-virunga-national-park?amp=1 (nguruneti)] 350y3le29eyyo6yjnnvcqhu728tzvdv