Wikipedia
kiwiki
https://ki.wikipedia.org/wiki/Main_Page
MediaWiki 1.48.0-wmf.3
first-letter
Media
Special
Talk
User
User talk
Wikipedia
Wikipedia talk
File
File talk
MediaWiki
MediaWiki talk
Template
Template talk
Help
Help talk
Category
Category talk
TimedText
TimedText talk
Module
Module talk
Event
Event talk
Gĩbebero (bendera)
0
7394
24692
24328
2026-11-10T11:02:46Z
Sinatrasona
5365
Sinatrasona moved page [[Gĩcorobe (bendera)]] to [[Gĩbebero (bendera)]]
24328
wikitext
text/x-wiki
[[File:Kikuyu Flag (Mountain of Brightness).svg|thumb|Gĩcoeobe gĩa [[Agĩkũyũ]]]]
'''Gĩcorobe ('''kana '''<nowiki/>'bendera'''' kuuma '''[[Gĩthweri|Gĩthweri)]]''' nĩ gĩtamĩ kĩa ngora kĩna marangi maamũre na maatĩrĩre kaingĩ ĩbĩrũragio kuuma [[mũcobe]] kana [[Gĩthweri|mũringoti]].
k3zd6db8cm70edfgctawhxpb7kiymoh
24694
24692
2026-11-10T11:04:49Z
Sinatrasona
5365
/* */
24694
wikitext
text/x-wiki
[[File:Kikuyu Flag (Mountain of Brightness).svg|thumb|Gĩbebero gĩa [[Agĩkũyũ]]]]
'''Gĩbebero, gĩcorobe ('''kana '''<nowiki/>'bendera'''' kuuma '''[[Gĩthweri|Gĩthweri)]]''' nĩ gĩtamĩ kĩa ngora kĩna marangi maamũre na maatĩrĩre kaingĩ ĩbĩrũragio kuuma [[mũcobe]] kana [[Gĩthweri|mũringoti]].
lby3ekxtir2yoznahi8kx3w88taqjpx
Mũkono
0
7621
24685
24655
2026-11-10T02:33:03Z
Sinatrasona
5365
/* */
24685
wikitext
text/x-wiki
'''Mũkono''' {[[Ngeretha|Kĩngeretha:]]Turmeric ({{IPAc-en|ˈ|t|ɜːr|m|ər|ɪ|k|,_|ˈ|tj|uː|-}}), kana '''''Curcuma longa''''' ({{IPAc-en|ˈ|k|ɜːr|k|j|ʊ|m|ə|_|ˈ|l|ɒ|ŋ|ɡ|ə}}), [[Madagascar|Kĩmarangacĩ]]: '''rongoca'''} nĩ [[mĩmera]] ya mĩhĩrĩga ya [[Mũrwagatho (tangawithi)|Tangawithi]] ya mbarĩ ya Kĩratini ya Zingiberaceae. Nĩ mĩmera yaa kuuma bũrũri wa India na Asia ya Mũhuro ya Irathĩro, na nĩ ũbataraga ũrugarĩ wa °C 20 nginya 30 na mbura nene ya mwaka nĩguo ĩgaacĩre. Mĩmera ĩgethageo o [[mwaka]] nĩ ũndũ wa [[Ngothe (Rhizome)|makothe]] mao, imwe nĩ cia mĩngũrwa na [[Ũthuuni|ũthuuna]] ihanda rĩa mwaka ũyũ ũngĩ, na imwe nĩ cia [[Irio|kũrĩa]] kana [[Thĩrĩga|gũthĩrĩga]].
Mĩmera ĩno no ĩhũthĩrũo ĩrĩ munye, no kaingĩ nĩ etherũkagio [[Maaĩ|maaĩ-inĩ]] na ĩkaniario, na thutha ũcio ĩkathĩo ĩgatwĩka mũtutu wa ngoikoni ũrĩa ũhũthĩkaga ta [[bukubuku]] na [[Thĩrĩga ya Irio|thĩrĩga-irio]] ĩ ngumo kũrĩa kwingĩ bũrũri-inĩ wa Asia, makĩria harĩ irio cia ''curry'' (curry powder). Gĩtutu kĩa gakono nĩ kĩrũrũ, kĩrĩ na mũtararĩko wa mũrurumo wa mũnũgũ na mũtarĩko wa mũtarĩki wa thĩ.
O na gũtuĩka nĩ ĩhũthĩrĩtwo mũno mĩthaiga-inĩ ya ''Ayurveda'', gũtirĩ [[Ũiira|ũira]] wa [[Ũrigitani|kĩng'ethanĩro]] wa kũonania na kinyi atĩ kũhũthĩra gakono kana ''curcumin'', nĩ kũrutaga wĩra kũnina [[Ndwari (Mĩrimũ)|mũrimũ]] ona [[kĩhuti]].
[[File:Curcuma_longa_-_Köhler–s_Medizinal-Pflanzen-199.jpg|thumb|Mĩonere ya mũmera wa mũkono ''Curcuma longa'']]
2kvi9hvmakbqof91t6dlpdbp6sxcwqi
Itang'ĩro rĩa mahuria-inĩ rĩa irigithathi (CBD)
0
7638
24679
2026-11-09T12:09:40Z
Sinatrasona
5365
Created by translating the opening section from the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1384132001|Central business district]]"
24679
wikitext
text/x-wiki
[[File:West_side_of_Manhattan_from_Hudson_Commons_(95103p).jpg|thumb|300x300px|''Midtown Manhattan'' nĩ itang'ĩro rĩa mahuria-inĩ rĩa irigithathi rĩa ''[[New York City]]'' na nĩ ĩkũĩkĩtwo gũkorwo kĩhũngĩro kĩa biacara kĩnene mũno thĩinĩ wa '''[[thĩ]]'''.]]
'''Itang'ĩro rĩa mahuria-inĩ rĩa irigithathi''' ([[Ngeretha|Kĩngeretha :]]'''CBD central business district''') nĩ gĩcigo kĩa wonjoria na [[Mahuria-inĩ (biacara)|biacara]] gĩa itũũra. Nĩ ĩrĩ na ciĩga cia wonjoria na [[Katoho (Dawati)|wabici]], na matũũra manene maingĩ nĩ mataũragwo ta maitang'ĩro ma [[Mbunjumbura|wabura]]. Kaingĩ Itang'ĩro rĩa mahuria-inĩ rĩa irigithathi nĩ ĩkoragwo na ũingĩ wa [[barabara]], ng'aratua indo nyingĩ cia ũthii, o ho nĩ kũrĩ na ũingĩ wa mburungo na mawĩra ma mwanya gũkĩra icigo ingĩ cia itũũra.
Thĩinĩ wa [[Chicago]], [[Mbira|Chicago Loop]] nĩ kĩhingo kĩa kerĩ kĩnene mũno kĩa biacara thĩinĩ wa [[Amerika]].
j9hfs2399iu7efla9qzo5uro6yiir9w
Gatũndũ (kambuni)
0
7639
24680
2026-11-09T12:29:07Z
Sinatrasona
5365
Created by translating the opening section from the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1380483941|Company]]"
24680
wikitext
text/x-wiki
[[File:Nokia_office_building_in_Hervanta_Tampere_1.jpg|thumb|[[Mwako]] ya wabici ya ''Nokia Corporation'' ĩrĩa ĩrĩ ''Hervanta, Tampere, Finland'']]
rujleluray05gssks8g3z2liguh38md
24681
24680
2026-11-09T12:40:18Z
Sinatrasona
5365
/* */
24681
wikitext
text/x-wiki
'''Gatũndũ''' nĩ [[Ndwang'a (ũgo)|gatwang'a]] ha kĩwatho karĩa karũgamĩri ngwatanĩro ya andũ mena [[Gĩtuati|itanya]] rĩmwe hihi kũrirũkia umithio kana nĩ mĩhang'o ya [[wendaandũ]].
[[File:Nokia_office_building_in_Hervanta_Tampere_1.jpg|thumb|[[Mwako]] ya wabici ya ''Nokia Corporation'' ĩrĩa ĩrĩ ''Hervanta, Tampere, Finland'']]
6hf02tqwe4i4tipv7ruwbjprh3wosz9
De Beers
0
7640
24682
2026-11-09T12:56:23Z
Sinatrasona
5365
Created by translating the opening section from the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1384467624|De Beers]]"
24682
wikitext
text/x-wiki
'''''De Beers Group''''' nĩ [[Gatũndũ (kambuni)|gatũndũ]] ka [[Ngeretha]] na [[Ngware (mahiga)|ngware]] katurumagĩra wonjoria wa [[Njamũhurĩ|njamũhũri]]. Nĩ ĩrutaga wĩra mabũrũri-inĩ 35, na nĩ ĩrutaga ũkawangware wa [[Botswana]], [[Namibia]], South Africa, na [[Canada]]. Thutha ũyũ (Kanyũa Hũngũ 2026) nĩ ĩreketie [[Rĩanĩrĩra (ndũmĩrĩri)|rĩanĩrĩria]] kwamba mĩũngũrũrũ bũrũri wa [[Angola|Angora]].
Kuuma rĩrĩa yaambĩrĩirie wĩra mwaka wa 1888 nginya kĩambĩrĩria kĩa karine ya 21, De Beers nĩ yaathanaga 80% nginya 85% ya gĩcunjĩ kĩa Wakiki ona gũtwĩka thutha ũyũ gĩcunjĩ nĩ gĩkunderie makĩria.(nguruneti)
iwp3gsqpslnnonsqhw5xm0v0cnlhaur
مشهد (Macandũ)
0
7641
24683
2026-11-09T17:51:25Z
Sinatrasona
5365
Created by translating the opening section from the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1379157195|Mashhad]]"
24683
wikitext
text/x-wiki
'''Macandũ''' ([[Rũthiomi|Kĩbaci]]: مشهد {{IPA|fa|mæʃˈhæd||Fa-ir-mashhad_(1).ogg}} i), '''kũndũ kũngĩ''' ũmenyagwo ta '''Mashad''' ({{IPAc-en|m|ə|ˈ|ʃ|æ|d}} {{Respell|mə|SHAD}}), Meshhed, kana Meshed, nĩ itũũra rĩa keerĩ ya [[Iran|Irani]] harĩ [[Taribani (ũtari)|wĩingĩ]] wa [[Mũndũ|andũ]], ĩrĩ mwena wa rũgongo wa irathĩro wa bũrũri na ũraihu wa kilomita 740 mwena wa irathĩro wa Teherani. Thĩinĩ wa ''[[Itang'ĩro rĩa mahuria-inĩ rĩa irigithathi (CBD)|Kaunti ya Mashhad]],'' nĩ ĩkoragwo ta Mũciĩ Mũnene wa kaundĩ ya ''Razavi Khorasan''. Ĩkoragwo na andũ ta 3,400,000 (itari wa 2016 ), na nĩ hamwe na icigo cia ''Mashhad Taman'' na ''Torqabeh''.
nb5pvfjf89znkwrqdyg5o6f7kwqloo8
Itang'ĩro rĩa Kiriandongo
0
7642
24684
2026-11-10T02:01:08Z
Sinatrasona
5365
Created by translating the opening section from the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1379267787|Kiryandongo District]]"
24684
wikitext
text/x-wiki
'''Itang'ĩro rĩa Kĩrĩandongo''' kana '''Mũciĩ wa Kĩrĩandongo''' nĩ [[Ũitang'a|itang'ĩro]] rĩa mwena wa ithũĩro wa [[Uganda|Ũganda]].
Gĩcigo gĩkĩ nĩ kĩarĩ na itemi ta [[Kĩmamo kĩa Rĩũrĩro|kĩmamo kĩa rĩũrĩro]] hingo ya [[:he:מבצע_סדן|Mbaara ya MaũMaũ]].
Rĩtwa 'kĩarĩandongo' rĩrakũĩka rĩumanire nĩ [[Hĩnwa|kĩmako]] thutha wa kwona andũ makĩrĩa [[Mbico|matongo]] nĩ [[Aburĩria|ng'aragu kũhĩrĩra]].
e6nm0v50h5eumkix6sropldyrw368ss
Kaurũ ya woiyo
0
7643
24686
2026-11-10T03:20:41Z
Sinatrasona
5365
Created by translating the opening section from the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1346820703|Biscuit porcelain]]"
24686
wikitext
text/x-wiki
[[File:Alfred-CharlesLenoir_Saint-JeanBaptisteEnfant_MuséePiscineRoubaix.jpg|thumb|Mũhando wa woiyo wa 1883, ũrũgamĩrĩire [[Ũkristiano|Johana Mũbatithania]] e mwanake]]
[[File:Manifattura_di_napoli,_statuette_in_biscuit,_1790_ca.,_09.JPG|thumb|Mũhiano wa woiyo wa [[Austria|Joseph II wa Austria]], ta mwaka wa 1790]]
'''Kaurũ ya woiyo''' ([[Ngeretha|Kĩngeretha:]]''bisque porcelain'' kana ''bisque'') nĩ [[kaurũ]] njerũ, ĩhunũrũragio [[Inooro (kĩganda)|kĩganda]] ĩna mwonere wa gĩthatha, na [[Mbucĩ|mbũcĩ]] kumuthi. Nĩ ĩhũthĩrĩtwo mũno wĩra-inĩ wa mbũnyũ ĩ ya Rũraya, na mũno mũno harĩ indo cia gũthondeka nyũngũ na mathaga matarabatarania gũkumuthio na kũnyorokio.
br25sakj4wbk5czm4fdalgs7u3kfm52
Woiyo (mũthugwiti)
0
7644
24687
2026-11-10T03:46:34Z
Sinatrasona
5365
Created by translating the opening section from the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1384026641|Biscuit]]"
24687
wikitext
text/x-wiki
[[File:Bourbon_and_Custard_Cream.jpeg|thumb|Woiyo wa custard cream na bourbon biscuit; mĩthemba ya woiyo cia mũrĩo cia [[Kabunjunja|mbucuca]] ]]
'''Woiyo''' kana '''mũthugwiti('''kuuma [[Ngeretha|Kĩngeretha:]] ''biscuit'') nĩ mũthemba wa [[irio]] cia [[mĩkando]]. Kaingĩ tũwoiyo tũkoragwo tũmata, tũaranu, na tũtarĩ mĩthaiga ya kũimbia mũtu. Kaingĩ nĩ irĩ na mũrio na no ciongererwo ngogoyo, [[Kacũgũna (karabu)|tũcũgũna]], [[mboni]], [[Mbanjia|mũbanjia]], [[Mũrwagatho (tangawithi)|tangatho]], kana [[bukubuku]] ingĩ.
fr2ops5o3gg8g77tzx2kurswgxrhnnp
24688
24687
2026-11-10T03:50:24Z
Sinatrasona
5365
/* */
24688
wikitext
text/x-wiki
[[File:Bourbon_and_Custard_Cream.jpeg|thumb|Woiyo wa custard cream na bourbon biscuit; mĩthemba ya woiyo cia mũrĩo cia [[Kabunjunja|mbucuca]] ]]
'''Woiyo''' kana '''mũthugwiti('''kuuma [[Ngeretha|Kĩngeretha:]] ''biscuit'') nĩ mũthemba wa [[irio]] cia [[mĩkando]]. Kaingĩ tũwoiyo tũkoragwo tũmata, tũaranu, na tũtarĩ mĩthaiga ya kũimbia mũtu. Kaingĩ nĩ irĩ na mũrio na no ciongererwo ngogoyo, [[Kacũgũna (karabu)|tũcũgũna]], [[mboni]], [[Mbanjia|mũbanjia]], [[Mũrwagatho (tangawithi)|tangatho]], kana [[bukubuku]] ingĩ.
Nĩ ĩkoragwo ĩkĩendio kaingĩ ndũnyũ cia [[Ikũmbĩ rĩa theremendero|theremendero]]
otjv4mskm16sg3tg2isks1h7q7b85rc
Wonjoria
0
7645
24689
2026-11-10T04:21:52Z
Sinatrasona
5365
Created by translating the opening section from the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1384337839|Commerce]]"
24689
wikitext
text/x-wiki
[[File:Money_2007.jpg|thumb|[[Mbia|Mbeca]] nĩ ĩmwe ya indo iria itongoragia mũno mĩhang'o-inĩ ya wonjoria.]]
'''Wonjoria''' nĩ mũtaratara wĩna kĩharĩro wa mĩhang'o, matanya, tabarĩra na [[Kĩceboi|ceboi]] iria, na njĩra ĩmwe kana ĩngĩ, ihothaga harĩ kũbacĩrĩra ng'aratua ya kaing'aing'e ya mburungo, maũtungata na tũrirũi tũngĩ twa thogora, kaingĩ na njĩra ya kũthogorania
Nandũrano cia wonjoria itacũkagio igĩkuruhĩrĩra marũngo mahamũre megie kahinda, kĩmamo, mũigana, ikĩro na thogora kũgerera hanya iria gathĩka aciarithia na [[Mũgũri (mũacawũ)|agũri]] matiema-inĩ ma [[maragima]] ma [[Ngata (ũteti)|itũũra]], [[Gĩcigo|icigo]], [[bũrũri]] ona [[Mũrũrũmbo|kĩmabũrũri]].
7wyrb03i2kov7ijj790izribdw0g7kw
Nyambite ya maaĩ
0
7646
24690
2026-11-10T10:29:17Z
Sinatrasona
5365
Created by translating the opening section from the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1368610252|Water dispenser]]"
24690
wikitext
text/x-wiki
[[File:Clickon_Water_Dispenser.jpg|thumb|Nyambite ya kĩrĩu]]
'''Nyambite ya maaĩ''' na rĩmwe ĩgetwo '''horohio ya maaĩ''' (ngĩkorũo ĩhũthĩrĩtwo ta kĩhooreri tu), nĩ kĩhũngĩro kĩrĩa kĩrekagĩrĩragia [[maaĩ]] na cia ũmũthĩ nĩ ikoragwo na managĩ mangĩ ma kũhorohia kana kũhiũhia maaĩ.
[[File:Stock water (4677305871).jpg|thumb|nyambite ya thogora wa thĩ, thondekerere kuuma mũtũngi]]
Ningĩ nĩ kũheagwo kĩhumo gĩa gũtherera kuuma kũrĩ kĩhũũro kĩa maaĩ nginya harĩ mũthiithũ wa maĩ.
gmmihwanmf3nh8lwmqu0zp6qkmf29dv
Kĩbatĩ
0
7647
24691
2026-11-10T10:53:50Z
Sinatrasona
5365
Created by translating the opening section from the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1355320525|Scarf]]"
24691
wikitext
text/x-wiki
'''Kĩbatĩ''' ({{plural form}}: mbatĩ kana mabatĩ ) nĩ gĩcunjĩ kĩraihu kĩa nguo kĩrĩa kĩhũthagĩrũo kũhumba [[ngingo]], ona [[Kĩande|ciande]] na [[Mũtwe (kĩongo)|mũtwe]] no ihumbĩrwo. Mbatĩ ihũthĩkaga kũrũmbũiya ũrugarĩ, gwĩgitĩra [[riũa]] na rũkũngũ, [[Ndĩang'a|ngotoko]], itũmi cia [[Wĩĩtĩkio na ndini|wĩtĩkio]] kana kũnyita mbaru gĩkundi kĩa mathako kana ũteti. Mbatĩ no ĩthondekwo na mĩthemba ngũrani ya ngora ta gĩtambaya, nyamuuto, na mbamba.
[[File:Possibly a Ceremonial Scarf MET temp905632.jpg|thumb|kĩbatĩ]]
621konxnhrxhsscglw48qf2q6r9l4xf
Gĩcorobe (bendera)
0
7648
24693
2026-11-10T11:02:47Z
Sinatrasona
5365
Sinatrasona moved page [[Gĩcorobe (bendera)]] to [[Gĩbebero (bendera)]]
24693
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Gĩbebero (bendera)]]
3zdfkgd5otezp7dtd585wi54nrfgh0s
Kararakũ (abyssinia nightjar)
0
7649
24695
2026-11-10T11:54:18Z
Sinatrasona
5365
Created by translating the opening section from the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1315095062|Montane nightjar]]"
24695
wikitext
text/x-wiki
'''Kararakũ''' kana ''''''kwaheha ngũrara kũ?'''''<nowiki/>' ('''''Caprimulgus poliocephalus'''''), mũhĩrĩga wa [[nyoni]] ũrĩa ũkoragwo irĩma-inĩ cia [[Ethiopia|Abyssinia]], nĩ mũthemba wa nightjar wa rũciaro rwa Caprimulgidae. Nĩ yaciaraga mabũrũri ma irĩma ma Afrika ya gatagatĩ na ya irathĩro, kũrĩa ĩkoragwo ĩrĩ mĩthemba ya nyoni nyingĩ.
mtvq1ge6ftnn4kawy5wi8hv0m49y3vr
24696
24695
2026-11-10T11:56:43Z
Sinatrasona
5365
/* */
24696
wikitext
text/x-wiki
'''Kararakũ''' kana ''''''kwaheha ngũrara kũ?'''''<nowiki/>' ('''''Caprimulgus poliocephalus'''''), mũhĩrĩga wa [[nyoni]] ũrĩa ũkoragwo irĩma-inĩ cia [[Ethiopia|Abyssinia]], nĩ mũthemba wa nightjar wa rũciaro rwa Caprimulgidae. Nĩ yaciaraga mabũrũri ma irĩma ma Afrika ya gatagatĩ na ya irathĩro, kũrĩa ĩkoragwo ĩrĩ mĩthemba ya nyoni nyingĩ.
[[File:Montane Nightjar specimen RWD.jpg|thumb|kararakũ]]
fhb6buy703i325emv43j235m91vuow5